ကိုစစ်ကိုင်း၏ မှတ်စုများ

XRP ရဲ့တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အောင်ပွဲ

2023-08-07T16:30:00.004+08:00

Photo:Credit

US Securities and Exchange Commission (SEC) က Ripple ကုမ္ပဏီ (XRP Token ဖန်တီးထုတ်လုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီ) ကို 2020 ခုနှစ်မှာ အမှုဖွင့် တရားစွဲဆိုခဲ့တယ်။ အဓီက အကြောင်းအရင်းက ဘာလဲဆိုတော့ 2013 ခုနှစ်တုန်းက Ripple ကုမ္ပဏီဟာ XRP အတွက် Initial Public Offering (IPO) လုပ်တော့ XRP Token တွေကို Investor တွေဆီရောင်းချခဲ့တယ်၊ XRP Token က Security (ဥပမာ Stock ကဲ့သို့ ရောင်း/ဝယ်လုပ်နိုင်ပြီး ငွေကြေးကဲ့သို့ပိုင်ဆိုင်မှု) တစ်ခုဖြစ်နေလို့ SEC မှာ Register မလုပ်ထားပဲ IPO လုပ်ခဲ့တာကြောင့်လို့ စွပ်စွဲခဲ့တယ်၊ နောက်ပြီး IPO ကနေ XRP Token $1.3 ဘီလီယံနီးပါး ရောင်းချခဲ့တယ်လို့လည်း စွပ်စွဲခဲ့တယ်။ SEC ရဲ့ အမှုဖွင့်၊ တရားစွဲဆိုမှုတွေ မဖြစ်ခင်က XRP Token ကို Investor တော်တော်များများ စိတ်ဝင်စားကြတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း IPO လုပ်တော့ XRP Token အတွက် Investment တွေအများကြီး Ripple ကုမ္ပဏီကရခဲ့တယ်။ 2018 ခုနှစ်မှာ XRP အမြင့်ဆုံးဈေး US$3 ထိဖြစ်ခဲ့တယ်။ XRP Token ဆိုတာ Cryptocurrency တစ်ခုဖြစ်ပြီးတော့၊ Top 10 Cryptocurrency တွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တယ်။ XRP Token ကို Global Payment အတွက် အသုံးပြုတယ်။ သူရဲ့အားသာချက်က Transaction Fee နည်းတယ် (Transaction တစ်ခုကို ပျမ်းမျှ $0.01 အောက်ပဲရှိတယ်။)၊ Speed မြန်တယ်၊ တစ်စက္ကန့်အတွင်းမှာ Transaction ပေါင်း 1500 ထိလုပ်နိုင်တယ်။ သို့ပေမယ့် SEC က Ripple ကုမ္ပဏီကို တရားစွဲဆိုတာတွေ လုပ်တော့မယ်ဆိုတဲ့သတင်းတွေ ထွက်လာပြီးတဲ့နောက်ပိုင်း XRP Token ရဲ့ဈေးနှုံးဟာ $1 အောက်ထိ ကျဆင်းသွားခဲ့တယ်။ Ripple ကုမ္ပဏီ ဟာ ၂နှစ်ကျော်ကြာအမှုကို ရင်ဆိုင်ပြီးတဲ့နောက်မှာ နယူးယောက် တောင်ပိုင်းခရိုင် တရားရုံးကနေ “XRP Token က Security တစ်ခုမဟုတ်ဘူး။” ဆိုတဲ့အမိန့်ကို 13 July 2023 နေ့မှာချခဲ့တယ်။ ဒီအမိန့်ဟာ Ripple ကုမ္ပဏီအတွက် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အောင်ပွဲဖြစ်ခဲ့သလို၊ XRP Token လက်ဝယ်ရှိထားတဲ့သူတွေအတွက်လည်း အောင်ပွဲဖြစ်ခဲ့တယ်။ Cryptocurrency ကိုစိတ်ဝင်စားတဲ့သူတွေအတွက်လည်း သတင်းကောင်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့တယ်။ တရားသူကြီးအမိန့်ချပြီး နောက်ရက်မှာပဲ XRP Token ဈေးနှုံးဟာ $0.47 ကနေ $0.80 ထိတက်သွားခဲ့တယ်။ 2023 ခုနှစ်ထဲမှာ XRP Token ဈေးနှုံး US$3 အထက်တက်နိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းကြတယ်။ (Financial Advisor မဟုတ်ပါ၊ ဖတ်မိတဲ့သတင်းအချို့ကို အနှစ်ချုပ် မျှဝေခြင်းသာဖြစ်ပါသည်။)

El Salvador နှင့် Bitcoin

2022-06-21T09:35:00.004+08:00

(11/September/2021) နေ့က ဖဘမှာတင်ခဲ့တဲ့ Post ဖြစ်ပါတယ်။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ငွေကြေးစနစ်ဟာ နိုင်ငံရဲ့တည်ငြိမ်မှု၊ ဖွံဖြိုးတိုးတက်မှုပေါ်မူတည်ပြီးတော့ အပြောင်းအလဲဖြစ်လေ့ရှိတယ်။ နိုင်ငံမတည်မငြိမ်ဖြစ်ရင်၊ စီမံခန့်ခွဲမှုမကောင်းရင် ငွေကြေးလည်းဖောင်းပွလာပြီးတော့ နောက်ပိုင်း ရေရှည်မထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့အခါမှာ နိုင်ငံရဲ့ငွေကြေးစနစ်ပြိုလဲသွားတဲ့အထိ ဖြစ်လေ့ရှိတယ်။ တချို့နိုင်ငံတွေဆို နိုင်ငံရဲ့ကိုယ်ပိုင်ငွေကြေးစနစ်ပြိုလဲသွားလို့ US$ ကိုပဲအသုံးပြုနေရတဲ့ နိုင်ငံတွေရှိတယ်။ Latin America မှာ အသေးဆုံးနိုင်ငံဖြစ်တဲ့ El Salvador နိုင်ငံဆိုရင် ပြည်တွင်းစစ်ပြီးလို့၊ နိုင်ငံသစ်တည်ဆောက်တဲ့အခါမှာ US$ ကိုနိုင်ငံရဲ့ငွေကြေးအနေနှင့် ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှာ စတင်သုံးစွဲခဲ့တယ်။ ပြည်တွင်းမှာလည်း အလုပ်လက်မဲ့တွေ များတယ်၊ ပြည်ပထွက်တဲ့သူတွေ များတယ်၊ လဘ်စားမှုတွေများတယ်၊ ဒုစရိုက်မှုတွေ များတယ်၊ နေထိုင်မှုစရိတ်လည်း ကြီးမြင့်လာတယ်၊ ပြည်တွင်းမှာနေတဲ့သူ ၇၀% လောက်က ဘဏ်အကောင့်မရှိဘူး၊ US ရဲ့US$ ထိန်းချုပ်မှုတွေကလည်း ရှိတယ်။ အခုအဲ့ဒီနိုင်ငံက US$ မသုံးတော့ပဲ Cryptocurrency တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Bitcoin ကို နိုင်ငံရဲ့ငွေကြေးအဖြစ် 7/Sep/2021 နေ့ကစပြီးတော့ သုံးစွဲလိုက်ပြီ။ ဒါကြောင့် Mac Donal မှာ Burger တစ်လုံးဝယ်ရင် Bitcoin နှင့်ဝယ်လို့ရနေပြီ။ အစိုးရကလည်း Cryptocurrency နှင့်ပတ်သက်တဲ့ အသိပညာ၊ အတတ်ပညာပေးတာတွေ လုပ်နေပြီ။ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး နိုင်ငံရဲ့ငွေကြေးစနစ်ကို Cryptocurrency အသုံးပြုတဲ့နိုင်ငံအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်သွားပြီ။ အလားတူ တချို့နိုင်ငံတွေလည်း ဗဟိုထိန်းချုပ်မှုမရှိတဲ့ Cryptocurrency ကိုပြောင်းသုံးဖို့ စဉ်းစားနေကြတယ်။ အချို့နိုင်ငံတွေကတော့ Cryptocurrency Exchange တွေကို နိုင်ငံထဲမှာတရားဝင်ခွင့်ပြုထားပြီးတော့၊ Stock တွေလိုမျိုး၊ Currency တွေလိုမျိုး အရောင်းအဝယ်လုပ်ခွင့်ပေးထားတယ်၊ အချို့နိုင်ငံတွေကတော့ Cryptocurrency ကို အရောင်းအဝယ်လုပ်ခွင့်မပြုပဲ တားမြစ်ထားတယ်။ မြန်မာအိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေကတော့ နိုင်ငံနှင့်ကိုက်ညီတဲ့ ဥပဒေအချို့သတ်မှတ်ပြီးတော့ အရောင်းအဝယ်လုပ်ခွင့် ပြုထားတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း NUG အစိုးရတက်လာရင် အဲ့လိုဖြစ်ဖို့မျှော်လင့်တယ်။ တရုတ်နိုင်ငံကတော့ Bitcoin ကိုတားမြစ်ထားပြီးတော့၊ အစိုးရထိန်းချုပ်မှုအောက်ကနေ Digital Yuan ကိုစတင်အသုံးပြုနေတယ်၊ ပြီးတော့ တရုတ်ပညာရှင်တွေဖန်တီးထားတဲ့ ဗဟိုထိန်းချုပ်မှုမရှိတဲ့ Cryptocurrency VeChain ဆိုတာကိုတော့ တရုတ်အစိုးရက အားပေးထောက်ခံထားတယ်။ Cryptocurrency ကိုစိတ်ဝင်စားရင် တချို့ Cryptocurrency က Solution ကိုမိတ်ဆက်တဲ့အနေနှင့် Air Drop လို့ခေါ်တဲ့ အခမဲ့ပေးတာတွေ ရနိုင်တယ်။ ကိုယ်က ရေရှည်အတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံချင်လို့ ပိုက်ဆံပေးပြီး ဝယ်မယ်ဆိုရင်တော့ Top 10 Cryptocurrency တွေပဲဝယ်သင့်တယ်၊ အခုဆိုရင် Bitcoin တစ်ကွိုင်ရဲ့ ဈေးနှုန်းက US$ 45000 နှင့်အထက် ရှိတယ်။ တစ်ကွိုင်လုံးမဝယ်ပဲ၊ $100 ဖိုးလောက်ဝယ်လည်းရတယ်၊ တချို့ကြတော့ Dollar-cost averaging (DCA) နှင့် လစဉ် (သို့မဟုတ်) နှစ်ပတ်ခြားတစ်ခါ $100 ဝယ်စုလေ့ရှိတယ်၊ Cryptocurrency တွေရဲ့ဈေးနှုန်းဟာ Bitcoin ဈေးအတက်အကျပေါ်လိုက်ပြီး အတက်အကျဖြစ်လေ့ရှိတယ်။ Cryptocurrency တွေဟာ Supply နှင့် Demand ပေါ်မူတည်ပြီး ဈေးနှုံးတွေ မတူနိုင်ဘူး။ နောက်ပေါ်တဲ့ Cryptocurrency တွေရဲ့ဈေးနှုံးဟာ Bitcoin ရဲ့တန်းကြေးလောက်ထိ တက်လာဖို့မလွယ်ဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ Supply နှင့် Demand ကြောင့်မို့လို့၊ Supply နည်းပြီး Demand များတဲ့ Cryptocurrency မျိုးဆိုရင်တော့ Bitcoin ဈေးထက်တောင် ကျော်တက်ကောင်း ကျော်တက်နိုင်တယ်၊ ဒါပေမယ့် တချို့ Cryptocurrency တွေကြတော့ Supply ကို Trillions ပေါင်းမြောက်များစွာ သတ်မှတ်ထားတယ်။ ဒါကြောင့် တကွိုင်ရဲ့ ဈေးနှုံးက ဥပမာ $0.0010 စသည်ဖြင့် ဈေးရှိမယ်။ Bitcoin ရဲ့ Max Supply က 21 သန်းထိပဲ သတ်မှတ်ထားတယ်၊ လက်ရှိ Bitcoin 19 သန်းနီးပါး ထုတ်ပြီးသွားပြီ။ အဲ့ထဲမှာမှ Bitcoin 20% လောက်က Password ဖေါ်မရလို့၊ Laptop ပင်လယ်ထဲမြုတ်သွားလို့၊ စသည်ဖြင့် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် လုံးဝ Locked ဖြစ်သွားတဲ့ ပမာဏကလည်း ရှိသေးတယ်၊ Cryptocurrency ကို Currency တစ်ခုလိုသတ်မှတ်ပြီး ခေါ်ကြပေမယ့်၊ နည်းပညာက Currency တစ်ခုထက်ပိုတယ်၊ နောက်ပိုင်းမှာ INTERNET အပေါ်မှာလွှမ်းခြုံသွားမယ့် နည်းပညာတစ်ခုဖြစ်တယ်။

Top 100 Cryptocurrency

https://coinmarketcap.com

Airdrop လိုချင်ရင်

https://coinmarketcap.com/airdrop

Web 1.0 Web 2.0 Web 3.0

2022-06-19T12:23:00.002+08:00

ကျွန်တော်တို့ အသုံးပြုနေတဲ့ INTERNET က Web Technology တွေနှင့် အလုပ်လုပ်တယ်။ ဒါကြောင့် သူတို့ကို Generation အလိုက် Web 1.0 ၊ Web 2.0 ၊ Web 3.0 ဆိုပြီးတော့ ခေါ်ကြတယ်။ အခုဆိုရင် INTERNET ကို Third Generation (Web 3.0) Web Technology တွေနှင့် ပြောင်းလဲအလုပ်လုပ်ဖို့ ခြေလှမ်းပြင်နေပြီဖြစ်တယ်။

Web 1.0 ဆိုတာဘာလဲ။

First Generation ကို Web 1.0 လို့ခေါ်ကြတယ်။ INTERNET ကြည့်ဖို့ Netscape သို့မဟုတ် IE (Internet Explorer) ဆိုတဲ့ Software နှစ်ခုကို အဓိက အသုံးပြုခဲ့ကြတယ်။ (အနားယူသွားတဲ့ IE ကို ဂုဏ်ပြုပါတယ်။) Web 1.0 မှာ Website တွေဟာ Static တွေ အနေနှင့်ဖြစ်ပြီးတော့ Content အမျိုးအစားကလည်း စာတွေနှင့်ပုံတွေပဲ အဓိကပါတယ်၊ ဒါကြောင့် Website ထဲမှာပါတာကို ဖတ်လို့၊ ကြည့်လို့ပဲရတယ်။ Website ထဲက အကြောင်းအရာတွေနှင့် ပတ်သက်ပြီး ကိုယ့်အမြင်ကို Comment ရေးတာ၊ ဆဲတာ၊ ဆိုတာတွေ လုပ်နိုင်တဲ့ နည်းပညာ မရှိသေးဘူး။ ဒါကြောင့် Web 1.0 ကို Read Only Web လို့ခေါ်တယ်။ Website တွေဖန်တီးဖို့ HTML (Hyper Text Markup Language) ကို အဓိက အသုံးပြုခဲ့ကြတယ်။ ဖန်တီးထားတဲ့ Website ကိုလည်း INTERNET ပေါ်လူတိုင်း အလွယ်တကူ တင်လို့မရဘူး။ Web 1.0 တုန်းက ထင်ရှားခဲ့တဲ့ Website တစ်ခုဆိုရင် Yahoo ပဲဖြစ်တယ်။

Web 2.0 ဆိုတာဘာလဲ။

Web 2.0 ကို Blog ၊ Email ၊ Forum ဆိုတာတွေနှင့် စတင်ခဲ့တယ်။ စဆရက လုပ်ပြီး “ငါဟဲ့! စဆရက” ဆိုပြီး INTERNET ပေါ်မှာ ကိုယ်ပြောချင်တာ စတင်ပြီး ပြောလို့ရလာတယ်။ အဲ့ဒီအချိန်တုန်းက Blogger ဆိုတာ နည်းပညာသမားလိုလို၊ စာရေးဆရာလိုလို၊ ကဗျာဆရာလိုလို ဖြစ်ခဲ့တဲ့ခေတ်၊ Forum ထဲမှာ စဆရက လုပ်ပြီး နေရာတကာ ဝင်ပါလို့ရတဲ့ ခေတ်ပေ့ါ၊ အဲ့ဒီကနေ စလိုက်တာ facebook ၊ twitter ၊ messenger ၊ telegram အထိ အပြန်အလှန် အမြင်ချင်းဖလှယ်နိုင်တာ၊ စောက်ခွက်ကြည့်ပြီး အွန်လိုင်းကနေ ဆဲလို့ရတာအထိဟာ Web 2.0 နည်းပညာတွေကြောင့်ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် Web 2.0 ဟာ Read Only တစ်ခုတည်း မဟုတ်တော့ပဲ၊ INTERNET ပေါ်တက်ပြီး Write ချင်တာ Write လို့ရတဲ့အထိ ဖြစ်လာတယ်။ Web Hosting လုပ်တဲ့ Service တွေ၊ Cloud တွေ စသည်ဖြင့် အများအပြားရှိလာတယ်၊ ဒါကြောင့် Website ၊ Blog တွေကို အလွယ်တကူပဲ INTERNET ပေါ်တင်နိုင်လာတယ်။ ဒီလိုနှင့် INTERNET ထဲမှာရှိတဲ့ Data တွေက နေရာတစ်ခုတည်းကနေ အချက်အလက်တွေကို ပြန်လည်ဖြန့်ဝေပေးတဲ့ Centralized ပုံစံဖြစ်လာတယ်။ Website ဖန်တီးနိုင်တဲ့ နည်းပညာတွေလည်း အများအပြား ပေါ်ထွက်လာတယ်၊ အဲ့ဒီထဲမှာ Javascript Framework တွေကို အများဆုံး အသုံးပြုလာတာတွေ့ရတယ်။ Web 2.0 မှာ Data ရဲ့အရေးပါမှု၊ အသုံးဝင်မှု၊ Privacy ၊ Copyright စတာတွေနှင့် ပတ်သက်လို့ အလေးထားစရာ၊ စိုးရိမ်စရာတွေ အများကြီးရှိလာတယ်။

Web 3.0 ဆိုတာဘာလဲ။

Data နှင့်ပတ်သက်တဲ စိုးရိမ်စရာတွေကို Web 3.0 မှာဖြေလျှော့နိုင်လိမ့်မယ်၊ ဘာလို့လည်းဆိုတော့ Web 3.0 မှာ Data Processing Cycle ကို Blockchain Technology (သို့မဟုတ်) Decentralize Protocol ပေါ်မှာ အခြေခံထားလို့ဖြစ်တယ်။ Block ဆိုတာ Data အစုတစ်ခုဖြစ်ပြီးတော့၊ Block တစ်ခုဟာ၊ အခြား Block တစ်ခုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားလို့ Blockchain လို့ခေါ်တယ်။ Blockchain ကို Database အနေနှင့် မြင်နိုင်တယ်။ Block တစ်ခုထဲက Data ဟာ Transaction တစ်ခုလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်၊ Post တစ်ခုလည်းဖြစ်နိုင်တယ်၊ Comment တစ်ခုလည်းဖြစ်နိုင်တယ်၊ Computer Program Code လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်၊ Medical Record တစ်ခုလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ Block တစ်ခုဖန်တီးလိုက်ရင် Digital Signature တစ်ခုထုတ်တယ်၊ အဲ့ဒီ Digital Signature က၊ နောက် ဖန်တီးတဲ့ Block နှင့် ချိတ်ဆက်တယ်။ နမူနာ ဒီမှာ လုပ်ကြည့်လို့ရတယ်။ Blockchain ထဲရောက်သွားတဲ့ Data ကို ပြင်တာ၊ ဖျက်တာ အလွယ်တကူလုပ်လို့မရဘူး။ Blockchain နည်းပညာက Decentralized ပုံစံနှင့် Data တွေကို Distribute လုပ်ပေးတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ Web 2.0 မှာလို သီးသန့် Server ဆိုတာ မရှိတော့ပဲ၊ Node တွေ စုပေါင်းပြီးတော့ အလုပ်လုပ်တဲ့ ပုံစံမျိုးဖြစ်သွားတယ်။ အဲ့ဒီ Node တွေကပဲ Blockchain Network ထဲက Process တစ်ခုကို အတည်ပြုတာ၊ ပယ်ဖျက်တာမျိုးတွေ လုပ်နိုင်တယ်။ Node ဆိုတာက အိမ်မှာသုံးနေတဲ့ ကွန်ပျူတာလည်း ဖြစ်နိုင်သလို၊ Cloud ပေါ်က Virtual Machine ကလည်း Node တစ်ခုဖြစ်နိုင်တယ်။ Computer တစ်လုံးကို Blockchain Network ထဲက Node တစ်ခုအနေနှင့် အသုံးပြုခွင့် ပေးထားတယ်ဆိုရင်၊ အဲ့ဒီအတွက် အခကြေးငွေအဖြစ် Cryptocurreny (သို့မဟုတ်) Token ရတယ်။ အဲ့ဒါကို အစိုးရထုတ်ငွေ (Fiat Currency) နှင့် Exchange လုပ်လို့ရတယ်။ လက်ရှိအသုံးပြုနေတဲ့ App တွေလည်း DApp (Decentralized Application) တွေ ဖြစ်သွားမယ်။ အထူးသဖြင့် App ရဲ့ နောက်ကွယ်က လုပ်ဆောင်ချက် (Backend) တွေ ပြောင်းသွားမှာဖြစ်တယ်။ ဥပမာ YouTube ကဲ့သို့ Odysee၊ DropBox ကဲ့သို့ FileCoin၊ Chrome ကဲ့သို့ Brave စသည့် App တွေက Blockchain အသုံးပြုထားတဲ့ App ဖြစ်တယ် (NUG Pay လည်း လာပြီလေ။)၊ Web 3.0 ထဲမှာ Blockchain နည်းပညာတစ်ခုတည်း ရှိတာမဟုတ်ဘူး။ AI (Artificial Intelligence)၊ ML (Machine Learning) ၊ VR (Virtual Relity) ၊ IoT (Internet of Things)၊ Cryptocurrency ကနေ Metaverse ဆိုတာထိ Web 3.0 ထဲမှာရှိမယ့် နည်းပညာတွေဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် Web 3.0 ဟာ Write လုပ်နိုင်တာတစ်ခုတည်း မဟုတ်တော့ပဲ၊ ကိုယ် Write လုပ်လိုက်တဲ့ Data ကို ကိုယ်ပိုင်တာမျိုး ဖြစ်လာမယ်၊ Digital Assets ပိုင်ရှင်တွေဖြစ်လာမယ်၊ Open Data တွေ အများအပြားရှိလာမယ်၊ နည်းပညာတွေ ပေါင်းစပ်ထားပြီး Intelligent ဖြစ်တဲ့ Web 3.0 မကြာခင်မှာ ရောက်လာတော့မယ်။

HL7 Message ဆိုတာဘာလဲ။

2017-06-26T14:20:00.000+08:00

(HL7 Wiki မှ ပုံဖြစ်ပါသည်။)

နည်းပညာတွေကို သက်ဆိုင်ရာနယ်ပယ်ထဲမှာ ထည့်သွင်းအသုံးပြုကြတဲ့အခါ အဲ့ဒီနယ်ပယ်အတွက် ဖန်တီးထားတဲ့ စနစ်တွေဟာ တစ်ခုထက်မကရှိနိုင်ပါတယ်။ အဲ့ဒီစနစ်တွေဟာ မတူညီတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ နည်းပညာတွေနှင့် ထုတ်လုပ်ထားလေ့ရှိကြတယ်၊ နောက်ပြီး စနစ်တွေဟာ သီးသန့်တည်ရှိနေလို့မရသလို၊ စနစ်တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်ပြီးလည်း လုပ်ဆောင်နေကြရတယ်။ ယင်းကဲ့သို့စနစ်တွေ အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်ပြီး လုပ်ဆောင်နိုင်တာက Standard လို့ခေါ်တဲ့ စံသတ်မှတ်ချက်တွေကြောင့်ဖြစ်တယ်။ အဲ့ဒီ စံသတ်မှတ်ချက်တွေထဲမှာ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်တဲ့ HL7 Message စံသတ်မှတ်ချက်ဟာ ကျမ္မာရေးနှင့်သက်ဆိုင်တဲ့ ဆေးပညာနယ်ပယ်အတွက် အသုံးပြုတဲ့စံသတ်မှတ်ချက်ဖြစ်တယ်။ HL7 ဆိုတာ Health Level 7 ဖြစ်ပါတယ်။ ကျမ္မာရေးစောင့်ရှောက်မှုစနစ်တွေမှာ လူနာတစ်ယောက်နှင့်သက်ဆိုင်တဲ့ အချက်အလက်တွေကို စနစ်တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အပြန်အလှန်ပေးပို့နိုင်ဖို့ ဖန်တီးထားတဲ့ Standard ကို HL7 လို့ခေါ်ပါတယ်။

HL7 လို့ဘာလို့ခေါ်တာလဲ။
နည်းပညာနယ်ပယ်က လူတိုင်းနီးပါး OSI Model (Open System Interconnection Model) အကြောင်းကို သိပြီးသားဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ OSI Model မှာ Layer ၇ခု ရှိပါတယ်၊ အဲ့ဒီ Layer တွေထဲမှာ နောက်ဆုံး Layer ဖြစ်တဲ့ Layer - 7 ဟာ Application Layer ဖြစ်ပါတယ်။ HL7 Standard ကို Application Layer မှာပဲအသုံးပြုပါတယ်။ အဲ့ဒါကြောင့် Health Level 7 လို့ ခေါ်တာဖြစ်ပါတယ်။ HL7 စံသတ်မှတ်ချက်တွေကို Health Level Seven International လို့အမည်ရတဲ့ NGO အဖွဲ့ကနေ၊ ANSI (American National Standards Institute) နှင့် ISO (International Standards Organization) တို့ရဲ့ အတည်ပြုချက်တွေနှင့်၊ ထုတ်ပြန်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။ အောက်ပါပုံကတော့ Layer ၇ခုနှင့်ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ OSI Model ပုံဖြစ်ပါတယ်။

(Source : Internet)

HL7 Message Standard Version
HL7 Standard တွေထဲမှာ HL7 Message နှင့်သက်ဆိုင်တဲ့ Standard ကို Version 2.x နှင့် Version 3 ဆိုပြီး (၂)မျိုး တွေ့နိုင်ပါတယ်။ Version 2.x နှင့် Version 3 မှာ နည်းပညာအားဖြင့် အဓိကခြားနားချက်ကတော့ Version 3 မှာ Object Oriented Design Methodology နှင့် XML အသုံးပြုလာခြင်းပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီခြားနားမှုအပြင် Version 3 ဟာ Version 2.x တွေအတွက် Backward Compatible လို့ခေါ်တဲ့ နောက်ကြောင်းပြန်သဟဇာတဖြစ်မှုတွေ မပါဝင်ကြောင့် Version အသစ်တစ်ခုကဲ့သို့ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ Version 2.x ကို နည်းပညာအသုံးပြုတဲ့ သာမာန်ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းတွေမှာရှိတဲ့ စနစ်တွေမှာ တွေ့နိုင်ပြီး၊ Version 3 ကိုတော့ အစိုးရဆေးရုံကြီးတွေ၊ နိုင်ငံတကာနှင့် ချိတ်ဆက်လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့ ဆေးရုံကြီးတွေက နည်းပညာအသုံးပြုတဲ့ စနစ်တွေမှာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဒီအချက်တွေကြောင့် Version 2.x ဟာ လက်ရှိအချိန်အထိ စနစ်တော်တော်များများမှာ အသုံးပြုနေတဲ့ Standard တစ်ခုအနေနှင့် တည်ရှိနေပါတယ်။

HL7 Message ပုံစံနှင့်ဖွဲ့စည်းပုံ

HL7 Version 2.x Message Standard

Version 2.x Message တစ်ခုကို Segment လို့ခေါ်တဲ့ အပိုင်းတွေ နှင့်ဖွဲ့စည်းထားပါတယ်။ Segment တစ်ခုဟာ တကယ်တော့ လိုင်းတစ်လိုင်း (သို့) စာကြောင်းတစ်ကြောင်းဖြစ်ပါတယ်။ Message တစ်ခုဟာ ဘယ်လို Message အမျိုးအစားဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ပထမဆုံး Segment တစ်ခုဖြစ်တဲ့ MSH Segment ကိုကြည့်ခြင်းအားဖြင့် သိနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာအနေဖြင့် အောက်ပါ Message တစ်ခုကိုကြည့်လိုက်ရင်...

