Kennisnet Homepage

Joost Plattel over Quantified Self: data zichtbaar maken die we eerst niet zagen

Lucas Raggers — Thu, 20 Jun 2013 02:59:21 PDT

De buitenlamp die automatisch aangaat zodra het donker wordt. Dat is voor veel mensen de eerste kennismaking met sensoren. Wie nu een moderne smartphone koopt, krijgt een telefoon boordevol sensoren: een afstandssensor, een bewegingssensor, een lichtsensor, een gyroscoop en een vochtsensor. Deze toepassing van sensoren in smartphones heeft ervoor gezorgd dat ze kleiner en goedkoper werden.

Zodra nieuwe techniek goedkoop wordt en alom beschikbaar is, dan gaat de consument er mee aan de haal. En zo kon het gebeuren dat de Quantified Self beweging haar intrede deed. Waar sensoren zijn, kan gemeten worden en waarom niet beginnen bij jezelf?

Wat kunnen we bij onszelf meten, welke conclusies kun je uit alle opgeleverde data halen en hoe beinvloedt het vervolgens je leven? Joost Plattel is datastrateeg en vertelde over ‘Quantified Self’ tijdens de Tek Tok over datagedreven onderwijs.

Leren buiten school om, de opmars van het non-formele online leren

Patricia van der Linden — Wed, 19 Jun 2013 00:00:55 PDT

Scholieren bekijken filmpjes via YouTube ter voorbereiding op hun examen. Op platforms vinden tutors en leerlingen elkaar en honderdduizenden mensen nemen deel aan gratis online colleges bij universiteiten. Allemaal uitingen van non-formeel leren, een vorm die aan een opmars bezig is. De initiatieven ontstaan buiten het reguliere onderwijs om dat soms geen weet heeft van al deze mogelijkheden. Wat houdt non-formeel leren in, welke initiatieven zijn er en hoe beïnvloeden ze het reguliere onderwijs?

Initiatief bij de lerende
Technologie maakt het mogelijk informatie snel en grootschalig te delen onafhankelijk van tijd en plaats. Allerlei partijen, springen hierop in en plaatsen educatief materiaal online. Het materiaal is veelal speciaal voor dit kanaal ontwikkeld en wordt al dan niet tegen betaling aangeboden. Ook ontstaan er online ‘marktplaatsen’ voor vraag en aanbod op het gebied van leren. Bij al deze ontwikkelingen ligt het initiatief bij de lerende zelf. De leerling, student of deelnemer kiest zelf en gaat aan de slag.

Informeel of non-formeel?
Informeel leren is niet hetzelfde als non-formeel leren. Hierbij een paar vormen van leren op een rij:

Formeel leren vindt plaats binnen een binnen een geïnstitutionaliseerde omgeving zoals een school. Het leren is formeel georganiseerd, de onderwijsinstelling bepaalt de leerdoelen.
Non-formeel leren vindt plaats buiten de schoolmuren, bewust en op eigen initiatief van de lerende. Er is een leeromgeving maar het geleerde wordt niet formeel erkend binnen een bepaald curriculum. In feite niets nieuws, denk aan muziekles of wat je kunt leren bij een sportclub. Echter de vele online platforms en het grote online aanbod faciliteren deze vorm van leren en zorgen momenteel voor een sterke groei hiervan.
Informeel leren tenslotte gebeurt onbewust en terloops, tijdens dagelijkse activiteiten en in interactie met anderen. Denk aan het opdoen van taalvaardigheden, het leren van culturele normen of hoe kinderen leren terwijl ze spelen.

Marktplaatsen
Talloze online platforms fungeren als marktplaatsen voor vraag en aanbod, gratis of betaald. Het aanbod bestaat uit cursussen of diensten van tutors. Studenten geven beoordelingen wat de kwaliteit heel transparant maakt. Een aantal voorbeelden:

