Aşağıdaki sıralama, terminalde en çok kullandığım 10 aracı içeriyor;

1. Byobu

Byobu hala ilk sırada. Ekran bölme, oturum sürdürme, çoklu oturum yönetimi özellikleriyle hala sıralamadaki yerini koruyor. Sunucuya bağlandığım an otomatik olarak devreye girecek şekilde ayarlıyorum. Çok fazla sunucu yöneten birisi için, kaldığın yeri hatırlamak adına çok iş görüyor. Önceki yorumum

2. WP-CLI

Yine sırasını koruyan bir araç. WordPress gündelik hayatımda çok büyük bir yer kaplıyor. Gerek bakım işleri, gerekse verinin yönetimi konusundaki becerileriyle vaz geçilmez araçlarımdan birisi olmaya devam ediyor. Önceki yorumum

3. btop

Daha önce htop kullanıyordum ve büyük ölçüde işimi görüyordu. btop açık olduğu sürece geçmişe dönük veriyi de görselleştiriyor.

Hem veriye derli toplu ulaşabilmek hem de kaynakların grafiklerini görebilmek olası problemlerde hata ayıklama sürecini çok kolaylaştırıyor. Üçüncü sıradaki htop’un yerini almayı başardı. htop

4. lnav

İlk beşte sıralamasını koruyan bir diğer araç. Log dosyaları ile yoğun etkileşimim devam ediyor ve bu konuda henüz lnav’dan daha iyi bir terminal aracına denk gelmedim. Önceki yorumum

5. croc

İki bilgisayar arasında kolayca aktarım yapabilmek için güvenilir ve hızlı bir yol sağlıyor. Ön bir ayar yapmayı gerektirmeden dosyayı bir taraftan diğerine ulaştırmak çok kolay. Özellikle büyük yedekleri aktarırken elim ayağım. Sıralamada thefuck‘ın yerini aldı.

6. ncdu

ncdu da sıralamada yerini koruyanlardan. Taşıma öncesi ya da rutin bakım sırasında nerede ne olduğunu kolayca görebiliyor, gerekli durumda silme işlemini de uygulamadan çıkmadan halledebiliyorum. Önceki yorumum

7. aria2

Çok bağlantılı indirme desteği sayesinde büyük dosyaları hızlı indirmek için kullanıyorum. Sıralamada 3 sıra yükseldi. Önceki yorumum

Sıralamada Midnight Commander‘ın yerini aldı. MC’ı eskisi kadar yoğun kullanmadığımı fark ettim velisteden çıkarttım.

8. gh (GitHub CLI)

Git işlemlerim için kısayollar ve VS Code arayüzünü kullanıyor olsam da GitHub’ı ilgilendiren bir çok konuda süreci komut satırından yönetmek işleri hızlandırıyor.

Repo açmak, sürüm yayımlamak ya da PR göndermek için tarayıcıya dönmeden işlerimi kolayca hallediyorum.

Yine sık kullanmadığımı fark ettiğim autojump‘ın yerini aldı.

9. bat

Gelişticisinin deyimiyle “Kanatlı bir cat klonu”. Bir çok dil için sentaks renklendirme yapabilen, satır numaraları gösterebilen, git entegrasyonu olan, sayfalama yapabilen ve gerektiğinde normalde gözükmeyen karakterleri görünür kılabilen bir metin görüntüleme aracı.

Son cihaz değişiminden sonra tekrar kurmadığımı fark edince mtr‘nin yerini aldı.

10. duf

Yakın zamanda kullanmaya başladığım ve hızlı bir şekilde sıralamada kendine yer bulan minik bir araç. Disklerin durumunu görmek için kullandığım du komutunun yerini aldı.

Veriyi görselleştirmesi problemleri daha kolay yakalayabilmemi sağlıyor. Ayrıca artık du kullanırken eklemem gereken parametreler ile uğraşmam gerekmiyor.

Yıllar içinde kullandığım araçlar biraz değişse de büyük çoğunluğu aynı kalmış. Bakalım 2026’da durum nasıl olacak?

Bu yazı: Olmazsa olmazım 10 terminal aracı (2025 sürümü) ilk kez karalamalar sitesinde yayınlandı.

Yazıyı okuduktan sonra Jetpack kurup, kullanmayı düşünenlere ufak bir uyarı; Jetpack çok fazla özelliğe sahip, bunların bir kısmı mevcut sitenizde olan özellikler ile çakışabilir, gereksiz olabilir ya da performansı olumsuz etkileyebilir. Tavsiyem önce Jetpack özelliklerini iyice öğrenip kendinize bir yol haritası çıkarmanız yönünde olacaktır. Sadece ihtiyacınız olan modülleri devrede bırakın ve performanstan ödün vermeyin.

Jetpack’in sağladığı özellikler harika, ek olarak sunduğu servisler de mevcut. Bunların bir kısmı ücretli servisler. Jetpack’i geliştiren Automattic firması da bu servisler/hizmetler üzerinden kazanç sağlıyor. Buraya kadar bir sorun yok, her şeyin ücretsiz olmasını beklemiyorum zaten. Jetpack çeşitli senaryolarda devreye giren bir dizi reklama sahip. Örneğin WordPress’in güncelleme sayfasına girdiğinizde size hemen yedekleme hizmetinin reklamını gösteriyor. Kimi zaman da sisteminizde var olan bir eklentiye alternatif servis sunabiliyor. Fakat bu reklamlar bir süre sonra rahatsız edici bir hal alabiliyor.

