Een regenbuitje
De reis begint om 07.15 in Kampala vanaf het Red Chilli Hideway Hotel. Gezien de reiservaringen rond het congres, besloten we een dag eerder naar dit hotel te gaan, zodat we zeker wisten dat we op tijd zouden zijn. Maar goed ook: we zijn weer een hele middag onderweg geweest voor een ritje van zo’n 12 km! Oorzaak: wolkbreuk. Goeiemiddag, als het hier regent, regent het ook goed. Om een beeld te geven van de resultaten van zo’n ‘buitje’, zie de video hieronder.

Ook heel grappig om te zien is dat bij regen zo ongeveer de hele stad tot stilstand komt of in de taxi springt, zodat ze niet nat hoeven te worden. Pech dus als je net te laat bent, want ookal komen er tientallen taxi’s voorbij, geen enkele heeft meer plek voor je. De boda boda’s gaan schuilen, waar ze ook maar een droog plekje kunnen vinden. Zo is elk tankstation een welkome haven…

Schuilende boda boda’s bij de Shell

Vele uren later komen we dus aan bij Red Chilli. Daar staat een tent voor ons klaar om de nacht door te brengen voordat de reis de dag erop begint. We eten daar ook onze eerste pizza sinds de aankomst in Oeganda en Anne neemt haar eerste warme douche! Om met beide beentjes op de grond te blijven staan, werken de warme douches bij de mannen natuurlijk niet… Hoe dan ook: we zien hier meer muzungu’s dan de 3 weken daarvoor bij elkaar opgeteld

5072 vierkante kilometer
De ochtend begint vroeg. Nadat we onze ingepakte lunches ophalen (whoah, luxe!) en het ontbijt achter de kiezen hebben, stappen we in het busje en rijden we richting Murchison Falls. De reis duurt al met al zo’n 5 uur. Als we aankomen krijgen we een korte briefing over het programma. Die middag gaan wel al meteen naar de Falls, daar is het park naar vernoemd. Wat vooral in het oog springt tijdens de briefing is de waarschuwing dat we voorzichtig moeten omgaan met de wild hogs (wilde zwijnen) en de hippo. Wacht even, wát zei je? Oooh, een grapje natuurlijk. Maar nee: er schijnt dus echt in de avond een nijlpaard het kamp op te komen om wat te grazen. En om geen problemen te hebben met de zwijnen, moeten we alle eten, drinken en andere zaken met een geurtje (zoals zeep) uit de tent laten, anders slopen die gasten alles net zolang tot ze bij de buit zijn. Het nijlpaard mogen we ook niet opjagen, hij schijnt wel tegen lichtflitsen (voor foto’s) te kunnen, maar hem bijvoorbeeld op de kont slaan is niet zo’n goed plan. Staat genoteerd.

Het park is ruim 5000km2 groot, echt enorm. Dus je kunt in die paar dagen alleen de hoogtepunten bekijken. De eerste middag stappen we weer het busje in en we rijden naar de waterval. Het is niet in woorden uit te drukken hoe indrukwekkend deze is. Wát een natuurkracht! Hier kan je als mens echt niets tegen in brengen. Het is niet de hoogste waterval ter wereld, maar sowieso wel de krachtigste: per seconde gaat er een luttele 300.000 liter water doorheen. Dat komt omdat de brede Nijl door een kloof van slechts 7 (!) meter breed wordt geperst en dan ook nog eens ruim 40 meter naar beneden valt. Als je er staat kan je ook amper met elkaar praten door het enorme watergeweld. Tegelijkertijd wordt je nat van de nevel. Echt respect voor de schepping!

De Murchison Falls

Gamedrive: op zoek maar de Big Five

De volgende ochtend staan we weer heel vroeg op om een aantal van de Big 5 in levende lijve te gaan zien. Big five staat voor de 5 gevaarlijkste dieren in Afrika:’de olifant, de leeuw, de buffel, de neushoorn en de luipaard. De neushoorn zie je helaas niet zoveel meer, ook in Oeganda moet je deze bekijken in een beschermde omgeving. Maar de andere vier zijn wel te zien in Murchison Falls. Onderweg zien we echt fantastische natuur: bosrijke omgevingen, safannes, wijd uitgestrekte gronden etc.  Aangezien er ca. 250 leeuwen in het park rondlopen is de kans helaas niet zo groot dat we die gaan zien. Maar andere dieren zijn er in overvloed: giraffen, hartebeesten, wilde zwijnen (Pumba’s), aapjes, noem maar op! Wij zijn gewend deze dieren alleen in dierentuinen te zien, maar nu zijn de rollen eens een keer omgedraaid: de dieren zien “opgesloten” mensen voorbij komen. Een nog kleinere kans is dat we een luipaard gaan zien, maar vandaag hebben we geluk: heel erg in de verte kunnen we door de verrekijker zo’n fantastisch beest zien liggen in een boom. Een paar seconden later staat ‘ie op en klimt hij naar de beneden, misschien om wat te gaan jagen.

Na deze fantastische ochtend frissen we ons op in Camp Red Chili, eten we wat en gaan we ’s middags naar de Nijl om een cruise te maken. Die ochtend was mooi, maar dit maakt misschien nog wel meer indruk: de Nijl is op sommige plekken honderden meters breed! Vanaf de boot zien we olifanten water drinken, zeer veel heel erg mooie vogelsoorten, krokodillen en natuurlijk: nijlpaarden! Wij zijn nieuwsgierig, maar zij nog veel meer! Van een afstandje kijken ze je aan net zo lang tot je uit het zicht bent verdwenen.

Cruise op de Nijl

De dag erop doen we nog een gamedrive, deze keer rijden we eigenlijk al terug richting Kampala, maar zien we nog een van de mooie watervallen die het land rijk is. Maar die nacht ervoor maken we nog iets bijzonders mee: terwijl we ’s avonds laat in bed liggen, horen we iets… Het graast… Gezien het geluid móét het wel een groot beest zijn, dit keer is het niet een van de wilde zwijnen of een van de aapjes die een handdoek komt jatten. Voorzichtig doen we de rits van de tent open om een kijkje te nemen. Buiten is het pikkedonker, niets te zien dus. Dan maar even de telefoon pakken en lampje aan… Tot onze schrik is het een enorm nijlpaard die letterlijk 50 cm van onze tent wat staat te eten! Deze is gelukkig gewend aan mensen…

Hou je in: niet op de kont slaan…

Die ervaring blijkt een mooie afsluiter voor de safari. We kunnen niet wachten tot de nieuwe wereld waar we dit soort taferelen misschien wel elke dag kunnen meemaken…. én ook nog eens leeuwen kunnen gaan zien.

Mooie natuur op de Ssese Island
Dit jaar zijn we paar dagen op de Ssese Islands geweest. Die liggen midden in het op een na grootste zoetwatermeer ter wereld: het Victoriameer. Op deze eilanden wordt maar weer eens duidelijk hoe divers Oeganda is. Al rijdend door de heuvels op een van de eilanden waan je je in een paradijs: overal om je heen zie je water, eilandjes die vlakbij en in de verte liggen, palmbomen en stranden. Een dag later blijkt dat die palmbomen er om een bijzondere reden zijn: een groot bedrijf maakt van de vruchten palmolie en heeft op verschillende plekken plantages vol met deze bomen. Zo’n 70.000 hectare op dit moment! Omdat het zo enorm groot is, wonen mensen die er werken op de plantage zelf. Het bedrijf is aardig zelfvoorzienend: eigen huisjes, scholen, mini-ziekenhuizen, etc. Een van de broeders uit de groep werkt ook bij dit bedrijf en laat ons op een avond zien hoe alles in z’n werk gaat. Met de auto maken we een trip door de enorme plantage, zien we hele mooie uitzichtplaatsen, strandjes en natuurlijk enorm veel bomen. Zie de foto’s!

Dit zijn slechts een paar van de mooie plekken in Oeganda. Er is nog zoveel te zien! Volgende keer weer?

Palmbomen

En nog eens een palmbomen

Zonsondergang

Het Victoriameer vanaf de Sses Islands

Velddienst is een feest
Klinkt misschien overdreven, maar zo ervaren we het toch echt. Zo probeerde Annemarie 2 van de studies die ze vorig jaar had opgedaan weer op te zoeken. Dat is best een wild guess, want mensen verhuizen of verdwijnen hier om een of andere reden zomaar. Ze had die adressen trouwens wel overgedragen, maar ze wilde kijken hoe het met ze ging. En wat bleek: allebei wonen ze nog op dezelfde plek en ze waren die ochtend ook nog eens allebei aanwezig! Zo konden de 2 studies gewoon weer doorgaan waar ze waren gebleven. Daar blijkt het nut van goede notities maar weer eens…

Br. George en ik (Jelle) wilden op een andere zaterdag weer terug naar de studies die we de zaterdag ervoor hadden opgedaan; zoals afgesproken. Dat was in het Macedonië-gebied, dus we moesten wat verder reizen. Die zaterdag hadden we trouwens schoonmaak van de Koninkrijkszaal; op de foto’s kan je misschien dat dat nog een behoorlijke klus is! Wel erg leuk om te doen met de hele gemeente. Maar goed, toen we aankwamen bleken de personen die we zouden ontmoeten niet aanwezig! Je vraagt dan aan de buren waar ze zijn, die bellen de desbetreffende personen dan op en laten weten dat we aanwezig zijn. Helaas waren ze allebei te ver weg om te wachten tot ze terug kwamen. Diezelfde vorige zaterdag hadden we ook een jonge vrouw gesproken die bezig was met afwassen. In eerste instantie leek ze niet echt geïnteresseerd, maar we leerden haar wat de naam van God is en gaven haar de Goed Nieuws-brochure met verwijzing naar les 2. In potentie was zij dus één van de nieuwe studies. Gelukkig was zij wel aanwezig, en we begonnen een leuk gesprekje. Tot onze grote verbazing had ze de hele brochure uitgelezen, notities gemaakt, Bijbelteksten opgezocht, vragen opgeschreven en kwam er ook nog een oud Jonge Mensen Vragen-boekje boven water! Ze vertelde dat ze graag als eerste wilde weten hoe ze moest bidden, want ze had altijd geleerd dat ze steeds weer dezelfde gebeden moest opzeggen. Maar in de brochure had ze gelezen dat die niet goedgekeurd worden door Jehovah, dus ze was er voor de zekerheid maar mee gestopt. Ze wilde haar gebeden natuurlijk wel zo snel mogelijk weer hervatten, dus: hoe moet ik bidden? Aan de hand van verschillende teksten konden we laten zien hoe ze dat het beste kon doen. Wat super om mensen zo te mogen helpen Jehovah te leren kennen en tot hem te naderen!