De cursussen van Udemy.com richten zich vooral op onderwerpen uit de creatieve industrie, technologie en ICT. Udemy biedt het platform, aanbieders leveren materiaal (tekst, beeld, veel video) in de vorm van complete cursussen. De student begint wanneer hij zelf wil.
InstaEdu.com pakt het anders aan en brengt tutors en leerlingen bij elkaar voor vakken van het voortgezet of hoger onderwijs. De leerling stelt online vragen aan zijn vaste tutor, deze antwoordt wanneer het uitkomt. Bij urgente hulpvragen reageert een tutor die op dat moment beschikbaar is.
Colingo.com geeft Engelse les door native speakers. Hier worden klassen gevormd die op vaste tijdstippen online les hebben. Er is ruimte voor interactie en het oefenen van spreekvaardigheid, bijvoorbeeld in een omgeving als Google Hangout.
Skillshare.com biedt een combinatie van online leren en fysieke lokale bijeenkomsten. Cursussen gaan over design, technologie, schrijven, ondernemerschap of mode. Iedereen die over bepaalde kennis of vaardigheden beschikt kan deze delen.

MOOCs
Wereldwijd zetten steeds meer universiteiten colleges online. Bij Stanford was het bijvoorbeeld mogelijk Artificial Intelligence te studeren. Nederlandse universiteiten blijven niet achter en breiden hun aanbod uit met MOOCs (Massive Open Online Course). Bekende platformen zijn Coursera, Udacity en edX. MOOCs zijn vrij toegankelijk, je volgt ze gratis zonder specifieke vooropleiding. Daarnaast zijn ze massaal, Artificial Intelligence van Stanford trok naar verluidt 160.000 deelnemers. Het open en massale karakter van MOOCs geven meteen het verschil aan met vormen van afstandsleren of het volgen van opleidingen bij instituten als bijvoorbeeld de LOI.

Universiteiten lijken MOOCs vooral in te zetten als marketinginstrument, ze plaatsen hun colleges hiermee in de etalage en nieuws over MOOCs verspreidt zichzelf grootschalig op sociale media. Daarnaast bieden de grote hoeveelheden studiedata die MOOCs opleveren kansen voor instellingen om het onderwijs en leergedrag van studenten te onderzoeken. MOOCs helpen in de strijd tegen studie-uitval omdat studenten vooraf alvast kunnen snuffelen aan een bepaalde studie. Dit zou ook goed bij hbo- en mbo-instellingen kunnen werken.

En het gaat nog verder…
Dale Stephens is een ‘unschooler’. Hij verliet school, zocht zelf mensen die hem iets konden leren, was actief in politieke campagnes, zette een bibliotheek op en wilde aantonen dat je niet naar school hoeft te gaan om succesvol te worden. Hij schreef het boek Hacking your Education, een gids om vaardigheden te verwerven buiten school om.

Het Zweedse Hyper Island wil studenten voorbereiden op de samenleving en arbeidsmarkt van morgen. Het leren gebeurt op een fysieke locatie en dit initiatief is echt een instituut, maar studenten (18+) leren door middel van opdrachten en stages van het bedrijfsleven waarbij het verwerven van 21st century skills centraal staat. Deze aanpak blijkt populair: bedrijven geven graag opdrachten aan deze studenten en nemen graag ‘afgestudeerden’ aan. De waarde die het bedrijfsleven ziet in het studeren via Hyper Island, vervangt hierbij in feite de noodzaak van een diploma.

Khanacademy.org biedt videomateriaal aan over uiteenlopende vakken als rekenen, wiskunde en bijvoorbeeld geschiedenis. Daarnaast biedt Khanacademy ook nog uitgebreide statistieken over het leerproces. Deze bieden ouders, leerkrachten en leerlingen zelf goed zicht op de vorderingen van de leerling.

Wat betekenen deze ontwikkelingen voor het onderwijs?
Michael van Wetering vraagt zich af wat deze initiatieven van non-formeel leren voor het formele onderwijs betekenen. “Non-formele platformen sluiten aan op gepersonaliseerd leren waarbij de leerling verantwoordelijk is voor zijn eigen leerproces. Dus voor scholen die gepersonaliseerd onderwijs aanbieden zijn deze platforms een mooie aanvulling. Verder zie je dat hier en daar vormen in elkaar over gaan lopen; leerkrachten gebruiken bijvoorbeeld filmpjes van een platform als Khan Academy in de les.”

In hoeverre kunnen non-formele initiatieven een vervanging zijn voor de reguliere school? “Non-formeel leren past bij het nemen van eigen initiatief tot leren en is geen vervanging voor het formele onderwijs. Het is niet geschikt voor elk individu van iedere leeftijd, het leren staat of valt bij zelfdiscipline en de motivatie om te leren.”

