@khaschuluu's personal blog

ХХЗХ, SOPA/PIPA, Монголчуудыг хараал идэг

2012-01-19T07:14:00.000-08:00

Дахиад л эвгүй гарчиг өгсөндөө хүлцэл өчие. Учир нь хүмүүс эвгүй гарчиг хараад заавал орж үздэг юм л даа, энэ нь миний блогийн хандалтыг өсгөх юм, гэхдээ би блог дээрээ сурталчилгаа тавьж мөнгө олох гээгүйлдээ, зүгээр л миний нийтлэлийг олон хүн уншиж байвал надад сэтгэл ханамж өгдөг юм л даа. Учир нь би бүх нийтлэлээ өөрийн тархийг гашилган шүүж бичдэг учираас.

За тэгэхээр яагаад гарчиг ийм билэг танхай байгаа юм бэ?

ХХЗХ - Харилцаа Холбооны Зохицуулах Хороо
SOPA - Stop Online Piracy Act буюу Онлайн Хулгайтай Тэмцэх Хууль
PIPA - PROTECT IP Act ба энэ нь Preventing Real Online Threats to Economic Creativity and Theft of Intellectual Property Act буюу Онлайн Эдийн Засгийн Сүрдүүлэг болон Оюуны Өмчийн Хулгайгаас Сэргийлэх Хууль хэмээх учиргүй урт нэртэй хууль юм
Монголчууд - Ази тивийн тэхий голд орших, далайд гарцгүй, хүнээсээ хэд дахин их малтай, малнаасаа хэд дахин их газар нутагтай, өвөг дээдсийнхээ нэр хүндийг уландаа гишгиж буй арчаагүй улс

За тэгвэл яагаад дээрх хэдийг хараалд идүүлэх гээд чичрээд байна вэ гэхээр:

ХХЗХ-г хараал идэг

ХХЗХ-гийн Тоон контентын үйлчилгээний зохицуулалтын ерөнхий нөхцөл шаардлага гэсэн тогтоомжийг уншвай. Нэн түрүүнд digital гэдэг үгийг бодвол тоон гэж орчуулсан бололтой, харин content гэдэг үгийг яагаад агуулга гээд орчуулчихаж болоогүй юм бол, миний хувьд Цахим агуулгын... энэ тэр гэсэн бол хамаагүй гоё харагдаж байгаа биз. За энэ ч яахав, гол ажилдаа орцгооё.

Дээрх Тоон контентын үйлчилгээний зохицуулалтын ерөнхий нөхцөл шаардлага-ын 4.9-д ингэж зааж ээ:
Зохиогчийн эрх болон түүнд хамаарах эрхийн тухай хуулийн 12.1, 12.2, 20.1, 21.1, 22.1, 25.1 –д заасныг зөрчиж, зохиогч эсхүл эрх эзэмшигчийн зөвшөөрөлгүйгээр бүтээлийг нь ашигласан контент бүтээх, түгээхийг хориглоно.
Энэ бол ХХЗХ-гийн цахим нүүр хуудас ба улаанаар дугуйлсан хэсгийн зургийг та өмнө нь хаа нэгтээ харж байсан уу?
Аа харин энэ бол billfrymire.com блогийн оюуны өмчийн хуулбарлахаас хориглосон тэмдэгтээр хамгаалагдсан stream-data-sun-beam нэртэй зураг. Энэ зураг нь сайтын Multi-threading in Photoshop - geek speak нэртэй нийтлэлийн зураг аж ээ. Та зургийн баруун доод буланд copyright (c) 2007 Bill Frymire гэж усан тамга дарсан байгааг дээр нь дарж томруулж байж харна уу:

SOPA/PIPA-г хараал идэг

Энэ тухай бол бид залхатлаа сонсож байна дөө. Twitter, Facebook, Google+ гээд бүхийл олон нийтийн сувгуудаар дэлхий дахинаа ярианы гол сэдэв болсоор бараг сар болох гэж байх шиг байна. Харин сүүлийн ганцхан өдөр үүнийг хүн бүр ой тойндоо ортол ойлгож байна. Эдгээр хуулийн тогтоолууд батлагдаад, олон улсад хэрэгжиж эхэлбэл өнөөдөр та YouTube, Wikipedia, Twitter, Facebook гээд өдөр бүр ордог байсан сайтуудлуугаа орж чадахгүйд хүрнэ. Бид өдөр бүр оюуны өмчийг зөрчиж, энэ нь бидний хэрэглээ, хэрэгцээ болж ээ. Ингээд ийм зүйл өнөөдөр бидэнд тохиолдвол юу болох байсныг хийсвэрээр мэдрүүлэхийн хажуугаар эсэргүүцлээ илэрхийлсэн wikipediar, amazon, reddit, google, cyanogenmod гэх мэт маш олон сайтууд нэг өдөр, бүтэн өдрийн турш хаалт зарласан бөгөөд эдгээрээс хамгийн их хүмүүст нөлөөлсөн нь Англи хэл дээрх Википедиа юм. Өдөр тутам дэлхийн олон сая хүмүүс орж, асар их хэмжээний мэдээ, мэдээлэл, агуулгуудыг хардаг, хамгийн гайхалтай нь тэд өөрөө өөрсдөө тэр мэдээллээ баяжуулж, засч чаддаг энэ сайт ганцхан өдөр хаагдахад дэлхийн олон орны олон сая хүмүүс SOPA/PIPA-гийн хор уршгийг үнэн голоосоо ойлгосон билээ.

PROTECT IP / SOPA Breaks The Internet from Fight for the Future on Vimeo.

Хэрвээ та энэ талаар илүү тодорхой мэдээллийг мэргэжлийн хүнийх нь үгээр сонсомоор байгаа бол Дөлмандах ахын Wikipedia ажилласангүй нийтлэлийг уншаарай.

Монголчуудыг хараал идэг

Өнөөдөр та утас, iPod, тооцоолуур дотор байгаа, өдөр бүр өөрийн машиндаа, чихэвчээрээ, ажил дээрээ, гэртээ сонсдог дуунуудаа бодоод үз дээ. Та хэдийг нь цомгоор нь худалдаж авсан бэ? Миний ярих гээд байгаа зүйл ойлгомжтой байх. Өөдгүй, үхэр монгол хүний хувьд би та бүхэнд хэлэхэд гаадаад контентийг хулгайл, сайн хулгайл, учир нь дэлхийн хэмжээний юм тэнд буй, угаасаа бид төлж хүчрэхгүй, бусад орнууд ч гэсэн шаадаг. Тэгэхээр хусах хэрэгтэй, гол нь Монголоо гэсэн сэтгэл танд байвал Монголынхоо бүтээгдэхүүнийг дэлхийн жишигтэй харьцуулж үзээд, хэрвээ таалагдаж байвал та өдөр бүр мах, сүү, талхаа худалдаж авдаг шигээ л худалдаж авах хэрэгтэй. Ингэж байж бид хөгжинө үү гэхээс өврөөсөө өөрийнхөө юмыг хулгайлж буй хүн шиг юунд бие биенээ хэмлэн мөлжиж, олон хөлийн газар хол явна. Тэгэхээр энэ хуультай хуульгүй бид гадны юмыг хулгайлдаг юм аа гэхэд зайлшгүй өөрсдийн юм аа өөрсдийгөө дэмжиж худалдаж авдаг л байх ёстой, яг л жүүдүүд шиг.

За эдгээрийг л хараалд идүүлэх гэсэн юм, баярлалаа.

Үхсэн хойноо Стийв Жообс

2011-10-06T21:13:00.000-07:00

Уржигдар Apple-ийн үүсгэн байгуулагч, мандаан бадруулагч, цэцэглүүлэн дэлгэрүүлэгч, ерөнхийлөгч асан Стийв Жообс агсан болов. Тэр хүнд дэлхий дээр байгаа нийт хүн амын дийлэнх нь хайртай, учир нь тэр Macintosh, Mac OS, iMac, MacBook, iPod, iPhone, iPad, iTunes гэх мэт зүйлсийг хэдэн саяар зогсохгүй, хэдэн тэрбумаар нь үйлдвэрлэж, тив бүрт нийлүүлсэн.

Гэвч энэ хүнийг үхсэнд би их баярлаж байна, бас бурханыг их өрөвдөж байна.

Одоогийн GUI-гийн суурь, дуу хөгжимийн шинэ эрин үе, ухаалаг утасны зах зээлийн тэсрэлийн оч, таблэтийн шинэ эринг эхлүүлэгч гэх мэт, мөн дээрээс нь тун удахгүй утастайгаа ярих төгс хэрэглээ, үүлэн хамгаалалтын дэвшилтэт ойлголт гээд өчнөөн тэсрэлт, дэлбэрэлтүүд бол энэ шизотой нөхрийн байгуулсан гавъяа.

Гэвч эдгээр реактор мэт хүчтэй тэсрэлт дэлбэрэлт нь асар их хэмжээний талбайг хамраад зогсохгүй урт удаан хугацааны цацраг идэвхит үүлнүүдийг үүсгэсэн. Үүрд мөнх үл арилах энэ цараг идэвхит хор нь хүний өөрөө сэтгэн бодох чадварыг сулруулах, шуналын микроб үржих таатай нөхцлийг бүрдүүлэхээс гадна бэлгийн чадамж, нүдний хараа, эрхий хурууны шөрмөс муутгадаг аюултай нь өдий хир нь тогтоогдсоор, батлагдан баримтжуулагдсаар буй билээ.

Библи дээр бичсэнээр бурхан анх хүнийг өөрийгөө клондож бүтээсэн гэдэг, тэгэхээр анхны Адам яг л бурханы хуулбар, нэг ёсондоо бурхан байсан гэсэн үг. Гэвч тэр хорт могойн алимыг ганц хазах төдийд хордож арчаагүй нэгэн болж хувирсан. Хүн төрлөхтөн ийнхүү өөрөө өөрийгөө хорлох замыг анхлан тавьжээ. Үүнээс хойш тэнэг хүмүүс өсч үржин, газар тариалан эрхэлж, хайлгайд түлэгдэж, гар хангалга хийж, нүгэл хурааж, нүгэлийнхээ хирээр зовон тарчилж, үхэцгээдэг болсон юм.

Харин нилээн сүүл хавьцаа Исаак Нютоны хар толгой дээр хараал идсэн бас нэгэн хорт алим унаснаар хүн төрлөхтөн оргүй хоосныг хэмжиж, огторгуйн уудамруу арвалзаж, дэлхийг бөөрөнхий хэмээн хийрхэж эхэлсэнээр бүр ч дэндүү тэнэг болцгоосон.

Харин саяхан хүн төрлөхтний толгой дээр дэлбэрсэн алим бол түүнийх. Тэр алимны бусад алимнаас ялгагдах ганц зүйл нь тэр аль хэдийн хазуулчихсан. Энэ дэлбэрэлтээс болж хүмүүст гар бичиг муудах, цээжээр бодох чадвар эрс буурах, ахлах нь багсах, анализдах нь хэтрэх, амьд харьцаа үгүй болох гэм мэт үй түмэн өвчний шинжүүд шинээр үүсэн бүртгэгдэж, бум бумаараа илэрч эхлэсэн.

Харин өдийг хүртэл хүн төрлөхтнийг нэг нэгээр нь болон үй олноор нь уйгагүй шийтгэж, заргадан шүүж, хүхэрт зуухыг зогсолтгүй түлж, газрыг хөдөлгөж, хуй салхиар үлээж, үер болтол шээж, үнс болтол бааж байсан ухаант ачтан бол бурхан аав маань билээ. Тэр анх биднийг клондсон үетэйгээ ав адилхан, хэв хэвээрээ, уужим сэтгэл, уудам ухаантайгаа л байж байгаа. Тэр хүн бидэнд мөн ч олон удаа сануулсандаа.

Уул нь үхсэн хүний нэрийг дурдаж болдоггүй юм гэнэ лээ, муу ёр дууддаг гэсэн. Харин би нэг хүнд муу ёр дуудмаар байна. Тэр бол мэдээж Стийв Жообс ах. Тэр хүн ийм их нүглийг хийчихээд үхэхдээ ч зүгээр үхэхгүй, олон хүнийг бухимдуулж байна. Миний таних хүмүүсийн ихэнх нь "Би тайван твийтлэмээр байна, би тайван зурагтын мэдээгээ үзмээр байна, би тайван..." гэх мэтээр бухимдацгааж байна. Учир нь Стийв ахын шунал нь хэтэрч, хүн төрлөхтнийг хорлохоос уйдаж, одоо бүр бурхан аавлуу маань санаархав.

Хүн төрлөхтөн минь сайн бодоорой, бид ийм тэнэг байж болох ч бурхан аав маань бидэн шиг болох гэж байна, тэгвэл хэн бидний шийтгэх юм бэ, жинхэнэ сүйрэл гэдэг энэ бус уу!!!

Дээрх нийтлэлд ямар ч шашны зорилго агуулагдаагүй ба Steve Jobs ахынхаа хийсэн бүх агуу зүйлд нь талархан, гэгээн дурсгалд нь зориуллаа. Мөнх тэнгэрийн орондоо тайван нойрсдоо.

Дэлхийн боловсролыг гэртээ

2011-09-23T05:12:00.000-07:00

Би гэж хүн нээлттэй эх, open source гээд л гүйгээд байдаг хирнээ түүнийгээ яг амьдрал дээр зөв хэрэгжүүлдэг үү гэвэл үгүй. Жишээ нь одоо хүртэлх хугацаанд би нээлттэй эхийн програмыг чадахынхаа хирээр АШИГЛАЖ байсан уу л гэхээс жинхэнэ нээлттэй эхийн философи, хөгжүүлэлт, нэвтрүүлэлт гээч зүйлийг мэлмийгээр тольдож, махан биеээр мэдэрч байгаагүй билээ. Харин өнөөдөр их удаан шал дэмий бодож явсан зүйлээ хэрэгжүүлж эхлэх тухай бодолдоо хүчтэй эзэмдүүлж байна. Энэ нь "нээлттэй боловсрол" юм.

Юуны түрүүнд судлаач Ганаа ахын "Нээлттэй боловсрол" гэдэг нийтлэлийг уншиж үзэхийг зөвлөж байна. Энд нээлттэй боловсрол гэж юу вэ, ямар хэлбэртэй, хаана оршиж байна, ямар хэлбэрүүд байдаг нь ямар эрх зүйн асуудалтай, давуу талтай вэ гэдгийг судлаач хүн, мөн мадагүй зарим өөрийн хэрэглэдэг зүйлсийнхээ тухай бичжээ. Харин Монголд маань ийм нээлттэй боловсрол олгох гэж байгаа сайт юу байна вэ гэдгийг бодож үзээд, ямар нэг зүйл байвал доор заавал бичихийг хичээнгүйлэн хүсэе. Миний мэдэхийн хийгдээд удаагүй байгаа e-bagsh.mn гэж сайт байгаа, магадгүй Монголдоо анхдагч нь байж мэдэх юм, тиймээс алдаа оноо их бий байх.

Харин миний ярих гээд байгаа гол зүйл бол дэлхийн нээлттэй боловсрол шүү дээ. Аалзны тор далайцтайгаар дэлхийн өнцөг булан бүрт үзүүрээ хүргэж нэгэнт чаджээ. Гэвч Монгол мэтийн аглаг зэлүүд талтай, хөгжиж байгаа болон бусад буурай орнуудад энэ нь огт оргүй биш ч маш чанаргүй, удаан, өртөг ихтэй байгаа нь харамсалтай. Өнөөдөр хөгжингүй АНУ, Япон, Солонгос гэх мэт гүрнүүд өнөөдрийн Монголчуудын гэрэл цахилгаан луугаа интернэтийг өдөр тутмын амьдралдаа ашиглаж байна. Бүр цаашлаад боловсрол эзэмшихийн тулд заавал өглөө босох, сургууль явах шаардлагыг халж, энэ хүү цахим аалзны торыг ашиглаад дуртай газраасаа дуртай боловсролоо эзэмших боломжтой болсоныг ярьчихвал улиг болсон зүйлийг олон удаа нуршсан хэрэгт унана. Харин миний бодлоор энэ цахим боловсролыг албан ёсоор үнэгүй олгодог боломж хүртэл байдгийг хүн бүр мэддэггүй л болов уу. Мэддэг байлаа ч энэ боломжийг ашиглахыг эрмэлздэг нь миний мэдэх хүмүүс дотор ч нэг ч үгүй, би ч бас.