Jehovah’s naam is niet overal onbekend !

Dit zijn slechts een paar van de ervaringen die we hier elke dag weer meemaken. We leren hier trouwens weer opnieuw hoe bijzonder onze lectuur is. De Goed Nieuws-brochure bijvoorbeeld is zo briljant in elkaar gezet. Elke genoemde tekst geeft zo krachtig antwoord op de gestelde vraag, dat mensen niet anders kunnen dan het antwoord accepteren. Het mooie hier is te zien hoe open en nieuwsgierig mensen zijn, en daarmee leren ze vanaf het eerste gesprek direct nieuwe dingen! Ons geeft dat de aanmoediging dat we die brochure thuis weer met hernieuwde energie gaan gebruiken in de dienst.

Vrienden opzoeken op de Ssese eilanden

Vorig jaar werden we door een aantal broeders bijzonder goed opgevangen en geholpen om wegwijs te worden in dit land. Een van hen was Cliff, waar we goede vrienden mee zijn geworden. Toen we een aantal maanden weer in Nederland waren, kregen we van hem te horen dat hij ging verhuizen naar de Ssese eilanden. Dat is een groep van 84 eilanden in het Victoriameer, het op een na grootste zoetwatermeer ter wereld, waar Oeganda aan grenst. We hadden vorig jaar ook al een van de pioniers ontmoet die daar wonen. De reden van verhuizing: dienen waar de behoefte nóg groter is. Nu we hier zijn, moesten we hem natuurlijk wel opzoeken!

Kalangala op de kaart

In Kalangala, het grootste dorp op hun eiland, werkt een groep van 6 verkondigers keihard om de 55.000 bewoners – die dus zijn verspreid over de 84 eilanden – te bereiken. Dat lijkt een onmogelijke opdracht, maar gelukkig maken ze zich daar niet druk over en doen ze wat ze kunnen. De pioniers hebben daar ca. 15 studies, omdat meer erbij gewoon niet lukt en de verkondigers hebben allemaal ook veel studies. Fantastisch dus om daar een paar dagen mee te kunnen helpen!

We zijn ondertussen redelijk gewend dat je zonder aankondiging een dag zonder electriciteit of water zit. Het is niet heel handig, maar wat doe je eraan. Op de eilanden is het echter nog veel eenvoudiger. Veel mensen hebben daar helemaal geen electriciteit, over stromend water nog maar te zwijgen. De hele dag door lopen mensen dus op en neer naar de dichtstbij zijnde waterbron. In het geval van Cliff en Kato (zijn pionierspartner), is dat een glibberige heuvel aflopen in het bos naar de waterbron en vervolgens met 4 zware jongens van jerrycans weer diezelfde weg terug te lopen. Al met al een kilometer heen en terug. Wat een werk! Maar misschien ligt dat ook aan mijn gemis van spierballen. Gelukkig hadden we de auto mee, dus konden we die dagelijkse reis een stukje voor ze vergemakkelijken (en voor onszelf…). Als Nederlander kun je dat water trouwens niet drinken, dus moet je dat eerst koken. We hadden wat dat betreft ons wel voorbereid door een grote verpakking mineraalwater mee te nemen.

Water halen bij de bron

Nog zo’n “basisfaciliteit” is het toilet. Hier hebben ze geen stromend water, maar daarmee dus ook geen closetpot. Je mag raden hoe het dan gaat… Daarnaast sliepen we in een appartement wat net was opgeleverd, maar wel erg vochtig was. Dat trok weer allemaal stuk voor stuk interessante beestjes aan. Dan blijkt maar weer hoe belangrijk een goede klamboe is. Als we eerlijk moeten zijn, was het al met al een grote test op ons aanpassingsvermogen. Na 2 á 3 dagen raak je daar best wel aan gewend, hoor. We zijn zo supergastvrij ontvangen door Cliff en Kato, ze hadden aan alles gedacht (ook aan lekker eten) en de velddienst helpt misschien nog wel het best. Zodra je met mensen gaat praten, focus je totaal niet meer op je eigen “problemen” en word je weer erg vrolijk van wat je met de dienst bereikt! Het was ook wel fijn om te horen dat we niet de enige waren met dat aanpassingsprobleem. Eén van de zusters die daar nu ruim 2 jaar woont met haar man en zoontje, vertelde dat de overgang van Kampala naar Kalangala erg zwaar was voor haar. Ten eerste is het héél rustig in vergelijking met de grote stad, maar ook zij had problemen met de faciliteiten. Dan heb je het dus over een Oegandese die al heel wat gewend is. Het voelt dan toch wel fijn dat je een niet al te verwend nest bent Zo heb je dus best met wat uitdagingen te maken als je gaat dienen waar de behoefte groter is, maar als je je blijft concentreren op de reden waarom je ergens naar toe gaat – de velddienst – zorgt Jehovah voor je en komt alles goed. Dat bleek ook uit de gesprekken met iedereen, die Jehovah heel dichtbij zich hebben. Hun gastvrijheid is ook iets bijzonders: we mochten mee-eten met haar en haar gezin en ook Cliff en Kato hebben zich erg uitgesloofd.vHeel aanmoedigend en een belangrijke les voor onszelf.

Maar goed: de velddienst! Op het eiland wordt voornamelijk Luganda gesproken, wat we niet beheersen. Het blijft bij een begroeting en wat overige standaardwoorden. Mensen vinden het fantastisch dat je probeert contact met ze te zoeken in hun eigen taal, maar als we ze met grote ogen aankijken omdat we hun reactie niet kunnen verstaan, begrijpen ze na een paar seconden gelukkig dat we het gesprek overgeven aan onze partner Met de 2 personen die wel Engels spraken hebben we gelukkig een studie kunnen beginnen en overgedragen aan een van de broeders of zusters. De mensen op het eiland zijn trouwens heel anders dan in de grote stad. Hier zijn ze nog vriendelijker en wordt er standaard een bankje of stoeltje opgehaald als je ze begroet. Dan begint er eerst een gesprek om kennis te maken en kan je daarna rustig vertellen waarom je ze hebt opgezocht. Heel fijn.

Schoenen uit voor de actie

Zodra er een broeder van het vaste land komt, wordt hij meteen gestrikt om de vergaderingen te ondersteunen. Ik werd dus gevraagd om een lezing te houden. Na de instemming werd nog even snel toegevoegd dat ze me succes wensten met het vertalen naar Luganda. WAT!? “Ja, zo moeilijk is de taal niet hoor”. Hoe graag ik dat ook wil, dat gaat me toch echt niet lukken? Dus als compromis vroeg ik of het ook goed was dat ik de lezing in Engels zou houden en dan een tolk zou regelen die het kan vertalen naar het Luganda. We hadden namelijk een pionier (ook een van onze nieuwe vrienden) in de gemeente in Kampala gevraagd of hij ons wilde vergezellen naar het eiland. Die heb ik dus lief aangekeken en hoewel hij ook nog nooit eerder had opgetreden als tolk, wilde hij graag helpen. Een mooie uitdaging die gelukkig door Jehovah is gezegend!

De vergadering in een algemene ruimte van een geleend gebouw

De Unity-player uit de JW broadcast!

Next: een blog over de natuur

Een van de bijzondere dingen die je moeilijk kunt delen is hoe mooi de natuur hier is. Foto’s zeggen duizend woorden, maar het beste is toch als je het zelf meemaakt. Vorig jaar hebben we een safari gedaan in het nationale park Murchison Falls. Dat was echt fantastisch! De hoofstad Kampala is een grote vuilnisbelt, maar ook daar heb je mooie plekjes aan de kust van het Victoriameer. En de trip naar Ssese maakte nog eens duidelijk hoe divers Oeganda is. Niet voor niets wordt dit land de Parel van Afrika genoemd. We proberen daar binnenkort wat meer over te vertellen! Het is natuurlijk ook nog vakantie……..