Ben şahsen, belirli bir işi yapmak için panelde ilerlerken, bir anda karşıma çıkıp konsantrasyonumu bozan bu reklamlardan hiç haz etmiyorum. Yönettiğim sitelerde Jetpack reklamlarını kapatıyorum. İşin güzel tarafı, tek bir satır kod ile reklamları kapatabiliyorsunuz. Her ne kadar reklamlardan haz etmesem de geliştirici ekibin bu konuda hassas davranması ve reklamların kapatılmasını tek bir ayara bağlamasını da takdir ediyorum.

Sözü kısa kesip hemen kod parçasını paylaşayım;

add_filter( 'jetpack_just_in_time_msgs', '__return_false' );

Eğer özel bir tema ya da bir alt tema (child theme) kullanıyorsanız, bu kodu functions.php dosyasının sonuna ekleyebilirsiniz. Eğer temanızda değişiklik yapamıyorsanız Code Snippets vb. eklentiler ile kod parçasını sitenize ekleyebilirsiniz. __return_false nedir diye aklında soru işareti olan varsa, sizi de şöyle alalım.

Keşke Jetpack ekibi bu özelliği ayarlar bölümüne eklese de bizi zahmetten kurtarsa. :)

Bu yazı: (Sinir Bozucu) Jetpack reklamlarını kapatma ilk kez karalamalar sitesinde yayınlandı.

Eylem (actions) kancaları, tanımlanmış belirli anlarda/yerlerde kendi belirlediğiniz eylemleri yapabilmenize olanak sağlarken, filtreler (filters) uygulama içinde tanımlanmış olan değerleri değiştirebilmenize olanak sağlarlar. Eylem kancaları için kullanılan yordamlar çıktı üretirken, filtreler için kullanılan yordamlar değer döndürürler.

WordPress 3.0 ile beraber geliştiricilerin kullanımına sunulan, 3.4 ve 3.7’de yenilerinin de eklendiği bazı yardımcı yordamlar mevcut. , dönen değeri değiştirmek istediğiniz tekrar tekrar yordam yazmak yerine bu küçük, basit ama işlevsel yordamları kullanarak zaman kazanabilirsiniz;

__return_false()        // WordPress 3.0 - false değeri döndürür
__return_true()         // WordPress 3.0 - true değeri döndürür
__return_empty_array()  // WordPress 3.0 - boş dizi döndürür: array() ya da []
__return_zero()         // WordPress 3.0 - sıfır (0) değerini döndürür
__return_null()         // WordPress 3.4 - NULL döndürür
__return_empty_string() // WordPress 3.7 - boş metin döndürür: ''

Bu yordamlar, çeşitli filtrelere kancalar atarak filtreden dönecek değerleri kolayca değiştirebilmenize olanak sağlıyorlar. Bu konu anlatılırken en çok kullanılan örnek ile devam edelim. Diyelim ki sitenizde görüntülenen yönetici araç çubuğunu tüm kullanıcılar için kapatmak istiyorsunuz. Bunu show_admin_bar filtresini kullanarak, çok basit bir şekilde sağlayabiliyoruz;

apply_filters( 'show_admin_bar', '__return_false' );

Eğer yardımcı yordam elimizin altında olmasaydı false değeri dönen bir yordam yazıp, yordam ismini ikinci parametre olarak vermemiz gerekecekti;

add_filter( 'show_admin_bar', 'ee_hide_admin_bar' );
function ee_hide_admin_bar() {
    return false;
}

Ya da, PHP 5.3 veya daha üzeri bir sürüm kullanıyorsanız bunu anonim bir yordam kullanarak, yine tek satırda halledebiliriz;

add_filter( 'show_admin_bar', function(){ return false; } );

Görebileceğiniz gibi, iki yöntem de __return_false() yordamını kullanmak kadar kolay değil. Kaldı ki projenizde benzer bir yordam gerektiğinde kod tekrarını azaltmak adına sizin de bu sonuca ulaşmanız çok olası.

Bu yordamların varlığını bilmek çok kereler işlerimi kolay ve hızlı bir şekilde tamamlamamı sağladı. Umarım sizlerin de işine yarar.

Bu yazı: WordPress’te filtreler için hız kazandıran yardımcı yordamlar ilk kez karalamalar sitesinde yayınlandı.

Gerek işim için olsun, gerek oğlumun dersleriyle ilgili olsun, bir çok konuda çıktı ihtiyacımız oluyor. Severek kullandığımız Xerox WorkCentre 6027 ile bu ihtiyaçlarımıza çok güzel yanıt veriyor. Hatta Google Cloud Print henüz kapanmamışken sokakta, yolda vs. bir şekilde karşıma çıkan, not alma fırsatım olmayan ya da eve gittiğimde hatırlamak istediğim konuları da yazıcıya gönderiyordum.

