• Volg masterclasses over methoden in EA, Business Model Management, TOGAF, ArchiMate en Portfoliomanagement
• Luister naar praktijk cases met best practices
• Leer over Enterprise Architectuur in de praktijk
• Laat u informeren over Enterprise Architectuur bij grote organisaties
• Leg contacten met dienstverleners, leveranciers én eindgebruikers

 Dagvoorzitter:

Dr. ir. Marc Lankhorst van Novay

Keynote speakers, waaronder:

Dhr. Lourens Visser – CIO van Port of Rotterdam

Dhr. Jan Rubingh – CIO van Audionova International

Sprekers van diverse organisaties, waaronder:

SNS Reaal, Ymere, Gasterra, VGZ, AGIS, Haagse Hogeschool met ArchiXL, Universiteit Twente, Gemeente Nijmegen, Via Nova Architectura, IT – Eye, BiZZdesign, Le Blanc Advies, Novay, InZycht, Valueblue, Inno.com, Sogeti enz.

Kom naar EAM2012, en doe in één dag veel waardevolle en praktische kennis op. U vindt het deelnameformulier op de website. Ook voor meer informatie over EAM2012, het programma, de sprekers, de partners en de praktische zaken kunt u terecht op: www.eam-congres.nl

Graag tot ziens op EAM2012!

Volgens mij zijn er vele vormen van innovatie:

• wie – kan er een nieuw, misschien veel groter, publiek bediend worden? Reden hiervoor kan zijn dat het product door innovatie goedkoper of gebruikersvriendelijker gemaakt kan worden.
• waar – kan het product op andere plekken gebruikt worden? Het kan zijn dat door innovatie het mogelijk is een product kleiner te maken, waardoor het geschikt wordt voor gebruik in het openbaar vervoer, op de fiets of op de bank.
• wanneer – kan het product door innovatie op andere momenten gebruikt worden? Als door innovatie een product kleiner gemaakt kan worden, kan het bijvoorbeeld in de broekzak meegenomen worden, en is het plotseling mogelijk om 24×7 gebruik te maken van het product.
• hoe snel/eenvoudig/… – het kan zijn dat een apparaat door innovatie hetzelfde kan maar veel sneller of gemakkelijker. Dit kan zorgen voor een veel groter of soms zelfs ander gebruik.

In al deze gevallen zou je kunnen zeggen dat er technisch niets nieuws is, maar toch kan er een grote verandering in gedrag van de gebruikers plaatsvinden. Dit biedt weer kansen en bedreigingen voor leveranciers.

De Ford model-t was technisch niet beter dan eerdere auto’s. Misschien wel slechter. Ik kan me voorstellen dan andere fabrikanten gedacht hebben, onze auto’s zijn veel beter, wij hebben niets te vrezen. De innovatie was echter dat met minder inspanning, veel sneller auto’s gefabriceerd konden worden, die veel goedkoper verkocht konden worden. Hierdoor kon een heel nieuw, veel groter publiek bediend worden dan voorheen. En dit zorgde voor een groot marktaandeel voor ford, met alle gevolgen voor de traditionele fabrikanten.

Toen de iphone werd uitgebracht dachten alle gsm fabrikanten ook dat hun telefoons technisch beter waren, en dat ze niks te vrezen hadden. En technisch gesproken was de iphone misschien ook niet echt beter, en kon het niets wat andere telefoons ook niet konden. Maar de iphone was wel veel eenvoudiger in het gebruik, en daardoor sneller voor de meeste mensen. En dit heeft tot een grote verandering in koopgedrag geleid bij de consumenten.

Innovaties hoeven niet altijd te bestaan uit nieuwe mogelijkheden om toch tot grote marktverschuivingen te leiden.

Het business model canvas laat mooi zien dat er naast het wat, de key value, nog een aantal aspecten zijn die tot nieuwe business modellen kunnen leiden. Innovaties kunnen bijvoorbeeld zorgen dat kosten veranderen, waardoor het business model kan veranderen. Lagere kosten kunnen ervoor zorgen dat je lagere prijzen kunt vragen, waardoor je een veel groter publiek kunt bereiken.

