kdfgh lkdfjhg lksdjhg lkdjfhg lkjdfg

Cüneyt

CUNEYT

CUNEYT

CUNEYT

Bildiğiniz üzere Kemeraltı, Basmane, Smyrna Antik Kenti ve Kadifekale’yi kapsayan dev alan, 2020 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınmıştı. O günden beri kentin tüm paydaşları büyük bir şevkle Tarihi Liman Kenti’nin UNESCO Kalıcı Listesine kabul edilmesi için çalışıyorlar. Başkan Tunç Soyer, “3 yıl önce yola çıkarken büyük bir hayaldi. Tüm paydaşlar olağanüstü bir iş birliği sergiledi. Bergama, Efes, Tarihi Liman Kenti, Gediz, Birgi ve Ceneviz Kaleleri. Bunların her birini UNESCO markası ile buluşturduğumuzda gerçekten bir ‘dünya kenti’ olma hayalini gerçekleştirmekte çok önemli bir adım atmış olacağız.” sözlerini kaydetti.

UNESCO başvuru süreci sayesinde Smyrna Antik Kenti’ndeki kazılara da hız verildi. 22 bin kişilik Smyrna Antik Tiyatrosu adım adım gün yüzüne çıkmaya başladı. Efes kadar büyük ve olağanüstü Körfez manzaralı bu tarihi değer elbette çok önemli bir çekim noktası olacaktır. Bununla beraber nasıl ki ünlü sözdeki gibi tüm yollar Roma’ya çıkarsa, İzmir’in turizmde Şampiyonlar Ligi’ne girmesinin yollu da Kemeraltı’ndan geçer. Bu yüzden bizce, İzmir’in turizm açısından birinci, ikinci ve üçüncü önceliği Kemeraltı olmalı.

Elbette, Kemeraltı’nın bir çok sorunu var. Bunların en yapısal olanı, eskiden bir mahalle olan Kemeraltı’nın yıllar içinde bir çarşı statüsüne gerilemiş olması. Meskenler gitmiş, geriye sadece ticaret kalmış. Hal böyle olunca da Kemeraltı iş saatleri dışında ürkütücü bir sessizliğe bürünmüş. Bu yüzden yapılması gerekenlerin başında Kemeraltı’na gece hayatını sokmadan önce tarihi semtin bütünsel olarak aydınlatılması geliyor.

Buna ek olarak, Kemeraltı’nın aşırı yağışlarda yaşanan su baskınları, tuvalet eksikliği, yönlendirme gibi sayısız alt ve üst yapı sorunları da var. Yıllardır çözülmeyi bekleyen benzer bir sıkıntı da aşırı sıcaklara karşı korunmak için işyeri arasına gerilen brandalar.

İzmir gibi sıcak bir kentte güneşten korunmak elbette çok önemli. Dolayısıyla hava sıcaklıkları yükselmeye başlayınca, Kemeraltı esnafı işyerleri arasında branda gererek soruna çözüm bulmaya çalışıyor. Bu pratik yaklaşım her ne kadar güneşi engellese de ikincil sorunları beraberinde getiriyor. Bir yandan bez parçalar olası bir yangının kısa sürede büyümesine yol açabiliyor. Diğer yandan da görüntü estetiğini bozuyor. Peki acaba hem esnafı memnun edebilecek, hem de göze hoş gelecek güvenli bir çözüm mümkün mü? Bakalım Hindistan’ın Goa eyaletinin başkenti Panaji bu sorunu nasıl çözmüş?

Panaji de ortalama hava sıcaklığı sene boyunca 25 ile 35 derece arasında seyrediyor. Ayrıca Panaji’de -aynı İzmir de olduğu gibi- binlerce yıldır aralıksız yaşanıyor. Dolayısıyla Kemeraltı için örnek alabileceğimiz bir yer.

Hintli sanatçı Daku önce kentin dar ve tarihi sokaklarının üstünü balıkçı ağına benzeyen bir tenteyle kaplamış. Sonra da bu ağın üzerine ters çevrilmiş sözcükler eklemiş. Gün içinde güneşin konumu değiştikçe kelimelerin gölgeleri, altından geçen yayaların üzerine düşmüş. Sokak boyunca uzanan tentenin üzerindeki metinler güneş batarken metinler sağdan sola hareket etmiş. Ortaya büyülü bir sonuç çıkmış.

