Ο Edward Morgan Forster (1879-1970) ήταν Άγγλος συγγραφέας που έγινε ευρύτερα γνωστός κυρίως από τα έργα του ‘Το πέρασμα στην Ινδία’, ‘Δωμάτιο με θέα’ και ‘Howards End’, που μεταφέρθηκαν και στον κινηματογράφο. Η νουβέλα του ‘Η Μηχανή σταματά’ δεν είναι πολύ γνωστή, τουλάχιστον στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό. Πρόκειται για μια ιστορία επιστημονικής φαντασίας που πρωτοδημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο 1909 . Έχει χαρακτηρισθεί ως μια από τις καλύτερες νουβέλες που γράφτηκαν ως το 1965, και έχει συμπεριληφθεί σε πολλές ανθολογίες επιστημονικής φαντασίας.

Η ιστορία είναι απλή αλλά συγχρόνως προκαλεί ένα σχεδόν μεταφυσικό δέος. Σε κάποια μελλοντική εποχή η προηγμένη ανθρωπότητα ζει κάτω από την επιφάνεια της γης (μόνο κάποιοι πρωτόγονοι απομένουν στον ‘έξω κόσμο’) και εξαρτάται για την επιβίωσή της από μια γιγάντια Μηχανή που ρυθμίζει τα πάντα. Μάλιστα οι άνθρωποι έχουν φθάσει να βλέπουν τη Μηχανή ως θεότητα (ενώ έχουν προηγουμένως απορρίψει την κάθε είδους θρησκεία) και να θεωρούν οποιαδήποτε αμφισβήτηση της παντοδυναμίας της ως ασέβεια και ανταρσία. Ωστόσο έρχεται μια στιγμή που οι λειτουργίες της Μηχανής μία-μία αρχίζουν να… δυσλειτουργούν και να καταρρέουν. Το τέλος είναι δραματικό, αποκαλυπτικό, όχι μόνο για τους ήρωες του διηγήματος, αλλά για όλη την εξαρτημένη από τη Μηχανή ανθρωπότητα. Η ‘Μηχανή που σταματά’ αποτελεί ένα από τα πρώτα δείγματα ‘δυστοπικής’ επιστημονικής φαντασίας. Ο όρος ‘δυστοπία’ χρησιμοποιείται στη λογοτεχνία ως αντίθετο της ‘ουτοπίας’: η δεύτερη περιγράφει έναν εξιδανικευμένο κόσμο, ένα άπιαστο όνειρο (παράδειγμα η ομώνυμη ‘Ουτοπία’ του Thomas More, που γέννησε και τον αντίστοιχο όρο), ενώ η δεύτερη αναφέρεται σε μια εφιαλτική ή εκφυλισμένη κοινωνία που συχνά βαδίζει ανεπιστρεπτί προς την καταστροφή (όπως το ‘1984’ του Orwell και ο ‘Θαυμαστός καινούργιος κόσμος’ του Aldous Huxley).

Η νουβέλα του Forster έχει το βασικό χαρακτηριστικό γνώρισμα που συνήθως συνδέουμε με τα έργα του Ιουλίου Βερν: προβλέπει πριν από έναν αιώνα τεχνικά επιτεύγματα που πλέον γνωρίζουμε και χρησιμοποιούμε σε καθημερινή βάση (τηλεπικοινωνίες και τηλεδιασκέψεις,  Διαδίκτυο, κάθε είδους αυτοματισμούς που είναι διαθέσιμοι με το πάτημα ενός κουμπιού). Το κελί, ο ζωτικός χώρος αποκλειστικής διαβίωσης του κάθε ανθρώπινου όντος, είναι μικρό, κλειστό, απομονωμένο από τον υπόλοιπο κόσμο, και προσφέρει στον ένοικό του ένα απόλυτα τεχνολογικό περιβάλλον. Τα πάντα είναι αυτοματοποιημένα, σε πλήρη εξάρτηση από την απρόσωπη Μηχανή, που φροντίζει για όλες τις ανάγκες και τις ικανοποιεί με το παραπάνω, σε σημείο που να είναι αδιανόητο να επιθυμήσει κανείς κάτι που είναι ‘εξωμηχανικό’. Η ανάγκη για σωματική εργασία και κάθε είδους κόπο έχει εκλείψει, με αποτέλεσμα την ατροφία του σώματος, που είναι πλέον ανίκανο να επιτελέσει και το ελάχιστο παραγωγικό έργο. Η διεπικοινωνία έχει αναχθεί σε υπέρτατη αξία, μόνο που γίνεται εικονικά, χωρίς πραγματική επαφή με άλλους ανθρώπους. Η τυχαία και κατά λάθος φυσική, σωματική επαφή με άλλους είναι τόσο ασυνήθιστη που προκαλεί απερίγραπτη δυσφορία και πανικό στους ανθρώπους των κελιών. Ακόμη και η θέα του έξω κόσμου, της γης, του ουρανού και των άστρων, είναι κάτι που οι άνθρωποι το απορρίπτουν διότι «δεν τους δίνει ιδέες». Η κάθε είδους πληροφορία και γνώση είναι διαθέσιμη σε όλους εκεί που βρίσκονται, στον μικρόκοσμό τους.

Η όλη αφήγηση παραπέμπει σε καταστάσεις και φαινόμενα που μας είναι σήμερα πολύ οικεία: τα πιάτα ή πλακίδια επικοινωνίας (τάμπλετ και smartphones), τα συνεχή μηνύματα, τα like και οι φίλοι στο Facebook, η εξ αποστάσεως παρακολούθηση ταινιών, διαλέξεων, μουσικής, οι κάθε είδους αυτοματισμοί, η ατροφία του σώματος που δεν έχει ανάγκη να κινηθεί ή να ασκηθεί, η ‘παραγωγή ιδεών’ με αφηρημένο, σχεδόν άχρηστο περιεχόμενο, τέλος η de facto ‘θεοποίηση’ και λατρεία της Μηχανής και ο φόβος μη τυχόν κάνει κάποιος κάτι που δεν προβλέπεται από τις αναρίθμητες λειτουργίες της. Θα τολμούσα να ισχυρισθώ ότι αν ένας σύγχρονος συγγραφέας ήθελε να περιγράψει την τρέχουσα πραγματικότητα με νύξεις και αναφορές σε γνωστά μας φαινόμενα, δεν θα μπορούσε να κάνει κάτι καλύτερο.   

Ένα θέμα που κυριαρχεί γενικά στη δυστοπική λογοτεχνία είναι ότι ο κόσμος βρίσκεται υπό την εξουσία κάποιας πανίσχυρης δικτατορίας, απέναντι στην οποία προσπαθεί να ξεσηκωθεί ή έστω να επιβιώσει διατηρώντας κάτι διαφορετικό από το επιβεβλημένο ‘δόγμα’. Στη ‘Μηχανή’ το θέμα αυτό εκδηλώνεται έμμεσα, με την πλήρη εξάρτηση που η φανταστική ανθρωπότητα έχει από το δημιούργημά της. Υπάρχει όμως μια ουσιαστική διαφορά: η Μηχανή δεν φαίνεται να ανέλαβε αυθαίρετα και δικτατορικά τη δύναμη που έχει. Αντίθετα, οι άνθρωποι-κατασκευαστές την έχουν ανεβάσει στο επίπεδο αυτό και έφθασαν να την υπηρετούν πιστά, να υπακούνε στα κελεύσματά της, και τελικά να τη λατρεύουν και να μη τολμούν να φερθούν με τρόπο ‘εξωμηχανικό’. Με άλλα λόγια, οι ίδιοι οι άνθρωποι έχουν υποτάξει την κοινωνία τους σε ένα δικό τους τεχνολογικό επίτευγμα. Μπορεί κανείς να φαντασθεί κάτι που πλησιάζει περισσότερο την σύγχρονη πραγματικότητα των ψηφιακών δεσμών που χαλκεύουμε γύρω μας;

Θα πει βέβαια κανείς: καλά όλα αυτά σαν προβλέψεις και ‘προφητείες’ που επαληθεύτηκαν ως προς το τεχνικό τους σκέλος. Γιατί όμως να πρέπει να οδηγήσουν σε καταστροφή; Μήπως ο συγγραφέας είναι υπερβολικός στους φόβους του ή απλώς αφήνει τη φαντασία του να καλπάζει; Μακάρι να είναι έτσι. Ωστόσο, βλέποντας τη ραγδαία εξάρτησή μας από την τεχνολογία των επικοινωνιών και της άμεσης πληροφόρησης, καθώς και την αυξανόμενη διασύνδεσή της με άλλες υπηρεσίες, μπορούμε να κάνουμε τις απαραίτητες προεκτάσεις και να σκεφθούμε ότι η ευκολία των υπηρεσιών αυτών οδηγεί σε απώλεια αντιστοίχων σωματικών δεξιοτήτων, μείωση της χειρωνακτικής εργασίας, αποφυγή κάθε είδους κόπου και μόχθου. Και βέβαια, η ψηφιακή εποχή δεν έχει ακόμη καταφέρει να βάλει, στην κυριολεξία, ψωμί και φαγητό στο τραπέζι μας, αν δεν προηγηθεί η αναγκαία χειρωνακτική αγροτική και κτηνοτροφική δραστηριότητα πολλών άλλων ανθρώπων.

Το 2016 η εφημερίδα ‘Guardian’ δημοσίευσε ένα άρθρο [1] που αναφερόταν στην κυριαρχία των smartphones στη ζωή μας. Έχει διαπιστωθεί ότι πάρα πολλοί εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις (αλλά και απλοί άνθρωποι, θα πρόσθετα) δεν μπορούν να ζήσουν μακριά από τον φορέα του ηλεκτρονικού τους ταχυδρομείου, και νιώθουν την ανάγκη (που φθάνει στην εξάρτηση) να ελέγχουν τα μηνύματά τους κάθε λίγο. Μάλιστα έχει υπολογισθεί ότι πολλοί ουσιαστικά ακυρώνουν τον χρόνο των τακτικών διακοπών τους με την ασχολία αυτή, με αποτέλεσμα να μη χαλαρώνουν ποτέ και να οδηγούνται τελικά σε επαγγελματική εξουθένωση (burnout). Έτσι, ένα χρηστικό αντικείμενο που εισήχθη αρχικά ως ευκολία και εργαλείο απελευθέρωσης βιώνεται πλέον ως μια περίεργη μορφή τυραννίας με εθιστικές ιδιότητες. Μάλιστα ο αρθρογράφος Peter Fleming πρότεινε, ως δοκιμή του βαθμού της εξάρτησης, να ζητήσουμε από κάποιον υπάλληλο του οικονομικού Σίτι του Λονδίνου να κλείσει το τηλέφωνό του την ώρα του φαγητού: θα αποκτήσουμε έναν εχθρό στη στιγμή. Όπως λέει, «η τυραννία του εργασιακού e-mail είναι οικονομική ή ακόμη και κοινωνική ασθένεια και θα πρέπει να αντιμετωπισθεί σ’ αυτό το επίπεδο, διότι το στρες και η επαγγελματική εξουθένωση που προκαλεί η εξάρτηση αυτή σκοτώνει την παραγωγικότητα».

Πιο πρόσφατα ο γνωστός δημοσιογράφος και ακτιβιστής George Monbiot έγραφε σε άρθρο του με τίτλο ‘Screened out’ [2]:

«Μας χωρίζει από τον κόσμο ένα στρώμα γυαλιού. Η κλιματική αλλαγή, οι μακρινοί πόλεμοι, η διάβρωση της δημοκρατίας, η αναβίωση του φασισμού – μέσα στα κλιματιζόμενα κελιά μας, όλα αυτά μπορεί να φαντάζουν ως αφηρημένες έννοιες […] Η συρρίκνωση της επαφής μας με τον ψηλαφητό κόσμο έχει συμβεί με ταχύτητα τέτοια με την οποία παλεύουμε να προσαρμοσθούμε, με συνέπειες που δεν μπορούμε ακόμη να συλλάβουμε […] Υποπτεύομαι ότι όλο αυτό είναι μόνο η αρχή. Η εικονική πραγματικότητα είναι ακόμη στη βρεφική ηλικία […] Τα γυαλιά εικονικής πραγματικότητας απειλούν να μετατρέψουν τους πάντες σ’ αυτό που οι Ιάπωνες ονομάζουν ‘χικικομόρι’ – ανθρώπους που έχουν αποσυρθεί τόσο βαθιά μέσα σε εικονικούς κόσμους, ώστε οι γύρω τους δεν μπορούν πια να τους φτάσουν. Αυτό μας κάνει ιδιαίτερα ευάλωτους σε πολιτική χειραγώγηση.».