M1 ve Big Sur ile değişen çok bir şey olmadı. Sadece bir kaç ay önce bir yazdırma işlemini iptal etmek için yazıcı kuyruğuna girmeye çalıştığımda açılmamıştı ve o an yoğun olduğum için fazla üzerinde durmamıştım.

Gelelim bu haftaya. Oldukça fazla sayfadan oluşan bir sözleşmede, neredeyse her sayfasında yer alan bir metnin hatalı olduğunu ancak yazıcıya gönderdikten sonra fark ettim. Kağıtların heba olmasını istemediğim için hızlıca yazıcı kuyruğunu açıp silmek istedim. Açılmayınca yazıcıyı kapattım. Fakat biliyorum ki, yazıcıyı açınca o yazdırma işi devam edecek. Çözüm için işi yazıcı üzerinden iptal etmek gibi alternatifler olsa da, bu sefer zaman ayırıp bu problemi kalıcı olarak çözmeye karar verdim.

Konuyu biraz araştırınca aslında bu durumun kullanmakta olduğum yazıcı yazılımının silicon işlemci için hazırlanmamış olmasından kaynaklı olduğunu buldum.

Çözüm yolunda ilk iş, yazıcımın güncel bir yazılıma sahip olup olmadığına bakmak için Xerox’un sitesine girdim. 8 Mart 2021 tarihli, Big Sur destekleyen bir sürücü buldum. Her ne kadar ilgili sayfada M1 cihazlar ile ilgili ya da Apple Silicon çip ile ilgili bir bilgi olmasa da Big Sur desteğinin olması, yakın tarihli bir güncelleme olması nedeniyle sorunuma bir çözüm olacağını düşündüm. Ne yazık ki olmadı. Yazılımı ve sürücüyü güncelledikten sonra da yazıcı kuyruğunu açma sorunu devam etti.

Geriye Rosetta çözümü kalıyordu. Bilmeyenler için Rosetta 2, Apple Silicon işlemciye sahip cihazlarda Intel çipi için geliştirilmiş uygulamaların çalıştırılabilmesine olanak sağlıyor.

Yazıcı uygulamanızda Rosetta’yı etkinleştirmek için önce yazılımın bulunduğu yere ulaşmak gerekiyor.

~/Library/Printers yolunda sisteminizde yüklü yazıcıları bulabilirsiniz. Buraya ulaşmak için aşağıdaki yollardan birini kullanabilirsiniz;

• Terminalde open ~/Library/Printers komutunu kullanabilirsiniz.
• Finder açıkken Git menüsü altından Kitaplık başlığını seçebilirsiniz ve Printers klasörüne ulaşabilirsiniz.
• Finder açıkken ⇧ + ⌘ + L tuş kombinasyonu kitaplığı açıp Printers klasörüne ulaşabilirsiniz.

Yazıcı kuyruğu sorunu çıkaran yazıcınızı bulduğunuzda sağ tuşla tıklayarak Bilgi ver seçeneği ile bilgi penceresini açabilirsiniz. Bilgi penceresini tuş takımını kullanarak açmak için yazıcı seçiliyken İngilizce klavye için ⌘ + i, Türkçe klavyede ⌘ + ü kısa yollarını da kullanabilirsiniz.

Genel bölümünde Rosetta’yı kullanarak aç seçeneğini işaretleyip bilgi penceresini kapatabilirsiniz.

Tekrar yazıcı kuyruğunu açmayı deneyebilirsiniz. Ben sorunumu bu şekilde çözdüm. Size tavsiyem üstteki yönergeleri uygulamadan önce yazıcınızın güncel bir sürücüsü/yazılımı olup olmadığını kontrol etmeniz yönünde olacaktır. Yoksa, Rosetta çözümü belki sizin de işinizi görebilir.

Feragat: Her ne kadar burada ilettiğim bilgiler sisteminize zarar vermesi düşük işlemler olsa da dikkatli olmanızı, bilmediğiniz ayarları kurcalamamanızı öneririm. Buradaki bilgileri uygulamayı seçerseniz sisteminizde oluşacak sorunlardan beni sorumlu tut(a)mayacağınızı peşinen kabul etmiş sayılırsınız.

Fotoğraf: jan mesaros

Bu yazı: Yazıcı kuyruğu M1 Mac cihazınızda açılmıyorsa ilk kez karalamalar sitesinde yayınlandı.

Sık kullandığım 10 aracı kenara not aldıktan sonra az kullandığım ama az kullansam da vaz geçmediğim son bir aracı da listeye bonus olarak ekledim. Araçları kısa kısa tanıtacağım. Aklımda daha sonra her bir araç için ayrı bir yazı yazma fikri var. Gelelim araçlara;

1. Byobu

Byobu’nun listenin başında yer almasının ana nedeni, genelde ilk kez bağlandığım sunucularda ilk yüklediğim araç olmasından kaynaklı.

Kendisi GPLv3 açık kaynak kodlu, metin tabanlı bir pencere yöneticisi ve terminal çoklayıcısı.

Birden çok oturum oluşturabilme, ekranları farklı şekillerde döşeme, SSH bağlantısı sonlansa bile uygulamadan çıkış yapılmadığı sürece oturumun devam etmesi gibi özellikleri özellikle sürekli bakım ve yönetim yaptığım sunucularda işlerimi çok kolaylaştırıyor.

