Janneke zoekt..

Oslo: Presentatie en Workshop

noreply@blogger.com (Janneke) — Tue, 18 Mar 2014 16:41:00 +0000

Op dinsdagochtend zag het programma er als volgt uit;

09:00-10:00: Janneke Staaks, Subject specialist, Universiteit van Amsterdam
Introduction to systematic reviews: From Evidence Based Medicine to the social sciences; Differences between the clinical and social/behavioral sciences; Theoretical and practical implications
10:15-10:45: Marte Ødegaard, Senior librarian, Medical Library, UiO
Systematic searching at the Medical library: This is how we do it
10:45-11: 45: Karianne Thune Hammerström, Kunnskapssenteret: The Campbell Collaboration
Systematic reviews in the social sciences

In vogelvlucht heb ik uitgelegd wat Evidence Based Practice is en wat systematic reviews daarmee te maken hebben. Daarna ben ik ingegaan op hoe je een systematic search doet. Of eigenlijk; hoe je als informatiespecialist een wetenschapper begeleidt die een systematic review of een meta-analyse uitvoert. Want het zoekgedeelte dat ik behandelde, is pas het begin van het hele proces als je een systematic review of meta-analyse doet.

Introduction to Systematic Reviews (Oslo) from jstaaks

Verder was ik heel blij met mijn mede-spreeksters. Marte liet mooi zien hoe dit proces begeleid wordt in de medische bibliotheek (en gelukkig leek dat heel erg op hoe ik het geleerd heb bij de collega's van het VUmc) en Karianne gaf een mooi inkijkje in haar werk voor de Campbell Collaboration. Vooral haar uitleg over hoe je een systematic review doet gericht op meer kwalitatief onderzoek was erg fijn. Ik zal Ingerid nog vragen of ik de presentaties van deze dames nog mag ontvangen, want een paar regeltjes in deze blogpost doet ze tekort dus daar wil ik me eigenlijk niet aan wagen.

In de middag was het tijd voor mijn workshop. Ook die zat lekker vol met een gemengd publiek van informatiespecialisten en wetenschappers.

Workshop on Systematic Searching (Oslo) from jstaaks

Voor mij was dit de eerste keer dat ik zo'n lange workshop gaf over systematic reviews. Deels vond ik dat lastig (want geloof het of niet, eigenlijk is 3 uur veel te kort; het is een complexe vaardigheid) maar aan de andere kant was het ook heel nuttig omdat ik zelf ook in Nederland dit soort workshops wil gaan geven.

De opzet was ongeveer als volgt;

We zijn we eerst begonnen met het maken van opdrachten die gericht waren op zoektechniek (niet zichtbaar in de slides)
Wat leg je vast in een logboek?
Het PRISMA statement (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analysis)
Formuleren zoekvraag
Selectie databases
Zoeken naar zoektermen
Het combineren van zoektermen
Het 'vertalen' van je zoekopdracht voor andere databases
Het opslaan en ontdubbelen van je artikelen in een referentie manager
Aanvullende zoekstrategieen (citation tracking, hand searching, expert consultation)
File drawer problem

Voor het behandelen van al deze stof had ik uiteraard nog meer opdrachten. Ook hebben we gewerkt met een paar use cases en mocht men de opdrachten ook maken met hun eigen onderzoeksvraag (wat ook het allerleukste is, ook voor mij als informatiespecialist). Wat verder heel mooi was, was dat als de blikken van de mensen in de groep te glazig werden vanwege de complexiteit, ik kon doorverwijzen naar Ingerid voor een vervolgafspraak.

Aankomst in Oslo

noreply@blogger.com (Janneke) — Tue, 18 Mar 2014 15:34:00 +0000

Het begon met:

"hallo, ik ben Janneke en mijn hobbies zijn koffie drinken met collega's en het begeleiden van systematic reviews"

Toen Maaike afgelopen herfst de collega's uit Oslo uitgenodigd had voor een bezoekje aan de UvA, was dat wat ik zei tijdens het voorstelrondje. Er bleek een gelijkgestemde in de zaal te zitten en zij nodigde mij uit om op bezoek te komen in Oslo zodat ik daar eens wat meer over kon vertellen.

Anderhalve week geleden was het dan zover

Sneeuw!

Op maandag vloog ik naar Oslo, waar ik opgewacht werd door Ingerid en samen met haar zijn we alles gaan bekijken voor de presentaties en workshops voor dinsdag.

Villa Eiko op de verder jaren 60-bouwstijl campus

De bewegwijzering was al geregeld

Het leslokaal

Deze hing op de deur van het kantoor van Ingerid

Uitnodiging lancering Camera Lucida

noreply@blogger.com (Janneke) — Mon, 17 Sep 2012 09:47:00 +0000

Onderstaand bericht is verspreid onder de medewerkers en studenten van Sociologie en Antropologie, omdat het hier een van onze nieuwe bibliotheekdatabases betreft (Ethnographic Video Online) en omdat ik Camera Lucida een interessant project vind, zet ik het ook nog even hier neer ;-)

Lijstjes!

noreply@blogger.com (Janneke) — Tue, 04 Sep 2012 16:20:00 +0000

Het is een bijna onvermijdelijke beroepsdeformatie. Ik bekijk bronnen, wik, weeg, maak budget vrij, voeg metadata toe en voeg de bron toe aan een lijstje. Dit alles zodat mijn doelgroep makkelijk gebruik kan maken van al dit moois.

Maar maak ik het eigenlijk wel makkelijk? Misschien niet. In een experiment in een supermarkt werden 2 condities met elkaar vergeleken (Iyengar & Lepper, 2000). In de ene situatie konden de klanten kiezen uit 6 soorten jam, in de andere situatie kon er een keuze gemaakt worden uit 20 soorten jam. Hoewel de klanten de 2e opstelling aantrekkelijker vonden. Gingen de klanten bij de eerste opstelling tevredener naar huis, en ze kochten vaker een pot jam.

Nu maken wij natuurlijk geen jam, maar ook in andere situaties hebben mensen last van keuzestress als ze uit teveel opties een keuze moeten maken. Van Bollen et al. (2012) hebben onderzoek gedaan naar recommender systems, en dat raakt mijns inziens aan wat iets dat wij ook doen. Ten eerste doen we dat natuurlijk in de letterlijke zin van het woord in de UvA-linker pop-up. Maar, belangrijker voor mijn werkzaamheden, we doen het ook op de ouderwetse manier, door lijstjes klaar te zetten op onze website voor specifieke doelgroepen.

Wat kan ik leren van dit onderzoek? Ten eerste ga ik eens een kritische blik werpen op mijn lijstjes, die zijn namelijk te lang. Bijvoorbeeld; het aantal databases voor Psychologie in de digitale bibliotheek ligt op 37. Het exacte aantal dat prettig is voor gebruikers ligt niet vast, maar wel dichter bij 5 dan bij 20, dus 37 is teveel. Verder vinden gebruikers het prettig als lijstjes een divers aanbod hebben. Dat is namelijk makkelijker dan een lijst met opties die heel erg op elkaar lijken. Nu moet ik eerlijk zeggen, als je als leek naar mijn lijstjes kijkt zegt het je waarschijnlijk sowieso weinig. Maar dat is iets waar ik denk ik wel wat aan kan doen door op een overzichtelijke wijze meer informatie toe te voegen (zei ze, vol optimisme..)

Bollen, D., Knijnenburg, B. P., Willemsen, M. C. & Graus, M. (2012) Understanding Choice Overload in Recommender Systems

Iyengar, S. S. & Lepper, M. R. (2000) When choice is demotivating: can one desire too much of a good thing? Journal of Personality and Social Psychology, 79(6), 995-1006.

Willemsen, M. C., Knijnenburg, B. P., Graus, M. P., Velter-Bremmers, L. C. M. & Fu, K. (2011) Using latent features diversification to reduce choice difficulty in recommendation lists

Ethnographic Video Online

noreply@blogger.com (Janneke) — Fri, 24 Aug 2012 10:28:00 +0000

Sinds kort hebben we toegang tot Ethnographic Video Online van Alexander Street Press.In deze database vind je etnografisch beeldmateriaal over onderwerpen als:

Familie en verwantschap, rassen, materiële cultuur, taal en cultuur, lichaamstaal, voedsel, koken, economische systemen, sociale stratificatie, slavernij, sekseverschillen, politieke organisatie, conflicten, religie en magie, muziek en de kunsten, het huwelijk en sekseverschillen.