De aankomst in het appartement

Net als vorig jaar zijn TjongCho en Lonneke zo lief om ons naar het vliegveld te brengen, deze keer in Brussel. Uiteraard na een hamburger, begint onze lange reis en komen we na 17 uur aan in het erg warme Entebbe. Zelfs de Oegandezen hebben het warm, dus het is even wennen Overdag is het zo’n 30 graden in de brandende Afrikaanse zon. Toch, als je gewoon rustig doet, is dat prima te doen! Er zijn wat problemen met onze visum; we wisten wel dat ze dit jaar duurder zijn geworden, maar de dollarbiljetten die we vanuit Nederland hebben meegenomen worden hier niet aangenomen, omdat ze ouder zijn dan het jaar 2000! Dat is even balen, zeker omdat we met onze bankpas niet zomaar overal kunnen pinnen, zoals op het vliegveld. Dus na wat gesteggel mogen we eerst een lokale bank opzoeken die onze pas wél accepteert, moeten we daar Oegandese shillings pinnen, deze vervolgens weer inwisselen tegen dollars en krijgen we daarna onze paspoorten terug. Zucht. Maar goed, zodra we naar buiten lopen met onze koffers, staat er een zeer aardige broeder te zwaaien met de Good News-brochure. De gemeente hier heeft er voor gezorgd dat we worden opgehaald, echt heel fijn dat je je na zo’n reis meteen thuisvoelt! Hij brengt ons naar de juiste bank, we pikken onze paspoorten mét visums op en rijden naar het appartement in Kampala. 

Als we daar rond 16.00 uur aankomen, blijkt dat we niet precies hetzelfde appartement gaan bewonen deze maand, maar dat het een etage hoger is. En als we daar het slot uit de deur halen, zien we een megaverbetering t.o.v. vorig jaar! Het appartement helemaal aangekleed! Er staan 3 lekkere stoelen, een kleine bank, een grote koelkast met vriezer, een magnetron, een kookstel op gas en zelfs allemaal andere attributen die ervoor zorgen dat we hier meteen in kunnen “leven”. ’s Avonds op de vergadering blijkt dat er sinds ons bezoek vorig jaar diverse stellen en alleenstaande broeders of zusters deze gemeente hebben bezocht als need greaters. Elk van hen heeft stukje bij beetje het appartement aangekleed en telkens beter achtergelaten. Zelf hebben we in Nederland een waterkoker meegekregen, dus die laten we na deze maand hier ook weer achter. Te gek toch?

Velddienstervaringen

Dé reden waarom we hier een maand zijn, is natuurlijk de velddienst. We zijn nu 3 dagen meegeweest in de dienst, en we snappen nu ook zelf weer helemaal waarom we dit vorig jaar nou zo leuk vonden. Om eerlijk te zijn keek ik – Jelle – wel een beetje de kat uit de boom. Of anders gezegd: ik vond het toch wel weer spannend om te zien wat we hier zouden aantreffen. Uit eigen ervaringen van vorig jaar, maar ook uit ervaringen die je overal in de lectuur leest, weet je dat dienen waar de behoefte groter is loont. Toch hou je aan het begin het gevoel in de trant van “is het echt zo?” Een ding is duidelijk; het klopt toch écht: proef en zie dat Jehovah goed is! Wat we de afgelopen 3 dagen hebben meegemaakt is fantastisch en nu al reden genoeg om deze reis te hebben gemaakt!

Zo mocht ik donderdag vanaf de eerste velddienstactie mee naar een studie van een pionier in onze gemeente. Deze studie heet Noah, een heel aardige, slimme man die wegens omstandigheden een aantal maanden in Kampala is. Vanwege zijn slechte ogen praten we rustig en lezen we rustig de paragrafen en teksten uit de Goed Nieuws-brochure. Net als veel Oegandezen heeft hij heel veel respect voor God en de Bijbel. Dus als je een tekst voorleest en deze combineert met de uitleg in de brochure, dan geeft hij als vanzelf het juiste antwoord! Het is elke keer weer bijzonder mooi om te zien hoe logisch de waarheid is. Voor vrijdag maken we een nieuwe afspraak met Noah – hij is toch altijd thuis – alleen deze keer word ik gedropt en mag ik de studie zelf leiden! Dat is toch even schakelen: in het engels, en proberen te redenen zoals de broeders en zusters dat hier zo goed kunnen. Maar de studie verloopt geweldig en na een samenvatting weet hij nu het antwoord op de vraag van les 8: Waarom laat God slechtheid en lijden toe? Zondag komt hij waarschijnlijk voor het eerst naar de zaal! 

Vanochtend – zaterdag – gingen we met de gemeente naar zogenaamd Macedonië-gebied, gebied wat bijna nooit bewerkt wordt of zelfs nog nooit bewerkt is. In dit geval had een buurgemeente onze hulp gevraagd, dus het was niet heel ver reizen. Bij de 2e “deur” ontmoetten we een vrouw die meteen een zitbankje neerzette in de schaduw. Heerlijk. We komen erachter dat ze een jaar of 3 a 4 geleden wel eens heeft gesproken met een Getuige, en dat haar tante ook een Getuige is. Ze had toen ook al het aanbod gekregen voor een gratis bijbelstudie, maar daar was uiteindelijk niets van terecht gekomen. Nu had ze dus eindelijk de kans om wat vragen te stellen! We begonnen het gesprek met het Lijden-traktaat, en probeerden een afspraak voor volgende week te maken, zodat we met de Good News-brochure konden beginnen. Maar ze kwam met zoveel vragen dat we wel meteen móésten beginnen! Dus ter plekke begonnen met les 9 over gelukkige gezinnen. Ook zij is zeer nieuwsgierig en staat open om de antwoorden in de bijbel te accepteren. Fantastisch! 

Ondertussen komt er echter een man bij staan, een bekende van haar. En terwijl de vrouw even wat eten op moet zetten, beginnen we met hem te praten over onze reden waarom we iedereen bezoeken. Hij had van iemand anders al het traktaat gekregen over wat Gods Koninkrijk is, dus we vragen hem: wat denk jij dat het koninkrijk is? Om het een beetje kort te houden… we beginnen met hem maar meteen met les 7 uit de brochure! 

Om het nog gekker te maken: terwijl we met deze man aan het praten zijn, komt er een jonge jongen langs die ook graag iets te lezen wil, in Luganda (de lokale taal van Kampala e.o.). We beloven hem op te zoeken als we klaar zijn met eerst de man en daarna de vrouw. De vrouw is ondertussen terug gekomen en we beëindigen onze eerste studie met de afspraak dat we volgende week terugkomen om verder te studeren (met een zuster uiteraard). Met de man spreken we ook af dat we volgende week zaterdag terugkomen om de volgende les te bespreken. Nu maar op zoek naar die jongen…. maar wacht, er is nog een vrouw in de buurt. Na een korte introductie laten we aan de hand van Jes. 42:5,8 zien dat de naam van God Jehovah is en spreken we met haar óók af om volgende week zaterdag les 2 te komen bespreken. Uiteindelijk treffen we gelukkig ook de jongen. We geven hem de brochure Luister naar God en leef voor altijd. Hij woont in de buurt van mijn velddienstpartner, dus zij spreken ook maar direct af voor een studie. 
Het is niet te geloven… In ongeveer 2 uur zijn er in potentie 4 studies (waarvan sowieso 2) opgericht! En dat terwijl we heerlijk op een bankje in de schaduw zaten! Proef en zie….

Velddienstactie in Macedonië

Voor Anne geldt precies hetzelfde. In 1,5 uur tijd verspreidden zij en haar partner 4 brochures, 7 tijdschriften en 5 traktaten. Daarna gingen ze naar een nabezoek waar vorige week oa de Wachttoren van deze maand over Angst was verspreid. Deze vrouw had in de afgelopen week al met verschillende mensen de bijbelse principes en praktische tips gedeeld! Hoezo “behoefte“?

Boodschappen

Hoewel de velddienst het meeste van onze tijd en aandacht krijgt, moet er natuurlijk ook gegeten worden Op woensdag zijn we daarom – na eerst uit te rusten van de lange reis – boodschappen gaan doen bij Freedom City, een enorm winkelcentrum op ongeveer 20 min. van het appartement. Er is behoorlijk wat veranderd sinds vorig jaar. De supermarkt waar we altijd onze boodschappen deden heeft een andere naam en eigenaar gekregen. Waar eerst vooral lokale producten gekocht konden worden, en eerlijk gezegd de keuze niet echt reuze was.. staat er nu een volwaardige supermarkt met enórme keuze, althans voor Oegandese begrippen. Zo heb je bijvoorbeeld nu niet alleen 1 grote stelling vol met 1 soort ketchup, maar heb je nu 4 grote stellingen vol met 4 soorten ketchup (zie foto)! Dat – en natuurlijk meer (deze winkel heeft eindelijk bier op voorraad!) – maakt het allemaal wel wat makkelijker om een goede maaltijd te maken. Daarover binnenkort trouwens meer…  

Welke ketchup zullen we kiezen…?

Aan sommige dingen moet je wennen en aan sommige dingen kan je niet wennen. Zo zie je overal om je heen straten vol met afval liggen. Het is zo jammer om te zien hoe mensen hier met de natuur omgaan. Mede wordt dit veroorzaakt doordat de overheid het afval niet vaak genoeg kan komen ophalen, daarom gooien mensen het maar op straat of op een berg ergens verderop. Ze verbranden het dan zelf, omdat het afval anders begint te rotten. Ook wel weer begrijpbaar. Maar het maakt de grote stad op z’n zachts gezegd niet erg aantrekkelijk om te leven. Wat dat betreft heeft Oegande mooiere plaatsen om te zijn. 