Гэхдээ би олон жишээ хэлж чадахгүй, бас туршлага заахгүй, туршлага ч сонсож байгаагүй. Одоо цугтаа хийцгээе. Миний мэргэжил бол Компьюутерийн програм хангамж, мөн дээрээс нь дэлхийн шинжлэх ухааны инженерүүдийг бэлдэгч MIT сургуул миний мэргэжлээр инженер бэлтгэхдээ толгой цохьдог. Харин MIT-д OpenCourseWare гээд нээлттэй боловсрол олгох хөтөлбөр бий, бүр бийгээр барахгүй анхдагч, одоо нээлттэй боловсрол, цахим хичээл гэдэг зүйлийг дэлхийн түвшинд авч яваа төсөл байх. Тэгэхээр миний сонголт бол энэ.

Миний ойлгож байгаагаар OpenCourseWare нь тухайн өдрийн сэдэв дээр тулгуурласан материал, ном, гарын авлага, бусдын хийсэн төслүүд болон багийн ажиллагаа гэх мэт зүйлс, мөн дээр нь даалгавар гээд тухайн сэдвийг өөрийн болгох бүхий л боломжуудаар үнэгүй хангаж өгчээ. Тэр ч байтугай хичээлийнхээ лекцийг шууд бичиж аваад онлайн цацчихдаг учир хажууд нь сууж байгаа юм шиг хичээлээ сонсох боломж хүртэл бий. Бүх лекцийн материалыг та OCW-гийн сайт дээрээс нь авч болохоос гадна YouTube сувгийг нь ч ашиглах боломжтой. YouTube-ийн боловсролын суваг нээгдсэнийг саяхан мэдлээ.

Тооцоо хийж үзэе. Та өнөөдөр Монголд Компьютерийн програм хангамж мэрэгэжлээр баклавар хамгаалахын тулд дор хаяж 4 жилийн хугацаанд дунджаар 6 сая төгрөгийн төлбөртэйгөөр нэгэн сургуулийн мэдэлд очино. Тэр сургууль юу заана, түүнийг нь сурахаас өөр боломж Монголын сургуулиудад үгүй. Мөн дээр нь Монголын хоцрогдсон, хөл толгой нь олдохоо байсан тэр системээр дээрээ одоо ч оюутнуудаар туршилт хийсээр л. Энэ хооронд та сургуулийн хичээлийн хуваарьт баригдаж, нэг ёсондоо дахиад л арван жилд байсан шигээ эрх чөлөөгүй нэгэн болно. За муу юмнуудыг нь ярихаа болие, жишээ нь гайгүй хөрөнгөтэй айл хүүхдүүдээ хилийн чандад явуулж сургадаг. Гэвч нэгт гадаадад сурч ирээд Монголд ажиллана гэдэг ихэнхдээ худлаа зүйл, хоёрт хүн бүр тэгэж явж чадахгүй, өөрөөр хэлбэл маш их үнэтэй, учир нь хөгжингүй орнуудад боловсролын үнэ цэнэ байр савнаас ч үнэтэй зүйл, Монголчууд минь л сургуулийн үнэ тэнгэрт хадлаа л гэдэг. Эцсийн эцэст та мөнгөө төлөөд, эрх чөлөөгөө алдаж байна.

Харин дээрх нээлттэй боловсролыг олоход танд доод тал нь 512mbps хурдтай интернэт байхад л хангалттай. Үгүй бол та интернэт кафед ороод татаж аваад гэртээ үзсэн ч болно. Гэхдээ би ийм байлаа гээд хичээлээсээ, ажлаасаа гар гээгүйлдээ. Та хичээлээ ч хий, ажлаа ч хий, хамгийн гол нь энэ зүйлд яг л хичээл, ажил шигээ ханд. Та өглөө 8 цагт хичээлтэй байсан бол хичээлдээ суухаас өөр аргагүй, учир нь та суугаагүй тохиолдолд оноогоо хасуулна. Монголчуудын сэтгэхүйд үнийг дагаад чанар гэдэг ч юм уу, үгүй бол үнэгүй юм үнэгүй байдаг гэсэн шиг сэтгэхүй нь ийм зүйлийг агуу гэдгийг нь ойлгосон ч ойшоохгүй байж чадах шалтгаан нь болдог гэж боддог.

Юуны түрүүнд танд дэлхийн хэмжээний боловсрол олоё гэсэн хүсэл тэмүүлэл, өөрөөр хэлбэл passion байх нь зүйн хэрэг. Дараа нь мэдээж Англиш язык, энэ байхгүй бол уучлаарай, та үүнийг харж битгий цагаа алдаарай, танд дэлхийн хэмжээний боловсрол хурцдах юм байна. Гэхдээ хүнд тэр passion нь л байх юм бол хэл хөл ургаад л ирдэг жамтай. Ингээд та аль нэг өөрт хэрэгтэй гэсэн сэдвийгээ барьж аваад л өдрийн ноорм гаргачихна. Гэхдээ түүнийгээ хаяж ер болохгүй, худлаа яривал та үүнийг хичээлээсээ ч өмнө тавьж болно. Учир нь энд байгаа зүйлсийг та ойлгож чадвал Монголд олгож байгаа боловсрол тийм ч сонин биш. Гэхдээ бүр болж өгвөл багш, үгүй бол сургуулийнхаа онц суралгат андтайгаа хамтарвал бүр ч илүү байх, гэхдээ сайн мэдэхгүй байна.

Ямар ч байсан би тухтай үзэхээр шийдлээ. Хүн хэзээ ч сурч дуусдаггүй, бас сурахад хөгшиддөггүй, юу ч сурсан сурахгүй байна гэж байдаггүй шүү дээ. Гол нь том мөрөөд, ханыг дав, хүсэл тэмүүллэрээ амьдар.

Бас ямар нэг үр дүн, шийдэл, шүүмж байвал сэтгэгдэл болгож үлдээхээ мартав аа! Амжилт хүсэе.

Монгол болж төрсөндөө харамсаж байна уу?

2011-09-21T23:34:00.000-07:00

Газрын баялагийг хойч үедээ үлдээнэ гэнэ. Уул нь боломж байгаа дээр нь ухаад авдаг л хэрэг дээ. Гол нь тэр мөнгө Монгол услынхаа төлөө зарцуулагддаг бол өвөг дээдсийн бидэнд зориулж өвлүүлсэн баялагийг одоо л ухдаг газар байхгүй юу. Харин ч өөрсдөө биш өрөөлөөр ухуул, наад газар гэдэг чинь хараалтай. Бидний газар шороо гэж өгөрсөөр байтал наад бүх баялагийн чинь үнэн цэнэ нэг л өдөр навс унан даа. Бас тэр цөмийн хаягдлыг нь булуул, хэтдээ л дэлхий тэр чигээрээ мутацлагдаж, дайтаж, ходоодны хороор хотондоо алалцахаас хойш боломжтой дээр нь хүүлээд бай. Тэрэнтэй тэрэнгүй ирэх онд дэлхий сүйрнэ, угаасаа. Эх орон, эв нэгдэл, үр удам гэдэг чинь хүнд байдаггүй, амьтанд л байдаг нандинархуу чанар, битгий тэгэж хийрхэцгээ. Хүн идэхий төлөө амьдардаг болохоос адгуус шиг амьрах, үржихийн төлөө иддэггүй юм. Одоо нэгэнт аврагдахаасаа өнгөрсөн учираас сайхан гэсэн бүхнээ хийцгээ, жаргацгаа Монголчууд минь. Тэрэнтэй тэрэнгүй бидэнд 10 үеэрээ идээд ч дуусахгүй тийм их баялаг бий. Хэзээ ч бид дахиж дэлхийг эзлэж чадахгүйгээс хойш тэр том гүрнүүдийн өг гэсэн газар нь өгч, ав гэсэн газар нь авч, амьд явахдаа алтан аягнаас ус ууцгаа.

Ийм ирээдүй танд таалагдаж байна уу? Яг л гөлөг шиг. Гэхдээ тийм биш ээ. Бид чинь нүүдэлчин Монголчууд шүү дээ. Хэдхэн жилийн дараа дэлхий дээр уух ус, идэх хүнс үгүй болох цагт гозойж үлдэж чадах ганц ард түмэн нь тэр хараан зүхэж, хөөсөн мантуугаар нь дуудаад байгаа малчид чинь. Улаанбаатар Утаанбаатар болох цагт агаарыг, ус нус, цус болох цагт цэвэр ундыг, хоол хор болох цагт болсон махыг идэх гээд бид тэдэнрүү санагалзах луугаан адил дэлхий Монголруу өлийцгөөх болно. Тэр үед тэр их баялаг байдгаараа байж л байна, харин дэлхий биднийг олборлох гэж хамаг л юм аа шиднэ. Тэр цаг ирэх үест 1000 жилийн дараа Чингис мангар пацкааны дэлхийн талыг эзэлсэн рекорд эвдэгдэх учиртай юм. Ирээдүй хажууд чинь байна шүү дээ, тэр хил, тив дамнасан хөгжил гэж хөөрцөглөөд байгаа чинь хөгцжил болохоос хөгжил лав биш.

/өөрөө ч мэдэлгүй нэг ийм хийрхсэн зүйл бичжээ, дотор байдаг л бодол л доо, гэхдээ ингэж бичиж үзээгүй юм байна/

What the hell is CV?

2011-09-19T08:21:00.000-07:00

CV-ийг монголоор "Товч намтар" гэнэ байх. CV-гийн талаар эгчийнхээ өгсөн даалгаврын дагуу бяцхан судлагаа хийлээ. Хийлээ ч гэж нэг муу жижигхэн номыг л гарчигласан төдий. Гэхдээ үнэхээр хэрэгтэй зүйл шиг санагдлаа. Юу вэ гэхээр CV гэдэг зүйл ер нь хүн бүрт байх ёстой юм байна гэдгийг энэ номондээр дурдсан байна. Юу вэ, яагаад хэрэгтэй, яаж хийх, яаж хийвэл илүү сайн гэх мэт зүйлсийг эл номноо бичжээ.

CV нь аль болох сайн талыг дөвийлгөж, муу талыг дарагдуулсан байвал сайн.

Ер нь бол хүн бүр өөр юм чинь товч намтар нь ч гэсэн өөр байж таарна, тийм учраас хүн бүрийн CV өөр байдаг юм гэнэ. Яг л "эссэ" гэж юу юм бэ гэж асуухаар юу ч хамаагүй байж болно, гол нь чиний тархий "исэлдэн" гашилсаны үр дүн байх ёстой гэдэг шиг. Дэлхийн нэг номерийн эссэ нь хоосон цаасны ар талд харандаагаар зурсан ганц муу зураас байдаг юм гэнэ лээ. Тэгэхээр CV-д зориулсан дүрэм гэж байхгүй ч жишигийг баримтлах хэрэгтэй. Аль болох таныг бүрэн илэрхийлэх, мөн нийгэмд оршин байгаа зайлшгүй хэрэгцээтэй, жишээ нь овог нэр, нас, иргэншил гэх мэт зүйлс байх хэрэгтэй.

Миний ойлгож байгаагаар та сурагч, оюутан, ажилчин, ажил хайгч, ажил олгогч, архичин, хулигаан байх нь хамаагүй хүн бүрт байх ёстой зүйлсийн нэг нь. Үүнийг хүмүүс дийлэнхдээ ажилд орохын тулд худлаа үнэн бичдэг, юу вэ гэдгийг нь судладаг байх. Гэвч энэ гайхамшигтай зүйл маань "би" гэдэг нэртэй намтар, боть болж үлдэх зүйл юм. Өөрөөр хэлбэл энэ нь таныг хэн бэ, хаана сурсан, хаана ажилласан, юу бүтээсэн, ямар гавъяа байгуулсан гэх мэт бүх зүйлийг чинь хадгалах түүхийн баримт болох юм л даа. Юу юунд хэрэгтэй вэ гэхээр юуны түрүүнд танд хэрэгтэй. Та өөрийгөө юу хийв, юу сурав, би ер нь хаана явна гэдгээ байн байн санаж, мөн байн байн түүнийгээ шинэчлэж, өөрөө өөрөөрөө бахархах үр хүүхэддээ үзүүлэх гээд л. Мөн цаашаа мэдээж ажил олгогч, хамт олон гэх мэт таны нийгмийн амьдралд чухал хэрэгтэй. Учир нь таныг олон нийтийн дунд ийм хүн гэдгийг жишиглэн харах гол хүчин зүйл болох юм. Бас нэг чухал зүйл нь 2012 онд дэлхий сөнөж, бүх хүн төрлөхтөн устлаа гэж бодоход хэдэн гэрлийн жилийн зайд орших харь гаригийн иргэд бидний сансарт цацагдсан энэ бичгийг олж "Дэлхий" гэдэг соёл иргэншлийн гаргалгааг таны CV-г баримтлан хийж ч болох шүү дээ, нэг ёсондоо түүхийн өв.

Харин энэ номонд бичсэнээр хэрвээ та ажилд орохыг хүсч байгаа бол, ажил хайж байгаа бол энэ танд нэг номерт байх ёстой зүйл. Та ямар нэг таалагдсан компанидаа орохыг хүсвэл өөрийн CV-гээ аваачаад, ажилд орох хүсэлтэйгээ хэлээд л хадгалуулчих, ирээдүйд гарах орон тоо хамгийн түрүүнд таний CV-г дамжина. Мөн ямар ажилд орохоо мэдэхгүй, зүгээр л ажил хайж байгаа бол нэг CV бичиж аваад араван тийш нь цацчих. Аль нэг нь таныг дуудна.

Харин өнөөдрийн миний ярих гээд байгаа зүйл нь social network буюу Facebook, Twitter, Google, монголоор бол Biznetwork зэрэг онлайн нийгмийн оролцоон дахь таны "Цахим товч намтар" буюу "Online CV" юм. Та дээрх болон бусад олон нийтийн сайтуудад бүртгүүлж байхад таниас заавал бүтэн нэр, e-mail хаяг гэх мэт зүйлсийг чинь авчихаад, дараа нь илүү дэлгэрэнгүй мэдээлэл оруул гэж шаардаж байсан биз дэ. Бас дээрх бүх сайтуудад Profile гэх зүйл байх ба тэр нь тухайн сайт дээрх таны тухай мэдээллүүд байдаг. Харин бүгдийг ил байлгах эсэхээ та өөрөө л шийднэ.

Facebook жишээ нь Profile гэдэг зүйлийг ихэд чухалчилж авч үздэг. Учир нь ямар ч хүн энэ миний найз мөн үү, энэ тэр үү, тэр энэ үү гэсэн судлагааг интернэтэд төдийлөн барьж байгаа юм шиг мэдэх боломж байдаггүй учираас. Өрөөр хэлбэл давхцлыг үгүй болгох гэж. Бас боловсрол, ажил, мэргэжил, хүйс, сексийн сонирхол, дуртай хөгжим, кино, тамирчин гээд есөн жорийн мэдээллээ оруулах боломжуудаар хангасан байдаг. Энэ бүхнийг та үнэн зөв бөглөсөнөөр таныг гариг андуурсан нөхөд оролдохгүй байх, мөн ижилээ олох таатай нөхцлийг бүрдүүлж байдаг.

Бүр сүүлийн үед ажил олгогчид Facebook profile-ийг хүртэл сонирхох болсон. Зарим компани CV гэхээсээ Facebook profile-ийг илүүд үздэг, учир нь орчин үеийн хүмүүс хараал идсэн цаасан дээр бичихээс Facebook-дээ илүү чин сэтгэлээсээ ханддаг учир.

Дээрх бүх утгагүй ярианаас би юуг хэлэх гээд байна вэ гэхээр Online CV систем хийвэл бас зүгээр юм биш үү? Ямар ч байсан би бодож үзнэ ээ. Таны хийсэн систем тань хүмүүс CV-гээ бичхэд нь ухаалаг орчинг бүрдүүлж өгдөг, хайлт, холболт зэргийг нэгэн системтэйгээр уялдуулж чадвал цаасан дээр бичсэн CV-гээс илүү эрэлттэй болж мэдэх л юм. Хүмүүс цахим дансууд дээрээ URL хэсэгт нь өөрийн Online CV-г зааж өгдөг, компаниуд ажилд авахдаа тухайн CV-г шалгадаг бол тасархай биз дэ.

Мэдээж ийм зүйлс байдаг л даа. Тухайн хүний мэдээлэл, зураг, хийсэн зүйлс, холбогдох хаяг, бусад холбоосууд гээд л. Дээр хэлсэнчлэн Facebook, Google маань өөрсдөө бараг CV шиг Profile-тай байдаг. Ямар ч байсан юу бодож байна хуваалцаарай? Би бас CV-г төдийлөн сайн судлаагүй учир буруу ярьж байж ч магад.