MSH|^~\&|SOURCE|383018129|PRIORITY HEALTH|382715520|2007100914484648||ORU^R01|0129938170710091448|P|2.3| PID|1|1034157|012993817||LASTNAME^FIRSTNAME||19520101|M|||1234 MAIN^^DEARBORN HEIGHT^MI^48127||||||||

PD1|1|||1234567890^DOCLAST^DOCFIRST^M^^^^^NPI|

OBR|1|||80061^LIPID PROFILE^CPT-4||20070911||||||||||

OBX|1|NM|13457-7^LDL (CALCULATED)^LOINC|49.000|MG/DL| 0.000 - 100.000|N|||F| OBX|2|NM|2093-3^CHOLESTEROL^LOINC|138.000|MG/DL|100.000 - 200.000|N|||F| OBX|3|NM|2086-7^HDL^LOINC|24.000|MG/DL|45.000 - 150.000|L|||F|

OBX|4|NM|2571-8^TRIGLYCERIDES^LOINC|324.000|MG/DL| 0.000 - 150.000|H|||F|

PriorityHealth မှ နမူနာ ဖြစ်ပါတယ်။

အနီရောင်ခြယ်ထားတာတွေက Segment တွေရဲ့ အစဖြစ်ပါတယ်။ Segment တစ်ခုဟာ Field တွေနှင့် ဖွဲ့စည်းထားပါတယ်။ Field တစ်ခုနှင့် တစ်ခုကို Vertial Bar ( | ) နှင့်ကန့်သတ်ထားပါတယ်။ MSH ဆိုတာ Message Header ဖြစ်ပြီး၊ MSH Segment ရဲ့ ကိုးခုမြောက် Field ဟာ Message Type (အမျိုးအစား) ဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီနေရာမှာ ORU^R01 ဆိုတာတွေ့ရပါတယ်။ Message Type ကတော့ Obervation Result (ဆေးစစ်မှုအဖြေ) ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ Message ထဲမှာ ရောဂါလက္ခဏာ၊ ခန္ဓာကိုယ်က အရေးကြီးအစိတ်အပိုင်းတွေ (ဥပမာ၊အသည်း၊ နှလုံး၊ အဆုတ်) စသည်တို့ရဲ့ အခြေအနေ၊ စသည်ဖြင့်ပါဝင်ပါတယ်။ Message ထဲမှာ PID ဆိုတာ Patient Identification ဖြစ်ပါတယ်။ လူနာနှင့်ပတ်သက်တဲ့ အချက်အလက်တွေ ပါဝင်ပါတယ်။ PD1 ဆိုတဲ့ Segment က Patient Additional Demographic ဖြစ်ပါတယ်။ လူနာနှင့်ပတ်သက်တဲ့ အခြားအချက်အလက်တွေဖြစ်ပါတယ်။ PD1 က လိုအပ်မှ ဆရာဝန်တွေထည့်သွင်း ဖေါ်ပြတဲ့ Segment တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ OBR ဆိုတဲ့ Segment က Observation Request ဖြစ်ပါတယ်။ ဆေးစစ်မှုကို လုပ်ဆောင်တဲ့နေ့နှင့် အခြားလိုအပ်တဲ့ အချက်အလက်တွေဖြစ်ပါတယ်။ OBX Segment ကတော့ Observation Result ဖြစ်ပါတယ်။ ဆရာဝန်ရဲ့ လူနာကိုစစ်ဆေးမှုပေါ်မူတည်ပြီး OBX Segment တွေကို တစ်ခုထက်မက တွေ့နိုင်ပါတယ်။ အခြား Message Type တွေရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံကလည်း ဒီ Message ကဲ့သို့ဖြစ်ပါတယ်။ Segment တွေကို လေ့လာချင်ရင် ဒီနေရာမှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ Microsoft ရဲ့ HL7 Message Structure မှာလည်း Message Type တွေ၊ Segment တွေကို လေ့လာနိုင်ပါတယ်။

HL7 Version 3 Message Standard

Version 3 Message တစ်ခုကို XML နည်းပညာနှင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားပါတယ်။ နည်းပညာသမားတွေအနေနှင့်ကတော့ XML (Extensible Markup Language) ဆိုတာကို ရင်းနှီးပြီးသားဖြစ်ပါတယ်။ Version 3 Message တစ်ခုကို အောက်ပါအတိုင်း XML tag တွေနှင့် ဖွဲ့စည်းထားပါတယ်။

<POLB_IN224200 ITSVersion="XML_1.0" xmlns="urn:hl7-org:v3" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"> <id root="2.16.840.1.113883.19.1122.7" extension="CNTRL-3456"/> <creationTime value="200202150930-0400"/>  <versionCode code="2006-05"/>  <interactionId root="2.16.840.1.113883.1.6" extension="POLB_IN224200"/> <processingCode code="P"/> <processingModeCode nullFlavor="OTH"/> <acceptAckCode code="ER"/> <receiver typeCode="RCV"> <device classCode="DEV" determinerCode="INSTANCE"> <id extension="GHH LAB" root="2.16.840.1.113883.19.1122.1"/> <asLocatedEntity classCode="LOCE"> <location classCode="PLC" determinerCode="INSTANCE"> <id root="2.16.840.1.113883.19.1122.2" extension="ELAB-3"/> </location> </asLocatedEntity> </device> </receiver> <sender typeCode="SND"> <device classCode="DEV" determinerCode="INSTANCE"> <id root="2.16.840.1.113883.19.1122.1" extension="GHH OE"/> <asLocatedEntity classCode="LOCE"> <location classCode="PLC" determinerCode="INSTANCE"> <id root="2.16.840.1.113883.19.1122.2" extension="BLDG24"/> </location> </asLocatedEntity> </device> </sender> <controlActProcess classCode="CACT" moodCode="EVN"> <subject typeCode="SUBJ" contextConductionInd="false"> <encounterEvent classCode="ENC" moodCode="EVN"> <id root="1.56.3.4.7.5" extension="122345" assigningAuthorityName="Maple Hospital Emergency"/> <code code="EMER" codeSystem="2.16.840.1.113883.5.4"/> <statusCode code="active"/> <subject contextControlCode="OP"> <patient classCode="PAT"> <id root="1.56.3.4.7.9" extension="55321" assigningAuthorityName="Maple Hospital Patients"/> <patientPerson classCode="PSN" determinerCode="INSTANCE"> <name> <given>Rob</given> <given>P</given> <family>Young</family> </name> <administrativeGenderCode code="M" codeSystem="2.16.840.1.113883.5.1"/> <birthTime value="19800309"/> </patientPerson> </patient> </subject> </encounterEvent> </subject> </controlActProcess> </POLB_IN224200>

Wiki နှင့် Oracle မှ နမူနာများ ဖြစ်ပါတယ်။

POLB_IN224200 က Root tag ဖြစ်ပါတယ်။ Message ထဲမှာတွေ့ရတဲ့ နံပါတ်တွေဟာ Global သတ်မှတ်ထားတဲ့ Unique ID တွေဖြစ်ပါတယ်။ Message တွေမှာ Root tag အပါအဝင်၊ creationTime၊ processingCode၊ ဘယ်ကနေပို့ပြီး (sender)၊ ဘယ်ကလက်ခံတယ် (receiver) စသည် tag တွေနှင့်ဖွဲ့စည်းထားတဲ့အပိုင်းကို Transmission Wrapper လို့ခေါ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီထဲမှာမှ Query Control Wrapper ဆိုတဲ့ tag လာပါတယ်။ အဲ့ဒီ tag ထဲမှာမှ Medical အချက်အလက်တွေကို သက်ဆိုင်ရာ tag အစုလိုက် ခွဲခြားပြီးဖွဲ့စည်းထားပါတယ်။ နမူနာ Message ထဲမှာ controlActProcess tag က Query Control Wrapper တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီ ထဲမှာမှ ဆေးရုံနှင့်ပတ်သက်တဲ့ အချက်အလက်၊ လူနာနှင့်ပတ်သက်တဲ့ အချက်လက်နှင့် အခြားဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်တွေ ပါဝင်ပါတယ်။ V3 Message တွေကို HTTP နှင့် SOAP Web Services တွေကို အသုံးပြုပြီး တစ်နေရာမှ၊ တစ်နေရာသို့ ပေးပို့ပါတယ်။ Web Services အကြောင်းကို လေ့လာချင်ရင် ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်ရေးသားထားပါတယ်။ အောက်ပါပုံကတော့ HL7 V3 မှာပါဝင်တဲ့ Layer တွေနှင့် Model ပုံဖြစ်ပါတယ်။

HL7 Message နှင့်ပတ်သက်တဲ့ အခြားလင့်ခ်များ
HL7Wiki
Oracle HL7 V3 Sample Project
HL7 Overview PDF
HL7 Implementation Guide
HL7 Message V2 and V3
Version of the HL7 Standard
Health Level 7

.Net Core ဆိုတာဘာလဲ။

2017-05-20T14:49:00.002+08:00

.Net ဆိုတာ ယခင်က Windows ပေါ်မှာပဲ အလုပ်လုပ်နိုင်တဲ့ Programming Language တစ်ခုလို့နားလည်ထားကြပေမယ့်၊ .Net Core ပေါ်လာတဲ့အခါမှာတော့ ဒီနားလည်မှုဟာမှန်ကန်မှု မရှိတော့ပါဘူး။ ဘာလို့လည်းဆိုတော့ .Net ဟာ Cross Platform တစ်ခုဖြစ်လာလို့ပါပဲ။ Cross Platform ဖြစ်တဲ့အတွက်မည်သည့် OS မှာမဆို (လက်ရှိအချိန်ထိတော့ Windows, Linux, MacOS ၃မျိုးကို ထောက်ပံ့ပေးထားပါတယ်။) အလုပ်လုပ်နိုင်တဲ့အတွက်ကြောင့်ဖြစ်တယ်။ .Net Core ဟာ Cross Platform ဖြစ်တဲ့အပြင် ၄င်းရဲ့ အခြားနောက်ထပ် ထူးခြားတဲ့လက္ခဏာတွေကတော့...

Open Source ဖြစ်ခြင်း

- Open Source ဖြစ်တဲ့အတွက် .Net Core Project ဖန်တီးမှုတွေမှာ ပါဝင်အားဖြည့်လို့ရပါတယ်။ အဲ့ဒီအတွက်လည်း GitHub မှာ .Net Core Repositories တွေကို Hosting လုပ်ထားပါတယ်။

Flexible Deployment လုပ်နိုင်ခြင်း

- Project တစ်ခုကို Deployment လုပ်တဲ့အခါမှာ သီးသန့် Install လုပ်ထားတဲ့ .Net Core Framework ပေါ်မှာမှီခိုပြီး အလုပ်လုပ်လို့ရသလို၊ မမှီခိုပဲ Project နှင့်အတူ .Net Core Framework ကိုပါတခါတည်း ထည့်သွင်းပြီးတော့လည်း အလုပ်လုပ်လို့ရတယ်။

Modular ဖြစ်ခြင်း

- .Net Core ထဲမှာရှိတဲ့ Assembly Package တွေကို သက်ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်အလိုက် ခွဲထုတ်ပြီး ပေါင်းစည်းထားတာကြောင့် Modular ကဲ့သို့ဖြစ်နေပါတယ်။ ထို့ကြောင့် Project တစ်ခုအတွက် Assembly Package တွေကို အကုန်လုံးထည့်သွင်းလုပ်ဆောင်စရာမလိုပဲ၊ လိုအပ်တဲ့ Assembly Package တွေပဲထည့်ထားရုံနှင့် အလုပ်လုပ်နိုင်တယ်။

Multiple Programming Langauges နှင့်ရေးသားနိုင်ခြင်း
- Windows Platform မှာ ထင်ရှားတဲ့ Programming Language တွေဖြစ်တဲ့ C# နှင့် F# (VB ကိုလည်း .Net Core ထဲမှာ နောက်ပိုင်းထည့်သွင်းမယ်လို့ ပြောဆိုထားပေမယ့် အခုအချိန်ထိတော့ VB ကိုထောက်ပံ့ပေးမထားပါဘူး။) စသည်တို့နှင့် မိမိဖန်တီးချင်တဲ့ Application တွေကို ဖန်တီးလို့ရပါတယ်။ Application တွေဆိုတာ Windows, Web နှင့် Mobile စသည့် Application အမျိုးအစားတွေကိုပြောတာဖြစ်ပါတယ်။

Cloud Ready ဖြစ်ခြင်း
- Cloud ကိုအခြေခံတဲ့ Internet Application တွေကို အဆင်သင့်ဖန်တီးနိုင်ပါတယ်။ IoT App, Mobile Backend စသည့် Application မျိုးတွေဖြစ်ပါတယ်။

.Net Core ကို Download ချပြီး Install လုပ်ချင်ရင် ဒီနေရာမှာ လုပ်လို့ရပါတယ်။

.Net Core Application တွေဖန်တီးဖို့ဘာလိုမလဲ။
.Net Core နှင့် Application တွေဖန်တီးဖို့ မည်သည့် IDE - Integrated Development Environment မှမရှိလည်းဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော် IDE တစ်ခုဖြစ်တဲ့... ဥပမာ Visual Studio နှင့် Application တွေဖန်တီးမယ်ဆိုရင်တော့ ပိုပြီးကောင်းမွန်ပါတယ်၊ လွယ်ကူပါတယ်။ အကယ်၍ Visual Studio ကို Download ချချင်တယ်ဆိုရင်တော့ ဒီနေရာမှာ Visual Community Edition ကို Download ချပြီးအသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ Community Edition ဟာ ကျောင်းသားတွေ၊ တကိုယ်တော် Coder တွေ နှင့် အခြား လေ့လာချင်သူတွေအတွက် Free ပေးထားတဲ့ Edition ဖြစ်ပါတယ်။ Visual Studio ကို Windows၊ Mac နှင့် Linux တွေမှာ Install လုပ်လို့ရပါတယ်။ အကယ်၍ Visual Studio မသုံးချင်ဘူးဆိုရင် အခြား IDE တွေလည်းရှိပါတယ်။ အဲ့ဒါတွေကတော့ OmniSharp နှင့် JetBrains Rider တို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။

.Net Core Architecture Diagram

(Microsoft မှပုံဖြစ်ပါသည်။)

Microsoft မှာ ယခင်က .Net Framework ဆိုတာရှိပေမယ့်၊ အပေါ်မှာပြောခဲ့သလို ထူးခြားတဲ့ လက္ခဏာတွေပါတဲ့ .Net Core Framework တစ်ခုကို အသစ်သီးသန့်ဖန်တီးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ .Net Framework ထဲမှာ အဓိကပါဝင်တာက CLR (Common Language Runtime) နှင့် FCL (Functional Class Library) ဖြစ်ပါတယ်။ ၄င်းကဲ့သို့ပဲ .Net Core ထဲမှာလည်း Core CLR နှင့် Core FX (Core Libraries) ဆိုတာပါဝင်ပါတယ်။ Core CLR နှင့် Core FX ကိုမည်သည့် OS (Operation System) မှာမဆို အလုပ်လုပ်နိုင်အောင်ဖန်တီးထားတာဖြစ်ပါတယ်။ .Net Core ရဲ့အပေါ်မှာရှိတဲ့ အစိတ်အပိုင်း ၂ခုကတော့ Web နှင့်သက်ဆိုင်တဲ့ ASP.Net Core နှင့် ASP.Net Core MVC တို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။

နမူနာ .Net Core Project တစ်ခုဖန်တီးခြင်း
.Net Core နှင့် Project တစ်ခုကို Visual Studio မပါပဲနှင့် Command Prompt ကနေဖန်တီးကြည့်မယ်။
Windows + R နှိပ်ပြီး cmd ဖြင့် Command Prompt ထဲကို ဝင်လိုက်မယ်။
ပြီးရင် dotnet + Enter နှိပ်လိုက်ပါက အောက်ပါအတိုင်း Command Prompt မှာ မြင်တွေ့ရလိမ့်မယ်။

.Net Core Version နှင့် dotnet Command နောက်မှာထပ်ဖြည့်သုံးနိုင်တဲ့ Options တွေကို မြင်တွေ့ရလိမ့်မယ်။
အရင်ဆုံး Project ကိုသိမ်းဖို့ Folder တစ်ခုကို md sampleprj + Enter နှိပ်ပြီး ဖန်တီးလိုက်မယ်။ Project သိမ်းမယ့် Folder အမည်ကို sampleprj လို့ပေးလိုက်တယ်။
cd sampleprj + Enter နှိပ်ပြီး sampleprj Folder ထဲကို ဝင်လိုက်မယ်။ အောက်ပါအတိုင်း Command Prompt မှာမြင်တွေ့ရလိမ့်မယ်။

dotnet new mvc + Enter နှိပ်ပြီး .Net Core MVC Project တစ်ခုဖန်တီးကြည့်လိုက်မယ်။ အောက်ပါအတိုင်း Command Prompt မှာမြင်တွေ့ရလိမ့်မယ်။

.Net Core Command (CLI - Command Line Interface) တွေနှင့်ပတ်သက်ပြီး အသေးစိတ်လေ့လာချင်ရင် ဒီနေရာမှာ လေ့လာလို့ရပါတယ်။ dotnet new mvc + Enter Command က MVC Project အတွက်လိုအပ်တဲ့ဖိုင်တွေကို ဖန်တီးပေးတယ်၊ Windows Explorer ထဲမှာသွားကြည့်ရင် File တွေကို ယခုလိုမြင်တွေ့ရလိမ့်မယ်။

ပြီးရင် Command Prompt ဘက်ကိုပြန်သွားပြီး dotnet restore + Enter နှိပ်ပြီး Project အတွက်လိုအပ်တဲ့ ဖိုင်တွေကို ထည့်သွင်းပေးရမယ်။ restore လုပ်ပြီးသွားရင် Command Prompt မှာ အောက်ပါအတိုင်း မြင်တွေ့ရလိမ့်မယ်။

ပြီးရင် ဖန်တီးထားတဲ့ Project ကို dotnet run + Enter နှိပ်ပြီး Run ကြည့်လိုက်မယ်။ အောက်ပါအတိုင်း မြင်တွေ့ရလိမ့်မယ်။

Project က MVC Web Site အမျိုးအစားဖြစ်တဲ့အတွက် Browser မှာ Run လိုက်တဲ့ Result ကိုဖွင့်ကြည့်ရမှာဖြစ်တယ်။ Command Prompt မှာလည်း Now listening on: http://localhost:5000 ဆိုတဲ့ Status တစ်ခုတွေ့လိမ့်မယ်။ အဲ့ဒီ localhost Address ကို Browser မှာဖွင့်ကြည့်လိုက်ရင် အောင်ပါအတိုင်းမြင်တွေ့ရလိမ့်မယ်။

.Net Core Project ကို Visual Studio ကနေ ဖန်တီးမယ်ဆိုရင် လွယ်ပါတယ်။ Command Prompt ကနေ ဖန်တီးမှု၊ လုပ်ဆောင်မှုတွေက အခြား Programming Language တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Note.js နှင့်အနည်းငယ် ဆင်တူပါတယ်။ .Net Core ထဲမှာ အခြား Project တွေကိုလည်း အခုလို ဖန်တီးနိုင်ပါတယ်။ .Net Core ကိုအပြည့်အစုံ လေ့လာချင်တယ်ဆိုရင် ဒီနေရာမှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။

Payment Tokenization ဆိုတာဘာလဲ။

2017-05-10T11:58:00.000+08:00

အင်တာနက်အသုံးပြုတဲ့ ငွေပေးချေမှုလုပ်ငန်းတွေမှာ၊ ငွေပေးချေမှုတစ်ခု လုပ်တိုင်း၊ လုပ်တိုင်း အရေးပါတဲ့အချက်အလက်တွေ ထည့်သွင်းပေးရပါတယ်။ အရေးပါတဲ့အချက်အလက်တွေဆိုတာ ငွေပေးချေသူ၏ အမည်၊ ဖုန်းနံပါတ်၊ ကဒ်နံပါတ်၊ အကောင့်နံပါတ်၊ စတာတွေပါဝင်ပါတယ်။ ဒီလိုအချက်အလက်တွေပါဝင်မှု နည်းနိုင်သမျှနည်းအောင် (သို့) ငွေပေးချေတဲ့ဖြစ်စဉ်ထဲက ဖယ်ထုတ်ထားနိုင်အောင် Tokenization ဆိုတဲ့နည်းပညာကို ငွေပေးချေတဲ့စနစ်တွေမှာ အသုံးပြုလာကြပါတယ်။ Tokenization ဆိုတာ အရေးပါတဲ့အချက်အလက်တွေအစား သီးသန့် ကိန်းဂဏန်း (သို့) သင်္ကေတတွေနှင့် အစားထိုးသတ်မှတ်ပေးခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ အရေးပါတဲ့အချက်အလက်တွေလည်း ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုမရှိစေပဲ သီးသန့် လုံခြုံစွာ ထိန်းသိမ်းပေးထားမှာဖြစ်ပါတယ်။ Tokenization ဖြစ်စဉ်ကို ဥပမာအနေနှင့် ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းတွေမှာ မြင်တွေ့နိုင်ပါတယ်။ ၄င်းနေရာတွေမှာ ဆေးဝါးကုသမှုခံယူဖို့အတွက် အရင်ဆုံးတိုကင်နံပါတ် ယူလိုက်သလိုပါပဲ။ မည်သူမည်ဝါထက် တိုကင်နံပါတ်က အရေးပါတဲ့အရာတစ်ခုလို ဖြစ်သွားတဲ့သဘောဖြစ်ပါတယ်။ Tokenization နည်းပညာကိုသုံးခြင်းအားဖြင့် PCI DSS အတွက် ဆောင်ရွက်ရမယ့် လုပ်ငန်းတွေကိုလျှော့ချပေးနိုင်သလို၊ မသမာသောနည်းလမ်းများဖြင့် ငွေပေးချေမှုတွေကို ပိုမိုထိရောက်စွာ ကာကွယ်နိုင်မယ့် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်တာကြောင့် ငွေပေးချေမှုစနစ်တွေမှာ အသုံးပြုလာကြခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ PCI DSS အကြောင်းကို ဒီပို့စ်မှာ ကျွန်တော်ရေးထားပါတယ်။

Payment Tokenization ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်လဲ။

(Payments Cards & Mobile မှ ပုံဖြစ်ပါသည်။)

၁) စျေးဝယ်သူက အွန်လိုင်းက ဝယ်ယူခြင်း (သို့) Reader မှာ Tap လုပ်ပြီးငွေပေးချေခြင်း (ဥပမာ။ Android Pay သို့ Apple Pay) ကို ပြုလုပ်လိုက်တဲ့အခါမှာ စျေးဝယ်သူဆီက Token တစ်ခု စျေးရောင်းသူဆီကို ရောက်သွားပါတယ်။
၂) စျေးရောင်းသူနှင့် ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ Acquirer (ဥပမာ။ Bank (သို့) Payment Provider) ဆီကို စျေးဝယ်သူရဲ့ Token ပို့လိုက်ပါတယ်။
၃) စျေးရောင်းသူပို့လိုက်တဲ့ Token ကို Acquirer က Token Network (ဥပမာ။ သက်ဆိုင်ရာ Token Service Provider) ဆီကို တဆင့်ထပ်ပို့လိုက်ပါတယ်။
၄) Token Network ထဲကိုရောက်လာတဲ့ Token ကို Token Vault (Token တွေလုံခြုံအောင်သိမ်းဆည်းထားတဲ့နေရာ) တစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်တယ်။ Token Vault ဆိုတာက ယေဘူယအားဖြင့် Hash, Token နှင့် Encrypted PAN (Personal Account Number) ၃ခုကို ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ အချက်အလက်ဖြစ်ပါတယ်။
၅) Token Network ထဲမှာပဲ ခုနက Token Vault ထဲက Token နှင့် အကောင့်နံပါတ် (PAN) တွေကို Token Vault Database ထဲမှာ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးတယ်။
၆) ပြီးရင်ရလာတဲ့ Token နှင့် PAN တွေကို သက်ဆိုင်ရာ ဘဏ်ကိုပို့ပေးလိုက်တယ်။
၇) ဘဏ်ကနေပြီး မှန်ကန်ကြောင်း၊ ပေးချေခွင့်ရှိကြောင်း အတည်ပြုချက်ကို Acquirer ဆီကိုပို့ပေးလိုက်တယ်။
၈) Acquirer ကနေတဆင့် ၄င်းအတည်ပြုချက်ကို စျေးရောင်းသူဆီကို ထပ်မံပို့ပေးလိုက်တယ်။ ဒီလိုနှင့် ငွေပေးချေမှု အောင်မြင်စွာ အထမြောက်သွားတယ်။

Encryption နှင့် Tokenization ဘယ်လိုခြားနားလဲ။

(CryptoCompare မှပုံဖြစ်ပါသည်။)

Encryption နှင့် Tokenization ဟာ အချက်အလက်တွေကို လျှို့ဝှက်၊ ပြန်ဖော်ပေးနည်းလမ်းတွေ (Cryptography) ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော် ဒီနှစ်ခုရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ကတော့ မတူပါဘူး။ Encryption ဆိုတာကတော့ Public နှင့် Private ဆိုတဲ့ Key ၂ခုနှင့် Encryption Algorithm တစ်ခုကိုအသုံးပြုပြီး အချက်အလက်တွေကို လျှို့ဝှက်ပေးတယ်၊ ပြန်ဖော်ပေးတယ်။ Tokenization မှာ Algorithm တွေ၊ Key တွေ သုံးမထားဘူး။ နောက်ပြီးသက်ဆိုင်ရာ Token နှင့် အချက်အလက်တွေကို Token Vault Database ထဲမှာ သိမ်းထားတယ်၊ Token တွေက ကြုံရာကျပန်းတွေ (Ramdom) ဖြစ်တယ်။ Token တွေဟာ အရေးပါတဲ့အချက်အလက်တွေဖြစ်တဲ့ (ဥပမာ ခရက်ဒစ်ကဒ်နံပါတ်) စသည်တို့နှင့် ချိတ်ဆက်ထားတာကြောင့် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်နွယ်မှုရှိတယ်။ Token Vault ထဲမှာ Encryption နည်းပညာ ထည့်သွင်းထားတယ်။ Encryption အကြောင်းကိုဖတ်ချင်ရင် ဒီပို့စ်မှာ ကျွန်တော်ရေးသားထားပါတယ်။

Token Service Provider (TSP) များ
Token Service ကိုဘဏ်တွေ နှင့် ငွေပေးချေမှုလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်တဲ့သူတွေ (Payment Provider) တွေများသောအားဖြင့်က ၄င်းတို့ကိုယ်ပိုင် Token Service အတွက် လိုအပ်တာတွေကို သီးသန့်အကုန်ကျမခံတော့ပဲ၊ 3rd Party TSP တွေနှင့် ပူးပေါင်းပြီးလုပ်ဆောင်ကြပါတယ်။ အင်တာနက်ထဲမှာ တွေ့မိသလောက် 3rd Party TSP တွေကတော့ Rambus, OneKey (လက်ရှိစင်ကာပူကဘဏ်တွေမှာ အသုံးပြုနေတဲ့ Keypad နှင့် Token ထုတ်ပေးတာမျိုး), EMVCo, Interac, Visa, Master နှင့် Card Payment Provider တွေလည်း၄င်းတို့ရဲ့ Card အသီးသီးအတွက် Token Service တွေပေးပါတယ်။ အခြား TSP တွေလည်း အများကြီးရှိနိုင်ပါတယ်။

Tokenization နှင့် အချက်အလက်လုံခြုံရေး
နည်းပညာနှင့်သက်ဆိုင်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေတော်တော်များများ Encryption နည်းပညာထက်၊ ပိုမိုလုံခြုံပြီး၊ အဆင်ပြေတဲ့ Tokenization နည်းပညာကို လုံခြုံရေးဆိုင်ရာလုပ်ငန်းတွေမှာ တဖြည်းဖြည်းအသုံးပြုလာကြပါတယ်။ တကယ်တော့ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာလုပ်ငန်းတွေမှာ Tokenization တစ်ခုတည်းနှင့်မပြီးပါဘူး။ လုပ်ငန်းတစ်ခုရဲ့ နောက်ပိုင်းဖြစ်စဉ်တွေထဲမှာ Encryption တွေလည်းပါရသလို၊ ရှေ့ပိုင်းဖြစ်စဉ်တွေထဲမှာ နောက်ဆုံးပေါ်ဖြစ်တဲ့ Recognition (ဥပမာ လက်ဗွေ၊ မျက်နှာ) နည်းပညာကို ထပ်ဆင့်ပေါင်းထည့်ထားပြီး ပိုမိုလုံခြုံအောင် ဖန်တီးထားကြတာမျိုးတွေလည်း တွေ့နိုင်ပါတယ်။ နောင်အနာဂတ်မှာတော့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အချက်အလက်တွေကို ပိုမိုလုံခြုံစွာထိန်းသိမ်းပေးထားနိုင်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကောင်းတွေ တဖြည်းဖြည်း ပေါ်ထွက်လာလိမ့်မယ်လို့ ယူဆမိပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ Root Cause (အကြောင်းရင်း) တွေကို ရှာကြရအောင်...

2017-05-07T11:02:00.000+08:00

ကျွန်တော့်အလုပ်နယ်ပယ်ထဲမှာ Software ဖန်တီးထုတ်လုပ်တဲ့အခါမှာ (သို့) ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ Software မှာ Issue (အကြောင်းကိစ္စ) တစ်ခုဖြစ်တယ် (သို့) ရှိလာပြီဆိုရင် အဲ့ဒီ Issue ရဲ့ Root Cause ကိုရှာဖွေလေ့ရှိကြတယ်။ Root Cause ကို သေချာမရှာပဲ (သို့) မတွေ့ပဲနှင့် မိမိစိတ်ထင်တဲ့နေရာကိုပဲ Fix (ပြင်) လိုက်တယ်ဆိုရင် အဲ့ဒီ Software ဟာ အလုပ်လုပ်သလိုတော့ရှိပေမယ့် အခြားနေရာမှာ တခြား Issue တွေထပ်ဖြစ်လာလေ့ရှိတယ်။ လက်ရှိ ကျွန်တော်အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီမှာ အိန္ဒိယ ၄ ယောက်နှင့်တွဲလုပ်ရတယ်။ အဲ့ဒီမှာ ပြဿနာကဘာလည်းဆိုတော့ အဲ့ဒီ ၄ ယောက်မှာ ၂ ယောက်က Issue တွေတော်တော်များများကို ပြင်ရင် Root Cause ကိုသေချာမရှာပဲ ပြင်လေ့ရှိကြတာပဲဖြစ်တယ်။ အခြား Issue တွေဖြစ်လာရင် သူပြင်ထားတာကြောင့်ဖြစ်တာမဟုတ်ဘူး သူ့ကြောင့်ဖြစ်တာ စသည်ဖြင့် အပြစ်လွှဲချလေ့ရှိတယ်။ အဲ့ဒီအတွက် စကားအပိုတွေလည်း ပြောရသလို၊ လုပ်ငန်းလည်းမတွင်ကျယ်ဘူး။ (ကြုံတုန်းပြောရရင် လက်ရှိကျွန်တော်တို့ ရုံးမှာအလုပ်လုပ်နေတဲ့ အိန္ဒိယတွေဟာ တွတ်တီးတွတ်တာ ပြောတတ်တာကလွဲလို့ မြန်မာတွေနှင့် ပြည်ကြီးတရုတ်တွေလောက် လုပ်ငန်းမတွင်ကျယ်တာတော့ အမှန်ပဲ။) လက်ရှိကျွန်တော်တို့နိုင်ငံတွင်းမှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ Issue တွေနှင့်ပတ်သက်ပြီး မနက်လင်းလို့ ဖေ့ဘွတ်ဖွင့်ကြည့်လိုက်တာနဲ့ လူတိုင်းအလွယ်တကူသိနိုင်သလို၊ အလွယ်တကူလည်း ပြန်ပြောနိုင်တဲ့ခေတ်ဖြစ်တာကြောင့်၊ ပြောဆိုကြတဲ့အခါမှာ Root Cause (အကြောင်းရင်း) ကို မရှာဖွေပဲ (သို့) မမြင်ပဲ ပြောနေကြတာတွေပဲ အများဆုံးတွေ့ရတယ်။ တကယ်တော့ ပြည်တွင်းမှာရှိတဲ့ နယ်ပယ်အသီးသီးမှာလည်း Root Cause ကို သေချာမရှာဖွေပဲ (သို့) သေချာမမြင်ပဲ လုပ်ဆောင်နေတာတွေ တော်တော်များများတွေ့နိုင်တယ်။ ဥပမာ ဆရာဝန်တစ်ယောက်က လူနာကြည့်တဲ့အခါ လူနာကကိုယ်လက်တွေ ဖောရောင်နေတယ်၊ သွေးပေါင်ချိန်ကြည့်မယ်၊ သွေးပေါင်ချိန်ကတက်နေမယ်၊ သေချာတယ် အဲ့ဒီလူနာကို သွေးကျဆေးတွေပေးလိုက်မယ်။ စသည်ဖြင့် Root Cause ကိုသေချာမရှာပဲ ကုသနေတာမျိုးတွေ ကျွန်တော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာလည်း မြင်တွေ့နိုင်တယ်။ သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုတွေဖြစ်တယ်၊ ဖေ့ဘွတ်မှာ မုဒိမ်းလုပ်တဲ့သူကို ဆဲကြဆိုကြတယ်၊ သတ်ချင်ကြတယ်။ တစ်ပတ်လောက်နေရင် သွေးအေးသွားပြန်ရော...၊ အခုဆိုရင် လူယက်မှု၊ လူသတ်မှုတွေမှာ မြင်ရ၊ ကြားရသလောက် လူငယ်တွေအများဆုံး ဖြစ်နေတာတွေ့ရတယ်။ လူယက်တဲ့သူ၊ လူသတ်တဲ့လူကို ဖမ်းမိတဲ့သတင်း ပုံနှင့်တစ်ကွ ဖေ့ဘွတ်မှာ တက်လာပြီဆိုရင် ဖေ့ဘွတ်ထဲမှာ အပြစ်ဆိုကြမယ်၊ ဆဲကြမယ်၊ သတ်ချင်ကြမယ်။ Exo အဖွဲ့လာတယ်၊ မတွေ့လိုက်ရလို့ ငိုကြ၊ ယိုကြတဲ့သူတွေကို အပြစ်တင်မယ်၊ ဟားတိုက်ကြမယ်။ စတာတွေကိုကြည့်ချင်းအားဖြင့် ကျွန်တော်တို့လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ Root Cause (အကြောင်းရင်း) ကိုရှာဖွေမှု၊ မြင်နိုင်မှု စွမ်းရည်တွေ အင်မတန်အားနည်းနေတာကို တွေ့နိုင်ပါတယ်။ တစ်ဖက်ကကြည့်မယ်ဆိုရင်လည်း ဒီလိုစွမ်းရည်တွေ ကျဆင်းရခြင်းရဲ့ Root Cause (အကြောင်းရင်း) က ကြီးပြင်းခဲ့တဲ့ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းနှင့် ပညာရေးစနစ်တွေကြောင့်လို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ ကြံ့ခိုင်ပြီး ကျမ္မာသန်စွမ်းတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ရဖို့ လေ့ကျင့်ခန်းတစ်မျိုးတည်းနှင့် မဟုတ်ပဲ အစားအသောက်နှင့်ပါ အနည်းဆုံး ၆ လလောက်ထိန်းညှိမှရသလိုမျိုးပဲ၊ စိတ်ဓါတ်မြင့်မားပြီး တိုးတက်တဲ့ လူမှုအသိုင်းအဝန်းဖြစ်အောင် အစိုးရနှင့် ပြည်သူပြည်သားတွေ ပူးပေါင်းထိန်းညှိမှရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီအတွက် ကျွန်တော်တို့ နောင် ၆ နှစ်လည်းဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်၊ နောင် နှစ် ၆၀ လည်းဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်... အဲ့ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ Root Cause (အကြောင်းရင်း) တွေကို ရှာကြရအောင်...

