Powoli mija fala zachwytu nad usługami typu "za darmo" a użytkownicy coraz częściej zaczynają się zastanawia skąd bierze się to za darmo i jaki model biznesowy za tym stoi. Najczęściej odkrywają wtedy smutną prawdę o handlowaniu naszymi danymi, często wrażliwymi, manipulacjach tym jakie treści powinniśmy obejrzeć czy brutalnej cenzurze, której jesteśmy poddawani w zamian za "za darmo". Każdy nie raz już pewnie spotkał się z opinią, że najwyższy czas opuścić Gmaila czy Facebooka, tylko co później? Jak żyć? Przenieść się z jednej darmowej usługi do drugiej, która niedługo zacznie robić to samo co poprzednia?

Spójrzmy prawdzie w oczy, jeżeli chcemy być kowalami własnego losu, samemu decydować co jest moralne a co nie i mieć kontrolę nad własnymi danymi to musimy się pogodzić z tym, że będzie to kosztowało. Pytanie jak wiele i czy nie dało by się jeszcze taniej? Najlepiej nie wymyślać koła na nowo tylko przyjrzeć się jak to działa w przyrodzie. Jeżeli nie stać nas na przyczepę kempingową a właśnie tak chcemy spędzić ze znajomymi wakacje to zawsze można się złożyć. Koszty drastycznie spadną i wszyscy na tym skorzystają. Podobnie jest z danymi i usługami z których korzystamy. Wystarczy kupić/wynająć przyczepę (serwer) i znaleźć kogoś z prawem jazdy (lekko ogarniętego technicznie).

Jeżeli już mamy serwer i ludzi mogących go sfinansować to do akcji wkracza YunoHost - oprogramowanie dla serwera tak łatwe w obsłudze, że każdy kto prowadził choćby stronę na WordPressie i samemu doinstalował kilka pluginów, będzie umiał nim administrować. Ideą stojącą za YunoHost jest właśnie maksymalne ułatwienie stawiania własnych serwerów i hostowania popularnych aplikacji. Jak sami zresztą piszą:

Instalacja

Do działania YunoHost wymaga 64-bitowego Debiana 9, więc jeżeli przy wynajmowaniu serwera macie do wyboru system operacyjny to właśnie w Debiana 9 należy się uzbroić.

Następnie wystarczy zalogować się na świeży serwer przez ssh, jako root i użyć polecenia:

# bash <(wget -q -O- https://install.yunohost.org/)

W razie gdyby wget nie był jeszcze zainstalowany w systemie:

# apt install wget

Ja w przypadku obrazu Debiana 9 dostarczanego przez OVH zostałem jeszcze poproszony przez instalator do odinstalowania pakietu bind9, ponieważ konfliktował z pakietem dostarczanym przez YunoHosta (dnsmasq):

# apt remove bind9

Instalator gładko przeprowadza cały proces instalacji pakietów i konfiguracji usług a na koniec dostajemy gotowy już do działania panel administracyjny. I w zasadzie od tego miejsca całość konfiguracji może odbywać się wyłącznie przez przeglądarkę. Czyli przy dobrym wietrze cała instalacja sprowadza się do zalogowanie się przez ssh i wklejenia jeden komendy.

Administracja

Po zalogowaniu się do panelu użytkownika powinniśmy zobaczyć pusty dashboard (nie zainstalowaliśmy jeszcze żadnych aplikacji) a w stopce link do panelu administracyjnego.

Panel administracyjny jest bardzo intuicyjne i w zasadzie trudno się tam zgubić. W paru klikach możemy dodać nowych użytkowników, którzy automatycznie otrzymają swoje skrzynki pocztowe (nawet z limitem przestrzeni jeżeli chcemy).

Możemy podpiąć własną domenę o ile posiadamy już jakąś a jeżeli nie posiadamy mamy opcję skorzystania z subdomeny pod jedną z trzech domen w ramach serwisu dynamic DNS, więc serwer możemy postawić nawet u siebie w domu i nie będzie...

Nieco ponad 2 tygodnie temu pisałem o rozproszonym systemie plików IPFS. Jedną z głównych wad obecnego internetu, z którą chce sobie poradzić IPFS, jest centralizacja:

[...] obecna sieć jest mocno scentralizowana a przez to bardzo podatna na wszelkie przypadki cenzurowania treści, odcinania dostępu do zasobów czy nawet odcinania całych krajów od internetu.