How to solve 3x3x3 Rubik's cube

2011-09-17T07:26:00.001-07:00

Хэрхэн Рүбкийн шоог эвлүүлэх вэ? гэсэн асуулт гэрт нь улиг болтол нь хог болж явсан, яах ёстойг нь мэдэж байж яаж гэдгийг мэдэхгүй нөхдөд тулгардаг. Надад ч мөн адил. Тэгвэл тэр хог болж явсан эд чинь яасан их гайхалтай эд болохыг эндээс уншаарай. Яаж эвлүүлэхийг би доор заана. Туршлагаасаа хуваалцахад шоо авах гэж байгаа бол аль болох стандарт, бас чанартайг авсан нь дээр шүү. Мөн доорх хичээл 3³ буюу 3x3x3 шоонд зориулсан болно. Юу вэ гэхээр 4⁴ шоо барьчихаад янз бүрийн сэтгэгдэл үлдээхийг хатуу хориглоно гэсэн үг.

За эхлэе. Эвлүүлж байхад их гоё шажигнаж дугардаг, шажигнуулцгаая.

Томъёо

Юуны өмнө томъёо унших. Нэг нөхөр ямар ч томъёо хэрэглэхгүйгээр, өөрөөр хэлбэл хар ухаанаараа эвлүүлэх гэж 20 гаран жил болсон гэж дуулсан, та ч гэсэн энэ адтай дөрвөлжин нөхөрт бүтэн насаа зориулах гээгүй юм бол томъёо танд хэрэгтэй. Дэлхийн аврага, цэцэрлэгийн хүүхэд цөм л томъёо хэрэглэдэг.

Шоогоо өөрлүүгээ харуулан барьна. Аль талыг нь гэж үү? аль ч талыг нь байсан хамаагүй ээ. Ийнхүү талууд дараах нэртэй байх боно:

Ямар ч байсан өөрлүү чинь харуулсан талыг Face буюу F

Баруун гар талыг нь Right буюу R

Зүүн тал бол Left бюу L

Дээд тал Up буюу U

Доод тал мэдээж Down буюу D

Үлдсэн буюу ар тал бол Back буюу B

гэж уншмой.

Бид шооныхоо талуудын нэрийг мэдэж авсан юм чинь одоо эргүүлэхийг үзэе. Шоог эргүүлэхгүйгээр эвлүүлэх ганц арга бол эвдлэж байгаад эвлүүлэх, эвдлэхэд ч гэсэн учир бий, энэ тухай дараа ярия. Хэрвээ томъёон дээр F гэж байвал түүнийг Face буюу нүүрэн тал гэж ойлгоод нүүрэн талыг цагийн зүүний дагуу 90° эргүүлнэ. Мөн бусад талууд ч гэсэн. Гэхдээ энд нэг юм анхаарах нь цагийн зүүний дагуу гэдэг харьцангуйгаар тухайн талыг чанх урд талаас нь харсан байдлаас хэрэгжинэ. Жишээ нь B гэвэл Back буюу ар талыг нүүрлүүгээ харуулж байгаад F хийсэнтэй адил гэсэн үг, энд төөрж болохгүй шүү! Шоогоо бариад доорх томъёог хийж үзнэ үү:

FRURUF

Бас нэг томъёолол байдаг нь сурж ядаад байх зүйлгүй юм. F2 гэсэн байвал F-ийг хоёр удаа хийх буюу Fx2 гэсэн үг юм. Өрөөр хэлбэл нүүр талыг аль ч талруу 180° эргүүлэхэд F2 болно. F4 гэвэл байрандаа ирэх учир ийм зүйл байхгүй. R2, L2, U2, D2, B2 бүгд л адил. Бас F' буюу нүүрийг цагийн зүүний эсрэг 90° эргүүлнэ. R', L', U', D', B' бүгд адил. Бүдүүлгээр F' = F3 гэсэн үг.

F = F4 (360°)

F' = F3 (цагийн зүүний эсрэг 90° буюу цагийн зүүний дагуу 270°)

F2 = FF = F'F' (180°)

За одоо доорх томъёог туршаад үзээрэй:

FRUR'U'F'

Эхний үе

Эхний үе гэдгийг ойлгохоос өмнө дараах гурван дүрэм ямагт биелэнэ гэдгийг саначихаарай:

Тал бүрийн голын өнгөнүүд харьцангуйгаар хөдөлгөөнгүй оршино. Та байрнаас нь хөдөлгөх гээд үзээрэй, чадахгүй л болов уу. Тэгэхээр голын өнгө ямар байна тэр тал тийм өнгөтэй байх ёстой.

Ирмэг бол ирмэг, ирмэг хэзцээ ч булан болохгүй. Мөн ирмэгийн хоёр өнгө өөрчлөгдөхгүй, учир нь гагнагдсан байгааг харж болно. Тэгэхээр тухайн ирмэг ямагт цорын ганц зөв байрлалтай.

Өнцөг бол өнцөг, өнцөг ямагт өнцөг хэвээр байна, хэзээ ч ирмэг болохгүй, мөн гол болохгүй. Мөн өнцгийн гурван өнгө хэзээ ч хөдлөхгүй учир зөв байрлал ямагт цорын ганц байна.

Мөн нэг зүйл зөвлөхөд нарны юм уу стандарт тасалгааны гэрэлд эвлүүлэхийг зөвлөе. Гудамжны болон дэлгэцний бүдэг гэрэл нь зарим өнгөнүүдийг ялгахгүй, хаашдаа алдаа гаргаж, нерэвтэх нөхцөл болдог.

За ингээд голынхоо өнгийг бариад эхний ээлжинд нэмэх тэмдэг үүсгэнэ. Нэмэх гэдэг маань тухайн голын өнгийг тойрсон дөрвөн ирмэгийг өнгө дагуулан оруулана гэсэн үг. Гэхдээ нэг зүйл анхаарах нь. Ирмэгүүдийг зөв байрлалд нь оруулах хэрэгтэй, дээрх ирмэгийн дүрмийг баримтлан хажуу голынхоо өнгийг дагасан байх ёстой гэсэн үг.

Жишээ нь голын өнгө нь ногоон өнгөн дээр эхний үеээ хэрэгжүүлэх гэж байвал голын ногоон өнгөтэй талаа U буюу тээд тал болгоод, аль нэг талыг нь F буюу нүүрэн тал болгон барьж байгаад дээд талын голын ногооныг тойрсон 4 ирмэгийг оруулна. Хэрвээ зөв оруулсан бол дээд талд ногоон нэмэх тэмдэг (жаахан хажуудуулвал үржих тэмдэг болчихдог, ер нь хэрээс, үүнээс хойш хэрээс гэе) үүсэх ба орсон ирмэг бүрийн ногооны нөгөө өнгө нь хажуу талынхаа голын өнгөтэй таарж байх ёстой гэсэн үг.

Энэ бол хамгийн амархан үе байлаа. Гэхдээ нэг дүгээр үе эвлэж дуусаагүй байна, одоо дөрвөн булан...

Дөрвөн булан яг ирмэг шиг, гэхдээ гурван өнгө гурвуулаа орох ёстой. Өөрөөр хэлбэл дээд талд нил ногоон болох ба аль хэдийн орсон ирмэгнүүдийн өнгийг дагасан байх ёстой.

/Энэ пост дутуу байгаа... үргэлжлэл тун удахгүй... (гэж *ааж байж ч магад шүү! өөрийнхөө амлалтаас хаширдаг болоод байгаа :P)/

Согтуу, бас солиорсон хүний шүлэг

2011-09-02T10:18:00.000-07:00

Хайрт минь чи бол төгс
Хичнээн гажиг ч гэсэн над дээр
Хүн чанар гаргаад эргээд ирээч
Учир нь энэ бол хувьсал
Уурлаж бухимдах хэрэггүй...
Залуус бүгд хувьсаж байна
Хуучнаар энгийн зүйлс үгүй
Гэвч шинээр ийм зүйлс бий болж байна
Чиний аз жаргал надад аж жаргал ч
Зарим нэгэнд нь зовлон гуниг
Тиймээс чамд сонголт үгүй
Учир нь энэ бол хувьсал
Уурлаж бухимдах хэрэггүй
Бүх зүйл улам нарийсч байна
Ойлгоход бэрх болж байна
Гэвч би чамайг хайрлаж байна
Зүгээр л над дээр хүрээд ир
Хүн хүнээ идэж байна
Хүн, хүүр хоёр тэмцэж байна
Учир нь энэ бол хувьсал
Уурлаж бухимдах хэрэггүй
Багний цаана хэн байгааг чи мэдэхгүй
Түмэн хүмүүсийг бүгдийг чи танихгүй
Чи хэнийг ч танихгүй
Учир нь энэ бол хувьсал
Уурлаж бухимдах хэрэггүй
Хүссэн хүсээгүй энэ чамайг
Хүнээс илүү эзэмдэх болно
Ялгаагүй намайг ч бас
Учир нь энэ бол хувьсал
Уурлаж бухимдах хэрэггүй
Учир нь бүх цаг үед давташгүйгээр
Би чамайг хайрлах болно
Энэ бол хайр
Уурлаж бухимдах хэрэггүй
Хайрт минь

Солонгосд аялсан тэмдэглэл №6

2011-08-08T07:33:00.001-07:00

Олон хоног хүндэтгэхгүй шалтгааны улмаас бичихийн хүслэн болсон блогоо бичсэнгүй. Яагаад би бичихийг хүсээд байгаа вэ гэхээр мэдээж сайхан дурсамжууд, би өөрөө ч гэсэн өчнөөн зүйлсийг мартана байх, дараа санана. Нөгөө талаас нүд тайлж, ухаан тэлж байгаагийн үүднээс үзэл бодлоо илэрхийлэх, мөн мэдээж явж үзээгүй хүнд төсөөлөл өгөхөөс гадна мэдээж өчүүхэн зүйлээрээ гайхуулах :P Юу вэ гэхээр дуулгах сонин ихтэй...

Товчхондоо бол LG-гийн хамгийн том үйлдвэрлэлийн салбар болох GS coldax-ийн үйлдвэрлэлийн нугатай танилцсан, мөн хамгийн сонин зүйл нь ажил хийж байгаа :D Гэхдээ мэдээж хар ажил. Өөр чинь юу байлаа, тухай бүрт нь тэмдэглэж авч байхгүй бол ийн хүү мартдаг гэмтэй. Иймээс хармаандаа тэмдэглэлийн дэвтэртэй явж заншина аа.

LG бол дэлхийд бүтээгдэхүүнээ нийлүүлдэг асар том корпараци гэдгийг хүн бүр мэднэ. Харин түүний асар том салбар болох GS group-ийн үйлдвэрлэлийн салбар GS coldax нь Солонгосын хамгийн том үйлдвэрлэлийн гүрнийг эзэмшдаг асар том хөрөнгөтэй компани юм байна. GS group-ийн хөрөнгө нь Солонгост дээрээсээ VI ордог ба 31 триллион солонгос воноор хэмжигдэнэ. Үйлдвэрлэлийн нуга нь Yeosu хотод байрлах ба дайлайд түшиглэсэн болон төмөр, загас, усан онгоц гэх зэргээрээ дэлхийд тэргүүлэх үйлдвэрлэлүүд энд бий. Үзэсгэлэнт шөнийн Улаанбаатрыг хэдэн арав нуглахаар энэ том нуга нь Yeosu-д байрладаг учираас Yeosu-г үйлдвэрлэлийн хот хэмээн нэрлэнэ. Тэр олон төрлийн үйлдвэрлэлийн байгалд үзүүлэх нөлөө мэдээж бий боловч өндөр хөгжлийн ачаар хэдэн мянган үйлдвэрийн хаягдлийг байгалд учруулах хор хөнөөлгүй шахуу шийдэж чаджээ.

Бид нэг шөнө болон маргааш өдөр нь тэр гүрэн дотуур хоёр удаа аялаж үзсэн ба хамгийн үзэсгэлэнтэй нь мэдээж шөнө. Зах хязгаар нь үл үзэгдэх далай мэт давалгаалах тэр олон гэрлийг зөвхөн эндээс л олж харах боломжтой. Тэр үед би "Энд лав 100-н Улаанбаатар байна аа" хэмээн уулга алдаж байлаа. Өдөр нь ч мэдээж сүртэй, ирээдүйг зөгнөсөн, үгүй бол саран дээрх хот гэх мэт кинон дээр л гардаг дүр зургийг эндээс харах боломжтой. Турбаны хот, яндагийн хот, аврага том цлиндр савнуудын хот гээд л, алингаар нь нэрлэхийг тэр гэмээр. Хамгийн гайхалтай зүйл нь УБ-гээс хэд дахийн том энэ үйлдвэрлэлийн нугад шөнө ч, өдөр ч тэр, ганц ч минутын тасалдалгүйгээр үйлдвэрлэл явагдана, дэлхийн өмнө хүлээсэн үүрэг нь энэ үйлдвэрүүд зогсох эрхгүй. Бүр түүнээс ч сонин зүйл нь ийм агуу том нуга дотор хэдхэн мянган ажилчинтай, нуга дүүрэн үйлдвэрлэл, уул нь дотор нь хэдэн арван сая хүн ажиллаж баймаар, гэтэл арван мянга ч хүрэхгүй хүн ажилладаг гэж бодохоор автоматжуулалтыг мэдрүүлэх шиг болж байгаа биз.

Өдрийн аялалаар хоёр үйлдвэрээр аялж үзсэн ба нэг нь L гэсэн үсгэн логотой, 8-хан хүн ажилладаг, мөн л аврага том үйлдвэрлэлийн хот. Бид хуванцар үрэл савлаад хадгалах үйлдвэр болон 1000 целсийн халуунтай зуухруу шагайж үзсэн. Нөгөөдөх нь гадаадаас нефтийг усан онгоцоор авч ирдэг компани ба далай дээгүүр аялулан, аврага том усан онгоцнуудаа гайхуулсан. Тэр үед азтай нь Лос Анжлесийнх шиг дүүжин гүүр баригдаж байхыг харсан. Солонгост аман ярианаас сонсоход нефьт, ер нь газрын баялаг гэх зүйл байхгүй гэж сонссон. Ихэнхдээ далай, газар тариалан дээрээ түшиглэсэн мэт санагдсан.

Дээрх үйлдвэрлэлүүдийн нарийн ширийн мэдээллэл болон эх сурвалжуудыг судлаж байгаад бармттай нийтлэлүүдийг оруулна аа. Учир нь би тэр үйлдвэрүүдийг үнэхээр тийм, ийм эсэхийг мэдмээр байна, Солонгосууд худлаа шаасан байвал яана гэж хардах сэтгэгдэл төрж байна :P Учир нь би хэзээ ч Солонгост төмрийн, усан онгоцны, бензиний дэлхийн номер нэг үйлдвэр байдаг гэж дуулж байгаагүй. Мөн бас нэг итгэхгүй байгаа зүйл нь тэр том нугыг ердөө жил хагасын дотор босгосон гэж ярих юм билээ.

Гэвч би агуу зүйлсийг харсан юм чинь жижигхэн зүйл яахин мөрөөдөж чадах билээ. Ийн хүү тэрэгчин Хасаа агуу том мөрөөдөлтэй нэгэн болллоо. Мянга сонсохоор нэг үз ээ гэж үнээр үнэн үг юм. Хүн бүр гадаад явж нүд тайлна, харах өнцөг өөрчлөгдөн гээд л байсан, үүнийг л хэлээд байсан юм байна гэж бодсон. Гайхамшиг, мөн үүнээс ч илүү гайхамшигууд байдаг гэж бодохоор дэлхийн өнцөг булан бүрийг үлдээлгүй аяламаар.

За дараагийн дээр дурдсан сэдэв болох хар ажил хийсэн тухай. Бидний буцах билет хаа байсан VII/20-ны Инчеон-Улаанбаатарын нислэг ба биднийг дааж яваа сүмийн ивээн тэтгэгэч (солонгосоор чипсоним гэнэ) биднийг зүгээр байхаар зүлгэж сууг, ядахдаа хэд гурван тоолдог юм олж байг гэж бодсон бололтой биднийг 7 хоног ажиллаж үзэхийг санал болгосон. Амралтын өдрүүдээр амраад, ажлын долоо хоног ажлын газраа ажиллаж амьдрана. Энд гадаадуудын ажлын бриж гэж байх ба Монгол, Непал, Индонез, Ветнам, Хятад нөхдүүдийг зуучилдаг. Бидний амьдарч байгаа газар Хятадаас бусад нь байх ба мөн мэдээж нутгийн ажилчид нь бий. Ажлын байр ер нь таалгадаж байгаа, мөн ажил ч гэсэн төсөөлж байсанаас амархан байсан ч яг Солонгос хүмүүстэй тулж ажиллахаар жаахан ядарлаа.