(ပုံမှာ Herding Cats မှဖြစ်ပါသည်။)

ကိုစစ်ကိုင်း

INTERNET of Things (IoT) ဆိုတာဘာလဲ။

2017-05-01T21:48:00.000+08:00

မျက်မောက်ခေတ်မှာ INTERNET ဆိုတာဘာလဲ...။ ဆိုတဲ့ မေးခွန်းကိုအထွေအထူးရှင်းပြနေစရာမလိုတဲ့ ခေတ်တစ်ခုကို ရောက်နေပါပြီ။ ယခင်က INTERNET ထဲမှာ ကွန်ပျူတာတွေချိတ်ဆက်ပြီး သတင်းအချက်အလက်တွေကို အပြန်အလှန်ပေးပို့ခဲ့ကြပေမယ့်၊ ယခုအချိန်မှာတော့ INTERNET ထဲမှာ ကွန်ပျူတာတစ်မျိုးတည်းနှင့် ချိတ်ဆက်ပြီး သတင်းအချက်အလက်တွေ ရယူတာ၊ ပြန်လည်ပေးပို့နိုင်တာ မဟုတ်တော့ပဲ၊ အခြားလျှပ်စစ်ပစ္စည်းတွေဖြစ်တဲ့ ဥပမာ၊ ဖုန်း၊ တီဗွီ၊ လေယာဉ်၊ ကား၊ ဆိုင်ကယ်၊ လက်ပတ်နာရီ စတာတွေနှင့်ပါ INTERNET ကိုချိတ်ဆက်ပြီး သတင်းအချက်အလက်တွေကို အပြန်အလှန်ပေးပို့နိုင်တာမျိုးကြောင့် INTERNET of Things (IoT) ဆိုတဲ့အခေါ်အဝေါ် ပေါ်ပေါက်လာရခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်တော့ INTERNET ဆိုတဲ့အခေါ်အဝေါ်ကို လူတော်တော်များများသိကြပေမယ့်၊ INTERNET of Things (IoT) ဆိုတဲ့အခေါ်အဝေါ်ကိုတော့ လူတော်တော်များများ ကြားဖူးချင်မှကြားဖူးပါလိမ့်မယ်။ IoT တွေထဲမှာ ကျွန်တော်တို့နှင့်ရင်းနှီးပြီးသား စက်ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ ATM (Automated Teller Machine - ငွေထုတ်စက်) တွေဟာ အစောဆုံး IoT တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

INTERNET ကိုချိတ်ဆက်တဲ့ ပစ္စည်းတွေ ဘာလို့များလာတာလဲ။

INTERNET ကိုကျွန်တော်တို့ စသုံးတဲ့အချိန်တုန်းက ယနေ့ခေတ်လို အလွယ်တကူသုံးလို့မရဘူး။ အိမ်မှာတပ်ဆင်ပြီးသုံးမယ်ဆိုရင်တောင် လျှောက်လွှာတင်ဖို့လည်းခက်သလို၊ စျေးနှုံးကလည်းကြီးပါတယ်၊ INTERNET Cafe မှာသွားသုံးမယ်ဆိုရင်တောင် အနည်းဆုံး တစ်နာရီကို ၅၀၀ လောက်ပေးရတယ်။ လက်ရှိအချိန်မှာတော့ INTERNET သုံးနိုင်ဖို့ အရမ်းလွယ်ကူတယ်၊ စျေးနှုံးလည်း သက်သာလာတယ်၊ သုံးတဲ့လူတွေလည်း များလာတယ်၊ အဲ့ဒါကြောင့် INTERNET ကွန်ယက်တွေလည်း တဖြည်းဖြည်းပိုပြီး ကျယ်ပြန့်လာတယ်။ ဒါတောင် ကမ္ဘာ့လူဉီးရေ တစ်ဝက်ကျော်လောက်က INTERNET မသုံးနိုင်ကြသေးဘူး။ သို့ပေမယ့် သုံးနိုင်တဲ့လူဉီးရေကတော့ တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် တိုးလာတယ်။ ကမ္ဘာ့မှာ INTERNET အသုံးပြုနိုင်တဲ့ စာရင်းဇယားကို Wiki ထဲက ဒီနေရာမှာ ကြည့်နိုင်တယ်။ ကျယ်ပြန့်လာတဲ့ INTERNET နည်းပညာဟာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လူမှုဘဝပုံစံတွေထဲမှာ မရှိလျှင် မဖြစ်တဲ့အရာတစ်ခုလို တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်လာတယ်။ လူမှုဘဝပုံစံထဲမှာ မရှိမဖြစ်အရာတစ်ခုဖြစ်လာတဲ့ INTERNET ဟာ လူမှုဘဝပုံစံထဲက အခြားမရှိမဖြစ်အရာတွေနှင့် ပေါင်းစပ်၊ ချိတ်ဆက်လိုက်တဲ့အခါမှာ ပိုမိုခေတ်မှီသွားပြီး၊ အခြား များပြားတဲ့အကျိုးကျေးဇူးတွေကြောင့် လူမှုဘဝထဲက ပစ္စည်းတွေနှင့်ပေါင်းစပ်၊ ချိတ်ဆက်ပြီး တဖြည်းဖြည်းဖန်တီး သုံးစွဲလာခဲ့ကြတာဖြစ်တယ်။ ဥပမာ ယခင်က ဖုန်းကို အဝေးတစ်နေရာမှာရှိတဲ့ လူအချင်းချင်း စကားပြောဆိုဖို့ရန်ဖန်တီးခဲ့ပေမယ့်၊ မျက်မောက်ခေတ်မှာတော့ Smart Phone ဆိုပြီး IoT ပစ္စည်းတစ်ခုအနေနှင့် မြင်တွေ့နိုင်ပါတယ်။ Smart Phone တစ်လုံးရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေက အများကြီးဖြစ်ပါတယ်။ အခုဆိုရင် INTERNET ကိုချိတ်ဆက်နိုင်တဲ့ကားတွေလည်း မြင်တွေ့နိုင်ပါတယ်။ ကားတစ်စင်းဟာ INTERNET ကိုချိတ်ဆက်ထားတယ်ဆိုရင် နေရာတစ်ခုကနေ အခြား နေရာတစ်ခုကိုသွားတဲ့အခါမှာ အမြန်ဆုံးရောက်နိုင်မယ့်လမ်းကြောင်းကို ရှာဖွေပေးနိုင်မယ်၊ မိမိရပ်မယ့်နေရာမှာ ကားပါကင်ရနိုင်မရနိုင် အလွယ်တကူသိနိုင်မယ်၊ ကားမှတဆင့် ဖုန်းခေါ်ဆိုနိုင်မယ်၊ စာပို့နိုင်မယ်၊ နောင်အနာဂတ်မှာဆိုရင် ကားကို Self-Driving အလိုလျှောက်မောင်းနှင်စေနိုင်မယ်။ စသည့်ဖြင့် INTERNET ကို အခြားအရာတွေနှင့် ချိတ်ဆက်လိုက်ခြင်းဖြင့် ရလာတဲ့အကျိုးကျေးဇူးတွေပဲဖြစ်တယ်။ နောက်ပြီးမီးဖိုခေျာင်သုံး ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Coffee Maker ကို INTERNET ချိတ်ဆက်ထားနိုင်ပြီး၊ ဖုန်းကတဆင့် သတ်မှတ်ထားတဲ့အချိန်မှာ ကော်ဖီဖျော်ဖို့ လုပ်ဆောင်နိုင်တယ်၊ မိမိသောက်ချင်တဲ့ ကော်ဖီအရသာပုံစံစတာတွေလည်း သတ်မှတ်နိုင်တယ်။ စသည့်ဖြင့် IoT အရာဝတ္ထုပစ္စည်းတွေ လူမှုဘဝပုံစံတွေထဲမှာ တဖြည်းဖြည်းတိုးပွားလာတယ်။

IoT နှင့် Smart ဖြစ်သည့် အရာများ
Smart ဆိုတာနှင့်ပတ်သက်ပြီး Smart Phone, Smart Watch, Smart Home, Smart City စသည်ဖြင့် ကျွန်တော်တို့ပတ်ဝန်းကျင်မှာ အမြဲလိုလို ကြားနေရတဲ့ Smart ဆိုတာတွေဟာ တကယ်တော့ IoT ပဲဖြစ်ပါတယ်။ နောင်အနာဂတ်မှာဖြစ်လာမယ့် Smart Word ကို Libelium ကပုံဖေါ်ထားတာကို အောက်ပါပုံလေးမှာ တွေ့မြင်နိုင်ပါတယ်။

IoT နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ
လက်ရှိအချိန်မှာ IoT နှင့်ပတ်သက်တဲ့ပစ္စည်းတွေကို အဖွဲ့အစည်းတွေတော်တော်များများက နယ်ပယ် အသီးသီးအတွက် ဖန်တီးထုတ်ထားတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို စျေးကွက်ထဲမှာ တွေ့မြင်နိုင်ပါတယ်။ ကျမ္မာရေးသုံး၊ မီးဖိုချောင်သုံး၊ ဆေးရုံဆေးခန်းသုံး၊ ဘဏ်လုပ်ငန်းသုံး စသည့်ဖြင့် နယ်ပယ်အသီးသီးမှာ မြင်တွေ့နိုင်ပါတယ်။ IoT နှင့်ပတ်သက်တဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ဖန်တီးလုပ်ဆောင်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီကြီးတွေထဲမှာ အောက်ဖေါ်ပြပါ ကုမ္ပဏီကြီးတွေက အဓိကထင်ရှားပါတယ်။

Honeywell (HON)	Hitachi	T-Mobile (TMUS)	Comcast (CMCSA)
GE (GE)	AT&T (T)	Cisco (CSCO)	IBM (IBM)
Amazon (AMZN)	Skyworks (SWKS)	Apple (AAPL)	Sierra Wireless (SWIR)
Google (GOOGL)	Iridium Communications (IRDM)	Ambarella (AMBA)	ARM Holdings (ARMH)
Texas Instruments (TXN)	PTC (PTC)	Fitbit (FIT)	ORBCOMM (ORBC)
Garmin (GRMN)	Blackrock (BLK)	InvenSense (INVN)	Microsoft (MSFT)
Control4 (CTRL)	Silicon Laboratories (SLAB)	CalAmp (CAMP)	LogMeIn (LOGM)
InterDigital (IDCC)	Ruckus Wireless (RKUS)	Linear Technology (LLTC)	Red Hat (RHT)
Nimble Storage (NMBL)	Silver Spring Networks (SSNI)	Zebra Technologies (ZBRA)	Arrow Electronics (ARW)

(BusinessInsider မှ ဇယားဖြစ်ပါတယ်။)

IoT နှင့်ပတ်သက်တဲ့ Platform များ

လက်ရှိစျေးကွက်ထဲမှာ အောက်ဖေါ်ပြပါ IoT Platform တွေကိုမြင်တွေ့နိုင်ပါတယ်။

Amazon Web Services
Microsoft Azure
ThingWorx IoT Platform
IBM's Watson
Cisco IoT Cloud Connect
Salesforce IoT Cloud
Oracle Integrated Cloud
GE Predix

(BusinessInsider မှ ဖြစ်ပါတယ်။)

Amazon Web Services (AWS) ကတော့ လူသုံးများတဲ့ Platform တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

သတင်းအချက်အလက် လုံခြုံရေး
လူမှုဝန်းကျင်မှာရှိနေတဲ့ အရာတွေတော်တော်များများက INTERNET ကိုချိတ်ဆက်ပြီး လုပ်ဆောင်ကြတဲ့အခါမှာ သတင်းအချက်အလက် လုံခြုံရေးဟာ တကယ့်ကိုအရေးပါလာပါတယ်။ အဲ့ဒါကြောင့် သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ ကုမ္ပဏီတွေကလည်း နည်းဥပဒေတွေသာမက၊ နည်းပညာတွေနှင့်ပါ ကာကွယ်မှုတွေကို လုပ်ဆောင်ထားကြပါတယ်။ သုံးစွဲသူတွေအနေနှင့်ကလည်း မိမိကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အချက်အလက်တွေကို ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့အဖွဲ့အစည်းဟုတ်မဟုတ် စိစစ်ပြီးမှ မှတ်ပုံတင်တာမျိုးတွေ ပြုလုပ်သင့်ပါတယ်။

IoT Ecosystem
အောက်ပါပုံကတော့ IoT ရဲ့ ecosystem ပုံဖြစ်ပါတယ်။ Matt Turck Blog ကပုံဖြစ်ပါတယ်။ ဒီပုံထဲမှာ နယ်ပယ်အသီးသီးမှာ IoT နှင့်ပတ်သက်တဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ဖန်တီးထုတ်လုပ်နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကို မြင်တွေ့နိုင်ပါတယ်။

အခြားဆက်စပ်လင့်ခ်များ
A Simple Explanation of IoT
What is the Internet of Things (IoT)?

PCI DSS ဆိုတာဘာလဲ။

2017-04-05T16:51:00.003+08:00

PCI DSS ဆိုတာ Payment Card Industry Data Security Standard ဖြစ်ပါတယ်။ Credit Card (သို့) Debit Card အသုံးပြုသူတွေရဲ့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာအချက်အလက်တွေနှင့် Card နှင့် ငွေပေးချေခဲ့တဲ့ Transaction အချက်အလက်တွေကို လုံခြုံအောင်ကာကွယ်ပေးနိုင်မယ့် မူဝါဒနှင့်လုပ်ငန်းစဉ်တွေပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမူဝါဒတွေ၊ လုပ်ငန်းစဉ်တွေ ကို (PCI SSC - Payment Card Industry Security Standards Council) ဆိုတဲ့အဖွဲ့ရဲ့ ဦးဆောင်မှုနှင့် ချမှတ်ထားတာဖြစ်ပြီး၊ PCI DSS ဆိုတာကို ငွေပေးချေကဒ်ကုမ္ပဏီကြီးတွေဖြစ်တဲ့ Visa, MasterCard, Discover နှင့် American Express တို့ပူးပေါင်းပြီး Card ကိုအသုံးပြုပြီး မသမာသည့်နည်းလမ်းတွေဖြင့် ငွေပေးချေမှုတွေ ပပျောက်အောင် ၂၀၀၄ မှာစတင်ပြီးဖန်တီးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ PCI DSS ရဲ့ နောက်ထပ် ရည်ရွယ်တစ်ခုက Card အသုံးပြုတဲ့သူတွေရဲ့ အရေးပါတဲ့အချက်အလက်တွေကို ကာကွယ်ပေးဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်မှာ စတင်ခဲ့တဲ့ PCI DSS ဟာ အခုဆိုရင် PCI DSS နောက်ဆုံး ဗားရှင်း 3.2 ကို ဧပြီ ၂၀၁၆ မှာထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ PCI DSS ဗားရှင်းတွေကို Wikipedia မှာ အခုလိုဖေါ်ပြထားပါတယ်။

PCI DSS ကိုလိုက်နာရန် အဓိကလိုအပ်ချက် (၁၂) ချက်
PCI DSS ကိုလိုက်နာရန် အဓိကအချက် (၁၂) ချက်ကို အမျိုးအစားခွဲခြားသတ်မှတ်တဲ့အခါမှာ ခေါင်းစဉ် (၆) ခုဖြင့် သတ်မှတ်ပါတယ်။

၁) Build and Maintain a Secure Network
(လုံခြုံစိတ်ချရတဲ့ ကွန်ယက်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်း)
a) Install and maintain a firewall configuration to protect data
(အချက်အလက်တွေကို အကာအကွယ်ဖြစ်စေရန် ဗိုင်းရပ်နှင့် အခြားသောတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မယ့်ပစ္စည်းတွေကို တပ်ဆင်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်း)
b) Do not use vendor-supplied defaults for system passwords and other security parameters
(ကွန်ပျူတာပစ္စည်းရောင်းချသူတွေ ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ပေးထားတဲ့ လျှို့ဝှက်စကားလုံးတွေနှင့် အခြားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ လျှို့ဝှက်စကားလုံးတွေကို ကွန်ပျူတာစနစ်မှာ မပြင်ဆင်ပဲအသုံးမပြုရ)

၂) Protect Cardholder Data
(ကဒ်အသုံးပြုသူတွေရဲ့ အချက်အလက်တွေကိုကာကွယ်ပေးခြင်း)
c) Protect stored data (use encryption)
(သိမ်းဆည်းထားတဲ့အချက်အလက်တွေကို လုံခြုံပြီး၊ ဖတ်လို့မရအောင် ဖုံးကွယ်ထားခြင်းဖြင့် ကာကွယ်ပေးခြင်း)
d) Encrypt transmission of cardholder data and sensitive information across public net
(အများသုံးကွန်ယက်တွေထဲမှာ အချက်အလက်တွေ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းမှုနှင့် ပို့လွှတ်မှုတွေမှာ လုံခြုံပြီး၊ ဖတ်လို့မရသည့်နည်းလမ်းဖြင့် ဖုံးကွယ်ပေးခြင်း)

၃) Maintain a Vulnerability Management Program
(အားနည်းချက်တွေကို စီမံခန့်ခွဲမယ့် အစီအစဉ်တစ်ခုကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်း)
e) Use and regularly update anti-virus software
(ဗိုင်းရပ်ဆော့ဖ်ဝဲလ်ကို အသုံးပြုခြင်းနှင့် အမြဲမွန်းမံခြင်း)
f) Develop and maintain secure systems and applications
(လုံခြုံစိတ်ချရတဲ့စနစ်တွေနှင့် အသုံးချမယ့်ဆော့ဒ်ဝဲလ်တွေကို ပေါ်ပေါက်လာအောင် လုပ်ဆောင်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်း)

၄) Implement Strong Access Control Measures
(လုပ်ဆောင်မှုတိုင်းအတွက် တိုင်းတာသတ်မှတ်ချက်တွေကို ခိုင်မာစွာ အကောင်အထည်ဖေါ်ခြင်း)
g) Restrict access to data by business need-to-know
(လုပ်ဆောင်တဲ့အချက်အလက်တွေကို သိရန်လိုအပ်တဲ့အလုပ်ကိစ္စအလိုက် ကန်သတ်ထားခြင်း)
h) Assign a unique ID to each person with computer access
(ကွန်ပျူတာအသုံးပြုမှုကို လူတစ်ဦးခြင်းစီအလိုက် သီးသန့် ID ဖြင့် သတ်မှတ်ထားခြင်း)
i) Restrict physical access to cardholder data
(ကဒ်အသုံးပြုသူတွေရဲ့ အချက်အလက်ကို ကိုယ်တိုင်ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှု ကန်သတ်ထားခြင်း)

၅) Regularly Monitor and Test Networks
(ကွန်ယက်တွေကို ပုံမှန် စမ်းသပ်ခြင်းနှင့် စောင့်ကြည့်ပေးခြင်း)
j) Track and monitor all access to network resources and cardholder data
(ကွန်ယက်ထဲမှာ ကဒ်အသုံးပြုသူတွေရဲ့ အချက်အလက်တွေနှင့် အခြားရင်းမြစ်တွေကို အသုံးပြုဆောင်ရွက်မှု အားလုံးကို စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် ခြေရာခံခြင်း)
k) Regularly test security systems and processes
(လုပ်ငန်းစဉ်တွေနှင့် စနစ်တွေရဲ့ လုံခြုံရေးကို ပုံမှန်စစ်ဆေးခြင်း)

၆) Maintain an Information Security Policy
(သတင်းအချက်အလက် လုံခြုံရေးမူဝါဒတစ်ခုကို ထိန်းသိမ်းခြင်း)
l) Maintain a policy that addresses Information Security
(သတင်းအချက်အလက်လုံခြုံရေးအမည်ဖြင့် မူဝါဒတစ်ခုကို ထိန်းသိမ်းခြင်း)

PCI Security Standards မှကိုးကားသည်။

PCI ဘာကြောင့် အရေးပါတာလဲ။ MasterCard ကဖေါ်ပြထားတဲ့ PDF ဖိုင်ဖြစ်ပါတယ်။

အခြား ဆက်စပ်လေ့လာရန် လင့်ခ်များ
Payment Security Educational Resources
How to Secure with the PCI Data Security Standard
Assessor & Solutions
PCI DSS v. 3.2: New Requirements Coming to Protect Your Customers’ Wallets

Windows 10 VM ကို External SSD ထဲထည့်ပြီး MAC မှာ Run တာဘာလို့ အရမ်းနှေးနေတာလဲ

2017-04-03T10:15:00.000+08:00

စနေနေ့က Portable External Samsung SSD T3 တစ်လုံးဝယ်ခဲ့တယ်။ ပြီးတော့ အရင်ကတည်းက MAC ထဲထည့်ထားတဲ့ Parallel Desktop VM Application ထဲက Windows 10 ကို SSD ထဲထည့်ပြီး Run တော့နှေးလိုက်တာ ဘယ်ပြောကောင်းမလည်း။ SSD မဟုတ်တဲ့ External Hard disk တွေအတိုင်းပဲ တက်လာတဲ့ Windows ဟာ ဘာမှသုံးလို့မရအောင်ကို နှေးလွန်းတယ်။ အမှန်တော့ MAC ထဲမှာပဲထည့်သုံးရင် အဆင်ပြေတယ်၊ ဖြစ်ချင်တော့ MAC ထဲမှာလည်းထည့်ထားတာတွေ ပြည့်နေပြီး၊ MAC ရဲ့ Internal SSD တစ်ဝက်လောက်ကို Windows 10 ကနေရာယူထားတော့၊ Windows ကို သီးသန့်ဖြစ်သွားအောင် External SSD ထဲပြောင်းချင်တာကြောင့် သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်ရဲ့ အကြံပြုချက်နဲ့ Samsung 250GB ဆန့်တဲ့ SSD T3 ကိုဝယ်ဖြစ်သွားတယ်။ နှေးနေတဲ့ Windows ကိုမြန်အောင် Google ထဲမှာ ရှာဖတ်ကြည့်တော့ Parallel ကတင်ထားတဲ့ Knowledgebase မှာ ဒီလင့်ခ် ကိုသွားတွေ့တယ်။ ဒါနှင့် SSD ရဲ့မူလ File System ကိုစစ်ကြည့်လိုက်တာ့ Knowledgebase ထဲမှာပြောထားသလို ExFAT ဖြစ်နေတာကြောင့် OSX Extended (Journaled) နှင့် Format ပြန်ချပြီး VM ထည့်သုံးလိုက်တော့မှ မျော်လင့်ထားတဲ့အတိုင်း အရမ်းမြန်လာပြီး Windows သုံးရတာစိတ်ချမ်းသာတော့တယ်။ အခြား VM Application တွေဖြစ်တဲ့ Virtual Box, Fushion စတာတွေနှင့်တော့ မသုံးကြည့်ဘူးဖူး။ SSD ဖြစ်ပြီးအရမ်းနှေးနေခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ File System ဟာလည်း တစ်ခုအနေနှင့် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ရမယ့် အရာတစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။

API ဆိုတာဘာလဲ။

2017-03-17T22:48:00.000+08:00

API ဆိုတာ Application Program Interface ဖြစ်ပါတယ်။ Application တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ချိတ်ဆက်ပြီး လိုအပ်တဲ့လုပ်ငန်းတွေ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ဖန်တီးထားတဲ့ ကြားခံ Application တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ Application တစ်ခုနှင် အခြား Application တစ်ခုတို့ရဲ့ Interface လည်းဖြစ်ပါတယ်။ API မှာ Command (သို့) Function တွေစုစည်းဖန်တီးထားပြီး ၄င်းတို့ကို Request လုပ်တဲ့အခါမှာ သက်ဆိုင်ရာ Response တစ်ခုခုကိုပြန်လည်ပေးပို့တယ်။ API တွေဟာ Cloud Service တွေထဲက (SaaS - Software as a Service နှင့်ဆင်တူတယ်။ Cloud Service တွေအကြောင်းကိုဖတ်ချင်ရင် ကျွန်တော် ဒီနေရာမှာ ရေးသားထားပါတယ်။ API ဆိုတာကို အခုနောက်ပိုင်းမှာ Web နည်းပညာတွေနှင့်အတူတွဲပြီး အမြဲလိုလို ကြားဖူးနေကြပေမယ့် တကယ်တော့ API ဟာ Windows နှင့်အခြား Platform တွေမှာလည်း ရှိပါတယ်။ ဥပမာ MS Windows ထဲက API တွေကို Windows API Index မှာတွေ့နိုင်ပါတယ်။ Windows Application တွေကို VB, C#, Java စသည့် Programming Languages တွေနှင့် ရေးသားဖန်တီးတဲ့အခါမှာ Windows ရဲ့ တစ်ချို့လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို မိမိရဲ့ Application ထဲမှာထည့်သွင်း အသုံးပြုချင်တယ်ဆိုရင် Windows API တွေကိုသုံးနိုင်ပါတယ်။ မည်သည့် API ပဲဖြစ်ဖြစ် မိမိရဲ့ Application ထဲမှာထည့်သွင်း အသုံးပြုခြင်းဖြင့် သီးသန့်အစအဆုံးဖန်တီးစရာမလိုပဲ လိုအပ်တာကိုလုပ်ဆောင်နိုင်တာဟာ API တွေရဲ့ အားသာချက်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

ဒီပုံကတော့ API တစ်ခုရဲ့ အခြေခံအလုပ်လုပ်ပုံဖြစ်ပါတယ်။ Application 2 ကနေ Application 1 ကို API မှတဆင့် Request တစ်ခုလုပ်တယ်၊ Application 2 ရဲ့ Request ကို Application 1 ရတဲ့အချိန်မှာ သက်ဆိုင်ရာ Response တစ်ခုကို Application 1 က ပြန်လည်ပေးပို့နေတဲ့ ပုံဖြစ်ပါတယ်။

Web Service ဆိုတာဘာလဲ။

Web Service ဆိုတာ API အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ Network (သို့) Internet ထဲက မတူညီတဲ့ Platform တွေပေါ်မှာရှိတဲ့ Application တွေတစ်ခုနှင့်တစ်ခု အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်၊ ဆောင်ရွက်နိုင်အောင် ဖန်တီးထားတဲ့ နည်းပညာဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့လို ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်တဲ့အခါမှာ Transport Protocol တစ်ခုဖြစ်တဲ့ HTTP ကိုအဓိက အသုံးပြုပါတယ်။ အခြား SMTP, FTP စသည် Protocol တွေလည်း အသုံးပြုကြပါတယ်။ အချက်အလက်တွေ အပြန်အလှန်ပေးပို့တဲ့နေရာမှာ အဓိကအသုံးများတဲ့ Message Protocol တွေကတော့ SOAP နှင့် REST ပဲဖြစ်ပါတယ်။ REST ကို RESTful လို့လည်းခေါ်ကြတယ်။ Wiki ထဲမှတော့ REST ကို Protocol တစ်ခုလို့ ဒီနေရာမှာ ပြောထားတယ်။ သို့သော် REST ဟာ HTTP ကိုအခြေခံပြီး API တွေရေးတဲ့အခါမှာအသုံးပြုတဲ့ Application Architecture တစ်ခုလို့ပြောရင် ပိုမှန်ပါလိမ့်မယ်။ Web Service တွေရဲ့ အခြေခံအားဖြင့် အလုပ်လုပ်ပုံကတော့ Transport Protocol တစ်ခုပေါ်မှာ Message တွေကို Request နှင့် Response လုပ်တာပဲဖြစ်တယ်။

SOAP ဆိုတာဘာလဲ။

SOAP ဆိုတာ XML ကိုအခြေခံတဲ့ Simple Object Access Protocol ဖြစ်ပါတယ်။ SOAP ဆိုတဲ့ Standard နှင့် SOAP အတွက်သတ်မှတ်ချက်တွေကို ဖန်တီးခဲ့တာကတော့ W3C အဖွဲ့ကြီးပဲဖြစ်ပါတယ်။ SOAP ကို HTTP, SMTP နှင့် FTP စသည့် Transport Protocol တွေပေါ်မှာ ဖန်တီးနိုင်ပါတယ်။ SOAP Message တစ်ခုကို Envelope လို့ခေါ်ပါတယ်။ Envelope တစ်ခုမှာ Header နှင့် Body ဆိုတာရှိတယ်၊ Header ပိုင်းမှာ Message အတွက်လိုအပ်တဲ့ လုံခြုံရေးပိုင်းဆိုင်ရာတွေဖြစ်တဲ့ ဥပမာ (Authentication, Encoding စသည်ဖြင့်) ပါဝင်ပြီး Body ပိုင်းမှာတော့ Response လုပ်မယ့် Message ပါဝင်တယ်။ Body က Message တွေကို WSDL - Web Service Definition Language လို့ခေါ်တဲ့ XML ပုံစံကဲ့သို့ရိုးရှင်းသော Language ကိုအသုံးပြုပြီး ဖန်တီးထားတာဖြစ်တယ်။ Body ထဲမှာ နောက်ထပ်ပါဝင်နိုင်တာက Fault ဖြစ်ပါတယ်။ Fault ကတော့ Error (သို့) Response Message နှင့်သက်ဆိုင်တဲ့ အချက်အလက်တွေပါဝင်တယ်။ Fault ကတော့လိုအပ်မှ ထည့်သွင်းအသုံးပြုရတဲ့အပိုင်းဖြစ်တယ်။ SOAP နှင့်ဆင်တူတဲ့ XML-RPC (Remote Procedure Call) ဆိုတဲ့ Web Service အမျိုးအစားလည်းရှိပါတယ်။ အခြားသော Web Service Protocol တွေကို ဒီနေရာမှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။

အောက်မှာဖော်ပြထားတဲ့ SOAP Request Message နမူနာက W3C.ORG မှဖြစ်ပါတယ်။

POST /StockQuote HTTP/1.1
Host: www.stockquoteserver.com
Content-Type: text/xml; charset="utf-8"
Content-Length: nnnn
SOAPAction: "Some-URI"

<soapenv:Envelope xmlns:soapenv="http://schemas.xmlsoap.org/soap/envelope/">
<soapenv:Body>
<m:GetLastTradePrice xmlns:m="Some-URI">
<m:tickerSymbol>DIS</m:tickerSymbol>
</m:GetLastTradePrice>
</soapenv:Body>
</soapenv:Envelope>

အောက်မှာဖော်ပြထားတဲ့ SOAP Response Message နမူနာက W3C.ORG မှဖြစ်ပါတယ်။

HTTP/1.1 200 OK
Content-Type: text/xml; charset="utf-8"
Content-Length: nnnn

<soapenv:Envelope xmlns:soapenv="http://schemas.xmlsoap.org/soap/envelope/">
<soapenv:Body>
<m:GetLastTradePriceResponse xmlns:m="Some-URI">
<m:price>34.5</m:price>
</m:GetLastTradePriceResponse>
</soapenv:Body>
</soapenv:Envelope>

နမူနာ SOAP Message တွေနှင့် အထက်ပါပုံကိုတွဲပြီး ကြည့်မယ်ဆိုရင် DIS (Walt Disney Company) ရဲ့ နောက်ဆုံး အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ Stock စျေးနှုံးကို SOAP Sender က SOAP Receiver ဆီကို Request လုပ်လိုက်တယ်။ SOAP Receiver ကနေ နောက်ဆုံးစျေးနှုံးကို SOAP Sender ဆီကို Response ပြန်လည်ပေးပို့လိုက်တာပဲဖြစ်တယ်။