5 dni później (29 kwietnia 2017) obywatele Turcji zostali na polecenie rządu odcięci od Wikipedii. Z racji swojej pracy, ludzie z Protocol Labs (zajmujący się rozwojem IPFS-a) postanowili wykorzystać to co już stworzyli i pokazać przydatność sieci rozproszonej.

3 maja w sieci IPFS został udostępniony statyczny zrzut tureckiej Wikipedii. W drodze są już zrzuty w języku Arabskim, Kurdyjskim i Angielskim. Zrzut można przeglądać korzystając bezpośrednio z identyfikatora wskazującego na obraz Wikipedii z 30 kwietnia

/ipfs/QmT5NvUtoM5nWFfrQdVrFtvGfKFmG7AHE8P34isapyhCxX/wiki/Anasayfa.html

lub za pośrednictwem systemu nazw (IPNS), który to identyfikator będzie zawsze wskazywał na najnowszą wersję zrzutu:

/ipns/QmVH1VzGBydSfmNG7rmdDjAeBZ71UVeEahVbNpFQtwZK8W/wiki/Anasayfa.html

Jest jeszcze tylko jedno ale, wersja 0.4.8 węzła nie radzi sobie zbyt dobrze z pociętymi katalogami (directory sharding) więc trzeba skorzystać z jeszcze nie wydanej wersji 0.4.8-rc1 lub 0.4.9-rc2. Jednak na szczęście w Protocol Labs też używają ArchLinuxa więc paczka go-ipfs-git autorstwa Kubuxu (swoją drogą studenta AGH) czeka już w AUR.

$ yaourt -S go-ipfs-git

Teraz po wystartowaniu węzła jesteśmy gotowi do przeglądania statycznej Wikipedii. W tym celu w przeglądarce wchodzimy na:

http://127.0.0.1:8080/ipns/QmVH1VzGBydSfmNG7rmdDjAeBZ71UVeEahVbNpFQtwZK8W/wiki/Anasayfa.html

I jesteśmy na ostatnim zrzucie:

Nawet wyszukiwanie działa:

Wikipedia będzie dostępna w sieci IPFS tak długo jak długo któryś z węzłów z którymi mamy kontakt będzie ją posiadał. Jednak nawet kiedy jakakolwiek kopia przestanie być dostępna wystarczy aby jeden węzeł ją ponownie dodał, żeby cała sieć znów miała do niej dostęp. Po ponownym dodaniu Wikipedia nadal będzie miała ten sam identyfikator, bo jak wiadomo jest to kryptograficzny hash tworzony na podstawie treści czyli ta sama treść będzie zawsze miała taki sam identyfikator.

Aby pomóc udostępniać (seedować) Wikipedię wystarczy ją przypiąć do swojego węzła:

$ ipfs pin add QmT5NvUtoM5nWFfrQdVrFtvGfKFmG7AHE8P34isapyhCxX

Jest to identyfikator tureckiej wersji która zajmuje 10 GB. Dla porównania łącznie wersje turecka, arabska i kurdyjska zajmują 25 GB a wersja angielska 250 GB.

Więcej informacji o całej akcji znajdziecie na blogu IPFS-a.

Dobrej zabawy w przywracanie wolności ( ͡° ͜ʖ ͡°)

Shenzhen to miasto w południo-wschodnich Chinach, graniczące na południu z Hongkongiem. Jak podaje oficjalna witryna rządowa pod koniec 2015 roku miasto zamieszkiwało na stałe ponad 11 mln ludzi (dla porównania Warszawa ma około 1,7 mln mieszkańców).

Na pierwszy rzut oka nic szczególnego, duże miasto jak to w Chinach. Jednak to właśnie tutaj zjeżdżają się firmy z całego świata, pracujące nad innowacyjnymi technologiami i wynalazkami a startup to coś tak powszechnego jak u nas firma. 9 miesięcy potrzebnych w Szwajcarii na przejście od pomysłu do gotowego produktu tu może być skrócone do 3 miesięcy a prototyp robota można zbudować w zaledwie tydzień. Jak to możliwe i co ma z tym wspólnego specyficzne podejście do praw autorskich i patentów? Poznajcie Shenzhen, miasto mejkerów.

Aha, no i jestem ciekaw Waszych opinii.

Co niby może być ciekawego w systemie plików? Poza tym, że można zrobić z niego grę RPG to zazwyczaj niewiele. W tym przypadku może być jednak zupełnie inaczej. IPFS (InterPlanetary File System) to nowo powstający protokół, który w przyszłości może diametralnie zmienić sposób funkcjonowania sieci Internet a zastąpienie protokołu HTTP będzie tylko jednym ze skutków ubocznych.