Van of over bekende namen als:

John Marshall, Timothy Asch, Robert Gardner, David MacDougall, John Bishop, David Plath, Franz Boas, Ruth Benedict Margaret Mead, Claude Levi-Strauss, Clifford Geertz, A.R. Radcliffe-Brown, David MacDougall, Paul Rabinow, E.E. Evans-Pritchard, and Bronislaw Malinowski.

Naast deze inhoud biedt Ethnographic Video Online de mogelijkheid om clips en afspeellijsten te maken, die je vervolgens weer kunt delen met anderen. Met wie je je lijsten deelt kan je zelf instellen (zelf aan te maken groepen, alleen de UvA of iedereen ter wereld met een abonnement op dit bestand) waardoor je ook een kijkje kunt nemen in afspeellijsten van collega's wereldwijd.

Tot slot zijn deze films voorzien van transcripten, die het analyseren van het materiaal een stuk makkelijker maakt.

Hoe vind je deze database?

- Google 'Ethnographic Video Online', of..
- ga naar www.uba.uva.nl > database zoeken > Ethnographic Video Online
- daarnaast zijn de losse bestanden ook opgenomen in onze gewone zoekmachine. Perk na een zoekactie je gevonden resultaten via de rechter zijbalk in op 'Audiovisual' (resource type) of op 'Ethnographic Video Online' (database)

Zolang je binnen het UvA domein zit kan je deze video's bekijken.

Ebooks: Veelgestelde Vragen

noreply@blogger.com (Janneke) — Thu, 26 Jul 2012 14:47:00 +0000

Hoewel de inhoud van een boek tijdens het aanschaffen ten alle tijden voorop staat, probeer ik toch steeds meer en vaker ebooks te bestellen. Dat levert in de praktijk vaak een aantal vragen op bij de FMG medewerkers*, dus ik zet ze hieronder even op een rijtje

Heb je een e-reader nodig?: Nee. Als een e-reader (Kindle, Nook, Bebook, Sony etc.) het enige apparaat is waarmee je het boek kunt lezen, zal ik het niet aanschaffen. Aangezien boeken van de bibliotheek bedoeld zijn voor al onze gebruikers wil ik ze ook graag in een format waarbij iedere gebruiker (met een computer) er iets mee kan.

Kan ik het ebook op een e-reader lezen?: Vaak kan dat wel. Veel uitgevers en platforms bieden deze mogelijkheid. Als dit niet het geval is kan je gebruik maken van Calibre. Deze gratis software is in staat om vrijwel elk format (bv. PDF) in een ander format om te zetten (bv. epub).

Als je het ebook graag op een iPad of Android tablet wilt lezen, maar er zit Digital Rights Management (DRM) op, maak dan gebruik van de gratis app Bluefire reader.

Kan ik ze downloaden zoals artikelen in digitale tijdschriften? Soms wel, soms niet. Het verschilt per uitgever/platform en abonnementsvorm. Veel voorkomende 'hobbels' zijn:

Je mag maar een beperkt aantal pagina's uitprinten per sessie. Meestal lukt het wel om in ieder geval 1 hoofdstuk uit te printen. Voor de rest zal je vaker in moeten loggen. Onbeperkt online lezen mag wel.
1 gelijktijdige gebruiker. Als dit gebeurt zal je het op een later tijdstip nog een keer moeten proberen. Je (schrale) troost is dat je minder lang hoeft te wachten dan bij een papieren boek en dat je er de deur niet voor uithoeft (maar wel het online UvA-domein in)
Je kan het boek voor een beperkt aantal dagen 'lenen' als download voor op je computer. Nadat je het gedownload hebt, heb je een aantal dagen de tijd om het te lezen. Daarna verdwijnt het bestand van je computer. Als dit problematisch kan je beter kiezen voor de print optie.

Ik probeer met dit soort hindernissen rekening te houden tijdens de aanschaf. Ze zijn bijvoorbeeld minder storend in een edited boek als in een gewoon boek omdat je daaruit vaak maar een paar hoofdstukken leest. En ook zijn er verschillen in leesgedrag tussen vakgebieden. Uiteraard probeer ik zo veel mogelijk ebooks aan te schaffen waarbij dit soort hindernissen niet opgeworpen worden, maar met het oog op de samenvoeging van de Pierson Revesz en Bushuisbibliotheek op het Roeterseiland verwacht ik niet dat we meer ruimte gaan krijgen voor ons papier in de toekomst.

Kunnen studenten PDF-jes met elkaar delen? Meestal wel. Met uitzondering van de bestanden die je een aantal dagen 'leent'. Let op dat je studenten hun bestanden niet online zetten want dat mag niet. (lees: ..niet op Blackboard zetten want als Stichting Pro toegang krijgt tot Blackboard gaat dat de Universiteit geld kosten). Een link naar het ebook online zetten mag uiteraard wel.

Dit waren de meest gestelde vragen die ik tot nu toe heb gehad. Als je nog vragen of aanschafsuggesties voor mij hebt, kan je altijd contact met me opnemen of hieronder posten.

Als je tips hebt voor je collega's laat ze dan zeker hieronder achter (ik ben zelf bijvoorbeeld groot fan van mijn iphone app Goodreader voor het organiseren en lezen van PDF bestanden en ik weet dat er veel meer is)

*Disclaimer: deze FAQ is met name geschreven voor medewerkers van de UvA Afdelingen Antropologie, Psychologie en Pedagogiek, Onderwijskunde en Lerararenopleiding. Uitleg en overwegingen verschillen per universiteit en informatiespecialist.

Great Expectations

noreply@blogger.com (Janneke) — Thu, 19 Jul 2012 13:56:00 +0000

Dit verslag is in een iets andere vorm gepubliceerd op UBA-e

Voor een congres met de titel Great Expectations: what do students want and how do we deliver?, is het natuurlijk erg fijn dat alles in Newcastle onze verwachtingen niet alleen heeft voldaan maar zelfs heeft overtroffen

The Millenium Bridge

De sociale implicaties van het bibliotheekwerk kwamen tijdens dit congres nadrukkelijk naar voren. Dit is vanzelfsprekend als het gaat om openbare bibliotheken – zoals in de speech van Tony Durcan over de nieuwe City Library van Newcastle, maar blijken net zo relevant voor de universiteitswereld. Zeker in tijden van bezuinigingen in het onderwijs (en bijbehorend hoger collegegeld).

In plaats van de nadruk te leggen op de technische aspecten van het bibliotheekwerk, werden we tijdens dit congres uitgedaagd tot het spelen van een actieve(re) rol in het hoger onderwijs. Of dat nu ging over ruimere openingstijden en aantrekkelijke (groeps)werkruimtes (als voorbeelden genoemd door Paul Abernethy, voorzitter van de Liverpool Student Union), of een nauwere samenwerking met docenten en studenten.

De workshops die ik gevolgd heb waren:
(zie UBA-e Stefano's workshops)

Het project ANCIL A New Curriculum for Information Literacy; ontwikkeld door Jane Secker en Emma Coonan, was de aanleiding dat ik en Stefano naar Newcastle zijn gegaan. Wij stuitten een tijd geleden op deze slideshare presentatie van Jane en aldus geschiedde (en dat viel niet tegen). Een van de praktische tools die we gebruikt hebben tijdens deze workshop was een tabel om te kijken waar we nu staan. Ik heb hem niet helemaal ingevuld vanwege de tijd, dus die slaan we op onder het kopje 'huiswerk voor Janneke'.

Hoe meet je het informele leren dat door het jaar heen plaatsvindt in de bibliotheek? Tijdens deze workshop vertelde Virginia Power ons dat het niet alleen belangrijk was om kennis en vaardigheden te meten, maar ook aandacht te besteden aan aspecten als motivatie, empathie, plezier, inspiratie, creativiteit en concrete veranderingen in gedrag. Dus niet alleen kwantitatief meten, maar ook de kwaliteit van de leerervaring. Daarbij wees ze ons op een hele praktische toolkit met daarin o.a. vragen waarmee je deze aspecten kunt meten en hulpmiddelen om deze vragenlijsten om te zetten in rapportages

De meest ongewone workshop die ik bijgewoond heb was wel de Serious LEGO workshop van Libby Tilley en Andy Priestner. De bedoeling was dat we in groepjes in korte tijd modellen van Lego bouwden als antwoord op vragen als ‘hoe ziet volgens jou de ideale relatie tussen bibliotheek en klant eruit?’. Daarna besproken we dan meestal in onze groepjes wat je gebouwd had. Het grappige hiervan was dat je door de beperkingen en mogelijkheden van de blokjes op hele andere ideeën kwam dan in een puur mondelinge discussie. Een leuke manier om je creativiteit een slinger te geven.