REST ဆိုတာဘာလဲ။

REST ဆိုတာ REpresentational State Transfer ဖြစ်ပါတယ်။ Server မှာရှိတဲ့ Resource တွေကို Client တွေ Request လုပ်ခဲ့ရင်၊ Request နှင့်သက်ဆိုင်တဲ့ Response တစ်ခုကို ပြန်လည်ပေးပို့တဲ့ အလုပ်ကိုလုပ်ဆောင်တယ်။ Resource ဆိုတာ Message တစ်ခုဖြစ်နိုင်သလို၊ Image တစ်ခုလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ REST ရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံက Client နှင့် Server ပုံစံမျိုးဖြစ်တယ်။ REST ဆိုတဲ့နည်းပညာကို Roy Fielding ရဲ့ PhD Thesis ကနေ ၂၀၀၀ ခုနှစ်မှာ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး၊ အခုနောက်ပိုင်းမှာ တဖြည်းဖြည်းနှင့် ပေါ်ပြူလာဖြစ်လာတဲ့ နည်းပညာတစ်ခုဖြစ်တယ်။ REST API ကို HTTP ပေါ်မှာ ရိုးရှင်းစွာ Request နှင့် Response ကိုလုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။ REST API တစ်ခုကိုအသုံးပြုဖို့၊ မည်သည့် Deployment မှမလုပ်ပဲနှင့်လည်း Browser ကနေလည်း Server ဆီကို Request လုပ်နိုင်ပါတယ်။ Request လုပ်တဲ့အခါမှာလည်း Client နှင့်သက်ဆိုင်တဲ့ Cookies Data နှင့် အခြား State တွေ (ဥပမာ Session Context) ကို Server ထဲမှာသိမ်းဆည်းမှု မလုပ်နိုင်ပါဘူး။ အဲလိုမလုပ်နိုင်တဲ့ အခြေအနေကို Stateless လို့ခေါ်ပါတယ်။ နောက်ပြီး REST မှာရှိတဲ့ Request တစ်ခုစီတိုင်းဟာ Resource တစ်ခုစီကို ရည်ညွှန်းတယ်။ REST ရဲ့ Request တွေဟာ URL တွေနှင့်သတ်မှတ်ထားတာဖြစ်တယ်။

အောက်မှာဖော်ပြထားတဲ့ REST Request နမူနာက Open Weather Map ကဖြစ်ပါတယ်။

http://samples.openweathermap.org/data/2.5/weather?q=London,uk&appid=b1b15e88fa797225412429c1c50c122a1

အောက်မှာဖော်ပြထားတဲ့ REST Response နမူနာက Open Weather Map ကဖြစ်ပါတယ်။

{"coord":{"lon":-0.13,"lat":51.51},"weather":[{"id":300,"main":"Drizzle","description":"light intensity drizzle","icon":"09d"}],"base":"stations","main":{"temp":280.32,"pressure":1012,"humidity":81,"temp_min":279.15,"temp_max":281.15},"visibility":10000,"wind":{"speed":4.1,"deg":80},"clouds":{"all":90},"dt":1485789600,"sys":{"type":1,"id":5091,"message":0.0103,"country":"GB","sunrise":1485762037,"sunset":1485794875},"id":2643743,"name":"London","cod":200}

Request မှာကြည့်လိုက်ရင် ပုံမှန် URL ကဲ့သို့ပဲဖြစ်ပေမယ့် URL နောက်မှာ API Version (2.5)၊ weather (ဒီနေရာထိကို Service Endpoint လို့ခေါ်ပါတယ်။)၊ q=London,uk (ရှာဖွေချင်တဲ့ နိုင်ငံ၊ မြို့အမည်) နှင့် appid (ယာသီအသုံးပြုဖို့ id) စသည့်အချက်အလက်တွေပါတယ်။ ဒီအချက်အလက်ပုံစံကို Query String လို့ခေါ်ပါတယ်။ Response မှာကတော့ JSON Data တွေဖြစ်ပါတယ်။ Response မှာ XML အမျိုးအစားလည်း Response လုပ်နိုင်ပါတယ်။ အခုနမူနာက JSON Data တွေကို Programmer တွေရဲ့ Application ထဲမှာပြန်သုံးတဲ့အခါမှာ Serialization လုပ်ပြီးတော့ အသုံးပြုကြပါတယ်။ Serialization နှင့် Deserialization အကြောင်းကို ဖတ်ချင်ရင် ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်ရေးသားထားပါတယ်။ REST API တွေအလုပ်လုပ်ပုံကို လေ့လာကြည့်ချင်ရင် Fake API ဆိုတဲ့ Website မှာလေ့လာနိုင်ပါတယ်။ REST API ဆိုတာ ဘယ်လိုမျိုးလည်းဆိုတာ စမ်းသပ်ဖို့ရန် ဖန်တီးထားတဲ့ Website ဖြစ်ပါတယ်။ SOAP ထက် ဖန်တီးတည်ဆောက်ရတာလွယ်ပြီး၊ ရိုးရှင်းစွာ အသုံးပြုနိုင်တာကြောင့် REST နှင့် API တွေ တော်တော်များများကို အင်တာနက်ထဲမှာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။

API တွေအများကြီးကို တစ်နေရာတည်းမှာ စုစည်းထားတဲ့ Any API ဆိုတဲ့ Website ထဲမှာ API တွေကိုဝင်ရောက် လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ အဲ့ဒီ Website ထဲမှာ API တွေတစ်ခုချင်းစီ ဘယ်လိုအသုံးပြုရမလဲဆိုတဲ့ Documentation တွေလည်းပါဝင်ပါတယ်။ အခြား API တွေလည်း အင်တာနက်ထဲမှာ အများကြီး ရှိနိုင်ပါသေးတယ်။

ROI (Return On Investment) ဆိုတာဘာလဲ။ ROI နှင့် IT ဘယ်လို ဆက်နွယ်နေလဲ။

2017-02-28T16:25:00.000+08:00

ROI ဆိုတာဘာလဲ။ IT (သို့) IS နှင့်သက်ဆိုင်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေချတဲ့အခါမှာ ဘယ်လိုအထောက်အကူဖြစ်လဲ။ စသည့်မေးခွန်းမျိုးတွေကို ယခင်ကထက်၊ ယနေ့အချိန်မှာ IT နယ်ပယ်ကလူတွေကို ပိုပြီးမေးခံရလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းတွေဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမေးခွန်းအတွက်အဖြေကလည်း ခက်ခက်ခဲခဲဖြေရမယ့် အဖြေလည်းဖြစ်ပါတယ်။ ခက်ခဲတယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်ကတော့ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့်ဆိုရင် Accounting နှင့် Finance မှာဖေါ်ပြလေ့ရှိတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရဆိုရင်...

စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုရဲ့ အသားတင်ဝင်ငွေ အတိုင်းတာဆိုတာ ၄င်းပိုင်ဆိုင်မှုတွေအားလုံးကနေ ဝင်လာသမျှ အကျိုးအမြတ်တွေဖြစ်ပြီး၊ ROI ကိုတွက်ချက်တဲ့အခါမှာ အခွန်အခတွေပေးပြီးနောက် ရလာတဲ့ အသားတင်အမြတ်ငွေကို ပိုင်ဆိုင်မှုစုစုပေါင်းနှင့်စားခြင်းဖြင့် တွက်ချက်ကြပါတယ်။

လို့ဆိုပါတယ်။

စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုလုံးကို ခြုံငုံပြီးသတ်မှတ်ပြောဆိုမှပဲ လက်ခံနိုင်တဲ့အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်၊ IT Project တစ်ခုတည်း (သို့) Project တစ်ခုအောက်မှာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမယ့် မတူခြားနားတဲ့ အမျိုးမျိုးသော IT Solutions တွေအတွက် လက်တွေ့ကျကျပြောဆိုဖို့အတွက်ကတော့ ခက်ခဲပါလိမ့်မယ်။

တစ်စုံတစ်ယောက်က ROI အကြောင်းမေးတဲ့အခါမှာ၊ သူတို့အမှန်တယ် မေးခွန်းမေးတာက...

ဒီပိုက်ဆံကနေ ငါဘာတွေပြန်ရမှာလဲ။

ငါဒါကိုသုံးစွဲဖို့ (ရင်းနှီးမြှုတ်နှံဖို့) အတွက် မေးခွန်းထုတ်ခံရမှာလား။

တကယ့် တန်ကြေးက ဘယ်အရာတွေလဲ။

ဆိုတာမျိုးတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်များ - ဆုံးဖြတ်ချက်ချတဲ့သူတွေသိနိုင်ဖို့အတွက် ပြန်ရနိုင်တဲ့အရာများ

အစဉ်အလာအရကတော့ ထိပ်ပိုင်းကစီမံခန့်ခွဲတဲ့သူတွေနှင့် IT နည်းပညာရှင်တွေဟာ ITနှင့်ပတ်သက်တဲ့ ရင်းနှီးမြှုတ်နှံမှုတွေအတွက် ဆွေးနွေးကြတဲ့အခါမှာ ငွေကြေးအကျိုးအမြတ်တွေကိုပဲ အဓိကထားပြီး အများအားဖြင့် စဉ်းစားဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်။ ယနေ့အချိန်မှာတော့ စီးပွားရေးဦးဆောင်သူတွေနှင့် နည်းပညာရှင်တွေဟာ IT နှင့်ပတ်သက်တဲ့ ရင်းနှီးမြှုတ်နှံမှုတွေကနေ ငွေကြေးကဲ့သို့မဟုတ်တဲ့ အကျိုးအမြတ်တွေကိုလည်းပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားလာခဲ့ကြတယ်။

ငွေကြေးအကျိုးအမြတ်ဆိုတာ အဖွဲ့အစည်း၏ ဝင်ငွေထွက်ငွေနှင့် ဘဏ္ဏာငွေတို့အပေါ်မှာ အကျုံးဝင်တဲ့ သက်ရောက်မှုဖြစ်တယ်။ ဥပမာ ကုန်ကျစရိတ်လျှော့ချခြင်း (သို့) အခွန်ဘဏ္ဏာများ တိုးပွားလာခြင်း စသည်တို့ဖြစ်တယ်။

ငွေကြေးမဟုတ်တဲ့ အကျိုးအမြတ်ဆိုတာ ရလဒ်တွေနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်းတို့အပေါ်မှာ အကျုံးဝင်တဲ့ သက်ရောက်မှုဖြစ်တယ်။ ဥပမာ ဖောက်သည်တွေရဲ့စိတ်ကျေနပ်မှု တိုးမြှင့်လာခြင်း၊ သတင်းအချက်အလက်စီးဆင်းမှု ပိုမိုကောင်းမွန်လာခြင်း၊ ဆောင်ရွက်မှုအချိန် တိုတောင်းသွားခြင်း စသည်တို့ဖြစ်တယ်။

IT ၏ တန်ဖိုး
ဆုံးဖြတ်ချက်ချတဲ့သူတွေဟာ ရင်းနှီးမြှုတ်နှံမယ့်တန်ဖိုးကို လေ့လာမှုပြုလုပ်ပြီး၊ ၄င်းပေါ်မှာအခြေခံကာ IT Project တွေကို ရွေးချယ်ပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်ချတာတွေကို လုပ်ဆောင်ကြတယ်။ IT ၏တန်ဖိုးကို အဖွဲ့အစည်းက ဘာတွေပေးလိုက်ရပြီး၊ ဘာတွေပြန်ရမှာလဲ ဆိုတဲ့ကြားထဲကဆက်နွယ်မှုဖြင့် ဆုံးဖြတ်ကြတယ်။ IT Project တန်ဖိုးကြီးတယ်ဆိုရင် ၄င်းရဲ့ကုန်ကျစရိတ်နှင့် ဆက်နွယ်နေပြီးတော့ အကျိုးအမြတ်ပမာဏလည်း ပိုပြီးကြီးမားမှာ ဖြစ်တယ်။

ဘဏ္ဏာရေး ROI
လက်တွေ့မှာ အဖွဲ့အစည်းတော်တော်များများဟာ “financial metrics” ကို တစ်ခု (သို့) တစ်ခုထက်ပိုပြီး အသုံးပြုကြတယ်။ ၄င်းတို့ဟာ တစ်ခုချင်း (သို့) စုပေါင်းလျှက် ROI အနေနှင့်ရည်ညွှန်းတယ်။ အဲ့ဒီ metrics တွေမှာ ပါဝင်တာတွေက...

Payback Period (ပြန်လည်ရရှိမယ့် ကာလအပိုင်းအခြား)
Project ရဲ့ကုန်ကျစရိတ်ကို ပြန်လည်ရရှိပြီးနောက် အကျိုးအမြတ်အတွက်လိုအပ်တဲ့ အချိန်ပမာဏ

Net Present Value (လက်ရှိ အသားတင်တန်ဖိုး)
ယခုလက်ရှိငွေကြေးအရ အနာဂတ်အကျိုးအမြတ်တန်ဖိုးကို ပြန်ဆင်သတ်မှတ်ချက်

Internal Rate of Return (မြှုတ်နှံမှုမှပြန်ရနိုင်မယ့် နှုန်းထား)
အတိုးနှုန်းထားတစ်ခုလို ပြင်ဆင်သတ်မှတ်လိုက်ရင် ရနိုင်မယ့်အကျိုးအမြတ်များ

သာဓကဖြင့် ဥပမာဆိုရင်...
$1,500 ကုန်ကျမယ့် Project တစ်ခုကို သင်လုပ်ရမယ်ဆိုကြပါစို့၊ အဲ့ဒီ Project ဟာ ၅နှစ်ကျော်သွားပြီဆိုရင် တစ်နှစ်ကို $1,000 သင်သက်သာလိမ့်မယ်။ ဒါဆိုရင် ဒီ Project ရဲ့ ROI ကဘယ်လောက်ဖြစ်မလဲ။ ဆိုကြပါစို့ ဒီ Project အတွက် 10% ကုန်ကျတယ်လို့ ယူဆကြည့်မယ်ဆိုရင်...အဖြေကို အောက်ဖေါ်ပြပါပုံမှာ မြင်နိုင်ပါတယ်။

Payback Period. အခြေခံပြန်ရမယ့် ကာလအပိုင်းအခြားက တစ်နှစ်ခွဲ
NPV. အကျိုးအမြတ်ရမယ့်တန်ဖိုးက $2,291
IRR. မြှုတ်နှံမှုမှ ပြန်လည်ရနိုင်မယ့် အတိုးနှုန်းထား ပမာဏက 60.38%.

လက်မထောင်ထားတဲ့ အစိမ်းရောင်ပုံလေးတွေညွှန်းဆိုသကဲ့သို့ ဘဏ္ဏာရေးရှုထောင့်တစ်နေရာကနေ ထည့်သွင်းတွက်စဉ်းစားရင်လည်း ထိုက်သင့်တဲ့တန်ဖိုးရှိတယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဒီလို metrics တွေကို စာအုပ်ထဲမှာလက်နှင့်ချပြီး ဂဏန်းပေါင်းစက်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ အလိုလျှောက်တွက်ချက်ပေးနိုင်တဲ့ Software ကို အသုံးပြု၍သော်လည်းကောင်း တွက်ချက်နိုင်ပါတယ်။ (မှတ်ချက်။ အထက်မှာဖေါ်ပြထားတဲ့ပုံဟာ RMS ၏ အလိုလျှောက်တွက်ချက်ပေးတဲ့ Software FAST ROI for IT Quick Version မှ ကူးယူဖေါ်ပြခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။)

ဘဏ္ဏာရေးမဟုတ်တဲ့ ROI
သတင်းအချက်အလက်နှင့် နည်းပညာရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ လက်ဆုပ်လက်ကိုင်ပြလို့ မရနိုင်တဲ့အရာတွေ၊ Software ထဲကအရာတွေ၊ တိုင်းတာလို့မရတာတွေ စတာတွေကို ခေါ်ဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး စကားလုံးတွေကို သုံးစွဲရန်မသင့်ပေမယ့် နေရာတိုင်းမှာတော့ သက်ရောက်မှု ရှိပါတယ်။

ဘဏ္ဏာရေးအရ ပြန်လည်ရရှိတာမျိုးနှင့်မတူတာကြောင့် ၄င်းတို့ကိုလက်တွေ့မှာတော့ အသုံးချနိုင်ပေမယ့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်လက်ခံဆောင်ရွက်နိုင်တဲ့ metrics မျိုးတွေတော့မရှိသေးပါဘူး။ သို့သော်လည်း ထုတ်လုပ်မှုမှာ IT ရဲ့ စွမ်းပကားကြောင့် စီးပွားရေးစွမ်းဆောင်နိုင်မှုနှင့် လုပ်ငန်းပြီးမြောက်မှုရလဒ်တွေပေါ်မှာ အပေါင်းလက္ခဏာပြတဲ့ သက်ရောက်မှုတွေကတော့ မငြင်းပယ်နိုင်ပါဘူး။ အဖွဲ့အစည်းတွေတော်တော်များများ ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိတဲ့ နှစ်ခွဖြစ်နေကြ အကျပ်အတည်းကတော့ သူတို့ဟာ ဘာကိုတိုင်းတာရမလဲဆိုတာ သေချာမသိခြင်းနှင့် သူတို့ ဘယ်လိုတိုင်းတာရမလဲဆိုတာ မသိခြင်းတို့ပဲဖြစ်တယ်။

FAQ IT Budgeting ကို ဆီလျှော်အာင် ဘာသာပြန်ဆိုသည်။

အခြားလေ့လာနိုင်သည့် လင့်ခ်များ
ဝီကီပီးဒီးယား Return of Investment
Investinganswers မှ Return of Investment
Investopedia မှ Return of Investment

Bitcoin နှင့် Blockchain ဆိုတာဘာလဲ

2017-02-25T21:02:00.000+08:00

Bitcoin ဆိုတာဘာလဲ။
Bitcoin ဆိုတာ အင်တာနက်ထဲမှာ အသုံးပြုတဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေကြေးတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ကာဆီနိုတွေမှာ လောင်းကစားလုပ်ဖို့ ငွေကြေးနှင့်ကွိုင်ပြားကို လဲလှယ်ပြီးမှ ဆော့လို့ရသလိုမျိုးပဲ၊ အင်တာနက်ထဲမှာ ပစ္စည်းတစ်ခုခုကို ဝယ်ဖို့အတွက် ကြားခံအသုံးပြုတဲ့ အင်တာနက်ထဲက Coin ကို Bitcoin လို့ခေါ်ပါတယ်။ ၂၀၀၉ မှာ Bitcoin စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၁၁ နောက်ပိုင်းမှာ ဥပဒေနှင့်မလွတ်ကင်းတဲ့ ပစ္စည်းတွေဖြစ်တဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါး၊ လက်နက် စသည်တို့ကို Silk Road လို့ခေါ်တဲ့ Website ကနေ Bitcoin ဖြင့် ကျယ်ကျယ်ပြန်ပြန့် အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ခဲ့ကြတဲ့ သာဓကရှိတာကြောင့် ယခုအချိန်ထိ Bitcoin ကိုအသုံးပြုဖို့ လူတော်တော်များများ စိုးရွံ့နေလေ့ရှိပါတယ်။ သို့သော်လည်း တဖြည်းဖြည်းနှင့်ကျယ်ပြန့်လာတဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေကြေးတစ်ခု ဖြစ်နေပါပြီ။ အင်တာနက်ထဲမှာ ရှိတဲ့ Bitcoin ကိုထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဘဏ်၊ ငွေကြေးအဖွဲ့အစည်း စသည့်ဗဟိုအဖွဲ့အစည်း ဆိုတာမျိုးတွေ မရှိပါဘူး။ အဲ့ဒါကြောင့် Bitcoin ဟာ တရားဝင်လား၊ မဝင်ဘူးလားဆိုတာကတော့ မေးခွန်းထုတ်စရာတစ်ခုပါ။ လက်ရှိအချိန်မှာတော့ နိုင်ငံတော်တော်များများမှာ တရားဝင်ကဲ့သို့သုံးစွဲနေပြီး၊ တစ်ချို့နိုင်ငံတွေမှာတော့ အငြင်းပွားစရာတစ်ခုအနေနှင့် ရှိနေဆဲပါ။ ဘယ်နိုင်ငံတွေမှာ တရားဝင်အနေနှင့် သုံးနေကြလည်း၊ ဘယ်နိုင်ငံတွေမှာ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဖြစ်နေလဲဆိုတာ CNN Money ကဖေါ်ပြထားတဲ့ ဒီမြေပုံမှာ မြင်တွေ့နိုင်ပါတယ်။ Bitcoin နှင့်ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံအလိုက် ဥပဒေကြောင်းအရ ရှုမြင်မှုတွေကို ဒီနေရာမှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ Bitcoin ဆိုတာ Virtual Currency တစ်ခုဖြစ်တာကြောင့်၊ ကာဆီနိုမှာအသုံးပြုတဲ့ Coin ပြားကဲ့သို့ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်လည်းမရှိသလို၊ ငွေစက္ကူတွေလို ပုံနှိပ်ထားတာမျိုးလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ Bitcoin ကို Cryptocurrency လို့လည်း ပြောနိုင်ပါတယ်။ Bitcoin အပြင်အခြား Cryptocurrency တွေလည်းရှိပါတယ်၊ ၄င်းတို့ကို ဒီနေရာမှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ Cryptocurrency ဖြစ်တာကြောင့် Bitcoin မှာ Hashing လို့ခေါ်တဲ့ အချက်အလက်ကို လျှို့ဝှက်စာအဖြစ်ပြောင်းလဲသိမ်းဆည်းတဲ့နည်းလမ်းကိုအသုံးပြုထားပြီး လူတစ်ဦးမှ၊ အခြားလူတစ်ဦးဆီကို အင်တာနက်မှတဆင့် လွှဲပြောင်းပေးပို့တဲ့အခါမှာလည်း လက်ခံတဲ့သူဆီမှာ အဲ့ဒီလျှို့ဝှက်စာကိုချိတ်ဆက်နိုင်တဲ့ သတ်မှတ်ထားတဲ့လျှို့ဝှက်စာရှိမှသာလျှင်လက်ခံနိုင်အောင် ဖန်တီးထားတဲ့ ငွေကြေးပုံစံဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် Bitcoin ဖြင့် အရောင်းအဝယ်လုပ်ခြင်းကို P2P (Peer to Peer) Transaction လို့လည်းပြောကြပါတယ်။ အင်တာနက်ထဲမှာ Bitcoin ဖြင့်ရောင်းတဲ့ ပစ္စည်းတစ်ခုကိုဝယ်ဖို့ မိမိမှာရှိတဲ့ ငွေကြေး (ဥပမာ USD, EUR စသည်ဖြင့်) ကို Bitcoin ဖြင့်ပြောင်းလဲပြီးမှ ဝယ်လို့ရပါတယ်။ အဲ့လိုဝယ်ယူတဲ့အခါမှာ ပုံမှန်ငွေပေးချေမှုပုံစံတွေကဲ့သို့ ဖြစ်ပေမယ့်၊ Bitcoin နှင့်ပေးချေရင်တော့ ဘဏ်၊ ငွေကြေးအဖွဲ့အစည်း၊ စသည့်ကြားခံအဖွဲ့အစည်းတွေ မပါဝင်တဲ့အတွက် ပိုမိုသက်သာသည့်နှုန်းထားဖြင့် ငွေပေးချေနိုင်ခြင်းက သူ့ရဲ့အားသာချက်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ Bitcoin ကိုလဲလှယ်နိုင်တဲ့ ငွေကြေးတန်ဖိုးနှုန်းထားဟာ အခြားငွေကြေးတွေကို လဲလှယ်နိုင်တဲ့ နှုန်းထားတွေကဲ့သို့ အမြဲပြောင်းလဲနေပါတယ်။ Bitcoin နှင့် USD ငွေကြေးလဲလှယ်မှုနှုန်းထားကို Google မှာ ယခုလို တွေ့နိုင်ပါတယ်။ Bitcoin ဟာ အခြားငွေကြေးတွေကဲ့သို့ သူ့မှာလည်း ယူနစ်သက်မှတ်ချက်တွေရှိပါတယ်။ ဥပမာ။ 100μBTC ကို 100 microbitcoin လို့ခေါ်ပြီး 0.0001BTC (BTC=Bitcoin) နှင့်တန်ဖိုးတူတယ်။ 100μBTC ကို USD ပြောင်းရင် 0.11USD ရပါတယ်။ Bitcoin နှင့်ပတ်သက်တဲ့ ယူနစ်တွေကို ဒီနေရာမှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ Bitcoin ကနေ အခြားငွေကြေးတွေကို ပြောင်းလဲကြည့်ချင်ရင် ဒီနေရာမှာ ပြောင်းလဲကြည့်လို့ရပါတယ်။ Bitcoin ဆိုတဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေကြေးကို ဖန်တီးခဲ့တာကတော့ Software Developer တစ်ယောက်လို့ဆိုတဲ့ Satoshi Nakamoto ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော် သူဟာဘယ်သူလည်း၊ လူတစ်ယောက်ကိုရည်ညွှန်းတာလား၊ အဖွဲတစ်ဖွဲ့ကိုရည်ညွှန်းတာလား ဆိုတာကိုတော့ ယခင်ကဘယ်သူမှ သေချာစွာ မသိခဲ့ကြပါဘူး။ သို့သော် ၂၀၁၆ မေလက BBC သတင်း တစ်ခုမှာတော့ သြစတြေးလျနိုင်ငံသား Programmer တစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ Craig Wright ဆိုသူက၊ သူဟာ Nakamoto ဖြစ်ပြီး Bitcoin ကို တီထွင်ခဲ့တဲ့သူလို့ ဝန်ခံပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ သို့ပေမယ့် Wright ထုတ်ဖေါ်ပြောကြားခဲ့တဲ့ အထောက်အထားအချို့က လုံလောက်မှုမရှိတာကြောင့် Wright ကို Bitcoin သုံးစွဲနေကြတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေက ပိုပြီးတိကျသေချာတဲ့ အထောက်အထားတွေပြဖို့ တောင်းဆိုထားပါတယ်။

အောက်ဖေါ်ပြပါပုံမှာ Bitcoin ဖြင့် ပစ္စည်းဝယ်ပြီး ငွေပေးချေနေပုံဖြစ်ပါတယ်။

Bitcoin ကိုဘယ်လိုထုတ်လုပ်လဲ။

Bitcoin ထုတ်လုပ်ဖို့ရန် ကွန်ပျူတာမှာ လိုအပ်တဲ့ ဟာ့ဒ်ဝဲလ်နှင့်ဆော့ဒ်ဝဲလ်တွေကို ထည့်သွင်းတပ်ဆင်ပြီး ထုတ်လုပ်နိုင်ပါတယ်။ သို့သော်အလွယ်တကူ ထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့နည်းလမ်းတစ်ခုတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ Bitcoin တွေထုတ်လုပ်ခြင်းဆိုတာထက် Bitcoin Mining (တူးဖေါ်ခြင်း) လို့ပြောရင် ပိုမှန်ပါလိမ့်မယ်။ Bitcoin Mining လုပ်ဖို့ ဘယ်လိုစတင်ရမလဲ၊ ဘာတွေလိုအပ်မလဲ ဆိုတာကိုတော့ ဒီနေရာမှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ Bitcoin တွေရအောင်တူးဖေါ်တဲ့အခါမှာ တစ်ဦးတစ်ယောက်တည်း တူးဖေါ်ခြင်းဟာ ကုန်ကျစရိတ်များတဲ့အပြင်၊ Bitcoin လည်းအများအပြားမရနိုင်တဲ့အတွက် Bitcoin mining pool လို့ခေါ်တဲ့ Bitcoin တူးဖေါ်တဲ့ အဖွဲ့တွေနှင့် အကျိုးတူ၊ ပူးပေါင်းတူးဖေါ်ခြင်းဟာ ကုန်ကျစရိတ်သက်သာတဲ့အပြင်၊ Bitcoin လည်းအများအပြားရနိုင်သလို၊ အတွေ့အကြုံတွေလည်း ဖလှယ်နိုင်ပါတယ်။ Bitcoin mining pool အကြောင်းနှင့် ပေါ်ပြူလာဖြစ်တဲ့ mining pool အဖွဲ့တွေအကြောင်းကို ဒီနေရာမှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ Bitcoin ကိုတူးဖေါ်တဲ့အခါမှာ Bitcoin တွေကိုသိမ်းစည်းဖို့ (သို့) လက်ခံဖို့ Bitcoin Wallet တစ်ခုရှိရပါမယ်။ Bitcoin Wallet ဆိုတာ e-Wallet ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိကျွန်တော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ အသုံးပြုနေတဲ့ Mobile Wallet ကဲ့သို့သော Application တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

Bitcoin ကို Mining မလုပ်ပဲ ဘယ်လိုရနိုင်လဲ။

Bitcoin ကို Mining မလုပ်ပဲ အခြားနည်လမ်းတွေနှင့်လည်း ရနိုင်ပါတယ်။ အခြားနည်းလမ်းတွေဆိုတာ တချို့အလုပ်တွေကို အွန်လိုင်းကနေလက်ခံပြီး လုပ်ပေးကြတဲ့အခါမှာ၊ လုပ်အားခအတွက် ငွေပေးချေမှုကို အခြားငွေကြေးတွေနှင့်ပေးချေမှု မပြုလုပ်ပဲ Bitcoin နှင့်ငွေပေးချေမှုပြုလုပ်ကြတာကြောင့် ၄င်းမှတဆင့်ရနိုင်တာမျိုးဖြစ်ပါတယ်။နောက်ထပ်နည်းလမ်းတစ်ခုက အွန်လိုင်းမှာ ငွေကြေးတွေရဲ့အတက်အကျပေါ်မူတည်ပြီး (EUR, USD, SGD, CNY, JPY) စသည့်ငွေကြေးတွေကို Trading လုပ်လို့ရပါတယ်။ ငွေကြေးတွေကို Trading ပြုလုပ်ခြင်းကို ForeX (Foreign Exchange) Trading လို့ခေါ်ပါတယ်။ ForeX Trading မှာ Bitcoin ကိုလည်း Trading လုပ်နိုင်ပါတယ်။ Bitcoin ကို BTC အနေနှင့် ForeX Trading လုပ်တဲ့ Website တွေမှာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။ Bitcoin ကို ForeX Trading လုပ်ခြင်းအားဖြင့်လည်း ရနိုင်ပါတယ်။ Bitcoin အခမဲ့ရနိုင်တဲ့နည်းလမ်းတွေလည်း ရှိပါတယ်။ အခမဲ့ရတယ်ဆိုပေမယ့်၊ မိမိ၏အချိန်ပေးလိုက်ရတာမျိုး ဖြစ်နိုင်သလို၊ Online Gambling Website တွေကနေ လောင်းကစားဖို့ စိတ်ပါလာအောင် အနည်းအကျဉ်းပေးပြီး ဆွဲဆောင်တာမျိုးတွေလည်း ရှိပါတယ်။ တနည်းနည်းနှင့် ရလာတဲ့ Bitcoin တွေကိုလက်ခံဖို့အတွက်ကတော့ မိမိမှာ Bitcoin Wallet တစ်ခုရှိဖို့တော့လိုပါတယ်။ Bitcoin ရနိုင်တဲ့နည်းလမ်းတွေကို ဒီနေရာမှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ Bitcoin ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်လည်းဆိုတာ အလွယ်တကူနားလည်နိုင်မယ့် ပုံစံဖြင့် ဒီနေရာမှာ ရှင်းပြထားတာကိုဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ Bitcoin Wallet တွေကို ဒီနေရာကနေ Download လုပ်လို့ရပါတယ်။ Play Store နှင့် App Store တွေကလည်း ရှာဖွေပြီး Download နှင့် Install လုပ်လို့ရပါတယ်။

