Om het gebruik van deze methodiek te stimuleren heeft NRPO-SIA recent een laagdrempelige subsidieregeling geopend. Hogescholen met lopende RAAK-gefinancierde projecten kunnen per project aanspraak maken op €2500,- subsidie wanneer zij de intervisiemethodiek toepassen in hun project.

Om voor subsidie in aanmerking te komen, moet een door SIA-erkende gespreksleider worden betrokken die bekend is met de methodiek. Ik ben hiervoor beschikbaar. Wilt u meer weten over de mogelijkheden en kosten, neem dan vrijblijvend contact met mij op.

De regeling loopt tot 9 november 2017. Meer info over de subsidieregeling kunt u vinden op de website van NRPO-SIA.

‘The single biggest problem with communication is the illusion that it has taken place’

Taal is een verraderlijk iets. Regelmatig gebruiken mensen verschillende woorden maar bedoelen ze hetzelfde en net zo vaak gebruiken ze hetzelfde woord maar bedoelen ze iets heel anders. Dat realiseren we ons vaak wel als we er even bewust bij stil staan, maar in de praktijk van een gesprek voltrekken onze interpretaties van de woorden van de ander zich razendsnel en onbewust. Nog voor dat we ons hebben afgevraagd of we de woorden van de ander goed hebben geïnterpreteerd, hebben we al een respons geformuleerd. George Bernard Shaw verwoordt dit heel treffend: The single biggest problem with communication is the illusion that it has taken place.

Het onmogelijke mogelijk maken

We interpreteren de woorden van de ander vanuit ons eigen taalveld en ons eigen perspectief en creëren daarmee veel ruis in de communicatie. Om deze ruis uit te zuiveren, zou je je eigen taalveld en je eigen perspectief tijdelijk uit willen schakelen. Maar je eigen taalveld en je eigen perspectief zijn voor jou zo vanzelfsprekend dat je je er niet van bewust bent. Hoe kun je iets uitschakelen, als je je er niet van bewust bent?  Dat lijkt onmogelijk.

De woorden van de ander centraal

Clean language is een disciplinerende gesprekstechniek die dit wel mogelijk maakt. Het principe is simpel. Om meer te weten te komen over het perspectief, de kennis en de ideeën van je gesprekspartner stel je de woorden van je gesprekspartner centraal. Je herhaalt de letterlijke woorden van de ander en stelt daar vragen over. Dat doe je door gebruik te maken van een vaste set vragen die zo zijn geformuleerd dat ze een minimum aan aannames bevatten. Je zet je eigen aannames daarmee buiten spel en door de woorden van de ander niet in je eigen woorden te herformuleren, voorkom je ruis in het gesprek.

Ook ‘zuiver’ leren communiceren?

Het principe van zuiver communiceren is simpel, wat niet wil zeggen dat je het zo even doet. Zuiver communiceren vraagt wat training.

Speciaal voor onderzoekers die hun onderzoek beter willen af stemmen op de maatschappelijke vraag en daarvoor in gesprek willen met potentiële kennisgebruikers, heb ik een gespreksmodel ontwikkeld op basis van zuiver communiceren. Het vormt onderdeel van de het blended leertraject Maatschappelijke vraagarticulatie in dialoog met kennisgebruikers.

Zuiver communiceren is ook heel behulpzaam binnen interdisciplinaire onderzoekssamenwerking. Neem voor trainingsmogelijkheden contact met mij op.

Of laat je je liever faciliteren?

Heb je geen tijd voor een training, maar wil je wel profiteren van de voordelen van zuiver communiceren? Je kunt me ook in huren als facilitator/gespreksleider. In overleg bespreken we de doelen van de bijeenkomst en de manier waarop zuiver faciliteren daar een bijdrage aan kan leveren.

Meer lezen?

Over het gebruik van Clean Language als wetenschappelijke onderzoeksmethode is een artikel gepubliceerd in het British Journal of Management: Eliciting Metaphor through Clean Language: An Innovation in Qualitative Research

Er is een pool van adviseurs beschikbaar om u te helpen. Ik ben geselecteerd als een van de adviseurs in deze pool.