Η τεχνολογία προκαλεί φυσική φθορά στην ανθρωπότητα και με άλλους τρόπους, εκτός από την ψυχική εξάρτηση. Μαθαίνουμε π.χ. από σχετικά δημοσιεύματα ότι κάθε καινούργιο ‘μηχανάκι’ (γκάτζετ) έχει τις δικές του κατασκευαστικές απαιτήσεις σε σπάνια υλικά και μέταλλα, που αποκτώνται με σκληρή εργασία πολλών ‘μη προνομιούχων’ ανθρώπων σε χώρες του τρίτου και τέταρτου κόσμου. Κάποια στιγμή όλα αυτά μπορεί να εξαντληθούν. Εξάλλου, η αδιάκοπη ανανέωση των συσκευών οδηγεί σε αντίστοιχη απόρριψη εκατομμυρίων άλλων, που δεν ανακυκλώνονται πλήρως και επιβαρύνουν το περιβάλλον. Η συνεχής δημιουργία και αναβάθμιση δικτύων απαιτεί αυξανόμενους πόρους σε υποδομή και κατανάλωση ενέργειας.  Όλες οι συσκευές χρειάζονται ρεύμα για φόρτιση. Με άλλα λόγια, έχουμε μια διαρκή κατανάλωση ενεργειακών πόρων και συνεπώς υπερφόρτιση των σχετικών δομών. Πόσο μπορεί να αντέξει ένα τέτοιο αδηφάγο σύστημα;    

Για να μη παρεξηγηθώ: δεν είμαι τεχνοφοβικός ούτε απορρίπτω την εντυπωσιακή εξέλιξη στις επικοινωνίες και τον ψηφιακό κόσμο. Άλλωστε, έμαθα για την ύπαρξη της νουβέλας αυτής διαβάζοντας ένα άρθρο στο Διαδίκτυο, βρήκα το κείμενό της με αναζήτηση στο Google, τη διάβασα στην οθόνη, κι έγραψα τα παραπάνω ανατρέχοντας σε ψηφιακές πηγές, χωρίς να χρειασθεί να μετακινηθώ ούτε μέτρο από το γραφείο μου. Ωστόσο, δεν βλάπτει να βλέπουμε όλα τα τεχνολογικά επιτεύγματα ως ανθρώπινα κατασκευάσματα και, στο μέτρο του δυνατού, να κρατούμε μια ‘απόσταση ασφαλείας’ από τα μέσα αυτά που τόσο διευκολύνουν τη ζωή μας, αποφεύγοντας έτσι να τα ειδωλοποιούμε. Αν όχι για κάποιον άλλο λόγο, έστω και μόνο διότι η τυχόν κατάρρευσή τους κάποια μέρα μπορεί να μας αφήσει κυριολεκτικά έκθετους απέναντι σ’ ένα περιβάλλον που θα μας είναι πλέον ξένο, σχεδόν εχθρικό, αφού θα έχουμε ξεμάθει να ζούμε πραγματικά (ας σκεφθούμε μόνο πώς νιώθουμε σε μια διακοπή της ηλεκτροδότησης ή όταν δεν έχουμε σήμα στο κινητό μας τηλέφωνο ή πρόσβαση στο Διαδίκτυο…).

Υστερόγραφο. Το κείμενο γράφτηκε το 2017 και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ‘Ιατρικά Θέματα’ του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης (τεύχος 71). Η έλευση και ραγδαία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) κάνει τις περιγραφές και τις ανησυχίες του συγγραφέα καθώς και τις παραπάνω σκέψεις ακόμη πιο επίκαιρες.

Το βιβλίο ‘Η Μηχανή σταματά’ έχει κυκλοφορήσει στα ελληνικά σε μετάφραση του Γ. Λαμπράκου από τις Εκδόσεις Οκτώ (ISBN: 978-618-5077-17-4).

Παραπομπές

1. http://www.theguardian.com/commentisfree/2016/jan/13/smartphone-boss-of-you-burn-out-societal-malaise 
2. http://www.monbiot.com/2017/03/02/screened-out/

* Πνευμονολόγος

Ο ζωγραφικός πίνακας που συμπληρώνει τη σελίδα («Ο κόκκινος πύργος», 1911-1923) είναι έργο του, γάλλου, Robert-Delaunay

Πηγή: Αντίφωνο

Μακαριστός Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης Παύλος †13-1-2019

Πηγή: Εκκλησία online

Πρόσφατες έρευνες στην Κίνα ανάμεσα σε μαθητές Λυκείου έδειξαν ότι τα βίντεο στο Tik Tok δημιουργούν εθισμό, διότι «ενεργοποιούν το κύκλωμα επιβράβευσης του εγκεφάλου, οδηγώντας σε άμεση και διαρκή ικανοποίηση. Τώρα, επιπλέον, μας κάνουν λιγότερο ικανούς να σχεδιάζουμε το μέλλον μας- έως και αδιάφορους γι’ αυτό» (εφημερίδα «ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ » 11 Οκτωβρίου 2026). Οι μεγαλύτεροι θα θεωρούσαμε αδιανόητο κάποτε η ευχαρίστηση να είναι επαρκής με την παρακολούθηση σύντομων βίντεο. Στο μυαλό μας η χαρά και η ευχαρίστηση συνδέονταν με το παιχνίδι, την παρέα, τα συναισθήματα, τον έρωτα, τη συνύπαρξη. Τώρα, οι νεώτεροι αρκούνται στο να είναι κολλημένοι στα κινητά τους, χωρίς καν να χρειάζεται να παραγάγουν οι ίδιοι βίντεο. Αρκεί να τα βλέπουν.

Η θέαση του ενός βίντεο φέρνει τη θέαση του επόμενου. Έτσι, ο χρόνος περνά χωρίς να το αντιλαμβάνεται ο χρήστης και θεατής. Οι νεώτεροι παραμελούν τα μαθήματά τους, δεν ενδιαφέρονται για επικοινωνία, κλείνονται στον εαυτό τους. Τους αρκεί να παρακολουθούν, αφού έτσι νικούνε τη βαρεμάρα της ζωής τους. Αυτή η αλληλουχία, στην πραγματικότητα, διαλύει την κριτική σκέψη και ικανότητα του ανθρώπου, αφού ο εθισμός δεν επιτρέπει στον χρήστη να σκεφτεί τι βλέπει και γιατί το βλέπει. Ποια είναι η άποψη η προσωπική του και γιατί αποδέχεται τη σειρά των reels, χωρίς να αισθάνεται ικανός να πατήσει το κουμπί του σταματήματος. Μια περιέργεια για το επόμενο τον αιχμαλωτίζει. Και η προειδοποίηση ότι δεν είναι ικανός, ούτε και ενδιαφέρεται, για να σχεδιάσει το μέλλον του, δεν του λέει απολύτως τίποτα. Άλλωστε, τα πάντα σ’ αυτόν τον πολιτισμό είναι παρόν, είναι εδώ και τώρα.

Στην πνευματική μας παράδοση αυτή η αλληλουχία των βίντεο που μας κρατά κολλημένους στα κινητά μοιάζει με την αλληλουχία των λογισμών, που μας κατατροπώνουν χωρίς να καταλάβουμε πώς, μας αποπροσανατολίζουν, μας οδηγούν σε μία ψευδή ηδονή, αυτή της εξουσίας επάνω στους ανθρώπους με τους οποίους σχετιζόμαστε, αυτή της εκδίκησης που μας κάνει να χαιρόμαστε κατά βάθος, χωρίς να είναι βέβαιο ότι μπορούμε να την υλοποιήσουμε, αρκεί που τη σκεφτόμαστε, αυτή της αυτοδικαίωσης που μας κάνει να αισθανόμαστε ότι ο κόσμος περιστρέφεται γύρω από εμάς και μόνο. Και όπως τους λογισμούς καλούμαστε να τους αποκρούσουμε, ώστε να μην κυριευθούμε από το ψέμα ή την καταστροφικότητα των σεναρίων στα οποία μας οδηγούν, έτσι καλούμαστε, αν θέλουμε να προχωρήσουμε αληθινά στη ζωή μας, να πολεμήσουμε την αλληλουχία των βίντεο που δεν μας αφήνουν να διαπιστώσουμε πού βρίσκεται ο γνήσιος τρόπος για να υπερβούμε την ανία μας, γιατί είμαστε πλασμένοι και ποιος είναι ο σχεδιασμός για το μέλλον μας.

Τους λογισμούς τους παλεύουμε με την προσευχή και την αγάπη. Δεν είμαστε μόνοι μας. Τους εξαγορευόμαστε στον πνευματικό, αλλά και προσπαθούμε να θυμόμαστε τι ζητά ο Χριστός από εμάς, για να μη νικηθούμε. Η αλληλουχία των βίντεο μας καθησυχάζει, διότι δεν νιώθουμε το πνευματικό κενό που βιώνουμε, αλλά λειτουργεί η περιέργεια όχι για τη γνώση που προβληματίζει και ελευθερώνει, αλλά για τη διασκέδαση που νομίζουμε ότι μας εντάσσει στον μοντέρνο κόσμο, κάνει τους νέους να μη νιώθουν ξένοι από τους συνομηλίκους τους, χωρίς να νιώθουν την ανάγκη να κερδίσουν τη σχέση, τη φιλία, την παρέα. Γι’ αυτό και χρειάζεται η απόφαση για αντίσταση. Η επίγνωση ότι το να είσαι κολλημένος στο κινητό σου δεν είναι η διέξοδος, αλλά το να δημιουργήσεις χώρο για να συναντήσεις αυθεντικά τον Θεό και τον συνάνθρωπο σε κάνει να βλέπεις τη ζωή με άλλα μάτια.

Ας ξεκινήσουμε οι μεγαλύτεροι, που παίζουμε κι εμείς σ’ αυτό το παιχνίδι της ευχαρίστησης, με την αίσθηση κάποτε ότι εμείς ξέρουμε να πατάμε το κουμπί του κλεισίματος της αλληλουχίας, να δίνουμε χρόνο στους νεώτερους για αληθινή επικοινωνία. Αφήνοντας στην άκρη το κόλλημα με τα κινητά και ζώντας τη χαρά της συνύπαρξης.

Πηγή: Πεμπτουσία | themistoklismourtzanos.blogspot.com

Εξαιρετική, ψυχωφέλιμη και άκρως πρακτική ομιλία του π. Νικολάου Λουδοβίκου με τίτλο «Ελευθερία από τη λύπη» (youtube), ίσως μια από τις πιο επιδραστικές που έχουμε ακούσει, ένα πραγματικό ταχύρυθμο σεμινάριο εφαρμοσμένης θεολογίας. Αξίζει να ακούσετε πολύ προσεκτικά ως το τέλος και ίσως να σκεφθείτε την εφαρμογή των προτάσεων της στην πράξη. Μερικα βασικά σημεία που σταχυολογήσαμε:

• Με ποια μέθοδο φεύγουν όλες οι λύπες από τη ζωή μας και είμαστε γεμάτοι χαρά;
• Πλάστηκε ο άνθρωπος για να λυπάται;
• Η μόνη τροφή της ψυχής είναι η χαρά!
• Οι λύπες και τα βάσανα -από μόνα τους- δεν σώζουν τον άνθρωπο! (Ο σταυρός όμως ναι…)
• Σταυρός είναι να πάρεις τα βάσανα και να πεις στον Θεό «θα τα αντιμετωπίσω όπως θέλεις εσύ».
• Πρέπει κανείς να στενοχωρηθεί πάρα πολύ για να μην έχει στενοχώριες!
• Πως θα υποχωρήσει η κατάθλιψή μας;
• Ποια είναι η μοναδική λύπη που είναι καλό να έχουμε (και καταργεί όλες τις άλλες);
• Άγιος Πορφύριος: όλες οι αρρώστιες προέρχονται από τη στενοχώρια!
• Οι άνθρωποι είμαστε ψυχοσωματικά και πνευματικά όντα.
• Μήπως είμαστε πνευματικά νήπιοι;
• Πως είναι δυνατόν να είμαστε ατάραχοι στις συμφορές και λύπες;
• Υποφέρουμε γιατί είμαστε φίλαυτα και ναρκισσικά όντα.
• Έχουμε σήμερα την προθυμία της εσωτερικής εργασίας;
• Σήμερα ζούμε την εποχή του μεγάλου φόβου, αλλά τότε τι την θέλουμε την Εκκλησία;
• Σήμερα έχει γίνει πολύ μεγάλο το μίσος και ο φθόνος για τους άλλους ανθρώπους.
• Αν διορθώσω τη μία, μεγάλη λύπη, όλες οι άλλες είναι δευτερεύουσες, ασήμαντες και διευθετούνται!
• Η αλήθεια είναι άτρωτη και ανίκητη!
• «Έρχεται πειρασμός και νιώθω μια χαρά, γιατί περιμένω το νέο θαύμα!»
• Το σημερινό life-style επιβάλλει να ακολουθείς την επιθυμία σου που συνεπάγεται ακολούθα (και προκάλεσε) τη στενοχώρια σου!
• Επιθυμούμε πολλά πράγματα, γι’ αυτό τραυματιζόμαστε!
• Γέροντας π. Επιφάνειος Θεοδωρόπουλος (μελλοντικός άγιος της Εκκλησίας): όλα τα πνευματικά μου παιδιά παντρεύονται και βρίσκουν ταίρι με θαύμα -διά των γονάτων & προσευχής!
• Ποια είναι η απόλυτη ευτυχία;
• Η απόλυτη απόλαυση συμβαδίζει με τον απόλυτο πόνο, γιατί φοβάσαι ότι θα τη χάσεις.
• Η συγκλονιστική μαρτυρία ενός τυφλού ακροατή.