Daarnaast snappen mensen het concept “lawaai” niet. Ik weet niet of het woord bestaat, anders verzin ik het zelf: geluidsvervuiling. Net als met het afval gooien mensen met LAWAAI. Wat een herrie. Overal. Als het alleen overdag zou zijn, oke… trouwens, dat is dan al ernstig. Zo hebben we het voorrecht om praktisch naast een kerk te wonen, die dagelijks door de enorme boxen staan te “zingen” en te klappen in hun handen. Door die werkelijk enorme boxen krijg je het gevoel dat de hele kerk, die bestaat uit 2 partytenten en wat plastic stoelen, bomvol met zingende mensen zit. Maar niets is minder waar! Alleen het koor is aanwezig en dat staat samen met de zeer vals zingende voorganger te swingen… en de hele buurt geniet mee. 

’s Nachts is het lawaai alleen nog erger. Zo blijken mensen te denken dat niemand hun stereo hoort als ze die op 10 zetten. Als ze er al bij stilstaan. Of dat hun TV de hele nacht door te laten schreeuwen een uiting van medeleven is. Verder is er een hond die denkt dat z’n baasjes de hele nacht door worden aangevallen of beroofd. Hij blaft alsof ze leven er vanaf hangt, van 1 uur tot 6 uur ’s nachts! Iets met geduld oefenen en de nieuwe persoonlijkheid aandoen… 

Toch zijn we allebei van de Oegandezen gaan houden. Mensen zijn hier erg aardig, zijn over het algemeen heel erg geïnteresseerd in anderen en maken graag een praatje met je. Men groet hier elkaar bijvoorbeeld nog als je voorbij loopt. Ook zie je hier veel gelukkige mensen, ondanks de soms erbarmelijke omstandigheden. Verder zijn het over het algemeen ook heel nederige mensen, treden niet graag op de voorgrond. Dat geldt zeker voor onze broeders en zusters, stuk voor stuk hele lieve mensen, die erg geestelijk zijn ingesteld. 

Het is dus zeker: er staat ons nog heel wat te wachten deze maand! Zo komt de kringopziener de gemeente bezoeken, gaan we zeker weer een paar keer naar Bethel (rondleiding en de wekelijkse sportavonden), gaan we de bouwplaats bezoeken van een nieuwe Koninkrijkzaal in aanbouw en gaan we waarschijnlijk een weekje naar een aantal eilanden in het Victoriameer, een soort van vakantie in een vakantie. 

Tot snel! 

“Ons” aangeklede appartement

Een fris biertje op z’n tijd

Zo ziet een gemiddelde straat eruit…

Maïs gekregen van een bijbelstudie’

Van tevoren wisten we niet waar we rekening mee moesten houden. In het stadion passen volgens sommigen normaal gesproken 60.000 personen, maar omdat in Oeganda op dit moment zo’n 6.300 verkondigers zijn, is het niet logisch dat het stadion vol zou komen. Daarnaast waren alleen de Engelse en Luganda gemeenten uitgenodigd. De andere taalgroepen hebben – net als in Nederland – hun eigen congres, dat vaak wordt gehouden in een expandable Koninkrijkszaal. Dat betekent dat er misschien zo’n 4.000 aanwezigen zouden zijn. De belangrijkste reden om het in Namboole te organiseren, is dat het een aansprekende locatie is waarvan ongeveer iedereen wel weet waar die zich bevindt. Een andere uitdaging is de reis voor de broeders en zusters hier: voor velen is de afstand dermate groot, dat ze niet allemaal aanwezig kunnen zijn ivm de kosten. Verderop een mooie ervaring hierover.

Meteen op vrijdag was het aantal al behoorlijk meer dan het aantal br/zr: 7.000. En dit liep op naar 8.700 op zondag! Helemaal precies weten we het natuurlijk niet, maar dat zou betekenen dat de helft dus bestaat uit nabezoeken, bijbelstudies en geïnteresseerden die op de uitnodiging zijn ingegaan. Heel aanmoedigend om te zien! Zelfs terwijl het stadion bij lange na niet gevuld was, maar wie weet hoe het eruit ziet als we 5 jaar verder zijn.

We gaan naar het congres en nemen mee…
In Nederland hebben we mooie stoelen op de congreslocaties, maar wat zouden ze hier hebben? Geen idee, we pakken dus maar 2 kussentjes in. In NL hebben we soms airco (Utrecht) op het congres, maar hier is het in de openlucht. Dus nemen we maar heel veel drinken mee en een paraplu, zowel voor de warmte als voor als ’t eventueel regent. Natuurlijk ook de Bijbels, iPad, wat broodjes, koffie voor onderweg en van tevoren goed ontbijten! Als we van huis weglopen, blijken de tassen toch wel behoorlijk zwaar te zijn. Een broeder in de gemeente heeft een taxi kunnen regelen die speciaal rechtstreeks naar het stadion rijdt. Dat is echt welkom, want anders zou je meerdere taxi’s moeten nemen om op de plek te komen. Er zouden zo’n 14 personen in de taxi passen, maar zoals wel vaker in Kampala wordt er net zolang gepropt tot we met z’n 19-en erin passen én de deur nog dicht kan. Wij hebben onszelf ergens achterin opgevouwd. Waarom hadden we ook alweer die tassen meegenomen? Een kleine 5 minuten later zien we een enorme file opdoemen richting het centrum, die is standaard in de ochtend tussen 7-9 uur. “Gelukkig” is onze taxichauffeur niet voor één gat te vangen en begint allemaal shortcuts te zoeken om de file te vermijden. “Gelukkig” is niet voor niets tussen haakjes, want dat betekent weggetjes tussendoor, een en al bestaande uit enorme gaten, drempels als bergen, loslopende geiten, asociale boda boda’s en haastende, vooral niet uitkijkende overstekende mensen. Met als gevolg dat je je afvraagt waarom je ook alweer hebt ontbeten. Met enige moeite weten we alles binnen te houden. Zie hieronder de video met een kleine impressie

De afstand naar het stadion is 14 km. Maar door de enorme drukte, daarmee de files en de chauffeur die een paar keer de weg kwijtraakt (terwijl hij op zoek ging naar nieuwe “shortcuts” doen we er op vrijdag 2,5 uur (!) over. Zeggende: twee en een halve uur. Oke, als je dit op afstand leest, denk je misschien: “niet aanstellen, je bent er toch?” Wij probeerden dat zelf ook echt te bedenken, maar terwijl we ons uitvouwen en uitstappen is voor ons gevoel de dag alweer voorbij qua energie. Weer wat nieuws geleerd: zo min mogelijk meenemen, weinig ontbijten en vooral geen koffie mee in een taxi En dan moet het nog beginnen! Om dit onderwerp maar even af te sluiten (hier kunnen we nog lang over doorgaan; oja, de terugweg op vrijdag duurde 3 uur, terwijl zondag alles in 20 minuten was gepiept.): wat een respect krijgen we voor onze broeders en zusters hier. Die zijn natuurlijk al heel wat meer gewend dan wij, maar het is een behoorlijke operatie om naar een congres te gaan. Moet je nagaan: wij verblijven in de stad waar het congres plaatsvindt, laat staan wat je doormaakt als je in het noorden van het land woont! Gelukkig zijn veel broeders en zusters een paar dagen hier. Sommigen slapen bij anders broeders en zusters, maar een heel aantal slapen gewoon ín het stadion! Ongelooflijk. Het doet je denken aan de tijden dat je 3 dagen onderweg was naar Jeruzalem… Maar dat ze er graag bij willen zijn, zegt natuurlijk alles over hun geloof en inzet.

Verkoop je varken
Om dat nog eens wat duidelijker te maken: toen we hier aankwamen kregen we van velen te horen dat we eigenlijk in juni/juli weer terug moeten komen. Dat is de jaarlijkse periode waarin gemeentes een gebied toegewezen krijgen, dat bijna nooit wordt bewerkt of zelfs nog nooit bewerkt is: “Macedonië-gebied”. In het geval van deze gemeente ging het om een gebied zo’n 25 km verderop. Als je hoort hoe enthousiast iedereen daarover is, wil je meteen mee. De vorige editie was zeker speciaal om een bepaalde reden. Op een van de zaterdagen dat ze daar waren, gingen ze rond lunchtijd op zoek naar een plekje om hun eten te kunnen nuttigen. Het is dan best een grote groep, dus duurde het zoeken even. Uiteindelijk kwamen ze bij een huisje terecht waar genoeg plek was voor iedereen om te kunnen zitten. Toen degene die het regelde aan de bewoner toestemming vroeg, bleek het tot ieders verrassing dat het een broeder was die daar woonde! Iedereen is ervan overtuigd dat het Jehovah is die dit zo heeft geleid. Hij is 78 jaar, woont redelijk geïsoleerd, en kan door zijn leeftijd en de afstand bijna nooit een vergadering bezoeken. Hij was dus enorm blij dat hij ineens een enorme groep van zijn broeders en zusters voor zijn eigen huisje zag zitten! Je kunt je voorstellen dat dit voor iedereen een enorme aanmoediging is geweest.

Deze broeder keek natuurlijk ook uit naar het congres. Maar iedereen vroeg zich af hoe hij daar zou komen? Hij vertelde dat hij soms varkens heeft en die later verkoopt. Op deze manier was hij al aan het sparen om aanwezig te kunnen zijn op het congres. Om je een beeld te geven van de kosten: een heenreis zou ongeveer zo’n 10.000 shillings kosten, dat is € 2,87. Voor ons begrip niet zoveel, maar voor hier kan dat best een uitdaging zijn.