2. WP-CLI

Ağırlıklı olarak WordPress işleri yaptığım için byobu’dan sonra sırayı WP-CLI’dan başkası alamazdı sanırım.

Komut satırı ile WordPress yönetimine dair her şeyi yapabileceğiniz 10 numara bir araç.

Periyodik yaptığınız işleri sunucunun cron altyapısı ile birleştirerek bakım sürecini kolaylaştırabilir, site taşıma/göç vb. senaryolarda topluca işlem yapmanız gereken durumlarda komut satırının tüm gücünü arkanıza alabilirsiniz.

3. htop

Klasik top komutunun yeterli olmadığı durumlarda imdada koşan, interaktif işlem görüntüleyicisi.

top’a göre biraz daha renkli, biraz daha işlevsel ve özelleştirilebilir bir arayüz sunuyor. Arama, filtreleme, sıralama vb. gibi özelliklere sahip. Ok tuşları ile çalışan öğeler arasında gezinerek işlem yapabiliyorsunuz da.

4. lnav

Hızlıca log dosyalarına ne düşüyor bakmak için tail iş görüyor ama bazen biraz daha fazlası gerekebiliyor. Bu durumlarda lnav vazgeçilmezim.

Özelliklerini burada saymaya çalışmayacağım. Web sitesinden inceleyebilirsiniz. En sevdiğim özelliği logların içinde SQL sorgusu çalıştırabilmek. Bir diğeri de XML/JSON gibi yapıları daha okunabilir bir biçimde gösterebilmesi.

5. thefuck

Listedeki en farklı araç sanıyorum ki bu. Kelime anlamı olarak biraz terbiyesiz olsa da işlev olarak tam oturuyor.

Yanlış yazdığınız bir komut ya da tam hatırlayamadığınız bir parametreden sonra “kahretsin” dediğiniz anlarda kullanıyorsunuz.

Uygulama (eğer hedeften çok sapmadıysanız) yanlış girdiğiniz komutun doğrusunu ya da olabilecek alternatifleri öneriyor ve komutu tekrar yazmadan kolayca doğru komutu çalıştırabiliyorsunuz.

6. ncdu

Uzak sunucuda hızlı bir şekilde disk alanını neyin kapladığınızı bulmak istediğinizde başvuru aracınız ncdu.

Hem çok hızlı olması hem de terminal ekranında grafik arabirime yakın bir çıktı üretmesi ve kullanım kolaylığı ile çok sevdiğim ve alet çantamdan eksik etmediğim bir araç. Hatta öyle ki sunucuların haricinde yerel geliştirme ortamımda da kullanıyorum.

7. mc (Midnight Commander)

Komut satırında görsel bir arabirim ile dosya işlemleri yapmak için oldukça eski ve köklü bir araç.

DOS günlerimde Norton Commander (NC) kullanmış birisi olarak linux kullanırken benzer bir araç bulmuş olmaktan inanılmaz mutluyum.

8. autojump

Arka tarafta sık kullandığınız yolların bir veritabanını oluşturup, bu yollara kolay bir şekilde cd yapabilmenizi sağlayan küçük ama işlevsel bir uygulama.

9. mtr

traceroute ve ping komutlarını tek bir komutta birleştiren, ağ konusunda alet çantanızda olmasını isteyeceğiniz ufak bir araç.

10. aria2

aria2 bir çok protokolü destekleyen, çoklu indirme vb becerileri olan komut satırı indirme yöneticisi. Dosyayı birden çok kaynaktan indirebilme ve torrent desteği de cabası.

BONUS

Başlıkta 10 yazıyor ama bu aracı eklemezsem olmazdı. Bu yüzden bonus olarak ekliyorum. Molly Guard, SSH oturumlarında uzak sunucuyu yanlışlıkla kapatma gibi durumların önüne geçmek için, kapatma ya da yeniden başlatma komutu verdiğinizde araya girerek “emin misiniz?” diye işlemi doğrulamanızı isteyen ve ancak doğruladığınızda işlemin devam etmesini sağlayan bir araç.

İsminin de tatlı bir hikayesi var. Uzun yıllar önce bir yazılımcının küçük kızının aynı gün içinde iki kere sunucunun düğmesine basarak sunucuyu kapatması sonucu, düğmenin önüne bir pleksiglas plak yerleştiriliyor. Buna da küçük kızın ismine ithafen molly-guard deniyor. Benzer koruyucular endüstriyel sitemlerde de aç/kapa tuşunun hatalı kullanımını engellemek için kullanılıyor.

Kullandığım başka araçlarda var. Ama bunları kısa ve öz bir liste olarak paylaşmak istedim. Önereceğiniz küçük ama işlevi büyük bu tip araçlar varsa yorum kısmını kullanarak paylaşabilirsiniz!

Fotoğraf: Tracy Adams

Bu yazı: Olmazsa olmazım 10 terminal aracı (+1 bonus) ilk kez karalamalar sitesinde yayınlandı.