Steve lee gregynog the presentataion 2011 from gregynog
Steve Lee was geweldig. Hij zette de behoeftes van zijn klanten (of liever: partners) voorop. Alle andere dingen zijn een middel om hen te helpen. Als hij met net zoveel enthousiasme zijn klanten/partners benadert, snap ik helemaal waarom hij het zo goed doet in zijn instelling.

Feel the quality UCR Conference 2012 from UniOfSunLib
Kay Grieves en Jan Dodshon vertelden ons over hun ontwikkeling als bibliotheek naar een organisatie met een betrokken staf die zelf verantwoordelijkheid nam door bezig te zijn met de doelen (of beter ‘Quality Promises’) die ze samen geformuleerd hadden voor hun klanten. Iedere maand werd er een belofte uitgelicht en hoe ze dat uitgewerkt hebben kan je mooi zien op de Pinterest pagina van de University Library of Sunderland

Kennisdeelmiddag Informatievaardigheden

noreply@blogger.com (Janneke) — Fri, 13 Jul 2012 09:56:00 +0000

Een aangepaste versie van deze blogpost verscheen op UBA-e.

Maandag 18 juni hebben we de derde kennisdeelmiddag voor de HvA en UvA informatiespecialisten georganiseerd. Het thema was deze keer 'informatievaardigheden'.

Toen Esther ten Dolle (UvA), Renger Dijkstra (HvA) en ik eerder dit jaar na een Primo overleg in gesprek raakten over ons instructiemateriaal dat aangepast zou moeten worden, vonden we eigenlijk al heel snel dat er een vervolg moest komen omdat bibliotheekinstructies zo’n interessant onderwerp zijn.

Dat was het startpunt en na een paar keer overleggen met Esther en Renger was het maandag 18 juni zover.

P.C. Hoofthuis

Voor deze bijeenkomst hebben we voor een andere opzet gekozen dan normaal. We wilden namelijk dat de spontaniteit en het informele karakter van onze gesprekken bewaard bleef en dat we aan het einde van de middag van een groot aantal collega’s een idee hadden van wie ze waren en wat ze nu deden. De nadruk lag deze keer minder op de kennis, en meer op kennismaking. Ik heb dat tijdens onze introductie omschreven als een borrel zonder bier. En dat was niet zonder opzet; tijdens informele gesprekken hoor ik vaak de meest interessante dingen; collega’s die zich eerst heel bescheiden opstellen, blijken vaak leuke en interessante dingen te doen zodat ik weer naar huis ga met een hoofd vol inspiratie.

Om deze sfeer te realiseren hebben we dat als volgt opgezet; er werd steeds een vrijwilliger gevraagd die iets wilde vertellen over:

Wat hij of zij in het algemeen doet met informatievaardigheden. Of..
Een specifiek onderwerp. Dat kon iets zijn wat goed gaat, maar mocht ook een probleem zijn (we zaten per slot van rekening in een zaal met ervaringsdeskundigen).

De inhoud werd bepaald door de spreker en na 14 min ging er een zenuwachtig wekkertje af en dan had hij of zij nog 1 minuut om het af te ronden. Hoewel ik besef dat deze aanpak onze collega's lichtelijk overviel, wil ik hen toch echt mijn complimenten geven. Er werd enthousiast gediscussieerd en meegedacht en ook het geven van een presentatie zonder voorbereiding vond ik eigenlijk heel erg goed gaan. Misschien nog wel leuker, want dit kwam de spontaniteit zeker ten goede.

Wat heb ik eraan over gehouden? Het is sowieso heel erg leuk om samen te werken met Esther en Renger. En ik had aan het einde van deze dag het gevoel dat ik met name de HvA collega's een stuk beter ken (UvA kende ik al). Daarnaast zaten er ook een aantal verhalen tussen waarvan ik denk “nou, daar mag je best nog eens een keer meer over vertellen” (maar dan met voorbereidingstijd en ppt ;-))

Nieuwe zoekmachine

noreply@blogger.com (Janneke) — Mon, 16 Apr 2012 09:29:00 +0000

Vanaf 16 april wordt de nieuwe zoekmachine de standaard zoekmachine vanaf www.uba.uva.nl

De zoekmachine vervangt de "Digitale Bibliotheek". Een van de grootste voordelen van de nieuwe zoekmachine is dat hij een stuk sneller is. Daarnaast is het ook makkelijker geworden in 1 keer naar zowel tijdschriftartikelen als boeken te zoeken in het UvA-aanbod. De huidige "Digitale Bibliotheek" blijft nog tot eind van het collegejaar 2011-2012 in bedrijf via digitaal.uba.uva.nl, maar prijkt niet meer prominent op de UBA-homepage. De persoonlijke selecties van databases en e-journals en/of attendingsprofielen in het oude systeem "Mijn Bibliotheek" verdwijnen in augustus a.s.

Psychologie en Pedagogiek Hoewel zoeken in meerdere databases op gebied van Gedragswetenschap niet meer via www.uba.uva.nl mogelijk is, kan dit wel via de OvidSP interface. PsycINFO, ERIC, PsycBooks en Medline (Pubmed) zijn namelijk allemaal beschikbaar via OvidSP. Als je nadat je een van bovenstaande databases geopend hebt klikt op 'Change' (boven de zoekbalk), kan je dit naar eigen inzicht aanpassen
Antropologie en Sociologie. Zowel de Catalogus als Web of science en Anthrosource worden doorzocht met de nieuwe zoekmachine. Sociological abstracts is helaas niet opgenomen in de nieuwe zoekmachine en zal je direct op moeten benaderen,
De nieuwe zoekmachine doorzoekt bijna al het materiaal dat de UvA heeft, maar niet alles. Als je op zoek bent naar Nederlandstalige tijdschriftartikelen kan je het beste gebruik maken van PiCarta. De nieuwe zoekmachine zoekt namelijk niet in PiCarta, net als PsycINFO en Sociological Abstracts overigens. Maar dat is in geval van PsycINFO en Sociological Abstracts minder erg omdat 91% van de tijdschriften die door Sociological Abstracts geindexeerd worden, wel door de nieuwe zoekmachine gevonden wordt via hun eigen uitgever (ScienceDirect, Taylor & Francis, Sage, Wiley, JSTOR ect.)
Tot slot is het voor mij als informatiespecialiste een stuk interessanter geworden om grotere ebook pakketten te kopen omdat ik mijn klanten niet meer naar allemaal aparte databases hoef te verwijzen om ze te vinden. Met het oog op de samenvoeging van de Pierson Revesz bibliotheek en de Bushuisbibliotheek in het nieuwe Roeterseilandencomplex is een gunstige ontwikkeling.

Mijn blog is dood, lang leve mijn blog

noreply@blogger.com (Janneke) — Wed, 14 Mar 2012 11:29:00 +0000

Na een paar hele drukke maanden waarin ik verhuisd ben naar Amsterdam, heb ik besloten om mijn blog nu echt helemaal van mezelf te maken. En dat begint met een nieuwe naam en een nieuw uiterlijk.

Winter voor de Bushuisbibliotheek

Toen ik dit blog opstartte had ik in mijn achterhoofd dat dit misschien een groepsblog zou worden met mijn FMG collega's maar die hebben inmiddels zelf een blog opgezet (en leuk ook trouwens, zie Post voor Politicologen van Agnes en BIBLIOCW-SOC van Stefano). En aangezien ik nooit heel gelukkig ben geweest met de naam FMG library, heb ik nu gekozen voor een naam die past bij datgene wat ik het allerliefste doe, zoeken naar informatie (vinden is voor klanten.. ik zoek).

Beeldbank Rijksdienst voor het Cultureel erfgoed

noreply@blogger.com (Janneke) — Wed, 06 Apr 2011 11:41:00 +0000

Collega Judith zuchtte net: wat hebben wij toch een mooi vak..

ontwerp van de verbouw gevel Kloveniersburgwal tekening Gemeente Werken Wiboutstr. reproductie

Als informatiespecialiste Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies (GPIO) stuitte ze namelijk net op de beeldbank Rijksdienst voor het Cultureel erfgoed

Symposium Mooie plaatjes!

noreply@blogger.com (Janneke) — Mon, 28 Mar 2011 08:59:00 +0000

het Nederlandsch Schoolmuseum

Bij Bijzondere Collecties zijn ze klaar met het project dat tot doel had de ruim 10.000 negentiende-eeuwse boeken uit het Nederlandsch Schoolmuseum te catalogiseren en deels te digitaliseren. Om dat te vieren is er op 19 april, van 14.00 - 17.00 een symposium.