Daarnaast noemt Van Wetering nog een andere, misschien wel belangrijkere reden waarom non-formeel leren (nog) geen vervanging kan zijn van de formele variant: “MOOCs bijvoorbeeld kennen wel een certificaat, maar zonder enige academische waarde. Hyper Island is het gelukt waarde te creëren voor werkgevers maar bij allerlei andere initiatieven is het maar helemaal de vraag hoe werkgevers en de samenleving deze waarderen. Zo lang dit zo is maken de meeste non-formele initiatieven efficiënt gebruik van technologische mogelijkheden en maken ze kennis toegankelijk voor praktisch iedereen maar bestaan ze vooral naast het formele onderwijs en zijn hier een laagdrempelige aanvulling op.”

Dit artikel is onlangs ook verschenen in Vives (nr. 135, juni 2013)

7 tips om ict optimaal te benutten

Webredactie mbo — Wed, 19 Jun 2013 00:48:47 PDT

Ben je er van overtuigd dat ict je werk makkelijker kan maken en het onderwijs beter? Maar je weet nog niet goed hoe dan precies? We geven je 7 tips om je kennis bij te spijkeren op dit gebied. 1. Onderzoek op welke gebieden je je verder kunt ontwikkelen Bekijk wat een leraar zou moeten [...]

Gereedschap voor de leraar: differentiëren met Learning Analytics

Patricia van der Linden — Tue, 18 Jun 2013 03:09:25 PDT

Learning Analytics is een term die veel kan omvatten. Wij zien Learning Analytics als het ontdekken van trends en patronen in onderwijs-(big)data met als doel het creëren van een effectievere leeromgeving. De trends, patronen en profielen kunnen leiden tot voorspellingen of aanbevelingen voor docenten of leerlingen. Een heel concreet voorbeeld van het toepassen van Learning Analytics vinden we bij StudyFlow, een adaptief leerplatform voor het oefenen van examens. Edo van Royen, één van de oprichters, vertelde erover tijdens de Tek Tok over datagedreven onderwijs.

Examens oefenen
Dat het hier echt om big data gaat illustreert Edo met de volgende details: ongeveer de helft van alle leerlingen oefent zijn of haar examens online via StudyFlow, wat neerkomt op ongeveer 3 miljoen oefenvragen die jaarlijks worden gemaakt. Naast interessante data op grote schaal (bijvoorbeeld landelijk) is het natuurlijk vooral interessant wat je als leerling of docent aan analyses van individueel oefengedrag kunt hebben. Hoe staat iedere leerling er ‘real time’ voor? Stopt hij of zij veel tijd in de stof en hoe is de voortuitgang? En hoe kan de docent daar vervolgens het beste op inspelen? Bekijk wat Edo hierover vertelt tijdens Tek Tok.

Bespreking Horizon Report over dé technologieën van de komende 5 jaar

Lucas Raggers — Mon, 17 Jun 2013 06:14:47 PDT

Welke technologieën zullen in de komende 5 jaar op grote schaal doorbreken in het onderwijs? Daarover gaat het Horizon Report van het New Media Consortium. In deze podcast behandelen we de inhoud van dit gezaghebbende rapport en kijken we in hoeverre dit rapport ook van toepassing is op de het Nederlandse onderwijs.

Het rapport verdeelt 6 belangrijke opkomende technologieën over 3 adoptieniveaus. Welke technologieën zullen binnen een jaar gemeengoed worden binnen het onderwijs, welke in 2 tot 3 jaar en welke in 4 tot 5 jaar.

Binnen een jaar

Cloud computing
Mobile learning

In 2 tot 3 jaar

Learning analytics
Open content

In 4 tot 5 jaar

3D printing
Virtual and remote laboratories

Bij deze aflevering zitten aan tafel: Lucas Raggers (Innovatie), Michael van Wetering (manager Kennisnet Innovatie), Wietse van Bruggen (Innovatie) en Madelief Keyser (Innovatie).