“Okuma Listem” serisindeki tüm yazılar

Ekim ayında okuduğum kitap;

İnsanlığın Yıldızının Parladığı Anlar – Stefan Zweig

Bir Stefan Zweig kitabına 3 yıldız vereceğimi düşünmezdim ama oluyor işte böyle şeyler. Değişik bir kitaptı. Kalınlığını görünce zaten farklı bir şeyler olduğunu anlamıştım. Alıştığım tek kitaplık kısa hikayeler yerine bu sefer belirli bir konu etrafında toparlanmış bir çok kısa hikaye mevcuttu. Ne var ki Zweig’ın betimlemeleri ve usta kalemi de olsa hiç ilgimi çekmeyen bir alana denk geldim; tarih…

İnsanlığın Yıldızının Parladığı Anlar kısa tarihimizdeki farklı anları Zweig’ın dilinden anlatılar ile okuyucuyla buluşturuyor. İstanbul’un fethinden tutun da, güney kutbunun keşfine farklı farklı anlar klasik bir tarih anlatısı yerine biraz daha değişik bir dille anlatılmış.

ESG’nin Bunu Herkes Bilir kitabı kadar boğmasa da yine de bitirmekte zorlandığımı söyleyebilirim.

Puanım: ★★★☆☆

Karan için, kendim için, Rengin’in anısına ufak ufak tekrar kitap okuma alışkanlığımı geri kazanmaya çalışacağım.

Kapak görseli için kullandığım şablonu freepik.com’dan edindim, yaratıcısı: timmdesign

Bu yazı: Okuma Listem – Ekim 2020 ilk kez karalamalar sitesinde yayınlandı.

“Okuma Listem” serisindeki tüm yazılar

Eylül ayında okuduğum kitap;

Harry Potter ve Zümdürüanka Yoldaşlığı – J.K. Rowling

Görünen o ki J.K. Rowling‘e büyük haksızlık yapmışım. Dördüncü kitapta Hermione’nin ev cinleri ile ilgili davasını yarım bıraktığından dem vurmuştum. Meğer bırakmamış. Spoiler olmaması için daha fazla bahsetmeyeceğim ama sadece bu bile kitabın devam eden serinin bir parçası olduğunu göstermesi açısından çok anlamlı.

Harry Potter ve Zümrüdüanka Yoldaşlığı yedi kitaplık serinin beşinci kitabı. Harry’nin geçmişi ve bugüne kadar olanlar hakkında çok fazla bilgi içerdiği için serinin en önemli kitabı diyebilirim belki de. 1.000 sayfaya yaklaşan kalınlığı ile Rowling’in hiç bir ayrıntıyı pas geçmediğini de söyleyebilirim.

Bu kitapta da Harry için hayat önceki kitaplarda olduğundan kolay değil. Yetkin bir büyücü olmak için oldukça çetrefilli bir yolda ilerliyor ve kazançları olduğu kadar kayıpları da oluyor. Ebedi düşmanı ile bir kez daha karşılaşıyor ve kendisi için çizilmiş kader hakkında daha fazla bilgi sahibi oluyor.

Bir karakteri bu kadar nefret edilebilesi bir hale getirebildiği için Rowling’i özel olarak takdir ediyorum. Keza kitabın sonunda adaleti sağlayıp okuyuculara yaşattığı tatmin duygusu da cabası. (Bknz. Ron’un ağzı ile “dıgıdıg dıgıdıg” yapması)

Her ne kadar Harry Potter serisini Karan ile kitaplar üzerinde sohbet edebilmek gibi bir gaye ile okuyor olsam da, ikinci kez okuyor olmama rağmen yine keyifle okuyorum. Bu kitap biraz ağır olduğu için ilk kez Karan’dan önce bitirdim. Kendisi şu sıralar kitabın yarısında ve kitabın sayfa sayısı biraz gözünü korkuttuğu için sanıyorum hafiften ayak sürüyor. Ben yine de sonraki kitap için Karan’ı bekleyeceğim.

Puanım: ★★★★★

Kapak görseli için kullandığım şablonu freepik.com’dan edindim, yaratıcısı: timmdesign

Bu yazı: Okuma Listem – Eylül 2020 ilk kez karalamalar sitesinde yayınlandı.

“Okuma Listem” serisindeki tüm yazılar

Ağustos ayında okuduğum kitaplar;

Ay Işığı Sokağı – Stefan Zweig

Hızlı okuma listemden bir Zweig kitabını daha bitiriverdim. Bir kitap diyorum ama aslında 3 farklı hikayeden oluşuyor kitap. Ay Işığı Sokağı bunlardan ilki. Spoiler vermeden hikayelerden bahsetmek oldukça güç, bu nedenle hikayelerin konularına pek değinemeyeceğim.

Bir kere daha Stefan Zweig‘ın küçük ya da kısa sürede gerçekleşen olayları nasıl etraflıca anlattığına, tasvirlerine hayran kaldım. Özellikle karakterlerin duygularını aktarma konusunda çok başarılı. Karakter profillerini öyle güzel oluşturuyor ki, Laporella’ın sinsi gülüşünü gözümde canlandırabildim.

Yine de Zweig ile tanışmak için öncül bir kitap olarak önermem. Şu ana kadar okuduklarıma nazaran biraz daha farklı bir yapısı var ve çok daha iyi eserleri varken bu kitap ile kötü bir ön yargı oluşmasını istemem.