Panaji sokaklarına ilginç bir dinamik katan gölgeleme sanatı Kemeraltı’nda da kullanılabilir. Tarihi mahallenin her bir sokağı, semti ve hanı hikayelerle dolu. Bunların üstünü Panaji’ye benzer şekilde yangına dayanıklı bir ağ ile örtebiliriz. Koyacağımız metinlerle de farklı zamanlarda, farklı dillerde, farklı mesajlar verebiliriz. Bu sayede bir taşla üç kuş birden vurmuş oluruz. İlk olarak esnaf bir gölgeliğe kavuşur. İkinci olarak göz alıcı gölgeleme sanatı sayesinde Kemeraltı sokaklarına bir dinamizm katarız.

Son olarak da Kemeraltı’nın kadim hikayelerine hayat vererek Tarihi Liman Kenti’nin tanıtımına katkı sağlarız.

Bülent Ortaçgil, “Bu şarkılar adam olmaz” demişti ya yıllar var ki dinliyorum… Meğerse şarkılar değil onu dinleyen bizlermişiz adam olmayan. Malum, toplumsal alameti farikalarımızdan biri de “Biz adam olmayız” repliğidir, biz neden adam ol(a) mayız? İşte çıplak gözle bir demet neden.

Mizahçılar (yazı-çizi ve gösteri sanatı mensupları) için üzülüyorum. Ülkemiz 7/24 mizah deposu, mizahın içinde yaşıyoruz yani kurmacasına ne hacet! Bir örnek: Çeşme’deyim. Alaçatı sörf plajları bölgesi. Belediye tabela koymuş: Doğayı Koruyalım. Tabelanın arkasında denizin içinde villa inşaatları. Buyurun mizah hem de kapkarası. Beş yıl sonra rüzgâr sörfü neden bitti diye sorarsak; o da bir başka mizah olacaktır. Böylesi ortamda, Cem Yılmaz’dan mizah hizmeti almakta ayrı bir mizah…

Hekimlerimiz öldürülüyor; bir insanlık suçu! Hekim dostlar, doğaçlama eylemler yaparak haklı tepkilerini gündeme taşıyorlar… Üç-beş gün sonra herkes yoluna yani eski tas-eski hamam, devam! Amerika’yı yeniden keşfe gerek yok, Marx ne diyor: “Tüm emekçiler birleşin!” Siz doğaçlama hareket ederseniz, ülkenin doğaçlama yönetilmesini eleştirmek hakkınız olmaz.

Devlet üniversitelerimizin çekirdeği, genelde ziraat fakülteleridir. En çok işsizimiz ziraat mühendisi ve ithal etmediğimiz tarım ürünü yok! Bu tablo, kara mizah değil de nedir?

Herkes kafasına göre fiyat politikası belirliyor; serbest piyasa kuramına “su kurnazları”nın katkısı diyorum ben buna. Sabah erken kalkan öpüyor… Fırsatçılık zirvede; yersen! “E, o zaman sen de gitme/alma kardeşim!” Böyle bir çözüm olabilir mi? İtirazlar/isyanlar göz ucu ya da göz boyama. Bir gazeteci mevsimsel analizle şöyle diyor: “Bu fiyatlarla normal kazançlı insanın tatil yapmasına imkân yok.” (Habertürk, E.Övet, 14.7.2022) Cümledeki gizem; “anormal kazançlı insan” ne demektir?

Yer, Bitez, mavi yolculuk. Koronavirüs döneminde sıkıldık ya “En korunaklı tatil tekne turudur” dedi sevgili karım. Hayatımda bir ilk! Teknemiz alabora oldu. Devriliyoruz sandım. Meğerse özel bir motor yat yanımızdan kıl payı sıyırarak geçmiş, alkollü olabilirmiş. Böyle şeyler normalmiş. Bir not: Mavi yolculuk düzenliyor tekneci kardeş, ne Halikarnas Balıkçısı ne Sabahattin Eyüpoğlu-Azra Erhat adını duymuş!