Солонгосууд солонгосудын дэлхийд илэрхийлэгдэх имиж бол балли, балли гэх үг байдаг гэж бодоцгоодог ба энэ нь хурдан, хурдан гэсэн үг юм. Мөн би Монгол гэсэн нэрийг зүүж яваа тул Монгол хүн та нөхдөөс ч хурдан гэдгийг мэдрүүлэхийг хүссэн учир өглөө 8-аас орой 7 хүртэл ажиллахдаа Солонгос ажимаа (нас тогтсон авгай нарыг хэлнэ) нарыг удаан ажилла гэж гуйтал нь хурдан ажилласан ба бүтэн өдөржин тэд намайг эрхий хуруугаа гаргаад л магтаад байсан, мэдээж би их урам орж илүү сайн ажилласан. Гэхдээ бас баярлах болоогүй гэдэг шиг солонгосчууд хүнийг хөөргөх их дуртай, тэр тусмаа ажимаа нар нь. Хөөрхөн байна, мундаг байна, ухаантай байна гэдэг үгнүүдийг худлаа ч, үнэн ч байнга хэлээстэй. Гэхдээ би солонгос хүмүүс яаж ажилладгийг мэдэхийн тулд, ажил хийж байхдаа зүрх сэтгэл дотор нь юу байдгийг мэдэхийн тулд, мөн мэдээж хөлсөө гаргаж турахын тулд, жаахан ч гэсэн мөнгө босгочихын тулд, амьдралын халыг мэдрэхийн тулд, яагаад ихэнх монголчууд Солонгос явж мөнгө хураахыг хүсдэгийг, энэ бүхнийг мэдэхийг хүссэн тул улам сайн ажиллах болно оо.

Бидний ажил бол далайн бүтээгдэхүүнийг уутлаж, савлаж, хайрцаглаж, баглаж, багцлах ба бүх ажил урсгалаар явагдана. Энд олон сар ажилласан хүмүүс ядрахыг үл мэднэ. Ажлын байрын тоног төхөөрмж, хувцас, дүрэм журам, ариун цэвэр гээд л Монголын хамгийн сайн эмнэлгээс ч илүү сахиж байна уу гэмээр. Миний ажил бол уутласан бүтээгдэхүүнүүдийг уутанд боож, хөөсөнцрөн хайрцганд хайрцаглаад өрж тавих. Хамгийн хөдөлгөөнтэй ажил нь. Бусад маань дандаа хөдөлдөггүй усргал ажил дээр байгаа ба их хэцүү гэлцэнэ. Гэвч би хөдлөлгүй ажиллаж үзмээр байна. Манай ажлын байр асар том хөргөгчтэй ба тэр хөргөгч нь хоёр давхартай тэнцэхээр өндөр, бараг га том байх. Хөлдөөгч агуулах ч гэх юм уу. Тийм учираас их сэрүүхэн, тэр тусмаа миний ажиллаж байгаа газар мөс шиг хүйтэн, ядаж байхад яр гэдэг шиг би тэр хөргөгч рүү нь байн байн орох ажилтай. Тэр хөргөгчинд лав л -50 целс хүйтэн байх, лав л Монголын хүйтэнээс хүйтэн. Гэхдээ миний хувьд хар халуунд, наран доор шаргадаж байхаас зуун хувь илүү. Миний ажил их хөдлөдөг болохоор хүйтэн жаварт дийлдэхгүй, харин ч хөлс гараад сүйд.

Олон хоног хуримтлуулсан санаа оноонуудад ярих зүйл зөндөө л байна, даан ч одоо санаж байгаа нь цөөн бололтой, ажлыг бүү овооруулж бай гэж. Амралтын хоёр өдрөөр бид хотын төвд гэртээ байгаа ба нэгдэхээс ажилдаа орохоороо тэндээс олон зүйл бичинэ ээ.

Солонгосд аялсан тэмдэглэл №5

2011-08-01T09:38:00.000-07:00

Өчигдөр миний энд ирсэн гол зорилго болох 11th Yeosu International Youth Festival өндөрлөсөн ба удахгүй эх оронлуугаа буцах болно. Фестивалын тухайд жаахан уйтгартай байсан ч олон найзууддтай болсондоо хэзээ ч харамсахааргүй болсон. Ер нь ийм юманд оролцож, найзын хүрээгээ тэлж байхад буруу зүйл үгүй гэж бодлоо. Гэвч сертификат нь нэг муу хэвлэсэн цаас өгч байгаад нь их дургүй хүрсэн, ийм том фестивал надад ийм юм өгсөнд нь итгэж ч чадаагүй, одоо тэр сертификат нь хаа ч яваа юм бүү мэд.

Фестивалын гол зорилго нь олон улсын хүүхдүүдийг нэгтгэж, байгаль, экологийн зөв хэрэглээ, учираад байгаа аюулыг гэтлэх талаар юм. Гэвч цөөхөн хүн гадаадаас ирсэн, ихэнх нь солонгосууд ба гадаад царайтайнууд нь Солонгост сурдаг гадаад оюутнууд байх юм.

Бидэнтэй зөрөөд, манай фестивал дуусахаас хоёр хоногийн өмнө эхлэсэн өөр нэг фестивал нь 15 хоног үргэлжлэх бөгөөд тэндээс мөн 8 хавьцаа монгол явж байсаныг ихэд билэгшээж байна.

Ингэхэд билэгшээх гэж юу гэсэн үг вэ? Билэг + Шээх гэсэн үг үү :P

Мөн 3, 4 хоногийн өмнө Өмнөд Солонгосын хойд хэсгээр үер усны гамшиг нүүрлэж аман тоогоор 10 монголын болон үй олон хүний алтан амийг эрсдүүлж орхисон. Гэхдээ бидний буй Yeosu хотод юу ч болоогүй. Гэвч бороо маш их орж байна, гэхдээ мэдээж зүгээр.

Yeosu нь далайгаа түшиглэсэн хот ба далайгаа ихэд дээдлэнэ. Мөн далайгаа хамгаалах их олон зүйл хийнэ. Expo 2012-ийн барилагууд далай дээр баригдаж байгаа ба манай фестивал тэр газраас шууд харагдах Удунду арал дээр болсон.

Twitter хаягаа хилийн чандад явж байхдаа л үгүйлэв, ийн хүү twitter хаягаа сэргээсэн ба тэнд бичсэн хэдэн зүйлсээ тодруулахыг хүслээ. Хэрвээ та намайг дагахыг хүсвэл @khaschuluu гэж хайгаад олоорой.

Энэтхэг болон солонгосууд монголчуудтай адилхан хятадуудад тун дургүй юм. Черчель тэднийг "дэлхийн бөөс" гэж хэлж байсан удаатай.

Манай Санжаа (Sanjay Kumar гэх өрөө нэт энэтхэг найз маань, миний хамгийн сайн найз байсан) хоол идэж суухад могой загасны бахыг минь хараад могой гэж хэлэв, би баярласан чинь нөгөөх чинь "Хэн ч могой, нохойн мах идэггүй шүү дээ" гэж хэлэхэд нь гайхаж "Хятадууд иддэг шүү дээ" гэснээс болоод манай найзын эмзэг сэдэв хөндөгдсөн бололтой "Би хятад биш, намайг чи солонгос, япон гэж дуудаж болно, хятад л биш. Энэтхэгүүд хятадуудад тун дургүй, солонгосууд ч мөн адил. Тэдэнд хэзээ ч бүү итгэ, хэрвээ итгэх юм бол тэд чамайг алах болно" гэж хэлсэн юм даг. Манай хүн Солонгост сураад олон жил болж байгаа учир солонгосуудыг мэдэж л байгаа байх, тиймээс солонгосууд ч ихэнх монголчууддтай аидлхан хятадуудад дургүй бололтой.

Монголчууд сайн оутсоорсчид болохын тулд хэл, боловсрол, хариуцлагаа сайжруулж, Хятадыг яаж гүйцэхээ бодох хэрэгтэй гэж энэтхэг найз хэлэв.

Yeosu хотод Expo 2012 болох сураг 4 жилийн өмнө дуулдсан гэх ба үүнээс өмнө хөгжилтэй байсан ч өнөөдрийнх шиг ийм өндөр хөгжилтэй байгаагүй гэнэ. Уул нь энд амьдардаг монгол залуугаас асуусан боловч тэр 3 жилийн өмнө ирсэн, миний ирж байхад шалгаруулалт явагдаад эхэлчихсэн байсан гэж байсан.

Ер нь энэтхэг найзаасаа асуулаалдаа, "Монголчууд аутсоорсингоор яавал хол явах вэ? Та нар энэ тал дээр маш том туршлагатай хүмүүс" гэтэл манай хүн их сайхан хариулт хэлсэн:

Хэл - Хэрвээ та нар хэлгүй бол хичнээн сайн байлаа ч хэн ч та нарыг тоохгүй.
Боловсрол - Хүн болох багаасаа, хүлэг болох унагаасаа.
Багийн ажил - Дарга нь дарга шиг, цэрэг нь цэрэг шиг байх ёстой. Цэрэгүүд нь дарга шиг хүнээ даргаар томилох ёстой, дарга хүн нь дарга шиг цэргүүдээ удирдах ёстой.
Хятад - Урд чинь байгаа энэ гүрний сүрэнд та бүхэн хэт дарагдсан. Алхам бүрдээ эдний дээр нь хэрхэн гарахаа бодох хэрэгтэй гэж хариулсан.

Yeosu, ер нь Солонгост ажиллаж, амьдарч байгаа залуус Монголд цалин бага гээд энд хар ажил хийдэг гэнэ, харамсалтай. Сурч байгаанууд нь л...

Мөн энд байдаг монгол залуугаас яагаад энд амьдардагийг асуухад "Би энд жаахан хар ажил хийгээд сайхан амьдарч болоод байхад яагаад заавал тийшээ очих ёстой гэж". Энэ уул нь их харамсалтай зүйл боловч Монгол нь ийм байхад залуус нь яаж тогтохов. Ихэнх нь төр хаан ч хэрэггүй гэдэг боловч миний бодлоор одоо Монголд төр маш их хэрэгтэй байна, гэхдээ зөв төр, ө.х. шинэ төр. Yeosu хот надад Улаанбаатарт боломж байна гэж хэлээд байх шиг.

Мөн сурч байгаанууд нь ч энд нэг л ажиллаад эхлэх юм бол хэзээ ч Монголруу буцах сонирхол төрөхгүй гэдгийг мэдэрч байна. Гэвч Жагаа анд маань энд туршлагатай компанид дадлагжаад Монголдоо очино гэж хэлсэн нь таалагдсан. Уул нь ч би ийм үндсэрхэг биш л дээ.

Солонгост хүн бүр ухаалаг утас барина. Бас хэдхэн сард утсаа шинэчлэн сольж байна. Android, iPhone application-ий зах зээл асар өндөр юм.

Энд хэнээс ч утасны үнэ асуусан мэдэхгүй, учир нь энд утасны наймаа байдаггүй. Гэвч бүгд хамгийн сүүлийн үеийн Android, iPhone барина. Мэдээж энд операторууд нь оролцох ба 2 жилийн гэрээ хийгээд 2 жилийн ашиглалтын хураамжаасаа утасны мөнгөө шимтэгсээр байгаад барагдуулчихдаг, ө.х. утас үнэгүй, гэвч үйлчилгээ жаахан үнэтэй. Гэхдээ энэ үнэхээр боломжийн, хэн ч цаг үеэсээ хоцорсон хог барихгүй, зал зээл нь ямагт шинэчлэгдэхээс гадна хүмүүст ч амар. Би үүнийг Монголд хийгээсэй гэж хүсч байна, Mobicom, Skytel, Unitel, G-mobile үүнийг нэвтрүүлээсэй гэж гуйж байна.

Миний мэргэжил програмист, бас би өөрөө Google-ийн улаан фэн учир энд ийм олон Android харсан минь надад гэнэтийн бэлэг болов. Энд үнэхээр ийм том зээл байгаа юм байна, дэлхий дээр боломжийн зээл бий юм байна гэдгийг мэдэрлээ. Тоглоом зах зээлгүй гээд манайхан орхидог, гэтэл одоо л жинхэнэ үе нь эхлэж байна, энэ салбарлуу орцгоо.

Энд хулгай дээрэм гэдэг зүйл үгүй юм. Шөнө ганц ч хүн байхгүй, дэлгүүрийн бүх юм салан задгай. Кармаа ухна, цүнх шаана гэсэн асуудалгүй амар

Хоолны газар, хувцасны дэлгүүр, хүнсний мухлаг гээд л эргэн тойронд үйлчилгээ, мөнгөний ажил явагдах боловч мөнгө олохоо биш, үйлчилгээ үзүүлэхдээ чухал хандах юм. Хэн нэгэн аваад явчихна гэсэн ямар ч бодолгүйгээр үйлчилгээгээ явуулах ба үнэхээр л түүнийг нь хэн ч аваад явчихгүй. Хүний юманд гар хүрч болохгүй. Мөн ус, ундаа, үнэгүй автомат машин, үнэгүй хоол идэх газрууд нь ч мөн маш олон. Энэ ухамсрын хөгжил үү, сэтгэлгээний доройтол уу гэдгийг би хэлж чадахгүй нь.

Солонгосоор аялсан тэмдэглэл №4

2011-07-29T00:40:00.001-07:00

Хоёр, магадгүй гурван ч хоног энэ сэдвийг үргэлжлүүлж чадсангүй, учир нь миний байрлаж байгаа зочид буудалд wi-fi нь орж гарна, бас зав тун муу. Аан тийм, бас миний өвдөгний тооцоолуур зарим үед болохоо байсаар өдийг хүрлээ.

Өнөөдрийн онцлох сэдэв бол насны зөрүү. "Хүн ахтай, дээл захтай". Энд насны зөрүү буюу ахмад настнаа дээдлэнэ гэсэн ойлголт туйлаас их хэрэгжинэ, ганц насны зөрөө байсан ч хамаагүй. Монголын зарим сургуульд курсын ялгаа гардаг бол энд насны ялгаа хаан ч гарна, ганц насны зөрөө бол энд маш том зүйл. Ө.х. ганцхан ах байлаа ч Солонгосын хаан ч өөрөөсөө дүү хүмүүсийг хүссэнээрээ захирч чадна, бидний хэлдгээр "атаман"-даж чадна гэсэн үг. Жишээ нь сөжү (солонгос архи) авч ир, энийг ингэ, тэрийг тэг гээд л, ахны үг алд л гэсэн үг. Нэг бодлын энэ нь зөв ч "буруу ах" нар мэдээж байдаг байх. Миний хувьд орсон өрөөний маань Солонгост сурдаг энэтхэгийг үл тооцлвол дандаа бага насны (18 хүртэл) хүүхдүүд байх ба тэд би болон тэр энэтхэгийг юу хийнэ дагаад хийдэг, сонин л юм билээ.

Дараагийн онцлох сэдэв бол "хэлтэй бол хөлтэй". Солонгосууд англиар ярихдаа их муу, дуулага их муутай юм. Мөн миний хувьд гадаадад явж байхад хэл шиг чухал зүйл үгүй юм, энийг бүгд мэднэ, харин би бие мах бодоороо мэдэрч явна. Гэхдээ зүгээрээ, би жаахан ярина, бас илүү сайжирч байна.

Хоол нь дандаа өөрөө сонгож иднэ. Би бол бүгдэнгээс нь идэж үзэх гээд дайрчихна. Солонгост халуун ногоо их иднэ, Монголд байдаг маш халуун ногоонууд Солонгост юу ч биш гэж Алтжин эгчийн минь хэлсэн санаанаас гардаггүй :D Зарим хоол нь гоё, зарим нь хэт халуун, үгүй бол идэхэд жаахан эвгүй, гэхдээ би бүгдийг нь идэж чадаж байгаа, санаа зоволтгүй :P Мартах шахлаа, хэт их кимчи идчихээд баахад хошного их хорсоно, мэднэ биз дээ хэхэ.

Нээрээ фестивал эхэлсэнээс хойш блог бичээгүй юм байна. Энэ фестивалд (өмнөх блогуудаас фестивалын ерөнхий мэдээлэл болон холбоосуудыг авч болно) ихэнхдээ солонгосууд байх ба Энэтхэг, 5 Тан (хуучнаар ЗХУ буюу СССР. Ихэнх нь оросоор ярина), Ядон, Хятад, Индонезоос ирсэн оюутнууд байна. Миний хамт явж байгаа 7 охин (надтай нийлээд 8, 9 сарын өмнө хөлөө эмчлүүлхээр ирсэн Цолмонтуяатай хамт, тэр охин явж чаддаггүй байсан ба энд ирээд физик эмчилгээнд ороод явж чаддаг болсон, тэрний тухай би маш их баяртай байна) болон энд 1 монгол залуу (Жагаа гэж дууддаг, Солонгост сурдаг) бид 9-үүлээ монголоор ярьдаг монголчууд. Бид груп болон хуваагдсан ба өнгөрсөн 2 өдөр бүгд цугтаа лекц сонсч, семинар хийсэн. Харин өнөөдрөөс бүлгүүд салж өөр өөр газар явж байгаа, гэхдээ монголчууд нэг бүлэг болохоор бид хамтдаа хэхэ.