Survivallen leer je met Wikiwijs

Webredactie mbo — Fri, 14 Jun 2013 02:06:10 PDT

Lee Croft, docent Engels aan het ROC West-Brabant nam enkele maanden geleden deel aan een Wikiwijs-workshop ‘Maken en Delen’. Ze raakte enthousiast en heeft inmiddels heel wat lesmateriaal ontwikkeld. Haar leerlingen zijn er net zo over te spreken! “Ik ben vooral trots op mijn Survival Challenge Webquest. Een vrijstaande opdracht voor Engels over survivallen op [...]

Mediawijsheid in het mbo: Practoraat Sociale Media

Webredactie mbo — Thu, 13 Jun 2013 01:52:56 PDT

Het Practoraat Sociale Media is opgericht om onderwijs te verbeteren door de inzet van sociale media. De pilot is afgerond, de eerste resultaten worden in september gepubliceerd en komend schooljaar starten alle studenten met lessen mediawijsheid als onderdeel van Studieloopbaanbegeleiding. Een interview met projectleider Jorick Scheerens (Mediacollege Amsterdam) over de stand van zaken tot nu [...]

Hoe geef je mondelinge feedback via de iPad?

Hedwig van Vuuren — Wed, 12 Jun 2013 07:54:14 PDT

Pabo’s in Nederland zijn druk aan het experimenteren met nieuwe innovatieve toepassingen voor hele diverse onderwijsvraagstukken. Kennisnet ondersteunt deze pabo’s met een innovatieregeling. Deze regeling is in november gestart en deze instellingen zitten nu midden in de experimenteerfase. Tijd om te kijken hoe het gaat!

Mondelinge feedback
Op de pabo-opleiding van Windesheim Flevoland stellen studenten hun leerdoelen op samen met hun begeleiders. Zo’n leerdoel gaat over een didactische competentie in kritische beroepssituaties. De student gaat aan de slag met een leerdoel in praktijksituaties en wordt gefilmd met een iPad door de mentor van zijn stageschool. De mentor geeft mondelinge feedback op de film met Coach’s Eye en dit bestand wordt door de mentor naar de begeleider van de Pabo en naar de student zelf gestuurd. Ook de begeleider of betrokken docent van de Pabo geeft mondelinge feedback op het filmpje en stuurt dit weer naar de student toe. Op basis hiervan gaat de student een rapport schrijven, waar de mentor weer mondelinge feedback op geeft. De student verwerkt deze feedback ook in het rapport en levert het rapport vervolgens als bewijsstuk in voor het behalen van een leerdoel. Er is heel bewust gekozen om mondelinge feedback te geven in plaats van schriftelijke feedback, omdat mondelinge feedback meer mogelijkheden voor nuance biedt.

Technische instructies
Het project zit middenin de experimenteerfase. De studenten en hun mentoren die deelnemen aan de pilot zijn bezig op de stagescholen. Hieraan zijn heel wat voorbereidingen vooraf gegaan. De projectgroep heeft eerst stilgestaan bij de vraag hoe je gestructureerde feedback geeft. Op basis hiervan is hardware en software gekozen en besteld. De bestellingen van de materialen duurden helaas langer dan verwacht. Hierdoor is er met de deelnemers aan de pilot niet meer geoefend met de technische kant. Wel is er uitleg gegeven over het geven van feedback aan de deelnemers.

Om tegemoet te komen aan het ontbreken van de technische instructies is er een apart platform op MaxClass aangemaakt. Projectleider Marcel Staring licht toe: “Het is echt een gemis om niet te hebben kunnen oefenen. Sommige deelnemers hadden al veel ervaring met een iPad en dan gaat het goed, maar sommigen hadden er nog nooit wat mee gedaan.” Alle deelnemers kunnen lid worden van het platform en kunnen daar met hun vragen terecht. Nog een probleem is dat niet alle programma’s die gebruikt worden probleemloos met elkaar kunnen samen werken, terwijl ze van dezelfde uitgever zijn. Met omwegen is het toch gelukt om alles werkend te krijgen.

Belangstelling
Er is veel belangstelling voor de pilot en veel mensen hebben zich aangemeld. Over enkele weken vindt een tussenevaluatie plaats en zullen op basis van deze evaluatie verbeteringen worden aangebracht. Dan gaat een tweede groep met deze pilot aan de slag. Marcel: “Eén van de studentbegeleiders ziet ook mogelijkheden om dit concept in te zetten bij ouderparticipatie om ouders aan te spreken op het gedrag van kinderen. Hij is hier al mee aan de slag met studenten. Hij wil het programma waarbij video en mondelinge feedback worden gecombineerd inzetten voor deze participatie.” Verder wil de Almeerse Scholen Groep dit project volgend schooljaar breed wil uitrollen in haar scholen als onderdeel van professionaliseringstrajecten van werknemers.