Programma

Voorzitter: dr. B. Kruithof, historisch pedagoog bij de UvA

1. Ter verheffing van het volkskind. Schoolprentseries voor aanschouwelijk onderwijs in de negentiende eeuw door prof. dr. J.G.L. Thijssen, emeritus hoogleraar Onderwijskunde aan de Universiteit van Utrecht, auteur van Leerzame prentjens voor de jeugd. Schoolprenten van de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen (2009)

2. Onderwijsvernieuwing door de platen van Berend Brugsma door drs. R. Jansma, historisch pedagoog en beheerder van de Historisch-Pedagogische Collectie van de Bijzondere Collecties van de UvA

3. Wat ziet gij met uwe oogen? Boekillustratie als hulpmiddel bij het leren lezen in de negentiende eeuw door A. van Tiggelen, student Kunstgeschiedenis en Boekwetenschap, begeleid door prof. dr. S.F.M. de Bodt, hoogleraar Illustratie bij de UvA

4. Van zaakonderwijs naar nostalgie. De kleurige schoolplaten van Cornelis Jetses
door dr. J. Dane, historicus en coördinator Collectie & Onderzoek bij het Nationaal Onderwijsmuseum in Rotterdam, auteur/redacteur van Jetses aan de wand (2009) en In sloot en plas. Leven en werk van M.A. Koekkoek (2011)

Max van Egmond, bekend van zangpodia overal ter wereld, declameert kindergedichten tussen de lezingen door.

Meer weten?
Website Bijzondere Collecties

Grijze literatuur in ERIC

noreply@blogger.com (Janneke) — Wed, 23 Mar 2011 16:20:00 +0000

Met enig ontzag constateerde ik in juli 2009 dat mijn nieuwe werkgever de enige bibliotheek in de Benelux is met de volledige microfiche collectie van ERIC, dé database op gebied van onderwijs.

Het schokeffect van de eerste Spoetnik-lancering in 1957 was een van factoren die leidde tot een verbetering van wetenschappelijke informatieoverdracht in het westen.

De database ERIC bevat naast tijdschriftartikelen (met EJ-nummers), ook veel grijze literatuur(met ED-nummers*) en omdat dit vroeger doorgaans moeilijk te krijgen was, werd de grijze literatuur op microfiche gezet. In 1993 is men gestart met het invoeren van de digitale versies (ERIC full text). En in 2004 zijn de medewerkers van ERIC volledig opgehouden met het opslaan van grijze literatuur op microfiches.

Na het stopzetten van de microfiche collectie is er bij ERIC besloten om het microfiche archief te digitaliseren en mijn voorganger Hans Forma hield met een slimme zoekopdracht bij hoever men gevorderd was met dit project.

Uit zijn documentatie:

Percentages mbt de grijze literatuur en de boeken (ED-nummers) (aug 2009):
- 1966 t/m 1992: ca. 30% ERIC full text beschikbaar
- 1993 t/m ..: ca. 80% ERIC full text beschikbaar

Percentages mbt grijze literatuur en boeken (ED-nummers) die alléén beschikbaar waren op microfiche:
- 1966 t/m 1992: ca. 60% exclusief op microfiche
- 1993 t/m medio 2004: ca. 10% exclusief op microfiche

Ik heb Hans beloofd om ook af en toe te kijken hoever het staat met de digitalisering van de microfiches, en ik weet dat hij mijn blog leest, dus bij deze:

Percentages mbt de grijze literatuur en de boeken (ED-nummers) (maart 2011):
- 1966 t/m 1992: ca. 38% ERIC full text beschikbaar
- 1993 t/m ..: ca. 85% ERIC full text beschikbaar

Percentages mbt grijze literatuur en boeken (ED-nummers) die alléén beschikbaar waren op microfiche:
- 1966 t/m 2004: 28% exclusief op microfiche
=> 1966 t/m 1992: 25% exclusief op microfiche
=> 1993 t/m 2004: 3% exclusief op microfiche

Ze zijn dus flink opgeschoten met de digitalisering van de microfiche collectie. Ik denk wel dat dit beeld nog een beetje genuanceerd moet worden. Het lijkt er namelijk op dat ze niet alleen gedigitaliseerd hebben maar het bestand ook flink opgeschoond hebben;

ERIC bevat op dit moment namelijk bijna 1,4 miljoen beschrijvingen, maar in 2009 waren dat er ook ca 1,4 miljoen. Het aantal tijdschriftartikelen is in ieder geval flink toegenomen, maar het aantal ED-documenten is afgenomen. Hans rapporteert 600.000 ED-documenten, maar ik vind er nu nog maar ca. 500.000.

Nog een laatste punt met betrekking tot de grijze literatuur in ERIC; in zowel 2009 als 2011 zijn de ED-documenten van na 2004 voor ca. 20% niet beschikbaar via ERIC-full text. Dit dit lijkt dus een blijvende trend. Mocht je als onderzoeker of als behulpzame bibliotheekmedewerker een ED-document tegenkomen in ERIC dat niet beschikbaar is, kijk dan eens in PiCarta (in geval van een boek) of op internet (in geval van overige grijze literatuur). Steeds meer instanties zetten hun rapporten online en ik weet op dit moment nog niet of dat van invloed is op het digitaliseerbeleid bij ERIC.

Met dank aan het Hans Forma voor alle documentatie, voor meer achtergrondinformatie zie dit artikel in UvA-link 20 (juli 1998)

Foto: NASA images
* strict genomen bestaan de documenten met ED nummers uit boeken, rapporten, congresverslagen, projectbeschrijvingen, curriculumgidsen en nog veel meer van wat we grijze literatuur noemen (behalve de boeken)

Bibliotheekinstructie herfst 2010 - Lessons learned

noreply@blogger.com (Janneke) — Thu, 10 Mar 2011 17:44:00 +0000

Afgelopen herfst heb ik heel veel onderwijs verzorgd bij FMG en ik heb daarbij gebruik gemaakt van evaluatieformulieren om te kijken hoe het een en ander aangeslagen is. Hieronder een vergelijking tussen mijn twee grootste groepen.

Instructie eerstejaars Pedagogiek (POWL, ca. 100 studenten)
Deze instructie is gegeven door mentoren van de opleiding, de opdrachten zijn door mij gemaakt en bestonden voor een groot deel uit meerkeuzevragen die achteraf makkelijk nagekeken konden worden (met feedback).De opzet was als volgt:

Zoeken naar een specifieke publicatie
Leerdoel: herkennen van een referentie en snel leren zoeken naar 1 specifieke publicatie met behulp van www.uba.uva.nl en Google Scholar.
Zoeken naar een specifiek onderwerp:
Leerdoel: met behulp van de interface van de Digitale Bibliotheek (metasearch) bronnen beoordelen, combineren van zoektermen.
Gebruik van limits
Leerdoel: leren filteren van informatie/inperken van zoekresultaten met behulp van de zoekinterface
Filteren op kwaliteit
Leerdoel: kennismaking met impact factoren
Uitgaan van een interessante publicatie
Leerdoel: leren zoeken met behulp van citaties in Web of science
Meer zoektermen
Leerdoel: uitbreiden van zoekresultaten door middel van het gebruik van wildcards (* # ?) en de thesaurus

Instructie eerstejaars Antropologie (144 studenten)
Deze instructie is het meest verwant aan de instructies zolas ik ze vorig jaar gegeven heb. Ik heb ze samen met de mentoren van Antropologie gegeven en de instructie bestond uit opdrachten die uitgevoerd moesten worden. De opzet was als volgt:

Catalogus
Picarta
Sociological abstracts
de Digitale Bibliotheek (metasearch)

Voorkennis en Niveau

“ik had voldoende voorkennis om deze instructie succesvol te volgen”

“Het niveau van de instructie voldeed aan mijn verwachtingen”

De opzet van de POWL instructie was pittiger en dat is terug te zien in bovenstaande tabellen. Niet alleen het verschil tussen de informatievraag als uitgangspunt itt de databases als uitgangspunt heeft denk ik verschil gemaakt, maar ook onstaat er naar mijn mening een verschil doordat de POWL studenten zelf meer moesten uitzoeken en meerkeuzevragen beantwoorden terwijl bij de antropologie instructie de studenten door een aantal handelingen in een database gepraat werden.

Nuttig en Moeilijk

Ik heb ook aan de studenten gevraagd, met het oog op de rest van hun studie, welke onderdelen van de instructie ze het nuttigst, en welke onderdelen ze het moeilijkst vonden.