Энэ фестивал нь байгал орчин, ногоон дэлхийгээ хайрлах тухай юм байна. Жишээ нь цөмийн хаягдал бол муу гэх мэт.

Өнөөдөр бид бэлэг солилцсон ба миний хамгийн их таалж байгаа охиний бэлгийг сонгосноо ихэд билэгшээж байна, тэр үнэхээр хөөрхөн охин, бид найзууд болсон.

Дөнгөс сая бид сөжү болон солонгос тамхи татаж үзлээ. Уул нь энэ фестивалын турш ийм зүйлсийг зөвшөөрөхгүй, гэхдээ монгол найз болон энэтхэг найзтайгаа жаахан дэггүйтээд... Гэхдээ монгол архинаас сөжү жаахан зөөлөн л гэхээс амт нь яг адилхан юм, маш хатуу учир би их ууж чадсангүй. Тамхи бол мэдээж хаана ч адилхан. Ер нь энд ирсэнээсээ хойш зөвхөн солонгос зүйлсийг л эрэлхийлэв, ундаа, бохь болон хувцас гээд л, бусад нь Монголд байгаа юм чинь хэрэггүй гэж үзээд.

Би тарган болоод ч тэр үү бусдынх нь хөлс бараг гарахгүй байхад миний хөлс үнэн урсаж байна аа. Агааржуулагчтай газраас гарсан л бол нар нь шарж, чийглэг халуун агаар нь бүчээд авна. Бас юунаас харшсан юм бүү мэд бие хаяа хаяа их загатнана.

Би тийм болоод ч тэр юм уу, үгүй бол монголчууд тийм байдаг юм уу бүү мэд, намайг хүн болгон "You very funny guy" гэлцэнэ. Гэхдээ миний өрөөний энэтхэг үнэхээр цоглог, бас сахилагагүй, бид хоёр нийлээд сахилагагүйтэж өгнө хэхэ.

Би эндээс wacom авахыг хүсч байна, уул нь энд цахилгаан бараа нь монголынхоос бараг хоёр дахин бага үнэтэй байдаг юм билээ. Даан ч би wacom-той дэлгүүр орж чадаагүй л явна.

За санаж байгаа зүйлс гэвэл дээрх байна, маргаашнаас тасралтгүй, овооруулалгүйгээр бичээд явна аа.

Аан тийм, би их өөдгүй хүү юм. Учир нь ирсэнээсээ хойш ээж аавтайгаа холбоо барьж чадсангүй, гэхдээ миний найзууд миний тухай хэлнэ байх гэж найдаж байна.

Ингээд тавтай нойрсоорой гэж хэлэхийн оронд ганц хоёр сурсан солонгос үгээ зааж өгөөд унтах минь.

Сайн байна уу? - Аниасаёо
Баярлалаа - Камсамнида
Байхгүй - Обсоёо
Ойлголоо - Арасо (хүндэтгэсэн хэлбэр нь Арасоёо)
Мэднэ ээ - Араёо
Хурдал - Боллий

Нээрээ солнгос хэл гэсэнээс Солнгосын өгүүлбэрийн бүтэц нь Монголынхтой адил байдаг гэсэн. Уул нь миний буцах билет ирэх сарын 20-нд байсан боловч биднийг хариуцаж байгаа номлогч наашлуулсан гэж дуулсан. Хэд хонохоор болвол ядаж уншдаг болчихоод буцна аа.

Солонгосд аялсан тэмдэглэл №3

2011-07-25T10:41:00.000-07:00

Өнөөдрийн онцлох сэдэв далай. Дүрс бичлэгүүдээс л харж байсан далайг анх удаа биеээр мэдэрч, дотор нь умбан шумбаж үзлээ. Гэхдээ яг далайн хязгааргүй хаяа нь харагдахгүй, наагуур нь бяцхан бяцхан арлуудаар хаагдсан байсан тул нэгт дулаахан, хоёрт давалгаагүй, тогтуун. Их шорвог ба ногоон шаргал өнгөтэй, тийм ч тунгалаг биш. Шумбахад нүд хорсож, аманд орсон давс нь ихэд шорвог амтагдах тул төдийлөн шумбаад байхад таатай биш юм. Давсан усанд орж буй тул гарч ирээд хувцасаа базах, биеээ зайлах шүршүүрт орох ба ингэж байж өөрийн хувцас болон арьсаа давснаас салгаж хамгаална. Надад бол маш их таалагдсан, болдог бол өдөр болгон очоод баймаар :D Гэхдээ явахаасаа өмнө ганц ч болов очино гэж найдаж байна.

Аан тийм бас нэг гайхмаар зүйл нь бүх авгай нар нь ганц л үсний буржгар химин засалттай, бүр бүгд шүү, өөр засаалттай хүнийг би лав олж хараагүй нь үнэн. Ер нь арчилгаа багатай, бас хэт шингэхэн үстэй настайчуудын хуйх нь хэт харагдахаас сэргийлдэг талтай гэж дууллаа. Ер нь гэрлэсэн авхай нарыг Ажимаа гэж дуудах бас нас тогтсон болгон нь буржгар химитэй, хаашаа л харна бөөн хөвсгөр, бөөрөнхий толгой.

Давс юм уу далайгаас, үгүй бол чийгнээс хашрил өгөөд байгаа бололтой, манай офтын нэг охин бид хоёрын бие загатнаад, усанд орж байж зүгээр болгоно. Зун нь Yeosu-д халуун ус тасарчихдаг ба хүйтэн усанд нь биеээ зайлчихаж болмоор санагдсан. Өдөр болгон л усанд орж байхгүй бол над шиг хөлөрдөг хүнд их хүндхэн халуун, бас хэт чийглэг, хөлс урсаад л байна, урсаад л байна.

Оройхон хоолонд орохдоо хязгаар нь үл үзэгдэх далайг нэг харж баясав, даан ч эрэг дээр нь хараахан очиж чадаагүйдээ харамсаж байна, дараа очино байх. Уул нь би далайн сүрлэг түрлэг болон хүн шиг өндөр давалгаануудыг хармаар байгаа юм, гэхдээ над шиг далайгүй орноосоо гарч үзээгүй хүнд бол холоос харсан ч сэтгэл эзэмдэж байна билээ.

Эмнэлэг очиж үзэв. Ер нь эмч нар нь бүгд сэтгэлээсээ, сайхан байх юм. Сэтгэлээсээ ажиллаж байгаа хүн яалт ч үгүй илт харагдаж байна лээ шүү, сэтгэл их хөдөлгөж байна лээ. Ер нь өөрийгөө ямар ч ажил хийсэн сэтгэлээсээ ханддаг болгон төлөвшүүлж, монгол залуусаа ийм байдалд уриална аа, энэ л хөгжлийн гол тулгуур мэт санагдлаа. Ер нь үйлчилгээ үзүүлж байгаа залуус нь бүгд чин сэтгэлээсээ хандаж байгаа нь илт. Арга ч үгүй, нэгт хөгжилтэй орон, хоёрт жилийн дараа Expo 2012 болох гэж байгаа юм чинь.

Эмнэлэг нь том жижиг гэлтгүй тоног төхөөрөмж болон даац сайтай юм билээ. Ямар ч эмнэлэгт нь аар саар болон дундаж хэмжээний өвчинийг эдгээчих ба эмнэлэг болгон нь нэг зүйлээрээ дагнасан мэт санагдсан. Жишээ нь 9 сарын өмнө хөлний хөгжлийн бэрхшээлээс болж тэргэнцэр дээр суудаг байсан нэг маань Солонгост ирээд эмчилгээнд хамрагдсан ба нэг эмнэлэгтээ олон сар болсон байгаа юм, энэ хооронд илрэх болон олдох өвчинүүдийг эмнэлгээс гаргалгүй эмчилчих учир манай эмнэлгүүд шиг хүнээс хүнд, эмнэлгээс эмнэлэг дамжаад байхгүй, нэг цонхны үйлчилгээ гэдэг шиг.

Спорт талбай нь үйсэн шалтай, тойроод бүх төрлийн хөдөлгөөний төхөөрөмжүүдтэй. Ийм талбай Монголд минь нэг байвал залуус нь бөөгнөрөөд их сайхан уур амьсгал бий болно доо.

Өө тийм, айлууд нь өдөр гэртээ байхдаа, орой унтахдаа хаалгаа түгжинэ гэж үгүй, өдөр нь гэртээ унтаж байхад нь гадны хаалга нь онгорхой хэвээрээ, бидэн шиг ян тан цоожилж түгжээд сууж байдаг хүмүүст эвгүй юм билээ шүү.

Бодоод байхад манай Улаанбаатарт аялал жуулчлалаа байг гэхээд дайрч яваа гадныханд, ядахнаа дотоодын хөдөөнийнхөндөө үзүүлчих зүйл бий бил үү? Эндэхийн хөшөө цогцолбор, гүүр гээд л цагаа зугаатай өнгөрөөх, амарч аялах газрууд нь мундахгүй олон.

Хүмүүс нь харьцахдаа хүнийг онгироох төлөвтэй байдаг гэж дуулсан, арай мэдэрч амжаагүй явна. Уулзаад л тасралтгүй хөөрхөн байна, лаг байна, мундаг байна, ухаантай байна гэчихдэг гэсэн. Тэрэнтэй нь би тулвал онгироод явж өгөх байхдаа :P

Маргааш фестивалынхаа үйл ажиллагаанд дөхөх зорилгоор буудалруу нүүнэ. Фестивалын өмнө нэг сайн хэсч, юм үзэж авлаа. Одоо ч завгүй өдрүүд дөхөж байна даа.

Солонгосд аялсан тэмдэглэл №2

2011-07-24T10:51:00.000-07:00

Yeosu хотын захирагч Kim Chung-Seog болон түүний гэргийтэй цуг.

Өнөөдрийн онцлох сэдэв Yeosu хотын захирагчтай уулзсан явдал байв. Монгол оюутнуудын замын зардлын тэн хагасыг дааж байгаа нөхөр. Энэ хүнийг Kim Chung-Seog гэх ба энэ хүнийг дэлхий нийт нилээд сайн мэднэ. Учир нь мэдээж EXPO 2012 Yeosu хотноо зохиогдохоор болсон шүү дээ. Юуны түрүүнд Yeosu хотод баяр хүргэе, олон улсын яармаг худалдаа бол хөгжлийг тодорхойлох, хуваалцах том зэвсэг билээ. Тийм ч утгаараа дэлхийн анхаарлын төвд байх учир Yeosu хотыг дэлхий даяар сурталчилах маш том хүчин зүйл болж байна.

Yeosu хот нь төдийлөн том биш ч дэд бүтэц сайтай үзэсгэлэнт хотуудын нэг. Өмнөд Солонгосын хамгийн өмнөд хэсэгт орших учир маш чийглэг, бас дулаахан. Өвөл зундаа хойд хязгаар болон Сөүлээс харьцангуй дулаахан байдаг гэнэ. Аман яриагаас сонсоход 400 гаран мянган хүнтэй жижиг хотод 20-н Монгол хүн амьдардаг гэнэ, энэ нь тийм ч бага биш гэсэн. Үзэх харах юм ихтэй тун ч үзэсгэлэнтэй хот. Аан тийм, Солонгос нь уулыг тэгшлэх, нүхлэж өрөмддөгөөрөө их алдартай гэсэн, хаана юу л байна уулыг цөм нүхлэсэн тунель харагдана, гайхалтай. Мөн их уулархаг, огцом огцом уулс ихтэй.

Гудамжинд хаана л явна EXPO 2012 гэсэн бичиг байх ба хөх болон улбар хоёр хөөрхөн хөвөгч амьдатын зураг ч мөн адил хаа сайгүй. Тэр хоёр хөвөгч амьтадыг Yeony болон Suny гэх ба ирэх оны Expo-гийн mascot буюу онцгой характерууд юм. Хөх өнгө нь далайг, улбар өнгө нь далайн амьд амьтадыг илэрхийлж байгаа эко утгатай гэнэ.

Нээрээ уржигдар Incheon-ы олон улсын нисэх буудал дээр буугаад Сөүлээр дамжин Yeosu-д хурдны автобусаар ирэхдээ замын алжаалаас болоод нам унтсаар байгаад очсон. Одоо бодоход харамсч байна. Учир нь Сөүл бол Өмнөд Солонгосын хойд хязгаарын хот, гэтэл бидний ирсэн Yeosu бол хамгийн урд хязгаарын хот, энэ хоёрын хооронд бид хурдны галт тэргээр Өмнөд солонгосыг уртааш нь хөндлөн гулд нь туулж байгаа гэсэн үг. Ө.х. бүхэл бүтэн улсыг тойрч байна гэсэн үг :D Тиймээс эргэж явахдаа яадаг ч байсан унтахгүй ээ.

Мөөн цааш нь EXPO 2012-ын тухай лавшруулан судлаж, олон олон мэдээллийг интернэтээр дамжуулан авахыг санал болгож байна. Хэрвээ боломжтой бол ирэх онд хүрч ирж үзэхийг ч мөн уриалж байна, чадвал би ирж үзнэ ээ :D

Анх ирэхэд чийглэгийг нь гайхаад байсан одоо бараг дасч байна. Хэт халуун учир хаана л орно тэнд хүйтэн агаараар үлээж байдаг, гэхдээ бүр арай л хүйтэн учир хурдан гадаа гарч дулаацахын түц болчихдог болсон. Зарим хоол нь хэт халуун ногоотой тул идэхэд мөн хүндрэлтэй.

Аан тийм, өнөөдөр дэлгүүр хэссэн. Дан охидтой явж байгаа болохоор охидын хувцасны дэлгүүрээр дагаж хэсээд жаахан тиймхэн байсан. Миний гол зорилго бол Wacom харах байсан л даа, гэвч олоогүй. Хувцасны хувьд хямдхан, гэхдээ маш гоёмсог, чанартай материалтай. Харин елэктрон бараа, жишээ нь өвдөгний тооцоолуур гэхэд Монгол дахь дэлгүүрүүдийн бараг хагас үнээр зарагддаг юм байна.

Өнөөдөр нэг хоног өнжөөд маргаашнаас фестивалийн програм эхлэх тул тун завгүй гүйнэ байх.

Солонгосд аялсан тэмдэглэл №1

2011-07-23T10:34:00.000-07:00

Олон улсын залуусын 10 дахь их наадам Өмнөд Солонгос улсын Yeosu хотноо 25-наас энэ сарыг дуустал болох юм. Үүнд оролцохоор сургалтын тэтгэлэгт хамт хамрагддаг 6 охинтойгоо, надтай нийлээд 7 хүнтэй Монголыг төлөөлсөн баг болж 22-ний орой Incheon-ий нисэх буудал дээр бууж шууд Сөүл хотноо ирж нэг үдшийг амарч өнгөрөөгөөд өглөө нь 8 цагт шууд Yeosu хотруу 5 цагийн турш хот хоорондын түргэн автобусаар аяласаар сая нэг байрлах ёстой газраа ирлээ.

Албан үгээр бол дээрх, харин одоо сонин хачин болон мэдрэмж мэлмий нээлтүүд :D

Аан тийм, нэг азтай зүйл нь бид дэлхийн үзэсгэлэнт яармаг худалдаа буюу ирэх жилийн Expo 2012-д Yeosu хот эд бэлдэж байхад нь ирж байна.

Ulaanbaatar-Incheon орох өглөөний нислэг хойшлогдсоор онгоцны буудал дээр хий дэмий 10 гаран цаг хүлээв. Энэ үед хөөрхий муу Форэст Гамп ах минь яаж бүхэл бүтэн 16 жилийг онгоцны буудал дээр өнгөрүүлсэнийг гайхаад гайхаад олоогүй, энэ нээрээ бодит явдал гэсэн шүү. За тэр ч яахав, ийнгээд нислэг ч эхэлдэгээрээ эхэлж, 2 цаг хагастай үргэлжлэх нислэг цагийн зөрүүтэй нь авч үзэхэд 4-өөд цагийн дараа Incheon дээр харанхуй болсон хойно сая нэг газардлаа. Тээшээ хаанаас авахаа мэдэхгүй, дөнгөж онгоцноосоо буусан 7 нөхөр метронд сууж тээшрүүгээ явав. Том газар том л байдаг юм билээ, метрогоор бол нилээд удаан явж байж тээшээ авах байран дээрээ ирж байхыг бодоход аргагүй л дэлхийд эхний тавд багтах олон улсын нисэх буудал гэдгээ байхдуулж, гайхуулж байх шиг.