Om zo’n project als dit tot een goed einde te brengen zijn bepaalde randvoorwaarden belangrijk. Marcel: “Het onderwerp dat je kiest is heel belangrijk. Alles is op basis van vrijwilligheid, dus mensen voelen zich minder verantwoordelijk. Maar mensen vinden het vastleggen van feedback heel belangrijk. In de huidige situatie weet later niemand meer wie wat precies heeft gezegd. Dat is met deze werkwijze opgelost.”

Mediawijsheid in het mbo: Koning Willem I

Webredactie mbo — Wed, 12 Jun 2013 06:17:03 PDT

Het Koning Willem I College besloot om mediawijsheid als apart vak te introduceren. Inmiddels is de pilot afgerond en zijn 22 docenten getraind. Volgend schooljaar gaan opleidingen dit onderwerp geven binnen het vak Loopbaan en Burgerschap. Een interview met initiatiefnemer Patrick Koning over de stand van zaken tot nu toe. WAT? Een schoolbrede aanpak van [...]

Video: TPACK in 3 minuten

Webredactie mbo — Tue, 11 Jun 2013 07:06:10 PDT

Ict inzetten in de les met het TPACK-spellenpakket

Webredactie mbo — Tue, 11 Jun 2013 05:36:15 PDT

Om ict effectief in te zetten in de les heb je als docent ict kennis, dicactisch kennis en vakinhoudelijke kennis nodig. En deze 3 zaken moet je ook nog ´ns op de juiste manier weten te combineren. Dit is TPACK en het spel helpt hierbij. Nu ook online te spelen! Het spel Aan de hand [...]

Welke functie heeft het centraal eindexamen straks nog?

Webredactie — Tue, 11 Jun 2013 02:49:39 PDT

Deze week zijn de uitslagen van het eindexamen in het voortgezet onderwijs bekend. Het centraal examen heeft een functie voor de leerlingen, het vervolgonderwijs, de school en ook de maatschappij. Allereerst biedt het behalen van het diploma de eindexamenleerlingen toegang tot vervolgonderwijs of werk. Daarnaast biedt het het vervolgonderwijs en de maatschappij een normering van het niveau van de leerling op één moment in hun ontwikkeling. Een afgeleide functie van het eindexamen is dat de examenresultaten scholen informatie bieden om het onderwijs te verbeteren. In het onderwijs zijn een aantal ontwikkelingen zichtbaar die ons de vraag doen stellen hoe de toekomst van het centrale examen eruit ziet.

Meer maatwerk voor leerlingen en integreren van instrueren, oefenen en toetsen
Scholen en de overheid leggen steeds meer nadruk op talentontwikkeling en de aandacht voor individuele mogelijkheden van leerlingen. Het accent lag tot voor kort vooral op de zwakkere leerlingen. Inmiddels wordt de roep om ook excellente leerlingen te voorzien van maatwerk steeds groter. De ambitie om maatwerk aan leerlingen te leveren geldt voor alle sectoren van het onderwijs. Dit vraagt een andere manier van lesgeven in elke onderwijssector: of een leraar nu voor een groep staat en alle vakken begeleidt (basisonderwijs) of vakdocent is (voortgezet- en middelbaar beroepsonderwijs). Het vraagt flexibiliteit, vakkennis en didactische kwaliteiten van een leraar om maatwerk aan leerlingen te leveren.

De inzet van ICT kan helpen dit maatwerk te realiseren. Zo worden de eerste stappen gezet richting de ontwikkeling van digitaal adaptief leermateriaal. Dit is leermateriaal dat zich aanpast aan het tempo, niveau en leerstijl van leerlingen, leerlingen krijgen direct feedback op de resultaten. Ook past het systeem het aanbod aan de leerling aan op basis van de resultaten: de functionaliteiten en de inhoud kunnen wijzigen. Zo ver zijn we nu nog niet, tegelijkertijd is de beweging overduidelijk zichtbaar bij leveranciers van leermiddelen en ook scholen. Het gevolg hiervan is dat gedurende het leren veel informatie over het niveau van kennis en vaardigheden van de leerling voorhanden komt.