Ik adviseer over ontwerp en begeleiding van interactieve leerprocessen gericht op vraagarticulatie en vormgeving van onderzoek. Deze processen kunnen zich richten op de externe relatie tussen onderzoek en bedrijfsleven/beroepspraktijk en op de interne relatie tussen onderzoek en onderwijs. Het interactieve proces creëert robuuste kennis en gedeeld eigenaarschap.

De deadline voor aanvragen is  formeel voorbij, maar informeer bij SIA naar de mogelijkheden als uw hogeschool nog geen aanvraag heeft gedaan.

Jan Lelie en Femke Merkx leren u hoe je op basis van ‘regie-opstellingen’ beleid naar de toepassing in de  praktijk vertaalt en ermee oefent. Regie-opstellingen is een vorm van organisatie-opstellingen, gericht op toekomstige interventies, een vorm van repeteren. De methode is gebaseerd op het boek “Faciliteren als Tweede Beroep” van Jan Lelie, een metapraxis om intentionele veranderingen vorm te geven met groepen.

De Masterclass vindt plaats op 17 september tijdens het Water, wonen en ruimte congres te Rotterdam.

The conference features world-class plenary speakers spanning inter- and transdisciplinary research, systems thinking, complexity science, implementation science, project management, collaboration and team science. The program will also provide a platform for academics to discuss current trends, lessons learned and the future of research integration and implementation.

The deadline for early bird registration is July 10, 2013.

Thematic focus on peace & security and sustainability

The Dutch programme offers its own plenaries on Research Integration and Implementation in three conference tracks:

1. Concepts and Methods: Taking Stock, Trends and Challenges
2. Thematic Focus 1: Peace and Security
3. Thematic Focus 2: Sustainability

More information and registration

More information can be found on the conference website.  For registration click here. The invitation can be downloaded here.

Wanneer wetenschappelijke kennisontwikkeling en beleidsontwikkeling hand in hand gaan, spreekt men van kenniscocreatie. Om zowel wetenschappers als beleidsmakers handvatten te bieden in dit niet altijd makkelijke proces schreven onderzoekers van de Universiteit Utrecht en de Universiteit Maastricht samen met adviseurs (waaronder Femke Merkx) het boek Kenniscocreatie, naar een productieve samenwerking tussen wetenschappers en beleidsmakers. Aan de hand van literatuur en ervaringen uit concrete projecten, beschrijven zij wat kenniscocreatie is en geven ze inzicht in de succesfactoren en methodes voor kenniscocreatie.

Kenniscoproductie voor de grote maatschappelijke vraagstukken

De vraag die in deze publicatie centraal staat luidt: hoe kan onderzoek zo worden georganiseerd dat het bijdraagt aan de oplossing van grote maatschappelijke vraagstukken?

Kenniscoproductie gaat niet vanzelf. Het combineren van verschillende vormen van kennis is buitengewoon complex. De arrangementen in deze bundel laten zien dat kenniscoproductie mogelijk is, maar dat extra inspanningen nodig zijn. Uit de beschrijving van de arrangementen die in dit rapport zijn gepresenteerd, trekken we zes conclusies over de organisatie en inbedding van kenniscoproductie.

Je kunt het boek hier downloaden.

Tijdens de bijeenkomsten die ik observeerde was het enthousiasme en het optimisme over dit initiatief gelukkig groot. Er lagen al veel innovaties op de plank, waar agrarisch ondernemers zo mee aan de slag zouden kunnen. Het uitrollen van deze innovaties over Nederland was een belangrijke doelstelling van het project, zo werd mij verteld.

Als buitenstaander en expert op het gebied van kennissamenwerking was het mijn opdracht om te reflecteren op dit project en een interventie te doen om het toekomstig succes van dit project te vergroten. In tijd was mijn bijdrage klein en ik realiseerde mij dat mijn interventie het meest effectief zou zijn wanneer de trekkers van het project er zelf mee verder zouden kunnen. Ik besloot het dominante taalgebruik eens onder de loep te nemen.

