Journey in Life

Người cha khô cứng và đứa con gái nhỏ

2026-05-10T00:05:00.000-07:00

Có người cha rất nóng tính. Ở ngoài đời ông làm chủ, quen ra lệnh, quen thắng thua, quen nói câu nào cũng sắc như dao. Vợ khuyên, bạn bè khuyên, thầy khuyên, ông đều không nghe. Ông nghĩ: “Ai cũng yếu đuối, chỉ có mình cứng rắn mới sống được.”

Một hôm, ông nổi giận trong bữa cơm, đập mạnh tay xuống bàn. Mọi người im lặng. Chỉ có cô con gái nhỏ rưng rưng nói:

“Ba ơi, mỗi lần ba la, con thấy như nhà mình cháy.”

Câu ấy làm ông sững lại.

Nếu người khác nói, ông sẽ phản ứng. Nhưng lời ấy phát ra từ đứa con gái bé bỏng, không chống đối, không kết tội, chỉ nói nỗi sợ thật của mình. Từ hôm đó, ông bắt đầu nhìn lại cơn giận của mình.

Hạnh hiểu Sơn thật

2026-05-09T04:55:00.000-07:00

muốn vỗ về thì chuyện với chatgpt, muốn vỗ mặt thì chuyện với... (phần 2)

Chuỗi Markov - Nền tảng toán học của các mô hình ngôn ngữ lớn

2026-05-08T19:17:00.000-07:00

Một nhà toán học Nga đã phát minh ra nền tảng toán học đứng sau ChatGPT từ năm 1906, trong lúc cố làm bẽ mặt một linh mục trong cuộc thù địch học thuật. Ông qua đời 16 năm sau mà không hề biết điều gì sẽ đến từ phát minh ấy.

Tên ông là Andrey Markov. Biệt danh của ông là Andrey Cuồng Nộ. Thứ ông xây dựng ban đầu hoàn toàn không nhằm phục vụ ngôn ngữ.

Đây là câu chuyện mà hầu như không ai kể cho bạn.

Nước Nga năm 1905 đang rạn nứt. Chiến tranh Nga - Nhật khiến đất nước kiệt quệ. Cách mạng tràn xuống đường phố. Còn bên trong Viện Hàn lâm Khoa học Đế quốc, 2 nhà toán học đang xâu xé nhau vì một câu hỏi vốn chẳng liên quan gì đến chuyên môn trực tiếp của họ.

Vị linh mục ấy là Pavel Nekrasov, nhà thần học chuyển sang làm toán học, người tin rằng các con số có thể chứng minh thiết kế của Thượng đế. Lập luận của ông như sau: Luật Số Lớn, quy tắc nền tảng của lý thuyết xác suất, chỉ đúng khi các sự kiện độc lập với nhau. Giống như tung đồng xu. Không có mối liên hệ nào giữa các lần tung. Và nếu các quyết định của con người cũng tuân theo mô hình ấy, ông nói, con người hẳn đang đưa ra những lựa chọn thực sự tự do và độc lập. Theo cách diễn giải của ông, toán học chứng minh ý chí tự do. Mà như thế nghĩa là nó chứng minh linh hồn. Và như thế nghĩa là nó chứng minh Thượng đế.

Markov thấy điều đó vừa xúc phạm về mặt nghề nghiệp, vừa khiến ông nổi giận về mặt cá nhân.

Ông là người vô thần quyết liệt, người đã chủ động yêu cầu bị khai trừ khỏi Giáo hội Chính thống Nga bằng cách gửi thư đòi họ xóa tên mình, sau khi giáo hội từ chối công nhận việc khai trừ Tolstoy. Ông không có chút kiên nhẫn nào với điều mà ông gọi là sự lạm dụng toán học. Ý tưởng rằng một linh mục đang dùng lý thuyết xác suất để lén đưa thần học vào khoa học khiến ông tức giận đúng như biệt danh của mình.

Vì thế, ông quyết định phá hủy lập luận ấy.

Chứng minh của ông vừa thanh nhã vừa tàn nhẫn. Ông chỉ ra rằng Luật Số Lớn hoàn toàn không đòi hỏi tính độc lập. Các giá trị trung bình vẫn có thể ổn định ngay cả khi mỗi sự kiện đều liên hệ với sự kiện đứng ngay trước nó. Ý chí tự do không liên quan gì ở đây. Linh hồn cũng không liên quan gì. Toàn bộ cấu trúc thần học của Nekrasov sụp đổ chỉ vì một chi tiết kỹ thuật trong toán học.

Nhưng Markov cần một minh chứng trong thế giới thực. Một thứ cụ thể. Một thứ khiến chứng minh ấy không thể bị bác bỏ.

Ông cầm lên một bản trường ca Eugene Onegin của Alexander Pushkin.

Không phải để đọc. Mà để đếm.

Ông ngồi trong phòng làm việc ở St. Petersburg và chép ra 20.000 chữ cái đầu tiên của bài thơ thành một chuỗi liên tục, loại bỏ mọi khoảng trắng và dấu câu cho đến khi văn bản chỉ còn là một dòng ký tự thô. Rồi ông bắt đầu đếm. Nguyên âm hay phụ âm. Cái gì đi sau cái gì. Bao lâu thì một nguyên âm theo sau một nguyên âm. Bao lâu thì một phụ âm theo sau một nguyên âm. Hết tuần này sang tuần khác, từng chữ cái một, bằng tay.

Điều ông phát hiện là các chữ cái phụ thuộc rất sâu vào nhau. Một nguyên âm có xác suất đi sau một phụ âm cao hơn nhiều so với đi sau một nguyên âm khác. Chuỗi ấy không ngẫu nhiên. Mỗi chữ cái chịu ảnh hưởng của chữ cái đứng trước nó. Vậy mà trên toàn bộ 20.000 chữ cái, tần suất tổng thể của nguyên âm vẫn hội tụ về một con số ổn định. Sự phụ thuộc và tính đều đặn thống kê có thể cùng tồn tại.