Antropologie

Database	Nuttig (%)	Moeilijk (%)
1. Catalogus	42	0
2. Picarta	35	11
3. Sociological Abstracts	40	83
4. Digitale Bibliotheek (Metasearch)	43	3
5. Geen antwoord	0	4

Pedagogiek (POWL)

Onderdeel	Nuttig (%)	Moeilijk (%)
1. Zoeken naar een specifieke publicatie	49	23
2. Zoeken naar een specifiek onderwerp	77	6
3. Gebruik van limits	44	12
4. Filteren op kwaliteit	54	27
5. Uitgaan van een interessante publicatie	17	11
6. Meer zoektermen	37	47

Daarnaast heb ik bij POWL ook gekeken naar de scores op de meerkeuzevragen. Een aantal zaken vielen me daarbij op:

het gebruik van de vakspecifieke databases (POWL onderdelen 3, 4 en 6) blijkt lastig gevonden te worden. Ik schrok vooral van de prestaties met betrekking tot het gebruik van wildcards. Dat de thesaurus als lastig beschouwd wordt verbaast me niet zo.
Zoekacties combineren (booleaanse logica) blijkt geen probleem. Echt niet.
De Digitale Bibliotheek (metasearch) wordt als nuttig en makkelijk in gebruik beschouwd (POWL onderdeel 2). Dat is goed nieuws met betrekking tot onze discovery interface want die gaat nog beter worden dan de huidige metasearch.
Wat ook lastiger bleek, waren de opdrachten waar ik de studenten vroeg om dieper na te denken en verder te zoeken. Bijvoorbeeld; in het onderdeel 'zoeken naar een specifieke publicatie' moeten studenten zoeken naar een tijdschriftartikel dat weliswaar in Google Scholar te vinden is, maar vervolgens niet gelinkt is naar de versie van de uitgever die daadwerkelijk toegang geeft tot het artikel. Doorzoeken in de e-tijdschriften op www.uba.uva.nl wordt slechts door 48% van de studenten gedaan.
Ook het omzetten van een zoekvraag naar geschikte thesaurustermen die niet direct 1 op 1 matchten met de zoekterm zelf bleek lastig.

Waardering

Wat ik natuurlijk gehoopt had, is dat de POWL studenten de instructie veel hoger waarderen dan de Antropologie studenten vanwege de andere opzet. Dat was niet zo.

Pedagogiek (POWL): Gemiddelde: 6.7

Bij Pedagogiek scoorde ik een gemiddelde van 6.7, terwijl ik bij Antropologie een gemiddelde kreeg van 7.4 kreeg. Nu is de vraag natuurlijk, is dat erg? (meningen zijn welkom in het reactieformulier hieronder) Ik denk namelijk wel echt dat de opzet die ik gebruikt heb bij de instructie voor POWL beter aansluit bij de vragen die een student gedurende zijn of haar studie zal moeten beantwoorden.

Hoe het ook zij, ik denk dat ik hoe dan ook nog wel wat verbeterslagen kan maken in de POWL instructie, zeker gewapend met de uitkomsten van de evaluatie en de scores op de meerkeuzevragen

Plenaire uitleg

De uitkomst die het meest tegen mijn eigen verwachting inging, is dat erg veel studenten op het evaluatieformulier aangaven behoefte te hebben aan meer plenaire uitleg van een inhoudsdeskundige. Dat gold zowel voor de POWL studenten, als voor de antropologie studenten. Toen ik dat teruglas in de evaluatieformulieren na de 1e dag met de eerste helft van de antropologiestudenten, heb ik een presentatie voorbereid voor de 2e dag. Dat gaf het volgende verschil in waardering:

Antropologie: gemiddelde: 7,4

Het verschil tussen de plenaire uitleg versus geen plenaire uitleg is nèt significant, maar ik vind de verdeling van de cijfers interessanter. De plenaire uitleg maakt blijkbaar het verschil tussen een 7 en een 8, én de studenten die plenaire uitleg kregen hebben geen onvoldoendes uitgedeeld.

Nu ben ik zelf heel erg voor het mentorenmodel waar docenten van de afdeling zelf de instructie verzorgen; vooral omdat ik inbedding in het curriculum heel erg belangrijk vind. Als een vakdocent de instructie geeft is de relevantie van de bibliotheekinstructie veel groter en beklijft het beter. De meest ideale situatie vond ik dan ook de instructies bij antropologie waar de docenten me actief aanvulden en we allebei onze eigen vakspecifieke kennis gebruiken om de stof uit te leggen, ik denk echt dat de studenten daar het meeste aan hebben.

Approval plan deel 2; de minpuntjes

noreply@blogger.com (Janneke) — Mon, 14 Feb 2011 14:58:00 +0000

Meer dan een jaar geleden schreef ik deel 1 van deze blogpost over het approval plan zoals we dat gebruiken bij de Pierson Revesz en Bushuisbibliotheek. Ik noemde toen een aantal pluspunten van het approval plan, maar zoals Bjorn terecht opmerkte, het is niet allemaal rozengeur en maneschijn tussen mij en mijn approval plans.

Nog even kort..
Een approval plan bestaat in den beginne uit een verzameling onderwerpen waarin als het goed is het onderzoek en onderwijs van de doelgroep weerspiegeld wordt. Bij die onderwerpen zoeken wij als informatiespecialisten de Dewey Decimal Classification (DDC) codes en vervolgens ontvangen we iedere week een lijst met boeken die deze codes toegekend hebben gekregen. Hieruit maken wij een selectie en deze boeken worden uiteindelijk naar onze bibliotheek opgestuurd. Eigenlijk is een approval plan een soort van email alert, maar dan voor heel veel uitgevers tegelijk, EN beperkt tot de onderwerpen waar het onderwijs en onderzoek van FMG zich mee bezig houdt*.

The Dewey Decimal System
Hoe zat het ook alweer met de DDC? Hieronder een korte uitleg uit de vorige blogpost.

Wat moet je je voorstellen bij de Dewey Decimal Classification? De DDC bestaat uit een boomstructuur met 10 hoofdcategorieen, die zich erna weer laat onderverdelen in specifiekere subvelden.

000 – Computer science, information; general works
100 – Philosophy and psychology
200 – Religion
300 – Social sciences
400 – Language
500 – Science (including mathematics)
600 – Technology
700 – Arts and recreation
800 – Literature
900 – History, geography, and biography

Naarmate je dieper in de takken van deze boomstruktuur gaat zitten, wordt het onderwerp ook specifieker en komen er meer cijfertjes achter die punt. Bijvoorbeeld; 370 staat voor Education, 370.7 voor Education, research, related topics.

Wat belangrijk is om te snappen, is dat er met de DDC in principe een oneindig aantal combinaties mogelijk is. Ieder cijfer uit een DDC code heeft een betekenis, en als een catalogiseerder daar zin in heeft, kan hij helemaal uit zijn plaat gaan en tot 15 cijfers achter de punt doorgaan. Dat heeft als voordeel dat je in principe ieder boek kunt plaatsen, ook als dat een nieuw onderwerp betreft, en je kan dit behoorlijk gedetailleerd doen (hoewel ik toch medelijden heb met klanten die dat uit de catalogus over moeten schrijven om vervolgens een boek uit de kast te halen). Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Library of Congress classification of de Nederlandse Basisclassificatie die vaste categorieen hebben.

Deze eigenschap heeft als nadeel dat het voor een approval plan bijna onmogelijk is om alle DDC's te anticiperen. Voor een vakgebied als psychologie valt het doorgaans heel erg mee omdat psychologen meestal gedrag en mentale processen proberen te verklaren die weinig te maken hebben met een bepaalde periode of regio, maar bij antropologie kan een catalogiseerder behoorlijk gedetailleerd een code toekennen.

Voorbeeld
Een medewerker bestelde vorig jaar een boek met de DDC 306.76809961. Als je die code opzoekt in de database die we daarvoor hebben (Webdewey), vind je geen bijpassende betekenis. Maar dit is wat ik ervan maak:

Ten eerst is het handig om te weten dat 302-307 'specific topics in sociology and anthropology' zijn.

306.76809961 culture and institutions
306.76809961 sexual relations
306.76809961 sexual orientation
306.76809961 transsexuality
306.76809961 southwest central Pacific Ocean islands, and isolated islands of southeast pacific ocean

Een boek over transsekuelen in Oceanië (Stille Oceaan gebied) dus..

Titel: Migrating Genders: Westernisation, Migration, and Samoan Fa'afafine

Andere minpuntjes
- We werken met een platform dat verzorgd wordt door een internationale uitgever en dat heeft als grootste nadeel dat met name Nederlandse uitgevers minder aandacht krijgen dan zij verdienen, want de bestelsuggesties uit het approval plan zijn vooral afkomstig van mainstream uitgevers. Met betrekking tot Nederlandstalige publicaties is de oplossing daarvoor overigens vrij simpel. Ik loop eens in de zoveel tijd Netuit.nl na. Talen anders dan Nederlands worden doorgaans nauwelijks uitgeleend dus vanuit een pragmatisch (!) oogpunt vind ik het niet zo erg dat ik die mis.