Κι αν λίγη δύναµη µεσ’ το κορµί σου µένει,
Μην κουρασθείς.
Είν’ η ψυχή σου ατσαλωµένη.
Θέµελα βάλε τώρα πιο βαθειά,
Ο πόλεµος να µη µπορεί να τα γκρεµίσει.

Σκάψε βαθειά.
Τι κι’ αν πολλοί σ’ έχουνε λησµονήσει;
Θα θυµηθούνε κάποτε κι αυτοί
Τα βάρη που κρατάς σαν Άτλαντας στην πλάτη,
Υποµονή! Χτίζε, σοφέ, της κοινωνίας το παλάτι!

Κωστής Παλαμάς

Μιχαήλ Σωτηρίου Μιχαλακόπουλος, Διηγηματογράφος λαϊκής παράδοσης και θρησκευτικών εθίμων

Στην άμμο της Ζακύνθου ένα αυγό καρέτα-καρέτα δεν είναι απλό αυγό. Είναι υπόθεση νόμου. Είναι υπόθεση φρουράς. Είναι υπόθεση κρατικής ευαισθησίας. Κορδέλες, πινακίδες, απαγορεύσεις, εθελοντές, ευρωπαϊκές οδηγίες, διοικητικές και ποινικές συνέπειες· ολόκληρος μηχανισμός κινητοποιείται για να υπενθυμίσει στον κάθε αδιάφορο ότι κάτω από την άμμο δεν βρίσκεται ένα αντικείμενο, αλλά μια ζωή που αναπτύσσεται.

Και ορθώς.

Διότι ένα αυγό καρέτα δεν αντιμετωπίζεται από την έννομη τάξη ως αδιάφορο βιολογικό υλικό. Αν το συντρίψεις, δεν κατέστρεψες ένα τυχαίο κέλυφος. Κατέστρεψες κρίκο μιας ζωής υπό προστασία, μέλος ενός απειλούμενου είδους, τμήμα μιας φυσικής αλυσίδας που το ίδιο το κράτος διακηρύσσει ότι οφείλει να διαφυλάξει.

Εδώ η πολιτεία δεν τραυλίζει. Δεν μιλά αόριστα. Δεν χαμηλώνει τα φώτα της συνείδησης. Μιλά με εκείνη τη γνωστή βεβαιότητα που αποκτούν οι θεσμοί όταν προστατεύουν κάτι το οποίο δεν διαμαρτύρεται, δεν ψηφίζει, δεν κοστίζει εκλογικά. Η χελώνα δεν ψηφίζει. Το αυγό της ούτε. Άρα η προστασία τους είναι ακίνδυνη αρετή, ανέξοδη ηθική, περιβαλλοντική ευαισθησία χωρίς πολιτικό αίμα.

Μόλις όμως η ίδια συζήτηση κατεβεί από την παραλία στη μήτρα, το κράτος αλλάζει γλώσσα, ύφος και σφυγμό. Εκεί όπου πριν υπήρχε «αναπτυσσόμενη ζωή», εμφανίζεται ξαφνικά η «ιατρική πράξη». Εκεί όπου πριν υπήρχε αυστηρή απαγόρευση, εμφανίζονται προθεσμίες, εξαιρέσεις, διαδικασίες, διατυπώσεις, χαρτιά και καθησυχαστικές λέξεις. Το ανθρώπινο έμβρυο δεν αποκτά φρουρό. Αποκτά ορολογία.

Αυτό είναι το σημείο όπου η πολιτεία παύει να μοιάζει συνεπής και αρχίζει να μοιάζει βολική. Διότι όταν πρόκειται για το αυγό της χελώνας, το κράτος ξέρει πολύ καλά τι προστατεύει: μια ζωή σε εξέλιξη πριν ακόμη φτάσει στην εκκόλαψη. Όταν πρόκειται για ανθρώπινη κύηση, η ίδια σαφήνεια εξατμίζεται μέσα σε ένα λεξιλόγιο που δεν περιγράφει απλώς την πραγματικότητα, αλλά τη νανουρίζει.

Παρατηρήστε τη διαφορά των λέξεων. Στην πρώτη περίπτωση: φωλιά, καταστροφή, προσβολή, προστατευόμενο είδος, κύρωση. Στη δεύτερη: πράξη, διακοπή, παρέμβαση, επιλογή, προϋποθέσεις. Η γλώσσα δεν είναι ποτέ ουδέτερη. Είναι ο ευγενέστερος τρόπος με τον οποίο η εξουσία απομακρύνει το ηθικό βάρος από το βλέμμα του πολίτη. Όσο πιο ιατρική γίνεται η διατύπωση, τόσο πιο εύκολα υποκρίνεται το κράτος ότι δεν υπάρχει τραγικό ερώτημα, αλλά απλή διαδικασία.

Ας είμαστε απολύτως καθαροί. Η κριτική αυτή δεν στρέφεται εναντίον των γυναικών. Η γυναίκα δεν είναι σύνθημα, ούτε εργαλείο σε ιδεολογικό παζάρι. Είναι πρόσωπο με σώμα, βούληση, φόβο, τραύμα, δικαιώματα και συχνά βάρη που κανείς νομοθέτης δεν θα ήθελε να σηκώσει στη θέση της. Υπάρχουν εγκυμοσύνες που συνοδεύονται από βία, εγκατάλειψη, φτώχεια, κίνδυνο υγείας, κοινωνική ασφυξία και απελπισία. Όποιος το αγνοεί αυτό, δεν κάνει ηθική· κάνει θεατρινισμό.

Αλλά άλλο η κατανόηση της δύσκολης πραγματικότητας και άλλο η κρατική ασυνέπεια. Το ένα είναι ανθρώπινη σοβαρότητα. Το άλλο είναι πολιτική υπεκφυγή.

Το άρθρο 304 του Ποινικού Κώδικα ρυθμίζει τη διακοπή της κύησης μέσα σε συγκεκριμένα νομικά πλαίσια. Το ζήτημα εδώ δεν είναι να προσποιηθεί κανείς ότι η νομοθεσία δεν υπάρχει ή ότι η κοινωνική πραγματικότητα δεν είναι σύνθετη. Το ζήτημα είναι βαθύτερο και πιο ενοχλητικό: το ίδιο κράτος που στην παραλία αναγνωρίζει χωρίς δισταγμό ότι μέσα στο κέλυφος υπάρχει ζωή άξια προστασίας, στη μήτρα συμπεριφέρεται σαν να μπορεί το ίδιο γεγονός να αλλάζει ηθικό βάρος μόλις αλλάξει πολιτικό πλαίσιο.

Εκεί βρίσκεται η καρδιά της υποκρισίας. Όχι στην προστασία της καρέτα-καρέτα, που είναι σωστή και αναγκαία. Αλλά στην επιλεκτική ευαισθησία ενός κράτους που γίνεται μεγαλόφωνο υπέρ της ζωής όταν η ζωή δεν του δημιουργεί εκλογικό κόστος και γίνεται τεχνοκρατικά ψύχραιμο όταν η ίδια λέξη το υποχρεώνει να λογοδοτήσει ηθικά.

Κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν ισχυρίζεται ότι η ανθρώπινη κύηση είναι ταυτόσημο νομικό ή φιλοσοφικό ζήτημα με την προστασία ενός απειλούμενου είδους. Η γυναίκα δεν είναι παραλία. Η εγκυμοσύνη δεν είναι οικοσύστημα προς διοικητική φύλαξη. Η αναπαραγωγική αυτονομία δεν είναι αστείο επιχείρημα. Είναι βαρύ ζήτημα ελευθερίας, σώματος και προσωπικής μοίρας.

Ακριβώς όμως γι’ αυτό το κράτος όφειλε να μιλά με περισσότερη ειλικρίνεια, όχι με λιγότερη. Αντί να βαφτίζει τη δυσκολία ουδετερότητα, όφειλε να παραδέχεται ότι εδώ συγκρούονται δύο βαρύτητες: η αυτονομία μιας γυναίκας και η αρχόμενη ζωή ενός ανθρώπου. Όχι για να διαγραφεί η μία στο όνομα της άλλης, αλλά για να πάψει η πολιτεία να παριστάνει πως το πρόβλημα λύνεται με αποστειρωμένους όρους και καλοκουρδισμένες νομικές φόρμες.

Αν το κράτος ήθελε στ’ αλήθεια να μιλά για ζωή με συνέπεια, θα όφειλε να αρχίσει από τα προφανή: ουσιαστική προστασία της μητρότητας, πρόσβαση σε υγεία, στήριξη των μονογονεϊκών οικογενειών, καταπολέμηση της φτώχειας και της βίας, άδειες μητρότητας και πατρότητας που να μην τιμωρούν τη γυναίκα στην αγορά εργασίας, δίκτυα στήριξης για τις νέες μητέρες. Θα όφειλε να φροντίζει ώστε η εγκυμοσύνη να μην παρουσιάζεται ως αδιέξοδο, αλλά ως επιλογή που η κοινωνία είναι διατεθειμένη να στηρίξει έμπρακτα.

Μια πολιτεία που σέβεται τη ζωή δεν την προστατεύει μόνο με απαγορεύσεις ή με προθεσμίες. Την προστατεύει με συνθήκες: με στέγη, με εργασία, με παιδικούς σταθμούς, με ψυχολογική στήριξη, με πραγματική ισότητα των φύλων. Όταν η μητρότητα γίνεται βάρος που σηκώνει μόνη της η γυναίκα, τότε η «επιλογή» παύει να είναι ελεύθερη. Και όταν η επιλογή παύει να είναι ελεύθερη, τότε η πολιτεία δεν έχει δικαίωμα να μιλά με ύφος ηθικού αυθεντία.

Η αλήθεια είναι απλή, και ακριβώς γι’ αυτό τόσο ενοχλητική. Το κράτος προστατεύει με πάθος ό,τι δεν το απειλεί. Φρουρεί με ζήλο ό,τι δεν του ζητά ηθική συνέπεια. Στήνει μηχανισμούς για ένα αυγό, επειδή εκεί η ευαισθησία είναι άκοπη, καθαρή, αδιαμφισβήτητη, σχεδόν διαφημίσιμη. Όταν όμως η συζήτηση αγγίζει την ανθρώπινη ζωή στο πιο εύθραυστο και πιο πολιτικά εκρηκτικό στάδιό της, τότε το κράτος δεν απαντά. Διαχειρίζεται με όρους.