Nekrasov đã sai. Toán học vẫn vận hành mà không cần tính độc lập. Ý chí tự do không ẩn náu bên trong lý thuyết xác suất. Markov đã chứng minh điều đó trên lưng một bài thơ tình.

Ông gọi cấu trúc mình phát hiện là một chuỗi. Ngày nay, chúng ta gọi đó là chuỗi Markov.

Ý tưởng này đủ đơn giản để giải thích trong một câu: trạng thái tiếp theo của một hệ thống chỉ phụ thuộc vào trạng thái hiện tại của nó, chứ không phụ thuộc vào toàn bộ những gì đã xảy ra trước đó. Mỗi bước chỉ mang vừa đủ ký ức để đi tiếp bước sau. Không hơn.

Điều Markov không thể tưởng tượng là ý tưởng ấy rồi sẽ trở thành gì.

Mọi mô hình ngôn ngữ tồn tại ngày nay đều được xây dựng trên đúng logic này. Khi ChatGPT đọc câu lệnh của bạn và tạo ra từ tiếp theo, nó đang thực hiện một phiên bản tinh vi hơn rất nhiều của đúng điều Markov từng làm với các chữ cái của Pushkin. Nó nhìn vào trạng thái hiện tại của cuộc trò chuyện và tính toán điều gì nên xuất hiện tiếp theo, dựa trên các mẫu hình trong mọi thứ mà nó đã được huấn luyện. Trực giác toán học cốt lõi — rằng các chuỗi có cấu trúc, rằng phần tử tiếp theo phụ thuộc vào những gì đứng trước, rằng ta có thể mô hình hóa ngôn ngữ như một chuỗi các xác suất phụ thuộc — là của Markov. Nó đã là của Markov từ năm 1913.

Bài báo của ông về Eugene Onegin được trình bày trước Viện Hàn lâm Khoa học Đế quốc ngày 23 tháng 1 năm 1913. Khán giả là các nhà toán học. Bối cảnh là một cuộc tranh luận về ý chí tự do. Không ai trong căn phòng ấy nghĩ đến máy tính. Khi đó chưa có máy tính. Chiếc máy tính điện tử đầu tiên phải 3 thập kỷ nữa mới xuất hiện.

Ông qua đời năm 1922, 9 năm sau bài báo ấy, trong những hỗn loạn đầu tiên của thời kỳ Xô viết. Ông 66 tuổi. Ông đã sống những năm cuối đời chứng kiến Sa hoàng sụp đổ, cách mạng nổi lên, và đất nước của mình biến thành một thứ không còn nhận ra được. Ông chưa bao giờ thấy bóng bán dẫn. Ông chưa bao giờ hình dung một cỗ máy có thể xử lý ngôn ngữ. Ông nghĩ mình chỉ vừa dàn xếp xong một cuộc tranh luận với một linh mục.

Cuộc tranh luận mà ông thực sự dàn xếp lại là cuộc tranh luận khi ấy chưa ai đặt ra.

Ngày nay, các chuỗi của ông nằm bên trong mọi công cụ tìm kiếm, mọi trợ lý giọng nói, mọi bộ lọc thư rác, mọi tính năng tự động hoàn thành. Bài báo năm 2024 Large Language Models as Markov Chains chính thức chỉ ra điều mà giới thực hành đã ngầm biết suốt nhiều thập kỷ: cơ chế suy luận của GPT-4, Claude và Gemini có thể được đặc trưng như một chuỗi Markov vận hành trên các chuỗi token. Toán học là của ông. Cái tên trên bài báo là của người khác.

Có một phiên bản khác của câu chuyện này, trong đó Nekrasov thắng cuộc tranh luận. Trong đó Markov quyết định vị linh mục kia không đáng để ông mất thời gian. Trong đó không ai ngồi đếm 20.000 chữ cái trong một bài thơ chỉ để giải quyết một cuộc tranh cãi thần học.

Trong phiên bản ấy, chuỗi kia không bao giờ được phát minh. Hoặc nó được phát minh muộn hơn, bởi một người khác, vì những lý do khác, trên một dòng thời gian khác.

Nhưng chúng ta có phiên bản này. Nhà vô thần cuồng nộ. Bài thơ tình. Nhiều tuần ngồi đếm. Chứng minh đã phá hủy thần học của một người và vô tình trao cho thế kỷ 21 công cụ toán học quan trọng nhất của nó.

Nekrasov muốn tìm thấy Thượng đế trong những con số.

Thứ ông tìm thấy lại là Markov. Và Markov tìm thấy một điều mà cả hai người họ đều không đi tìm.

shared from Facebook Md Ismail Sojal,

"I come in peace" nghĩa là gì?

2026-05-07T19:21:00.000-07:00

photo courtesy: mypeaceofmindfulness.com

I come in peace = Tôi đến trong hòa bình -> cụm từ này nghĩa là Tôi không có ý xấu. Tôi đến với thiện chí.

Ví dụ

‘I come in peace’: Two local ad agencies announce merger

“She was looking at me, giving me a ‘what are you doing here’ look,” Scott said. “I was smiling, going ‘I come in peace.'”

She told the late-night host, "I come in peace, and I’m glad that I really loved his performance (diễn xuất, trình diễn) in "One Battle [After Another]" and can really lay that on thick before I go in for the kill.” And she really killed the room by alluding to how many of them have already been or may make an appearance (xuất hiện) in the Epstein files.

Many of us take in a viewing of the 1990 sci-fi action classic I Come in Peace as part of our Christmas celebrations, so it seems very fitting that this year’s holiday season (mùa nghỉ lễ) has brought word that actor Matthias Hues, who played the villainous alien (người ngoài hành tinh độc ác) in that movie, has just released a new novel! It’s called Shadow Affairs, and it’s available for purchase on Amazon.

Phạm Hạnh

Cho mỗi khoảnh khắc

2026-05-04T04:53:00.000-07:00

He He...

Starbucks Reserve - Diamond Plaza, 34 Lê Duẩn,

2026-05-03T21:34:00.000-07:00

điện thoại: ...

Trần Gia Phát, một thành viên trong hệ sinh thái đầu tư của Trần Gia Capital...