Yer, Çeşme, Horasan Restoran. Rezervasyonlu yerimize oturduk. Servisler açıldı, garson geldi bir menü-fiyat listesi rica ettim. Öyle bir şeyleri yokmuş. Kimse de istemiyormuş. Konseptleri böyleymiş, buzdolabından seçiyormuşsun. Buzdolabında fiyat listesi asılı mı? “Abi sen böyle yerlere gelme!” Teşekkür ederim, çok naziksiniz. İkinci turizm dersim. Tezsiz yüksek lisans bu olsa gerek.

Bir not: Siz hiç Avrupa ülkelerindeki kafelerin ve restoranların duvarlarında kendi kültür ve sanatları dışında bir tablo, biblo gördünüz mü? Ben görmedim. Bir de bizimkilere bakın lütfen! Kimliksiz işletmelerin pazar payı “kazıklamak”tır; ense-tıraş ilişkisidir bunun adı.

Yer, Muğla şehir girişi. Trafik konvoy. “Kaza var ya da tatilci yoğunluğu” diyorum. 40 dakika sonra polis barikatındayız. Sıkışıklığın sebebi; şerit teke düşürülmüş. Polis kardeşlerimiz kulübe önünde çay-kahve yudumluyorlar. İyi hoşta; madem denetim yapmıyorsunuz, ikinci şeridi açın trafik aksın. Gereksiz yere benzin tüketimi olmasa, insanların sinirleri gerilmese ya da görevinizi dönüşümlü ve sürekli denetim yöntemiyle yapsanız. Olmaz mı?

Apartman, iş hanı yönetim toplantısına gitmez, hesapları kontrol etmez, arkadan konuşur ayar veririz; Türk işi tarzımız! Bunu bilen girişkenler için staj mahallidir buralar; devamında ya gül gibi geçinip giderler ya da büyük denizlere açılırlar sonraki aşama partiye kayıt ya da kooperatif yöneticiliğidir. 9. Ülkemizde trafik kazası olmaz, bizdekiler trafik cinayetleridir. Adam öldürmenin hapisten yırtma tekniği. Trafik akışına ters park etmek, sol şeritte 50 kilometre hızla seyretmek, çöpleri arabadan yola atmak, direksiyonda çocuğunu kucağına oturtmak bonus alışkanlıklarımızdandır. Bir de uzman sorumuz vardır: Dünyada, korna çalarak trafiğin açılacağını zanneden halk hangisidir?

Yer, Od Urla. Müthiş bir “business” projesi. Kesinlikle ve kesinlikle, gastronomi projesi değil! Kurucusu piar’ın kitabını yazmış dediklerinden; hedef kitle görgüsüzler, sosyal medyatikler ve “anormal kazançlı insan”lar ordusu çok iyi analiz edilmiş. Michelin çakması olmanın “coğrafi işaret”li olmaktan daha iyi satacağından emin yani menü bizden değil. Örneğin; kökeninin, Osmanlı Mutfağı’nın meşhur ve özgün içeceği “şerbet”e dayandığını dönemin tüm Avrupalı gezginleriyle diplomatlarının seyahatnamelerinde/anılarında teyit ettikleri “sorbe” ve benzerleriyle popüler olmak başka nasıl açıklanabilir ki? Oysa yerden yere vurduğumuz Osmanlı, şerbet yapımında kullanmak için Gülbahçe’nin suyunu taşımış Saray’a… “Od” Eski Türklerde “ateş” demektir, mecaz olarak ise “aşk, ayrılık, hasret, azap, hırs vb. duyguların yakıcı etkisi.”

Kıssadan hisse; çürüdüm, çürüdün, çürüdü, himalaya tuzu ne yapsın!