Door het leveren van maatwerk kunnen scholen in de toekomst afscheid nemen van het denken in schooljaren en jaargroepen. Leerlingen kunnen dan op verschillende momenten gereed zijn voor het eindexamen. Daar past volgens ons geen examen op één moment in de tijd bij.

De normering van het niveau van de leerling zal wel een functie zijn die in de toekomst nodig blijft. De vraag is of de normering via een apart eindexamen moet gebeuren. Op het moment dat veel informatie over de ontwikkeling van de leerling beschikbaar is, kan ook worden onderzocht hoe die informatie genormeerd kan worden en via een voor het vervolgonderwijs betrouwbaar portfolio beschikbaar worden gesteld.

Instrumenteel en eendimensionaal gebruik van resultaten
Op dit moment worden de eindexamenresultaten vooral instrumenteel en eendimensionaal gebruikt om een negatief inspectie oordeel te voorkomen. De Inspectie van het Onderwijs beoordeelt verschillen in becijfering tussen het schoolexamen en het centraal examen. Als het gemiddelde schoolexamencijfer per vak aanzienlijk afwijkt van het gemiddelde centraal examencijfer, ziet de Inspectie dit als een risicofactor voor de kwaliteit van het onderwijs op de school. Deze wijze van kijken leidt bij scholen waarvan de Inspectie signaleert dat de verschillen substantieel zijn tot interventies: bijvoorbeeld het “zwaarder” maken van het schoolexamen.

Effectief beslissen met gegevens
Tegelijkertijd wordt opbrengstgericht werken steeds belangrijker in het voortgezet onderwijs. Van leraren en schoolleiders wordt steeds meer verwacht dat zij gegevens gebruiken om het onderwijs te verbeteren. Waarom leggen de overheid en ook scholen zelf steeds meer de nadruk op het gebruik van gegevens?
Uit onderzoek van onder andere de Universiteit Twente komt naar voren dat beslissingen in het onderwijs vaak worden genomen op basis van intuïtie en ervaring, maar dat deze niet altijd juist zijn. Het gaat hier om beleidsbeslissingen en ook om beslissingen van leraren over instructie in de klas. Deze beslissingen worden effectiever als zij worden genomen op basis van gegevens in combinatie met ervaring en intuïtie. Daarnaast kunnen gegevens helpen bij het reflecteren op het eigen functioneren van de leraar. Ze geeft inzicht in de eigen sterke en zwakke punten. Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat leraren die op basis van gegevens de instructie verbeteren daadwerkelijk de leerprestatie van hun leerlingen verbeteren. Overigens is dit geen pleidooi om onderwijs uitsluitend in termen van leerprestaties te zien.

Examenresultaten als bron voor onderwijsverbetering
De resultaten van leerlingen voor het Centraal Schriftelijk Eindexamen zijn vanuit deze context een rijke bron van informatie voor scholen. Hoe hebben leerlingen op verschillende examenonderdelen gepresteerd (voor zichzelf en ten opzichte van anderen), hoe verhouden die scores zich tot het curriculum, waar zitten “valkuilen” in de examenstof voor leerlingen en waar zijn deze “valkuilen” terug te zien in het gebruikte lesmateriaal? Tot op heden zijn de examenresultaten mondjesmaat ontsloten. Het Cito levert namelijk globale rapportages die in de school niet altijd te koppelen zijn aan lesmateriaal etc. Als een school de examenresultaten wil gebruiken voor verbetering van het onderwijs, vraagt dit in de huidige situatie om een grote tijdsinvestering van de leraren.

Informatie aan elkaar verbinden en toegankelijk presenteren
Om dit te verbeteren wordt door Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO) en Kennisnet geëxperimenteerd met het beschikbaar maken van gegevens van het economie examen. In de experimenten wordt samen met docenten gewerkt aan het concretiseren van kerndoelen en eindtermen in een gestandaardiseerd detailcurriculum. De examenopgaven en ook lesmethoden kunnen vervolgens worden gerelateerd aan dit detailcurriculum. Daardoor kan informatie aan elkaar worden verbonden en toegankelijk gepresenteerd worden.