Người tu khô khan và người mẹ ít chữ

2026-05-03T18:00:00.000-07:00

Có người học Phật rất nhiều, thuộc kinh, giỏi tranh luận. Ai nói sai một chữ là ông chỉnh. Nhưng càng học, ông càng lạnh. Ông biết “từ bi” như khái niệm, nhưng không biết thương người đang ngồi trước mặt.

Một hôm mẹ ông ốm. Bà không hiểu giáo lý, không biết thuật ngữ, chỉ nắm tay ông nói:

“Con tu sao thì tu, miễn sao ở gần con người ta thấy bớt khổ.”

Câu ấy như đánh thức ông.

Ông nhận ra mình dùng Phật pháp như khí giới để thắng người khác, chứ chưa dùng Phật pháp như thuốc để chữa khổ. Từ đó, ông bớt tranh hơn, biết nghe hơn, biết mềm hơn.

Hạnh ngộ

2026-05-02T23:09:00.000-07:00

chim trời cá nước ai bắt được người đó ăn

nhưng khi nó đã dzô giường... của uncle Mount là của Mount

Anh hãy tha lỗi cho em...

2026-05-02T18:00:00.000-07:00

Theo một người quen tới nhà một người lạ. Trong bàn nhậu, toàn người không quen biết nên mình chỉ ngồi im lặng uống bia và lắng nghe là chính. Câu chuyện chủ yếu quanh quanh đề tài vượt biên, bỡ ngỡ khi mới đặt chân tới Mỹ… Một chú lớn tuổi ngồi đối diện , kể về cuộc đời của chú với một giọng đều đều, buồn buồn, cứ ngỡ như chú đang kể riêng cho chú mà thôi…

Theo lời chú kể thì sau biến cố 30/4/1975, cũng như bao sĩ quan VNCH khác, chú phải đi "học tập cải tạo". Khác với mọi người cùng trại, chú không được ai thăm nuôi cả. Chú rất lo lắng, không phải vì không được tiếp tế thực phẩm, mà bởi vì không biết cuộc sống của vợ con ra sao. Phải khoảng hơn một năm sau, vợ chú mới tới trại thăm chú, ngoài thực phẩm tiếp tế ra thì vợ chú chìa cho chú một đơn...ly hôn. Chú thật sự bị shock, nếu mà không có người quản giáo đứng bên cạnh thì có lẽ chú đã chồm lên bạt tai, siết cổ người vợ rồi. Còn người vợ thì chỉ biết khóc và nói "Anh hãy tha lỗi cho em..."

Trước khi ra về, người vợ có nói nhỏ với chú: "Anh nghe kỹ lời em nói nè, khi anh ra trại thì đừng về nhà cũ, đừng đi kiếm em, hãy tới nhà theo địa chỉ…"

Nhìn theo bóng vợ khuất dần sau cổng trại, chú thấy trời đất tối sầm lại, một sự tuyệt vọng và thù hận đang sôi sục trong con người. "Tôi thù bả, loại đàn bà lòng chim, dạ cá, tham vàng phụ nghĩa... Nhưng dần dần tôi cũng nguôi ngoai khi nghĩ rằng Nước mình còn không giữ được thì mất vợ đâu có ăn nhằm gì..."

Một thời gian sau, chú được trả tự do. Mọi người trong trại ai cũng ngạc nhiên, ngay bản thân chú cũng vậy. Không hiểu sao mình lại được "đặc cách" như vậy? Chú lờ mờ đoán ra chắc là có sự can thiệp của vợ, hay nói chính xác hơn là sự can thiệp của chồng mới của vợ?

Chú đến theo địa chỉ vợ dặn thì thấy có thằng con trai của chú đang ở đó chờ sẵn, hai cha con lui hui đùm bọc lẫn nhau. Chú hoàn toàn không được gặp lại vợ, chỉ thằng con chạy qua, chạy lại như "giao liên" giữa hai người. Rồi một bữa, thằng con đưa cho chú vàng và nói má dặn ba hãy liên lạc với người này... Té ra đó là đường dây vượt biên. "Lúc đó tôi càng hận bả, vì nghĩ rằng bả muốn tống khứ mình đi cho khuất mắt, để bà yên lòng sum vầy với chồng mới... Thôi, Nước mất, vợ mất, còn gì để níu kéo tôi lại xứ sở này nữa..." Chuyến đi may mắn trót lọt, không có nhiều biến cố gì lớn, sau một thời gian ở trại bên Philippines, cả hai cha con chú được đưa qua Mỹ... Thằng con bằng cách nào đó báo về cho má nó biết là vượt biên thành công...

Chú kể những ngày đầu ở Mỹ rất khó khăn vì bị culture shock nhưng dần dần rồi cũng quen, thằng con trai học hành đến nơi đến chốn, đi làm ổn định , lập gia đình, còn chú sống vậy một mình với nỗi khắc khoải lẫn thù hận khi nghĩ về người vợ cũ...

Rồi một hôm, qua những người quen, chú nhận được tin vợ chú đã tự tử không lâu sau khi nhận được tin 2 cha con đã qua Mỹ an toàn...

Cả bàn lặng đi khi chú đưa hai bàn tay nhăn nheo lên để che mặt và khóc...

Im lặng hồi lâu, sau đó mình rụt rè hỏi "Vậy sau khi biết cô mất thì chú còn có hận cô nữa không?"

Chú đáp dứt khoát "Hận chứ, hận vì bả làm tôi hận lầm bả, tôi hận bả 3 lần..."

Cả bàn ngồi lặng lẽ, buồn xo, nghe được cả tiếng cờ bay phần phật trong gió tháng Tư...

shared from Facebook Phương Đoàn,

Sơn Hạnh - sửa xe chuyên nghiệp

2026-05-02T00:57:00.000-07:00

nhận căng lốp, lau bugi, xả xupap... chuyên nghiệp...

Tên Super Mario bắt nguồn từ đâu?

2026-05-01T18:00:00.000-07:00

Hầu hết mọi người nghĩ Super Mario xuất hiện một cách bất ngờ.

Sự thật đáng ngạc nhiên hơn nhiều.