- Ook helpt het niet als een vakgebied een interdisciplinair karakter heeft. Zo trof ik laatst een boek dat heel erg interessant was voor antropologie, maar met een algemene code uit het economische deel van de DDC. Deze code wil ik niet opnemen in mijn approval plan, omdat ik dan veel te veel ruis krijg. Dus met een approval plan voor een interdisciplinair vakgebied zal ik titels missen (merk op dat hetzelfde probleem zich voordoet bij andere classificatiesystemen; dit is niet DDC specifiek).

Weg met het Approval Plan?
Ik denk echt dat het naïef is om te denken dat ik wel alles zou vinden (en aanschaffen) als ik handmatig alle publicaties bij alle uitgevers langs zou lopen. Om te beginnen kan dat zowel wat betreft mijn budget als mijn beschikbare tijd sowieso niet. Met drie vakgebieden en vele andere taken lukt dat niet, tenminste, niet tot in perfectie.

Verder maken mensen, net als geautomatiseerde systemen, fouten en ik ~~denk~~ weet wel zeker, dat mensen zichzelf en hun perfectie op dit gebied overschatten. Bij een geautomatiseerd systeem is het makkelijk aanwijzen op welke punten het fout gaat maar ook ik maak fouten. Ik collectioneer voor 3 vakgebieden met ca. 600 wetenschappers en 2800 studenten, en het is vrij moeilijk om al dat onderwijs en onderzoek vooraan in mijn geheugen te houden terwijl ik boeken selecteer. Een approval plan is een prettige ondersteuning hierbij omdat er al een voorselectie op onderwerp heeft plaatsgevonden. En recognition is nou eenmaal makkelijker dan recall.

Eindconclusie
Een approval plan bespaart me veel tijd en helpt me om overzicht en balans in mijn collectiebeleid te houden. Het approval plan heeft een aantal problemen, maar daar ben ik voor een groot gedeelte van op de hoogte en ik kan daarvoor compenseren.

Wat mij betreft dus een kwestie van 1 + 1 = 2

Dat wil niet zeggen dat ik dit voor iedereen adviseer; punten waar je rekening mee moet houden bij deze manier van collectioneren:
- vergelijk hoeveel tijd het regelmatig bijstellen van je approval plan je kost ten opzichte van handmatig selecteren.
- je vakgebied; is dat internationaal georienteerd of juist niet?

Foto's van: Morganglines en RVWithTito

* twee kanttekeningen:
- Ooit was het de bedoeling dat we met een approval plan zouden werken waarop voor het grootste gedeelte boeken binnenkomen zonder dat een informatiespecialist dit boek gezien had. In de praktijk blijkt dit niet te doen. Het budget is te klein, het onderzoek en onderwijs is te divers en de catalogiseerders die DDC's toekennen zijn ook maar mensen dus dat gaat ook niet altijd goed.
- Dit is niet de enige manier waarop je met een approval plan kan werken. er zijn ook modellen waarbij een externe specialist boeken voor een bibliotheek selecteert en natuurlijk zijn andere classificatiecodes goed denkbaar.

Muisdominant

noreply@blogger.com (Janneke) — Thu, 10 Feb 2011 16:56:00 +0000

Arme collega stefano heeft het zwaar met mij, ik ben namelijk muisdominant. Ik moest dan ook meteen aan hem denken toen ik dit filmpje zag.

Toen ik Stefano dit liet zien was zijn reactie als volgt:

2 verschillen met Janneke
- Janneke houdt dat niet zolang vol
- maar ze is wel minder agressief

Boeken te koop!

noreply@blogger.com (Janneke) — Wed, 09 Feb 2011 09:01:00 +0000

Sinds vorige week staat er tegenover de balie in de Pierson Revesz Bibliotheek weer een rek met boeken die je voor een zacht prijsje kunt meenemen. Het gaat meestal om afgeschreven boeken, geschenken die niet in onze collectie passen of boeken die we dubbel hebben.

Ik zou zeggen, komt dat zien!

Foto bewerkt met: instagr.am

#infokermis: U gebruikt een blogpost: mag dat?

noreply@blogger.com (Janneke) — Sun, 06 Feb 2011 23:38:00 +0000

"Waarom komen we eigenlijk zo weinig internetbronnen tegen in bronnenlijsten? Mag het niet van docenten? Zijn die bronnen lastig te vinden (hoe vind je ze eigenlijk)? Of is de kwaliteit simpelweg onvoldoende? En voor wie dan? Hoe anders kun je eigenlijk de kwaliteit van een internetbron bepalen? Kortom: wat is het probleem?"

Bovenstaande schreef Christian van der Ven in zijn oproep voor de blogkermis en aangezien ik een van de aanstichters was, en omdat ik het een leuke discussie vind bij deze ook mijn bijdrage aan deze kermis.

Ik wil mijn antwoord in ieder geval beperken tot blogposts, omdat ik zie dat er online steeds meer geblogd wordt door wetenschappers (zie bijvoorbeeld oproepen als You aren't blogging yet?!? en Is de Nederlandse wetenschapper wel geschikt voor 2.0? ). Als het aankomt op referentielijsten, zitten blogs een beetje in een grijs gebied. Een blogpost die geschreven is door een wetenschapper voldoet aan een belangrijke voorwaarde wat betreft de bruikbaarheid voor de opname in een artikel (degene die het schrijft, weet waar hij het over heeft), maar een blogpost mist toch ook een aantal kenmerken die wetenschappelijke artikelen wel hebben. Tenminste.. in ieder geval in de traditionele zin van het woord (denk bijvoorbeeld aan peer review). En dat vind ik interessant.

Waarom niet?
Waarom gebruiken studenten zo weinig blogposts in hun verslagen? Laat ik vooropstellen dat het niet moet; het gaat mij uiteindelijk om de kwaliteit van de informatie; niet om het format. Maar Christian maakt in zijn blogpost wel een paar goede punten.

Uiteindelijk zijn daar denk ik meerdere redenen voor (schrijf daar vooral een blogpost over voor deze kermis, zie hieronder voor meer informatie), maar het punt dat ik wil maken is, dat ik denk dat het binnen mijn kennisgebied neerkomt op het volgende;

Als je een artikel schrijft als (aspirerend) wetenschapper, dan is het wel zo netjes om de primaire bron van de informatie te gebruiken. Binnen de gedragswetenschappen is de kern van het meeste onderzoek een dataset, en hoewel blogposts vaak ontzettend interessant zijn vanwege hun samenvattingen en meningen over onderzoek vind je dat onderzoek (en de beschrijving van de bijbehorende data) doorgaans alleen in het artikel waar naar verwezen wordt. Dus daar verwijs je dan ook naar.

Wist u dat..
- Studenten kritischer zijn met betrekking tot internetbronnen. Informatie uit internetbronnen wordt gemiddeld genomen op 7 gecontroleerd, informatie uit de bibliotheek slechts op 4 punten.
(Bron: "Truth Be Told: How College Students Evaluate and Use Information in the Digital Age," Alison J. Head and Michael B. Eisenberg, Project Information Literacy Progress Report, University of Washington's Information School, November 1, 2010.)
- Ca. 15% van de studenten gebruikt blogs voor onderwijsgerelateerd onderzoek (ook uit bovenstaand artikel)

De toekomst?
Op dit moment zijn internetbronnen dus nog geen groot onderdeel van de referentielijsten van essay's, scripties en artikelen. Wat ik me afvraag, is wat er gebeurt als de (beschrijving van) de data niet meer alleen besloten ligt in artikelen en men overgaat op andere vormen van publiceren. Denk dan bijvoorbeeld aan andere modellen dan de klassieke peer-review door een journal editors, micropublicaties, en het publiceren van datasets (overigens gebeurt dit alles nu al, maar dit is nog niet mainstream binnen de sociale en gedragswetenschappen).

Zie bijvoorbeeld dit filmpje over verrijkte publicaties:

Internetbronnen als onderzoeksmateriaal
Een andere reden waarom ik verwacht dat de internetbronnen in de referentielijsten een belangrijkere plek in zullen gaan nemen, is omdat het internet zelf een hele mooie bron is van 'ruwe data'. Zeker als je onderzoek doet naar sociaal-culturele verschijnselen.

Tot slot
Ook meedoen aan de blogkermis? Hier staat uitgelegd hoe. De sluitingsdatum is pas op 14 februari, dus als je opschiet kan je nog makkelijk meedoen.