Nog een mooi voorbeeld is de camera industrie. Veel innovatie was lange tijd technisch van aard: de megapixel race. Realiteit is echter dat de meeste mensen niet echt geinteresseerd zijn in de allerscherpste plaatjes. Veel mensen maken fotos omdat ze aan vrienden en familie willen laten zien wat ze meegemaakt hebben. Het liefst zo snel mogelijk. De combinatie van een telefoon, internet verbinding en een camera biedt veel mensen dus echte meerwaarde: ze kunnen hun leven bijna direct delen met vrienden en familie. Maar puur technisch gesproken is er niets nieuws onder de zon: digitale foto’s maken en mailen was al veel langer mogelijk. Toch verliezen de traditionele camera fabrikanten veel klanten aan gsm leveranciers.

Wat cloud betreft is er puur technisch gezien misschien ook niets nieuws onder de zon. Maar het business model canvas laat aardig zien dat cloud toch een grote invloed kan hebben op business modellen; een aantal onderdelen van het business model canvas veranderen namelijk bij een cloud strategie:

• partners – de beheerafdeling, een traditionele parter, is overbodig geworden. De nieuwe partner, de cloud leverancier, kan vaak veel sneller reageren, en veel zaken kunnen self-service geregeld worden, direct contact met een partner wordt overbodig, waardoor complexe coordinatie overbodig wordt.
• kosten – kosten kunnen flink lager uitvallen, doordat onderhoud op oude versies overbodig wordt. Vaak kan ook bespaard worden op sales kosten.
• key activities – meer aandacht voor innovatie, minder voor support en klant ondersteuning op technisch vlak.
• klanten – door lagere kosten, kunnen lagere prijzen gevraagd worden, waardoor nieuwe klantgroepen geinteresseerd raken. Bedrijven die vroegen nooit de mogelijkheid hadden gebruik te maken van een supercomputer, kunnen nu voor minimale kosten deze tijdelijk gebruiken bij amazon.
• Etc…

Zie ook de analyse van Tim: Cloud & business models.

Kleine verbeteringen, ook al zijn deze niet technisch van aard, kunnen grote gedragsverandering bij klanten tot gevolg hebben. Onderschat niet de impact die een lagere prijs, een eenvoudiger gebruik, of een hogere snelheid kunnen hebben op je bedrijfsmodel.

Laptops zijn al geruime tijd betaalbaar, en zouden eenvoudig bij het onderwijs ingezet kunnen worden. Toch geberut dit niet op grote schaal. Maar waarom verwachten veel mensen dan dat tablets, gehandicapte laptops zonder toetsenborden, technisch geen verbetering tov een echte laptop, binnen vijf jaar alle schoolboeken zullen gaan vervangen?

Voor mij is het altijd een nuttige exercitie om te kijken wat het nu betekent voor wat voor waarde organisaties kunnen leveren en hoe – met andere woorden, wat heeft het gebruik van cloud computing nu voor impact op het business model van een organisatie? En als we het over business modellen hebben, dan is er natuurlijk geen beter middel dan het business model canvas. Waar in het canvas zie je de impact van cloud computing terug?

Het business model canvas zoals voorgesteld door Alex Osterwalder & Yves Pigneur (zie businessmodelgeneration.com)

De analyse

Natuurlijk heeft cloud computing of SaaS impact op de key resources, oftewel de ondersteunende middelen die je organisatie gebruikt. Hieronder vallen immers ook de belangrijke IT-systemen. Zoals Andrej Koelewijn uit de doeken doet maakt het het inrichten van de IT-ondersteuning sneller, flexibeler en goedkoper en staat het organisaties toe om te concentreren op daar waar ze een verschil kunnen maken.