အောက်ဖေါ်ပြပါပုံကတော့ နာမည်ကြီး Bitcoin Wallet တွေဖြစ်ပါတယ်။

Blockchain ဆိုတာဘာလဲ။

Bitcoin နည်းပညာနှင့်အတူ Blockchain နည်းပညာဆိုတာလည်း ပေါ်ထွက်လာပါတယ်။ Bitcoin ကိုအသုံးပြီး အရောင်းအဝယ်တစ်ခုကို ပြုလုပ်ပြီးတဲ့အခါမှာ ဘယ်သူက၊ ဘယ်သူ့ကို၊ ဘယ်နေ့က၊ Bitcoin တန်ဖိုး ဘယ်လောက်လွှဲလိုက်တယ် စသည့် အချက်အလက်၊ စာရင်းတွေကို မှတ်သားထားတဲ့ လယ်ဂျာကို Blockchain လို့ခေါ်ပါတယ်။ Bitcoin နှင့် Transaction တစ်ခုလုပ်ပြီးရင် အဲ့ဒီ Transaction ဟာမှန်ကန်မှုရှိမရှိ စစ်ဆေးခြင်း၊ အတည်ပြုခြင်း (Authentication) ကို Bitcoin အသုံးပြုတဲ့ အသိုင်းအဝိုင်း (Network) ကနေ မှန်ကန်ကြောင်း ထောက်ခံမှု (Approve) ပြုလုပ်ပေးပါတယ်။ Approve ဖြစ်သွားတဲ့ Transaction တစ်ခုဟာ Block (သို့) File တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ၄င်း Approve ဖြစ်သွားတဲ့ Transaction ကို လယ်ဂျာထဲမှာ မှတ်သားထားခြင်းဖြင့် Blockchain ဖြစ်တည်နေပါတယ်။ Blockchain ကို တစ်နေရာထဲမှာ သိမ်းဆည်းထားတာမျိုးမဟုတ်ပဲ Bitcoin Network ထဲမှာ ဖြန့်ဝေမှု (Distribute) ပြုလုပ်ပြီး သိမ်းဆည်းထားတာဖြစ်ပါတယ်။ Network ထဲမှာဖြန့်ဝေပြီး သိမ်းဆည်းတာကြောင့် အပြန်အလှန်ဖြန့်ဝေထားတဲ့လယ်ဂျာ (MDL = Mutual Distributed Ledger) လို့လည်းခေါ်ဆိုနိုင်ပါတယ်။ Approve ဖြစ်သွားတဲ့ Transaction ကို ယခင် Transaction ရဲ့နောက်မှာထပ်ထည့်ပြီး Blockchain ထဲမှာ မှတ်သားထားပါတယ်။ Blockchain ထဲမှာ Block (သို့) File တွေဟာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ချိတ်ဆက်နေပြီး၊ အမြဲတိုးပွားနေတာကြောင့် Blockchain ကို Database တစ်ခုအနေနှင့်မြင်နိုင်ပါတယ်။ နောက်ပြီး Blockchain ထဲက Block ထဲမှာ Cryptography Sign (သို့) Digital Signature လို့ခေါ်တဲ့ လက်ခံနှင့်ပို့သူအတွက် မှန်ကန်ကြောင်းအထောက်အထားပါဝင်သလို၊ Blockchain ထဲမှာရှိတဲ့ Block တွေတစ်ခုနှင့်တစ်ခုကို ချိတ်ဆက်တဲ့အခါမှာ Hashing Function ကိုအသုံးပြုပြီး ချိတ်ဆက်ထားပါတယ်။ Hashing နှင့် Encryption အကြောင်းကိုလေ့လာချင်ရင် ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်ရေးသားထားတာကို ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ Blockchain ကို Open Decentralized Database လို့လည်းခေါ်ကြပါတယ်။ တစ်ဦးတစ်ယောက်တည်း ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ Database မဟုတ်တာကြောင့် Open Database လို့ခေါ်ဆိုကြခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ Bitcoin Network ထဲမှာ ယခင်ကလုပ်ခဲ့တဲ့ Transaction တွေနှင့် နောက်ဆုံးလုပ်ခဲ့တဲ့ Transaction အချက်အလက်တွေရဲ့ Blockchain ကို ဒီနေရာမှာ မြင်တွေ့နိုင်ပါတယ်။ Bitcoin နှင့်အခြား Cryptocurrency တွေရဲ့ Blockchain ထဲက Transaction အချက်အလက်တွေကို ကြည့်ချင်ရင် ဒီနေရာမှာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။ အချက်အလက်တွေထဲမှာ Key နှင့် Hash တွေကိုဖတ်လို့မရတဲ့ စာသားတွေအနေနှင့် မြင်တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီ Key နှင့် Hash တွေဟာ Transaction လုပ်ခဲ့တဲ့သူတွေနှင့်သက်ဆိုင်တဲ့ အထောက်အထား (Identity) တွေဖြစ်ပြီး၊ Blockchain ရဲ့ အဓိကအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ Blockchain နည်းပညာကို FinTech Industry ကဲ့သို့ ငွေကြေးနှင့်ပတ်သက်တဲ့လုပ်ငန်းတွေမှာသာမက အခြားလုပ်ငန်းတွေမှာလည်း တဖြည်းဖြည်း ကျယ်ပြန့်စွာအသုံးပြုလာကြပါတယ်။ ဥပမာ။ ကျမ္မာရေးထောက်ခံချက်၊ အွန်လိုင်းမဲပေးခြင်း၊ အရောင်းအဝယ် အွန်လိုင်းစာချုပ်၊ အွန်လိုင်း ထောက်ခံစာ စသည်တို့ဖြစ်ပါတယ်။

အောက်ဖေါ်ပြပါပုံဟာ Blockchain ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်လည်းဆိုတဲ့ပုံ ဖြစ်ပါတယ်။

Blockchain နည်းပညာအသုံးပြုထားတဲ့ နာမည်ကြီး Trading နှင့် Investment Website တွေဖြစ်ပါတယ်။

Blockchain Ecosystem ပုံဖြစ်ပါတယ်။

ဆက်စပ်လေ့လာနိုင်မယ့်လင့်ခ်များ
Bitcoin Official Website
အခြေခံ Bitcoin အကြောင်း
Blockchain နည်းပညာအကျဉ်းချုပ်
Blockchain အကြောင်း
ကျွန်တော်တို့ အနာဂတ်ကိုပုံဖေါ်နေတဲ့ Blockchain Application (၅) မျိုး

Cannot attach the file mdf as database mvc ဆိုတဲ့ Error ဖြေရှင်းခြင်း

2017-02-06T10:55:00.005+08:00

ASP.NET MVC မှာ Connection String ထဲမှာ ၁)မှာကဲ့သို့ သတ်မှတ်ထားပြီး၊ နောက်ပိုင်းမှာမှ ၂)မှာကဲ့သို့ AttachDBFilename Attribute ကို ထည့်လိုက်တဲ့အခါမှာ...

၁)<add connectionstring="Data Source=(LocalDb)\v11.0; Initial Catalog=StockDb;Integrated Security=SSPI;" name="StockDbContext" providername="System.Data.SqlClient">

၂)<add connectionstring="Data Source=(LocalDb)\v11.0; AttachDBFilename=|DataDirectory|\StockDB.mdf; Initial Catalog=StockDb;Integrated Security=SSPI;" name="StockDbContext" providername="System.Data.SqlClient">

cannot attach the file mdf as database mvc ဆိုတဲ့ error တက်ခဲ့ရင်...

Package Manager Console ထဲသွားပြီး
၁) sqllocaldb.exe stop <ENTER>
၂) sqllocaldb.exe delete <ENTER>

ပြီးရင် Application ကို Run လိုက်တာနှင့် Error ရှင်းသွားပါလိမ့်မယ်။ (မှတ်ချက်။ အခြား အခြေအနေမျိုးမှာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။)

.NET Framework ထဲက Entity Framework (EF) အကြောင်း

2017-02-02T21:10:00.001+08:00

.NET ထဲမှာ Entity Framework ဆိုတာ ORM (Object Relational Mapping) Framework တစ်ခုပဲဖြစ်တယ်။ ORM ဆိုတာ Object Oriented ပုံစံဖြင့် Database ထဲက Data တွေကို ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်တဲ့ နည်းလမ်းပဲဖြစ်တယ်။ EF နှင့် Relational Database ကို ချိတ်ဆက်ပြီး CRUD (Create, Read, Update, Delete) အလုပ်တွေကို လုပ်တဲ့အခါမှာ Code အနည်းငယ်သာ ရေးရန်လိုအပ်တယ်။ EF ဟာ တကယ်တော့ ယခင်က .NET Framework ထဲမှာရှိပြီးသား ADO.NET ပေါ်မှာ ဖန်တီးထားတဲ့အတွက် လုပ်ဆောင်ချက်လည်း ပိုမြန်လာတယ်။

Entity Framework ကိုအသုံးပြုနိုင်ဖို့ ဘယ်လိုပြင်ဆင်မလဲ။

ASP.Net MVC Project အသစ်တစ်ခုယူလိုက်မယ်။ Project အမည်ကို SamplePrjEntityFramework လို့ပေးလိုက်တယ်။ (မှတ်ချက်။ EF ကို MVC မဟုတ်တဲ့ Project မှာလည်း အသုံးပြုလို့ရပါတယ်။)

ပြီးရင် Tools ထဲက NuGet Package Manager ထဲမှာ Package Manager Console ကို Click နှိပ်လိုက်တယ်။

Install-Package EntityFramework ဆိုတဲ့ Command ရိုက်ထည့်ပြီး Enter နှိပ်လိုက်ရင် EF ကို Project ထဲမှာ Install လုပ်ပေးလိမ့်မယ်။ လုပ်ပြီးသွားရင် Get-Package Command နှင့် Install လုပ်ထားတဲ့ Version နှင့် Project ထဲမှာရှိတဲ့ Package တွေကို ပြန်စစ်ကြည့်လို့ရတယ်။ EF Tools ကို ဒီနေရာ ကနေ Download လုပ်လို့လည်းရတယ်။

EF နှင့် Data တွေကို ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်နိုင်တဲ့ နည်းလမ်းများ

EF ကို အသုံးပြုပြီး Data တွေကို ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်နိုင်တဲ့နည်းလမ်း (၃) မျိုးရှိတယ်။

၁) Entity တွေကို Code ဖြင့်ရေးပြီး စတင်သည့်နည်းလမ်း။ ၄င်းကို Code First Approach လို့ခေါ်တယ်။ Developer တွေက Entity Class တွေကို Code တွေနှင့်ရေးမယ်။ Entity Class တွေရေးပြီးသွားရင် လိုအပ်တဲ့ Configuration Code တွေရေးမယ်။ စသည်ဖြင့် အကုန်လုံး Code တွေရေးပြီး လုပ်ဆောင်တာမျိုးဖြစ်တယ်။

၂) Entity တွေကို Model ဖြင့် စတင်သည့်နည်းလမ်း။ ၄င်းကို Model First Approach လို့ခေါ်တယ်။

Model တွေကိုဘယ်လိုဖန်တီးလဲ။

Project Menu ကနေ Add New Item ထဲကိုသွားလိုက်ရင် Data ဆိုတာရှိတယ်။ Data ကနေ ADO.NET Entity Data Model ဆိုတာကို Add လုပ်ပြီး Empty EF Designer model ဆိုတဲ့ Item ကိုအသုံးပြုပြီး Model တွေကိုဖန်တီးနိုင်တယ်။

၃) Entity တွေကို Database ဖြင့် စတင်သည့်နည်းလမ်း။ ၄င်းကို Database First Approach လို့ခေါ်တယ်။ Entity ဆိုတာ Database ထဲမှာတော့ Table ဖြစ်တယ်။ Entity တွေအတွက် Table တွေကို Database ထဲမှာ ဖန်တီးတာမျိုးကိုပြောတာဖြစ်တယ်။ Database ကရှိပြီးသားလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။

Code First Approach ဖြင့် EF ကိုလေ့လာခြင်း။

Entity ဆိုတာ Programming ထဲမှာတော့ Class ပဲဖြစ်ပါတယ်။ တစ်စုံတစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ Data Class တစ်ခုလို့ပြောရင် ပိုမှန်မယ်။ MVC မှာတော့ Data Model တစ်ခုလို့ပြောရင် ပိုမှန်မယ်။ အဲ့ဒီတော့ Data Model Class တွေကို အရင်ဦးဆုံး ဖန်တီးပေးရမယ်။ ပုံထဲက Models Folder အောက်မှာပြထားတဲ့အတိုင်း Data Model Class နှစ်ခုဖန်တီးလိုက်မယ်။

Position.cs

Employee.cs

enum ဆိုတာဘာလဲ။
Employee Class ထဲက enum ဆိုတာ C# မှာအသုံးပြုတဲ့ Keyword တစ်ခုဖြစ်ပြီး enumeration လို့ခေါ်တယ်။ enumeration ဆိုတာ မပြောင်းလဲပဲရှိနေတဲ့ Value အစုအဝေးတစ်ခုကို ပြောတာဖြစ်တယ်။ enum Value အစုအဝေးတစ်ခုကို ဖန်တီးပြီး အသုံးပြုထားတဲ့အတွက် Data တွေရဲ့ Type ကိုသေချာစွာ သတ်မှတ်သုံးစွဲနိုင်တယ်။ Employee Class မှာ Gender ခွဲခြားသတ်မှတ်ဖို့ သုံးထားတာဖြစ်တယ်။

virtual ဆိုတာဘာလဲ။
virtual ဆိုတာ C# မှာအသုံးပြုတဲ့ Keyword ဖြစ်ပြီး အခြား Class တွေက Employee Class ကိုခေါ်ယူသုံးစွဲတဲ့အခါမှာ (ဥပမာ။ Inheritance လုပ်သုံးတယ်။) ၄င်းရဲ့ Position ဆိုတဲ့ Property ကို override လုပ်ခွင့်ပေးထားခြင်းပဲဖြစ်တယ်။ Override လုပ်တယ်ဆိုတာ မိမိစိတ်ကြိုက် အဲ့ဒီ Property ကိုပြင်ဆင်၊ ချဲ့ထွင်နိုင်တာမျိုးကိုပြောတာဖြစ်တယ်။

ICollection ဆိုတာဘာလဲ။
Position Class ထဲက ICollection ဆိုတာ Collection Interface တစ်ခုဖြစ်တယ်။ C# မှာ Interface တွေကို I စကားလုံးနှင့်စပြီးသတ်မှတ်ထားတယ်။ Collection Class တွေဖြစ်တဲ့ List တို့ Dictionary တို့ကို သတ်မှတ်အသုံးပြုနိုင်တယ်။ လက်ရှိ Code ထဲမှာရေးထားတဲ့ ICollection<Employee> ဆိုတာ Employees တွေပါတဲ့ List တစ်ခုအတွက် သတ်မှတ်ထားတာဖြစ်တယ်။

Position.cs ထဲက...

public virtual ICollection<Employee> Employees { get; set; }

ဒီ Code ဟာတကယ်တော့ Navigation အတွက် အသုံးပြုတာဖြစ်တယ်။ Entity တွေဆိုတာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်သွယ်နေလေ့ရှိတယ်။ အဲ့ဒီ ဆက်သွယ်မှုတွေကို One to Many, Many to One, One to One, Many to Many စသည်ဖြင့်ခေါ်ကြတယ်။ ဒီဆက်သွယ်မှုတွေကို Navigation လို့ခေါ်တယ်။ Employee တစ်ယောက်မှာ Position တစ်ခုရှိနိုင်သလို Position တစ်ခုမှာလည်း Employee တွေအများကြီးရှိနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ ဆက်သွယ်မှုကိုပြောတာဖြစ်တယ်။

Database တစ်ခုအတွက် Class တွေဖန်တီးခြင်း
Data Model တွေတည်ဆောက်ပြီးသွားပြီဆိုရင် Database Context လို့ခေါ်တဲ့ Database တစ်ခုဖြစ်ပေါ်ဖို့ဖန်တီးပေးရမယ်။ Project ထဲမှာ DataAccessLayer လို့ခေါ်တဲ့ Folder တစ်ခုတည်ဆောက်လိုက်မယ်။

DataAccessLayer Folder ထဲမှာ EmployeeContext.cs နှင့် EmployeeInitializer.cs ဆိုတဲ့ Class နှစ်ခုဖန်တီးလိုက်မယ်။

EmployeeContext.cs

EmployeeInitializer.cs

DbContext ဆိုတာဘာလဲ။
Entity Framework မှာ အရေးပါပဲ Class တစ်ခုဖြစ်ပြီး Entity Class တွေနှင့် Database ကြားထဲမှာ Data နှင့်ပတ်သက်တဲ့ အလုပ်တွေကို ချိတ်ဆက်ပြီး အပြန်အလှန်လုပ်ဆောင်ပေးမယ့် Class တစ်ခုဖြစ်တယ်။ EmployeeContext ကို DbCotext Class ကနေ Inherit လုပ်ပြီး တည်ဆောက်ထားတာဖြစ်တယ်။ C# မှာ Inherit လုပ်ရင် (:) ကိုအသုံးပြုတယ်။ EmployeeContext ဟာ Derived Class ဖြစ်ပြီး DbContext ဟာ Base Class ဖြစ်တယ်။ base("EmployeeContext") က Database Connection String ကို သတ်မှတ်တာဖြစ်တယ်။ Connection String ကို Web.config ထဲမှာ သတ်မှတ်ပေးရမှာဖြစ်တယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။

DbSet ဆိုတာဘာလဲ။
Entity Set တစ်ခုကို DbSet လို့ခေါ်တယ်။ Entity ထဲမှာရှိတဲ့ Data တွေကို CRUD (Create, Read, Update, Delete) အလုပ်တွေကို လုပ်ဖို့အတွက်ဖြစ်တယ်။ Entity Set ဟာ Collection တစ်ခုအနေနှင့်တည်ရှိတာဖြစ်တဲ့အတွက် DbSet<Employee> လို့ရေးပေးရတာဖြစ်တယ်။ အမည်ကိုလည်း Employee တွေ အများကြီးရှိမှာမို့လို့ Employees လို့ပေးလိုက်တယ်။ Database တစ်ခုတည်ဆောက်ပြီးသွားတဲ့အခါမှာ Employees နှင့် Positions ဆိုတဲ့ Table နှစ်ခုကို ရလာမှာဖြစ်တယ်။

Initializer Class က ဘာအတွက်လဲ။
Application ကို Run လိုက်တဲ့အခါမှာ Project မှာ Database မရှိခဲ့ဘူးဆိုရင် DbContext က သူ့မှာရှိတဲ့ DbSet တွေနှင့် Database တစ်ခုကို တည်ဆောက်ပေးမယ်။ Database ကို တည်ဆောက်ပြီးသွားရင် တစ်ချို့ Table တွေထဲမှာ Data တွေကို အဆင်သင့် ထည့်သွင်းပေးထားချင်တဲ့အခါမှာ Initializer Class ကိုဖန်တီးပေးရတယ်။ အခု Initializer Class ရဲ့ Base Class က DropCreateDatabaseIfModelChanges ဖြစ်တယ်။ ဒီ Class လုပ်ပေးမှာက DbContext ကဖန်တီးလိုက်တဲ့ Database ကိုနောက်ပိုင်းမှာ ပြင်ဆင်မှုတွေ လုပ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် Database အဟောင်းကိုဖျက်ပြီး Database အသစ်ဖန်တီးတဲ့အလုပ်ကို လုပ်ပေးတယ်။ နောက်ပြီး Data အသစ်တွေထည့်လိုက်ရင်လည်း Database ထဲက Table တွေထဲကို ထည့်ပေးမှာဖြစ်တယ်။ လက်ရှိ Code ထဲမှာတော့ Position (၅)ခုကို ForEach Loop နှင့်ပတ်ထည့်ထားပြီး context.SaveChanges() နှင့်သိမ်းထားတယ်။

Web.config ထဲမှာ Configuration များထည့်သွင်းခြင်း
Database အတွက်လိုအပ်တဲ့ Class တွေဖန်တီးပြီးသွားပြီဆိုရင် Web.config ထဲမှာ Database နှင့်သက်ဆိုင်တဲ့ Configuration တွေသတ်မှတ်ပေးရမယ်။

Web.config ထဲက ပုံမှာပြထားတဲ့အတိုင်း entityFramework tag ထဲမှာ Config ကိုထည့်ပေးရမယ်။

context ထဲက type attribute မှာ SamplePrjEntityFramework.DataAccessLayer namespace အောက်မှာရှိတဲ့ EmployeeContext ကိုသတ်မှတ်ပေးရမယ်။ နောက်ပြီး context အောက်မှာ databaseInitializer ရဲ့ Type မှာလည်း EmployeeInitializer ကိုထည့်ပေးရမယ်။ ဒါတွေပြီးသွားရင် Connection String ထည့်ပေးရမယ်။ ပုံမှာပြထားတဲ့အတိုင်း entityFramework tag အပိတ်ရဲ့ အောက်မှာ ထည့်ပေးလိုက်တယ်။

name မှာ Class အမည်အတိုင်းပဲ EmployeeContext ဆိုပြီးသတ်မှတ်ပေးရမယ်။ connectionString ရဲ့ Data Source မှာ (LocalDb) MSSQLLocalDB လို့သတ်မှတ်ထားတယ်။ LocalDb ဆိုတာ SQL Server Express ထဲက Light Database Engine တစ်ခုပဲဖြစ်တယ်။ Visual Studio Environment မှာအလွယ်တကူ အသုံးပြုလို့ရတဲ့ Database Engine ဖြစ်တယ်။ (မှတ်ချက်။ တကယ်အလုပ်လုပ်တဲ့ Production Environment မှာဆိုရင်တော့ SQL Server ကိုပြန်ပြောင်းပေးရမှာဖြစ်တယ်။) AttachDBFilename မှာ Database File သိမ်းမယ့်နေရာနှင့် အမည်ကို ညွှန်းပေးထားတယ်။ အမည်ကို Employee ပေးထားပြီး နေရာက Project ထဲက App_Data ဆိုတဲ့ Folder နေရာပဲဖြစ်တယ်။ Initial Catalog မှာ Database အမည်ကိုလည်း EmployeeDB ဆိုပြီး နာမည်ပေးလိုက်တယ်။ လောလောဆယ် Application ထဲမှာ Database ရှိမှာမဟုတ်သေးဘူး။ Application ကို Run မှသာ Project ထဲက App_Data Folder ထဲမှာ .mdf နှင့် Database တစ်ခုကို ဖန်တီးပေးမှာဖြစ်တယ်။ လောလောဆယ် Run လို့ရမှာမဟုတ်သေးဘူး ဘာလို့လည်းဆိုတော့ Project မှာ View နှင့် Controller တွေမရှိသေးတာကြောင့်ဖြစ်တယ်။

Controller နှင့် View တွေဖန်တီးခြင်း
Controller Folder မှာ Right Click နှိပ်ပြီး Add မှ Controller ကို Click နှိပ်လိုက်ရင် Dialog Box တစ်ခုထွက်လာမယ်။ Empty Controller ကိုရွေးလိုက်မယ် ပြီးရင် HomeController လို့အမည်ပေးလိုက်မယ်။

ပြီးရင် View() ပေါ်မှာ Right Click နှိပ်ပြီး Add View နှင့် View တစ်ခုထည့်လိုက်မယ်။ View name မှာ Index လို့ပေးမယ်။ Template မှာ Empty (without model) ကိုရွေးပြီး Add ကိုနှိပ်လိုက်ရင် အခုလို View နှင့် Shared View တွေ့ရလာလိမ့်မယ်။

Index.cshtml ထဲမှာလည်း အခုလိုတွေ့ရလိမ့်မယ်။

Index ကို Home လို့ပြောင်းလိုက်မယ်။ ပြီးရင် Shared အောက်က _Layout.cshtml ထဲမှာ Html ActionLink တစ်ခုထည့်လိုက်မယ်။ Home စာသားနှင့် Home Controller ထဲက Index ဆိုတဲ့ ActionResult ကိုအလုပ်လုပ်မှာဖြစ်တယ်။

ပြီးရင်နောက်ထပ် Controller တစ်ခုကို Controller ပေါ်မှာ Right Click နှိပ်ပြီး ထပ်ထည့်လိုက်မယ်။

ဒီ Controller ကိုတော့ Entity Framework ကိုအသုံးပြုမယ့် Controller အမျိုးအစားကိုရွေးပေးရမယ်။

Model class မှာ Employee ကိုရွေးမယ် Data context class မှာ EmployeeContext ကိုရွေးမယ်။ ပြီးရင် Add နှင့်ထည့်လိုက်တယ်။ အားလုံးပြီးသွားတဲ့အခါ Employees View နှင့် Code တွေကို အလိုလျှောက် ဖန်တီးပေးလိမ့်မယ်။

တကယ်တော့ ဒီ Code တွေဟာ Auto Generate လုပ်ပေးသွားတာ ဖြစ်တယ်။ Employee View ကို Link လုပ်ဖို့ _Layout.cshtml ထဲက ActionLink အောက်မှာ နောက်ထပ် ActionLink တစ်ခုထပ်ထည့်လိုက်မယ်။

<li>@Html.ActionLink("Employee", "Index", "Employees")</li>

ပြီးရင် Employee Controller ထဲက Code တွေထဲကတစ်ချို့ Code တွေကို ကြည့်မယ်ဆိုရင်...

private EmployeeContext db = new EmployeeContext();

Controller တစ်ခုထဲမှာ Database ထဲက Data တွေနှင့်ပတ်သက်တဲ့အပိုင်းတွေကို ဆောင်ရွက်ချင်တဲ့အခါမှာ DataAccessLayer ထဲမှာ ရေးထားတဲ့ EmployeeContext Class ကိုခေါ်ပြီးအခုလို အသုံးပြုရတာဖြစ်တယ်။

if (id == null)

{

return new HttpStatusCodeResult(HttpStatusCode.BadRequest);

}

Employee Id က null ဖြစ်ခဲ့ရင် ဆက်လုပ်လို့မရတဲ့အတွက် HttpStatusCodeResult တစ်ခုကို return ပြန်ပေးတာ ဖြစ်တယ်။ HttpStatusCodeResult instance ထဲမှာ HttpStatusCode parameter ထည့်ပေးရမယ်။ HttpStatusCode ထဲမှာ enum values တွေပါတယ်။ လက်ရှိ Code ထဲမှာတော့ BadRequest ဆိုတဲ့ enum value ကိုအသုံးပြုထားတယ်။

ValidateAntiForgeryToken
Create, Edit, DeleteConfirmed စတဲ့ Post Action (၃)ခုမှာ အသုံးပြုထားတဲ့ Attribute တစ်ခုဖြစ်တယ်။ Data တွေပါတဲ့ Form Request တစ်ခုကို Server ဆီပို့တဲ့အခါမှာ မှန်ကန်မှုမရှိတဲ့ Data တွေကိုလက်မခံပဲ ကာကွယ်ပေးတဲ့ Attribute တစ်ခုပဲဖြစ်တယ်။ အဓိကကာကွယ်ပေးတာက Cross-Site Attack လို့ခေါ်တဲ့ Script တွေကို Data တွေနှင့်အတူထည့်သွင်းပြီး Website ကိုတိုက်ခိုက်ခြင်းတွေကိုပဲဖြစ်တယ်။

Bind Attribute
Edit နှင့် Create Post Action တွေမှာ Bind Attribute ကိုအသုံးပြုထားပြီး သူ့နောက်မှာ Employee Model သတ်မှတ်ထားတယ်။ Model ထဲက အသုံးပြုချင်တဲ့ Property တွေကို သတ်မှတ်ပြီးအသုံးပြုတာပဲဖြစ်တယ်။

Record ရှာဖွေခြင်း
Table တစ်ခုထဲမှာရှိတဲ့ Record တွေကိုရှာဖွေတဲ့အခါမှာ Find နှင့်ရှာရပါတယ်။ Primary Key သတ်မှတ်ထားတဲ့ Field ကို Find ထဲမှာထည့်ပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။

Employee employee = db.Employees.Find(id);

Record အသစ်ထည့်ခြင်း
Table ထဲကို Record တွေထည့်တဲ့အခါမှာ Add နှင့်ထည့်ပါတယ်။ ပြီးရင်တော့ SaveChanges နှင့် သိမ်းပေးရပါတယ်။

db.Employees.Add(employee);
db.SaveChanges();

Record ဖျက်ခြင်း
Table ထဲမှာရှိပြီးသား Record တစ်ခုကို ဖျက်ချင်တဲ့အခါမှာ၊ ဖျက်ချင်တဲ့ Record ကိုရှာဖွေပြီး Remove နှင့် ဖျက်နိုင်ပါတယ်။ ပြီးသွားရင်တော့ SaveChanges နှင့်ပြန်သိမ်းပေးရပါတယ်။

db.Employees.Remove(employee);
db.SaveChanges();

Entity Framework နှင့် Database ကိုကိုင်တွယ်ပြီး အလုပ်လုပ်တဲ့အခါမှာ Code အများကြီးရေးစရာ မလိုတဲ့အတွက် အချိန်ကုန်သက်သာသွားပါတယ်။

Application ကို Run ခြင်း
Application ကို စတင် Run လိုက်တဲ့အခါမှာ Home Controller ရဲ့ Index View အရင်ပေါ်လာပါလိမ့်မယ်။

Employee ကို သွားလိုက်ရင် Employee Controller ရဲ့ Index ကိုအလုပ်လုပ်တဲ့အခါမှာ Employee List ကို View ထဲမှာပြထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် Table တစ်ခုအနေနှင့် ပြပေးမှာဖြစ်တယ်။

Employee Controller ကို စတင်အလုပ်လုပ်တာနှင့် Database ဖိုင်ကို Project ထဲက App_Data Folder ထဲမှာ ဖန်တီးပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။

Create New နှင့် Employee Record အသစ်တစ်ခုထည့်ကြည့်လိုက်တယ်။

Create ကို Click နှိပ်လိုက်တယ်...