Και αυτή η διαχείριση, όσο προσεγμένη κι αν είναι νομικά, δεν παύει να μαρτυρά το πραγματικό πρόβλημα: όχι ότι η χελώνα έχει υπερβολική προστασία, αλλά ότι η ανθρώπινη ζωή αντιμετωπίζεται με διαφορετικό μέτρο ανάλογα με το αν η αναγνώρισή της ενοχλεί το ιδεολογικό και πολιτικό αφήγημα.

Στην άμμο βάζουν φρουρό.

Στη μήτρα βάζουν προθεσμία.

Και όταν η προθεσμία παρουσιάζεται ως ανώτερη από τη συνείδηση, δεν έχουμε πρόοδο. Έχουμε απλώς μια πιο κομψή μορφή ηθικής λιποταξίας απέναντι στη ζωή.

Πηγή: Πεμπτουσία

Φθάσασα ἔμπροσθεν τῆς οἰκίας τοῦ ἱερέως ἐστάθη πρὸς στιγμήν. Ἡ ὥρα ἦτο ἤδη προκεχωρημένη καὶ ἐδίστασε. Ὅμως ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν σύζυγόν της τῇ ἐπέβαλεν ὅπως κρούσῃ τὴν θύραν, ἐκβάλλουσα φωνὴν ἅμα τῇ κρούσει:
— Παπα-Λευτέρη, συμπάθα με, ἡ Ἀργυρώ.
Κατανοήσας ὁ ἀγαθὸς λευΐτης ὅτι ἀνάγκη μεγίστη ἔφερε τὴν εὐγενῆ ἐκείνην ψυχὴν ἔμπροσθεν τοῦ οἴκου του, ἐπρόβαλε εἰς τὸ ὑποφωτιζόμενον παράθυρον καὶ ἀνοίξας ἠρώτησε:
— Τί σοῦ συμβαίνει, εὐλογημένη; Μιὰ στιγμὴ νὰ σ’ ἀνοίξῃ ἡ παπαδιά.
Ἡ πρόσχαρος καὶ εὐγενὴς πρεσβυτέρα, ἥτις, κατανοοῦσα τὸν πατρικὸν ῥόλον τοῦ συζύγου, εἶχεν ἀναλάβει μητρικὸν τοιοῦτον ἔναντι ὁλοκλήρου τοῦ χωρίου, ἤνοιξε τὴν θύραν καὶ ὡδήγησεν τὴν ἀσθμαίνουσαν Ἀργυρὼ εἰς τὸ κεντρικὸν δωμάτιον τοῦ οἴκου.
— Ὁ παπᾶς θὰ κατέβῃ ἀμέσως, προσέθεσε, κατανοοῦσα ὅτι ἡ νυκτερινὴ ἐκείνη ἐπίσκεψις δὲν ἠμποροῦσε παρὰ νὰ ἐμπίπτῃ εἰς τὸ ἀπόρρητον τῆς ἐξομολογήσεως.
Ἅμα τῇ ἀποχωρήσει τῆς παπαδιᾶς, οἱ λογισμοὶ κατέκλυσαν τὴν Ἀργυρώ. Ὥσπερ κύματα θαλάσσης ἐζήτουν νὰ καταπίουν αὐτήν.
— Καὶ τί περιμένεις τώρα; Ἀμ τὸ ’φαγε τὸ κεφάλι του ὁ ἀθεόφοβος. Ὁ ἀθεόφοβος!
Ὥσπερ μέλισσα ἐπίμονος ἡ λέξις αὕτη ἐτριγύριζε τὸν νοῦ τῆς Ἀργυροῦς. Ἐπετίθετο ζητοῦσα τὴν ἄνευ ὅρων παράδοσιν. Ἐκείνη ὅμως ἐξ ἀγάπης ὁρμωμένη μετὰ πάθους καὶ ζήλου ἀνέλαβεν τὴν ὑπεράσπισιν τοῦ πεσόντος συζύγου.
— Ὄχι, δὲν εἶναι ἀθεόφοβος ὁ Ἀντώνης μου. Βλάσφημος εἶναι, τὸ ξέρω. Παιδὶ τὴν κόλλησε τὴν κακιὰ συνήθεια στὸ καράβι. Βρίζανε οἱ ναῦτες κι αὐτὸς μαζί. Τ’ ἄκουσε, τ’ ἄκουσε, παιδὶ πρᾶμα ἤτανε καὶ τοῦ ’μεινε τὸ συνήθειο. Μὴν εἶχε καὶ κανέναν στὸ καράβι νὰ τ’ ὁρμηνέψῃ; Μὰ ἀθεόφοβος; Ὄχι!
Ἡ τρυφερὰ ἐκείνη σύζυγος μετεμορφοῦτο ἤδη εἰς μητέρα. Μητέρα, ἥτις θάλπει καὶ συγχωρεῖ τὸν υἱὸν αὐτῆς, οὐ μόνον ὅταν θῦμα ἑτέρου τινὸς γίνηται, ἀλλὰ καὶ ὅταν αὐτὸς καθ’ ἑαυτὸν πταίῃ καὶ τὰ ὀψώνια τῆς ἰδίας αὐτοῦ κακίας ἀπολαμβάνῃ.
— Ἀργυρώ; Τί εἶναι, εὐλογημένη; ἠρώτησεν αὐτὴν ὁ ἱερεὺς εἰσερχόμενος.
— Παπᾶ μου, ὁ Ἀντώνης! εἶπε μόνον.
— Ὁ Ἀντώνης; Τί ἔπαθε ὁ Ἀντώνης;
— Βλαστήμησε, παπᾶ μου. Βλαστήμησε, μέρες ποὺ εἶναι, γιὰ τὴν πόρτα στὸ κατώι ποὺ δὲν ἄνοιγε. Κι ἀπέ, δὲν δύναται νὰ πῇ λέξη. Σὰν τὸ μοσχάρι τὸ πληγωμένο μουγκανίζει, μὰ λέξη ἀνθρωπινὴ δὲν μπορεῖ νὰ πῇ.
Κατανοήσας τὸ πρόβλημα, ὁ ἱερεὺς ἐκεῖνος, ὡς νὰ ἐπερίμενε ἀπὸ καιρὸν τὴν θείαν δίκην, ἐσηκώθη κι ἔκαμε τὸ σταυρό του.
— Μέγας εἶσαι, Κύριε! εἶπε κι εὐθέως ἠρώτησε: — Ζῇ ὅμως; Ἔτσι δὲν εἶναι, Ἀργυρώ;
— Ζῇ, παπᾶ μου. Τόνε λυπήθηκε ἡ χάρη Της.
— Δόξα σοι ὁ Θεός! ἀνεφώνησε τότε ὁ λευίτης, μὴ καταστήσας αὖθις σαφῆ τὸν λόγον τῆς δοξολογίας. Βλέπων δὲ τὴν ἀπορίαν ἐζωγραφισμένην εἰς τὸ πρόσωπον τῆς συνομιλητρίας του, προσέθεσε:
— Δοξάζω τὸν Θεὸ ποὺ δὲν τὸν πῆρε. Μὰ περισσότερο τόνε δοξάζω ποὺ τόνε τιμώρησε.
Σπεύσας δὲ νὰ προλάβη τοὺς λογισμοὺς τῆς Ἀργυροῦς, συνεπλήρωσε τὴν φράσιν:
— Ποὺ τόνε τιμώρησε ἐδῶ. Σὲ τούτη τὴ ζωή. Προσωρινῶς.
Ἡ πίστις τῆς Ἀργυροῦς δὲν ἠδυνήθη νὰ νικήσῃ τὴν συζυγικὴν ἀγάπην της καὶ δάκρυα ἔρρευσαν ἐπὶ τῶν παρειῶν της. Κατενόει τὴν ὀρθότητα τῶν λεγομένων τοῦ ἱερέως, ἀλλ’ ὁ πόνος διὰ τὸ πάθημα τοῦ ἠγαπημένου της συζύγου ἐνίκα πᾶσαν προσπάθειαν ἀποδοχῆς τοῦ γεγονότος. Ἡ προοπτικὴ ἑνὸς βωβοῦ -ἢ μᾶλλον βρυχωμένου συζύγου- ἦτο τόσον ἀπεχθής, ὥστε ἐνδομύχως κατ’ ἀρχάς, μεγαλοφώνως ἐν συνεχείᾳ εἶπε τὸν λόγον:
— Κάλλιο νὰ τὸ πάθαινα ἐγώ, παρὰ ὁ Ἀντώνης μου!
Ὁ ἱερεύς, ἀκούσας τὸν λόγον τοῦτον, ἐταράχθη καὶ ἡ ὄψις αὐτοῦ κατέστη αἴφνης αὐστηρά.
— Μὴ λέγῃς τέτοιο λόγο, Ἀργυρώ! εἶπε. Μὴ τὸν ξαναπῇς! Εἶναι βαρὺς καὶ ἐπικίνδυνος λόγος. Ὁ ἄνθρωπος δὲν γνωρίζει τί ζητεῖ καὶ ὁ Θεὸς κάποτε παραχωρεῖ νὰ λάβῃ ἐκεῖνο ποὺ μετὰ πόνου καὶ ἐπιμονῆς αἰτεῖται.
Ἀλλ’ ἡ Ἀργυρώ, ἥτις ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς εἶχεν ἑνώσει τὴν τύχην αὐτῆς μετὰ τῆς τύχης τοῦ συζύγου της, ἐκίνησε τὴν κεφαλὴν καὶ ἐπανέλαβε μετὰ σταθερότητος:
— Τὸ ξέρω, παπᾶ μου. Μὰ τί νὰ τὴν κάμω τὴ φωνή μου, ἂν εἶναι νὰ χαθῇ ὁ Ἀντώνης μου; Κάλλιο νὰ τὸ πάθαινα ἐγὼ παρὰ ἐκεῖνος!
— Σιώπα, εὐλογημένη! ἀνέκραξεν ὁ ἱερεύς. Μὴ προκαλῇς τὴν θεῖα παιδαγωγία!
— Ἂς τὸ δεχθῇ ἡ Παναγιά, παπᾶ μου. Κάλλιο ἐγώ…
Πρὶν ἀποσώσῃ τὸν λόγον, ὁ παπα-Λευτέρης ὕψωσε τὴν δεξιὰν αὐτοῦ καὶ τὴν διέκοψε.
— Ἀρκετά, Ἀργυρώ! Οὔτε νὰ τὸ ξαναπῇς οὔτε νὰ τὸ συλλογισθῇς. Δὲν γνωρίζεις τί ζητεῖς.
Ἡ Ἀργυρὼ ἔκλινε τὴν κεφαλήν, ἀλλ’ οὐδὲν ἀπήντησε. Ὁ ἱερεὺς τὴν παρετήρησεν ἐπὶ μακρόν. Ἐγνώριζεν ὅτι ἡ σιωπή της δὲν ἐσήμαινεν ὑποχώρησιν. Ἐντὸς τῆς καρδίας της ὁ λόγος εἶχεν ἤδη λεχθῆ καὶ ἡ προσφορὰ εἶχεν ἤδη συντελεσθῆ.
— Πᾶμε στὸν Ἀντώνη, εἶπε τέλος. Κι ἡ Παναγιὰ ἂς κάμῃ ἐκεῖνο ποὺ γνωρίζει.
Ἔλαβε τὸ πετραχήλιον καὶ τὸ μικρὸν εὐχολόγιον καὶ ἠκολούθησε τὴν Ἀργυρώ. Φθάσαντες εἰς τὴν οἰκίαν, εὗρον τὸν Ἀντώνην ἐπὶ τῆς κλίνης, ἀγρυπνοῦντα καὶ ἀγωνιζόμενον ματαίως νὰ ἐκβάλῃ λόγον. Ὁ παπα-Λευτέρης ἀνέγνωσεν εὐχὰς ὑπὲρ αὐτοῦ, τὸν ἐσταύρωσε καὶ ἔθεσε τὴν χεῖρα ἐπὶ τῆς κεφαλῆς του. Οὐδεμία ὅμως μεταβολὴ ἐφάνη.
— Ὑπομονή, εἶπε πρὸς τὴν Ἀργυρώ. Καὶ προσευχή. Τὰ λοιπὰ εἶναι τοῦ Θεοῦ.
Καὶ ἀνεχώρησε.
Ἡ Ἀργυρὼ παρέμεινε καθ’ ὅλην τὴν νύκτα πλησίον τοῦ συζύγου της. Ἄλλοτε προσηύχετο, ἄλλοτε ἐσπόγγιζε τὸ μέτωπόν του καὶ ἄλλοτε ἐκράτει τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐντὸς τῶν δικῶν της χειρῶν. Μόλις δὲ ἐχάραξεν, ὁ Ἀντώνης ἀπεκοιμήθη ἐξηντλημένος.