Những ngày đầu của Nintendo of America, công ty thuê nhà kho của nhà phát triển bất động sản Mario Segale.

Cùng thời điểm đó, Nintendo đang bản địa hóa trò chơi arcade nổi tiếng Donkey Kong, trong đó nhân vật chính ban đầu được gọi là “Jumpman”.

Rồi một điều nhỏ xảy ra nhưng lại trở nên quen thuộc.

Mọi người ở Nintendo bắt đầu gọi nhân vật là “Mario” như một biệt danh, có lẽ được truyền cảm hứng từ chủ nhà.

Biệt danh này không bao giờ thay đổi.

Cái tên không mấy nổi bật này cuối cùng trở thành một trong những nhân vật mang tính biểu tượng nhất trong lịch sử trò chơi điện tử, tạo nên sức mạnh cho toàn bộ thương hiệu Super Mario và định hình văn hóa chơi game hiện đại trong nhiều thập kỷ.

Một biệt danh bình thường trong nhà kho đã trở thành biểu tượng toàn cầu.

Đôi khi, những nhân vật vĩ đại nhất trong lịch sử lại bắt đầu từ những khoảnh khắc nhỏ bé và ngẫu nhiên nhất.

shared from top10s,

Hạt dẻ cười rang ấm

2026-04-30T18:00:00.000-07:00

Xét về chi phí, việc phục vụ một chén nhỏ hạt dẻ cười rang chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng chi phí mà hãng hàng không bỏ ra để vận chuyển hành khách hạng nhất.

Thực tế, đây là khoản chi tương đối nhỏ đến mức rất dễ bỏ qua. Hãy chuyển tiền vào lợi nhuận ròng và tập trung vào những phần thực sự đáng giá.

Những phần thưởng không cần thiết gửi đi những tín hiệu.

Chúng cho khách hàng biết bạn có nguồn lực và sự tự tin để chú ý đến những điều nhỏ nhặt.

Chúng giúp phân biệt những món đồ đặc biệt với những món đồ thông thường (suy cho cùng, những người ở khoang hạng phổ thông cũng đến cổng cùng một lúc).

Chúng truyền tải câu chuyện về địa vị, câu chuyện được nội tâm hóa và thường được chia sẻ.

Tôi chưa từng thấy sản phẩm hoặc dịch vụ nào mà không thể được cải thiện bằng những hạt dẻ cười rang ấm theo nghĩa bóng.

Hãy đưa tôi mấy hạt này.

shared via Seth's blog,

Tư duy ngược dòng

2026-04-29T18:00:00.000-07:00

Hôm nay là Thứ Hai - ngày nghỉ lễ ngân hàng ở Anh, mọi người đều được nghỉ làm.

Đã bao giờ bạn tự hỏi vì sao ngày nghỉ lễ ngân hàng được gọi như vậy chưa? Rốt cuộc, không chỉ các ngân hàng mới được nghỉ.

Có phải vì các ngày lễ bắt đầu từ ngân hàng? Vâng, đúng và không đúng.

Ngài John Lubbock là nghị sĩ Đảng Tự do. Năm 1871, ông muốn cải thiện cuộc sống của tầng lớp lao động. (Trước đó, họ sống trong nghèo đói và khốn khổ.)

Đảng Tự do đã thực hiện một số cải thiện:

Trẻ em dưới chín tuổi không còn bị ép buộc làm việc.

Trẻ em dưới 13 tuổi chỉ được làm việc tối đa sáu giờ một ngày.

Trẻ em dưới 13 tuổi cũng được đi học hai giờ một ngày.

Phụ nữ không còn bị ép buộc làm việc quá mười tiếng một ngày nữa.

Ngài John Lubbock muốn nhiều hơn thế.

Ông muốn điều mà người nghèo chưa từng có: ngày nghỉ lễ.

Người nghèo chỉ được nghỉ Giáng sinh và Thứ Sáu Tuần Thánh. Lubbock muốn họ có thêm bốn ngày nghỉ nữa trong năm.

Ông chọn: Ngày tặng quà (Boxing Day), Thứ Hai Phục Sinh, Thứ Hai Lễ Ngũ Tuần và Thứ Hai đầu tiên của tháng Tám.

Nhưng điều này không bao giờ được thông qua tại Hạ viện.

Hầu hết các nghị sĩ, đặc biệt là đảng Bảo thủ, đều là địa chủ và nhà công nghiệp. Tầng lớp giàu có không hiểu tại sao tầng lớp lao động lười biếng lại được nghỉ phép để lười biếng, chỉ ngủ và uống rượu. Điều này có thể tạo ra một xu hướng.

Họ sẽ bắt đầu muốn nghỉ nhiều hơn và được trả lương cao hơn. Cho đến khi tầng lớp thống trị không thể duy trì hoạt động có lãi của các nhà máy nữa.

Việc cho giai cấp công nhân nghỉ phép sẽ lấy tiền trực tiếp từ túi của chủ lao động. Họ sẽ không bao giờ bỏ phiếu cho nó, Ngài John Lubbock biết điều đó.

Nhưng ông cũng biết rằng các ngân hàng cần phải đóng cửa vào nhiều thời điểm khác nhau trong năm. Họ cần tạm ngừng các giao dịch trong khi sắp xếp lại sổ sách.

Tất nhiên, nhiều nghị sĩ Đảng Bảo thủ cũng là những người làm ngân hàng, họ có thể hiểu điều đó.

Vì vậy, John Lubbock trình dự luật của mình với tên gọi Đạo luật Ngày nghỉ Ngân hàng năm 1871. Nó được thông qua tại Quốc hội gần như không gặp trở ngại.

Hầu hết nghị sĩ lẽ ra sẽ bỏ phiếu chống lại các ngày nghỉ lễ thậm chí còn không buồn đến bỏ phiếu. Đạo luật Ngày nghỉ Ngân hàng được thông qua.

Các nghị sĩ không hề biết đạo luật nghe có vẻ vô hại này lại quan trọng đến mức nào.