Afgelopen zondag was het voor ons daarom enorm aanmoedigend om te zien dat hij ook aanwezig was op het congres (zie de foto). Het zet je aan het denken: vaak weet je niet hoeveel moeite iemand moet doen of heeft gedaan om ergens aanwezig te zijn. Gelukkig weet Jehovah dat wel

De lieve broeder uit het “Macedonië”-gebied

Dan het congres zelf…
Het is lastig om daar iets over te zeggen: bekijk de foto’s en je krijgt een beetje een idee hoe het was. Maar er zijn wel aantal leuke dingen om te vermelden. Zo waren er 108 dopelingen! Voor de doop gebruikten ze 2 opblaaszwembadjes, dus er stonden behoorlijke rijen. Verder gebruikten ze hier het enige scherm van het stadion om ook video’s te kunnen vertonen. Het geluid van de video’s werd dan zowel in het Engels (onze kant) als in het Luganda (andere kant v/h stadion) over de boxen weergegeven. Verder zag je overal om je heen knuffelende broeders en zusters en heel blije mensen. En als laatste viel het op dat het onderwijs bijna 1-op-1 gelijk is als het congres wat we in Assen hebben meegemaakt. Zo zie je dat we in echt in een bijzondere organisatie mogen zijn!

Het was ook superleuk om Mark en Petra te ontmoeten! Zij zaten de weken ervoor in Hoima, richting het noordwesten van Oeganda, als onderdeel van hun huwelijksreis. Gaaf toch! Bij aankomst op het congresterrein wordt iedereen gecontroleerd (alsof dat nodig is) op verdachte bagage en pakketjes, dus vanuit de rij kunnen we goed om ons heen kijken. In de verte zien we 2 blanke en lange gestaltes; dat moeten wel Mark en Petra zijn! Als een even later elkaar ontmoeten roept Petra vrolijk: “Hey, muzungu!!” Een Oegandese broeder vlak in de buurt hoort dit en ligt dubbel van het lachen, haha! Het is echt grappig als je elkaar in een totaal vreemd werelddeel op zo’n gelegenheid ontmoet, heel bijzonder! Kunnen we EINDELIJK weer even fatsoenlijk Nederlands praten en flauwe grapjes maken. De aankomende dagen gaan we nog wat dingen samen ondernemen.

Ook hebben we Richenel en Tamar ontmoet, een stel uit Amsterdam dat door het jaar heen zo’n 30 weken in Oeganda verblijft. Dit doen ze al een hele tijd. Helaas hebben we elkaar niet zolang gesproken nog, dus dat moeten we nog op een ander moment inhalen. Via hen hebben we ook heel wat tips gekregen tijdens de voorbereidingen op deze reis, heel fijn. Sowieso spreken we met een heel aantal mensen dat besloten heeft in Oeganda te gaan wonen. We komen verschillende stellen uit Denemarken tegen, een zuster uit Zwitserland die haar goede baan bij een bank heeft opgezegd en hier 2 maanden dient en ook 2 zusters uit Australië die hier tot eind van het jaar verblijven. Als je al die verhalen hoort met daarbij alle directe aanmoedigingen aan ons adres om langer te blijven of héél snel terug te komen………

Na dit weekend dus weer genoeg om over na te denken We gaan als een van de laatste avonturen deze maand nog 3 dagen op safari naar Murchison Falls. Dat belooft ook mooi te worden!

In de ochtend tijdens de controle. Zusters in een eigen rij en broeders in een eigen rij.

Een broertje voor ons tekent de plattegrond van het stadion. Zie je de tenten met het “podium”?

Het publiek!

Tijdens de pauze een rondje lopen met Mark & Petra

Vrijdag na afloop: iedereen wacht op de trap zodat ze onderaan de nieuwe publicaties mogen ontvangen

De trap naar de tribune

Met zr. Betty (links), Carlos (het jonge broertje) en zr. Ruth.

Zo vaak staan ook niet samen op de foto De jurk van Anne is door een zuster in deze gemeente gemaakt, speciaal voor de gelegenheid!

Het drama op zondag werd ook live uitgevoerd!

Zo heeft Anne op onderstaande foto een gesprekje van een kleine 5 minuten met een jonge vrouw, Eve. Deze foto is eigenlijk met enig toeval genomen, want je fotografeert natuurlijk niet zomaar als je met iemand in gesprek bent. Als je goed kijkt op de foto zie je dat ze een erg open houding heeft en geïnteresseerd luistert. Anne nodigt Eve uit voor het congres en geeft haar daarna het JW.org-traktaat. Eve geeft dat ze waarschijnlijk op de zaterdag komen. Maar als ze hoort dat elk van de 3 dagen een ander programma heeft, is ze verbaast en nog enthousiaster: dan wil ze wel alle dagen komen!

Daarna vraagt ze of Anne nog meer uitnodigingen heeft, zodat ze alle mensen uit haar kerk kan uitnodigen. Maar omdat we met de laatste uitnodigingen werkten die er nog waren, zei Anne dat ze natuurlijk iedereen mag uitnodigen, maar dat ze de andere niet mee kan geven. “Oke, dat ga ik doen!” Na uitwisselen van contactgegevens is het gesprek voorbij en loopt ze weer verder.

Maar zoals je op de foto hieronder ziet, blijft het daar niet bij… Terwijl ze de straat verder in loopt, begint ze met andere mensen te praten. En niet zomaar: ze begint andere mensen uit te nodigen voor het congres! Als dat geen zuster wordt…. We hopen dat ze inderdaad haar hele kerk meeneemt naar het congres dit weekend. Wie weet waar dit toe kan leiden!

Wat ten eerste heel leuk is om te zien, is dat hoe vaker je iemand ziet, hoe gezelliger het wordt. Dat klinkt logisch, maar het is vooral leuk als het gaat om je broers en zussen die we nu bijna dagelijks zien en meemaken in de velddienst. Het was aan het begin natuurlijk soms wat aftasten, maar daar is nu helemaal niets meer van te merken!

5 bijbelstudies!
Ook in de velddienst zelf gaat het super. Omdat mensen hier erg gelovig en tegelijkertijd heel aardig en open zijn, heb je binnen de kortste keren een leuk gesprek. Dat we “wit” zijn (muzungu) helpt misschien mee, maar dat is vooral voor de kleine kindjes hier heel interessant. Met volwassen mensen heb je algauw een goed gesprek. Omdat ze hier deze maand zowel de uitnodiging voor het congres, het JW.org-traktaat én de tijdschriften aanbieden (bij degenen die echt interesse tonen), hebben we het gevoel dat we mensen vaak achterlaten met een behoorlijke stapel lectuur. En omdat men natuurlijk zoveel mogelijk mensen in een korte tijd wil bereiken, is de aanmoediging om gesprekken kort te houden. Maar dat kan hier best lastig zijn! Een hele mooie ervaring om op te doen.

Anne tijdens de velddienst

Veel broeders dragen een rugzak mee met lectuur, want die hoeveelheid past niet in een tasje. Ook handig om je eten en drinken in mee te nemen!

Het JW.org-tractaat in het Luganda

Jelle doet de aanbieding van het JW.org-traktaat

Anne heeft ondertussen 5 (!) Bijbelstudies kunnen oprichten. Zo ontmoette ze Florence, die sinds 3 maanden in het gebied woont. Eerst was het wat lastig te polsen of ze geïnteresseerd was, maar later bleek dit aan het accent van Anne te liggen. De meeste mensen spreken wel Engels, maar het is qua uitspraak wel wat anders dan wij het gewend zijn. Gelukkig kon de zuster waarmee ze samenwerkte ‘vertalen’ naar begrijpbaar Ugandees Engels. Toen ze een paar dagen later terugkwamen, kwamen ze erachter dat Florence enorm nieuwsgierig is: ze blijft maar vragen naar de betekenis van bepaalde termen en woorden die ze leest in Goed nieuws-brochure. Ze hebben nu de hele eerste les bestudeerd en owee als niet alle teksten worden opgezocht in de Bijbel (dus los van de Lees-teksten)! De pioniers zijn blij met deze nieuwe Bijbelstudies aan het eind van de maand.

Een andere leuke ervaring heeft te maken met de velddienstacties. Normaal gesproken is deze bij een broeder of zuster thuis, maar op woensdag is deze op straat, pal voor een kerkje. Dat betekent dat iedereen daar verzamelt, er een korte bespreking wordt gehouden en vervolgens naar het gebied wordt gelopen. Toch vindt iedereen die voorbij komt lopen of rijden het best wel interessant wat er allemaal gebeurt. Zo besprak degene die de actie leidde afgelopen woensdag een kort filmpje van JW.org, die over hoe je de website kunt gebruiken. Omdat iedereen van ons geconcentreerd naar het scherm aan het kijken was, trok dat de aandacht van de omstanders en stopten sommigen zelfs om iets mee te kunnen krijgen. Ondertussen was iemand die bij het kerkje aan het werk was vlak achter ons komen staan. Het enige wat ons scheidde was het hek dat er tussen stond. Dus na afloop van de actie bood ik (Jelle) maar meteen het traktaat aan van de website en die nam hij gretig aan. Op de foto zie je dat hij traktaat met aandacht leest terwijl hij met de rug tegen het kerkje aan staat.