Vanuit het perspectief van de afnemer fungeren cloud oplossingen als een black box. Simpel gezegd, mijn afnemer hoeft er niets van te merken dat ik mijn servers bij Amazon AWS of welke concurrent dan ook heb staan. Dat betekent dat er aan de klantkant van het business model canvas – relaties, kanalen en klantsegmenten – weinig tot niets verandert. Dezelfde redenatie betekent dat je cloud-leverancier ook geen ‘key partner’ is: de functionaliteit is een black box, je ruilt zo je leverancier in voor een ander.

Er zijn scenario’s voor te stellen waarin je door de snelheid van cloud computing andere waardeproposities kan bieden aan je klanten, bijvoorbeeld door het sneller inspelen op klantwensen. Zoals in Andrej’s blog is toegelicht, mag dit niet onderschat worden. Maar daar staat tegenover dat naar mijn inschatting bij veel organisaties de impact van cloud-oplossingen voornamelijk ligt in het efficiënter – goedkoper en sneller – realiseren van de bestaande waardeproposities. Denk aan het binnen enkele weken in plaats van vele maanden realiseren van nieuwe IT-systemen, of het dynamisch schalen in plaats van inrichten voor de piekbelasting. Het beter invullen van de bestaande waardepropositie ligt echter nog steeds in de key resources of key activities-velden.

Blijft over de financiële vakjes: kosten- en opbrengsten. Aan de kostenkant kan het flink schelen natuurlijk, en dat kan doorwerken in de opbrengstenkant via lagere prijzen of andere licentiemodellen. Tegelijkertijd: ik zie een gemiddelde – pak ‘m beet – begrafenisondernemer door het gebruik van cloud computing niet opeens een totaal andere wijze van financiëren van een begrafenis hanteren.

De impact van cloud is daarmee voor de meeste bedrijven te vinden in de interne organisatie en dan voornamelijk in het efficiënter inrichten hiervan (in het canvas: middelen, activiteiten en partners, waarbij de efficiëntie terugkomt in de kostenstructuur). Op het gebied van de waardepropositie en het benaderen van de klanten verandert er naar mijn verwachting weinig. Sommige fenomenen – zoals echte wegwerpsoftware – worden mogelijk een realiteit en de impact daarvan is nog afwachten, maar de impact lijkt voornamelijk gericht te zijn op het efficiënter uitvoeren van een bestaand business model. Echt nieuwe business modellen zie ik hierdoor nog niet ontstaan.

Samenvattend, de impact van cloud computing is groot. Zoals het er nu naar uit ziet zal cloud computing een flexibelere en goedkopere IT-ondersteuning mogelijk maken. Sommige organisaties zullen deze toegenomen flexibiliteit van IT kunnen inzetten om hun klanten of medewerkers op een geheel nieuwe manier te benaderen – om maar een wild idee te lanceren, waarom geen op maat gesneden applicatie per medewerker, of per klant? Het gros van de organisaties zal cloud-oplossingen echter voornamelijk inzetten om (veel) efficiënter invulling te geven aan het huidige business model.

Conclusie: een wondermiddel? Misschien niet. De moeite van het verkennen waard? Ja – daar kan zelfs ik niet omheen.

Dit heeft een groot risico: op een gegeven moment zal een klant moeten upgraden, maar tegen die tijd is switchen naar een nieuwe leverancier bijna net zo duur als upgraden van bestaande software. Wij hebben jaren met Exchange 2003 gewerkt, upgraden naar een nieuwe versie bood geen voordelen, was duur, en risicovol. Uiteindelijk zijn we overgestapt op Google Apps. De overstap naar een nieuwe leverancier was wat betreft complexiteit nauwlijks groter dan het uitvoeren van een upgrade.

Door software via een SAAS model te leveren, wordt dit probleem opgelost. Alle gebruikers zitten op dezelfde versie, de leverancier hoeft geen eeuwenoude software meer te onderhouden. Hierdoor kan hij zich focussen op innovatie, en geld verdienen uit innovatie, en bestaande klanten aan zich binden met innovatie. Hij kan dus beter reageren op veranderingen in zijn markt door concurrerende features uit te brengen. Tegelijkertijd gaan zijn kosten omlaag, vaak omdat er geen dure pre-sales nodig zijn die de potentiele klanten helpen met installatie en evaluatie, en zie je dat SAAS leveranciers veel lagere prijzen kunnen vragen voor hun software.