Ταῦτα εἶχον συμβῆ τὴν παρελθοῦσαν νύκτα. Ἡ δὲ Ἀργυρώ, ἣν εἴδομεν ἐν ἀρχῇ ἀνηφορίζουσαν πρὸς τὴν Παναγίαν τὴν Βοήθειαν, εἶχε φθάσει πλέον εἰς τὸ μικρὸν προαύλιον τοῦ ναοῦ.
Ἐστάθη πρὸ τῆς θύρας καὶ ἀνέπνευσε βαθέως. Ὁ ἥλιος εἶχε χαμηλώσει πρὸς τὴν δύσιν καὶ τὸ ἐρυθρὸν φῶς αὐτοῦ περιέλουε τοὺς λίθους τοῦ ἐξωκκλησίου. Ἡ Ἀργυρὼ ἔκαμε τὸ σημεῖον τοῦ σταυροῦ καὶ ἐδοκίμασε νὰ εἴπῃ:
— Παναγιά μου…
Ἀλλ’ οὐδεὶς φθόγγος ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ στόματός της.
Ἐνόμισεν ὅτι ἡ ἀνάβασις τὴν εἶχεν ἀποκάμει. Ἐκαθάρισε τὸν λαιμόν της καὶ προσεπάθησε πάλιν.
Τὰ χείλη της ἐκινήθησαν, ἡ γλῶσσα ἐσχημάτισε τὴν λέξιν, ἀλλ’ ἡ φωνὴ δὲν ἠκούσθη.
Ἔθεσε τὴν χεῖρα ἐπὶ τοῦ λαιμοῦ της καὶ ἐδοκίμασε νὰ φωνάξῃ. Μόνον μία πνοὴ ἀσθενὴς ἐξῆλθε. Τότε κατενόησε.
Ὁ λόγος, ὅν εἶχε προφέρει τὴν παρελθοῦσαν νύκτα ἐνώπιον τοῦ ἱερέως, εἶχεν εἰσακουσθῆ.
Ἤνοιξε τὴν θύραν τοῦ ναοῦ, εἰσῆλθε καὶ ἔπεσε γονυκλινὴς πρὸ τῆς παλαιᾶς εἰκόνος τῆς Θεοτόκου. Δὲν ἔκλαυσε, οὐδὲ ἐταράχθη. Ἔκλινε μόνον τὴν κεφαλὴν καὶ ἥνωσε τὰς χεῖρας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶχε προσφέρει διὰ τῶν χειλέων, τὸ προσέφερε τώρα καὶ διὰ τῆς σιωπῆς της.
Μετ’ ὀλίγον ἠκούσθη μακρόθεν ἡ καμπάνα τοῦ χωρίου, καλοῦσα τοὺς πιστοὺς εἰς τὴν Παράκλησιν. Ἡ Ἀργυρὼ ἐσηκώθη, ἠσπάσθη τὴν εἰκόνα καὶ κατηφόρισε ταχέως.
Ὅτε εἰσῆλθεν εἰς τὸν ναόν, ὁ παπα-Λευτέρης ἦτο ἕτοιμος νὰ ἀρχίσῃ τὴν ἀκολουθίαν. Βλέπων τὴν Ἀργυρὼ ὠχρὰν καὶ ἀσθμαίνουσαν, τὴν ἐπλησίασε.
— Τί συμβαίνει, Ἀργυρώ;
Ἐκείνη ἤνοιξε τὸ στόμα, ἀλλ’ οὐδεὶς λόγος ἠκούσθη. Ἔδειξε τὸν λαιμόν της, ἔπειτα τὸ στόμα της καὶ τέλος ἔστρεψε τὴν χεῖρα πρὸς τὸ ἐξωκκλήσιον.
Ὁ ἱερεὺς ἐπάγωσε.
— Ἐχάθη ἡ φωνή σου; ἠρώτησε.
Ἡ Ἀργυρὼ ἔνευσε καταφατικῶς.
— Ἐκεῖ πάνω; Στὴν Παναγία;
Ἐκείνη ἔνευσε πάλιν καὶ δάκρυα ἐφάνησαν εἰς τοὺς ὀφθαλμούς της.
Ὁ παπα-Λευτέρης ἔκλεισε τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ ἔκαμε τὸ σημεῖον τοῦ σταυροῦ.
— Ἐδέχθης, λοιπόν, εὐλογημένη, ἐκεῖνο ποὺ ἐζήτησες…
Καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς Παρακλήσεως ἡ Ἀργυρὼ παρέμεινε γονυκλινὴς ἔμπροσθεν τῆς εἰκόνος τῆς Θεοτόκου. Τὰ χείλη της ἐκινοῦντο ἀκολουθοῦντα τοὺς ὕμνους, ἀλλὰ φωνὴ δὲν ἐξήρχετο. Ὁ δὲ παπα-Λευτέρης πολλάκις ἔστρεφε τὸ βλέμμα πρὸς αὐτήν, μὴ δυνάμενος νὰ συγκρατήσῃ τὴν συγκίνησίν του.
Μόλις ἐτελείωσεν ἡ ἀκολουθία, ἔλυσε τὸ πετραχήλιον καὶ τὴν ἐπλησίασε.
— Πᾶμε στὸν Ἀντώνη, εἶπε.
Ἡ Ἀργυρὼ ἔνευσε καὶ οἱ δύο ἐπορεύθησαν πρὸς τὴν οἰκίαν.
Πρὶν ἀκόμη εἰσέλθουν εἰς τὴν αὐλήν, ἤκουσαν ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ φωνὴν ἀνδρικήν:
— Κύριε, ἐλέησόν με! Κύριε, συγχώρεσέ με!
Ἡ Ἀργυρὼ ἐστάθη ἀκίνητος. Ἦτο ἡ φωνὴ τοῦ Ἀντώνη.
Ἤνοιξε βιαίως τὴν θύραν καὶ εἰσῆλθε. Ὁ Ἀντώνης ἐκάθητο ἐπὶ τῆς κλίνης με τὰς χεῖρας ἡνωμένας καὶ τὸ πρόσωπον βρεγμένον ἐκ τῶν δακρύων. Μόλις τὴν εἶδε, ἐσηκώθη.
— Ἀργυρώ! Ἀργυρώ μου! Μιλῶ! Ἡ Παναγιὰ μὲ λυπήθηκε! Μιλῶ!
Ἡ Ἀργυρὼ ἔτρεξε πρὸς αὐτὸν καὶ τὸν ἐνηγκαλίσθη. Ἐδοκίμασε νὰ τοῦ ἀπαντήσῃ, ἀλλὰ μόνον ἡ ἄφωνος πνοή της ἠκούσθη.
Ὁ Ἀντώνης ἀπεμακρύνθη ὀλίγον καὶ τὴν ἐκοίταξε κατάπληκτος.
— Ἀργυρώ; Γιατί δὲν μιλᾷς;
Ἐκείνη ἐχαμογέλασε ἐν μέσῳ τῶν δακρύων καὶ ἔδειξε πρῶτον τὸ στόμα της καὶ ἔπειτα τὸ ἰδικόν του.
Ὁ Ἀντώνης κατενόησε. Τὸ πρόσωπόν του συνεσπάσθη καὶ ἐξέβαλε βαθὺν λυγμόν.
— Τί ἔκαμες, Ἀργυρώ μου; Τί ἔκαμες γιὰ μένα;
Ἔπεσε ἐνώπιόν της καὶ ἀγκάλιασε τὰ γόνατά της. Ἡ Ἀργυρὼ ἔσκυψε, τὸν ἐσήκωσε καὶ ἔθεσε τὴν χεῖρα ἐπὶ τῶν χειλέων του, ὡς νὰ τοῦ ἔλεγεν ὅτι οὐδεὶς λόγος ἦτο πλέον ἀναγκαῖος.
Ὁ παπα-Λευτέρης ἐσταύρωσε καὶ τοὺς δύο.
— Μὴ ζητεῖτε νὰ καταλάβετε τὰ κρίματα τοῦ Θεοῦ, εἶπε. Ἐκεῖνο μόνον νὰ γνωρίζετε: μεγάλη εἶναι ἡ δύναμις τῆς μετανοίας, ἀλλὰ μεγάλη καὶ ἡ δύναμις τῆς ἀγάπης.
Εἶτα, στραφεὶς πρὸς τὴν παλαιὰν εἰκόνα τῆς Θεοτόκου, προσέθεσε:
— Ἡ Παναγιὰ νὰ βάλῃ τὸ χέρι Της. Λίγες ἡμέρες ἀπομένουν ὣς τὴ γιορτή Της.
Κατὰ τὰς ἡμέρας αἱ ὁποῖαι ἠκολούθησαν, ἡ Ἀργυρὼ παρέμεινεν ἄφωνος. Κάθε πρωὶ ἐδοκίμαζε νὰ προφέρῃ μίαν λέξιν, ἀλλ’ οὐδεὶς φθόγγος ἐξήρχετο. Καὶ κάθε ἑσπέρας ἐπήγαινε εἰς τὴν Παράκλησιν, ἵστατο ἐνώπιον τῆς Θεοτόκου καὶ ἠκολούθει τοὺς ὕμνους κινοῦσα μόνον τὰ χείλη.
Ὁ Ἀντώνης δὲν ἀπεμακρύνετο ἀπὸ πλησίον της. Ὡμιλοῦσε πλέον ὀλίγον καὶ χαμηλοφώνως, ὡς ἐὰν κάθε λέξις ἦτο πολύτιμος, ὡς ἐὰν ἐφοβεῖτο μή διὰ τῆς ἀμελείας του ἀπολέσῃ πάλιν τὸ θεῖον δῶρον τῆς λαλιᾶς. Πολλάκις ἐλάμβανε τὰς χεῖρας τῆς Ἀργυροῦς καὶ τὰς ἠσπάζετο μετὰ δακρύων.
Τὸ ἑσπέρας τῆς παραμονῆς τῆς Κοιμήσεως, μετὰ τὸν Μέγαν Ἑσπερινόν, ὁ παπα-Λευτέρης ἐπεσκέφθη τὸ ζεῦγος. Τοὺς ηὗρε καθημένους πλησίον τοῦ μικροῦ εἰκονοστασίου, τὸν Ἀντώνην προσευχόμενον χαμηλοφώνως καὶ τὴν Ἀργυρὼν ἀκολουθοῦσαν αὐτὸν διὰ τῶν χειλέων.
Τοὺς ηὐλόγησε καὶ τοὺς παρεμύθησε. Πρὶν δὲ ἀναχωρήσῃ, ἐστράφη πρὸς τὴν παλαιὰν εἰκόνα τῆς Θεοτόκου καὶ εἶπε:
— Ἡ Παναγιὰ νὰ βάλῃ τὸ χέρι Της. Αὔριο ἑορτάζει ἡ χάρη Της.
Καὶ ἀπεχώρησε.
Ἀντὶ ὅμως νὰ ἐπιστρέψη εἰς τὴν οἰκίαν του, ἀνηφόρισε πρὸς τὸ μικρὸν ἐκκλησίδιον τῆς Παναγίας τῆς Βοηθείας. Ἤνοιξε τὴν θύραν, ἀνῆψε τὴν κανδήλαν καὶ ἐγονάτισε πρὸ τῆς εἰκόνος.
— Παναγία μου, εἶπε μετὰ δακρύων, ἐγὼ δὲν ἠξεύρω τί νὰ Σοῦ ζητήσω. Ἡ δούλη Σου ἔδωσε τὴ φωνὴ της γιὰ τὸν ἄνδρα της κι Ἐσὺ ἐδέχθης τὴν προσφορά της. Μὰ αὔριο εἶναι ἡ γιορτή Σου. Μή λυπηθῇς, Μητέρα μου, νὰ τελειώσῃς τὸ θαῦμα Σου. Μή μείνουν δύο ἄνθρωποι μισοί, ὅταν ἡ ἀγάπη τοὺς ἔκαμε μία ψυχή.
Καὶ παρέμεινεν ἐκεῖ προσευχόμενος, μέχρις ὅτου αἱ πρῶται ἀνταύγειαι τῆς ἡμέρας ἐφάνησαν ὄπισθεν τῶν βουνῶν.
Τὴν ἑπομένην, πρὶν ἀκόμη σημάνῃ ἡ καμπάνα, ἡ Ἀργυρὼ καὶ ὁ Ἀντώνης ἀνηφόριζον πρὸς τὸ ἐκκλησίδιον.
Ἡ Ἀργυρὼ ἐβάδιζε βραδέως. Τὰ μάτια της ἦσαν ἐρυθρὰ ἐκ τῶν δακρύων, τὸ δὲ πρόσωπόν της ἤρεμον. Ὁ Ἀντώνης ἐπορεύετο δίπλα της μὲ τὴν κεφαλὴν σκυμμένην. Οὐδεὶς λόγος ἀντηλλάγη μεταξύ των. Δὲν ἐχρειάζετο πλέον ἡ ἀνθρωπίνη λαλιὰ διὰ νὰ ἐννοήσῃ ὁ εἷς τὸν ἄλλον.
Εἰσελθόντες εἰς τὸν ναόν, ἐχωρίσθησαν κατὰ τὴν συνήθειαν τοῦ τόπου. Ἡ Ἀργυρὼ ἐστάθη εἰς τὸ μέρος τῶν γυναικῶν, πλησίον τῆς εἰκόνος τῆς Θεοτόκου. Ὁ Ἀντώνης μετέβη εἰς τὴν ἄλλην πλευράν, ὅπου ἵσταντο οἱ ἄνδρες.
Καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ Ὄρθρου ἡ Ἀργυρὼ δὲν ἔπαυσε νὰ δακρύῃ. Δὲν ἠδύνατο νὰ ψάλῃ οὔτε νὰ ψιθυρίσῃ τὰς προσευχάς. Μόνον τὰ χείλη αὐτῆς ἐκινοῦντο καὶ τὰ δάκρυα ἔπιπτον ἐπὶ τοῦ δαπέδου.
Εἰς τὴν ἄλλην πλευρὰν τοῦ ναοῦ ὁ Ἀντώνης ἔκλαιε μὲ λυγμούς. Πρώτην φορὰν εἰς τὴν ζωὴν του ἔβλεπε καθαρῶς τὸ βάρος τῶν λόγων του. Ὅλαι αἱ συμβουλαὶ τῆς Ἀργυροῦς, ὅλαι αἱ παραινέσεις τῶν συγχωριανῶν καὶ τοῦ ἱερέως ἐπέστρεφον εἰς τὴν μνήμην του. Ἡ φοβερὰ συνήθεια, τὴν ὁποίαν ἐπὶ τόσα ἔτη ἐθεώρει μικρὰν καὶ ἀσήμαντον, ἵστατο τώρα ἐνώπιόν του ὡς θηρίον, τὸ ὁποῖον εἶχε καταβροχθίσει τὴν φωνὴν τῆς συζύγου του.
Ὁ παπα-Λευτέρης ἐτέλει τὴν Θείαν Λειτουργίαν μετὰ συγκινήσεως. Πολλάκις ἡ φωνή του ἐκόπτετο, ὅταν ἔβλεπε τὴν Ἀργυρὼ νὰ στέκῃ βουβὴ πρὸ τῆς εἰκόνος καὶ τὸν Ἀντώνην νὰ συντρίβεται εἰς τὴν ἄλλην πλευράν.
Ὅτε δὲ ἦλθεν ἡ ὥρα τῆς Θείας Μεταλήψεως, ἐξῆλθεν ἐκ τῆς Ὡραίας Πύλης κρατῶν τὸ Ἅγιον Ποτήριον καὶ ἀνεφώνησε:
— Μετὰ φόβου Θεοῦ, πίστεως καὶ ἀγάπης προσέλθετε.
Ἡ Ἀργυρὼ ἐπλησίασε τελευταῖα μεταξὺ τῶν γυναικῶν. Ἔτρεμεν ὁλόκληρος καὶ τὰ δάκρυα ἔρρεον ἀκατάπαυστα. Ὁ ἱερεύς, βλέπων αὐτήν, ἐδάκρυσε καὶ ὁ ἴδιος.
— Μεταλαμβάνει ἡ δούλη τοῦ Θεοῦ Ἀργυρώ, εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καὶ εἰς ζωὴν αἰώνιον.
Ἡ Ἀργυρὼ ἐκοινώνησε, ἐσταύρωσε τὰς χεῖρας ἐπὶ τοῦ στήθους καὶ ἐπέστρεψε εἰς τὴν θέσιν της. Ἐκεῖ ἔμεινε μὲ τὴν κεφαλὴν σκυμμένην καὶ τὰς χεῖρας ἑνωμένας.
Ὁ παπα-Λευτέρης ἐσήκωσε τότε τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ ἐκοίταξε πάλιν πρὸς τὸ μέρος τῶν ἀνδρῶν. Τὸ βλέμμα του ἐστάθη ἐπὶ τοῦ Ἀντώνη. Ἐγνώριζε τὸ μέγα ἁμάρτημά του. Ἐγνώριζεν ὅμως καὶ τὴν συντριβήν, ἡ ὁποία εἶχε μεταβάλει ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν τὴν καρδίαν του.
Τοῦ ἔκαμε νεῦμα νὰ πλησιάσῃ.
Ὁ Ἀντώνης ἐταράχθη. Ἐκοίταξε δεξιὰ καὶ ἀριστερά, νομίζων ὅτι τὸ νεῦμα ἀπευθύνετο πρὸς ἄλλον.
Ὁ ἱερεὺς ἐπανέλαβε τὸ νεῦμα.
— Ἔλα, Ἀντώνη, εἶπε χαμηλοφώνως.
Ὁ Ἀντώνης ἐπροχώρησε τρέμων. Τὰ γόνατά του μόλις τὸν ἐκράτουν. Φθάσας πρὸ τοῦ Ἁγίου Ποτηρίου, ἔπεσε σχεδὸν ἐπὶ τῶν ποδῶν τοῦ ἱερέως.
— Ἀνάξιος εἶμαι, παπᾶ μου, ἐψιθύρισε.
— Κανείς μας δὲν εἶναι ἄξιος, ἀπήντησεν ὁ ἱερεύς. Προσέρχεσαι ὅμως μετανοῶν. Ὁ Θεὸς γνωρίζει τὴν καρδιά σου.
Ὁ Ἀντώνης ἤνοιξε τὸ στόμα, ἐκεῖνο τὸ στόμα τὸ ὁποῖον ἐπὶ τόσα ἔτη εἶχεν ὑπηρετήσει τὸν θυμὸν καὶ τὴν βλασφημίαν.
— Μεταλαμβάνει ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ Ἀντώνιος, εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καὶ εἰς ζωὴν αἰώνιον.
Τὴν στιγμὴν ἀκριβῶς κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκοινώνησεν ὁ Ἀντώνης, ἡ Ἀργυρὼ ἠσθάνθη πνοήν τινα θερμὴν νὰ διέρχηται διὰ τοῦ λαιμοῦ αὐτῆς. Ἔθεσε τὴν χεῖρα ἐπὶ τοῦ στήθους καὶ ἀνέπνευσε βαθέως.
Καὶ αἴφνης ἡ φωνή της, καθαρὰ καὶ δυνατή, ἐπλήρωσε τὸν μικρὸν ναόν:
— Παναγιά μου! Δόξα στὴ χάρη Σου! Μεγάλο τὸ ὄνομά Σου! Δὲν μᾶς συνερίστηκες, Μητέρα μου! Δὲν μᾶς συνερίστηκες!
Ἅπαντες ἐστράφησαν πρὸς αὐτήν. Αἱ γυναῖκες ἔκλαιον, οἱ ἄνδρες ἔκαμνον τὸν σταυρόν των καὶ ὁ ψάλτης ἔμεινε μὲ τὸ στόμα ἀνοικτόν, μὴ δυνάμενος νὰ συνεχίσῃ.
Ὁ Ἀντώνης, ἀκούσας τὴν φωνὴν τῆς συζύγου του, ἐξέβαλε βαθὺν λυγμὸν καὶ ἔκλινε τὴν κεφαλὴν πρὸ τοῦ Ἁγίου Ποτηρίου. Ὁ παπα-Λευτέρης ἔθεσε τὴν χεῖρα ἐπὶ τοῦ ὤμου του, ἐνῶ δάκρυα ἔρρεον ἐπὶ τῆς λευκῆς γενειάδος του.
Ἡ Ἀργυρὼ ἐπανελάμβανε:
— Δόξα στὴ χάρη Σου, Παναγιά μου! Δόξα στὸν Υἱό Σου! Δὲν μᾶς ἄφησες! Δὲν μᾶς ἄφησες!
Καὶ ὁ μικρὸς ναός, ὁ οἰκοδομημένος διὰ λίθων, ξύλων καὶ λάσπης, ἐφαίνετο κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην μεγαλοπρεπέστερος παντὸς ἀνθρωπίνου οἰκοδομήματος. Διότι ἐντὸς αὐτοῦ δὲν ἐτελεῖτο πλέον μόνον ἡ ἑορτὴ τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου. Ἐτελεῖτο συγχρόνως ἡ ἀνάστασις δύο ἀνθρωπίνων ψυχῶν.
Ἔκτοτε οὐδεὶς εἰς τὸ χωρίον ἤκουσε βλάσφημον λόγον ἐκ τοῦ στόματος τοῦ Ἀντώνη. Ὅταν ὁ θυμὸς ἐπλησίαζε νὰ τὸν νικήσῃ, ἐκεῖνος ἔκλεινε τὰ χείλη, ἔκαμνε τὸ σημεῖον τοῦ σταυροῦ καὶ ἔλεγε:
— Κύριε, ἐλέησόν με. Ἀκριβοπληρωμένη εἶναι τούτη ἡ φωνή.
Ἡ δὲ Ἀργυρώ, ὅτε κάποιος ἐπήνει τὴν θυσίαν της, ἐχαμογέλα καὶ ἀπήντα:
— Δὲν ἔκαμα ἐγὼ τίποτε. Ἡ Παναγιὰ μᾶς ἐλυπήθηκε.
Ὁ παπα-Λευτέρης ὅμως, μέχρι τοῦ τέλους τῆς ζωῆς του, διηγεῖτο μετὰ δακρύων τὸ θαυμαστὸν ἐκεῖνο γεγονός. Καὶ πάντοτε κατέληγε μὲ τὸν ἴδιον λόγον:
— Πολλὴ δύναμη ἔχει ἡ πίστις. Μεγαλύτερη ὅμως ἔχει ἡ ἀγάπη, ὅταν εἶναι ἕτοιμη νὰ πληρώσῃ τὸ ἀντίτιμον.
Ἀλεξανδρεύς