“İyi de kardeşim, bunları biliyoruz çözümün nedir?” Toplumsal yaşam kalitesi, (eğitimli) insan kalitesine bağlıdır; kaliteli insanların sunduğu hizmetin kalitesi yüksek olabilir ancak. Yoksa, “Toplam Kalite Yönetimi belgeleri”nizle münferiden övünür durursunuz! Okul, bilim yuvasıdır bir de yurttaşlık bilgisinin verildiği yer. İnsan kalitesinin kodları (ahlak, vicdan, birlik-beraberlik, sevgi-saygı vs.) ailede verilir ve şekillenir; teorisiyle, pratiğiyle. Ailenin kutsallığını sıfırlayıp aile şirketine dönüştürürseniz, tek tip insan yani kadın eşittir erkek formülü ile ulaşacağınız global zirve, bencillik’tir. Kemeraltı esnafının lugatıyla “sonuç atlet” olur.

En iyisi mi boş verin!

Hadi gelin bir “Ne olacak bu memleketin hâli” geyiği çevirelim; çalsın sazlar, kolesterolümüz düşsün…  

1.Dünya Savaşı sonrası bizlere dayatılan Mondros Mütarekesi ve Sevr Antlaşmaları kuşkusuz ki milletimizin siyasi olarak yok oluşunu sağlamak için kaleme alınmış belgelerdi. Buna karşı duran irade Atatürk’ün şahsında vücut buldu ve Amasya genelgesinin yayınlanması sonrası yapılan Erzurum ve Sivas Kongreleri ardından 23 Nisan’da TBMM’nin açılması ile doruğa çıktı. Elbette bu siyasi çalışmalar askeri başarılar olmadan anlam kazanamazdı. Nitekim, İnönü Savaşları, Sakarya Muharebesi’nin devamında Atatürk’ün büyük askeri dehasını gördüğümüz Başkomutanlık Meydan Savaşı olarak tarihe kazınan ,26-30 Ağustos 1922 tarihleri arasında gerçekleşen ve düşmanın kesin yenilgisi ile sonuçlan harp, en büyük Ulusal Destan olarak Türk Tarihinde yerini almıştır. Çünkü bu zafer ile tarihimizde gördüğümüz en karanlık dönemden kurtulmuş ve en küçük bireyinden Başkomutanına kadar tüm Ulusumuzun özverilerinin ve azminin büyük yansıması olan bir varoluşu kucaklamıştır.

Anadolu işgalinin senaryosunu yazan İngiltere Başbakanı David Lloyd George bu zafer sonrası iktidarı terk etmek zorunda kalırken ,piyon olarak kullanılan işgalci güç Yunanistan’da ise Megalo İdea heveslisi Kral 1. Konstantin tahtından feragat edecek, İki albay önderliğinde gerçekleşen darbe ile ‘Anadolu Hezimetinin’ sorumlusu olarak ilan edilen üç başbakan, iki bakan ve bir başkomutan idam edilecek, Yunanistan ekonomik, siyasi ve sosyal sorunlar nedeni ile toplumsal kaos ortamından yıllarca çıkamayacaktır.

26 Ağustos 1071 tarihini hepimiz biliriz. Alpaslan, Malazgirt’te Bizans İmparatoru Romen Diyojen’i alt ederken, Türk Milletine de Anadolu’nun kapılarını açmıştı. Alpaslan’dan 951 yıl sonra, Mustafa Kemal Atatürk , Dünya’da bir eşi olmayan zaferi ile bu toprakların sonsuza kadar Türk Yurdu olduğunun Dünyaya ilanını gerçekleştirmiş ve böylelikle bir Ulusun küllerinden silkelenerek ortaya çıkması sağlanmıştır.