Уур амьсгалын хувьд зундаа Улаанбаатраас нилээд хэмээр халуун, бас маш чийглэг далайн орон. Бид яг эд халж буй цагт нь ирсэн тул шөнө ч гэсэн их халуун. Нисэх буудлаас гарангуут л саунруу ороод ирэв үү гэмээр халуун уур биднийг угтан авч, одоо бараг дасах хүртлээ дотор нь 3 дахь хоногоо үдэх гэж байна. Машин дотор, байшин дотор гээд л амь гаргах ганц зүйл нь агааржуулагч. Мэдээж мэр сэр бороо орно. Маш их уур манантаж Монголынх шиг минь хөх тэнгэр дээр үл үзэгдэхүйд л тэр өнгөө их санав бололтой.

Бас тоос шороо гэж нэгээхэн ч үгүй. Цав цагаан оймстой гараад бүтэн өдөржин яваад орж ирэхэд хүний ураманд хар чулуу ч наалдаагүй. Хаан ч хэвтсэн, суусан цэвэрхэн учир над шиг хиппи хүнд тохирсон орон ч юм шиг :P

Мэдээж соёлтой орон тул зам болон гэрэл цахилгааны дэвшилтэт дэд бүтэцтэй. Харин зундаа халуун ус асуудалтай байдаг нь тиймхэн. Хурдны замаар 100 гаран км/ц гарантай явсаар хот хооронд донсолгоо, гацалтгүйгээр төвөггүй хөнгөхөн хүрнэ. Уулыг нүхлэсэн тунель, агаар дээгүүр явах давхар зам болон уулын бэлээр гэх мэт тун сонирхолтой замуудаар явсаар... Өндөр барилга, өргөн зам, урт гүүр гээд нүд баясгаж сэтгэл сэргээх зүйлс анх удаа ирж буй надад бүхий л зүйлс сонин.

Аан тийм, мэдээж далай, даан ч оройтсон хойно дөнгөж сая очиж үзсэн тул зах хязгааргүй байдлыг нь харж чадсангүй, гэвч далайн бяцхан түрлэгүүдийг үзээд амжсан.

Ингээд миний эхний хоёр өдрийн тэмдэглэл дугаар 1 болон хүрч байна. Монголын нэрийг олон улсын залуусын өмнө гаргаж яваа учир log бүрийг алдалгүй бичихийг хичээнэ ээ. Дараагийн удаагаас зураг оруулахыг хичээх болно.

Үхэл

2011-07-05T05:27:00.000-07:00

Хэрвээ доорх шүлгэнд ая байвал аваарай

Түүний дараа юу болох нь хамаагүй
Тэр хүртэл чи хамаг хурдаараа гүй
Хаанаас, хэзээ нь чухал биш учир
Бүү эргэлз, бүү шантар, бүү зогс

Чиний урдаа барих эр зоригийн бамбай
Хэзээд санаж яв, энэ бол боломж чинь

Үүний дараа дахиад байгаа юм шиг
Ганц байгаа нэгийгээ бүү гамна
Нэг л өдөр өөрөө чамайг олох учир
Бүү хүлээ, бүү хай, бүү дууд

Чиний урдаа барих эр зоригийн бамбай
Хэзээд санаж яв, энэ бол боломж чинь

Аймшигт түнэр харанхуйн гүнд
Тэсвэрлэшгүй их өвдөлтийн эцэст
Тэр л чамайг чөлөөлж чадах учир
Бүү ай, бүү тарчил, бүү санаа зов

Чиний урдаа барих эр зоригийн бамбай
Хэзээд санаж яв, энэ бол боломж чинь

Өнгөн дээрээ тэр аймшигтай мэт ч
Түүнгүйгээр бол жинхэнэ аймшиг
Хэн ч чинийхыг булаачихгүй учир
Бүү зугт, бүү харамла, бүү шуна

Чиний урдаа барих эр зоригийн бамбай
Хэзээд санаж яв, энэ бол боломж чинь

Нисэх онгоц

2011-07-05T05:26:00.000-07:00

Зарим нэг тодотгох зүйлс болон статистикийн зөрүүг арилгах зорилгоор анхны хувилбарт засвар оруулсан болно.

Бага байхдаа өвөөгөө дагаж нисэх орж байлдааны нисдэг тэргэнд сууж байснаа хальт санмар болдог Дигон гэдэг дэлдэн тэрэгчин би. Өвөө мань нисэх онгоцны "Борт механикч" байсан хүн, цэрэг гэсэн үг, ямар цолтой байсаныг нь мартаж орхиж.

Харин өнөөдөр Завхан аймгийн төв болох Улиастайруу очихоор Улаанбаатар - Доной маршруутаар eznis airways компанийн төмөр шувуугаар нислэг үйлдэв. Доной гэдэг нисэх буудал дээр буугаад, ирсэн замаараа 40км газрыг засмал шороон замаар туулж Завхан аймгийн төв Улиастайд хүрнэ. Тийрэлтэт онгоцоор нисч байгаа анхны тохиолдол маань. Улаанбаатраас 800км гаран хол, машин замаар бол бүр 1000км байдаг уг хотруу эл тийрэлтэт онгоцоор 01:50 цаг ниснэ. Явж байгаа зорилго нь LiMNux бүлгэмээ төлөөлж тооцоолуурын багш нарт Linux, нээлттэй эхийн 5 хоногийн сургалтын хөтөлбөрийг явуулах.

Онгоцны тухайд хар багаасаа онгоцыг, яаж нисдэгийг, сэнс ямар физик нөхцөл дээр ажилладаг гээд л техниктэй холбоотой олон зүйлсийг сонирходог байлаа, үүнд өвөө болон ах (ээжийн өвөөгийн том хүү) маань их нөлөөтэй. Харин өнөөдөр би тэр агуу, нүсэр, гайхамшигтай техник дотор хумхын тоос төдий цогцосоо тээвэрлүүлж явна.

Ер нь онгоцоор анх удаа зорчиж байгаа минь энэ юм. Тиймээс агаарын тээврийн тухай өчүүхэн олсон мэдлэгээ хуваалцая гэж бодлоо. Мэдээж доорх нь зөвхөн eznis airways-ийнх, бусад MIAT ямар байдагийг хэлж таашгүй нь. ++Мөн доорх нь зөвхөн орон нутгийн нислэг++

Мэдээж хаашаа нисэхээ тодорхойлоод Монголын нисэх компаниудын маршруутуудыг нь судлаж байгаад суудал захиална. Суудал нь тодорхой цагт, тодорхой нислэг дээр байх тул, мөн агаарын зам нь цагийн баримтлалыг өндөр барих учир тасалбарыг дагалдаж ирэх гэрээн дээр заасан цагийг зөрчиж болохгүй. Хэрвээ гэрээнд заасны дагуу суудлыг урьдчилан өөрчлөлгүйгээр хоцрох юм бол ихэнхдээ таны тасалбар шууд үхнэ, мөн тасалбарын төлбөр эргэж олгогддогүй. Миний мэдэхээр MIAT, eznis гэж хоёр агаарын тээврийн компани байгаа ба дотооддоо зорчих бол иргэний үнэмлэх, гадаад паспортын аль нэгийг, хэрвээ гадаад зорчих бол мэдээж гадаад паспорт, өөр виз байдагсан уу (гадаад явах тухайг хэлж мэдэхгүй нь, гэхдээ удахгүй Солонгос яваад ирэхдээ бас бичинэ ээ), мөн хамгийн чухал зүйл болох суудлын тасалбараа сугавчлаад Чингис хаан нисэх буудалруу товлосон цагаасаа гэрээнд заасан хугацааны өмнө очсон байх ёстой.

Нисэх онгоцны буудалруу ороод, тухайн компанийхаа хүлээн авахыг хайж олоод, таны нислэгийн бүртгэл эхлэхэд бүртгүүлнэ. Энэ үед таны тээшийг жигнэх ба гар болон ачаанд өгөх тээшийг ялгана. Бүртгээд, шалгаад дууссан бол танд жинхэнэ зорчих тасалбарыг гардуулна, үүнд суудлын тооноос авхуулаад чухал мэдээллүүд бий. Ингээд бүртгүүлсэн бол хүлээх танхимд орохыг хүлээнэ. Хэрвээ хүлээлгийн танхимд орохыг зарлах тохиолдолд заасан хүлээлгийн танхимруу орно. Үүдэн дээр нь таны тээшинд болон биед нарийн шалгалт хийх ба танд ямар нэг метал болон шингэн зүйлс байгаа бол нэг бүрчлэн шалгуулна. Хүйтэн болон халуун зэвсэг, тэсрэх бодис, шингэн зүйл, цөмийн идэвхит химийн бодис гэх мэт зүйлсийг хорглох боловч өвдөгний тооцоолуур, түлхүүр, нүдний шил гэх мэт зүйлсийг сайтар шалгуулсаны эцэст зөвшөөрөгдөх юм.

Ийнхүү хүлээлгийн танхимд таныг нисэх онгоцонд хүргэж өгөх тээврийн хэрэгсэл (автобус) ирээд, таныг бүртгэснээр нисэх онгцруу хөдлөж, зорчигчдыг онгоцонд бүртгэн оруулна. Дээрх бүх бүртгэлд саяхан бүртгүүлсэн тасалбар тань хэрэг болно гэдгийг анхаарна уу.

Ингээд нисэх онгоц нисэх шугамд орсоноор хурдаа аван хөөрнө. Энэ хооронд онгцны үйлчлэгч танд үйлчилгээний нөхцлийг тайлбарлах болно. Буух болон хөөрөхөд цахим зүйлс ашиглахгүй, мөн долгион гаргагч буюу утас, хагас дамжуулагчдыг ашиглахгүй байхыг шаарддаг. Мөн мэдээж аюулгүйн бүс.

Хамгийн гоё хэсэг нь хөөрөх. 1м орчим радисутай хүчирхэг сэнсийг асар хурдан эргүүлсэнээр мотор болон сэнс агаарыг цохих дуунаар үл ялиг чичргээ ба дүнгэнэсэн дуу гарах ба онгоц нисэх хурдаа автлаа машинаас даруй 5 дахин хурдлах шаардлагатай болдог учир хурдыг мэдрэнэ. Асар том сэнс асар хурдан эргэснээр урдаа буй агаарыг хэмлэн авч, арагшаагаа хүчтэй тийрэх буюу ойлгомжтойгоор бол сорж арагш хаясанаар арагшаа чиглэсэн агаарын асар хүчтэй урсгал сэнсийг цохиж онгоцны их биеийг газраас ховхлон одно. Энэ үед чих битүүрч, шүлсээ залгихад онгойж, бүтүүрч явсаар нэг л мэдэхэд дүлий хүн шиг болсон байх вий. Гэвч энэ нь миний бодлоор сэнсний агаарыг цохих хэдэн мянган нэг секунд дахь эргэлтийг вакумаар харин ч тусгаарласан байгаа нь гэж бодож байна, үнэн ч байх. Нисэх онгоц тодорхой өндөрт гартлаа дээш чиглэлтэй явах ба улам улам дээшлэсээр л байх болно. Аймшигтай бас гайхамшигтай.

Уул, үүлэн дээгүүр, гол горхи, ногоон дэлхий, үл давтагдах хэмнэлтэй хээ угалз мэт гайхамшигтай дэлхийг та харна, үнэхээр нүд салгамааргүй.

Энд Энштэйн өвөөгийн харьцангуйн онолыг тайлах хамгийн овжин мөч юм. Учир нь та 100км/ц хурдтай газар дээгүүр машинаар явж байсан бол хурднаас сүрдэнэ. Гэвч та агаар дээр ~~2 км~~ 6900м өндөрт ~~800км/ц~~ 510км/ц хурдтай явж байхдаа тийм зүйл ер мэдрэхгүй. Хэрвээ та цонхоороо харахгүй л юм бол зүгээр л донсолгоогүй автобусаар явж буй мэт. Цонхоор газарлуу харсан ч машинаас удаан яв байгаа мэт. Бид мэднэ шүү дээ, газраас нисч яваа онгоцыг харахад урагшилж байгаа үгүй нь мэдэгддэггүй шүү дээ. Энэ л харьцангуйн онолын тайлал.

Нислэгийн дунд үед танд цай өгөх ба тэр үед аяган дотор шингэн зүйл хийж байгаад физикийн чичиргээний хуулийг судлаж болох мэт.

Ариу цэврийн өрөө нь маш жижиг, бас өвөрмөц. Яаж ажилладаг нь тун сонирхол татаж байна.

Цэх замаар явж байх үед юу ч мэдрэгдэхгүй боловч онгоц эргэх үед төвөөс зугтах хүчний хуулиар хазайна, энэ үед их эвгүй мэдрэмж төрнө, гэсэн ч таны аягаар дүүргэсэн цай тань асгарахгүй болохыг та харвал санаа амар байж болно.

Тиймээ, дэлхий бөөрөнхий гэдэгт итгэх итгэл улам бүр төрж байна. Шинжлэх ухаан, танин мэдэхгүй чамд би туйлаас их хайртай.

Thor (2011) review

2011-05-06T18:20:00.000-07:00

Өчигдөр MMF модууд Тэнгист Thor-ын нээлтийн сүр дуулиантай хийсэнд оролцов. Үнэхээр гайхалтай киног киночидтойгоо үзсэндээ ихэд билэгшээж байна. Харин киноны хувьд төрсөн санал хүсэлт, нэг ёсондоо бичсэн review-гээ сийрүүлэе.

Тухай
Эртний умард Германаас гаралтай домогт аянгаар ниргэгч хэмээх алхчин бурхан Thor-оос сэдэвлэгдсэн мөнгөн үе гэгдэх жараад оны Marvel-ийн Thor комиксын зохиолоор хийгдсэн энэ хүү кино нь сүүлийн үед мөнгөн үе болон тэдний үр хүүхдүүдийг үеийн үед нь байлдан дагуулж, мөн хүсэн хүлээгдэж байгаа Халк, Төмөр хүн, Хүн аалз, Wolverine, Captain America зэрэг кино дэлгэцнээ амилаад байгаа комикс зохиолуудын оргил бүтээл болох The avengers-ийн өмнөтгөл мөн билээ. Бодит 3D технологи болон нөр их хүч хөдөлмөр, хүн хөлсөөр бүтсэн агуу график дизайн, чадварлаг жүжигчид, олон ч том том продакшн, найруулагч, зураглаачдаас бүтсэн энэ киноны нээлт нь Австралид өнгөрсөн сарын 21-ээс (IV/21) эхлэн VI/1 хүртэл дэлхий даяар үргэлжлэх юм. Тэр ч байтугай Тэнгис кино театр, MMF бүлгэмтэй хамтран дэлхийтэй цуг Монголд албан ёсны нээлтийг хийсэн нь өчигдөр буюу V/6-ны өдөр байлаа.

Агуулга
Комикстойгоо тун төстэй зохиолоор хийгдсэн уг кинонд Ано Домины тооллоор 965 оны үеийн Найман эрхэсийн нэг Асгардын хаан Оодиныг залгамжлах түүний хоёр хүү Тор, Локи хоёр болон Асгард, Жотунхэймийн ойрд хийгдээгүй Найман эрхэсийг удирдах хайрцагийн төлөөх дайны тухай өгүүлнэ.

Тор омоглон ханхүүгийн онгироо зангаар үлэмж Жотунхэймд очиж бардамнаснаас болж Асгардыг дайны том аюулд унгаснаа үл ухааран сансарлуу цөлөгдөн дэлхий дээр унана. Энэ хооронд хаан ширээнд суух хүсэлтэй Торын дүү Локи өөрийгөө Жотунхэймийн иргэн гэдгээ мэдэж бүр ч долоон дор зан гаргана. Ийнхүү адал явдалтайгаар цөлөгдсөн ханхүү Тор хэрхэн томоожин эргэж ирээд Асгардыг аврахыг энэ кинон дээрээс харах боломжтой.

Дүрүүд
2009 онд Star Trek кинонд туслах дүрийг бүтээсэн Chris Hemsworth нь энэ удаа киноны гол дүр болх Thor-ыг дэлгэцнээ амилууллаа. Мөн саяхан гарсан Хар хун киногоороо алдарт хүрсэн Natalie Portman нь энэ удаад дэлхийн иргэн, одон орон судлаач дүрээр дэлхий дээр айлчлан ирсэн Торын хайртай хүүхэн Jane Foster болох ажээ. Асгардын хаан эзэн хаан Оодины дүрд Anthony Hopkins тоглосон нь энэ киног өндөр үнэтэй кино болохыг илтгэнэ. Киноны гол баатар гэж хэлж болохоор өөр нэг хүн бол хаалгач Хэймдал билээ. Түүний сүрлэг багна мэт дүрийг Idris Elba бүтээжээ. Харин компьютер график мэт Жотунхэймийн хорон санаат хаан Лауфийгийн дүрийг Colm Feore гэх мэт төдийлөн гол дүрд тоглоод байдаггүй ч алдартай олон кинонд туслах дүрээрээ олны танил болсон жүжигчид тоглосон байна.