Πηγές: Ἱ.Ν. Ἁγία Βαρβάρα Πατρῶν | Ἀναστάσιος Κ

Μερικά ενδεικτικά σημεία:

• Αν δε μπορείς να δεις τα μικρά, δε μπορείς να προχωρήσεις στα μεγάλα και δύσκολα. Το σύνολο των μικρών τα κάνει μεγάλα!
• Η αγάπη είναι μικρές σταγόνες καλοσύνης που συσσωρεύονται και διαμορφώνουν την χαρά της ζωής μας!
• Ποιοι είναι οι «ελάχιστοι αδελφοί» που καλούμαστε να φροντίσουμε; Πως;
• Ο αληθινός χριστιανός νοιάζεται για όλους τους άλλους, δεν βολεύεται και ενδιαφέρεται μόνο για τον εαυτό του.
• Μικρές πράξεις δείχνουν την καθημερινή μεγάλη αγάπη.
• Η αυθεντική πνευματικότητα φαίνεται στις μικρές καθημερινές στιγμές
• Δεν αρκεί να λες «σ’ αγαπώ», πρέπει να το δείχνεις και να το εκφράζεις τακτικά, νοιαζόμενοι για τον/την άλλον/άλλην.
• Στα σχολεία μας μαθαίνουν πως να αγαπούμε και να είμαστε άνθρωποι στις σχέσεις μας;
• Η χαρά της ζωής είναι η μέριμνα για τους άλλους!
• Η αγάπη καλλιεργείται, μαθαίνεται (μέσω της μίμησης) και χρειάζεται φροντίδα καθημερινή.
• Η αγάπη είναι μέριμνα για τον άλλον και ξεκινά από αυτούς που βρίσκονται δίπλα μας.
• Μήπως ο άλλος δίπλα μας είνα διάφανος και τον αγνοούμε;
• (Θεωρητική) ηρωική θυσία ή καθημερινή μέριμνα και στροφή προς τους άλλους;
• Η ατομική σωτηρία είναι υπαρξιακό βόλεμα και είναι λάθος!
• Για την Ορθόδοξη Εκκλησία η αδιαφορία για τον άλλον είναι αμαρτία.
• Καλύτερα να κάνεις μια μικρή καλή πράξη και να την μετράς, παρά να μην κάνεις καμία.
• Η αμαρτία είναι σκίαση του φωτός, η έλλειψη της αγάπης. Δεν είναι παράβαση ενός θείου νόμου, ο Χριστός δεν είναι νομοθέτης, αλλά διάσπαση μιας σχέσης, μια υπαρξιακή αρρώστια που χρειάζεται θεραπεία, την οποία μπορείς να βρεις στην Εκκλησία.
• Το φαί χωρίς την ελάχιστη αγάπη μεταξύ των συνδαιτυμόνων, δεν κατεβαίνει κάτω!
• Δεν υπάρχει σωτηρία αν δεν νοιάζεσαι για τον άλλον!
• Δεν κοινωνούμε για τον εαυτό μας, αλλά για τους άλλους!
• Τίποτα δεν είναι ιδιωτική πράξη στην Εκκλησία!