Employee Record တစ်ခုဝင်သွားတယ်။ Table ရဲ့ ညာဘက်မှာ Edit, Detail နှင့် Delete ဆိုတဲ့ Links တွေပေါ်လာမယ်။ ထည့်လိုက်တဲ့ Record ဟာ Database ထဲကိုရောက်မရောက် စစ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် SQL Server Object Explorer မှတဆင့် Table ထဲမှာ စစ်ကြည့်လို့ရတယ်။

တကယ်တော့ ဒီ Application ဟာပြီးပြည့်စုံတဲ့ Application တစ်ခုတော့မဟုတ်သေးပါဘူး။ Application မှာ လိုအပ်ချက်တွေ ရှိနေပါသေးတယ်။ Entity Framework နှင့်ပတ်သက်လို့ကတော့ ဒီလောက်ပါပဲ။

'Ajax' does not exist in the namespace 'System.Web.Mvc' Error ဖြစ်ခြင်း

2017-01-31T14:33:00.002+08:00

ASP.Net MVC Empty Project တစ်ခုကိုယူလိုက်တဲ့အခါ Project ထဲမှာပါလာတဲ့ System.Web.Mvc Assembly ဖိုင်ဟာ Old Version ဖြစ်နေခဲ့ရင် Application ကို Run လိုက်တဲ့အခါမှာ အောက်ပါ Error ဖြစ်လေ့ရှိပါတယ်။ အကယ်၍ Empty Project မဟုတ်ပဲ MVC Web Application ဆိုရင်တော့ Error မဖြစ်ပါဘူး။ ဘာလို့လည်းဆိုတာ့ Assembly File ဟာ Updated ဖြစ်တဲ့ File ပါလာလို့ပါ။

ဖြေရှင်းနည်း (၁)

၁) Manage NuGets Package for Solutions ကိုသွားပါ။

၂) Microsoft ASP.NET MVC Package ကို Install လုပ်ပေးလိုက်ပါ။

ဖြေရှင်းနည်း (၂)

၁) Package Manager Console ကိုသွားပါ။

၂) Uninstall-Package Microsoft.AspNet.Mvc Command နှင့် လက်ရှိရှိနေတဲ့ Assembly File ကို Uninstall လုပ်လိုက်ပါ။

၃) Install-Package Microsoft.AspNet.Mvc Command နှင့် Install ပြန်လုပ်လိုက်ပါ။

အဲ့ဒီနည်းလမ်း (၂) ခုထဲကတစ်နည်းနည်းနှင့် ဖြေရှင်းပြီးသွားရင် MVC Assembly File Update ဖြစ်သွားတဲ့အတွက် Error ရှင်းသွားပါလိမ့်မယ်။

စိတ်အမာရွတ်

2017-01-30T09:45:00.000+08:00

လူတစ်ယောက်ရဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖြူတာ၊ မဲတာ၊ ဝတာ၊ ပိန်တာ ကို အမြင်အားဖြင့်ခွဲခြား သိနိုင်ပေမယ့်၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှင့်ပတ်သက်ပြီး ခွဲခြားသိနိုင်ဖို့ ခက်ခဲတယ်။ လူတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာကို အခြားသူတစ်ယောက်က ဝေဖန်တဲ့အခါမှာ ဝေဖန်တဲ့လူမှာလည်း သူဝေဖန်လိုက်တဲ့လူနှင့် တူညီတဲ့ စိတ်အခံရှိနေတတ်တယ်လို့ ယူဆတယ်။ ဝေဖန်တယ်ဆိုတာ အပြုသဘောမဆောင်တဲ့ ဝေဖန်ခြင်းမျိုးကိုပြောတာပါ။ တစ်ချို့လည်း မိမိကိုယ်ကို၊ သူတစ်ပါး သနားအောင်ဖြစ်ဖြစ်၊ အထင်ကြီးအောင်ဖြစ်ဖြစ်၊ စိတ်ကသိကအောင့်ဖြစ်အောင် ဖြစ်ဖြစ်၊ အမြဲလိုလို ပြုမူ၊ ပြောဆိုလေ့ရှိကြတယ်။ ဒါမျိုးတွေကို ဖေ့ဘွတ်ထဲက အချို့ပို့စ်တွေ၊ ကွန့်မန့်တွေကိုကြည့်ရင်တွေ့နိုင်တယ်။ ဖေ့ဘွတ်ထဲမှာ မိမိအကြောင်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး ပြောဆိုတာမျိုးတွေဖြစ်တဲ့ "ငါ ဘယ်လိုစားတယ်၊ ငါ ဘယ်လိုနေတယ်၊ ငါ ဘယ်လိုပျော်တယ်၊ ငါ ဘယ်သူတွေနှင့် ပေါင်းသင်းနေတယ်၊ ငါ ရိုးသားတယ်၊ ငါ မနာလိုမဖြစ်ဘူး" စသည့်ဖြင့် မြင်တွေ့နိုင်တယ်။ ငယ်စဉ်က မိသားစုမှာငွေကြေး ချို့တဲ့ခဲ့ရင်၊ တစ်ပါးသူအထင်သေးမှာ ကြောက်တဲ့စိတ်၊ မနာလိုစိတ်၊ အမြင်နှင့် အထင်ကြီးစိတ်၊ မိမိကို သနားစေချင်တဲ့စိတ်၊ ကြွားဝါချင်တဲ့စိတ် စသည်ဖြင့် အနည်းအများ ရှိခဲ့ကြတယ်။ ငွေကြေး ချမ်းသာခဲ့ရင် (သို့) အသင့်အတင့်ရှိခဲ့ရင်လည်း တစ်ပါးသူကို အလွယ်တကူ အထင်သေးစိတ်၊ မောက်မာပြီး မာနကြီးတဲ့စိတ်၊ အရာရာကို ပေါ့ပေါ့တန်တန် သဘောထားတဲ့စိတ်၊ အလိုလောဘစိတ် စသည်ဖြင့် အနည်းအများ ရှိခဲ့ကြတယ်။ ဒါတွေဟာ တကယ်တော့ ပတ်ဝန်းကျင်ကြောင့် မိမိစိတ်အခံမှာ ကူးစပ်ခဲ့မှုတွေ၊ စိတ်ဒဏ်ရာတွေနှင့် ဗီဇတွေကြောင့်လို့ ယူဆတယ်။ ကျွန်တော်တို့ လူမှုပတ်ဝန်းကျင် ဆိုတာကလည်း မိမိတို့ပြောဆို၊ ပြုမူနေတဲ့ အချို့အရာတွေဟာ ငယ်ရွယ်သူတွေ အတုယူသွားနိုင်လား၊ အခြားသူတွေ စိတ်ဒဏ်ရာရစေနိုင်လား ဆိုတာမျိုးတွေကို သူတို့ကိုယ်တိုင်တောင် မသိတဲ့လူမျိုးတွေ အများအပြားတွေ့ဖူးတယ်။ ပြင်ပရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်မိလို့ ရရှိခဲ့တဲ့ ဒဏ်ရာတွေကို မြင်နိုင်ပေမယ့်၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာရရှိခဲ့တဲ့ ဒဏ်ရာတွေကို မမြင်နိုင်သလို မိမိတို့ကိုယ်တိုင်တောင် မသိခဲ့တာမျိုးတွေလည်း ရှိတယ်။ တကယ်တော့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပဲဖြစ်ဖြစ် ဒီဒဏ်ရာတွေဟာ လူရယ်လို့ဖြစ်လာရင် ကလေးအရွယ်ကစပြီး၊ အသက်ကြီးတဲ့အချိန်အထိ အချိန်မရွေးဖြစ်နိုင်တယ်။ ကလေးအရွယ်မှာ ဒီဒဏ်ရာတွေမဖြစ်ဖို့ ဘိုးဘွား၊ မိဘ၊ ဦးလေး၊ အဒေါ်၊ ညီကိုမောင်နှစ်မ စတာတွေမှာ အဓိကတာဝန်ရှိတယ်။ ငယ်ရွယ်စဉ်မှာပတ်ဝန်းကျင်က ပုံသွင်းပေးလိုက်တဲ့ စိတ်ဓါတ်အခံတွေ၊ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာတွေနှင့် ဗီဇတွေပေါ်မူတည်ပြီး အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြုမူဆက်ဆံလေ့ရှိကြတယ်။ အဲ့ဒါကြောင့် လူအများအမြင်မှာ၊ ရိုင်းတယ်၊ ဆိုးတယ်၊ ယဉ်ကျေးတယ်၊ လိမ္မာတယ်၊ မနာလိုဖြစ်တယ်၊ မောက်မာတယ်၊ ကြွားဝါတယ် စသည်ဖြင့် ဖြစ်လာခဲ့တယ်။ အဲ့ဒါကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကောင်းဖို့ အရေးကြီးတယ်လို့ ပြောလေ့ရှိကြသလို၊ ဗီဇကောင်းဖို့လည်းလိုတယ်လို့ ပြောလေ့ရှိကြတယ်။ ဗီဇကောင်းခဲ့ရင် ပတ်ဝန်းကျင်က အတွေ့အကြုံနှင့် ကြိုးစားအားထုတ်မှုတွေကနေ အသိ၊အမြင်တွေ ရနိုင်တယ်။ ဗီဇလည်းကောင်းတယ် သို့သော် ပတ်ဝန်းကျင်က အတွေ့အကြုံတွေကို သင်ယူရမှန်းလည်းမသိခဲ့ဘူး၊ ကြိုးစားအားထုတ်မှုလည်း မရှိခဲ့ဘူးဆိုရင် လူတစ်ယောက်ရဲ့ အကျင့်စရိုက်ဟာ ပြောင်းမှာမဟုတ်သလို၊ ဗီဇမကောင်းခဲ့ရင်လည်း ထိုနည်းတူစွာပဲ ပြောင်းလဲမှာမဟုတ်ဘူး။ ဘယ်သူပဲပြောင်းလဲဖို့ပြောပြော ပြောင်းလဲဖို့ခဲယဉ်းတယ်။ အသက်ကြီးတဲ့အချိန်မှာ ကြုံတွေ့ရမယ့် ပြဿနာ၊ အရေးကိစ္စတွေဟာ ငယ်စဉ်ကထက် ပိုကြီးမားတဲ့အတွက် စိတ်ဒဏ်ရာရခဲ့ရင်လည်း ပိုကြီးမားနိုင်တယ်၊ စိတ်အမာရွတ်လည်း ကြီးကြီးမားမား ကျန်ခဲ့နိင်တယ်။ ပြဿနာ၊ အရေးကိစ္စ ဆိုတာမျိုးကလည်း မမျှော်လင့်ပဲ ရောက်လာလေ့တယ်။ ရောက်လာခဲ့ရင်လည်း စိတ်ဒဏ်ရာကြောင့်၊ ရုပ်မှာဖြစ်ဖြစ်၊ ရုပ်ဒဏ်ရာကြောင့် စိတ်မှာပါဖြစ်ဖြစ် ထပ်ဆင့် ဒဏ်ရာရသွားတာမျိုးတွေလည်း ရှိတယ်။ ဘဝအချိုးအကွေ့မှာ ကြီးမားတဲ့ ပြဿနာ၊ အရေးကိစ္စတွေကြုံတွေ့ဖူးတဲ့လူတိုင်း ခဏတော့ ယိုင်နဲ့သွားကြတယ်။ ပြန်တည့်မတ်ပြီး ရှေ့ဆက်သွားနေစေဦးတော့ အမာရွတ်ကတော့ ကျန်နေဆဲပဲ။ ဒီအမာရွတ်တွေဟာ နောင်ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာတွေကို ကာကွယ်ပေးနိုင်တဲ့ တံတိုင်းတွေလိုပဲဖြစ်တယ်။ ဒီတံတိုင်းတွေကြောင့်ပဲ လောကဓံဆိုတာကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်လာတာမျိုးတွေ ဖြစ်လာကြတယ်။ တကယ့်စစ်မှန်တဲ့ ကိုယ်ချင်းစာစိတ်ဆိုတာ စိတ်အမာရွတ်ကျန်ခဲ့တဲ့သူအချင်းချင်းမှာမှ ရှိနိုင်တာမျိုးပါ။

Cloud ဆိုတာဘာလဲ။

2017-01-23T20:50:00.002+08:00

Cloud ဆိုတာ တကယ်တော့ Internet ကို ခေတ်ဆန်ဆန် တင်စားသုံးနှုံးခေါ်ဆိုတဲ့ ယေဘူယ စကားလုံးတစ်လုံးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ Internet ထဲမှာယခင်က Website တွေ၊ သာမာန် Email တွေသာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သုံးစွဲနိုင်ခဲ့ကြပေမယ့်။ နောက်ပိုင်းမှာ ဓါတ်ပုံ၊ သီချင်း၊ ဗွီဒီယို၊ အချက်အလက် စသည့် ဖိုင်တွေပါ သိမ်းဆည်းနိုင်ခဲ့ကြတယ်။ အဲ့ဒီနည်းပညာတွေပေါ်လာတဲ့ အချိန်ကစပြီး Cloud ဆိုတဲ့စကားလုံးလည်း တွင်ကျယ်လာခဲ့တယ်။ Cloud Computing, Cloud Storage, Cloud Server, Cloud Application စသည်ဖြင့် နည်းပညာအသစ်တွေနှင့်စကားလုံးအသစ်တွေလည်း ပေါ်ထွက်လာခဲ့တယ်။ အခုဆိုရင် Cloud ထဲမှာ Storage, Data Processing, Sharing, Communication, Infrastructure စတဲ့အလုပ်တွေကိုပါ လုပ်ဆောင်နိုင်နေပြီဖြစ်တယ်။

Cloud Computing
ကွန်ပျူတာတစ်လုံးကို အသုံးပြုပြီး လုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို Internet Website တွေကနေအကုန်လုံး လုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့ နည်းပညာဖြစ်ပါတယ်။ ဖုန်း (သို့) ကွန်ပျူတာကို အင်တာနက်ချိတ်ဆက်ထားရန်သာလိုအပ်ပြီး၊ ကွန်ပျူတာမှာလည်း Operating System (ဥပမာ Windows) နှင့် Browser (ဥပမာ Chrome) ပဲအဓိက ရှိရန်လိုအပ်ပါတယ်။ Cloud Computing ထဲမှာအသုံးပြုနိုင်တဲ့ Applications တွေကို Cloud Application လို့ခေါ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီ Application တွေကို အင်တာနက်အသုံးပြုသူတွေအတွက် IT ကုမ္ပဏီတွေက ဝန်ဆောင်မှုပေးထားတာဖြစ်ပါတယ်။ Cloud Computing ထဲက ဝန်ဆောင်မှုတွေကို အဓိက Model (၃)မျိုးနှင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားပါတယ်။ အောက်ဖေါ်ပြပါပုံထဲမှာ Cloud Computing ထဲက ဝန်ဆောင်မှု Model (၃)မျိုးနှင့် User ပုံစံ (၃)မျိုးကို တွေ့နိုင်ပါတယ်။

Software as a Service (SaaS)

Computer တစ်လုံးမှာမည်သည့် Application ပဲသုံးချင်သုံးချင် Install မလုပ်ပဲသုံးလို့မရနိုင်ပါဘူး။ Cloud Computing မှာတော့ Install လုပ်စရာမလိုပဲ Cloud ထဲက Application တစ်ခုကို Browser ကနေ အသုံးပြုလို့ရတဲ့ ဝန်ဆောင်မှု Model ကို SaaS လို့ခေါ်ပါတယ်။ SaaS ဟာ တကယ်တော့ End User လို့ခေါ်တဲ့ Application အသုံးပြုမယ့်သူတွေအတွက် ဖြစ်ပါတယ်။ SaaS မှာဖိုင်ကို Storage လုပ်နိုင်တဲ့ Website တွေလည်းပါဝင်ပါတယ်။ ဥပမာဆိုရင် Google Drive, DropBox, Box, iCloud, OneDrive, Mega, pCloud စသည့် Cloud Storage Website တွေဖြစ်ပါတယ်။ Cloud Storage ထဲမှာ ဖိုင်တွေသိမ်းထားခြင်းအားဖြင့် ဘယ်နေရာရောက်ရောက် ဖုန်း (သို့) ကွန်ပျူတာကနေ Cloud Storage ထဲကဖိုင်ကိုဖွင့်ပြီး လိုအပ်တာကို အလွယ်တကူ လုပ်ဆောင်နိုင်တယ်။ (မှတ်ချက်။ ဖုန်း (သို့) ကွန်ပျူတာထဲက ဖိုင်နှင့် Cloud Storage ထဲကဖိုင် Sync (တပြေးတည်းအတူတူ) ဖြစ်အောင် သက်ဆိုင်ရာ Application (ဥပမာ DropBox) ကို Install လုပ်ထားပေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။)။ Cloud Storage နည်းပညာကြောင့် ဖိုင်တွေကို Cloud ထဲမှာသိမ်းလာကြတဲ့အတွက် USB Stick အသုံးပြုမှုလည်း နည်းသွားခဲ့တယ်။ Cloud Storage ထဲက ဖိုင်တွေကို အလွယ်တကူ Share နိုင်တယ်၊ Stick ကဲ့သို့ပျောက်တာ၊ ပျက်စီးတာမျိုး မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ပိုပြီးလုံခြုံစိတ်ချရတယ်၊ စတာတွေအပြင် USB Stick တစ်ချောင်းထက်ပိုတဲ့ ပမာဏကို Register လုပ်ပြီး အခမဲ့ အသုံးပြုနိုင်တယ်။ ဥပမာ Mega 50GB အထိ၊ Google Drive 15GB အထိ၊ pCloud 10GB အထိ၊ MediaFire 10GB အထိ၊ Box 10GB အထိ Register လုပ်ပြီးအခမဲ့ အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ အခြား Storage Website တွေလည်း အများကြီးရှိပါသေးတယ်။ တကယ်တော့ ဒီသိမ်းဆည်းနိုင်တဲ့ ပမာဏဟာ တစ်ကိုယ်ရေ အသုံးပြုဖို့အတွက် လုံလောက်မှုရှိပေမယ့်၊ ဒီထက်ပိုသုံးချင်ရင် (သို့) အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမှာ အသုံးပြုမယ်ဆိုရင် ကျသင့်ငွေပေးချေပြီး အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ SaaS မှာ ရုံးလုပ်ငန်းတွေအတွက် အသုံးပြုနိုင်တဲ့ Application တွေလည်းရှိပါတယ်။ ဥပမာ Google က Office တွေအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ Application တစ်ခုဖြစ်တဲ့ G Suit ဆိုတာရှိပါတယ်။ G Suit ထဲမှာ ကျွန်တော်တို့အသုံးပြုနေကြ Gmail အပြင် Microsoft Office ကဲ့သို့ Application တွေဖြစ်တဲ့ (DOCS, SHEETS, FORMS, SLIDE, SITES ) စတာတွေကို စုပေါင်းထားတဲ့ Office Suit တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ G Suit ကို အသုံးပြုဖို့ User တစ်ယောက်အတွက် တစ်နှစ်ကို USD50 ကျသင့်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ Microsoft မှာလည်း Office Applications တွေနှင့် Skype, OneDrive စတာတွေကိုပေါင်းစပ်ထားတဲ့ Office 365 ဆိုတာရှိပါတယ်။ ၄င်းကတော့ တစ်လကို အနည်းဆုံး USD8.25 ကျသင့်မှာဖြစ်ပါတယ်။ Micrsoft ရဲ့ Office 365 ကိုမြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း တရားဝင်အသုံးပြုနိုင်ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုဆိုရင် Application တော်တော်များများကို Cloud ကတဆင့်အသုံးပြုနိုင်တာကြောင့် ကွန်ပျူတာမှာ Install မလုပ်လည်းရတဲ့အတွက် အခြားကုန်ကျစရိတ်တွေလည်း သက်သာသွားနိုင်သလို၊ Software ကုမ္ပဏီတွေအနေနှင့်လည်း Pirate Software တွေကိုကာကွယ်ပြီးသားလည်း ဖြစ်သွားပါတယ်။

Platform as a Service (PaaS)

PaaS ဆိုတာ Application Developer တွေနှင့်သက်ဆိုင်တဲ့ ဝန်ဆောင်မှု Model ပုံစံပဲဖြစ်ပါတယ်။ Developer အတွက်လိုအပ်တဲ့ Resource တွေဖြစ်တဲ့ Database Engine တွေ, Scripting Framework တွေ၊ Deployment လုပ်နိုင်တဲ့ Service တွေ၊ Distribute Version Control System တွေ စသည်ဖြင့် Application Development နှင့် Deployment လုပ်တဲ့အခါမှာလိုအပ်တဲ့ Tools တွေကို အကုန်ရနိုင်အောင် ဖန်တီးပေးထားတဲ့ Platform တွေပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ Platform တွေထဲမှာ Developer တွေလိုအပ်တဲ့ အလုပ်လုပ်နိုင်ဖို့သက်ဆိုင်ရာ Client Software ကိုစက်ထဲမှာ Install လုပ်ပေးဖို့တော့လိုပါတယ်။ ဥပမာ Cloud ထဲက MySQL Server ကိုလှမ်းအသုံးပြုနိုင်ဖို့ MySQL Workbench (သို့) Toad ကဲ့သို့သော Software လိုပါတယ်။ ဥပမာအနေနှင့် PaaS Model တွေကတော့ Heroku, Google App Engine, Red Hat's OpenShift, Joyent Accelerator စတာတွေပဲဖြစ်ပါတယ်။ Heroku ကို Register လုပ်ပြီး Developer တစ်ယောက်စာအခမဲ့ စမ်းသပ်အသုံးပြုခွင့်ရနိုင်ပါတယ်။ Google App Engine ကိုလည်း Google Account ရှိရင် အခမဲ့အသုံးပြုနိုင်တယ်။ သို့သော် Credit Card အချက်အလက်တွေတော့ ထည့်ပေးဖို့လိုပါတယ်။

Infrastructure as a Service (IaaS)

IaaS ဆိုတာ Network သမားတွေနှင့်သက်ဆိုင်တဲ့ Cloud ထဲက ဝန်ဆောင်မှု Model ပုံစံဖြစ်ပါတယ်။ Cloud ထဲမှာ Server တွေ၊ Storage တွေ၊ Networking နှင့်သက်ဆိုင်တာတွေ၊ စတာတွေကို မိမိလိုသလို သတ်မှတ်ပြီး အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအတွက် Infrastructure ကို Cloud ထဲမှာ တည်ဆောက်နိုင်တဲ့ ဝန်ဆောင်မှု Model ပုံစံဖြစ်ပါတယ်။ Cloud ထဲမှာ တည်ဆောက်တာဖြစ်တာကြောင့် အခြားကုန်ကျစရိတ်တွေလည်း သက်သာသွားနိုင်ပါတယ်။ IaaS နှင့် PaaS နှစ်မျိုးပေါင်းစပ်ထားတဲ့ Model ပုံစံကို Amazon AWS နှင့် Microsoft Azure မှာတွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ Amazon AWS မှာဆိုရင် Developer တွေအတွက်လိုအပ်တာတွေ ထည့်သွင်းပေးထားသလို Network သမားတွေအတွက်လည်း Amazon EC2 ဆိုတာထည့်သွင်းထားပါတယ်။ Amazon EC2 ထဲမှာ Virtual Server တစ်လုံးကို မိမိစိတ်ကြိုက် Hardware သတ်မှတ်ချက်နှင့် OS ကိုရွေးချယ်ပြီး တည်ဆောက်လို့ရပါတယ်။ Virtual Server မှာလည်း Network Setting တွေသတ်မှတ်နိုင်ပါတယ်။ Client တွေအတွက် Virtual Desktop တွေလည်း ဖန်တီးနိုင်ပါတယ်။ Amazon AWS ကို Register လုပ်ပြီး (၁၂)လ အခမဲ့သုံးစွဲနိုင်ပါတယ်။ Register လုပ်တဲ့အခါမှာ Credit Card နှင့်ပတ်သက်တဲ့အချက်အလက်တွေ ထည့်သွင်းပေးဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ Microsoft Azure ကိုလည်း Register လုပ်ပြီး ရက်(၃၀) အခမဲ့စမ်းသပ်သုံးစွဲလို့ရပါတယ်။ အခြား Provider တွေဖြစ်တဲ့ Google Compute Engine, SoftLayer, IBM Cloudburst, Rackspace, HPE ConvergedSystem စသည်ဖြင့် နောက်ထပ် IaaS Provider တွေအများကြီးရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒီ Provider တွေသတ်မှတ်ထားတဲ့ စျေးနှုံးတွေက ကျွန်တော်တို့ပြောလေ့ရှိတဲ့ စကားတစ်ခွန်းလို ကြိုက်သလောက်စား ကျသလောက်ရှင်း ဆိုတာမျိုး၊ မိမိသုံးတဲ့ပမာဏပေါ်မူတည်ပြီး နာရီ(သို့)လ အလိုက် စျေးနှုံးသတ်မှတ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ Amazon AWS ရဲ့စျေးနှုံးကို ဒီနေရာမှာ ကြည့်လို့ရပါတယ်။ Microsoft Azure ရဲ့စျေးနှုံးကို ဒီနေရာမှာ ကြည့်လို့ရပါတယ်။ စျေးသက်သက်သာသာနှင့် Virtual Server သီးသန့်သုံးချင်ရင်တော့ Amazon Lightsail ဆိုတာရှိတယ်။ နောက်ပြီး DigitalOcean ဆိုတာလည်း နာမည်ကြီးတယ်။ Amazon Lightsail မရှိခင်ကတည်းက DigitalOcean ဆိုတာရှိခဲ့တာဖြစ်တယ်။ Linode ဆိုတာလည်းရှိတယ်။ အခြားကျန်တာတွေလည်း အများကြီးရှိနိုင်ပါသေးတယ်။

Amazon AWS ထဲမှာ Virtual Private Server တစ်ခုဖန်တီးခြင်း
Virtual Server တစ်ခုတည်ဆောက်ဖို့ Amazon AWS Account တစ်ခုရှိဖို့လိုပါတယ်။ ကျွန်တော်က Network သမားမဟုတ်တဲ့အတွက် Network Setting တွေ မသတ်မှတ်ပဲ သာမာန် Virtual Server တစ်ခုအနေနှင့် တည်ဆောက်ကြည့်တာဖြစ်ပါတယ်။

Amazon AWS ထဲကို Login ဝင်ပြီးသွားရင် Services တွေကို ပုံပါအတိုင်းတွေ့မြင်နိုင်ပါတယ်။ Compute ထဲက EC2 ကို Click နှိပ်လိုက်ပါ။

Click နှိပ်ပြီးသွားရင် အောက်ပါအတိုင်း EC2 Dashboard ကိုတွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

လက်ရှိကျွန်တော့် Account ထဲမှာ Server Instances ၂ခုရှိပြီး Run ထားတာကြောင့် Running Instance မှာ 2 ဆိုပြီးတွေ့နိုင်ပါတယ်။ အခုကျွန်တော် Server Instance တစ်ခုတည်ဆောက်မှာဖြစ်တဲ့အတွက် Launch Instance ကို Click နှိပ်လိုက်ရင် အောက်ပါအတိုင်းမြင်တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအဆင့်မှာAmazon Machine Image လို့ခေါ်တဲ့ AMI ကိုရွေးပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ Windows Server တွေလည်းရှိပါတယ်။ Microsoft Windows Server 2016 Base ကိုရွေးလိုက်ပါတယ်။ AMI ရွေးပြီးတာနှင့်အောက်ပါအတိုင်းမြင်တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

Instance Type ကိုရွေးချယ်ပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးလိုက်တဲ့အခါမှာ Hardware Specification တွေကိုလည်းမြင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးရင် Next: Configure Instance Details Click နှိပ်ပြီး ဆက်သွားလိုက်ပါတယ်။

ကျွန်တော်ကတော့ Next: Add Storage ကိုဆက်သွားလိုက်ပါတယ်။

အသုံးပြုချင်တဲ့ Storage ပမာဏကို ဒီအဆင့်မှာ သတ်မှတ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ပြီးရင် Next: Add Tags ကိုဆက်သွားလိုက်ပါတယ်။

Value ကို Windows Server 2016 လို့ပေးလိုက်ပါတယ်။ ပြီးတာနှင့် Next: Configure Security Group ကိုဆက်သွားလိုက်ပါတယ်။

ဒီအဆင့်မှာ လိုအပ်တဲ့ Security ကို Configure လုပ်ပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးတာနှင့် Revew and Launch ကိုဆက်သွားလိုက်ပါတယ်။ Review and Launch မှာ သတ်မှတ်ခဲ့တဲ့ Configuration တွေကို ပြန်ကြည့်ပြီးတာနှင့် Launch ကို Click နှိပ်လိုက်ရင် အောက်ပါအတိုင်း မြင်တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအဆင့်မှာ Key Pair လုပ်ဖို့ Key တစ်ခုဖန်တီးပေးရန် Key pair name မှာနာမည်တစ်ခု ရိုက်ထည့်ပြီး Download Key Pair နှင့် Key Download လုပ်လိုက်ရင် ပေးလိုက်တဲ့နာမည်နှင့် .pem ဆိုတဲ့ ဖိုင်တစ်ဖိုင်ရပါလိမ့်မယ်။ ပြီးတာနှင့် Launch Instances ကို Click လုပ်လိုက်ရင် Instance တစ်ခုတည်ဆောက်နေတဲ့အကြောင်းကို ယခုလိုတွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

The following instance launches have been initiated: i-0d1e1fbbb1bc6f205 ကိုနှိပ်လိုက်ရင် အောက်ပါအတိုင်းမြင်တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

Status Checks မှာ Initializing ဆိုပြီးတွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ Initializing ပြီးတဲ့အထိ ခဏစောင့်ပြီးရင် 2/2 checkes passed ဆိုတဲ့ Status ပြောင်းသွားပြီဆိုရင် Instance ကို Connect လုပ်လို့ရပါပြီ။ Instance မှာ Select ပေးပြီး Connect ကို Click နှိပ်လိုက်ရင် အောက်ပါအတိုင်းမြင်တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

Get Password နှင့် Password ကို Download လုပ်ထားတဲ့ Key နှင့်ရယူပြီး Remote Desktop Protocol (RDP) ဖြင့် Server ထဲကိုဝင်ပြီး၊ မိမိလိုအပ်တဲ့အလုပ်တွေကို လုပ်နိုင်ပါပြီ။ Windows Server တွေ Connect လုပ်ရင် လွယ်ကူပေမယ့် အခြား Server တွေဖြစ်တဲ့ Linux ကို Connect လုပ်ရင် အနည်းငယ်ရှုပ်ထွေးနိုင်ပါတယ်။

Amazon AWS ထဲမှာ MySQL Server တစ်ခုဖန်တီးခြင်း
AWS ထဲမှာ RDBMS, NoSQL စသည့် Platform တွေနှင့် စိတ်ကြိုက် Database Engine ကိုအသုံးပြုပြီး Database Server တစ်ခုကို တည်ဆောက်လို့ရပါတယ်။ ဒီနမူနာကတော့ MySQL Server တစ်ခုကိုစမ်းပြီးတည်ဆောက်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။ Amazon Services တွေထဲမှာ Database ထဲက RDS ကို Click နှိပ်လိုက်ရင် အောက်ပါအတိုင်း မြင်တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

Get Started Now ကို Click နှိပ်လိုက်ပါ။

Database Engine တွေမြင်ရပါလိမ့်မယ်။ MySQL ကိုရွေးလိုက်ပါ။

ဒီအဆင့်မှာ Production အတွက်လား၊ Development/Testing အတွက်လားဆိုတာကို ရွေးပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ Dev/Test ကိုရွေးလိုက်ပြီး Next Step ကိုသွားလိုက်ပါ။

Database နှင့်ပတ်သက်ပြီး အသေးစိတ်အချက်အလက်တွေကို ဒီနေရာမှာ သတ်မှတ်ပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ Version အပါအဝင် DB Instance Class မှာ CPU နှင့် RAM ကိုပါသတ်မှတ်နိုင်ပါတယ်။ ပြီးရင် နောက်ထပ် DB Instance နှင့်သက်ဆိုင်တဲ့ User Name, Password စတာတွေထည့်သွင်းပေးရပါမယ်။ အဲ့ဒါတွေပြီးသွားပြီဆိုရင် Next Step ကိုဆက်သွားလိုက်ပါ။

ဒီအဆင့်မှာလည်း Network နှင့်သက်ဆိုင်တာ၊ Database Name နှင့် Backup Plan စတာတွေသတ်မှတ်ပြီးတာနှင့် Launch DB Instance ကိုနှိပ်ပြီး DB Instance တစ်ခုကိုတည်ဆောက်လိုက်ပါ။ Instance ကိုတည်ဆောက်နေတဲ့ အချိန်မှာခဏစောင့်ပြီး View Instance ကိုနှိပ်လိုက်ရင် ယခုလိုတွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

Status မှာ creating ဆိုရင် ခဏစောင့်ပြီး available ပြောင်းသွားရင် အသုံးပြုလို့ရပါပြီ။ အသုံးပြုနိုင်ဖို့ Engine Column က MySQL ဆိုတဲ့နာမည်ဘေးမှာ မြှားခေါင်းလေးကို Click နှိပ်လိုက်ရင် အခုလိုမြင်ရပါလိမ့်မယ်။

Endpoint နောက်က အပြာရောင်စာတန်းက Hostname ဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီ Hostname ကို Copy ကူးပြီး စက်ထဲမှာ Install လုပ်ထားတဲ့ Database Management Software ကနေချိတ်ဆက်ပြီး အသုံးပြုနိုင်ပါပြီ။ အောက်ကပုံမှာ ကျွန်တော့်စက်ထဲမှာ ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ပုံဖြစ်ပါတယ်။

တကယ်တော့ ကျွန်တော့်ရဲ့ AWS Account ထဲမှာ MySQL Server Instance နှစ်ခုတည်ဆောက်ထားတာဖြစ်တယ်။ တစ်ခုက Tokyo (Japan) မှာဖြစ်ပြီး၊ နောက်တစ်ခု Singapore မှာ ဖြစ်တယ်။ Amazon AWS မှာ Region အလိုက် Server တွေအများကြီး ရှိတာကြောင့်ဖြစ်တယ်။ တစ်ချို့Services တွေဆို Asia Pacific (Singapore) Region မှာမရနိုင်ဘူးဆိုရင် US Region က Server မှာသုံးလို့ရတယ်။

အနာဂတ်အတွေး

Cloud Computing နည်းပညာပေါ်လာတာကြောင့် Networking နှင့်ပတ်သက်တဲ့ တချို့အလုပ်တွေကို Cloud ထဲမှာ လုပ်ထားပြီးသားဖြစ်တဲ့အတွက် စိတ်ပူစရာမလိုသလို၊ အခြားကုန်ကျစရိတ်တွေလည်းသက်သာသွားတယ်။ Provider တွေကလည်း သူတို့ရဲ့ Cloud Service တွေကိုအသုံးပြုဖို့ Offer တွေအပြိုင်အဆိုင်ပေးကြသလို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းမျိုးစုံကလည်း Cloud ထဲကိုတဖြည်းဖြည်း တိုးဝင်နေတာကြောင့် နောင်တစ်ချိန်မှာ အခွင့်အလမ်းအသစ်တွေ၊ ဝန်ဆောင်မှုအသစ်တွေ၊ နည်းပညာအသစ်တွေ ထပ်မံပေါ်ပေါက်လာလိမ့်ဦးမယ်လို့ မျှော်လင့်မိနေတော့တယ်။