Ngài John Lubbock biết, nếu các ngân hàng chính thức đóng cửa, không thể tiến hành bất kỳ hoạt động kinh doanh nào. Một ngày nghỉ là điều không thể tránh khỏi đối với tất cả mọi người.

Giờ đây nó đã trở thành luật.

Ngài John Lubbock coi đó là thành tựu chính trị vĩ đại nhất của mình.

Ông nói: “Nếu chúng tôi gọi dự luật là ‘Dự luật Ngày lễ Toàn dân’ hay ‘Dự luật Ngày lễ Quốc gia’, tôi không nghĩ nó sẽ được thông qua. Nhưng cái tên khiêm tốn hơn là ‘Dự luật Ngày lễ Ngân hàng’ không thu hút sự chú ý nào”.

Nhờ có Ngài John Lubbock, hầu hết chúng ta, những người hiện đang làm việc kiếm sống, đều coi quyền được nghỉ phép là điều hiển nhiên.

Bởi vì, chỉ bằng cách đặt cho nó một cái tên vô hại, ông ấy biến một vấn đề ông ấy không thể giải quyết thành một vấn đề ông ấy có thể giải quyết.

Tránh vấn đề trước khi nó phát sinh. Đây chính là tư duy ngược dòng.

shared via Dave Trott,

Đừng chơi trò chơi, hãy thay đổi nó

2026-04-29T01:48:00.000-07:00

Tôi nghe bài diễn thuyết năm 1983 của Steve Jobs rất phù hợp với nỗi lo sợ về trí tuệ nhân tạo hiện nay.

Jobs nói về lý do vì sao mọi người coi máy tính là "phép thuật". Ông nói máy tính không phải là phép thuật, máy tính rất ngốc nghếch.

Điều máy tính làm được là tốc độ.

Máy tính thực hiện những việc đơn giản, ngốc nghếch nhanh hơn nhiều so với khả năng hiểu biết của chúng ta.

Một máy tính có thể thực hiện một nhiệm vụ đơn giản, ngốc nghếch trong một nano giây. Điều này nghĩa là chúng có thể thực hiện hàng nghìn nhiệm vụ đơn giản, ngốc nghếch trong một giây.

Ghép tất cả nhiệm vụ đơn giản, ngốc nghếch lại với nhau và ở tốc độ đó, nó trông giống như phép thuật.

Đứng trên sân khấu, Jobs nêu ví dụ:

"Nếu tôi đặt một chân trước chân kia, đây là việc đơn giản, ngốc nghếch."

Nếu tôi cứ tiếp tục làm vậy cho đến khi ra đến cuối hội trường này, đó là rất nhiều việc đơn giản, ngớ ngẩn.

Nếu tôi cầm một cái ghế lên, đây cũng là việc đơn giản, ngớ ngẩn.

Nếu tôi làm tất cả việc đơn giản, ngớ ngẩn này nhanh đến mức tôi quay lại đây trước khi bạn kịp chớp mắt, trông nó sẽ giống như phép thuật.

Bạn thấy tôi đứng trước mặt bạn và đột nhiên, chỉ trong nháy mắt, tôi đang cầm cái ghế.

Chắc chắn đó là phép thuật, phải không?

Thực ra đó chỉ là rất nhiều việc đơn giản, ngớ ngẩn, được thực hiện cực kỳ nhanh chóng.”

Những gì chúng ta thấy là tốc độ, nhưng nó trông giống như phép thuật.

Nhiều năm trước, Henry Ford tạo ra ngành công nghiệp ô tô bằng cách phát minh ra dây chuyền sản xuất, đây là tư duy tương tự.

Ford nói: “Không có việc gì là quá lớn nếu bạn chia nhỏ nó thành những phần đủ nhỏ.”

Vì vậy, thay vì để một vài người thợ lành nghề làm ra chiếc xe duy nhất, điều này mất rất nhiều thời gian, ông để nhiều người làm một công việc đơn giản, nhàm chán.

Một người lắp bánh xe, một người lắp kính chắn gió, một người lắp cửa, mỗi người làm một công việc đơn giản, nhàm chán đó rất nhanh.

Bằng cách chia nhỏ thành nhiều công việc đơn giản, nhàm chán, Ford sản xuất ô tô nhanh hơn và rẻ hơn bất kỳ ai nghĩ là có thể. Đây là cách ông xây dựng và thống trị thị trường ô tô.

Đến năm 1926, Ford sản xuất 1/2 số ô tô được bán ra.

Nhưng Alfred P. Sloan, ceo của General Motors, đã nhìn thấy cơ hội.

Chiếc Ford Model T được sản xuất nhanh nhất và rẻ nhất có thể, nhưng hiệu quả đó đồng nghĩa với việc mọi chiếc xe đều giống hệt nhau.

Sloan không cố gắng sản xuất ô tô nhanh hơn và rẻ hơn Ford, ông thay đổi cuộc chơi -- ông nhìn vào phía bên kia của thị trường: người tiêu dùng.

Ông nhận thấy ngành công nghiệp thời trang tồn tại vì thời trang, theo định nghĩa, thay đổi mỗi năm. Phụ nữ không muốn một chiếc váy duy nhất mà họ mặc mãi, họ muốn được nhìn thấy trong bộ trang phục thời trang của năm.

Sự sáng tạo của Sloan là chuyển tư duy đó sang sản xuất ô tô, làm ngược lại với Ford.

Ông không cố gắng làm cho ô tô nhanh hơn và rẻ hơn, ông thiết kế lại tất cả các xe của General Motors mỗi năm, để bạn có thể nhận ra ngay lập tức liệu ai đó đang lái chiếc xe của năm nay hay của năm ngoái.

Ông áp dụng khái niệm thay đổi xe của bạn mỗi năm.

General Motors vượt qua Ford và trở thành nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới bằng cách thay đổi cuộc chơi.

Bởi vì sự thay thế cho hiệu quả không phải là hiệu quả hơn, mà là một ý tưởng khác.

Không phải tốt hơn, mà là khác biệt.

Đây cũng là cách hoạt động của AI. AI không phải là phép thuật; như Steve Jobs nói, nó ngốc nghếch nhưng nó nhanh. Nhanh hơn chúng ta có thể tưởng tượng nên nó có vẻ như là phép thuật.