Wetenschappelijke blogs
- 50 blogs voor de geesteswetenschappen
- blogs voor antropologie, hier, hier, hier, hier..

Klassieker uit de kast: Neisser's Cognitive Psychology (1967)

noreply@blogger.com (Janneke) — Sun, 06 Feb 2011 23:06:00 +0000

Die bibliothecarissen beginnen vat op me te krijgen.. snoof ik drie jaar geleden nog arrogant dat ik boeken ouder dan 5 jaar .. oke misschien 10 jaar .. oud niet relevant vond voor mijn vakgebied ('mijn vakgebied' is in dit geval cognitieve psychologie). Vandaag wordt ik stiekem heel blij als ik een exemplaar van Neisser's Cognitive Psychology (1967) in de kast van de Pierson Revesz bibliotheek aantref.

Dit boek is een van de allereerste boeken waarin de term 'Cognitive Psychology' is gebruikt. En die staat dus gewoon bij ons in de kast.

p.s. De opkomst van cognitieve psychologie is ook mooi terug te zien met de Google Books Ngram Viewer

Evaluatie Tijdschriftpakketten FMG

noreply@blogger.com (Janneke) — Mon, 10 Jan 2011 15:54:00 +0000

We hebben eerder dit jaar een tijdschriftenevaluatie gedaan bij de UvA, de resultaten zijn inmiddels gepubliceerd op internet. George (mijn collega van de beta bibliotheek) heeft ook een aparte pagina gewijd aan de FMG (Faculteit Gedrag en Maatschappijwetenschappen) evaluatie.

Meer lezen:
Algemeen: https://sites.google.com/site/betabibliotheek/home/tijdeval
FMG: https://sites.google.com/site/betabibliotheek/home/tijdeval/evaluatie-pakketten-fmg

Hieronder als sneak preview de conclusies van George mbt onze collectie:

Conclusies
· Slechts een kwart (25%) van de titels in packages waaraan de Bibliotheek FMG (mee)betaalt is tijdens de evaluatie aangevinkt.
· Daar staat tegenover dat 61.9 % van de aangevinkte titels beschikbaar is, van de tijdschriften met weging 1 zelfs ruim 70 %.
· Bijna 30 % van de in packages opgenomen titels kon bij Social Sciences ingedeeld worden. Van die Social Sciences titels is 56 % aangevinkt.
· Voor de meeste pakketten is het aantal aangevinkte sociaal wetenschappelijke titels groter dan de overige titels. Alleen bij Brill, Emerald en Liebert is dat niet het geval.
· Naast Social Sciences werden ook vrij veel titels aangevinkt van Arts and Humanities, Health Sciences en in mindere mate titels met de onderwerpsaanduiding Business, Economy and Management.
· Bij de meeste pakketten is de waarde van de totale list price van de aangevinkte titels veel groter dan het bedrag dat voor het package moet worden betaald. In het geval van Emerald zelfs extreem veel meer, maar bij Emerald is de list-price ook onwaarschijnlijk hoog. Voor Sage benadert de list-price van de afzonderlijke abonnementen de pakketkosten. Alleen voor Bohn, Stafleu en van Loghum is zijn de kosten van het pakket hoger dan de waarde van de afzonderlijke titels.
· Bohn, Stafleu en van Loghum, en Liebert zijn relatief weinig aangevinkt. Er zou nog eens goed naar gekeken kunnen worden. Maar ze vertegenwoordigen geen grote waarde, resp. 1681 en 806 Euro.
· Vaak aangevinkt zijn Anthrosource, Guilford en Psych Online. Deze pakketten kosten ook relatief weinig.
· Van de interfacultaire pakketten zijn Sage en T&F relatief vaak aangevinkt. Springer en Elsevier (ScienceDirect) zijn niet zo vaak aangevinkt. Springer is wel goedkoop per titel.
· Er lijkt wel wat verband te bestaan tussen impact-factor, list-price, downloadcijfers en of een titel wel of niet aangevinkt is, maar dat is te verklaren door titels die op die punten hoog scoren ook hoger aangeschreven staan en daarom vermoedelijk vaker zijn aangevinkt. Wel valt op dat van de tijdschriften met lage impactfactoren verhoudingsgewijs veel titels zijn aangevinkt. Bij AMC en FNWI was dat niet het geval. Dit wordt waarschijnlijk veroorzaakt doordat bij de sociale wetenschappen het hebben van een impactfactor zelf al een kwaliteitskenmerk is.

Demo's van de interface waarmee deze evaluatie uitgevoerd is kan je hier bekijken: http://www.science.uva.nl/library/SitePR/Demos/Demos.html

Eindejaarsaanschaf: Encyclopedieën

noreply@blogger.com (Janneke) — Mon, 10 Jan 2011 15:30:00 +0000

Aan het einde van het jaar hebben we soms (afhankelijk van de dollarkoers) nog wat geld over om duurdere werken zoals online encyclopedieën aan te schaffen. Encyclopedieën zijn niet alleen interessant omdat ze een beschrijving van een onderwerp bevatten, maar ook omdat ze per onderwerp vaak een literatuurlijst met onderzoek omtrent dat onderwerp bevatten.

Encyclopedia of Aging and Public Health
Een encyclopedie met een biosociale aanpak ten opzichte van ouderenzorg. Deze encyclopedie bevat onder andere informatie over;
- specifieke populaties, zoals minderheden, grootouders die pleegzorg op zich nemen en bejaarden ouder dan 100 jaar.
- veel voorkomende medische aandoeningen bij bejaarden
- psychische stoornissen
- medicijnen/vitaminen/alternatieve geneeskunde
- slapeloosheid en andere slaapstoornissen, ondervoeding en eetstoornissen
- sexuele en gender-gerelateerde informatie
- en een breed scala aan sociale en politieke kwesties zoals zorg, verwaarlozing en euthanasie

Encyclopedia of Cross-Cultural School Psychology
Een verzamelwerk over interculturele onderwijspsychologie, met onder andere informatie over;
- geschiedenis en grondslagen van interculturele onderwijspsychologie
- culturele competenties
- interventies
- psychologische tests
- curriculum
- gender en seksualiteit
- verschillende ethnische groepen
- psycho-sociale stoornissen

Encyclopedia of Public Health
Encyclopedie op gebied van maatschappelijke gezondheidszorg met o.a. informatie over:
- Biostatistiek
- hulpverlening bij rampen
- gezondheidsvoorlichting en beleid
- gezondheid van minderheden
- besmettelijke ziektes
- genetica

Vraagje aan mijn bibliotheekcollega's

noreply@blogger.com (Janneke) — Thu, 09 Dec 2010 11:24:00 +0000

Naar aanleiding van een vraag in deze blogpost van Wichor (die via twitter beantwoord werd door Bianca Kramer) wil ik ook proberen of jullie een antwoord weten op mijn volgende 'dilemma'.

Ik heb onlangs een zoekopdracht gemaakt in Pubmed. Ik ben vervolgens naar Medline geswitcht omdat de Ovid Interface meer en betere zoeksleutels heeft. Nu vind ik voor de medische zoekelementen van deze search geen dramatische verschillen, maar voor onze zoekopdracht voor Cognitive Measures is het verschil dramatisch groot, en in een andere richting dan ik zou verwachten (ik zou meer resultaten verwachten via Pubmed);

Medline (de In-Process & Other Non-Indexed Citations and Ovid MEDLINE(R) versie)
exp Mental Processes/ OR psychological tests/ OR exp Neuropsychological Tests/ OR exp psychomotor performance/ OR exp memory/ OR exp Reaction Time/ OR cognition/ OR Executive Function/ OR Attention/ OR Neuropsychol*.ti,ab OR mental status.ti,ab OR cogniti*.ti,ab OR memor*.ti,ab OR attenti*.ti,ab OR vigilanc*.ti,ab OR executive.ti,ab OR psychomotor.ti,ab
Results: 1.041.783 (9 Dec 2010)

Pubmed
"mental processes"[mesh] "psychological tests"[mesh:noexp] OR "Neuropsychological Tests"[mesh] OR "psychomotor performance"[mesh] OR "memory"[mesh] OR "Reaction Time"[mesh] OR "cognition"[mesh:noexp] OR "Executive Function"[mesh:noexp] OR "Attention"[mesh:noexp] OR neuropsychol*[tiab] OR "mental status"[tiab] OR cogniti*[tiab] OR memor*[tiab] OR attenti*[tiab] OR vigilanc*[tiab] OR executive[tiab] OR psychomotor[tiab]
Results: 605.758 (9 Dec 2010)

Iemand een idee?