De video tijdens de actie

De man van de kerk die het traktaat leest

De groep na afloop van een actie

JW.org-filmpje
Omdat veel mensen de lokale taal Luganda spreken, heb ik het filmpje De Bijbel onderzoeken – Waarom? zowel in het Engels als in het Luganda gedownload en op mijn telefoon gezet. Op de een of andere manier is de drempel deze maand veel lager om het filmpje te laten zien, maar bij terugkomst in Nederland houden we dit erin. Mensen vinden het bijzonder dat ze iets in Luganda kunnen zien afspelen, en hopelijk maakt dat hun nieuwsgierigheid naar de website alleen maar groter. Lincoln, een jong broertje (en ondertussen beginnen we al aardig vriendjes te worden), heeft me geleerd hoe ik in het Luganda een gesprekje kan beginnen. Probeer het volgende maar eens uit te spreken: Olyotya seebo/nyabo. (wachten op reactie) Bade nina akantu kebade gya gala okukuwa kakano. Je hebt nu net het volgende gezegd: Hoe is het met u meneer/mevrouw? (wachten op reactie, die je helaas toch niet verstaat,haha!) Er is iets wat ik u graag zou willen geven. Als ze dit horen, verschijnt er meestal een grote glimlach op het gezicht en steekt men de hand uit om te zien wat het is. Daarna kan je dan overschakelen in het Engels of anders neemt de broeder naast je het over. Met de video en deze aanpak heb ik ook al meerdere personen ontmoet waar ik terug mag komen!

Jelle & Lincoln

Cliff doet hier de aanbieding

Nabezoeken brengen
Maar dan heb je meteen de volgende uitdaging. Want hoe kom je terug op de plek waar je de persoon weer wilt treffen? Het probleem hier is dat je niet gewoon een adres op kunt schrijven. Dat is er namelijk niet. Ook zijn er vaak geen straatnamen, zelfs het woordje “straat” is vaak al een compliment voor de plek waar je loopt. Laat staan huisnummers. We hebben ook nog nergens een brievenbus kunnen ontdekken, dus waarschijnlijk verwacht men hier geen stapels folders of post De reden is de opbouw van de wijken waar we lopen. Kampala ligt op een aantal grote heuvels en veel huizen zijn op die heuvels gebouwd. Maar er zijn ook wijken “gebouwd” in de dalen, waar eigenlijk vooral plek is voor moeras. Als er dan een harde regenbui valt (en dat gebeurt nogal eens, hebben we ervaren) dan staan sommige van de huizen half onder water. En dat heeft zijn weerslag op alles: mensen hebben hun eigen huisjes of krotten gebouwd, je loopt vaak door modderige steegjes en gangetjes en men heeft veel last van muggen. Door dit soort van bouw loop je bijv. langs een rijtje huisjes met deuren en ineens kijk je een klein steegje tussen 2 huizen in. Je denkt in eerste instantie dat er niets is, maar als je er doorheen loopt zie je daarachter weer 10 huisjes staan met wéér allemaal steegjes. Je raakt dus totaal gedesoriënteerd. Zo’n plek is trouwens ook niet zo aantrekkelijk om netjes te houden, dus er wordt overal afval gedumpt (en vaak door mensen zelf verbrand omdat de gemeente het te weinig ophaalt). Vorige week was grappig: we liepen door een van de gangetjes waar een aantal hoeslakens hingen te drogen. Plotseling kwam er tussen 2 lakens door een geboogd straaltje naar buiten… Wat bleek: een klein jongetje stond daar vrolijk te plassen! Maar het mooie is: de mensen hier zijn net zo aardig en gastvrij als de andere Oegandezen die we zijn tegengekomen. Doordat je je op mensen focust in plaats van de leefomgeving, hoef je niet lang stil te staan bij wat je ziet (want daar kunnen we nu zelf toch weinig aan veranderen), maar kan je praten over de mooie toekomst die hen te wachten staat.

Maar goed: als je dus een nabezoek wilt noteren, probeer je om herkenningspunten te pakken en aan de hand daarvan maar te gokken dat je op dezelfde plek terug kan komen. Ook de MyTime-app laat ons in de steek, want die werkt alleen maar met bestaande adressen. Een “adres” van een nabezoek kan er nu dus ongeveer als volgt uitzien: With Michael. Monday territory. From street: 2nd building after catering, through grey/blue gate with little door, last house in row. Succes ermee!

Een van de wijken in het gebied. Je kunt goed zien hoe het opgebouwd is.

Mooie koeien met horens, die hier gewoon op straat en overal tussendoor lopen.

Zo zien de straten er vaak uit. De man met de enorme zak op zijn rug, draagt kolen. Die worden gebruikt om bijv. te koken.

Een ander mooi uitzicht over een van de gebiedjes

Leren, leren, leren
Een ander bijzondere ervaring tot nu is het enorme redeneringsvermogen van onze broers en zussen hier tijdens de velddienst en Bijbelstudies, zelfs tot op de jongsten toe! We voelen ons weer als broekies in de dienst, maar kunnen hier enorm veel van leren. Voornamelijk wordt dit veroorzaakt door het gebied: omdat mensen veelal gelovig zijn en veel respect hebben voor god, kan je algauw een gesprek hebben. Velen zijn goed op de hoogte van bepaalde leerstellingen uit hun kerk maar hebben moeite om zelf te studeren en dingen uit te zoeken. Tijdens de gesprekken dien je dus met goed bewijsmateriaal aan de hand van de bijbel te komen en een goede redenatie op te bouwen. Wij staan soms versteld van de zeer heldere uitleg, bijvoorbeeld tijdens Bijbelstudies. Het is bijzonder om te zien hoe Jehovah ons leert om elk soort van mensen te kunnen benaderen en hun te leren over de mooie toekomst!

Deze maand is een groot leermoment voor ons, dat is duidelijk… En het is gelukkig nog niet voorbij!

Cliff laat een aantal kinderen zien hoe gaaf de website is!

We lopen met z’n allen naar het gebied: Michael, Jelle, Lincoln, Cliff.

Met een van de pioniers (Michael) in de gemeente gaan op weg naar de main road. Michael heeft ons de afgelopen dagen enorm geholpen om bekend te raken in de omgeving. Zo kunnen we nu met een paar woordjes Luganda op verschillende plekken terechtkomen en onderhandelen over de taxiprijzen. Ook hebben we woensdag de hele dag met hem opgetrokken in de velddienst, maar daarover een ander keertje meer. Nadat we de taxi zijn ingestapt laat hij ons zien waar we eruit moeten om naar Bethel te komen. Hemelsbreed is het maar iets meer dan 4km, maar lopend is dat toch bijna 1,5 uur in deze omgeving. Dan is de taxi echt wel handig! Vanaf het uitstappunt is het nog zo’n 20 minuten lopen. De wijk waar we inkomen is van veel “hogere stand” dan waar ons appartement zich in bevindt. Op een gegeven moment lopen we langs een hek en daar doorheen zien we een prachtig aangelegde tuin, met een soort van palmbomen en een paar mooie terracotta-gekleurde gebouwen. Díe herkennen we: dat lijkt precies op het plaatje uit het jaarboek van 2010! Die editie ging o.a. over Oeganda…

Het bijkantoor met de mooie omgeving

Michael zegt door de intercom dat we uitgenodigd zijn om vanavond te komen. Terwijl we het terrein oplopen vergapen we ons aan dit prachtig stukje paradijs, want dat is het echt. We worden hartelijk welkom geheten bij de receptie. En hartelijk is echt hártelijk: iedereen die voorbij komt lopen maakt een praatje met je, heet je weer van harte welkom en bedanken je zelfs dat je in dit land meehelpt met prediken. Je wordt er bijna stil van…

Hoe dan ook: als George binnen komt lopen, mogen we mee naar zijn kamer om ons om te kleden (we kwamen in onze nette kleding aan). George zit ook bij ons in de gemeente en is te herkennen aan zijn enorm aanstekelijke lach op zijn gezicht, inclusief tandvlees. Wat een toffe vent! Na het omkleden lopen we weer naar buiten en is het grote grasveld omgebouwd tot een voetbalveld met kleine goaltjes. Een stuk of 20 man staat al klaar op het veld om te beginnen. Verderop is er een aangelegd volleybalveld (met zand), en Anne gaat met een paar zusters en George volleyballen. Hoe rustig iedereen overdag is op het Bethelterrein, hoe uitgelaten fanatiek iedereen nu aan het sporten is! Ook Michael kennen we niet terug; enorm rustig en relaxed overdag, maar hier speelt ‘ie alsof z’n leven ervan afhangt. Ik (Jelle) ren me ook kapot, maar kom niet mee met het tempo, haha. Na een paar keer heen en weer sta ik al met m’n handen op m’n knieën uit te hijgen. Toch heel wat anders dan zaalvoetbal. En terwijl er zo fanatiek wordt gevoetbald (mét hoog niveau), is iedereen tegelijkertijd erg sportief. Leuk om te zien!

Het voetbalveld

Mooi paradijsje toch?

Volop actie tijdens het voetballen!

Volleyballers!

Naderhand kleden we ons weer om. In plaats van direct naar huis te gaan, genieten we van alle gesprekken die we nog kunnen hebben met de broers en zussen daar. Zo leuk dat je ook deze manier iedereen van de Bethelfamilie leert kennen! Stuk voor stuk is hun inzet voor Jehovah af te lezen op hun gezichten. Erg aanmoedigende (en vermoeiende) avond. Heel toevallig gaat er een broeder met de auto richting Kampala en mogen we met hem meerijden. Hij heeft een erg bekend gezicht, dat vonden we ook al toen we hem ontmoeten toen we net het terrein opliepen. Het blijkt br. Patrick Baligeya, hij dient als reizende opziener. Hij staat ook al in het jaarboek 2010! Dat is al nummer 4 die we tegen zijn gekomen (samen met enkele anderen, zie verderop). Niet dat dat nou zo belangrijk is, maar het is wel erg aanmoedigend om broeders en zusters hier te ontmoeten die niet alleen onderdeel uitmaken van de grote groei in de historie van Getuigen in Oeganda, maar nog steeds elke dag hard werken voor Jehovah. Het bijzondere is dat de ervaringen en geschiedenis uit het boekje op deze manier tot leven komen! Morgen zullen we daar vast nog veel meer over te weten komen.