Βρείτε την συζήτηση στο youtube.

Η ευλογία της πληροφορίας, κάθε μορφής, στις μέρες μας, έφερε και την ανταλλαγή απόψεων και θεωριών, ώστε, τις περισσότερες φορές, να δημιουργούνται ερωτήματα όπως: Ποιο είναι το σωστό και ποιο το λάθος; Ποιο είναι το λογικό και ποιο το παράλογο; Ποιο είναι το φυσιολογικό και ποιο το παρά φύση;

Ο Μέγας Αντώνιος είπε ότι «θα έρθει καιρός που οι άνθρωποι θα τρελαθούν, και μόλις δουν κάποιον να είναι λογικός, θα του επιτίθενται λέγοντας⸱ “είσαι τρελός”, επειδή δεν θα είναι όμοιός τους»[1]. Άραγε να βρισκόμαστε σ’ αυτή την εποχή, με τόση σύγχυση που υπάρχει;

Η πεποίθηση ότι «η αλήθεια βρίσκεται στον καθένα και άρα δεν μπορεί να δεσμεύει παρά μόνον αυτόν που την εκφράζει», οδηγεί στην παραδοχή ότι η αλήθεια είναι υποκειμενική και όχι αντικειμενική.

Για τον χριστιανόη Αλήθεια είναι Πρόσωπο, ο Ιησούς Χριστός, ο οποίος είπε: «Εγώ ειμί η αλήθεια»(Ιω. 14,6) και άρα η γνώση της Αλήθειας επιτυγχάνεται στον βαθμόν που κανείς γνωρίζει, δηλαδή ενώνεται με τον Κύριό του. Η ένωση αυτή ως οντολογική και όχι θεωρητική, ως υπαρκτή και όχι ψυχολογική ή φανταστική, οδηγεί στη φυσιολογική ζωή. Ο Χριστός ως τέλειος άνθρωπος είναι ο μόνος φυσιολογικός άνθρωπος.

Αν η ατέλεια, το λάθος, το α-φύσικο μπορεί να ονομαστεί «αμαρτία», τότε η αγιότητα είναι η φυσιολογική κατάσταση. Ο Χριστός είναι ο «εις άγιος» και όποιος ενώνεται μαζί Του, αγιάζεται, γίνεται φυσιολογικός.

Ο αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Στυλιανός θα πει: «Όποιος είχε την αγαθή τύχη να συναντήσει ένα Άγιο – όχι σαν οπτασία, αλλά σαν άνθρωπο απλό και καθημερινό – δεν μπορεί να πιστέψει ότι υπάρχει ‘φυσικότερο’ χαρακτηριστικό για τον άνθρωπο από την αγιότητα. Κι ένα παρήγορο μήνυμα θέλει να το πει κανείς σ’ όλους τους ανθρώπους»[2].

Ο άγιος – ο φυσιολογικός άνθρωπος:

• Αγαπά όλους, γι’ αυτό και νιώθει ενωμένος με όλους. Δεν διαχωρίζει τον εαυτό του από τους άλλους. Συμπάσχει με τον καθένα.
• Ζει ευχαριστιακά τη ζωή του, ξέροντας πως ό,τι έχει και ό,τι είναι προέρχεται από τον Θεό της αγάπης.
• Έχει την ταπείνωση ως κατάσταση ψυχής και όχι ως μειονεξία.
• Δεν χαρακτηρίζεται από εγωκεντρισμό και έπαρση.
• Προσεύχεται καρδιακά, εκκλησιάζεται από ανάγκη και όχι από καθήκον.
• Κοινωνεί για να ενωθεί με τον Χριστό και τους αδελφούς του κι όχι για να νιώσει ωραία ή από αυτοδικαίωση.

Τελικά, αυτό που τον ενδιαφέρει δεν είναι το «φαίνεσθαι», αλλά, όντας ο εαυτός του, αγωνίζεται να γίνει αυτό που ο Χριστός θέλει γι’ αυτόν, ξέροντας ότι στο βάθος το θέλει κι ο ίδιος. Έτσι γίνεται αληθινός χριστιανός, φυσιολογικός άνθρωπος, «συμπολίτης των αγίων και οικείος του Θεού»(Εφ. 2,19).

[1] Το Γεροντικό, εκδ. Το περιβόλι της Παναγίας, 2013, σ. 24.

[2] Περιοδικό Εκκλησία, Τ. Α΄ αρ. 4, 1995, σ. 154.

Πηγή: Πεμπτουσία

π. Ευάγγελος Παπανικολάου: Αγαπητοί αδελφοί, Θα ήθελα να σας παρουσιάσω το σπουδαίο και αθόρυβο έργο της θεατρικής ομάδας της Κορίνθου. Πρόκειται για μια συλλογική προσπάθεια στην οποία συμμετέχουν εκατοντάδες άνθρωποι, καταβάλλοντας έναν αληθινό πνευματικό και σωματικό άθλο. Η ομάδα αυτή, τιμώντας το ήθος της Ορθόδοξης Εκκλησίας, προσφέρει επί ώρες μια συνεχή και βαθιά διδασκαλία. Πρόσφατα, η ομάδα δημιούργησε μια εξαιρετική θεατρική παράσταση, βασισμένη σε προσωπικές μου καταθέσεις, καθώς και σε μαρτυρίες άλλων ανθρώπων. Το έργο αυτό πραγματεύεται τη ζωή της Αργυρώς στην Σπιναλόγκα και αναδεικνύει το πώς αναδείχθηκαν τόσοι Άγιοι στην περιοχή. Μέσα από τα μάτια της κεντρικής ηρωίδας, της Αργυρώς, παρακολουθούμε τη ζωή των ασκητών και των Αγίων που έζησαν εκεί, καθώς και το έργο προσφοράς στα νοσοκομεία και τα λεπροκομεία. Σας καλώ να δείτε με υπομονή αυτή τη θεατρική παράσταση. Σας παρακαλώ θερμά να προσεύχεστε για αυτούς τους ανθρώπους, να αναζητήσετε το έργο τους στην Κόρινθο και να στηρίξετε την προσπάθειά τους. Αξίζει να γνωρίσετε και τις υπόλοιπες παραγωγές τους, όπως αυτή για τον Άγιο Λουκά. Ας προσευχηθούμε, λοιπόν, για την Αργυρώ και για όλους όσοι έχουν φύγει από τη ζωή, και ανανεώνουμε το ραντεβού μας για την επόμενη θεατρική τους παραγωγή τη νέα χρονιά.

Η ιστορία ακολουθεί το δράμα των ανθρώπων που αρρώστησαν με λέπρα τον 20ό αιώνα, κλείστηκαν στη Σπιναλόγκα και ύστερα μεταφέρθηκαν στο Νοσοκομείο Λοιμωδών Νοσημάτων στην Αθήνα. Μέσα από το καμίνι του πόνου, του στιγματισμού και της κοινωνικής απομόνωσης κάποιοι από αυτούς κατάφεραν να φθάσουν στην αγιότητα…

Σημείωση ΖΙ: Πρόκειται για μια εξαιρετική παραγωγή από κάθε άποψη, εφάμιλλη επαγγελματικών έργων με ψυχωφελές περιεχόμενο και παραδείγματα ζωής. Μην το χάσετε! Εύγε σε όλους τους συντελεστές!

Τραγούδι με νόημα

=> Στίχοιμα – Ο Ξένος (youtube)

Στίχοι – Ερμηνεία : Χplicit Μουσική Παραγωγή – Προγραμματισμός: Μαρίνα Ηχογράφηση – μίξη: Dj alx – 396 lab studio Mastering: Γιώργος Χαλαρης – Sweetspot Studio Artwork: TONES1

Στίχοι

Είναι η Οδύσσεια απ’ του πλοίου την κουβέρτα
Κατέβηκε στον Πειραιά και του ‘δωσαν μια τέντα
Τους ρώτησε αν ήρθαν οι φίλοι του και τ’ αδέρφια
Και του πανε «Μακριά από εδώ, κάπου στα Φιλαδέλφεια»
Τον ρώτησαν «Ποιοι είσαστε, εγγόνια ποιων προγόνων;»
Κι απάντησε «Είμαστε Έλληνες τριών χιλιάδων χρόνων»
Και έσφιξε μες στα χέρια του χώμα και δύο πέτρες
Αυτές που σπέρνουν πρόσφυγες κι εκεί φυτρώνουν τέντες
Κι οι τέντες γίνανε φωνές μικρών παιδιών στους δρόμους
Και οι φωνές γίναν φωτιές απ’ τη δουλειά στους ώμους
Κι ακόμα στο κέφαλι του, του πλοίου οι κουβέντες
Εδώ μας φέραν Έλληνες κι εδώ μας στείλαν Τσέτες
Και πες γιατί μας βρίσκει αλλού το πρώτο φως της μέρας
Ποια Ιφιγένεια σκότωσαν για να φυσήξει αέρας;
Πόσοι στα στήθια φεύγοντας έκρυψαν την σημαία
Πόσο κοστίζει ο άνθρωπος και πόσο μια Ιδέα;
Ναι, τον είδανε να αναρωτιέται μες στη μνήμη μου
Κάθε φορά που μου ‘ρχεται η εικόνα εκείνη που
Μετά το γκολ κι όπως φλεγότανε το πέταλο
Αυτός κρατούσε μια σημαία μ’ έναν δικέφαλο

Και δε σταμάτησε να ταξιδεύει γρήγορα
Και δε φοβήθηκε εχθές να δει το σήμερα
Είναι ο ξένος που είπαν θα φύγει γρήγορα
Ο ξένος που έφτιαξε κάτι από το τίποτα
Τον είδανε στην Δεκελίας ξημερώματα
Και στην πλατεία που έπαιζε με τα χώματα
Είναι ο ξένος που θέλαν να φύγει γρήγορα
Ο ξένος που θέλαν να φύγει μα μένει ως σήμερα

Ναι, αρχή το ήμιση, ήμιση το έτερον
Τον είπαν ξένο αλλά αυτός ήταν τεμέτερον
Πυρρίχιος χορός μετά από νίκη Πύρρειο
Στην Πίνδο ήρωας κι αντάρτης στον εμφύλιο
Τους είχε φέρει δώρο τον πολιτισμό του
Που ακούστηκε σαν μουσική απ’ το προσφυγικό του
Εκεί κλεισμένος γιατί ήταν ένας ξένος
Κι ο ξένος έγινε αδερφός κι ο αδερφός μας ξένος