Men had het over “innovaties die op de plank lagen” en “innovaties die uitgerold moesten worden”. Als je die metaforen serieus neemt dan is een innovatie dus zoiets als een rol tapijt, die op een plank ligt. Je haalt de rol van de plank, geeft er een zetje tegen en heel Nederland is met een laag vernieuwing bekleed. Dat klinkt eenvoudig, maar waarom komen al die innovaties dan toch zo moeizaam van de grond?

De metafoor werkt misleidend. Mijn belangrijkste boodschap voor de trekkers van dit project was dan ook “Innovaties liggen niet op de plank, innovaties vind je in de praktijk”. Op de plank liggen onderzoeksrapporten met innovatieve ideeën die zich misschien in een pilot project, met behulp van veel subsidiegeld hebben bewezen, maar daarmee nog geen gemeengoed zijn in het boerenbedrijf. Om zo’n innovatief idee te implementeren in de praktijk is nog heel wat werk nodig. Het vergt maatwerk om er voor te zorgen dat de innovatie aansluit bij de specifieke wateropgaven in een gebied en past in de bedrijfsvoering van een individuele boer. Beleid is nodig om boeren er middels subsidie of regelgeving toe te bewegen hun praktijk daadwerkelijk aan te passen.

In ons taalgebruik maken we voortdurend gebruik van metaforen om ingewikkelde en abstracte zaken hanteerbaar te maken. Daar is niets mis mee, een goede metafoor kan een krachtig instrument zijn om betekenis over te dragen. Maar slecht gekozen metaforen kunnen er ook voor zorgen dat we ons zaken anders voorstellen dan ze daadwerkelijk zijn. En het gevaar is dat we ons handelen dan op de verkeerde zaken richten.

Mijn boodschap “innovaties liggen niet op de plank” bleek een krachtige interventie die veel discussie los maakte. Gezamenlijk kwamen we tot de conclusie dat partijen in de regio veel werk moeten verzetten om innovaties daadwerkelijk tot stand te brengen. Een workshop om deze regionale partijen bij elkaar te brengen en ze bewust te maken van het belang van hun rol, vormde daarom de eerstvolgende stap in het project.

“Op dit moment wordt er op allerlei manieren geëxperimenteerd met nieuwe vormen van samenwerking tussen bedrijven, overheden, kennisinstellingen en burgers, vaak op lokaal niveau. Het Rathenau Instituut wil onderzoeken wat er geleerd kan worden van deze initiatieven.”

Het project is een vervolg op het onderzoek naar cocreatie van kennis binnen grote onderzoeksprogramma’s.

Vandaag ben ik begonnen aan “Disciplining Interdisciplinarity. Integration and Implementation Sciences for Researching Complex Real-World Problems”. Een flinke pil van bijna 500 pagina’s geschreven door de Australische Gabriele Bammer. Ik maakte al eerder gebruik van haar werk in mijn Rathenau-publicatie Samenwerken aan werkzame kennis. Over methoden en technieken voor kenniscocreatie. Bammer heeft de lovenswaardige ambitie opgevat om een nieuwe onderzoeksdiscipline te starten: ‘Integration and Implementation Sciences‘, afgekort I2S.

I2S moet de methodologische onderbouwing leveren van wat Bammer Integrating applied research noemt, integrerend toegepast onderzoek. Integrerend onderzoek is onderzoek dat verschillende vormen van wetenschappelijke en stakeholder kennis integreert en gericht is op complexe ‘real-world’ problemen. Denk aan klimaatproblemen, wereldvoedselproblematiek en de stijgende kosten van de gezondheidszorg.

I2S richt zich op drie hoofdvragen:

1) Hoe kun je verschillende vormen van disciplinaire kennis en stakeholderkennis met elkaar verbinden?

2) Hoe moet je omgaan met de onzekerheden, die niet door verder onderzoek weggenomen kunnen worden?

3) Hoe kan onderzoek het beleid of de praktijk van dienst zijn?

De inleiding van het boek belooft al vast veel goeds. In een volgend blog laat ik weten wat ik van het vervolg vind.