Yunan Asya Ordusu’nun başkomutanı General Trikupis’i, tutsak eden Türk birlikleri, hızla ilerleyerek 9 Eylül 1922 sabahı saat 10.00 sularında, Ahmet Zeki Bey komutasındaki 2. Süvari ve Mürsel Paşa komutasındaki 1. Süvari Fırkaları İzmir’e giriş yaptılar. Onları da Süvari Kolordusu Komutanı Fahrettin Paşa takip etti. Böylece 3 yıl 4 ay 6 gün süren işgal sona erdi ve askerlerimizin İzmir’e giriş yaptığı Mortakya semtinin ismi o günden bu yana Kahramanlar olarak anıldı.
O zamanlar ülkemizin nüfusu on milyon civarında idi. Başkomutanlık Meydan Savaşında, bu nüfusun en seçkin 2542’sini şehit verdik. Yaralı sayımız 9977 idi. 1443 Gazimiz de yaşamlarına malulen devam etmek zorunda kaldı. Kurtuluş Savaşımızda ise verilen şehit sayısı 9167, yaralı ise 31.173 idi. Bu rakamlar, 1914-1918 yıllarını kapsayan 1.Dünya Savaşı ve Çanakkale Savunmalarında 500.000’i aşan şehit ile 200.000 Gazi ve malul dışında 1 milyon civarındaki esir ve geri dönmeyen askerler de göz önüne alındığında, ülke olarak kaybettiğimiz insani değerlerimizin genel ve bir o kadar da trajik istatistikleri tüm çıplaklığı ile ortaya çıkmaktadır. Hepsini minnetle anıyoruz. Sonuçta, ‘İzmir Kurtuluşu’ diye yazılan ama küresel yansıması olan bir ulusal destanın 100. Yılını kutluyoruz.

Bu muazzam başarıyı meydana getiren tüm Şehitlerimizin önünde saygı ile eğiliyoruz. Ruhları şad olsun.

Oğuz Aydemir ile Denizcilik ve Kabotaj Bayramının yıldönümü olan 1 Temmuz günü İzmir-Çeşme’deki evinde buluştuk. Kapıdan itibaren özenle hazırlanmış bir müzeye adım atmış oldum. Duvarlarda sergilenen berat ve ferman koleksiyonu ve evin alt katında çok zengin ve düzenli bir kütüphane ile karşılaştım. Oğuz Bey; Çakabey’in 11. yüzyılda donanma kurma çabalarını, Çeşme-Koyunadası civarında Bizans donanmasını mağlup etmesini, Mezomorto Hüseyin Paşa’nın 18. yüzyıl başlarında Venediklilerle başarılı mücadelelerini, donanmayı tekrar düzene sokmasını, 1770’de Çeşme deniz savaşında Osmanlı donanmasının Ruslar tarafından yakılmasını ve Cezayirli Hasan Paşayı, Rusya’nın Büyük Petro döneminde güçlü bir donanma oluşturmasını, Çeşme Deniz Savaşı sonrası 2. Katerina’nın ve Rusya’nın nasıl güçlendiğini tek tek anlattı.

Aydemir, Mezomorto Hüseyin Paşa’nın yeterince bilinmediğini düşünüyor. Paşa Venediklilerle yaptığı bir savaşta ağır yaralandığı halde hayatta kalmış, Mezzomorto (yarı ölü) lakabıyla anılmaya başlamıştı. Aydemir, Sakız Adası’na yaptığı bir gezi sırasında içinde Osmanlı-Venedik savaşlarına ait gravürlerin olduğu bir kitabı 150 Euro’ya satın almasıyla, Mezzomorto Hüseyin Paşa’yı tanımış ve bu gravürlerin alındığı kitabın aslını Berlin Kütüphanesi’nden temin etmiş. Aydemir, 1694’de Osmanlı-Venedik donanmalarının Sakız Adasının hakimiyeti için yaptığı savaşlarla ilgili olarak 18. yüzyılın başlarında 3 kitap olarak yayınlanmış bu çalışmanın “Sakız Adasının alınması ve Venediklilerin buradan çekilmesi-Yıl 1694” başlığıyla bir kitap haline gelmesini sağlamış.

Çeşme deniz tarihinin üç efsane amirali sergisi tüm bunları gözler önüne seriyor. Özellikle çocukların ve gençlerin bu sergiyi görmesi, cep telefonlarının QR kod okuyucularıyla Oğuz Bey’in sesinden her ayrıntıyı dinlemesi, tarih bilinci açısından çok yararlı olacaktır.