စန်းပွင့်ခြင်း

2017-01-19T13:55:00.000+08:00

ပတ်ဝန်းကျင်မှာကြားဖူးနေကြ စကားတစ်ခုဖြစ်တဲ့ စန်းပွင့်တယ်ဆိုတာဟာ တကယ်တော့ပတ်ဝန်းကျင်လှုံ့ဆော်မှုတွေကြောင့် ဖြစ်လာတယ်လို့ယူဆတယ်။ လှုံ့ဆောင်မှုဆိုတဲ့နေရာမှာ တစ်စုံတစ်ယောက်ကနေပြီး၊ တစ်စုံတစ်ယောက်ကို တိုက်ခိုက်လိုက်လျှင်သော်လည်းကောင်း၊ ချီးမွှန်းလိုက်လျှင်သော်လည်းကောင်း၊ ဖြစ်ပေါ်လာလေ့ရှိတယ်။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာလည်း မိမိထုတ်ကုန်၊ အမှတ်တံဆိပ် စတာတွေကို စျေးကွက်ထဲမှာ စန်းပွင့်ဖို့အတွက် နည်းမျိုးစုံသုံးပြီး လုပ်လေ့ရှိကြပေမယ့်၊ တခါတလေမှာ သွယ်ဝိုက်ပြီးလည်း စန်းပွင့်လာတာမျိုးလည်းရှိတယ်။ တကယ်တမ်း ရေရှည်စန်းပွင့်နေဖို့အတွက်၊ အဆုံးအဖြတ်ပေးမှာကတော့ စားသုံးသူတွေပဲဖြစ်တယ်။ YBS ဘတ်စ်ကားတစ်စင်းမှာ အိုခေဒေါ်လာ ကြော်ငြာကပ်ထားတာကို အိုခေဒေါ်လာဆိုတာ မသိတဲ့လူတစ်ယောက်က အဲ့ဒီ ဘတ်စ်ကားရဲ့ ငွေပေးချေမှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဆိုရှယ်နက်ဝပ်မှာ ဝေဖန်မှုလုပ်လိုက်တဲ့အခါမှာ၊ သူလိုပဲမသိတဲ့သူတွေက အဲ့ဒီပို့စ်ကို၊ Like ကြတယ်၊ Share ကြတယ်။ နောက်တော့ အိုခေဒေါ်လာဆိုတာ သိတဲ့လူတွေယောက်က အဲ့ဒီပို့စ်ကို Screenshot လုပ်ပြီး ဒါကဒီလိုပါဆိုပြီးပို့စ်တင်တယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်မှာ အိုခေဒေါ်လာဟာ ဆိုရှယ်နက်ဝပ်ကနေ သွယ်ဝိုက်တဲ့နည်းနှင့်ပိုမိုစန်းပွင့်သွားခြင်းပဲဖြစ်တယ်။ အဲ့ဒီလိုဖြစ်စဉ်တွေကို တစ်ချို့က တမင်တကာလုပ်ယူတာမျိုးလည်းရှိတယ်။ အင်တာနက်အသုံးပြုနေတဲ့ လူတွေကြားထဲမှာ စိတ်ခံစားချက်တစ်ခုခုဖြစ်အောင် လှုံ့ဆော်ရေးသားမှုတွေကို Internet Troll လို့ခေါ်တယ်။ Internet Troll လုပ်လိုက်တဲ့ ပို့စ်တွေ၊ ကွန်မန့်တွေကြောင့် အင်တာနက်အသုံးပြုသူတွေ ကြားထဲမှာ အငြင်းအခုံတွေ၊ မကျေနပ်ချက်တွေ ဖြစ်လေ့ရှိကြတယ်။ အဲ့ဒီပို့စ်၊ ကွန်မန့်တွေရဲ့ အကြောင်းအရာကို သေချာမသိတဲ့သူတွေ၊ ယောင်တောင်ပေါင်တောင်သူတွေ၊ သိပေမယ့်လည်း ပြဿနာပိုကြီးထွားလာစေချင်သူတွေ၊ နာမည်ကြီးချင်သူတွေ၊ စသည့်လူတွေက Like ကြတယ်၊ Share ကြတယ်။ သိတဲ့သူတွေကလည်း အကျိုးအကြောင်းနှင့် ပြန်ပြောတဲ့ပို့စ်တွေ၊ ကွန်မန့်တွေ ပြန်တင်ကြတယ်။ တစ်ချို့လည်းစိတ်ခံစားချက်နှင့် ပြန်ပြောကြပြီး၊ အကျိုးအကြောင်းမပါဘူး။ စသည့်လုပ်ရပ်တွေကြောင့် အချို့ ကုန်အမှတ်တံဆိပ်တွေ၊ ရပ်ကျော်၊ ရွာကျော်၊ နိုင်ငံကျော်တွေ ပိုမိုစန်းပွင့်သွားလေ့ရှိကြသလို၊ ပိုမိုစန်းကျသွားလေ့လည်း ရှိကြတယ်။ နည်းပညာခေတ်ကြီးထဲမှာ စန်းပွင့်ဖို့က အရမ်းလွယ်သလို၊ စမ်းကျဖို့လည်း မခက်ခဲပါဘူး။ အမြဲတမ်း စန်းပွင့်နေဖို့အတွက်ကတော့ မှန်ကန်တဲ့လုပ်ရပ်တွေနှင့်ပဲ အဆုံးအဖြတ်ပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။

Big Data ဆိုတာဘာလဲ။

2017-01-14T18:04:00.000+08:00

Big Data ဆိုတာ Technology တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ သူ့မှာ အဆမတန် များပြားတဲ့ Data အစုအဝေးတစ်ခုရှိတယ်၊ Data တွေဟာ အမြဲတိုးပွားနေပြီး၊ အမြဲတမ်းလည်း ပြောင်းလဲနေတယ်။ အဲ့ဒီ Data တွေမှာ Structure ကျနေတာရော၊ Structure အနည်းငယ်ကျတာတွေရော၊ Structure မကျတာတွေရော ပေါင်းစပ်ပါဝင်နေတယ်။ Structure ကျတယ်ဆိုတာက Database တစ်ခုထဲက Data တွေလိုဖြစ်နေတာကိုပြောတာပါ။ Structure အနည်းငယ်ကျတယ်ဆိုတာက XML ကဲ့သိုသော Data မျိုးတွေကိုဆိုလိုတာပါ။ Structure မကျဘူးဆိုတာက PDF ဖိုင်ထဲက Data မျိုးတွေကို ပြောတာပါ။ Big Data ဟာ ဘာလို့အရေးပါလည်းဆိုတော့ နောက်ပိုင်းမှာ Information နှင့် Knowledge တွေအဖြစ် ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်တဲ့အတွက်ကြောင့် ဖြစ်တယ်။ Big Data မှာ Data တွေအဓိက လာတဲ့ အရင်းအမြစ်တစ်ခုက အင်တာနက်သုံးတဲ့ သူတွေဆီကပဲဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ အချိန်တိုင်းလိုလို Data တွေဖြစ်ပေါ်နေပါတယ်။ ဥပမာ ကျွန်တော်တို့ကိုယ်တိုင်နှင့် သူငယ်ချင်း၊ ဆွေမျိုး၊ မိတ်ဆွေတွေထဲမှာ ဖေ့ဘွတ်ကို မသုံးတဲ့သူ၊ မရှိသလောက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဖေ့ဘွတ် အကောင့်တစ်ခုဖွင့်တယ်ဆိုရင် ဒေတာတွေထည့်ပေးရသလို၊ ရှိပြီးသားအကောင့်တစ်ခုက ဖေ့ဘွတ်သုံးတယ်ဆိုရင်လည်း စာတွေတင်ချင်တင်မယ်၊ ပုံတွေတင်ချင်တင်မယ်၊ ဗွီဒီယိုတွေတင်ချင်တင်မယ်၊ စတာတွေဟာ Data တွေပါ။ အဲ့ဒီ Data တွေဟာ စက္ကန့်တိုင်းဖြစ်ပေါ်နေပြီး၊ Data တွေကြောင့် လူတွေရဲ့ နေထိုင်စားသောက်မှု ပုံစံတွေဟာ ပြောင်းလဲ၊ ဖြစ်ပေါ်နေသလို၊ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ ပညာရေး၊ ကျမ္မာရေး၊ လူမှုရေး စတာတွေဟာလည်း ပြောင်းလဲနေပါတယ်။ Big Data ရဲ့ သွင်ပြင်လက္ခဏာကို ယေဘူယျအားဖြင့် 3Vs (Volume, Variety နှင့် Velocity) ဆိုတဲ့ အချက် (၃)ချက်နှင့် သတ်မှတ်ပါတယ်။ Volume ဆိုတာ Data ပါရှိတဲ့ ပမာဏ၊ Variety ဆိုတာ Data အမျိုးအစား အစုံအလင်ပါရှိမှု နှင့် Velocity ဆိုတာ Data ဆောင်ရွက်တဲ့ခါမှာ ဖြစ်ပေါ်တဲ့မြန်ဆန်နှုန်း တို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ အောက်မှာပြထားတဲ့ပုံက Big Data ဘယ်လိုကျယ်ပြန့်လာပြီး၊ ဖြစ်တည်လာတယ်ဆိုတာကို ပြထားတဲ့ပုံပါ။

Big Data ကြောင့် နည်းပညာနှင့်ပတ်သက်တဲ့ အလုပ်အကိုင်၊ အခွင့်အလမ်းအသစ်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာသလို၊ လေ့လာစရာနယ်ပယ်လည်း ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပါတယ်။ ဥပမာ Data Scientist တစ်ယောက်ဟာ Big Data ရဲ့ အခရာကျတဲ့ Data Velocity ကိုကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ဆိုရင်၊ Machine Learning လို့ခေါ်တဲ့ (AI = Artificial Intelligence) အမျိုးအစားတစ်ခုကို သိထားဖို့လိုပါတယ်။ ထို့အတူ အခြားအလုပ်တစ်ခုဖြစ်တဲ့၊ ပုံစံတူ Data တွေကို ရှာဖွေမယ်၊ ပြီးရင် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး အသုံးဝင်တဲ့ Data တွေကို ရွေးချယ်တဲ့ Data Mining ဆိုတာကိုလည်း သိထားဖို့လိုပါတယ်။ သာမာန်လူတစ်ယောက်အနေနှင့် Big Data ဟာ အရေးမပါလှပေမယ့်၊ အဖွဲ့အစည်းတွေအတွက်တော့ အရေးပါတာကြောင့် Big Data မှ Data တွေကို စောင့်ကြည်လေ့လာမှု၊ ခွဲချမ်းစိတ်ဖြာမှုတွေ ပြုလုပ်ပြီး၊ ဥပမာ မိမိအဖွဲ့အစည်းကထုတ်တဲ့ Product က ယခင်နှစ်တွေကထက် ဘယ်လောက်ထိ အောင်မြင်မှုရှိနေပြီလည်း၊ နောက် Market အနေအထား ဘယ်လိုဖြစ်လာနိုင်လည်း၊ Customer တွေနှစ်သက်တဲ့ပုံစံက ဘယ်လိုလည်း၊ နောင်မှာရော ဘယ်လိုဖြစ်နိုင်လာလည်း၊ စသည့်ဖြင့် မိမိအဖွဲ့အစည်းရဲ့ အောင်မြင်တိုးတက်မှု၊ ဆုံးရှုံးမှုနှင့် ဖြစ်လာနိုင်တဲ့အခြေအနေတွေနှင့် ပတ်သက်တဲ့ ရင်းမြစ်တွေကို ရှာဖွေဖို့၊ အတွက် Big Data ကို အသုံးပြုလာတာကြောင့် အရေးပါလာတာဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ပြီး ကျွန်တော်တို့ ဖေ့ဘွတ်သုံးတဲ့အခါမှာ အဝေးရောက်နေတဲ့သူငယ်ချင်း၊ မိတ်ဆွေ၊ ဆွေမျိုးသားခြင်း စတာတွေနှင့် အွန်လိုင်းမှာဆုံဆည်းနိုင်ဖို့ ကျွန်တော်တို့သိနိုင်မယ့်သူတွေကို ဖေ့ဘွတ်ကအကြံပြုပေးတာ၊ ကျွန်တော်တို့ကြိုက်နှစ်သက်နိုင်မယ့် ကုန်ပစ္စည်းနှင့်ပတ်သက်တဲ့ ကြော်ငြာတွေ ဖေ့ဘွတ်ထဲမှာ ပေါ်နေတာတွေဟာ ဖေ့ဘွတ်က Big Data ကိုအသုံးပြုပြီး ဖန်တီးထားတဲ့ နည်းပညာတွေကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနည်းပညာတွေဟာလည်း တကယ်တော့ ကျွန်တော်တို့ ဖေ့ဘွတ်ပေါ်မှာ (သို့မဟုတ်) အင်တာနက်ထဲမှာ တစ်ခုခုကို ရှာဖွေလိုက်တာ၊ ပုံတစ်ပုံကို နှိပ်လိုက်တာ၊ လင့်ခ်တစ်ခုကို နှိပ်လိုက်တာ၊ ဗွီဒီယိုဖိုင်ကို ဖွင့်ကြည့်လိုက်တာ စသည့်ဖြင့် ကျွန်တော်တို့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို Big Data ထဲမှာသိမ်းထားပြီးမှ ပြန်လည်ဖန်တီးထားတာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ Big Data ဆိုတဲ့ တီထွင်ဆန်းသစ်မှုကို ရှေ့ဆောင်လမ်းပြခဲ့တာကတော့ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးအင်ဂျင်၊ ဆိုရှယ် မီဒီယာ၊ ကြော်ငြာ စတဲ့ လုပ်ငန်းအဖွဲ့အစည်းတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

Big Data အတွက် အဓိကအသုံးပြုတဲ့ Tools များ
Big Data ဆိုတဲ့ နည်းပညာကျယ်ပြန့်လာမှုနှင့်အတူ Technologies Company တွေဖြစ်တဲ့ IBM, Oracle, Microsoft, Intel, Google, VMWare, RedHat နှင့် အခြား ကုမ္ပဏီပေါင်းများစွာရဲ့ Hardware/Software ဝန်ဆောင်မှုတွေလည်း ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပါတယ်။ Big Data အတွက် Infrastructure တစ်ခုတည်ဆောက်ဖို့ဆိုတာ လွယ်ကူတဲ့ အရာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဘာလို့လည်းဆိုတော့ Big Data မှာ Open-Source တွေအဓိကသုံးတဲ့အတွက်ကြောင့် Configuration တွေဟာလည်း ရှုပ်ထွေးနိုင်တဲ့အတွက်ကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ Networking နှင့်ပတ်သက်ပြီး ကျွမ်းကျင်တဲ့သူတွေဆိုရင်တော့ ပိုသိမှာပါ။ ဒီနေရာမှာ Software ပိုင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး Big Data မှာ အဓိကအသုံးပြုတဲ့ Tools တွေကို အဓိကထားပြီး မှတ်သားထားတာဖြစ်ပါတယ်။ Big Data မှာ အဓိကအသုံးပြုတာ Open-Source တွေပဲဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ပြီး Big Data မှာ အဓိကလုပ်ဆောင်လေ့ရှိတဲ့ အလုပ်တွေက...

Data ရယူတဲ့အလုပ် (Extract)
Data သိမ်းတဲ့အလုပ် (Store)
Data ရှင်းတဲ့အလုပ် (Clean)
Data တွေ ရွေးချယ်ခွဲထုတ်တဲ့အလုပ် (Mine)
Data တွေကို Charts/Graph တွေနှင့်ပြတဲ့အလုပ် (Visual)
Data တွေကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာတဲ့ အလုပ် (Analyze)
Data တွေကို ပေါင်းစည်းတဲ့အလုပ် (Integrate)

(ဒါဖတ်ပြီးတဲ့အချိန်မှာ ပလပ်စတစ်ကောက်တဲ့သူတွေ သွားမြင်ခဲ့ရင်၊ သူတို့က Big Data ရဲ့ Pioneer တွေပါလားလို့...တွေးလိုက်ပါ။ :D)
အဲ့ဒီအလုပ်တွေလုပ်ဖို့...

Big Data နှင့်ပတ်သက်တာတွေ ပြောတာပါ...။ ပလပ်စတစ်ကောက်တာ မဟုတ်ပါဘူး.. :D ။ Big Data အတွက် အဓိကလိုအပ်တဲ့ Tools တွေကတော့...

Apache Hadoop

Apache ရဲ့ Framework တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ Big Data အတွက် အဓိကအသုံးပြုပါတယ်။ Big Data Framework တွေထဲမှာ ပေါ်ပြူလာအဖြစ်ဆုံး Open-Source Framework တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ Hadoop ကို Java ဖြင့် ဖန်တီးထားပြီး၊ ၄င်းထဲမှာ အဓိက အစိတ်အပိုင်း (၄) ခုရှိတယ်...

HDFS (Hadoop Distributed File System)
HDFS ဆိုတာ Hadoop ရဲ့ အဓိကကျောရိုး လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ Network ထဲက Data တွေကိုရှာဖွေထုတ်ယူခြင်း၊ ပြန်လည်ဖြန့်ဖြူးပေးခြင်း၊ Data အမြောက်အများကို ထိန်းသိမ်းထားပေးခြင်း၊ စီမံခန့်ခွဲပေးခြင်း စသည်တို့ကို မြန်ဆန်စွာလုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့ စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

YARN (Yet Another Resource Negotiator)
YARN ဆိုတာ Framework တစ်ခုဖြစ်ပြီး Network တစ်ခုထဲမှာရှိတဲ့ Computer တွေဆီကလာတဲ့ Resource Request တွေကို အစီစဉ်တကျ၊ စီမံခန့်ခွဲပေးတဲ့အလုပ်ကို အဓိကလုပ်ဆောင်ပါတယ်။

MapReduce

MapReduce ဆိုတာ Programming Model တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ YARN နှင့်အတူရှိတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။ MapReduce ရဲ့ အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်က Data အများကြီးကို Filter, Sort, Summary စသည့် Data Processing လုပ်ငန်းတွေကို လုပ်ဆောင်ပေးခြင်းပဲဖြစ်တယ်။ MapReduce နှင့်တွဲဖက် လုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့ နောက်တစ်ခုက Mahout ဆိုတာပဲဖြစ်ပါတယ်။ Mahout ဆိုတာ Machine Learning Application တွေကိုဖန်တီးလို့ရတဲ့ Open-Source Project တစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။ MapReduce ပေါ်မှာ အခြား Scripting Language တွေလည်းရေးနိုင်ပါတယ်။ အောက်မှာပြထားတဲ့ Hadoop Ecosystem မှာဆိုရင် PIG ဆိုတဲ့ Apache ရဲ့ Scripting Language ကိုပုံထဲမှာပြထားပေမယ့်၊ အခြား Scripting Language တွေဖြစ်တဲ့ Java, Python, Ruby စသည်တို့ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ MapReduce မှာ Python ကိုအသုံးများပါတယ်။ MapReduce နှင့်ဆက်စပ်နေတဲ့ နောက်ထပ်တစ်ခုက Apache ရဲ့ Hive ဆိုတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ၄င်းက Structure Data တွေကို Analyze လုပ်နိုင်ပြီး၊ SQL နှင့်ဆင်တူတဲ့ Command တွေပါတဲ့ Tool တစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။

Hadoop Common
Hadoop Common ဆိုတာ Hadoop ထဲမှာရှိတဲ့ အခြား Module တွေအသုံးပြုဖို့ စုစည်းထားတဲ့ Libraries နှင့် Utilities တွေပဲဖြစ်ပါတယ်။

Hadoop ကို ဒီနေရာက Download လုပ်နိုင်ပါတယ်။ Hadoop ထဲမှာ Computer Programmer တွေနှင့်အဓိကသက်ဆိုင်နေတာက MapReduce နှင့် Scripting Languages တွေပဲဖြစ်ပါတယ်။ အောက်ပုံကတော့ Hadoop ရဲ့ Ecosystem ပုံပဲဖြစ်ပါတယ်။

MongoDB

Big Data မှာနောက်ထပ်အသုံးပြုတာက NoSQL Platform တွေပဲဖြစ်ပါတယ်။ NoSQL Platform တွေထဲမှာ Apache ကထုတ်တဲ့ HBase ဆိုတာရှိပေမယ့်၊ အသုံးများပြီး ပေါ်ပြူလာအဖြစ်ဆုံးက MongoDB ပဲဖြစ်ပါတယ်။ RDMS (Relational Database Management System) တွေဖြစ်တဲ့ SQL နှင့် MySQL တို့လို Table တွေ MongoDB မှာမရှိပဲ၊ Table ကဲ့သို့ Data အစုအဝေးတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Collection ဆိုတာတွေပဲရှိပါတယ်။ Collection ထဲမှာ Data တွေရှိပြီး၊ ၄င်းတို့မှာ JSON ပုံစံအနေနှင့်ရှိပါတယ်။ MongoDB ရဲ့အားသာချက်က အခါအားလျှော်စွာပြောင်းလဲလေ့ရှိတဲ့ Data တွေ၊ Structure ကျတဲ့ Data တွေ၊ Structure အနည်းငယ်ကျတဲ့ Data တွေကို မြန်ဆန်စွာ၊ စီမံခန့်ခွဲလုပ်ဆောင်နိုင်တာပဲဖြစ်ပါတယ်။ MongoDB ကို ဒီနေရာမှာ Download လုပ်လို့ရပါတယ်။

DataMelt

DataMelt ဆိုတာ Data တွေကို အလွယ်တကူ၊ သိသာ၊ မြင်သာအောင် Charts/Graph တွေနှင့် ဖေါ်ပြတဲ့အခါမှာ အသုံးပြုနိုင်တဲ့ Free Software တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာကနေ Download လုပ်လို့ရပါတယ်။

Big Data နှင့်သက်ဆိုင်တဲ့ အခြား Tool တွေ Solution တွေအများကြီးရှိပါသေးတယ်။

အခြားလေ့လာနိုင်တဲ့ Link တွေကတော့...
Hadoop နှင့် အခြား Framework များနှိုင်းယှဉ်ခြင်း
NoSQL နှင့် RDMS ခြားနားပုံ
DataBase Engine တွေရဲ့ Ranking
Google ရဲ့ BigQuery (Big Data မှာ Query တွေလုပ်ရင် ဘယ်လောက်မြန်လည်းဆိုတာ ဒီနေရာမှာ စမ်းလို့ရတယ်။ စမ်းကြည့်ဖို့ Public Dataset တွေပေးထားတယ်။ Google Account တော့ရှိဖို့လိုပါတယ်။)
Open Dataset
(Free Data တွေကို အောက်ပါ Link တွေကရနိုင်တယ်။ ကျောင်း Project အတွက်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ Big Data ကိုစမ်းဖို့ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။)
Kaggle
GroupLens

De Facto Professional

2017-01-09T21:02:00.001+08:00

ဒီကာတွန်းလေးကို မင်းဒင် (Min Din) fb ကနေတဆင့်ပြန်ကူးလာတာပါ။ အစက ရုတ်တရက်ကြည့်တော့ ဆရာကြီး ဦးဘဂျမ်းကာတွန်းမှတ်နေတာ၊ နောက်တော့ ရေးထားတဲ့စာဖတ်မိတော့မှ ကွယ်လွန်သွားပြီဖြစ်တဲ့ ဆရာဗဂျီအောင်စိုးရဲ့ ကာတွန်းဖြစ်နေမှန်းသိတယ်။ လူတော်တော်များများ ဒီကာတွန်းကို ဖတ်ပြီးသွားရင် မြန်မာနိုင်ငံနှင့်ပတ်သက်တဲ့အကြောင်းတွေကို နိုင်ငံခြားသားတွေကသာ နှံ့နှံ့စပ်စပ်သိပြီး ကိုယ့်မြန်မာလူမျိုးကကြတော့ ဘာမှမသိဘူးဆိုပြီး တွေးမိကြလိမ့်မယ်။ ဒါလည်းဟုတ်တာပါပဲ လက်ခံပါတယ်။ သို့ပေသိ ကျွန်တော်တွေးမိတာက De Facto Leader ဆိုတဲ့စကားလုံးနှင့် ကျွန်တော်တို့တစ်တွေ ဖြတ်သန်းလာခဲ့တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်အကြောင်းပဲဖြစ်တယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က နိုင်ငံခြားသတင်းဌာနအချို့ရဲ့သီတင်းတွေမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို De Facto Leader ဆိုပြီးသုံးနှုံးသွားတာကို ကြိုက်လို့ ကျွန်တော်လည်း ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံက ပညာရှင်တွေကို De Facto Professional လို့သုံးနှုံးလိုက်တာပါ။ ကာတွန်းလေးထဲက နိုင်ငံခြားသားတွေလို မြန်မာ့သမိုင်း၊ ဆိုင်း၊ ရုပ်သေး၊ ပန်းချီ စတာတွေနှင့်ပတ်သက်တဲ့ အကြောင်းတွေကို ထဲထဲဝင်ဝင်လေ့လာခဲ့တဲ့ လူတွေ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ယခုအချိန်မှာလည်း ရှိနေဦးမှာပါပဲ၊ သို့သော် တော်တော်များများကတော့ အခုအချိန်မှာ De Facto Professional တစ်ယောက်အနေနှင့် ရပ်တည်နေမယ်လို့ထင်ပါတယ်။ ဘာလို့လည်းဆိုတော့ လူတွေရဲ့ လိုအပ်ချက်နှင့်ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့တောင်းဆိုမှုတွေကြောင့် မိမိလုပ်ချင်တဲ့အလုပ်ကို လုပ်ဖို့မဖြစ်နိုင်တဲ့အခါမှာ လိုအပ်ချက်နှင့်ပတ်ဝန်းကျင်တောင်းဆိုမှုနောက်ကို လိုက်လုပ်ရင်း မိမိကျွမ်းကျင်တဲ့ အတတ်ပညာဟာ အခြားတစ်ခု ဖြစ်သွားတာကြောင့်ပဲဖြစ်ပါတယ်။ နောက်တော့ ပတ်ဝန်းကျင်ကြောင့်ပဲ၊ တကယ်လည်း လက်တွေ့ကျကျကျွမ်းကျင်ပြီး လုပ်ကိုင်နေတဲ့ ပညာရှင်တွေဖြစ်သွားတဲ့အတွက် De Facto Professional လို့သုံးနှုံးလိုက်တာပါ။ ဒီစကားလုံးကို အင်တာနက်မှာလည်း ရှာမတွေ့တော့ English လိုသုံးလို့ရမရတော့ မသိပါဘူး။ တိုးတက်နေတဲ့ နိုင်ငံတော်တော်များများမှာတော့ Professional တစ်ခုဆို တစ်ခုပဲ ထဲထဲဝင်ဝင်လေ့လာကြတယ်။ အစိုးရအနေနှင့်လည်း လိုအပ်ချက်တွေကို ထောက်ပံ့ပေးတယ်။ နောက်ပြီး အဲ့ဒီနိုင်ငံက လူတွေမှာ မည်သူ့ရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုမှမရှိပဲ၊ မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုနှင့် မိမိလုပ်ချင်တာကိုပဲလုပ်တဲ့ စိတ်ဓါတ်ရှိကြတယ်။ အဲ့ဒီစိတ်ဓါတ်ဟာ တကယ်ကောင်းပါတယ်၊ ကောင်းတယ်ဆိုတာက မှန်ကန်တဲ့အလုပ်တွေအတွက် ပြောတာပါ။ နိုင်ငံခြားသားတစ်ယောက် မြန်မာစာပေကို လေ့လာတယ်ဆိုတာ တကယ်လေ့လာချင်စိတ်ရှိလို့ လေ့လာတာဖြစ်တယ်။ သူ့ပတ်ဝန်းကျင်မှာရှိတဲ့ လူတွေကလည်း ဒီလူလေ့လာသင့်တယ်လို့ ခံယူထားကြလိမ့်မယ်။ အခြားလွှမ်းမိုးမှု မရှိနိုင်ဘူး။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံက လူတော်တော်များများမှာ ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုတွေ၊ လိုအပ်ချက်တွေနှင့် အချို့လည်း အဲ့ဒီကနေ တဆင့်ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အကြောက်တရားတွေကြားထဲမှာ ကြီးပြင်းလာခဲ့ကြတဲ့သူတွေဖြစ်တယ်။ အဲ့ဒီတော့ ရွေးချယ်တဲ့ အလုပ်တွေမှာလည်း မိမိလုပ်ချင်တာထက် မိမိလုပ်သင့်တာတွေကိုပဲ ရွေးချယ်လုပ်လာကြတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အချို့လည်းလုပ်ရင်း ပျော်မွှေ့လာတာရှိသလို၊ အချို့လည်း ငြီးငွေ့လာတာလည်းရှိတယ်။ ကာတွန်းလေးထဲက ဦပညာဟာ နိုင်ငံခြားသားတွေရဲ့ ဟောပြောမှုကို သူအနည်းကျဉ်းနားလည်လိမ့်မယ် သို့သော် သူအသေးစိတ်တော့ နိုင်ငံခြားသားတွေလောက် သူမသိခဲ့ဘူး။ သို့သော် သူ့မှာလည်း ပတ်ဝန်းကျင်ကြောင့် သူ့တကယ် တတ်ကျွမ်းတဲ့ပညာတစ်ခုတော့ရှိနေမှာ မလွဲပါပဲ....