Puanım: ★★★★☆

Fantastik Canavarlar Nelerdir, Nerede Bulunurlar? – Newt Scamander (J.K. Rowling)

Karan ile Harry Potter maceramız devam ediyor. Fantastik Canavarlar Nelerdir, Nerede Bulunurlar? Harry Potter kitaplarında karşımıza çıkan canavarlar ve varlıklar ile ilgili bir rehber. Kitabın yazarı olarak Newt Scamander gözüküyor çünkü aslında kitabı büyücülük dünyasında yayınlanmış bir kitap gibi tasarlamışlar. Ön sözünden yazar hakkında sayfalarına kadar bu çizgiyi korumuşlar ve çok keyifli bir sonuç ortaya çıkmış.

J.K.Rowling‘in Comic Relief ve Lumos için kaleme aldığı bu kitabın tüm gelirleri bu iki hayır kurumuna gidiyor. Bu amaçla şu ana kadar yazdığı iki kitaptan birisi. Diğeri de okuma listemde bekliyor.

Rowling bu kitapta, mitler ve efsanelerde kendisine yer bulmuş bir çok yaratığı çok güzel bir şekilde Harry Potter dünyasına entegre etmiş durumda. Özellikle Muggle dünyasına yaptığı referanslar (Peri ve tek boynuzlu at örnekleri vb.), canavar ve varlıkların ayrıntılı bilgileri, Muggleların başlarına gelen şeylerin aslen bu sihirli yaratıkların yaptıkları olması gibi konular Harry Potter okuyucularının okuma keyfini artıracak bir etki oluşturuyor.

Yavrunuz Harry Potter okuyorsa peşi sıra ya da belki öncesinde bu kitapları aradan çıkartmanızı tavsiye ederim. Böylece bahçede pıtırkurt aramaya çıktığınızda neyle karşı karşıya olduğunuzu az çok bilirsiniz.

Puanım: ★★★★★

Çağlar Boyu Quidditch – Kennilworthy Whisp (J.K. Rowling)

Çağlar Boyu Quidditch aynı Fantastik Canavarlar Nelerdir, Nerede Bulunurlar?‘da olduğu gibi takma bir yazar ismiyle, Kennilworthy Whisp tarafından yazılmış görünse de, yine Harry Potter evreninin ayrıntılarına ışık tutan bir J.K.Rowling kitabı.

Popüler büyücü oyunu Quidditch’in tarihini, kurallarını ve daha bir çok ayrıntıyı öğrenebileceğiniz eğlenceli bir kitap. Özellikle Amerika’da oynanan Quodpot ile ilgili kısımlarda çok güldüm, eğlendim. Rowling ince bir alayla, hınzırca bir gönderme yapmış.

Kitabın kalitesi ve içindeki çizimler de keza yine takdir ettiğim diğer iki ayrıntı oldu.

Puanım: ★★★★★

1984 – George Orwell

1984 uzun zamandır okuduğum en iyi kitaptı diyebilirim. Belki de kitapta anlatılanlar ile günümüz Türkiye’si arasında çok fazla benzerlik görmüş olmamdan dolayı bu kadar güçlü duygular hissetmiş de olabilirim. Nihayetinde çok keyifli bir kitaptı. Verebilseydim daha yüksek puan verirdim.

George Orwell yarattığı distopyada oldukça titiz davranmış. Hikayedeki dünyayı basit öğelerle geçiştirmemiş. Kullanılan dilden, toplum yapısına bir çok konuda ayrıntılı bir çekilde çalışmış ve ortaya çıkan sonuç da harika olmuş. Kitap bittikten sonra yer alan ek de bunun bir başka göstergesi.

Kitaba yapılan yorumlardan birinde Yevgeny Zamyatin‘den Biz kitabını öğrendim. Hem karşılaştırmak adına hem de bu türden daha çok kitap okumak için en kısa sürede edinip okuyacağım.

Son olarak, okurken çok hoşuma giden iki alıntıyı paylaşmak istiyorum;

Geçmişi kontrol eden geleceği kontrol eder. Bugünü kontrol eden geçmişi de kontrol eder.

Kitleler asla, yalnızca ezildikleri için, kendiliklerinden başkaldırmazlar. Kendilerine karşılaştırma yapabilecekleri ölçüler verilmedikçe, ezildiklerinin bilincine varmazlar.

Puanım: ★★★★★

Bu ay en azından bir kitap daha okumak istiyordum ama başladığım kitaplar biraz ağır (hem konu olarak, hem gramaj olarak) olduğundan yetiştiremedim. Darısı Eylül’e.

Kapak görseli için kullandığım şablonu freepik.com’dan edindim, yaratıcısı: timmdesign

Bu yazı: Okuma Listem – Ağustos 2020 ilk kez karalamalar sitesinde yayınlandı.

“Okuma Listem” serisindeki tüm yazılar

Gelelim Temmuz ayında okuduğum kitaplara;

Harry Potter ve Ateş Kadehi – J.K.Rowling

7 kitaplık serinin tam ortası, serinin dördüncü kitabı Harry Potter ve Ateş Kadehi‘ni büyük resmin yavaş yavaş ortaya çıktığı ve ana hikayenin ilk keskin virajı olarak görüyorum. Artık J.K. Rowling‘in bir nakış gibi ince ince dokuduğu büyülü dünyayı biliyoruz, yeni yaratıklar ve kişilerle tanışsak da hikayeye hakim durumdayız ve artık bu kitap ile üzerine mükemmel bir hikaye inşa edilebilecek çok sağlam bir zemine sahip oluyoruz.