Cũng giống như dây chuyền sản xuất, hiệu quả của AI khiến nó có vẻ bất khả chiến bại.

Và nó thực sự bất khả chiến bại nếu bạn chơi theo luật của chính nó.

Đây là lý do vì sao bạn cần thay đổi luật chơi thành luật mới mà bạn có thể đánh bại nó.

Câu hỏi đặt ra là: Bạn có sáng tạo không?

shared via Dave Trott,

Chùa Vĩnh Nghiêm - 339, Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Xuân Hòa, Sài Gòn

2026-04-28T18:18:00.000-07:00

đêm xuống, hồn tự do lựa một tour độc hành "địa ngục du kí" vô cùng mở mang

cuốn kí nằm trên kệ đã hai chục năm chờ một người mở ra mà không thấy lạ lẫm

trong đôi mắt là một đôi mắt đang chăm chú vào những trang giấy mà những con chữ chuyển mình thành từng tầng hình ảnh rất sâu, lớp chồng lớp

người tự do chơi lễ vào ngày, hồn tự tại chơi lễ về đêm

thênh thang...

Xuân an cư

2026-04-27T23:20:00.000-07:00

Mai này, xuân về hoa nở khắp nhà

Tìm anh bộ đội em tặng món quà

Cùng anh kể chuyện đã qua

Những ngày chiến chinh đời anh xông pha...

Giỗ Tổ 2026

2026-04-25T09:17:00.000-07:00

hibiki + 9-pink-maned horse's leg...

“Phụ nữ già đi như sữa. Đàn ông già đi như rượu vang.”

2026-04-24T07:37:00.000-07:00

Câu nói đó làm phật lòng nhiều người…

vì nó phơi bày một sự thật mà xã hội cố gắng che giấu.

Những năm tháng sung sức nhất của phụ nữ thường gặp đàn ông ở giai đoạn yếu đuối nhất.

Nghèo khó.

Chưa ổn định.

Đang xây dựng.

Học hỏi.

Thất bại.

Khát khao.

Thời kỳ đỉnh cao của đàn ông không bắt đầu ở các câu lạc bộ.

Nó bắt đầu trong sự cô độc.

Những đêm khuya.

Túi rỗng.

Áp lực.

Kỷ luật.

Mất mát.

Bị từ chối.

Rèn luyện kỹ năng.

Định hình bản sắc.

Vì vậy, trong khi phụ nữ được ca ngợi, theo đuổi, công nhận và khao khát trong những năm đầu đời…

Đàn ông lại bị phớt lờ.

Bị bỏ qua.

Bị coi thường.

Bị gọi là “tiềm năng”.

Bị gọi là “chưa sẵn sàng”.

Bị gọi là “không đủ tốt”.

Thời gian khắc nghiệt với phụ nữ vì sắc đẹp thường rực rỡ ở giai đoạn đầu đời.

Thời gian lại ưu ái đàn ông vì giá trị được xây dựng dần dần.

Sức mạnh thị trường của phụ nữ đạt đỉnh cao nhất khi trách nhiệm của họ thấp nhất.

Sức mạnh thị trường của đàn ông đạt đỉnh cao nhất khi trách nhiệm của họ cao nhất.

Đó là sự khác biệt.

Không giống như phụ nữ, đàn ông không đạt đỉnh cao ở độ tuổi 20.

Một người đàn ông ở độ tuổi 20 thường:

• yếu kém về tài chính

• không ổn định về tinh thần

• thiếu kỷ luật về mặt cảm xúc

• chưa chứng tỏ được bản lĩnh xã hội

• vẫn đang trong giai đoạn hình thành bản lĩnh

Một người đàn ông từ 30 tuổi trở lên, nếu không lãng phí cuộc đời mình, thường:

• sắc sảo hơn

• điềm tĩnh hơn

• giàu có hơn

• được kính trọng hơn

• giỏi giang hơn

• vững vàng hơn về bản sắc

Đây là lý do vì sao nhiều phụ nữ coi thường đàn ông trong giai đoạn xây dựng sự nghiệp.

Họ gọi anh ta là nhàm chán.

Họ gọi anh ta là lỗi thời.

Họ gọi anh ta là bình thường.

Họ gọi anh ta là “không phải gu của tôi”.

Họ chọn sự phấn khích hơn là định hướng.

Sự chú ý hơn là nền tảng.

Cảm xúc hơn là cấu trúc.

Ánh hào nhoáng hơn là tương lai.

Họ nhầm lẫn sự nỗ lực của đàn ông với sự thất bại của đàn ông.

Họ quên rằng giá trị của đàn ông vốn vô hình trước khi trở nên không thể phủ nhận.

Vì vậy, họ trở nên kiêu ngạo ngay cả khi đang ở đỉnh cao phong độ.

Tiêu chuẩn phi thực tế.

Vô số lựa chọn.

Sự công nhận của công chúng.

Sự tự cao tự đại.

Những người đàn ông dùng một lần rồi bỏ.

Họ coi thường những người xây dựng.

Họ chế nhạo những người cần cù.

Họ từ chối những vị vua tương lai trong khi lại vui vẻ với những gã hề hiện tại.

Cho rằng tuổi trẻ là vĩnh cửu.

Cho rằng sắc đẹp đồng nghĩa với lòng trung thành.

Cho rằng sự chú ý là đòn bẩy.

Cho đến khi thời gian lên tiếng.

Và thời gian luôn lên tiếng.

Khi sự chú ý giảm đi.

Khi các lựa chọn thu hẹp lại.

Khi cố gắng phải nhiều lên.

Khi đối thủ trẻ hơn.

Khi sự im lặng thay thế lời khen ngợi.

Đó là lúc ngôn ngữ thay đổi.

Đột nhiên nó trở thành:

“Quá khứ không quan trọng.”

“Tôi chỉ muốn một người đàn ông kính sợ Chúa.”

“Ai cũng có quá khứ.”

“Tại sao đàn ông không thể chấp nhận những người phụ nữ thực sự?”

“Đàn ông sợ những người phụ nữ mạnh mẽ.”