SAAS betekent voor de leverancier nog een belangrijk voordeel, naast het besparen op onderhoud van oude versies: heel veel data. Data van de gebruikers, en data over het gedrag van de gebruikers. Het eerste kan, in geanonimiseerde en geaggregeerde wijze gebruikt worden om nieuwe markten aan te boren. Veel partijen zijn geinteresseerd in de informatie die op deze wijze wordt verkregen: banken weten bijvoorbeeld veel over het het koopgedrag van hun klanten, en dus over de economie, en bijvoorbeeld werkgelegenheid. Wie is er werkeloos geworden, en wie heeft een baan gevonden?

Informatie over het gedrag van de gebruikers vertelt de software leverancier hoe hun product gebruikt wordt, welke functionaliteit veel gebruikt wordt, en waar gebruikers problemen ervaren. Deze data is crucial bij het verbeteren van het product, en dus voor het verkrijgen van een voorsprong op de concurrentie.

Veel voordelen voor zowel de afnemers, als de leveranciers van saas producten. Toch zijn er veel mensen die die voordelen zo niet ervaren en denken niet te hoeven migreren naar saas.

Dat mag natuurlijk, maar is dit een echte optie?

Stel je bent een gebruiker van software en je besluit on premises software te blijven gebruikers. Maar wat als je concurrent wel SAAS software gebruikt? Dit betekent dat jouw concurrent minder geld kwijt is aan de software, geen dure beheerders nodig heeft, geen risicovolle en dure implementatie projecten hoeft uit te voeren. Je concurrent is dus goedkoper uit, en heeft tegelijkertijd innovatievere tools in huis. Is dit wenselijk?

Of stel, je bent een software leverancier, en je besluit alleen on premises software te leveren. Maar je concurrentie maakt wel de overstap naar het leveren van saas software. Je concurrent is een veel minder groot stuk van zijn budget kwijt aan onderhoud en kan zich meer richten op innovatie. Hij kan lagere prijzen rekenen voor zijn software, en weet beter hoe hij zijn software kan verbeteren door de verzamelde data. Is dit wenselijk?

In hoeverre is cloud een keuze, of is het meer de vraag hoe je zo goed mogelijk profiteert van deze nieuwe realiteit?

Om grip te krijgen op deze verandering hebben we de Dutch Cloud meetup opgezet. Wat betekent deze verandering, en hoe kunnen we hier het beste op inspelen? Wat werkt wel, en wat werkt niet? Welke valkuilen zijn er te verwachten? Hoe moeten we omgaan een business die direct zaken doet met een leverancier, buiten de IT afdeling om?

NXP heeft veel van deze veranderingen al doorgemaakt. Wat cloud betreft kun je stellen dat dit bedrijf misschien wel 5 tot 10 jaar voor loopt op veel andere organisatie. Veel standaard pakketten zijn al vervangen door SAAS oplossingen, voor andere toepassingen wordt gekeken naar private cloud.

Er valt dus veel te leren van NXP. Daarom ben ik erg blij dat Herwig Wens, Enterprise Architect bij NXP tijdens de Dutch Cloud meetup op 9 mei een verhaal komt vertellen over de inzet van Cloud bij NXP. Hij kan een beeld schetsen van de toekomst zoals die er bij veel organisaties over een aantal jaren uit zal zien.

Een van de vragen die speelt bij de keuze voor standaard SAAS oplossingen is hoe je deze integreert en voorziet van organisatie specifieke uitbreidingen. En hoe doe je dit met de snelheid verwacht wordt binnen een cloud georienteerde organisatie?

Mendix heeft hier een oplossing voor. De tooling van Mendix stelt organisaties in staat standaard SAAS applicaties te integreren, en deze integratie ook weer in de cloud te deployen. Dit zorgt voor snelheid. Vaak wordt direct samengewerkt met de business en worden organisatie specifieke integraties in korte iteraties snel in productie gezet.