Είναι η Οδύσσεια απ’ του πλοίου την καρίνα
Ο κόσμος έγινε Αϊβαλί κι η Σμύρνη έγινε Αθήνα
Κι εκείνον μάλλον από την ιστορία τον διαγράψανε
Σαν ένα μέρος πληθυσμού που ανταλλάξανε
Το βλέμμα κάτω, πάντα περπατούσε βιαστικά
Ξυπόλητος και γύρω αγκάθια εθνικιστικά
Άλλα συγχώρεσε κι άλλα πολλά τα ξέχασε
Κι έφτιαξε άλλον κόσμο από τον κόσμο που έχασε
Ο ξένος είναι εδώ περίπου χρόνια εκατό
Η μνήμη έγινε σπόρος κι ο σπόρος έλατο
Κι χθες καθόταν μ’ έναν φίλο μου στο πέταλο
Με τούμπα λίμπρε και στα στήθια ένα δικέφαλο

Και δε σταμάτησε να ταξιδεύει γρήγορα
Και δε φοβήθηκε εχθές να δει το σήμερα
Είναι ο ξένος που είπαν θα φύγει γρήγορα
Ο ξένος που έφτιαξε κάτι από το τίποτα
Τον είδανε στην Δεκελίας ξημερώματα
Και στην πλατεία που έπαιζε με τα χώματα
Είναι ο ξένος που θέλαν να φύγει γρήγορα
Ο ξένος που θέλαν να φύγει μα μένει ως σήμερα

Και δε σταμάτησε να ταξιδεύει γρήγορα
Και δε φοβήθηκε εχθές να δει το σήμερα
Είναι ο ξένος που είπαν θα φύγει γρήγορα
Ο ξένος που έφτιαξε κάτι από το τίποτα
Τον είδανε στην Δεκελίας ξημερώματα
Και στην πλατεία που έπαιζε με τα χώματα
Είναι ο ξένος που θέλαν να φύγει γρήγορα
Ο ξένος που θέλαν να φύγει μα μένει ως σήμερα

Αυτό είναι το μότο των καιρών μας στα παιδιά που μεγαλώνουν: «ζήσε τη ζωή σου, φτιάξε την καριέρα σου και μετά οικογένεια». Η οικογένεια δεν θεωρείται προτεραιότητα σήμερα. Αντίθετα, θεωρείται ως η τελευταία σοβαρή κίνηση δύο ανθρώπων, πριν προχωρήσουν στη μέση ηλικία. Ζω τη ζωή μου σημαίνει περνάω καλά, ταξιδεύω, δεν έχω ευθύνες, βγαίνω έξω, δεν χρειάζεται να δεσμεύομαι. Για να κάνω οικογένεια πρέπει να έχω όχι απλώς σταθερή εργασία, αλλά καλά λεφτά, ώστε όταν θα έρθει η ώρα να κάνω παιδιά, να μη μου λείψει και να μην τους λείψει τίποτα. Διότι ένα παιδί δεν έχει ανάγκη την επιβίωση μόνο, αλλά οι γονείς πρέπει να έχουν χρήματα τόσα, ώστε να καλύπτουν τη μόρφωση, τις εξωσχολικές δραστηριότητες (για τις οποίες το παιδί δεν ερωτάται αν τις θέλει, αλλά οι γονείς αποφασίζουν, συχνά με κριτήριο τι κάνουν οι πολλοί, αλλά και για να μην τα έχουν το παιδί συνεχώς στο σπίτι). Επομένως, πρέπει να φτιάξω την καριέρα μου, ώστε να αισθάνομαι άνετα. Το παλιό ρητό «δύο μισθοί είναι πολύ καλύτεροι από τον ένα», και δύο άνθρωποι, όταν ενώνουν τις δυνάμεις τους, μπορούν να χτίσουν οικογένεια δεν φαίνεται να πολυαπασχολεί τους νέους σήμερα. Υπάρχει, κατά βάθος μια ανασφάλεια, αν η σχέση, ο γάμος, η οικογένεια θα κρατήσουν, και είναι προτιμότερο να μην υπάρχει εξάρτηση του ενός από τον άλλον. Και η αγάπη;

Το μεγάλο πρόβλημα που γεννά η νοοτροπία της εποχής έχει να κάνει με τη σημασία της αγάπης για τη ζωή του ανθρώπου. Έχοντας αφήσει κατά μέρος τη σχέση με τον Θεό, ο νέος της εποχής δεν νοιάζεται να αγαπήσει και να αγαπηθεί. Ή, ακόμη κι αν στο βάθος της ψυχής του, ακριβώς επειδή είμαστε πλασμένοι κατ’ εικόνα και ομοίωση Θεού, δηλαδή πλασμένοι για να αγαπάμε, ο νέος αισθάνεται αυτό το κενό νοήματος που προέρχεται από το έλλειμμα της αγάπης, εντούτοις ο πειρασμός της αυτάρκειας και του «παραπάνω» υπερνικά την ανάγκη να μοιραστούμε, αγαπώντας. Δεν ωριμάζουν γρήγορα οι νέοι. Παραμένουν μεγάλα παιδιά, τα οποία βολεύονται να μένουν στο πατρικό σπίτι, να έχουν καλυμμένες αρκετές από τις ανάγκες τους από τους γονείς και τους παππούδες, χωρίς να νιώθουν ότι προορισμός του ανθρώπου είναι να χτίσει την ταυτότητά του συνθέτοντας ό,τι έλαβε, απορρίπτοντας ό,τι δεν μπορεί ή δεν πρέπει να σηκώσει και προσθέτοντας  το δικό του όνειρο, το οποίο δεν μπορεί να είναι χρήματα, καριέρα, καλή ζωή και όταν προκύψει άλλος άνθρωπος βλέπουμε.

Αναρωτιόμαστε γιατί ένας νέος να κάνει οικογένεια όταν από τις ήδη υπάρχουσες  οι μισές είναι διαλυμένες, όταν προβάλλονται νέα πρότυπα οικογένειας, όπως η μονογονεϊκή, η ομόφυλη, η ανασυγκροτημένη, η συνεργατική, η χωρίς παιδιά από επιλογή. Η απάντηση έχει να κάνει με τη φύση μας, το ότι δηλαδή πλαστήκαμε ως όντα που σχετίζονται, δημιουργούν δεσμούς ισχυρούς, μοιράζονται, θυσιάζονται. Εδώ είναι το κλειδί. Η θυσία, η παραίτηση δηλαδή από το «εγώ και μόνο» και το μοίρασμα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, δηλαδή η αναζήτηση της ευτυχίας στην αγάπη που είναι πρώτα προσφορά και μετά λήψη, δεν συγκινεί την εποχή μας. Και η παιδοκεντρική νοοτροπία, ότι το παιδί είναι ο βασιλιάς και το κέντρο του κόσμου, οδηγεί τον άνθρωπο, εκ νεότητός του, να μη θέλει να μοιραστεί, να αναλάβει ευθύνες, να κοπιάσει, να υπομείνει, να δώσει, για να πάρει. Έτσι, μεταθέτει όσο πιο αργά γίνεται την δημιουργία οικογένειας, παραθεωρώντας το ότι όσο μεγαλώνουμε, τόσο δυσκολευόμαστε, και σωματικά και ψυχικά, να μοιραστούμε.

Οι μεγαλύτεροι ας κάνουμε την αυτοκριτική μας  και ας εμπιστευθούμε πρώτοι τον Θεό και την πρόνοιά του, δείχνοντας θυσία και αγάπη. Αυτό είναι το πρότυπο για να αλλάξει η νοοτροπία. Και οι νεώτεροι, ας σπουδάσουν στην προτεραιότητα και την προοπτική της αγάπης, που γίνεται ζωή. Πιο νωρίς.

Πηγή: themistoklismourtzanos.blogspot.com

Αναδημοσίευση από: Πεμπτουσία

Ψυχωφέλιμο, δραματοποιημένο και βραβευμένο τεκμηριογράφημα (ντοκιμαντέρ) για το βίο του Αγίου Ιωσήφ του Ησυχαστή διάρκειας εξήντα πέντε λεπτών.

Ο Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής γεννήθηκε το 1897 στην Πάρο και σε ηλικία 23 ετών μετέβη στο Άγιον Όρος ποθώντας να ζήσει την ασκητική ζωή. Όλος ο βίος του είναι ένα πνευματικό συναξάρι που θυμίζει τους παλαιούς ασκητές της ερήμου. Ο Άγιος συνέβαλε, ως γνήσιος εκφραστής της Πατερικής Παράδοσης, στην ανανέωση του Αγιορείτικου μοναχισμού και εν γένει του σύγχρονου Ορθοδόξου μοναχισμού. Σήμερα ανάγουν την πνευματική τους πατρότητα στον Άγιο περί τους 2000 μοναχούς και μοναχές σε όλο τον κόσμο. Κατέστη έμπειρος, διακριτικός και απλανής οδηγός της πνευματικής ζωής τόσο μοναχών, όσο και λαϊκών. Ο Άγιος Ιωσήφ υπήρξε ακραίος ασκητής και ησυχαστής, έδειξε όμως και απαράμιλλο ενδιαφέρον και ιδιαίτερη ποιμαντική μέριμνα και για τους χριστιανούς στον κόσμο. Συνεχίζει να ενισχύει πνευματικά μέχρι τις ημέρες μας μοναχούς και πιστούς μέσα από τις επιστολές και τα κείμενα του, που έχουν έντονο ποιμαντικό χαρακτήρα και αποτυπώνουν το ενδιαφέρον του Αγίου για τη σωτηρία όλου του κόσμου.

Πρωταγωνιστής, στο ρόλο του Αγίου Ιωσήφ του Ησυχαστή ο Jonathan Jackson, ο Χολυγουντιανός ηθοποιός και μουσικός με τα 5 βραβεία Έμμυ, που έγινε Ορθόδοξος το 2012.

Στο φεστιβάλ LONDON GREEK FILM FESTIVAL του 2019, το ντοκιμαντέρ έλαβε πέντε βραβεία από την επιτροπή του φεστιβάλ, συμπεριλαμβανομένου και του βραβείου για το βίντεο που συνοδεύει το τραγούδι «Μια προσευχή για όλους» με στίχους του Αγίου Ιωσήφ και διασκευασμένους από τον Αλέξανδρο Φωτεινό. Τη μουσική του τραγουδιού έχει συνθέσει ο Ανδρέας Κατσιγιάννης, καθώς και τη μουσική όλου του ντοκιμαντέρ. Η κριτική επιτροπή απένειμε, μεταξύ άλλων, το Βραβείο του Καλύτερου Δημιουργικού Ντοκιμαντέρ στην παραγωγή του Ινστιτούτου Άγιος Μάξιμος ο Γραικός, για τον Άγιο Ιωσήφ τον Ησυχαστή, και το βραβείο καλύτερου ηθοποιού στον Χολυγουντιανό ηθοποιό και τραγουδιστή, Jonathan Jackson για το ρόλο του Αγίου Ιωσήφ στο ντοκιμαντέρ. Επιπλέον, απονεμήθηκε Βραβείο Ειδικής Μνείας στους μοναχούς της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου στο Άγιο Όρος, για την επιμέλεια, και τη συμμετοχή τους στο ντοκιμαντέρ, ενώ Τιμητικό Βραβείο δόθηκε στους ίδιους μοναχούς για την πνευματική και κοινωνική τους συμβολή σε όλον τον κόσμο. Το βίντεο για το τραγούδι «Μια προσευχή για όλους» (Α prayer for all), που βασίζεται σε ένα ποίημα που έγραψε ο Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής και ερμηνεύει ο Jonathan Jackson, πήρε το βραβείο καλύτερου video clip.

Αυτό το τραγούδι, καθώς και άλλα δύο τραγούδια ερμήνευσε ο Jonathan Jackson ως συμμετοχή στο μουσικό Ορατόριο του Ανδρέα Κατσιγιάννη «Μεγάλες Ώρες», που παρουσιάστηκε στο Ηρώδειο την Πέμπτη 29 Σεπτεμβρίου 2022 σε μία πολύ πετυχημένη και sold out παράσταση. Συμμετείχαν επίσης η Γλυκερία, ο Δημήτρης Μπάσης, η Ελεάννα Βαρελά, η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών και οι Χορωδίες «Chorus Vivendi», «Μελωδοί» και η χορωδία του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Αφηγητής ήταν ο Νικήτας Τσακίρογλου.

Α’ Μέρος

Β’ Μέρος

Παιγνιώδες σκίτσο το οποίο «απαντά» στον Τσε ότι το αίτημά του για δικαιοσύνη είναι όμορφο, αλλά η απάντηση βρίσκεται στην αγάπη του Χριστού. 

Πηγή: Αθανάσιος Παπαθανασίου (FB)