Geçmişte neler olduğu ile ilgili daha derinlemesine bilgilere ulaşırken, Harry’nin sihirli macerasında olgunlaşmasına ve ustalaşmasına da şahit oluyoruz. Harry, Ron ve Hermione’nin arkadaşlıkları şu ana kadar çok de değinilmeyen aşk vb. konuların da dahil olduğu bir dizi engeli aşıyor. Bu da sadece Harry’nin bir karakter olarak gelişmesinin ötesinde, güçlü bir dostluk ve beraberlik olgusu oluşturuyor.

Heyecanın doruk yaptığı finali ile akıllardaki bir çok soruya yanıt veriyor olsa da ev cinlerinin durumu çözülmemiş bir uç olarak açıkta kalıyor. Özellikle Hermione’nin kitap boyunca sürdürdüğü inatçı tutumun bir şekilde bir meyve vermesi ya da Hermione tarafında sonuçlanmasını beklerdim. Hermione’nin karakterini okuyucuya net olarak gösteren bir yan hikaye olmasına rağmen havada kalmış olmasını minicik bir hayal kırıklığı olarak kitapla beraber rafa kaldırıp, sonraki kitaba doğru ufak ufak ilerliyorum.

Puanım: ★★★★★

Satranç – Stefan Zweig

Satranç‘ı ilk okumamın üzerinden bir yıl geçmiş. Sevdiklerime hediye etmek üzere eve aldığım 10 kitaptan ilkini hediye ettiğimde bir kere daha okumaya karar verdim. İyi ki vermişim bu kararı. İkinci kez okumama rağmen yine çok keyifli bir okuma oldu. Tasvirler, ayrıntılar, hikaye ve anlatımın akıcılığı kitabı tekrar tekrar okunabilir kılıyor. Tabi bunda çeviri kalitesinin de çok büyük bir önemi var. Bu konuda İş Bankası Yayınları’na da ayrıca teşekkürler.

Bir önceki okumamdaki yorumlarım;

Harika bir kurgu, mükemmel bir anlatım. Çeviri de çok iyiydi. Özellikle bazı yerlerde bilinçli bir şekilde yabancı dilde bırakılmış kelime öbekleri, duyguların ifade edilmesini daha güçlü bir hale getirmişti. Stefan Zweig okumaya son kitabından başlamış olmam biraz değişik oldu ama diğer kitaplarına en kısa sürede geçiş yapacağım.

Puanım: ★★★★★

Bunu Herkes Bilir – Emrah Safa Gürkan

Sayfa sayısı çok olmasa da okumak için belli bir disiplin ve konsantrasyon gerektirdiği için ve üstüne üstlük tarih sevmeyen bir kişi olarak kitabı okumam yaklaşık 4 ay sürdü. Emrah Safa Gürkan kitapta oldukça çetrefilli bir dil kullanmış ve zaten kitabın bir kaç yerinde ve özellikle son sözünde bundan bahsediyor. Dolayısıyla okurken, okuduğunu anlamak için ya da kullanılan kelimelerin anlamlarını öğrenip cümlenin genel anlamını idrak edebilmek için normalden daha uzun bir süreye ihtiyaç duydum.

Yine de Bunu Herkes Bilir için, eğlenceli kurgusu ile, okuyucuyu eğitmeye yönelik misyonuyla ve içerdiği bir çok önemli bilgiyle keyifli bir kitap diyebilirim. Aşırı abartılan tarihimizdeki yanlışları, bir çok zaman kısacık örneklerle bertaraf etmesi benim gibi tarih okuması yapmayı sevmeyen bir okuyucuyu bile keyiflendirdi. Özellikle bugüne kadar tarihi sadece okuldaki tarih kitaplarından öğrenmiş birisi olarak tarih ilminin olay/kişi/kurum özelinde değil de dönemin imkanları, ilişkiler, olaylar, kişiler ve nesnelerin arasındaki bilgi kırıntılarının bir araya getirilerek daha doğru bir sonuca ulaşmanın gerekliliğini öğrendim. Kitaptan en büyük kazanımım tarihe ve tarihimize olan bakışımın bu yöndeki değişimi oldu.

Kısıtlı bilgimle söyleyebileceklerim bu kadar. Tarih alanında çalışanların yorumlarını incelediğimde kitap ile ilgili çok daha farklı eleştirilere de rastladım fakat bu eleştiriler benim görüş açımın oldukça dışında kaldığı için kitabı önermekte bir sakınca görmüyorum.

Puanım: ★★★★☆

Mecburiyet – Stefan Zweig

Kısa ve keyifli bir Stefan Zweig kitabını daha geride bıraktım. Çok uzun olmasa da giriş ve gelişme bölümlerinde o kadar güçlü ilerliyor ki, kendimi sonucunu merak ederken buldum. Ve kitabın kısa olmasına sırf bu sebepten sevindim.