Problemy dzisiejszej sieci

Nowych protokołów zazwyczaj nie tworzy się dla zachcianki ale w celu rozwiązania jakiś istotnych problemów. Jakie problemy więc próbuje rozwiązać IPFS?

• CENTRALIZACJA - obecna sieć jest mocno scentralizowana a przez to bardzo podatna na wszelkie przypadki cenzurowania treści, odcinania dostępu do zasobów czy nawet odcinania całych krajów od internetu.
• NIEEFEKTYWNOŚĆ HTTP - protokół HTTP zakłada pobieranie danego pliku z pojedynczej maszyny, nie mamy możliwości pobierania go równolegle z wielu (często bliższych nam) punktów jednocześnie tak jak w przypadku sieci p2p.
• UTRATA HISTORYCZNYCH DANYCH - każdego dnia wiele wartościowych treści znika bezpowrotnie z internetu wraz ze stronami na których były zamieszczone a proces ich zabezpieczania i wersjonowania nie jest prosty i często wiąże się z tworzeniem kolejnych duplikatów co kosztuje sporo miejsca.
• UZALEŻNIENIE APLIKACJI OD INTERNETU - większość współczesnych aplikacji jest uzależniona od dostępu do internetu a przez to nienadająca się do krajów trzeciego świata, nieodporna na katastrofy naturalne (podczas których duże obszary są odcinane od sieci) czy często przerywane połączenia.

Rozwiązania

Ok, skoro już wiemy z jakimi problemami chce zmierzyć się IPFS to teraz przyjrzyjmy się jakimi sposobami będzie starał się je pokonać.

1. TOPOLOGIA

Obecnie wiele aplikacji działa w oparciu o scentralizowaną architekturę (A). Charakteryzuje się ona podziałem na role klient-serwer gdzie klientów mamy wielu natomiast serwer jest jeden (choć często składa się z wielu instancji). Łatwo możemy tu publikować informacje, ponieważ wysyłamy je w jedno miejsce, z którego następnie wszyscy klienci je odczytują. Problemem jest tu natomiast skalowanie aby sprostać ogromnej liczbie klientów dobijających się po aktualne informacje. Największą bolączką są pojedyncze punkty awarii (single point of failure), które w przypadku niewłaściwego funkcjonowania są w stanie unieruchomić przepływ informacji w całej sieci. Weźmy tu za przykład takie aplikacje jak Facebook czy Twitter. W przypadku awarii Load Balancerów, błędu w konfiguracji DNS-ów czy niedyspozycji bazy danych te aplikacje stają się całkowicie sparaliżowane.

Lepszym podejściem jest oczywiście architektura zdecentralizowana (B), która jest w stanie znieść unieruchomienie niektórych serwerów, ponieważ pomimo, że serwery w niej zlokalizowane komunikują się między sobą to nie są od siebie uzależnione. Przykładem mogą być tu serwery mailowe, serwery sieci komunikacji XMPP czy sieci społecznościowe takie jak Diaspora. Jeżeli przestanie działać jeden z podów Diaspory nie przeszkodzi to w komunikacji użytkownikom innych podów. Oczywiście nadal istnieją tu wąskie gardła takie jak serwery DNS czy serwery na których masz aktualnie konto.

Najbardziej odporną topologią jest sieć rozproszona (C), na którą to właśnie stawia IPFS. Taka architektura wiąże się jednak zupełnie innym podejściem do projektowania aplikacji, ponieważ każdy węzeł może się tu zachowywać jednocześnie jako klient i serwer oraz być połączony z dowolną liczbą innych węzłów. Co...

Całkiem niedawno miałem okazję przeprowadzić pewnego (już dość wysłużonego) McBooka przez tunel białego światła do krainy wiecznego Linuksa. Chociaż instalacja przebiegła gładko to miałem wcześniej niezły dylemat, bo jaką dystrybucję można zaoferować wieloletniemu użytkownikowi OS X-a, który przecież słynie z łatwości użytkowania i ładnego, dopracowanego interfejsu? Ubuntu? Wielu użytkowników do dzisiaj nie potrafi przełknąć Unity. Mint? Niby bardziej intuicyjny, ale chyba zbyt klasyczny, efektu wow nie będzie.