Examenresultaten kunnen dus sowieso meer dimensionaal gebruikt gaan worden voor het verbeteren van onderwijs. Tegelijkertijd zal naar onze verwachting in de verdere toekomst de informatie die nu via examenresultaten beschikbaar komt, ook in andere bronnen (digitaal adaptief leermateriaal) te vinden zijn.

Toekomst voor het centraal eindexamen?
In de verdere toekomst kan het eindexamen zich gaan ontwikkelen richting een genormeerde beoordeling van de ontwikkeling van de leerling op basis van informatie uit zijn leerproces op het moment dat de leerling er aan toe is. Deze genormeerde beoordeling kan via een betrouwbaar portfolio beschikbaar worden gesteld aan het vervolgonderwijs of aan werkgevers. Op korte termijn kunnen scholen de eindexamenresultaten meerdimensionaal gaan gebruiken voor opbrengstgericht werken.

Marius van Zandwijk en Michael van Wetering

Flipping the Pabo – hoe werkt het in de praktijk?

Hedwig van Vuuren — Mon, 10 Jun 2013 07:43:19 PDT

Flipping the Marnix
Binnen de Marnix Academie is docente Loth van Veen aan de slag gegaan met Flipping the Classroom voor de Marnix Academie: Flipping the Marnix. Binnen het vak Nederlands 2 voor de 1^e jaars studenten geeft Loth aan één klas via deze manier les. Loth maakt de video’s en opdrachten en zet ze klaar en de leerlingen hebben een i-pad gekregen waarop ze de video’s als voorbereiding op de les kunnen bekijken. Daarnaast geeft Loth hetzelfde vak regulier aan een andere klas. Zo kan ze goed vergelijken wat de effecten zijn. Loth: “ik wil kleinschalig beginnen en kijken hoe het werkt en hoe het bevalt”.

Inmiddels zit Loth midden in de experimenteerfase. Het blok bedraagt 7 lessen. 4 Video’s heeft ze opgenomen en ze gaat nog 3 lessen maken. Loth maakt de video’s in Prezi en vindt dit vrij eenvoudig: “Je moet ook niet te kritisch zijn, je zegt best wel eens euh of zo. Je moet naar doel kijken en dat is niet een gelikt filmpje maar dat studenten er wat aan hebben.”

Lesdoelen bepalen
Als voorbereiding heeft Loth alle doelen bij het vak uitgezocht: welke doelen moeten in dit blok bereikt worden? Ze heeft de doelen ingedeeld per college en heeft daarbij uitgewerkt hoe je de doelen het beste kunt bereiken. Er zijn nu 4 films gemaakt, waarbij ook verwijzingen naar tekst en opdrachten wordt gemaakt. Voor de volgende films wordt ook de feedback van studenten uit de huidige lessen meegenomen.

Samen met een collega-docent bereidt Loth de lessen voor. Deze collega geeft het vak ook en zo zijn de lesdoelen voor alle studenten gelijk. Bij het maken van de filmpjes heeft Loth gespard met de onderwijskundige begeleiding die Kennisnet aanbiedt, waarbij ze de filmpjes heeft laten zien en feedback heeft gekregen.

Ontwikkelingen volgen
Het project loopt goed. De studenten zijn enthousiast en voelen zich ook speciaal, omdat zij op deze manier les krijgen en op de iPad mogen werken. Loth is zelf ook enthousiast en vindt het belangrijk om op deze manier les te geven. “Ik hou graag ontwikkelingen op ict en onderwijsgebied bij en vind het waardevol om deze in te zetten in de lessen.”

Loth heeft hiervoor op een vo-school al ervaring opgedaan met Flipping the Classroom. Het valt haar op dat er onder docenten en studenten nog niet zoveel bekendheid is met Flipping the Classroom. Door workshops verspreidt ze de kennis die ze zelf heeft opgedaan binnen de Marnix Academie.

Als het experiment is afgerond zal Loth een eindmeting doen: “dit is dan een klein onderzoek waar hopelijk waardevolle informatie uit komt”. Aan de hand van de uitkomst bepaalt Loth of ze Flipping vaker gaat inzetten en op welke manier. Verder blijft zij er voor open staan om interessante ontwikkelingen in haar lessen op te nemen.