Mendix lijkt dus een goede tool voor organisaties die de voordelen zien van cloud oplossingen om deze snel te voorzien van bedrijfsspecieke integraties. Of dit in de praktijk ook zo is hoor je ook op de eerste Dutch Cloud meetup op 9 mei.

Meer info vind je op meetup. Hier kun je je ook inschrijven voor deze bijeenkomst.

Het programma bestaat uit een tweetal presentaties.

• Herwig Wens van NXP komt vertellen hoe NXP een groot deel van hun IT in de cloud heeft onder gebracht.
• En Arno Rood van Mendix komt vertellen hoe het Mendix PaaS platform het ontwikkelen van bedrijfsapplicaties sterk vereenvoudigd en een agile IT infrastructuur mogelijk maakt.

De meetup zal plaats vinden op kantoor van IT-eye. De deur is open vanaf 17:00 uur, om 17:30 zorgen we voor eten, zodat we om 18:00 uur kunnen beginnen met de presentaties. Aanmelden kan door een email te sturen naar info@it-eye.nl .

Na afloop van de presentaties houden we een brainstorm over onderwerpen van toekomstige meetups.

1       De kern van het stelsel staat.

Dit leidde direct tot de vraag ‘wat is dan de kern van het stelsel?’. De kern wordt gezien als GBA, BAG, NHR, WOZ en oh ja, ook nog RNI. Hierbij vroeg ik me meteen af of dit de kern is omdat dit beschikbaar is of omdat het altijd al de kern was. En nog meer: kan er wel een kern zijn in een stelsel van basisregistraties? Het geheel is toch de kern van de gegevensuitwisseling binnen de overheid? Bestaat de overheid dan ook uit een kern ‘en de rest’?

De feedback was wisselen maar mijn eigen oordeel werd ook verwoord: of de kern staat hangt af van het gebruik ervan. Het stelsel wordt enkel gerechtvaardigd door de gebruikers die er gegevens uit afnemen (en de fouten terugmelden). Het stelsel wordt niet gerechtvaardigd door de aanbieders. Dit gold ook bij de projecten die we deden en doen bij de inrichting van de uitwisseling van basis- en kerngegevens binnen gemeenten en geld dus ook voor het landelijke stelsel.

Het gebruik van het stelsel is nog groeiende. Voor gemeenten – zelf deels bronhouder – is dit voor veel onderdelen al vanzelfsprekend. Voor de overheid als geheel is er nog veel terrein te ontginnen. Het is nog niet overal vanzelfsprekend om het stelsel te gebruiken en de eigen processen en systemen hier op aan te passen. Pluspunt: het lijkt al wel redelijk vanzelfsprekend dat er over aansluiten op het stelsel wordt nagedacht.

Het uiteindelijke antwoord op de stelling was dus divers. Ja, een aantal smaakmakers van het stelsel is operationeel. Het zijn de onderdelen waar andere onderdelen weer op aan kunnen haken. Maar de winst van het stelsel moet nog komen…..!

2      Het stelsel kan niet zonder de gemeenschappelijke stelselvoorzieningen.

Deze tweede stelling vondt plaats in de context van een toelichting op wat ‘de gemeenschappelijke stelselvoorzieningen’ zijn. Het betreft Digikoppeling, Digilevering, Digimelding en de Stelselcatalogus. Deze gemeenschappelijke voorzieningen helpen aanbieders en afnemers aan een eenduidige verbinding met het Stelsel. Zo kan dan bijvoorbeeld een gemeente met 1 aansluiting met 1 protocol gebruik maken van 13 basisregistraties.

Enkelen reageerden dat deze voorzieningen niet nodig zijn voor het functioneren van het stelsel. Zij onderbouwden dat met voorbeelden dat diverse basisregistraties al operationeel zijn terwijl nog niet alle vier genoemde voorzieningen beschikbaar zijn.