Na thuis te zijn gekomen, ploffen we uitgeput maar vooral tevreden op bed… Op naar de volgende woensdagavonden!

Donderdag: rondleiding
Alsof woensdag nog niet genoeg was, stappen we op donderdagochtend rond 9 uur het appartement uit: weer op weg naar het bijkantoor. Vandaag staat de rondleiding op het programma inclusief de schitzels bij de lunch

De ingang

Iets voor tienen stappen we weer de receptie binnen en wordt er een rondleider geregeld. Een paar minuten later maken we kennis met Jonathan, die zelf nu zo’n 4 maanden op Bethel woont. Hij vertelt later dat hij voor die tijd al vaker werk deed voor het bijkantoor, maar nu een vaste aanstelling heeft. Hij werkt bij een van de vertaalteams, die in het Rutoro vertalen. Deze taal wordt vooral in het westen van Oeganda gesproken. Zie hieronder een landkaart met alle gesproken en vertaalde talen. Op de kaart zie je bij enkele talen een sterretje (*) staan, dit zijn de gebieden waar ook een lokaal vertaalteam is gevestigd in een speciaal daarvoor ingerichte locatie. Het team voor Luganda is ook gevestigd op het bijkantoor. In totaal wordt er voor 9 talen vertaald, mooi toch?

Alle talen in Oeganda

We krijgen ook de geschiedenis van het werk in Oeganda op hoofdlijn te horen. Jonathan vertelt dat er in de jaren ’60 al zendelingen waren die ervoor zorgden dat er binnen een aantal jaren een groep Getuigen ontstond. Alleen in de heftige periode van Idi Amin in de jaren ’70 werd het werk verboden en moesten de meeste zendelingen weer vertrekken naar het buitenland. Hoewel broeders en zuster in die jaren op slimme wijze gewoon met hun werk doorgingen (zie het jaarboek), begon de echte groei vanaf begin jaren ’80. Het begon met een groep van iets meer dan 100 verkondigers en sindsdien is het gegroeid naar zo’n 6000 verkondigers op dit moment! In 1988 werd de eerste permanente koninkrijkszaal ingewijd. Dat is recent als je dat vergelijkt met Nederland! In 2003 werd het bijkantoor opgericht (noorden van Kampala) en in 2007 werd het nieuwe bijkantoor (in het zuiden van Kampala) ingewijd. Op onderstaand plaatje kan je zien hoe hard het hier gaat. Let ook op het aantal Bijbelstudies en bijv. het aantal (speciale) pioniers. Het blijkt dat vooral het vertalen in de lokale talen zorgt voor de snelle groei.

De groei in Oeganda is goed te zien op deze statistieken

Aantallen: gemeentes, groepen kringen, (speciale) pioniers, verkondigers.

We hadden het eerder al even kort over de Koninkrijkszalen. Maar door de grote groei komt er natuurlijk ook meer behoefte aan vergaderplaatsen. Er zijn nu zo’n 105 zalen gebouwd, terwijl er nog minimaal 11 benodigd zijn. Met het (hoge) tempo van 7 zalen per jaar duurt dat dus nog minimaal zo’n 1,5 jaar, en na die tijd zal er vast nog meer behoefte ontstaan zijn. Ivan vertelde dat het bijkantoor in Zuid-Afrika (dat het werk in Oeganda overziet) er vanuit gaat er normaal 6 zalen gebouwd worden per jaar, het zijn er nu gem. 7 en dit jaar zijn ze al aan de 8e bezig! Dat is opmerkelijk, maar vooral het resultaat van Jehovah’s geest.

Jonathan gaat verder met de rondleiding en we komen langs de computerafdeling, maintenance, shipping, de keuken, eetzaal en de woningen. Ergens ruiken we versgezette koffie, een lucht die je hier in Oeganda jammergenoeg niet vaak opmerkt. Het blijkt zr. Doris Reiss te zijn die net verse heeft gezet! Wat een lieve zuster. We hadden haar al ontmoet in de gemeente, daar zit ze samen met haar man Michael, die in het bijkantoorcomité dient. Ze zijn ze hier al sinds medio jaren 80 en hebben de groei dus ook van dichtbij meegemaakt. Zij verzorgt alle communicatie, zoals mails en zorgt dat correspondentie bij de juiste persoon terechtkomt. We raken aan de praat over de koffie en na de rondleiding mogen we nog even langskomen om een vers bakkie te leuten. Ze vertelt dat het bijkantoor de koffie rechtstreeks bij de producent inkoopt, omdat deze dan nog vers is. In de winkels liggen soms pakken koffie die al 3 maanden oud kunnen zijn. Goed om te weten… We mogen van haar een pakje van Bethel “kopen”, voor de inkoopprijs. Lekker!!

Er is nog veel meer te vertellen over de rondleiding en de broeders en zusters die we tegen zijn gekomen, maar duidelijk mag zijn dat dit een hele warme, lieve, enthousiaste en hardwerkende familie is.

Na de rondleiding mogen we aanschuiven voor de lunch: schnitzels! Het eerste stukje echte vlees sinds we geland zijn. Verrukkelijk

Ook grappig: een zuster uit Londen, Sandra, is hier ook vandaag voor de rondleiding. Ivan en Esther hebben ons drietjes uitgenodigd om nog even mee te gaan naar hun woonruimte. Daar leren we ze nog wat beter kennen en vertelt Sandra dat ze de 19e weer naar Londen terugvliegt om met haar gemeente te helpen aan de voorbereidingen voor het internationale congres daar. Ook daar komen vele delegates uit alle windrichtingen naar toe voor het congres.

Anne, Sandra & Esther

Conclusie: deze 2 bijzondere ontmoetingen met de Bethelfamilie laat ons zien dat het predikingswerk hier echt booming is. Van dichtbij zie je dat de hele organisatie van Jehovah ingericht is op de prediking, zowel op het bijkantoor met alle afdelingen die zorgen voor de regelingen in het land, als in de plaatselijke gemeente waar verkondigers en pioniers hun energie en tijd geven om mensen te zoeken en bijbelstudie te geven. Heel erg fijn dat we hier een heel klein steentje aan mogen bijdragen…

De wegwijzer naar de Koninkrijkszaal vanaf de main road

Terwijl om ons heen zo ongeveer alles bestaat uit zelfgebouwde huisjes – krotten zelfs – leegstaande gebouwen, wildgroeiende vegetatie, “handjes-klap”-kerkjes en stoffige weggetjes, is de locatie van de zaal mooi onderhouden en netjes: een kleine oase! We lopen het terrein op en zien een best groot gebouw staan dat er zeer netjes uitziet. Daaromheen ligt een grasveld met wat bomen waaronder je kunt zitten als de zon je teveel wordt. Zoals later blijkt wordt onder een van deze bomen ’s middags ook de velddienstactie gehouden. Er staan ook wat auto’s.

De Kingdom Hall vanaf de voorkant

Zo ziet de Koninkrijkszaal er van binnen uit

Ondertussen kom je natuurlijk heel wat broeders en zuster tegen en meteen heb je het gevoel dat je welkom bent. Iedereen heeft een grote lach op z’n gezicht en maakt een praatje met je. Omdat we wat aan de late kant zijn, gaan we maar snel zitten. Zingen in het Engels is nog best even wennen, maar zolang niemand z’n vingers in de oren stopt is het volgens ons wel okay

De vergadering is één grote aanmoediging. Natuurlijk is de omgeving bijzonder, de stad is overweldigend, de reis is leuk, maar hiervoor zijn we écht naar Oeganda gegaan. Je merkt aan alles dat je thuis bent in een vreemd land. Ookal heb je ze nog nooit eerder ontmoet, je broers en zussen herken je direct. De lezing gaat over hoe we vrienden van Jehovah kunnen zijn met Noach en Abraham als voorbeeld. Alles is prima te volgen! Gelukkig… Ook de Wachttorenstudie is een belevenis. Er zijn zo’n 40 verkondigers en heel wat Bijbelstudies, en allemaal doen ze mee. Zelfs een aantal kleintjes geven regelmatig mooie antwoorden. Wanneer we zelf onze vinger opsteken, wordt er gezegd: brother (of sister) Bo. We kijken om ons heen… Oh, dat zijn wij, haha! Die houden we erin. Wat ook heel leuk om te zien is, zijn de persoonlijke antwoorden aan het eind van het studieartikel. 2 broertjes die voor ons zitten, Lincoln en Emme, hebben op het plaatje in het paradijs overal aantekeningen gemaakt, zodat het hun eigen toekomst lijkt. Geweldig! Andere jongeren geven als antwoord dat ze bijv. uitzien naar de tijd dat ze niet meer bang hoeven te zijn voor de grote dieren die hier natuurlijk in het land zijn.