Bir ülkenin vatandaşı olmanın beraberinde getirdiği yükümlülükler nereye kadardır? Dünya vatandaşı olmayı seçmek söz konusu olmaz mı? Ferdinand bir savaşa katılmamak adına yıllarca kendisiyle savaşmadı mı? Kitapta okuduğumuza Ferdinand’ın son savaşı diyebilir miyiz?

Hikayede kısmen daha az yer alsa da, en az Ferdinand kadar güçlü duygularını hissettiğimiz Paula ile istasyonda bavul üzerine savaşları ve insanların işin iç yüzünü bilmeden müdahil olmaları kitapta beni en çok etkileyen bölümlerden biriydi.

Mecburiyet özellikle bir şeylere ara verdiğiniz bir zamanda hızlıca okuyabileceğiniz ama sonrasında çokça düşünebileceğiniz güzel bir kitap.

Puanım: ★★★★☆

Abonelik – Tien Tzuo

Abonelik, okuduktan sonra okumak için geç kaldığımı düşündüğüm bir kitap oldu. Bu kitapla daha önce tanışmak son üç senede yapmak için uğraştığım bir çok konu için bana yol gösterebilir ve zaman kazandırabilirdi.

Tien Tzuo özellikle kendi şirketi üzerinden yola çıkarak hızla gelişmekte olan abonelik modeli üzerine derinlemesine bir kitap yazmış. Sahip olmak yerine erişebilir olmanın değerli olduğu günümüzde abonelik modeli de geçer akçe olarak karşımızda duruyor. Bir süre daha bu model ile hayatımıza devam edeceğimizi ön görüyorum. Dolayısıyla bu kitap ve anlatılanlar da oldukça değer kazanıyor gözümde.

Evet kitap güzel, okumanızı da tavsiye ederim ama kendinizi kötü çevrilmiş, editöryel anlamda kötü yönetilmiş bir kitaba da hazırlamnızı tavsiye ederim. 2. Baskıyı okumuş olmama rağmen çok fazla yazım hatası, dil bilgisi hatası ve çeviri hataları mevcuttu. Kendim de bol miktarda çeviri yaptığım ve başkalarının çevirilerini kontrol ettiğim için, makine çevirisini insan çevirisinden çok rahat ayırt edebiliyorum ve eminim ki bu kitabın belli bölümlerinde makine çevirisinden edinilen çıktı fazla kontrol edilmeden direkt kullanılmış. Ayrıca Türkçe’ye yerleşmemiş ya da henüz kendine bir yer bulamamış bazı terimlerin zorlama çevirileri de zorluk yaratabiliyor. Örneğin IoT – Internet of Things için Şİ – Şeylerin İnterneti kullanımı gibi. Kitapta her Şİ gördüğümde irkildim desem yeridir. Salon yayınları, lafım size; hadi 2017’de Vikipedi yasaklıydı, oradan bakamadınız diyelim, basit bir arama bile IoT için Türkçe’de “Nesnelerin İnterneti” kullanımının kabul gördüğünü size gösterebilirdi. Şİ nedir ya?..

Puanım: ★★★★☆

Bu ay okuduğum kitaplarla anladım ki, kitap ne kadar iyi olursa olsun, çeviri kötü olduktan sonra kitaptan keyif almak çok zor olabiliyor. İyi bir çeviri de zaten iyi olan bir kitabı çok daha yukarılara taşıyabiliyor.

Harry Potter serisinde Karan’ın peşinden devam ediyorum. Ana kitapların haricinde HP evreni etrafında J.K.Rowling’in kaleme aldığı bir kaç kitabı daha edindik. Onları da okumayı planlıyorum. Zweig’ın okumadığım kitaplarına da yoğunlaşacağım.

Kapak görseli için kullandığım şablonu freepik.com’dan edindim, yaratıcısı: timmdesign

Bu yazı: Okuma Listem – Temmuz 2020 ilk kez karalamalar sitesinde yayınlandı.

“Okuma Listem” serisindeki tüm yazılar

Gelelim Haziran ayında okuduğum tek kitaba;

Keşfetmenin Hazzı – Richard P. Feynman

Richard P. Feynman‘ı o kadar sevdim ki, hayat hikayesini ve kendisini anlatan kitapları uzun zamandır edinip okuyorum. Keşfetmenin Hazzı için daha farklı beklentilerim vardı, biraz daha iç dünyasına girebileceğimi sanıyordum. Daha önce diğer kitaplarda okumuş olduğum bir çok bilginin tekrarına denk geldim. Ama arada kendisinin düşünce yapısı hakkında, fikirleri ve olaylara yaklaşımı ile ilgili yeni bilgilere de ulaştım. Yine de keyifli bir okumaydı. Ders kitaplarına geçmeden okuyabileceğim son bir kaç kitabı kaldı sanırım. :)

Puanım: ★★★★★

2020 meydan okumamda yavaş yavaş geri kalmaya başladım. Tatil bittikten sonra ve yoğunluğum biraz azalınca arayı kapatmayı planlıyorum.

Kapak görseli için kullandığım şablonu freepik.com’dan edindim, yaratıcısı: timmdesign

Bu yazı: Okuma Listem – Haziran 2020 ilk kez karalamalar sitesinde yayınlandı.