Шүүмж
Кино нь сүүлийн мөчид гарах багахан хайр дурлалын драм хэсэг болон дэлхий дээр болох ганц хоёр инээдмийн хэсгүүдийг эс тооцвол тэр чигээрээ адал явдалт экшион киноны төрөлд багтахаар болсон байна. Мөн өмнө нь төдийлөн гарч байгаагүй эртний Ано Домины тооллын үеийг орчин үетэй цаг хугацааны солонгон гүүрээр холбож өгсөн нь тун ч сонирхолтой. Эртний Найман эрхэсийн доторх эрх мэдлийн төлөөх хаанд засаглалын сүрлэг дүр төрх дотор гүн орж, бахдан биширч байгаад гэнэт өнөөгийн өөрсдийн ертөнц, цаг хугацаа, нийгэмийг харахаар эрс тэс хоёр өөр мэдрэмж төрүүлдэг учир ер уйдамгүй.

Мэдээж киноны хамгийн чухал зүйл бол гарфик эфэкт, гурван хэмжээст бодит мэдрэмж байлаа. 3D технологийг шинээр гарч байгаа кино болгон бодитой талруу нь хөгжүүлэн сайжруулсаар байна. Энэ кино дээр ч гэсэн үнэхээр чадварлагаар ашиглаж чадсан. Од эрхэст огторгуйн гүнрүү гэрлийн хурдаар сүлжин явах мэдрэмжийг хамгийн бодитойгоор энэ киноноос л мэдэрч болно. Киноны турш ам ангайлгам гарфик эфэкт, зураг авалтууд нь үзэгчдийн шар үсийг сэрийлгэн, хувцасыг нь биеэс нь хөндийрүүлж дөнгөх байх. Мэдээж дуу, ая бол гайхалтай биш гэж хэлэхийн аргагүй сайн, дотор нь ормоор болгосон. Өмнө нь сонссоор уйдаад байсан дуу оруулалт энд илүү өөр, зэвүүн, шинэлэг байх болно гэдгийг хэлмээр байна.

Мэдээж кинон дээр бага сагахан алдаанууд гарна. Жишээ нь цаг хугацааны гүүрээр явах гээд бөмбөрцөг асар хурдан эргэж байхад дотороос нь авсан кадр дээр цонхны цаана юу ч болоогүй мэт тайван байх. Мөн Найман эрхэсийг зангидагч цэнхэр хайрцагийг хамгаалагч Десройер дэлхий дээр Тортой тулалдаж байх үед Тороос үл ялиг том мэт гардаг багахан хэсэг бий, уул нь тэр хоёр давхар байшинтай дүйцэх аврага биетэй билээ. Энэ мэт нүдэнд харагдах алдаа байгааг үл тооцвол бусдаар үнэхээр гайхалтай бүтээл болсон.

Таныг заавал үзэхийг зөвлөж байна. Орчин цагийн кино ертөнцийн гайхамшигт технологи, эртний үлгэр домог, ахмад үеийн сэтгэлд хоногшсон комикс хэрхэн амилж байгааг та эндээс харах болно.

The Adjustment Bureau (2011) санал бодол

2011-04-30T11:06:00.000-07:00

Өчигдөр Махын төрсөн өдөр байсан, уусан, бас Өргөөд Source Code (2011) үзсэн. Маш их таалагдсан. Зав гарвал санал бодлоо бичмээр л байна. Харин өнөөдөр MMF кино шүүмжлэгчдийн холбоо Тэнгистэй хамтарч The Adjustment Bureau (2011) киног үзэв. Миний хувьд кинонд дуртай боловч бусад MMF-чидтэй харьцуулвал ичмээр дамшиг юм шүү. Миний нээх review бичээд байдаг нь хайшаа юм, өнөөдөр үзсэн кинондоо жаахан дүгнэлт, санал бодлоо бичсэнээ доор сийрүүлэв. Удахгүй MMF-ийн блог дээр хоёр кино шүүмжлэгч байгийнханы нийтлэл гарна байх. Ингээд өчүүхэн манийхыг сонирхож, сонжино уу.

The Adjustment Bureau

Миний мэдэхийн нилээн чухал, төвийн байрны, жишээ нь Борнын цуврал мэтээрээ олонд танигдсан жүжигчин Matt Damon энэ удаад хөгжилтэй, бүтэлгүй сенатрын сонгуулийн өрсөлдөгч David Norris-ийн дүрийг бүтээсэн нь өвөрмөц, бас их зохисон санагдана.

Романс, зөгнөл, триллэр гээд ер нь их олон жанарыг хольсон ч тэр нь бантагнах биш, харин ч сонирхолтой байдлаар холбож өгсөнөөр гэр бүл, хамт олон, амраг хосууд, гийк, нэрдүүд гээд тал бүрийнхэн шимтэж үзэж болох боломжоор хангагджээ.

Хүн бүр л улс төр, брэнд, корпорациуд, дуучид, сонин хэвлэл, тэр ч байтугай найз нөхдийнх нь яриа хүртэл нэгэн систем дор базагдаж, хувь хүн бүрийн тархийг угаах зорилгоор хөшигний цаадах далд ерөнцөөс уягдсан утсан хүүхэлдэй мэт холбогдсон жүжиг байдаг гэдэгт итгэдэг байх. Тэгвэл энэ кинонд хүүхэд, залуучууд, ер нь пивондоо халаад эд яриандаа орсон хүн бүхний ярианд байдаг дээрх зүйлийн яг голыг нь олоод маажих мэт хачирхалтай, бас онц сонирхолтой, олон өнцгөөс харсан байдлаар нь тайлбарлахыг хичээжээ. Үгүй бол хайр дурлал, шинжлэх ухаан, бурхан чөтгөрийн талаас дээрх асуудлыг харсан ч бай маш олон зүйлийг нэг дор багтааж, зангидан хором ч уйдах аргагүйгээр найруулсан сайхан кино болсон гэдгийг бардам хэлэхэд таатай байна.

Бүх зүйлд хувь тавилан байдаг бөгөөд ямар ч зүйл бурханы зурсан замаар явах атлаа өөрөө тэр замыг татуулан, өөрөө өртөө бурхан мэт явдаг нь харамсалтай. Гэж боддог хүмүүс байдаг, бас эсэргээр нь ч гэсэн. Тэгвэл энэ кинонд алийг нь ч үгүйсгэхгүй авч алинаас нь ч халихгүй. Заасан замаар явдаг хүмүүс утсан хүүхэлдэй мэт хүн амын дийлэнх хувийг эзэлж, энд тэнд үхширмэл байдалтайгаар амьдармар аяддаг байхад зарим хүн харин ч эсэргээр, бурханы заасан замаас мултарч, хяналтаас нь гараад зогсохгүй, өөрийн ухаалаг, шаргуу, хөдөлмөрч, дайчин чанараараа бусдаас ялгарч, өөрөө өөрийнхөө замыг тоос татуулан, од мэт гялалзаж, сар мэт гийж, нар мэт гялалзаж явдагийг харуулахыг зорьжээ. Гэвч киноны эцсийн эцэст хэлхийг зорьсон санаа бол хэн ч тэр од, сар, нар байж болохыг харуулах гэсэн болохоос биш хэн нэг од, сар, нарыг харуулах гээгүйг төвөггүй олж харж болж байгаа нь ихэд ухаарал хайрлах түвшинд буй.

Шинжлэх ухаанд боломжтой болсон ч цаг үеээ хүлээж буй цаасан дэлгэц, одоо Хятад улсад хориод буй цаг хугацааны аялал буюу хаалганаас хаалганд порталдах технологи, хүний төөрөг заяаг бодогч тооцоолуур болон түүнийг хянаж, хадаглаж чаддаг хэл, номын сан, тэр ч байтугай дэлхийн төөрөг заяаг тэр чигт нь хяналтандаа байлгагч, цаг хугацааг зогсоогч урт наст төөрөг заяаг зохицуулагчид, түүнийг бэлтгэгчид, бэлтгэгдэгчид, мөн дарга цэргийн депдатурт ажиллах товчоо хүртэл байдаг нь энэ киног шинжлэх ухааны зөгнөлт кино мэт болгож байгаа ч хачирхалтай гэмээр огцом учрал, дурлал, удаан ч гэсэн үл мохох хүлээлт, эцэстээ хэн нь ч хэнийхээ төлөө, юугаа ч золиослохоос буцахгүйд хүрсэн галзуу хайрыг өгүүлсэнээрээ романс ч юм шиг. Хажуугаар нь хар дарж зүүдлэхэд л тохиолддог эцэс төгсгөлгүй зугталт, саад бартааг даван туулах адал явдалт байдал нь эл киног трилэр ангилалд ч мөн багтахыг нь илтгэнэ.

Хайр дурлал зарим үед яахын аргагүй сонголтоос болж салаа замаар салах явдал байдаг ч жинхэнэ оригинал нь бол хэзээ ч тийм байдаггүй. Хэн ч хайртай хүнийхээ төлөө хайртыгаа өөрөөсөө түлхэж хүртэл чаддагийг харуулсан бол эцэстээ бүр илүү агуу, жинхэнэ хайр нь эцсийн мөчийг хүртэл хамт байх явдлыг эрхэмлэгч байдал хэмээн харуулахыг зорьжээ.

Хэн нэг бурхан биш юм аа гэхэд үл үзэгдэгч утасаар гар хөлийг чинь баглаж, хөшигний цаанаас олны өмнө таныг мэдрэлгүй хүүр мэт жүжиг тоглуулж байгаа хүчирхэг сарвуу байлаа ч танд тэр сарвуунаас дутах зүйл үгүй, өөрөө өөрийгөө удирдаж, өөрөө өөрийнхөө заяа төөргийн замыг шинэхэн хувь тавилангийн цав цагаахан цаасан дээгүүр татуулан давхих нь гарцаагүй зүйлийг ч сөрөх чадвар хүн бүхэнд бий гэдгийг илтгэхийн сацуу та ч гэсэн тэр нь байгаарай гэсэн үгээр кино ч төгсдөг, мөн би ч энэ л үгээр өндөрлөх нь кинонд араваас есөн оноо өгч байгаагийн илрэл буйзаа.

Урсдаг шатны гарын авлага ба УИД бол "Чяцга"

2011-04-25T06:50:00.000-07:00

Өнөөдөр, ажлаа тараад гэртээ ирэхдээ цээж дүүрэн баяр баясалтай ирэв. Учир нь УИД-ийн хамгаалагч намайг "чяцга" хэмээн дуудсан учираас. Харин блог ертөнцдөө би УИД-ийг "чяцга" гэж хэлмээр байна. Болсон явдлыг сонирхож байвал, УИД-ийн увайгүй хэрэгт дурлаж байгаа бол цааш уншиж, бас чаддаг, мэддэг бүх сувгаараа "түгээхийг" хүсч байна. Учир нь бид "үйлчлүүлэгч".

Урсдаг шатны аюулгүйн гарын авлага

Урсдаг шатан дээр хөлөөрөө зогсох ёстой! Толгой болон бөгс, гараараа биш, зөвхөн хөл, тодруулбал хөлийн ул буюу тавхайгаар!
Урсдаг шатан дээр үхтлээ ядарч байсан ч, бүр үхсэн байсан ч сууж болон хэвтэж болохгүй!
Урсдаг шатны эсрэг урсгалруу гарч болохгүй, гэхдээ эсрэг тийшээ хараад явж болно.
Урсдаг шатруу задгайгаар шүлс болон цэрээ хаяж болохгүй, битүүгээр л хаяна! Мөн бааж болон шээж болохгүй!
Дээрх үйлдлүүдийг хийх юм бол үхлийн аюултай!
УРСДАГ ШАТАН ДЭЭР ҮХЭЖ БОЛОХГҮЙ!!!

Ийм журам УИД-т мөрдөгддөг ба зөвхөн энэ үйлдлүүдийг хийх нь үү үгүй юу гэдгийг манаж байдаг тусгай бүлэг хамгаалагчид таныг алхам алдалгүй ажиглаж байгааг санах хэрэгтэй. Гэвч хорьсон болгоныг хүн хийх дуртай байдаг. Харамсалтай нь УИД-лүү орж байгаа болон орсон нийт хүмүүсийн 99% гаран нь дээрх дүрмийг мэдэхгүй гэдэгтэй барьсан ч алдахгүй. Хэрвээ худлаа байх аваас би блог дээрээ өөрийгөө эмэгчин Аасах хэмээн заралмуй.

Болсон явдал
Ажлынхаа хоёр баагаатай (Мах, Авгалдай) ажлаа тараад, гэрийн зүг гэлдэрцгээв. Гэтэл Мах УИД орж хүүхдийн манеж харая гэж намайг ятгахдаа миний ухаангүй дуртай 3x3 рубикийн шоо энд ёоз ёозоороо бий хэмээсэнд нь би уухайн тас зөвшөөрөн хамт оров. Эндээс ихэнх зүйл эхэлсэн. Учир нь бид ажлаас гарахынхаа өмнө Jackass 3D үзсэн байсан учир үнэхээр халуун цустай, буцалсан залуус болон хувирсан байв.

Би ч урсгал сөрж явах дуртай урсдаг шат хараад, энэ үед ирээдүйн том компанийн захирал хүн болох учир хэмээн бодож намба заан урсгал дагуу гарлаа. Гэвч 4 давхар хүртэл "шоопинг" хийгээд ядарсан тул буудаг урсдаг шатан дээр хэсэг хэвтэж амарлаа. Гэтэл хамгаалагч бололтой (ямар ч нэр ус, зэрэг хэргэм гэх зүйлгүй) наранд түлэгдэж борлосон хар царайтай нөхөр дээрэнгүй байдлаар:
- Өөш, чи яадаан? Шатаар аштайхан буучих, күй! Би чиний биеээ авч явах байдлын, бас амьд явах тухай чинь ярьж байна гэдэг юм байна. Би хариуд нь
- Өө, би жаахан ядраад аа, тэгээд хэсэг дуг хийсэн юм л даа, уучлаарай
- Тэгвэл болдгүйн зао, /энэ үед тэр "чяцга" миний нүүрлүү наалдаж, үнэн "хулиган" байдалтай болов .орч/
- Болдоггүй гэсэн зүйл хаана байна?
- Шатан дээр сууж болохгүй гэсэн тэмдэг байна мэдоо
- Хэвтэж болохгүй гэсэн тэмдэг алга, тэглээ ч энэ анхааруулга болохоос хууль цааз биш!
- Би зүээр чааг дахиж битий тэгэж яваарай гэж хэлж байна /үнэндээ өмнө нь тэгэж хэлээгүй .орч/
- Үгүй ээ, би маш их ядарсан байна, би дахиж тэгэж явах л болно
- Тэгээд үзээрэйлдээ хэмээн бид хоёрын бяцхан "нөхөрсөг" хөөрөлдөөн өндөрлөв.

Ийн хүү болохгүй гэсэн даваагаар гурав давж, хамгийн доод давхар хүртэл урсдаг шатаар сууж буув. Отож, ольж, тагнаж, занасан хүн алга аа. Заза хэмээн бодоод гарч явтал араас "босс" хамгаалагч бололтой (бас л нэр цол үгүй), мөн өөр нэг чүрэнхий бор нөхрийг дагуулан гарч ирээд дуудав. Нөгөө нөхөр
- Чи одоо яаадаан "ЧЯЦГА" минь, би чамд хэлэд байхад! Дэмийшоо зао!!!
- Яачихсан юм? Яагаад намайг чяцга гэж хэл амаар доромжлоод байгаа юм? гэтэл нөгөө босс байрын нөхөр (үнэндээ түүнийг овоо буурьтай, тэр юм үзээгүй нөхрийг загнах байх гэж бодсон юм)
- Чи яасын?
- Өө би их ядарчээ, тэгээд шатан дээр жаахан суусан юм, гэтэл энэ нөхөр намайг дарамтлаад... гэтэл найдлага болоод байсан босс
- Чи тэгэж явах ямар эрхтэй юм? Энд зөвхөн хөлөөрөө явна мэдэв үү! Чи гэрлүүгээ харьж эрхэл, энэ чиний эрхэлдэг газар биш! (уур дүрс хийн шатав)
- Энэ нөхөр яахаараа намайг чяцга гэж дуудав? Ямар эрхтэй юм?
- Чи зүгээр дуугай зайлаад өг! хэмээн тэд орцгоов. Мөн аар саар хэрүүл маягийн зүйл болсон.