Tak się jednak złożyło, że światło dzienne ujrzała właśnie nowa wersja dystrybucji Elementary OS, która jak pamiętałem zgarnęła przy poprzednim wydaniu całkiem niezłe oceny blogerów. Instalacja Loki 0.4 (na bazie Ubuntu 16.04 LTS) waży 1,32 GB i zawiera, tak jak się można spodziewać, bardzo prosty i intuicyjny instalator graficzny. Tak prosty, że przypomniały mi się czasy przeklikiwania dalej, dalej, dalej, w instalatorach Windowsów 9x.

Po instalacji i ponownym uruchomieniu lądujemy na ładnym ekranie logowania Lightdm a następnie na spójnym graficznie pulpicie.

Na pierwszy rzut oka wyglądało mi to na połączenie Androida ze OS X-em. Minimalizm, estetyka i ładny motyw graficzny. Chociaż muszę przyznać, że domyślny motyw jest IMHO jednym z brzydszych w porównaniu do innych dostępnych.

Pierwsza rzecz, która przykuła moją uwagę to ładne i funkcjonalne obramowania okien, które nie są wyłącznie zajmującą miejsce belką z tytułem ale zawierają też "inputy", paski nawigacji czy inne podręczne przyciski.

Wszystkie zainstalowane aplikacje mają też OS X-owy look&feel.

odtwarzacz muzyki

edytor tekstu

czy klient poczty

Wszystko jest ze sobą bardzo dobrze skomponowane. Nie brakuje też znanych ułatwień takich jak efekt Expose rozstawiający na ekranie wszystkie aktywne okna czy łatwego ich przerzucania na inne obszary robocze. Wszelkie powiadomienia to również wielofunkcyjne obiekty, które mogą zawierać różnego typu widgety.

Mógłbym tu jeszcze wymieniać i wymieniać ale o wiele dokładniej zrobi to wpis na oficjalnym blogu opisujący nowe wydanie. Moim skromnym zdaniem tak przyjaznej dystrybucji do tej pory nie widziałem i myślę, że próg wejścia do świata Linuksa został tym samym obniżony do poziomu, którego nie spodziewałem się zobaczyć jeszcze przez długi czas. Co prawda spotykam coraz więcej nie-technicznych osób używających Ubuntu ale od dzisiaj, jeżeli ktoś mnie spyta o poradę na pewno Ubuntu nie będzie pierwszą dystrybucją jaką polecę.

Dla osób, które chciałby spróbować polecam jeszcze dwa linki:

• elementary.io/pl/docs/installation
• elementary.io/pl/docs/learning-the-basics

Więcej oczywiście na: elementary.io

Bardzo lubię pythonowe paczki z serii for humans. Obok requests (zamiennika urllib2) czy Envelops (Mailing for human beings) znajdziemy również HTTPie - doskonały zamiennik takich konsolowych narzędzi jak wget czy curl.

Instalacja

jak zawsze banalnie prosta.

pip install httpie

lub jeżeli nie chcecie zainstalować paczkę tylko dla swojego użytkownika:

pip install --user httpie

Po instalacja do naszej dyspozycji mamy komendę http.

Główne zalety httpie

• kolorowanie wyjścia
• formatowanie wyjścia
• łatwy upload plików
• pobieranie plików w stylu wget-a
• obsługa parametrów GET i POST
• nagłówki
• bezpieczeństwo (uwierzytelnianie, https)
• obsługa sesji
• strumieniowanie odpowiedzi

Kilka przykładów użycia:

Wysłanie POST-a

--print HB pozwala wyświetlić jedynie nagłówki (H) oraz treść (B) żądania.

Pobieranie pliku

Dzisiaj będzie o złotej rybce, która jest w stanie spełnić większość naszych życzyń dotyczących efektownej i efektywnej konsoli. Friendly Interactive SHell czyli fish to jedna z powłok systemowych, której możemy użyć w konsoli jako zamiennika basha czy zsh.

Instalacja

Powłoka fish jest dostępna w repozytoriach większości dystrybucji. Wystarczy zainstalować paczkę.

# pacman -S fish

Następnie ustawić ją jako domyślną powłokę dla naszego użytkownika.

$ chsh -s /usr/bin/fish

Gotowe, po uruchomieniu nowej konsoli zobaczymy domyślne powitanie fisha.

Menadżer pakietów

Dobre rozwiązania mają to do siebie, że są zbudowane na solidnej podstawie ale jednocześnie dają możliwość rozszerzania swoich funkcji za pomocą pluginów. Podobnie jest i w tym przypadku. Do wyboru mamy nawet kilka menadżerów pakietów tj.