(kijk in de reactie voor de oplossing, weer dankzij Bianca)

Zoeken naar Psychologische Tests in 50 seconden

noreply@blogger.com (Janneke) — Fri, 08 Oct 2010 13:05:00 +0000

Een tijd geleden heb ik een aantal blogposts geschreven ter ondersteuning bij het zoeken naar psychologische tests. Een van de dingen die ik er vervolgens nog mee wilde doen, was het omsmeden van deze lappen tekst naar iets bruikbaars voor mijn klanten. Uiteindelijk is dat deze demo geworden:

Zoeken naar psychologische tests in PsycINFO

View more presentations from jstaaks.

Hij staat inmiddels tussen de PsycINFO demo's op de website van de bibliotheek (via 'handleidingen en demo's' onder het kopje 'Hulp').

Gerelateerde Literatuur
Zoeken naar Psychologische Tests - dl 1. Klaar voor Gebruik
Zoeken naar Psychologische Tests - dl 2. PsycINFO
Zoeken naar Psychologische Tests - dl. 3 MMY, ETS en Google

Biblio CW..

noreply@blogger.com (Janneke) — Mon, 04 Oct 2010 10:02:00 +0000

... is de naam van het nieuwe bibliotheekblog voor Communicatiewetenschap van Bushuis collega Stefano Giani!

De afgelopen maanden heb ik Stefano leren kennen als een hele prettig en enthousiaste collega en ik ben dan ook benieuwd hoe zijn blog zich zal gaan ontwikkelen. Hij is in ieder geval van plan om ons op de hoogte te houden van bibliotheeknieuws dat interessant is voor communicatiewetenschappers en om zoekvragen te behandelen. Binnen anderhalve week staan er al 5 berichten online, dus dat belooft wat ;-). Ik heb het blog in ieder geval alvast toegevoegd aan de NL Biblioblogosphere.

Foto

Op zoek naar ongepubliceerd onderzoek

noreply@blogger.com (Janneke) — Fri, 17 Sep 2010 19:47:00 +0000

Als je bezig bent met een literatuuronderzoek voor een (systematic) review of meta-analyse is het tegengaan van Publication bias een belangrijke reden om op zoek te gaan naar grijze literatuur (Hopewell et al. 2007).

“Information produced on all levels of government, academics, business and industry in electronic and print formats not controlled by commercial publishing i.e. where publishing is not the primary activity of the producing body.” Grey Literature International Steering Committee

De definitie van grijze literatuur is erg breed, en op een systematische manier zoeken naar grijze literatuur is erg lastig. Onder grijze literatuur vallen onder andere beleidsdocumenten, working papers, proefschriften, bibliografieen, conference proceedings en powerpoint presentaties (zie Benzies et al, 2006 voor meer). Maar voor deze blogpost beperk ik me vooral tot het beschrijven van een aantal handvaten voor het vinden van ongepubliceerd onderzoek binnen de gedragswetenschap (psychologie en pedagodiek). Dat komt in de praktijk meestal neer op proefschriften en working papers.

Hoe zoek je dan?
Ik vermoed dat de meest gangbare manier om ongepubliceerd onderzoek te vinden, het aanschrijven van vakgenoten is. Zeker als je zelf een wetenschapper bent. Je weet meestal wie onderzoek doet in jouw veld en je kent elkaar vaak informeel via conferenties etc.

Je weet wat je zoekt
Als bibliotheekpersoneel krijgen we meestal te maken met wetenschappers die al een referentie hebben uit een database als PsycINFO of uit de literatuurlijst van een artikel. Enkele tips:

- In geval van proefschriften vind je vaak meer met behulp van Google dan met Google Scholar (zie kader)
- Zoek de homepage van de auteur. Veel auteurs zetten hun werk op hun eigen website
    => combineer de auteursnaam met zoektermen als university, homepage of publications
- Beperk je tot academische websites
    => Amerikaanse of Britse publicatie? Combineer je zoekopdracht in google met het zoekcommando site:edu of site:ac.uk
    => Als je weet welke universiteit de auteur nu werkt of gewerkt heeft, breid de URL dan uit; bijv. cam.ac.uk of harvard.edu
    => dit kan ook met de advanced search van Google met behulp van de 'Search within a site or domain' optie
- Repositories. Steeds meer wetenschappers zetten hun werk in de repository van hun universiteit en zeker bij proefschriften is het vaak zelfs verplicht. Zoek de website van de universiteit(sbibliotheek) waar de auteur nu werkt of werkte ten tijde van de publicatie en ga daar op zoek naar de repository.
- lukt bovenstaande niet, kijk dan in Picarta of de publicatie in Nederland aanwezig is en vraag het aan via Interbibliothecair Leenverkeer (IBL). Aanvragen uit het buitenland gaat ook, dit gaat buiten Picarta om. Hou er rekening mee dat hier enige tijd overheen gaat en dat het niet goedkoop is (ca. 40 euro).

Het diepe web
Om goed te kunnen zoeken naar grijze literatuur helpt het als je iets snapt van het diepe web (<= leestip!).
Heel kort door de bocht (!) komt het ongeveer hier op neer;

Zoekmachines als Google gebruiken robots om het web te 'crawlen' en deze robots hebben moeite met het indexeren van pdf documenten, het gangbare format voor wetenschappelijk publicaties, en als het al gevonden wordt, dan nog zal wetenschappelijke content niet noodzakelijk het hoogst eindigen in een ranking.

Google Scholar is een zoekmachine die wel zoekt in een deel van dit diepe web. Google heeft de gegevens van wetenschappelijke publicaties van uitgevers gekregen en gebruikt deze informatie (en de referenties in de artikelen) voor Google Scholar. Op zich kan je wel grijze literatuur vinden in Google Scholar, maar ongepubliceerde werken vallen toch een beetje tussen wal en schip omdat de uitgevers deze gegevens niet hebben. Bijvoorbeeld; een proefschrift zit lang niet altijd in Google Scholar, maar is moeilijk te vinden met een gewone zoekmachine als Google.

Zoeken naar een onderwerp

Uiteraard is het ook mogelijk om actief op zoek te gaan naar grijze literatuur; een selectie:

Repositories
Er zijn 2 opties waarmee je vrijwel alle repositories tegelijk kunt doorzoeken:

ROAR: Registry of Open Access Repositories
Hoe: search content > vul zoektermen in
Open DOAR: The Directory of Open Access Repositories
Hoe: search repository contents > vul zoekterm in

ERIC: Naast peer-reviewed literatuur vind je in ERIC ook onderzoeksrapporten op het gebied van onderwijs, verzameld door het Department of Education's Educational Resources Information Clearinghouse (ERIC). Als je op zoek bent naar proefschriften beperk je je zoekopdracht met behulp van een van de volgende 'publication types' (pt):
* dissertations theses
* dissertations theses doctoral dissertations
* dissertations theses masters theses
* dissertations theses practicum papers
PsycINFO: In PsycINFO vind je een selectie uit Dissertation Abstracts International (A en B) beperk je zoektocht met behulp van de limit publication type tot 'Dissertation abstracts'.

=> Voor zowel PsycINFO als ERIC geldt dat de proefschriften lang niet altijd gelinkt worden naar een online exemplaar; dat wil niet zeggen dat het niet online staat (zie dan de tips boven het kader).

Picarta: Picarta bevat naast alle proefschriften die aanwezig zijn in Nederlandse bibliotheken, ook veel onderzoeksrapporten en artikelen uit vakbladen.
Narcis: Narcis bevat artikelen en proefschriften van Nederlandse onderzoekers. Een groot gedeelte hiervan is online beschikbaar.
PQDT open access: Proquest Dissertations and Theses
Nederlands Jeugd Instituut
SSRN: Social science research network voor working papers.
Cogprints: Online archief voor literatuur op het gebied van cognitieve wetenschap
Education-line: britse grijze literatuur op gebied van onderwijs
Zie verder: UBA website; Hoe vind ik.. proefschriften

Heb je aanvullingen? Laat dan een reactie achter

Referenties

Benzies K.M., Premji S., Hayden K.A., Serrett K. (2006) State-of-the-evidence reviews: advantages and challenges of including grey literature. Worldviews on Evidence-Based Nursing. 3(2), 55-61.

Hopewell S, McDonald S, Clarke M, Egger M. (2007) Grey literature in meta-analyses of randomized trials of health care interventions. Cochrane Database of Systematic Reviews. 18(2)

Wouter Gerritsma. Hoe diep zoeken we. Retrieved 29-28-2010

Meer lezen:
Grey literature: how to make it systematic. Guest author: Shamsha Damani on Laika's Medliblog. Be sure to check out Shamsha's literature list on delicious