Энэ үед хэн хэн нь эхлүүлж болохгүйг мэдэж байсан юм. Хэрэглэгчдээ түрүүлж гар хүрнэ гэдэг ийм том дэлгүүрийн хувьд хангалттай том банга хүртэх шалтгаан, харин бид гурав түрүүлж гар хүрвэл мэдээж хам хэргээр овоо гөвшүүлнэ. Энэ удаан хэл аман мөргөлдөөн болов. Үнэндээ нудраган зодооноос хэл амаар идэх нь "чи эхэл" гэж байгаатай агаар нэг, аймхай, хулчгар хүний зан ажмуй.

Асуудал миний талд
Нэгт: Тэд бидэнд шат хэрхэн ашиглах зааврыг үүдээр оруулангуут уншуулж, зөвшөөрсөн тохиолдолд оруулах ёстой байсан (зөвхөн дээрх онцгой тохиолдлын үед)

Хоёрт: Тэр хамгаалагч "шиг" нөхөр надтай анхнаасаа эвтэйхэн харьцсан бол намайг түүнийг "хөдөөний хөөсөн мантуу" гэж бодоход хүргэхгүй байхсан (үнэндээ би тэгэж бодсон, гэхдээ бүх хөдөөнийхөн хөөсөн мантуу биш гэдгийг анхаарна уу!)

Гуравт: Хөөрхий тэд намайг яаж буухыг нүд салгалгүй харж байх хооронд хичнээн над шиг нөхөд цаагуур нь сууж буусан болдоо чаавас.

Тавт: Тэр намайг "ЧЯЦГА" гэж дуудах эрхгүй!!!

Эцсийн үг
Дахиж би хэзээ ч УИД-ээр өөрийн санаачлагаар үйлчлүүлэхгүй, хэн нэгэн алан хядагч сүрдүүлээд тийш оруулж, үйлчлүүлэхэд хүргэвэл би хэзээ ч сэтгэл хангалуун гарахгүй

Эцэст нь! Тэд намайг зүгээр "зайл"аад өг гэсэн. Гэхдээ би хэзээ ч зүгээр зайлахгүй. Насан туршдаа энэ ХАРААЛ ИДСЭН ТОМ НЭРТЭЙ БАЙГУУЛЛАГЫН ЭСРЭГ БАЙХ БОЛНО!!!

Цаашдаа ийм зүйлд баримтжуулалтын байнгын бэлэн байдалд байхын тулд утасныхаа камкордерийг жаахан гартаа оруулав

Өөртөө онцгой байдал зарлав (repost)

2011-03-13T11:29:00.000-07:00

Нилээн дээрийн, устгаж орхисон блогтоо, жил гарангийн өмнө бичиж байсан нэг нийтлэлээ жаахан ч гэсэн урам зориг өгөөд байхаар нь хааяа уншиж урам орох гээд дахин нийтэлчихлээ.

Өглөө арай гэж сэрээд өдөр нь орноосоо өндийхөөрөө л Twitter, Blogger, YIM, Gtalk, Google Reader гээд л бүрэн донтсон хар тамхиа татаж татаж ханасан бололтой гэрийнхний шаардлагаар өглөөний цайг халтар хултар иднэ. Халтар аяга таваг, талхны хатсан үртэстэй ширээ бол ёстой үстэй толгой арзас хийм зүйлс. Учир нь тэднийг цэвэрлэж угаах гэдэг бол ийм том (харжийна уу, нэг иймэрдүү том) ажил. Тэгээд юу бодоод байгаам нэг л их зүйл бодоод байгаа юм шиг байгаам, гэнэт л нэг өдөр цэмцийгээд л, тэнгэрлүү нисээд явчих ухааны юм бодсоор л жорлон орж хүнд/хөнгөн бие засчихаад угаалгын өрөөнд бага сага ариун цэвэрээ хангаж, эрүүн дээр хэдэн ширхэг сахал ургасан байгааг нь тоолж аваад нөгөө хөг муутай гитараа байрьж аваад учир утгагүй нүдчихнэ. Холлой нь хошногоноос арай л дээр дуугарч байна гэсэн шиг л гашгирч өгнө. Хичээл, хүнд өгсөн амлалт, хийх ёстой ажлууд, хэтийн зорилго гээд л бодох тусам стресстэнэ. Хааяа юу ч хийж чадахгүй байгаадаа гутраад дипресс болно. Тэгээд нэг л өдөр тэд нь өөрсдөө хийгдээд дуусчих юм шиг хараад л суугаад байна. Нусаа татаад л, даарсан хирнээ прочкоо хаачихаас залхуу хүрэн сугаад л, суугаад л. Нөгөө чихэвч шиг юмаа хоёр чихнийхээ амсарт углачиха. За тэгээд гэрт солгой хоолойгоороо солонгорон хашигчдаг гитарчин сармагчин дүлий царайлаад бүтэн өдрийг Монитор гэдэг юмыг ширтээд суучихдаг олон олон өдрүүд урсан хөвөрсөөр өнөөдөр энэ өчүүхэн постыг улиглаж сууна.

Өглөө, өдөр, орой, шөнө тэгээд залгуулаад өглөө... Энэ цикл яг л дуусашгүй рекурс болчихсон. Ийн хүү тэрэгчин Хасаагийн залхуугийн инстект улам улам архагшин, удамшлын генэнд нь бичигдэх шахаж. Хэрэв тэгвэл миний үр удам үеийн үед ийм рекурс дотор явна. Тэгэхгүйн тулд би одоо өөртэйгөө дайн зарлаж байна.

Шөнийн нойрмог онгодыг умартан унтаж, өглөөний нартай зэрэгцэн босоод хэсэг ододтой хөх тэнгэр юулуугаан харан мэдэлчихээд үүрийн үнэн онгодтой зэрэгцэн хүссэн зүйлээ амжуулж, шаардлагатай бүхнийг хийх хэрэгтэй. Дуртай зүйлээ хий, гэхдээ л Twitter, Blogger, Guitar гээд чиний цагийг алд алдаар нь хумасладаг хорон сүгнүүдтэй багахан зууралд, болж өгвөл холуур яв. Биеээ барьж тэвч. Чамд чиний хийх ёстой хирнээ чи өөрөө ч дуртай зүйлс байгаа, тэрийгээ бод, хий, таашаал ав.

Ер нь юу гээч, муу бүхнээ зоригтойгоор таягдан хая. Сайн бүхнээ ухан уудлаж гаргаж ирээд өөрийн дадал, зуршил болго. Чи анх арван хуруугаар бичиж сурч байхад, хөлд орж байхад, коонтор тоглож байхад, гитар сурч байхад хэзээ амархан байлаа. Гэвч чи эцэлгүй, эцэс төгсгөлгүй хичээн оролдсоор оролдсоор одоо юу болж байгааг хар. Бүх зүйл чиний гарт орж, дадал зуршил чинь болж болдог. Алдартай, авъяастай, агуу хүмүүсийн нууц ердөө л энэ. Чи өөрийн чадна гэсэн, мөн дуртай зүйлээрээ эцэс төгсгөлгүй оролд, алхам тутамдаа бод, үргэлж сайжруул, илүү гүнрүү нь шигд, хэн ч чамайг гүйцэхгүй болтол нь, ёроолыг нь гартал түүнийгээ өөрийн болго. Энэ л бүх асуултын хариулт шүү дээ.

Чи хааяа ажил дээрээ тамхи татдаг. Одоо битгий, чи тамхи татах хооронд өөрийн чинь амжилтанд хүрэх хугацааг төдий чинээ хойш татаж байгаа. Хэрвээ арван тамхи татах юм бол арав, цаашлаад зуун тамхи татах юм бол зуу дахин цагнаас чинь, мөн эрүүл мэндээс чинь хумаслана. Зүгээр л тамхины тухай битгий бод. Чи хааяа хичээлээ таслачихдаг. Хичээлээ таслах нь чиний залхууг улам лавшруулан идээшүүлж байгаа. Хичээлээ битгий тасал, энэ нь чи цаашдаа тогтвортой сууж чаддаг болоход чинь их нөлөөтэй. Номыг нь сурахгүй юм аа гэхэд номхоныг нь сур. Таслахгүйн тулд эрт бос, мөн битгий залхуур, зоригтой бай. Эрт босохын тулд сэрсэн л бол хүчээр өндий, удахгүй чи сэрэнгүүтээ үсрээд босоод ирдэг болох вий. Чи хааяаа их орой унтдаг. Орой унтаж болно, гэхдээ хичнээн эрт унтана төдий чинээ чи хангалттай амрана. Шөнө амрах нь өдөр амрахаас хэд дахин илүү гэдгийг чи мэдэж байгаа. Чи хааяаа ухамсарласан ч биелүүлж чаддаггүй. Бодсон л бол хий, хэзээ ч хамаагүй бодсон зүйл чинь нисээд явчихна шүү. Гэвч нисээд явсан бодол чинь яг л бумеранг шиг маш хүчтэй эргэж ирээд чиний толгойг хага авч ч магад.

Муу бүхнээ таягдан хая, битгий эргэлз, битгий ай, зоригтой бай. Сайн бүхнээ ухан гарга, алхам бүрдээ бод, үргэлж түүнийгээ сайжруул, хэнээс ч илүү бай. Байгаа байдалдаа хэзээ ч битгий хана. Чамд үхэл гэдэг бурханаас өгсөн хосгүй том бэлэг байна. Энэ чиний боломж. Үхэл чамайг хүссэн хүсээгүй л авах болно. Тэр хүртэл чи гарынхаа арьсыг зулгартал, нүднийхээ болорыг манантал, толгойныхоо үсийг бууралтан унатал өөрийгөө хөгжүүл. Зогсох л юм бол тэр ямар амьдрал болон хувирдагийг чи одоо гэмээнэ мэдрэсээр байна. Яг одоо хөдлж эхэл.

ORACLE УБ-д (өдөрлөгт хальт суув)

2011-03-03T07:39:00.000-08:00

Үйлдвэржүүлэлтийн шийдлүүд Oracle- Улаанбаатар хэмээх өдөрлөгт өнөөдөр оролцсон тэмдэглэл.

ORACLE-ийн тухай илүү үг

ORACLE бол дэлхий дээрх хамгийн том өгөгдлийн сан (database) чиглэлийн корпораци. Үүнтэй хэн ч маргах зүйл үгүй билээ. Жишээ нь л гэхэд хүн бүхний мэдэх Java, OpenOffice.org, VirtualBox, MySQL гэх мэт нээлттэй эхийн агуу том төслүүдийг удирддаг байсан Sun корпорацийг 2009 онд түмэн олныг цочирдуулан, зажилалгүй залгисан нь түүнийг үнэмлэхүй гигант юм гэдгийг нотлоно. Энэ явдлаас хойш миний тархинд ORACLE гэдэг үг хэзээ ч арилахгүйгээр шивэгдсэн юм. Хэзээ хойно Матрикс кинон дээрх зөнч эмээг Oracle гэдэг байсаныг мэдэж байхав, мэдээд гайхаж байхав. Одоо тэр хэнд ч дийлдэхгүй буйзаа.

Гол төлөв хэмжээ том, хариуцлага, шаардлага өндөр сүлжээ, корпарациудын дотоод, гадаад өгөгдлийн сан, урсгалыг хариуцсан бааз, баазыг удирдах систем, техник хангамж, програм хангамжтай нь үйлдвэрлэдэг тул нилээд үнэтэй талруугаа. Гэвч Sun-ыг залгиснаар тэд жижиг гарын зах зээлрүү бохир савраа дүрсэн юм.

Хувийн

Зөвхөн дөрлөгийн тухай сонирхож байгаа бол энэ Хувийн гарчиганд харгалзах паракрафуудыг алгасна уу

Өглөө 9:30 буюу яг эхлэх цагт нь ёслолын бус, өдөр болгоны халтар хувцсаа өмсөөд очлоо. Улаабаатар зочид буудлын 6 давхарт бүртгэлээ шүллгэж мандатаа авсанаар би өдөрлөгт суух бүрэн эрхтэй хүн болов. Бүх юм улаан, мандат, дэвтэр бал, танилцуулга зэргийг хийсэн уут нь, бал, дэвтэр, тэр ч бүү хэл слайдууд нь хүртэл ув улаан. Учир нь ORACLE гэхээр л улаан өнгө орж ирдэг шүү дээ, гоё харагдаж байна лээ. Бас аврага том корпараци болохоор аврага хэмээх эд хаваа гайхуулан сайхан дайлж цайлууллаа. Кофе уунгаа хэд гурван код нухаж суутал цаг болсон бололтой орос хэлээр нэг орос эгч "Здравстуйте..." гээд л эхэллээдээ. Синхрон орчуулгын нэг чихэвчтэй төхөөрөмийг нь углаж байгаад л оройны 5 цаг хүртэл үргэлжлэх лекцийн тэнхимдээ тухлав.

Орос эгч өдөрлөгийн талаар, мөн ORACLE корпорацийн талаар ярьж байх шиг байна. Байх шиг байна гэдгийн учир нь синхрон орчуулж байсан хүн нь орос хэл чүть чүть гадарлах миний ойлгохоос давуулах төдий л орчуулж байлаа, нэг ёсондоо орчуулга гэж оршуулга болов. Орос хүн орос лекцийг монголруу синхрон орчуулсан нь тэр байлаа. Төд удалгүй талийгч Гансүх (гэхдээ үхээгүй шүү, Twitter дээр @GansukhB гэдэг үнэмлэхүй дансаа хаасанд нь ийн тодотгов) ирж, синхрон орчуулгын чихэвчийг хакдан, өөрийн хоёр салаа чихэвчээ залган нэг төхөөрөмжийг хоёр хүн ашиглах боломжтой болгов. Үнэндээ Гансүх бид хоёр өнөөдөр тун чиг их ажилтай байсан учир барааг нь харж бахдчихаад л явъя гэсэн төлөвлөгөөтэй байсан нь харамсалтай. Чих тавьж сонсвол хэрэгтэй зүйл олон байна, даан ч гурван лекцийг унтах шахам өнгөрөөгөөд явсандаа. Синхрон орчуулагчийг нойрны буруулуу бухвай. Харин гарч яваад Дүүдээ (@batmandakh)-тэй тааралдсан.

Өдөрлөгийн тухайд

Авах зүйл их байсаан. Гэхдээ мэдээж ORACLE-ийн л өдөрлөг юм чинь ORACLE-аар л амьсгалж таарна. Хэдий хэрэгтэй мэдээлэл байсан авч бизнесийн байгууллагын сурталчилгаа, тайлан маягийн зүйл байх нь лав тул бүх зүйлийг өөрсдөнлүүгээ эргүүлэн ярьж байв. Жишээ нь Facebook бол дэлхийн 3 дахь том гүрэн, гэтэл ORACLE-ийн (Exadata гэсэн байх аа) нэг төхөөрөмжийг хоёрхоныг холбход л Facebook-ийг ачаалж амьсгаадуулалгүй ажиллуулна ухааны юм ярьж байна. Хэрвээ ийм зүйлийг МБГ мэтийн зүйл дээр ярьсан бол улаан PR гээд хаалга саваад гарах байлаа. Гэхдээ энэ удаад эсрэгээрээ, харин ч сонирхолтой.

Мөн дэлхийн чиг хандлага Cloud Computing буюу Үүлэн Тооцоололруу чиглэж байгааг дурдаад өөрсдийн Үүлэнд зориулан хийж байгаа бүтээгдэхүүнүүдээ танилцууллаа. Үнэхээр үүнийг ORACLE л хийхгүй юм бол өөр хэн хийх билээ.

Бас өгөгдлийн системүүдийн интегралцчилал, нууцлал, кодчилол бол хамгийн чухалд тавигдах асуудал мөн болохыг дахин дахин хэлэхийн сацуу мөн л өөрсдийн тухайн нөхцөл байдалд таарах системүүдийг санал болгож, үүнээс өөр систем үгүй шүү гэдгийг зарлан тунхаглаж байв. Мөн хажуугаар нь манай системийг ашиглах нь цаасан шуудан холбоо ашиглахаас хурдан, бас хэмнэлттэй хэмээн хэлж байсан нь хачирхалтай.

Дуустал нь сууж чадаагүйдээ харамсаж байна. Гэхдээ л гоё, дээрээ ORACLE гэдэг бичигтэй цаасан уут, дэвтэр, PDF дүүрэн CD, бас балтай болсондоо баярлаж байна. Хамгийн харамсалтай нь лекцүүд улсын, бизнесийн байгууллагуудад тус тус зориулагдан хоёр өөр танхимд зэрэг болж байсан авч бид мэдэлгүй улсынхад нь суучихсан байва. Тэгээд л таньдаг хүн байхгүй, нойр хүрээд байсан юм байх л гэж бодсон шүү.

ORACLE-ийг шүтэе. Гэвч шүтэхийн заяа байвч шүдлэхийн заяа алга даа, одоохондоо :P