Không.

Đàn ông không sợ.

Đàn ông có sự chọn lọc.

Và sự chọn lọc diễn ra ở cấp cao nhất.

Đây là giai đoạn mà phụ nữ muốn được tha thứ cho những quyết định mà họ chưa từng tha thứ.

Đây là nơi họ yêu cầu những người xây dựng quên đi cách họ bị đối xử khi chính họ đang xây dựng.

Đây là nơi họ gọi hậu quả là “sự phán xét”.

Đây là nơi họ gọi tiêu chuẩn là “sự bất an”.

Đây là nơi họ muốn đàn ông xóa bỏ dòng thời gian.

Nhưng thời gian là thứ không thể tranh cãi.

Thời gian phơi bày chiến lược.

Thời gian phơi bày những ưu tiên.

Thời gian phơi bày sự khôn ngoan.

Thời gian phơi bày sự ảo tưởng.

Thời gian không ghét phụ nữ.

Thời gian chỉ đơn giản là ngừng nói dối.

Những người đàn ông hiểu điều này sẽ không vội vàng.

Họ xây dựng.

Họ trì hoãn.

Họ mài giũa.

Họ chịu đựng.

Họ đầu tư.

Họ trưởng thành.

Bởi vì họ biết giá trị của mình đang tăng lên theo cấp số nhân.

Và khi quá trình tăng trưởng kết thúc,

họ không cầu xin.

Họ lựa chọn.

Đừng để bị đánh lừa bởi tinh thần của những kẻ lãng phí thời gian.

Thời gian hoặc đang xây dựng bạn…

hoặc đang tính phí bạn.

Tôi không có ý xấu ✌️ 😌 🙏

_____

WOMEN AGE LIKE MILK.

MEN AGE LIKE WINE.”

That statement offends people…

because it exposes a truth society works very hard to hide.

A woman’s prime years usually meet a man at his weakest stage.

Broke.

Unestablished.

Building.

Learning.

Failing.

Hungry.

A man’s prime does not begin in the club.

It begins in isolation.

Late nights.

Empty pockets.

Pressure.

Discipline.

Losses.

Rejection.

Skill building.

Identity forging.

So while a woman is being celebrated, chased, validated, and desired in her early years…

A man is being ignored.

Overlooked.

Disrespected.

Called “potential.”

Called “not ready.”

Called “not good enough.”

Time is harsh on women because beauty is front-loaded.

Time is kind to men because value is built.

A woman’s market power is highest when her responsibility is lowest.

A man’s market power is highest when his responsibility is greatest.

That’s the difference.

Unlike women, men do not peak in their twenties.

A man in his twenties is usually: • financially weak

• mentally unstable

• emotionally undisciplined

• socially unproven

• still forming his spine

A man in his thirties and upward, if he did not waste his life, is usually: • sharper

• calmer

• wealthier

• more respected

• more dangerous in competence

• more grounded in identity

This is why many women look down on men in the building phase.

They call him boring.

They call him dusty.

They call him average.

They call him “not my type.”

They choose excitement over direction.

Attention over foundation.

Emotion over structure.

Flash over future.

They mistake male struggle for male failure.

They forget that male value is invisible before it is undeniable.

So they become arrogant in their prime.

Unrealistic standards.

Endless options.

Public validation.

Ego inflation.

Disposable men.

They talk down on builders.

They mock grinders.

They reject future kings while entertaining present jesters.

Thinking youth is permanent.

Thinking beauty is loyalty.

Thinking attention is leverage.

Until time speaks.

And time always speaks.

When attention slows.

When options shrink.

When effort increases.

When competition gets younger.

When silence replaces praise.

That’s when the language changes.

Suddenly it becomes:

“The past doesn’t matter.”

“I just want a God-fearing man.”

“Everybody has a past.”

“Why can’t men accept real women?”

“Men are intimidated by strong women.”

No.

Men are not intimidated.

Men are selective.

And selection happens at the top.

This is the stage where women want grace for decisions they never gave grace for.

This is where they ask builders to forget how they were treated when they were building.

This is where they call consequence “judgment.”

This is where they call standards “insecurity.”

This is where they want men to erase timelines.

But time cannot be argued with.

Time exposes strategy.

Time exposes priorities.

Time exposes wisdom.

Time exposes delusion.

Time does not hate women.

Time simply stops lying.

Men who understand this do not rush.

They build.

They delay.

They sharpen.

They suffer.

They invest.

They grow.

Because they know their value is compounding.

And when compounding finishes,

they do not beg.

They choose.

Do not be fooled by the spirit of time-wasters.

Time is either building you…

or billing you.

I come in peace ✌️ 😌 🙏

Có một Sự Thật

2026-04-23T23:34:00.000-07:00

trẻ thích bóng đá

già thích bóng dâm

Quán nướng Rặng tre Long - 239 Đào Duy Từ, Đông Anh

2026-04-23T23:23:00.000-07:00

điện thoại: 0981.526.368

Chùa Long Hưng - Phương Trạch, Vĩnh Thanh

2026-04-23T21:32:00.000-07:00

điện thoại: 0981.949.116

Tokyo Deli - Times City, Nguyễn Thị Minh Khai

2026-04-18T05:46:00.000-07:00

điện thoại: ...

Tư duy xoắn ốc

2026-04-14T18:00:00.000-07:00

Tư duy tuyến tính là cách chúng ta được dạy ở trường: A đến B đến C đến D, và cứ thế…

Chúng ta được dạy rằng khoảng cách ngắn nhất giữa hai điểm là đường thẳng.

Điểm tốt của tư duy tuyến tính là nó dễ dạy.

Điểm xấu của nó là nó dễ đoán và do đó dễ sao chép.

Ở thời điểm khó khăn nhất của Thế chiến II, Anh đã mất tất cả, họ đã bỏ lại tất cả vũ khí của mình ở Dunkirk.

Trong tuyệt vọng, Winston Churchill nói rằng chúng ta không thể tiếp tục tư duy tuyến tính. Chúng ta cần những người mà ông gọi là "những người tư duy xoắn ốc".