Denizcilik ve Kabotaj bayramının düşündürdükleri

Oğuz Aydemir ile Denizcilik ve Kabotaj Bayramını kutladığımız bir günde görüşmemiz hoş bir tesadüf oldu. Kabotaj, Büyük Türkçe Sözlükte “Bir ülkenin iskele veya limanları arasında gemi işletme işi” olarak tanımlanır. Kabotaj haklarını yabancılara devreden devletlerin ve vatandaşlarının denizci olma şansı yoktur. Tarihte güçlü donamalara sahip ülkelerin dünyaya hükmetmelerini iyi okumak gerekmektedir. Sir Walter Raleigh’in (1554-1618) “Her kim denize hakim olursa; ticarete de hakim olur, her kim ticarete hakim olursa; dünyanın zenginliklerine ve nihayetinde dünyaya hakim olur” sözü ünlüdür.

Fransızlar 1096- 1270 yılları arasında devam eden Haçlı Seferleri sırasında Şark’ta bazı ticari imtiyazlar elde etmişlerdi. Osmanlı Devleti de; Batılı ülkelere verdiği kapitülasyon ayrıcalıklarıyla kabotaj haklarını da devretmiş olduğundan kıyılarında yabancı bandıralı tekneler hizmet görmekteydi. Batılı devletler 1908 sonrasında Hıristiyan tebaanın eğitim ve ekonomik gelişmesine katkı sağlamış, her yönden gerileyen Osmanlı tebaası Türkler balıkçı kayığı kullanmaktan ileri gidememişti. Osmanlı Devleti’ne 1. Dünya Harbi sonrasında imzalatılan 30 Ekim 1918 tarihli Mondros Ateşkes Anlaşması ile kapitülasyonlar ve kabotaj ayrıcalıkları korunmuştu. Kurtuluş Savaşının kazanılmasından sonra, 24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Anlaşması ile kapitülasyonlar ve yabancı ülke gemilerine tanınan kabotaj ayrıcalığı kaldırılmıştı. Kabotaj Kanunu 1 Temmuz 1926’da yürürlüğe girmişti. Bu yasaya göre; akarsularda, göllerde, Marmara denizi ile boğazlarda, bütün kara sularında ve bunlar içinde kalan körfez, liman, koy ve benzeri yerlerde, makine, yelken ve kürekle hareket eden araçları bulundurma; bunlarla mal ve yolcu taşıma hakkı Türk yurttaşlarına verilmişti.

Hyundai ve Boston Dynamics, Boston Dynamics’in kurucusu Marc Raibert tarafından yönetilecek yeni enstitüye 400 milyon dolardan fazla başlangıç yatırımı yapacak. Araştırmaya öncelik veren enstitü, gelişmiş robotların yaygınlaşması için çalışacak. Yapay zeka, robotik, bilgi işlem, makine öğrenimi ve mühendislik alanlarındaki seçkin mühendisler, robotlar için daha fazla teknoloji odaklı hareket edecek.

Boston Dynamics Direktörü Marc Raibert, “Hedefimiz; daha akıllı, daha çevik, daha algısal ve daha gelişmiş robotlar ve akıllı makineler yaratmak. Enstitünün yapısı, teknoloji alanındaki temel çözümlerden yararlanarak sorunsuz çalışan robotlar üretmek üzerine kurulu. İnsanlığa gelecekte daha faydalı olabilmek adına sınırları zorlamaya devam edeceğiz” dedi.

Enstitü, Amerika Massachusetts’teki Kendall Square araştırma merkezinde yer alacak. Yapay zeka ve robotik araştırmacılarıyla beraber yazılım ve donanım mühendislerini de işe alarak teknoloji alanında yeni istihdam fırsatları da yaratacak.

Bugün her 4 müşteriden 3’ünün alışveriş yolculukları sırasında birden fazla kanal kullandığını söyleyen MediaMarktSaturn Perakende Grubu COO’su ve MediaMarkt Türkiye CEO’su Yenal Gökyıldırım “Perakendenin geleceği çoklu kanalda. MediaMarkt olarak satış kanalı ayırmaksızın tüketicilere uçtan uca, bütünleşik bir satın alma deneyimi sunuyoruz. . Google’ın gerçekleştirdiği bu araştırma ise Türkiye’de hayata geçirdiğimiz uygulamaların ne derece başarılı olduğunun başka bir örneği oldu, bundan mutluluk duyuyoruz.” dedi.