• fundle - inspirowany Vundle-m czyli podobnym menadżerem dla Vim-a
• oh-my-fish - menadżer inspirowany oh-my-zsh
• fisherman - nowy i podobno najszybszy z nich wszystkich

Jako że dzisiaj wpadłem na fishermana to właśnie jego zademonstruję. Do jego instalacji wystarczy nam curl.

$ curl -sL get.fisherman.sh | fish

Do dyspozycji mamy teraz komendę fisher oraz dwa domyślnie zainstalowane pakiety.

$ fisher list
* debug
* spin

Rybaka w działaniu możecie dokładniej pooglądać tutaj - fisherman.sh/#demo

Szczegółową listę pakietów można podejrzeć wklepując:

$ fisher search --long

Oczywiście lista obejmuje jedynie wspierane i przetestowane paczki ale nie zabrania nam to zainstalowania dowolnej paczki ze ścieżki, url-a czy podając autora i nazwę repozytorium.

$ fisher install owner/repo

Osobiście moim must have w konsoli jest nazwa użytkownika i maszyny, na którą jestem obecnie zalogowany, dlatego pierwsze co robię po instalacji fisha to dostosowanie prompta poprzez instalację paczki lambda.

Użytkowanie

Fish jak już sama nazwa wskazuje został zaprojektowany jako przyjazna użytkownikowi interaktywna powłoka. Interakcje możemy zauważyć już po wpisaniu pierwszego znaku, ponieważ powłoka od razu podpowiada nam pasujące do wpisanego tekstu komendy.

Out of the box podpowiada też argumenty różnych komend.

Używając zsh często przyłapywałem się na tym, że 80% rzeczy które robię w konsoli zaczynają się od wciśnięcia ctrl+r czyli kombinacji pozwalającej na wyszukiwanie w historii. W fishu ten krok stał się zbędny ponieważ domyślnie wszystko co wklepujemy automagicznie przeszukuje historię w celu podpowiedzenia nam ostatniego użycia a strzałkami w górę i w dół możemy przeglądać pozostałe pasujące rezultaty.

Mógłbym tu jeszcze pozachwycać się nad wieloma fajnymi rzeczami jakie można znaleźć w fishu, ale nie po to ktoś napisał do niego ładny tutorial, żebym go teraz pominął. Pluginy najlepiej przetestować samemu, ewentualnie korzystając z fisher search --long przejrzeć najpierw ich repozytoria ponieważ na większości znajdziecie gotowe screeny.

Na koniec oficjalnie: fishshell.com

h3. UPDATE

Ponieważ moja poprawka do lambdy dodająca wsparcie dla pythonowego virtualenva wisi od dłuższego czasu to działającą wersję możecie zainstalować z mojego repozytorium

fisher install trojkat/theme-lambda

Lub jeżeli korzystacie z omf:

omf install https://github.com/trojkat/theme-lambda

Dzisiaj polecam przejrzeć ciekawy test wykonany przez Sławomira Zborowskiego, który dokonał porównania Pythona3, Node.js-a i C++ jako REST-owych backendów do aplikacji frontendowych.

Prawdę mówiąc zdziwiła mnie tak dobra forma Node.js-a. Czy to już czas na #dobrazmiana?

Little War Game to bardzo grywalna strategia czasu rzeczywistego przypominająca trochę średniowiecznego StarCrafta. Gra jest w pełni darmowa i zarazem wieloplatformowa, ponieważ działa w przeglądarce w całości napędzana JavaScriptem (zero Javy, zero Flasha).

Co ciekawe za całą mechanikę gry (nie licząc grafiki i muzyki) odpowiada jeden programista. A co jeszcze ciekawsze oprócz jQuery i Underscore'a nie używał żadnych frameworków. Cała komunikacja z backendem odbywa się naturalnie po websocketach a na zapleczu siedzi node.js.

Little War Game to idealna gra do rozgrywki wieloosobowej, bez problemu możemy zahostować własną grę na jednej z miliona map czy dołączyć się do już istniejącej rozgrywki. Można również zagrać z komputerem, którego inteligencja stoi na całkiem przyzwoitym poziomie.

Oczywiście w grze nie brakuje też takich bajerów jak edytor map czy nawet odtwarzanie powtórek a mnogość jednostek i powiązanych z nimi budynków zapewnia całkiem przyjemną rozgrywkę ekonomiczną. Nic tylko odpalić url-a w wolnej chwili i zaprosić kilku znajomych.

A teraz przejdźmy do rzeczy: littlewargame.com