Volgens mij is dat niet correct. De voorbeelden die gegeven werden bewijzen dat basisregistraties kunnen functioneren zonder de gemeenschappelijke voorzieningen, maar dat is toch wel weer iets anders dan het functioneren van het stelsel. Denk aan vraagstellingen die gegevens in verschillende basisregistraties aanspreken – voor veel processen in ieder geval in gemeenten is dat aan de orde. Denk ook aan de kosten van het aansluiten en ondersteunen van een veelheid aan protocollen en op het aantal plaatsen waar dat dan moet worden toegepast. Dat zijn geen situaties die goed passen in de ideeen van/achter het stelsel. Mijn conclusie is dan ook dat die voorzieningen noodzakelijk zijn voor een goed functioneren van het stelsel.

De volgende meeting van de vrienden van de basisregistraties vindt plaats op 13 september.

De essentie van agile opdrachtgeverschap:

1.     start met, en stuur op heldere en communiceerbare doelen;

2.     neem bewust de consequenties van wat er gebeurt wat je tegenkomt;

3.     hou focus op de doelen  en laat je niet afleiden door randverschijnselen.

Doel van de Open Space

Het doel van deze dag was het delen van kennis en ervaring op het gebied van agile opdrachtgeverschap. We doen dit omdat we het belangrijk vinden de ervaring die we opgedaan hebben in het werk bij onze opdrachtgevers terug te geven aan de community.  Bij deze open space waren alle IT-eye architecten aanwezig, en ook bijvoorbeeld architecten, projectmanagers en consultants uit ons netwerk van opdrachtgevers en dienstverleners.

Programma  van de Open Space

Tijdens open space hebben we een aantal presentaties en workshops gehad. Hieronder staan de slides van de presentaties.

1 – IT-eye Intro Opdrachtgeverschap door Gerard Janssen

2 – IT-eye Opdrachtgeverschap Voorspelbaarheid door Pieter van Dijk en Jules de Ruijter

3 – IT-eye Effectief opdrachtgeverschap door Rob Daems

4 – IT-eye De Matryoshka-Organisatie door Tim Pinchetti

5- IT-eye AgileOpdrachtgeverschap door Gerard Janssen

IT-eye staat al bijna 20 jaar voor het mogelijk maken van ambities; de ambities van onze klanten en van onze medewerkers. De wereld is al complex genoeg, wij zorgen dat IT u daarbij helpt, in plaats van dat het een blok aan uw been is. We zorgen voor inzicht en grip op uw architectuur en organiseren uw projecten en IT inrichting zodat u kunt sturen op resultaat.

De nieuwe website zet onze klanten en onze expertise centraal. Ook hebben we een aantal thema’s geformuleerd rondom zaken die we veel bij onze klanten tegenkomen. We wensen u veel leesplezier.

IT-eye zal als sponsor deelnemen aan het congres en zal tevens een presentatie verzorgen met als onderwerp “Effectief opdrachtgeverschap met bedienende architectuur”.Tijdens de presentatie gaan we in op het volgende:

Architectuur heeft een doel: verandering mogelijk maken. Voor veel organisaties blijft veranderen moeilijk en het aansturen van projecten is niet altijd succesvol. Vaak ontbreekt kader en structuur. Of juist andersom: er is te veel architectuur terwijl er te weinig aandacht is voor de realisatie. Eigenaarschap, verantwoordelijkheid en gezamenlijke ambitie zijn nodig om de juiste verandering te realiseren. Dat vraagt van ons als architecten focus op resultaten en een architectuur proces dat verandering ondersteund. In deze presentatie bespreken wij hoe we opdrachtgeverschap verbeteren door een op verandering en realisatie gerichte architectuur aanpak. Dit gaat niet alleen over een architectuur die zich richt op het realiseren van organisatie doelen, maar ook over architecten die zich verbinden met de resultaten, die in de organisatie staan en vanuit de behoefte van de mensen met wie zij werken architectuur maken. Architectuur met een doel.