De Facto နှင့် De Jure Standard ဆိုတာဘာလဲ။

2017-01-08T14:04:00.002+08:00

နည်းပညာနှင့်ပတ်သက်ပြီးလေ့လာဖူးတဲ့လူတိုင်း ဒီ Standard ၂ခုကို အမြဲလိုလိုတွေ့ဖူးပါလိမ့်မယ်။ ဒီ Standard နှင့်ပတ်သက်ပြီး Internet ကနေရှာဖွေဖတ်မှတ်ပြီး၊ အတွေးကွန့်ဖြည့်စွပ် မျှဝေပါရစေ။ De Facto Standard ဆိုတာ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ International Standard Orginization (ISO) တွေက တရားဝင်သတ်မှတ်တာမဟုတ်ပဲ၊ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လက်ခံသုံးစွဲမှုပေါ်မှာ မူတည်ပြီး သတ်မှတ်တဲ့ Standard တစ်ခုပဲဖြစ်တယ်။ လက်တွေ့မှာ လူအများကျေနပ်လက်ခံပြီး၊ စျေးကွက်ထဲမှာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လွှမ်းမိုးထားနိုင်တဲ့ ထုတ်ကုန်၊ စနစ်၊ အလေ့အထ၊ ဝန်ဆောင်မှု စသည်တို့မှာ De Facto Standard တွေပဲဖြစ်တယ်။ De Jure Standard ကတော့ Standard Organization တစ်ခုခုက (သို့) ဥပဒေအရ ထောက်ခံအတည်ပြု သတ်မှတ်ထားတဲ့ Standard ဖြစ်တယ်။ အချို့Standard တွေက De Facto ကနေ De Jure ကိုပြောင်းလဲ သတ်မှတ်လိုက်တဲ့ Standard တွေလည်းရှိတယ်။ ဥပမာ ကွန်ပျူတာလောကမှာဆိုရင် HTML နှင့် PDF ဖိုင်တွေပဲဖြစ်တယ်။ လက်ရှိအချိန်ထိ De Facto Standard အနေနှင့် ရှိနေတာတွေကတော့ ဥပမာ Microsoft Windows(Word/Excel)၊ QWERTY Keyboard (Keyboard ထိပ်မှ English စာလုံး QWERTY ခလုပ် ၆ခုကို ကိုယ်စားပြု၊ အမည်ပေးထားတာဖြစ်ပြီး၊ လက်နှိပ်စက်မှစတင်ကာ ကွန်ပျူတာအထိ အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သည့် လက်ကွက်ပုံစံ)၊ PCL(Printer Control Language = HP ကဖန်တီးထားပြီး Laser Printer တွေမှာ အသုံးပြုတဲ့ Protocol) စသည် တို့ပဲဖြစ်တယ်။ (မှတ်ချက် အခြားနည်းပညာတွေနှင့် အခြားနယ်ပယ်တွေမှာလည်း Standard သတ်မှတ်ထားတာတွေ အများကြီးရှိနိုင်ပါသေးတယ်)။ နည်းပညာအသစ်တွေ ကျယ်ပြန့်စွာ ပေါ်ထွန်းလာဖို့အတွက် Standard သတ်မှတ်မှုတွေဟာ မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါတယ်။ သို့သော် Standard သတ်မှတ်မှုတွေမှာ ကြုံတွေ့ရတဲ့အငြင်းပွားဖွယ် ကိစ္စတွေကတော့ မူပိုင်ခွင့်တွေပဲဖြစ်တယ်။ Apple ရဲ့ အချို့နည်းပညာတွေကို လူအများသုံးစွဲနိုင်ဖို့ De Facto Standard အနေနှင့်သတ်မှတ်ဖို့ Google ရဲ့တောင်းဆိုမှုမှ အငြင်းပွားခဲ့တဲ့ဖြစ်ရပ်တွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ Apple ရဲ့ နည်းပညာတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Mini DisplayPort ဟာ De Facto Standard ဖြစ်ပြီး Microsoft Surface Pro Tablet တွေမှာလည်း အသုံးပြုပါတယ်။

Git၊ GitHub နှင့် SourceTree ဆိုတာဘာတွေလဲ။

2017-01-07T16:08:00.002+08:00

Git ဆိုတာ Project တစ်ခုမှာ ရေးသားထားတဲ့ Source Code တွေကို စိစစ်တည်းဖြတ်တဲ့အလုပ်ကို လုပ်နိုင်တဲ့ Software စနစ်တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ Version Control System (VCS) လို့လည်းခေါ်ကြတယ်။ Git ကို Software Development လုပ်သည့် အဖွဲ့အစည်းအများစု အသုံးပြုကြပြီး၊ စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် လုံခြုံရေးပိုင်းဆိုင်ရာမှာ အခြားစနစ်တွေဖြစ်တဲ့ Apache Subversion (SVN), Concurrent Versions System (CVS) တို့နှင့်နှိုင်းယဉ်ရင် အားသာချက်တွေအများကြီးရှိတဲ့ Open Source စနစ်တစ်ခုဖြစ်တယ်။ သို့သော် Git မဟုတ်တဲ့ အခြားစနစ်ကို သုံးဖူးတဲ့သူက Git ကိုပြောင်းသုံးခဲ့ရင်၊ ဒါမှမဟုတ် Git ကို အခုမှ စသုံးတယ်ဆိုရင် အစပိုင်းမှာ အနည်းငယ်ခက်ကောင်း ခက်နိုင်ပါတယ် (ဂစ်!) :D ။ Development Team တစ်ခုမှာ Software တွေ Develop လုပ်ကြတဲ့အခါ၊ ဘယ် Developer တွေက Source Code ကို ဘယ်လိုတွေရေးခဲ့တယ်၊ Logic တွေမှားနေလား၊ မလိုအပ်တာတွေပါနေလား၊ Code Standard နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိရဲ့လား၊ မရှိဘူးလား စတာတွေကို Git ကနေပြန်ကြည့်ပြီး Source Code တွေကို စိစစ်နိုင်တယ်၊ တည်းဖြတ်နိုင်တယ်။ Developer တစ်ယောက်ရေးထားတဲ့ Code နှင့် အခြား Developer တစ်ယောက်ရေးထားတဲ့ Code တွေကို ပေါင်းစည်းတဲ့အလုပ် (Merge) လုပ်နိုင်တယ်။ Developer တစ်ယောက်ရေးထားတဲ့ Code အချို့က အခြား Developer တစ်ယောက်အတွက် အသုံးဝင်နေခဲ့မယ်၊ ဒါမှမဟုတ် အခြား Project တစ်ခုအတွက် အသုံးဝင်နေခဲ့မယ်ဆိုရင် အဲ့ဒီ Code အချို့ကို လိုအပ်တဲ့နေရာအတွက် ရွေးချယ်၊ ပေါင်းထည့်နိုင်တဲ့အလုပ် (Cherry Pick) လုပ်နိုင်တယ်။ ဒီအလုပ်တွေလုပ်နိုင်ဖို့ Developer တွေက မိမိတို့ရေးပြီးတဲ့ Code တွေကို Git ထဲမှာ သိမ်းဆည်းတဲ့အလုပ် (Commit) လုပ်ခဲ့ဖို့လိုမယ်။ Commit လုပ်တယ်ဆိုတာ Local Repository ထဲမှာ သိမ်းဆည်းတဲ့ အလုပ်ကို လုပ်တာဖြစ်ပါတယ်။ Repository ဆိုတာ မိမိလက်ရှိ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ Project က File တွေ၊ Folder တွေနှင့်အတူ ဘယ်ဖိုင်ရဲ့ Source Code တွေမှာ၊ ဘာတွေ ပြင်ခဲ့တယ်၊ ဖျက်ခဲ့တယ်၊ လုပ်ခဲ့တယ် စတဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကိုပါ သိမ်းဆည်းပေးထားတဲ့ နေရာတစ်ခုကို ပြောတာဖြစ်ပါတယ်။ Commit လုပ်ပြီးရင် Push လုပ်ရတယ်။ Push လုပ်တယ်ဆိုတာက Local Repository မှာလုပ်ထားတဲ့အတိုင်း Remote Repository မှာပါ လုပ်ခိုင်းတဲ့ သဘောကို ပြောတာဖြစ်ပါတယ်။ Remote Repository ဆိုတာ Server ထဲမှာရှိတဲ့ Repository ကိုပြောတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါတွေက Git အသုံးပြုတဲ့အခါမှာ အခြေခံအားဖြင့် ကြုံတွေ့ရမယ့် အခေါ်အဝေါ်အချို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ပုံမှန်အားဖြင့် Git မှာ အဲ့ဒီအလုပ်တွေ လုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့ ငြီးငွေ့ဖွယ်ကောင်းတဲ့ Command Line တွေဖြင့်သာ အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ တချို့ Developer တွေက Command Line အသုံးပြုရတာကို သဘောကျ၊ နှစ်သက်လေ့ ရှိပါတယ်။ Command Line နှင့် Git ကိုဘယ်လို အသုံးပြုတာလည်းဆိုတာ နမူနာအနေနှင့် ဒီမှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ အဲ့ဒါကိုလေ့လာပြီးသွားရင် Git အခြေခံသဘောတရား နားလည်သွားပါလိမ့်မယ်။ အသေးစိတ်ကို လေ့လာချင်ရင်တော့ ဒီနေရာမှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ Git ကို Install လုပ်ချင်ရင် ဒီနေရာက Download ချလို့ရပါတယ်။ Git ကို Command Lin အနေနှင့် အသုံးမပြုချင်ဘူးဆိုရင် Git GUI (Graphical User Interface) Client တွေနှင့် အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ Git GUI တွေကို ဒီနေရာ မှာ Download ချနိုင်ပါတယ်။ တချို့ GUI တွေကတွေက ပိုက်ဆံပေးရပြီး၊ တချို့ကတော့ Free ဖြစ်ပါတယ်။

GitHub ဆိုတာဘာလည်း။

GitHub ဆိုတာ Git Repository တွေကို Hosting လုပ်ပေးတဲ့ Website တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ Repository တွေကို Management လုပ်တဲ့စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ Open Source (သို့) Public Project တွေအတွက် Code Hosting ကို Free အသုံးပြုနိုင်ပြီး၊ Private Project တွေအတွက်ကိုတော့ အနည်းဆုံး ၁လကို ၇ဒေါ်လာမှ စပြီးပေးချေရပါတယ်။ GitHub ထဲက အခြားသူတွေရဲ့ Open Source Project တွေမှာ Register လုပ်ပြီး ပါဝင်ကူညီ အားဖြည့်ပေးနိုင်ပါတယ်။ GitHub မှာ GitHub Desktop ဆိုတာရှိပါတယ်။ အဲ့ဒီ GitHub Desktop ကသုံးရတာရိုးရှင်း၊ လွယ်ကူတဲ့ Git GUI Client တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ Download ချနိုင်ပါတယ်။ အကယ်၍ မိမိမှာရှိတဲ့ Project တစ်ခုကို Public Project အနေနှင့် GitHub ထဲမှာ Hosting လုပ်ထားချင်တယ်ဆိုရင်၊ အောက်ပါအတိုင်း အဆင့်ဆင့် လုပ်ဆောင်ရပါမယ်။

၁) GitHub မှာ Account Register လုပ်ပါ။
၂) ပြီးရင် GitHub Desktop ကို Download ချပြီး မိမိစက်ထဲမှာ Install လုပ်ပါ။
၃) Install လုပ်ပြီးလို့ GitHub Client ကိုဖွင့်လိုက်ရင် GitHub Account နှင့် Login လုပ်ပေးပါ။ Login လုပ်လိုက်ရင် GitHub ကနေ အောက်ပါ နမူနာ Message ပါတဲ့ Email တစ်ခုပို့ပေးပါလိမ့်မယ်။ အဲ့ဒါက Secure Socket Shell Key နှင့် ပတ်သက်တဲ့ အချက်အလက်တွေဖြစ်ပါတယ်။ မိမိစက်ထဲက File တွေကို GitHub ထဲ Upload လုပ်တဲ့အခါမှာ Secure ဖြစ်အောင်လုပ်ပေးတဲ့ Key တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

The following SSH key was added to your account:

GitHub Desktop - DESKTOP-GFEQ3ER
6b:c0:b9:23:f5:a8:51:a7:e9:1b:e8:f8:37:90:01:5d

If you believe this key was added in error, you can remove the key and disable
access at the following location:

https://github.com/settings/keys

၄) Login လုပ်ပြီးသွားရင် Project Repository တစ်ခုထည့်ဖို့ရန်အတွက်၊ အောက်ပါအတိုင်း မြင်တွေ့ရလိမ့်မယ်။

မိမိစက်ထဲမှာရှိတဲ့ Project ကို Repository အဖြစ် Git ထဲမှာထည့်ချင်ရင် Add နှင့်ထည့်တယ်။ ဒါမှမဟုတ် သီးသန့် Repository တစ်ခုသတ်မှတ်ပြီး၊ နောက်မှ Project ထည့်မယ်ဆိုရင် Create နှင့်သတ်မှတ်တယ်။နောက်တစ်ခုက မိမိရဲ့ GitHub Account ထဲက Repository ကို Desktop ထဲမှာ Clone အနေနှင့်လှမ်းယူပြီး၊ သိမ်းဆည်းတာဖြစ်တယ်။ Git မှာ Repository တစ်ခုသတ်မှတ်ပြီးရင် သူ့အောက်မှာ Branch တွေထပ်ခွဲလို့ရပါတယ်။ Master က Default Branch ဖြစ်ပြီး၊ Project တစ်ခုမှာ Feature အသစ်တွေထည့်မယ်ဆိုရင် Branch ခွဲမယ်၊ ပြီးရင်အဲ့ဒီ Branch မှာ Develop လုပ်မယ်၊ ပြီးရင် Master Branch ထဲကို Merge လုပ်မယ် စသည်ဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။ နောက်တစ်ပုံက Visual Studio ထဲမှာ Code ကိုပြင်လိုက်တယ်၊ အဲ့ဒါကြောင့် Project Repository မှာ Code ကိုပြင်ထားတဲ့အခြေအနေကို မြင်ရတာဖြစ်ပါတယ်။ ပြင်ထားပေမယ့်လည်း Commit မလုပ်ရသေးတဲ့ အခြေအနေဖြစ်ပါတယ်။

ပြင်ထားတဲ့ Code မှာ အနီရောင်က ပြင်လိုက်တဲ့ Line ဖြစ်ပြီး အစိမ်းရောင်က ဘာကို၊ ဘယ်လိုပြင်လိုက်တာလည်းဆိုတာပြတာဖြစ်တယ်။ အကယ်၍ Developer အနေနှင့် Commit လုပ်မယ်ဆိုရင် Summary နှင့် Description မှာ ဘာကြောင့်ပြင်တယ်၊ ဘာအတွက်ပြင်တယ်၊ စသည့် အကြောင်းအရာတွေကို ရေးပြီး အဲ့ဒီအောက်က Commit to Version 1.0 ကို Click နှိပ်ပြီး Commit လုပ်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ Version 1.0 ဆိုတာ Master Branch ကနေ သီးသန့်ခွဲထုတ်ထားတဲ့ Branch တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ Commit လုပ်ပြီးသွားရင် Branch နှစ်ခုရဲ့ ခြားနားချက်ကို အောက်မှာပြထားတဲ့ နေရာကနေ History ထဲမှာကြည့်နိုင်ပါတယ်။

နောက်ပြီးမိမိဖွင့်ချင်တဲ့ Branch ကိုရွေးပြီး Visual Studio ကို Click နှိပ်ပြီးဖွင့်လို့ရပါတယ်။ Developer တွေအနေနှင့် Unit Testing လုပ်ပြီးမှသာလျှင် Commit လုပ်လေ့ရှိပါတယ်။ Commit လုပ်ပြီးမှ Error တစ်ခုခုတွေ့လို့ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အကြောင်းတစ်ခုခုကြောင့်ပဲဖြစ်ဖြစ် အဲ့ဒီ Commit လုပ်ထားတာကို Cancel လုပ်လို့ရပါတယ်။ Cancel လုပ်တာကို Revert လို့ခေါ်ပါတယ်။ အကယ်၍ GitHub ရဲ့ Remote Repository ထဲကို ပို့ချင်တယ်ဆိုရင် Publish လုပ်ပေးရပါတယ်။ Git ကို Command Line အနေနှင့်အသုံးပြုချင်တယ်ဆိုရင် Settings ထဲက Open in Git Shell မှာ အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ အောက်ကပုံကတော့ Git Shell Window ပုံ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါတွေကတော့ GitHub နှင့် GitHub GUI Client ရဲ့ အခြေခံ အသုံးပြုပုံတွေဖြစ်ပါတယ်။

SourceTree ဆိုတာဘာလည်း။

Git GUI တွေထဲမှာ SourceTree ဆိုတာ Free Git GUI Client Software တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကျွန်တော်လည်း လက်ရှိအသုံးပြုနေပါတယ်။ SourceTree ဟာ GitHub Desktop နှင့် နှိုင်းယှဉ်မယ်ဆိုရင် လုပ်ဆောင်ချက်တွေပိုမိုပါဝင်ပြီး၊ Git Command Line အသုံးပြုမှုနည်းအောင် ဖန်တီးထားတဲ့ Git GUI Client တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ GitHub မှာ Hosting လုပ်ထားတဲ့ Repository ကို SourceTree ကနေ Clone Repository လုပ်ပြီးအသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ SourceTree ကို Enterprise Software တွေထုတ်တဲ့ Atlassian ကုမ္ပဏီက ဖန်တီးထားတာဖြစ်ပြီး၊ အခြားနာမည်ကြီးတဲ့နောက်ထပ် Product တစ်ခုက JIRA ပဲဖြစ်ပါတယ်။ JIRA ဆိုတာ Project Management စနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ Agile ပုံစံဖြင့် Software Development လုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီတွေ အသုံးပြုပါတယ်။ JIRA ကိုအသုံးပြုဖို့ တစ်လကို အနည်းဆုံး ၁၀ ဒေါ်လာဖြင့် User ၁၀ ယောက်ထိ အသုံးပြုနိုင်တဲ့ Plan ကစပြီးရှိပါတယ်။ Atlasian မှာ GitHub ကဲ့သို့သော Git Repository တွေကို Hosting လုပ်ပေးတဲ့ စနစ်ရှိပါတယ်။ အဲ့ဒီ စနစ်ကို Bitbucket လို့ခေါ်ပါတယ်။ Bitbucket ကို အသုံးပြုမယ်ဆိုရင် User ၅ယောက်အထိကို Free သုံးခွင့်ပြုထားပြီး၊ ၅ယောက်အထက်ဆိုရင်တော့ တစ်လကို ၁၀ဒေါ်လာ ကျသင့်မှာဖြစ်ပါတယ်။ Bitbucket ကိုအသုံးပြုမယ်ဆိုရင် ဒီနေရာမှာ Register လုပ်ပြီး SourceTree Client ကနေအသုံးပြုလို့ရပါတယ်။ SourceTree ကိုအသုံးပြုဖို့ အရင်ဆုံး ဒီနေရာက Download ချပြီး Install လုပ်ရပါမယ်။ (မှတ်ချက်။ အကယ်၍ မိမိစက်ထဲမှာ Git ကိုသီးသန့် Install လုပ်ထားပြီးသား ဖြစ်နေခဲ့မယ်ဆိုရင်၊ အဲ့ဒီ Git ကို SourceTree မှာပြန်သုံးလို့ရပါတယ်။ အဲ့ဒီလို ပြန်သုံးချင်တယ်ဆိုရင် Tools ရဲ့ Options ထဲမှာ Git ဆိုတဲ့ Tab ရှိတယ်။ အဲ့ဒီမှာ Embedded Git လား System Git လားဆိုတာ ရွေးပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။) အကယ်၍ GitHub က Repository ကို SourceTree Client မှာအသုံးပြုချင်တယ်ဆိုရင်၊ အောက်ပါအတိုင်း အဆင့်ဆင့် လုပ်ဆောင်ရပါမယ်။

၁) Clone / New ကို Click နှိပ်ပါ အောက်ဖေါ်ပြပါ အတိုင်းထွက်လာပါလိမ့်မယ်။

ဒီ Window ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေက GitHub Desktop Window နှင့်တူပါတယ်။
၂) Clone Repository ကိုရွေးထားပြီး၊ Source Path / URL မှာ GitHub ထဲက Repository ရဲ့ URL ကိုထည့်ပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီ URL ကိုရဖို့ GitHub ထဲကို Login လုပ်ရမယ်။ ပြီးရင် Repository တစ်ခုကိုရွေးလိုက်ရင် အောက်ပါအတိုင်း မြင်တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

Repository ထဲမှာ HTTPS နှင့် SSH ဆိုပြီး ၂ခု တွေ့လိမ့်မယ်။ SSH ကိုသုံးမယ်ဆိုရင် အနည်းငယ်အလုပ်ရှုပ်တဲ့အတွက် HTTPS ကိုပဲသုံးလိုက်မယ်။ အဲ့ဒီတော့ HTTPS URL ကို Copy ကူးပြီး SourceTree ထဲကို ထည့်လိုက်မယ်။ ပြီးရင် Clone ကို Click နှိပ်လိုက်ရင် Local Repository တစ်ခုစက်ထဲကို ရောက်လာလိမ့်မယ်။

အဲ့ဒီ Repository မှာ GitHub Desktop ကဲ့သို့ပဲ Master Branch ကို အလိုလျှောက် ဖန်တီးထားပေးလိမ့်မယ်။ Branch တစ်ခုထပ်ခွဲချင်ရင် Branch ကိုသွားပြီး Branch Name ပေးမယ်၊ ပြီးရင် Create Branch ကို Click နှိပ်လိုက်ရင် Branch တစ်ခုရလာပါလိမ့်မယ်။ Branch ၂ခုခွဲထားပုံကို အောက်ပါအတိုင်း SourceTree မှာမြင်တွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိရွေးချယ်ထားတဲ့ Branch က Version 1.0 ဆိုတဲ့ Branch ဖြစ်ပါတယ်။

အကယ်၍ Visual Studio ထဲမှာ Code အချို့ကို ပြင်လိုက်တယ်ဆိုရင် အောက်ပါအတိုင်း မြင်တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကတော့ Commit မလုပ်ခင် အခြေအနေဖြစ်ပါတယ်။

Commit လုပ်မယ်ဆိုရင် Stage All ကို Click နှိပ်ပြီး၊ အောက်မှာ ဘာကြောင့်ပြင်တယ်ဆိုတာ ထည့်မယ်၊ ပြီးတာနှင့် Commit လုပ်လိုက်မယ်။ ပြီးရင် Log/History ထဲဝင်ကြည့်ရင် အောက်ပါအတိုင်း မြင်တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

ဒီအဆင့်ထိက Local Repository ထဲမှာပဲ ရှိပါသေးတယ်။ အဲ့ဒီတော့ Remote Repository ထဲကို ထည့်ချင်တယ်ဆိုရင် Push လုပ်ပေးရမယ်။ Push ကို နှိပ်လိုက်ရင် အောက်ပါအတိုင်း မြင်တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

ပြီးရင် Push လုပ်ချင်တဲ့ Branch ကိုရွေးပြီး Push ကို Click နှိပ်ရပါမယ်။ အဲ့ဒါတွေပြီးသွားရင်တော့ Remote Repository ဖြစ်တဲ့ GitHub ထဲက Repository နှင့် Local Repository အတူတူဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။ GitHub ထဲမှာ Login လုပ်ပြီး၊ ဝင်ကြည့်ရင် အောက်ပါအတိုင်း မြင်တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

Branch ၂ခုရှိမယ်။ အဲ့ဒီ Branch နှစ်ခုကို Compare & Pull Request လုပ်ကြည့်မယ်ဆိုရင် အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရမှာဖြစ်တယ်။

Files Changed ကိုဝင်ကြည့်ရင် ဘယ်ဖိုင်မှာ ဘာတွေပြင်ထားတယ်ဆိုတာ တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဒီ Post ကိုဖတ်ပြီး၊ Git နှင့် GUI Client တွေရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ကို အခြေခံနားလည်သဘောပေါက်မယ်လို့ ယူဆပါတယ်။

Agile နှင့် Scrum ဆိုတာဘာလဲ။

2017-01-02T17:10:00.001+08:00

အရင်က Software Development နှင့်ပတ်သက်တဲ့ Waterfall, Spiral, Iterative, V Model စသည့်ဖြင့် Model တွေအများကြီး ကျွန်တော်ကြားဖူးခဲ့တယ်။ သင်ယူဖူးခဲ့တယ်။ နောက်တော့ အလုပ်ထဲရောက်တဲ့အခါမှာလည်း Waterfall Model ဆန်ဆန်သာသုံးခဲ့ဘူးတယ်။ အခု Agile Model ဖြစ်တဲ့ Scrum နှင့် အလုပ်လုပ်နေရတယ်။ Software Development လုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီအများစုကြားမှာ Agile နှင့် Scrum အကြောင်းဟာ လူပြောများပြီး နာမည်ကြီးပါတယ်။ အဲ့ဒါကြောင့် Agile နှင့် Scrum အကြောင်းကို လေ့လာထားသလောက် မှတ်သားထားတာလေးပါ။ Agile ရဲ့ အဓိပ္ပါယ်က လျှင်မြန်၊ သွက်လက်၊ ပေါ့ပါးတာကို ပြောတာဖြစ်ပါတယ်။ Software Development မှာတော့ တူညီတဲ့ Framework အမျိုးအစားတွေကို ဘုံစကားလုံးတစ်ခုတည်းဖြင့် သတ်မှတ်ထားတဲ့ အခေါ်အဝေါ် (Umbrella Term) တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်တော့ Agile ဆိုတာ Model တစ်ခုသာဖြစ်ပြီး Iterative နှင့် Incremental Build Model တွေကိုအခြေခံထားတယ်။ Software Development လုပ်တဲ့အခါမှာ Agile နည်းဆိုတာ Quality Product တစ်ခုဖြစ်အောင် အချိန်နှင့်လုပ်ဆောင်ရမယ့် အလုပ်တွေကို စီမံခန့်ခွဲ၊ လုပ်ဆောင်တဲ့ Model ပဲဖြစ်တယ်။ နောက်ပြီးအခြား Model တွေလို တဆင့်ပြီးမှ၊ နောက်တဆင့်မလုပ်ပဲ Project တစ်ခုမှာလုပ်ရမယ့် Requirements တွေနှင့် Obstacle (အတားအဆီး) ဖြစ်နေတဲ့အရာတွေအတွက်၊ Solutions တွေကို ဘယ်နေရာတွေက ရရှိနိုင်လည်း၊ ရရှိနိုင်တဲ့ အဖွဲ့တွေနှင့် အတူတကွ၊ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ပြီး Project တစ်ခုကို တဆင့်ပြီး၊ တစ်ဆင့် ရုပ်လုံးပေါ်အောင် လုပ်ဆောင်တယ်။ အဲ့ဒီလိုနှင့် Customer လက်ထဲထည့်နိုင်တဲ့ Quality Product တစ်ခုဖြစ်လာအောင် ဆောင်ရွက်တဲ့ Model တစ်ခုဖြစ်တယ်။ Product ကို မြန်ဆန်စွာထုတ်နိုင်ဖို့၊ Customer စိတ်ကျေနပ်မှုရှိဖို့နှင့် Project ရဲ့ ဦးစားပေးမှုပေါ်မူတည်ပြီး အလိုက်သင့် ပြောင်းလဲလုပ်ဆောင်ဖို့ စသည့်အချက်တွေဖြင့် Project တွေကို Development လုပ်တဲ့ Model တစ်ခုဖြစ်တယ်။ Agile နှင့် မည်သည့် Software Development Process ပဲလုပ်လုပ် Agile ကထုတ်ပြန်ထားတဲ့ မူဝါဒကြော်ငြာစာတမ်းအတိုင်း ကိုးကားလိုက်နာပြီး လုပ်ဆောင်သင့်ပါတယ်။ Agile မူဝါဒကြော်ငြာစာတမ်းကို ဒီမှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။

Agile Model ဖြင့် လုပ်ငန်းတွေ၊ ပြီးမြောက်အောင် လုပ်ဆောင်တဲ့ Framework တစ်ခုဖြစ်တယ်။ Scrum မှာ အဓိက အစုအဖွဲ့ ၃ခုနှင့် ဖွဲ့စည်းထားတယ်။ အဲ့ဒါတွေက....

Product Owner (လုပ်ဆောင်စရာရှိနေတဲ့ အလုပ်တွေကို ဦးစားပေးသတ်မှတ်ပေးတဲ့လူဖြစ်တယ်။ အဲ့ဒီ အလုပ်တွေကို Product Backlog (အလုပ်ကြွေး) လို့ခေါ်တယ်။)
Scrum Master (ဦးစားပေးသတ်မှတ်ထားတဲ့ အလုပ်တွေကိုခွဲခြမ်းတယ် ပြီးရင် သင့်တော်တဲ့သူကို တာဝန်ခွဲဝေပေးသူ ဖြစ်တယ်။)
Development Team (တာဝန်ခွဲဝေပေးခံရတဲ့ အလုပ်တွေကို ပြီးမြောက်အောင် လုပ်ဆောင်ပေးသူဖြစ်တယ်။)

တို့ပဲဖြစ်တယ်။ Scrum မှာ Product Backlog တွေကို Sprint Planning လုပ်ပြီး၊ ဦးစားပေးလုပ်ဆောင်ရမယ့် အလုပ်တွေသတ်မှတ်တယ်၊ ပြီးရင် Sprint Backlog အနေနှင့်သတ်မှတ်ပြီး Sprint တစ်ခုကို စတင် ကြတယ်။ Sprint Planning ကို Team တွေအကုန်ပါဝင်ပြီး လုပ်ဆောင်ကြပါတယ်။ Sprint ဆိုတာ Development Cycle ကိုခေါ်တာဖြစ်တယ်။ Sprint တစ်ခုမှာ အချိန်ကန့်သတ်မှုရှိတယ်။ ဥပမာ ၂ပတ်၊ ၄ပတ် စသည့်ဖြင့် အချိန်ကန့်သတ်မှု ပြုလုပ်ထားတယ်။ Scrum Master နှင့် Development Team ဟာ Sprint တစ်ခုကို သတ်မှတ်ထားတဲ့ အချိန်မှာပြီးစီးဖို့ပဲ ဦးတည်ချက်ထားတယ်။ Sprint တစ်ခုထဲမှာ Scrum Master နှင့် Development Team တို့ဟာ နေ့စဉ် Scrum Meeting ကို ၁၅မိနစ်ခန့် ပြုလုပ်ကြတယ်။ အဲ့ဒီ Meeting မှာ လက်ရှိလုပ်နေတဲ့ အလုပ်၊ နောက်ထပ်ကျန်ရှိတဲ့ အလုပ်၊ ခက်ခဲနေတဲ့ သို့မဟုတ် အတားအဆီးဖြစ်နေတဲ့ အလုပ်တွေကို ဆွေးနွေးကြတယ်။ Sprint တစ်ခုပြီးသွားရင် လုပ်ခဲ့တဲ့အလုပ်တွေကို Sprint Review လုပ်တယ်၊ တချို့အလုပ်တွေဟာ Sprint ထဲမှာလုပ်နေရင်း အကြောင်းတစ်ခုခုကြောင့် ယခု Sprint မှာ မပြီးခဲ့ဘူးဆိုရင် နောက် Sprint ရဲ့ Sprint Planning ထဲထည့်တယ်။ နောက်ပြီး Product ကိုပိုကောင်းလာစေမယ့် Idea တွေရှိခဲ့မယ်ဆိုရင်လည်း၊ နောက် Sprint ရဲ့ Product Backlog (သို့) Sprint Planning ထဲထည့်တယ်။ Sprint တစ်ခုပြီးသွားရင် အဲ့ဒီ Sprint ကို ယခင်ပြီးခဲ့တဲ့ Sprint တွေကအလုပ်တွေနှင့်အတူ Product ထဲကိုပေါင်းထည့်တယ်။ ပြီးမှနောက် Sprint တစ်ခုကို ဆက်သွားတယ်။ အဲ့လိုနှင့် Sprint တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဆက်ခါဆက်ခါ ဆောင်ရွက်ရင်း Product ကို တဖြည်းဖြည်း ရုပ်လုံးပေါ်အောင် လုပ်ဆောင်ကြပါတယ်။ Development Team ဆိုတာ Developer တွေချည်းမဟုတ်ပါဘူး။ အခြား Role တွေဖြစ်တဲ့ QA (Quality Assurance) တွေ၊ Business Analyst တွေလည်းပါဝင်နိုင်ပါတယ်။ Project Manager လည်း Scrum ထဲမှာပါဝင်နိုင်ပါတယ်။ အဖွဲ့အစည်းရဲ့ လိုအပ်ချက်၊ လုပ်ဆောင်ချက်ပေါ်မူတည်ပြီး သက်ဆိုင်ရာ Role တွေရဲ့ပါဝင်မှုက ခြားနားနိုင်ပါတယ်။

Agile Model ဖြင့် Software Development လုပ်တဲ့ အခြား Framework တွေလည်းရှိပါတယ်။ ဥပမာ

DSDM
Kanban

နောက်ထပ် Wiki ထဲမှာ အများကြီးရှိပါသေးတယ်။ Agile Scrum ကို IT Industry မှာတင်မဟုတ်ပါဘူး၊ အြခား Industry တွေမှာလည်း အသုံးပြုကြပါတယ်။ Scrum နှင့်ပတ်သက်ပြီး သူ့ရဲ့ Official Website မှာလည်း လေ့လာနိုင်ပါတယ်။

ASP.Net GridView ထဲမှ Data ကို Client Side မှာပဲ ရှာဖွေခြင်း

2017-01-02T14:51:00.001+08:00

Website တွေမှာ Client Side နှင့် Server Side အသွားအလာနည်းအောင် လုပ်ထားခြင်းဟာလည်း မိမိ Website ကို ပိုမိုမြန်ဆန်စေပါတယ်။ အခု Code လေးဟာ JQuery နှင့် ASP.Net GridView ကိုပေါင်းသုံးထားတာပါ။ ASP.Net Page တစ်ခုမှာ GridView ထဲမှ Data ကို Search လုပ်ဖို့ TextBox (ID = id_search) တစ်ခုနှင့် GridView (ID = table_example) တစ်ခုရှိပါမယ်။ TextBox ထဲမှာ တစ်ခုခု ရိုက်ထည့်လိုက်ရင် ထည့်လိုက်တဲ့ Data ကို GridView ထဲမှာ Live Search လုပ်ပေးတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ Program ရေးဖို့ အောက်ပါ JQuery ဖိုင်ကို Download ချပါ။

https://github.com/riklomas/quicksearch

ပြီးရင် ASP.Net Page ရဲ့ body မတိုင်ခင်မှာ။

jquery-2.0.3.js အဓိကဖိုင်ကို script tag နှင့် ထည့်ပါ။ ပြီးလျှင် Download ချထားတဲ့

jquery-quicksearch.js ဖိုင်ကို နောက်ထပ် script tag နှင့် နောက်တစ်ကြောင်းထည့်ပါ။

ပြီးလျှင် နောက်ထပ် script tag တခုဖွင့်ပြီး အောက်ပါ script code ကို ထည့်ရေးလိုက်ပါ။

$(function () {

$('input#id_search').quicksearch('table#table_example tbody tr');

})

ပြီးလျှင် script tag ပိတ်ပါ။ ဒါတွေရေးပြီးတာနှင့် Run လိုက်ရင် Client Side မှာပဲ ရှာဖွေတဲ့ အလုပ်ကို လုပ်နိုင်ပါလိမ့်မည်။

(မှတ်ချက်။ November 10, 2013 နေ့က ဖေ့ဘွတ်မှာ ရေးသားခဲ့သော မှတ်စုတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။)