Naderhand praten we weer verder met iedereen. We praten bijv. even met het gezin van de uitzendspreker dat op bezoek is en hun kleine meisje Chloë wil graag bij Anne op de arm. Waarom blijkt een paar seconden later: ze neemt Anne’s haar in de hand, kijkt er verwonderd naar en.. hap! Ze sabbelt alsof haar leven ervan afhangt.

Anne en Chloë

Natuurlijk kennen we nog niet iedereen, de eerste uitdaging is om ieders naam te onthouden. Maar je merkt wel dat het voor sommigen niet vanzelfsprekend is dat ze hier zijn. Sommige bijbelstudies komen bijvoorbeeld tijdens de vergadering binnen, en hebben een reis achter de rug met hun kinderen. Ook is er een broertje van 10 dat als enige in zijn gezin Getuige is, behoorlijke tegenstand heeft thuis, maar toch naar de zaal komt en een aandeel heeft aan de theocratische school. Heel aanmoedigend!

De velddienst

Na de vergadering wordt buiten op het grasveld gezellig nagekletst. Onder een van de bomen is de velddientsactie. Er worden kort wat suggesties gegeven over de uitnodigingenactie (het congres is over 3 weken) en natuurlijk de speciale traktaatactie. De traktaten in het Engels zijn hier helaas nog niet binnengekomen, dus verspreiden we die in het Luganda. Wat heel grappig is om te zien, is dat de meeste geïnteresseerden direct na afloop van de zaal bijbelstudie krijgen. Dus je ziet overal op het gras mensen zitten en samen iets bestuderen uit Wat leert de Bijbel echt?. Anne kan meteen “aanschuiven” bij een van de studies.

Het gebied is direct naast de zaal, dus we lopen zo naar de eerste deur. Het meisje wat we daar tegenkomen neemt de uitnodiging aan en vraagt direct daarna: “Nog een andere vraag: geven jullie ook bijbelstudie? Ik wil namelijk al een tijd meer over de Bijbel weten” Ik weet niet, maar dit heb ik nog niet eerder meegemaakt! Dus we leggen uit dat vlakbij haar huis elke week gelegenheden zijn om naar de vergaderingen te komen, maar ook dat ze gratis bijbelles bij haar thuis kan krijgen! Er wordt meteen een afspraak voor volgende week zaterdag gemaakt. Bij de volgende deur doe ik (Jelle) de aanbieding voor het eerst in het Engels. Mensen vinden het fijn als je eerst een korte begroeting doet, vraagt hoe het me ze is en jezelf voorstelt. Dan vraag je naar hun naam en kan je vertellen waarom je komt. Bijna iedereen neemt de uitnodiging aan, heel leuk om mee te maken. Je kunt ook altijd een leuk praatje maken en in een goede sfeer afscheid nemen.

Je staat overigens versteld van het aantal huizen wat je tegenkomt in het gebied. In eerste instantie zie je bijv. een rijtje van 4 huisjes, maar als je tussen 2 doorloopt is daaráchter weer een hele bult woningen. Zo loop je de hele wijk van woningen door tot je iedereen hebt gesproken. Uiteraard is niet iedereen thuis, maar omdat ze hier nog geen Nee-Nee-sticker kennen, schuif je de uitnodiging gewoon onder de deur door

Anne en Esther sluiten later weer aan en zo gaan we door tot alle uitnodigingen op zijn. Voor je het weet ben je 3 uur verder! En dat is wel een van de opvallende dingen: het tempo is hier heerlijk rustig. Natuurlijk heeft dat te maken met klimaat, maar ook omdat je veel korte gesprekjes hebt word je vanzelf rustig en loop je langzaam naar de volgende. In verband met de afgelopen maanden dus heerlijk om in terecht te komen, hoewel je bij ons natuurlijk ook gewoon relaxed moet doen in de velddienst. Ik was dat misschien wat vergeten…

“Hey, Muzungu!”
Nog iets wat je continu hoort als je bij mensen in de buurt komt is: “Hey Muzungu!” Dat betekent iets als: “Hey, Witte!” Vooral de kleine kindjes kijken hun ogen uit naar je blanke huid. Toen Anne voorbijliep kwam er een klein jongetje aangerend en omarmde en knuffelde haar, zodat ze niet verder kon lopen. Toen nam hij haar mee naar hun huisje, ze gaf de uitnodiging aan de ouders, en voordat ze wegliepen legde hij zijn pink op haar hand om het grote contrast te zien tussen de kleuren. Verbaasd lachend keek hij naar z’n moeder om te zien hoe bijzonder dit was!

Conclusie: een zeer goed begin van deze maand dus. Het ziet er nu al naar uit dat dit een onvergetelijke ervaring gaat worden. Het is enorm bijzonder dat je je zo snel thuis kunt voelen bij je broers en zussen. As donderdag gaan we waarschijnlijk naar Bethel en krijgen we een rondleiding (niet op dinsdag, want op donderdag is er schnitzel!). En woensdagavond zijn we ook op Bethel uitgenodigd om een potje te voetballen en volleyballen. Superleuk! Als we geluk hebben, mogen we heel misschien meedoen met de gezinsaanbidding. Maar dat wachten we nog even af.

Tot snel!

“Ons” appartement
Onderweg vertelt Ivan dat hij en z’n vrouw op Bethel werken en wonen en doordeweeks de gemeente southwest Kampala ondersteunen. Hij is betrokken bij de bouw van Koninkrijkzalen in Oeganda, waar elk jaar zo’n 7 worden opgeleverd. Op dit moment in het dienstjaar zijn ze zelfs al aan de 8e bezig omdat er zo’n grote behoefte is.

Als we aankomen is het ondertussen vroeg in de morgen op vrijdag en worden we bij “ons” appartement afgezet. Het blijkt dat deze woonruimte ook voor anderen wordt gebruikt als het nodig is. Deze maand mogen wij er gebruik van maken; echt super! Vanaf september komen er 2 broeders uit Engeland voor een half jaar in te wonen en soms anderen die tijdelijk Bethel bezoeken. Het bestaat uit 2 kamers en een kleine badkamer. Zoals je op de foto’s ziet, was het in eerste instantie vrij kaal. De binnenkomst ging ongeveer als volgt: “This is the livingroom, do you know these mats?” “Yes, we do!” We kijken naar de matjes op de grond, mooi groen en roze. Meteen gaat de gedachte door ons hoofd: is dit ons bed? Als dat zo is, dan is het toch wel aardig dat ze met de kleuren rekening hebben gehouden… Maar goed, we hadden met elkaar afgesproken: geen verwachtingen, alles is goed! Er staat verder nog een kastje waar we wat spulletjes in kunnen doen en op kunnen zetten. Vervolgens lopen we naar de 2e ruimte en…. fieuwww, toch een bed! Stiekem dus wel erg blij Hoe dan ook, de ruimte is super en alles wat je echt nodig hebt, is er: toilet, stromend water (als je geluk hebt), een bed en uiteraard koffie. Ivan en Esther hadden nl. voor de eerste dagen al wat boodschapjes klaargezet, zo aardig! Er zat zelfs zelfgemaakte peanut butter in (gemaakt van pinda’s, sesamzaad en heel veel olie), die blijkbaar in de keuken op Bethel is gemaakt, want dat is de toewijzing van Esther.

De matjes!

Het kastje

Het bed met muskietennet

Maar dat is niet alles, want er is zelfs voor een ontbijt gezorgd. Terwijl we praten met Ivan komt Cliff aangelopen. Hij woont een paar appartementen verderop. Een superaardige jongen, en zoals later blijkt een goede gids en een nieuwe vriend! Na afscheid genomen te hebben van Ivan die snel teruggaat naar het bijkantoor 4 km verderop, krijgen we bij Cliff een gebakken ei op brood en worstjes. Dat kan niet beter! Vervolgens gaan we eerst maar eens wat slapen om bij te komen van de reis…

Ivan & Esther

Cliff

Zaterdag: boodschappen doen
We ontbijten weer samen met Cliff. In de middag komt hij ons ophalen zodat we samen boodschappen kunnen doen. Uitdaging 1: geld pinnen. In het dichtsbijzijnde winkelcentrum Freedom Town is geen ATM die onze pas accepteert, dus we gaan eerst…. juist: eten! En niet zomaar eten, Oegandezen maken blijkbaar geen verschil in hoeveelheid: het is altijd véél. Dus geruime tijd later zit onze buik vol met verse tilapiavis (foto), bonen, sweet potatoe, irish potatoe, brown rice, gnuts, groenten en uiteraard matooke (traditioneel gerecht gemaakt van bepaalde bananen).

Daarna gaan we alsnog op zoek naar een bank waar kunnen pinnen. In het centrum lukt het ons! Daarna direcht op jacht naar een koelkast (uitdaging 2), want dat is wel zo handig met dit klimaat. Ondertussen heeft Cliff uitdaging 3 met gemak overwonnen: levend en wel door het verkeer navigeren. Maar daarover in een andere update meer…

Cliff blijkt een keihard onderhandelaar, we lopen meer dan 10 winkels in en uit om de beste deal te krijgen. Als het een ca. 2 uur later lukt, zijn we de tijd een beetje vergeten, is de energie eigenlijk al op en dan moet de rest van de (lange) lijst nog! Uiteindelijk komen we rond 23.30 thuis en ploffen we op bed.

Conclusie eerste dagen
Al vlieg je 7000 km naar een totaal onbekend gebied, je voelt je direct thuis bij je broeders en zusters. En dat terwijl we nog niet eens een vergadering bezocht hebben. Jehovah helpt je waar je ook bent!

Al het lekkere lokale eten

Local food

Tilapia fish