Chúng ta có ít binh lính, ít xe tăng, ít súng, ít mọi thứ hơn kẻ thù. Vì vậy, nếu chúng ta tiếp tục suy nghĩ theo cách thẳng như họ, chúng ta chắc chắn sẽ thua.

Điều chúng ta cần là những người có thể tiếp cận vấn đề theo những cách kỳ lạ, bất ngờ, vòng vo, với suy nghĩ rằng kẻ thù sẽ không lường trước được.

Những người mà ngày nay chúng ta gọi là những nhà tư duy sáng tạo.

Những người có tư duy xoắn ốc của Churchill đã mang đến cho chúng ta Bletchley Park, nơi những thiên tài điên rồ, lập dị đã giải mã được mật mã Enigma "bất khả phá vỡ" và giành chiến thắng trong Trận Đại Tây Dương.

Tư duy xoắn ốc đã mang đến cho chúng ta 3 triệu khẩu súng Sten, được chế tạo từ bơm xe đạp bởi một nhà sản xuất đồ chơi trẻ em, bởi vì chúng ta đã để lại tất cả vũ khí của mình ở Dunkirk.

Tư duy xoắn ốc đã mang đến cho chúng ta thủy lôi chống tàu, được làm từ kẹo trẻ em, đã đánh chìm các tàu chiến Nhật Bản.

Tư duy xoắn ốc đã mang đến cho chúng ta 8.000 máy bay ném bom làm bằng gỗ, bởi vì chúng ta đã hết kim loại, chúng bay nhanh đến nỗi kẻ thù không thể bắt kịp.

Tư duy xoắn ốc đã mang đến cho chúng ta một đội quân giả làm bằng xe tăng bơm hơi, đã đánh lừa người Đức về địa điểm thực sự của cuộc đổ bộ D-Day.

Tư duy xoắn ốc đã cho chúng ta một xác chết được cố tình đánh trôi dạt vào bờ, mang theo thông tin "bí mật", khiến kẻ thù phải di chuyển quân đội của chúng nhiều dặm đến một địa điểm vô hại.

May mắn thay, kẻ thù không cần đến tư duy xoắn ốc. Chúng không nghĩ rằng chúng cần đến nó.

Nhưng tư duy xoắn ốc đã đánh bại tư duy tuyến tính. Đó là lý do chúng ta đang ở trong tình thế này ngày nay.

Trí tuệ nhân tạo (AI) là ví dụ tuyệt vời về tư duy tuyến tính.

Nó có thể quét internet để sao chép và tạo ra bất kỳ thứ gì nhanh hơn bất kỳ con người nào có thể làm được.

AI là vô địch trong tư duy tuyến tính.

Tuy nhiên, điều mà AI không thể làm được là tư duy xoắn ốc, những ý tưởng mà bạn không thể lường trước được, hay còn gọi là sự sáng tạo thực sự.

Bạn cần một bộ óc con người khó đoán, không bị ràng buộc bởi kỷ luật để làm được điều đó.

Tất nhiên, sáng tạo không dễ dàng, bạn sẽ không nhận được nhiều sự đồng tình vì hầu hết mọi người đều là những người tư duy tuyến tính.

Nhưng không hòa nhập là cái giá phải trả để trở nên sáng tạo.

Như Steve Jobs đã nói: “Tại sao bạn lại muốn gia nhập hải quân khi bạn có thể trở thành cướp biển?”

shared via Dave Trott,

Hãy ngừng ám ảnh về những trường hợp ngoại lệ đã sống sót

2026-04-13T18:00:00.000-07:00

Chúng ta đang mắc phải nỗi ám ảnh văn hóa nguy hiểm với việc tôn thờ người chiến thắng. Bạn đọc tiểu sử các tỷ phú, nghe về thói quen buổi sáng của họ, và ghi nhớ những câu nói của họ về việc "chấp nhận rủi ro lớn". Nhưng bạn chỉ đang nhìn vào một phần nhỏ, thiếu chính xác về mặt toán học, của thực tế.

Thiên kiến sống sót là bẫy tâm lý khiến chúng ta chỉ nghiên cứu người trúng số độc đắc, trong khi hoàn toàn bỏ qua hàng triệu người khác cũng mua cùng một tấm vé và mất tất cả. Khi một người thành công vang dội nói với bạn rằng "niềm tin mù quáng và rủi ro" đã đưa họ lên đỉnh cao, họ đang trải qua cảm giác tội lỗi của người sống sót pha lẫn với cái tôi. Họ hiếm khi đề cập đến may mắn, thời điểm, hay những lợi thế về cấu trúc mà họ sở hữu.

Nếu bạn thực sự muốn xây dựng một chiến lược bất khả xâm phạm, hãy ngừng ám ảnh về những trường hợp ngoại lệ đã sống sót. Hãy nghiên cứu nghĩa địa. Phân tích những người đã thất bại thảm hại khi làm chính xác những điều tương tự. Học cách một hệ thống sụp đổ có giá trị hơn vô cùng so với việc nghe một người sống sót khoe khoang về cách họ vượt qua cơn bão.

shared from the psyche lab,

Tất cả các chữ cái

2026-04-12T18:00:00.000-07:00

Mỗi nhà văn đều có tất cả các chữ cái. 26 chữ cái trong hầu hết các ngôn ngữ phương Tây.

Nhưng không nhà văn nào biết tất cả các từ.

Đó là khoảng cách nơi sự sáng tạo, nỗ lực và khả năng nằm ở đó – giữa các chữ cái phổ quát và vô số từ ngữ. Đây là phép ẩn dụ cho các lĩnh vực đa dạng như thể thao và thương mại.

Đôi khi, chúng ta làm việc trên một dự án mà các đối thủ cạnh tranh có nhiều chữ cái hơn chúng ta. Khả năng bạn thắng cuộc cạnh tranh đó là rất thấp.

Nhưng nếu bạn bắt đầu với cùng những chữ cái như mọi người khác, đừng dành nhiều thời gian để chiêm ngưỡng các chữ cái của mình. Chính những từ ngữ mới là điều quan trọng.

shared via Seth's blog,