Tek Tok: Door data de leerling centraal en de leraar in zijn kracht

Patricia van der Linden — Fri, 07 Jun 2013 08:30:44 PDT

Dinsdagavond vond Tek Tok plaats. Ruim 160 mensen waren live aanwezig in het Paard van Troje in Den Haag en nog eens 500 mensen volgden de talkshow via de stream. De avond stond in het teken van datagedreven onderwijs met de titel Onderwijstoekomst: data of leerling centraal?

Experts van binnen en buiten het onderwijs werden door presentator Chris van ‘t Hof aan de tand gevoeld over de mogelijkheden en onmogelijkheden van het gebruik van data in het onderwijs. Een mooie conclusie en meteen ook correctie op de titel van de avond leverden Kees Versteeg en Hanneke Taat. Zij vatten het als volgt samen: “Door data de leerling centraal en de leraar in zijn kracht”.

Alles is gefilmd en binnenkort worden de videoregistraties van de verschillende items gepubliceerd. Op de site van Tek Tok is nu al een uitgebreid verslag te lezen van de avond.

Nieuwe publicatie over Bring Your Own Device

Webredactie mbo — Thu, 06 Jun 2013 04:55:59 PDT

Als je je laptop, tablet of smartphone meeneemt naar je werk of naar school om het daar te gebruiken, wordt dat “Bring your own device” genoemd, kortweg “BYOD”. Hoe ga je als instelling hiermee om? Kunnen studenten, docenten en overige medewerkers hun eigen mobiele apparaat wel zinvol gebruiken? Is het een hype en waait het [...]

Op Facebook gebeuren de leukste dingen!

Webredactie mbo — Thu, 06 Jun 2013 02:16:57 PDT

“De introductieweek aan het begin van het schooljaar heeft een groot sociaal aspect, Facebook natuurlijk ook en leerlingen vinden Facebook hartstikke leuk! Van die combinatie maak ik graag gebruik. Ik organiseer daarom in de klas op Facebook de Speakweek.” Deze docent Engels aan het ROC West-Brabant gebruikt met succes sociale media in haar lessen. Lee [...]

Binnen 4 dagen weet jij wat “goed onderwijs” is

Webredactie mbo — Thu, 06 Jun 2013 01:00:10 PDT

Ben je op jouw school of opleiding bezig om het onderwijs te veranderen met ict, maar weet je niet of dit binnen onderwijstijd past? Bij het Adviespunt Onderwijstijd kun je terecht om je plan te delen en te laten toetsen of geïnspireerd te worden door bestaande concepten. Vragen stellen mag natuurlijk ook! Bezoek het Adviespunt [...]

Van goed naar beter

Webredactie mbo — Wed, 05 Jun 2013 00:33:22 PDT

Je kunt met elkaar van mening verschillen over goed beroepsonderwijs. Maar in de kern is de pedagogisch-didactische relatie tussen docenten en studenten bepalend voor de kwaliteit van het onderwijs. Daar begint ook het vakmanschap. Vakbekwame docenten gebruiken effectieve leerstrategieën. Column door Marvin Leerdam, manager mbo bij Kennisnet Ons onderwijs is goed In het onderwijsverslag 2011/2012 [...]

Presenteren met Prezi – versie april 2013

Webredactie mbo — Tue, 04 Jun 2013 07:31:21 PDT

Kennisnet-ambassadeur Hans Steeman heeft samen met het ROC Nijmegen het Wikiwijs-arrangement over Prezi vanwege de talrijke nieuwe tools in Prezi volledig herzien. Aan de hand van afbeeldingen, filmpjes en oefeningen laat dit arrangement zien, hoe je eenvoudig aan de slag kunt met dit programma. Het arrangement ‘Presenteren met Prezi’ maakt deel uit van de digitale [...]

Kom vanavond naar Tek Tok late night of kijk live mee via de stream!

Lucas Raggers — Tue, 04 Jun 2013 06:07:40 PDT

Vanavond begint de vijfde Tek Tok late night in het Paard in Den Haag. We gaan het hebben over de volgende vraag: staat in de toekomst de leerling of data centraal? Kom vanavond om 19:30 naar het Paard! Kun je er er niet bij zijn? Geen nood, kijk dan live mee via de livestream.