Saldırıları önleyici tedbirler almamak, saldırılara seyirci kalmak, gerçekleştirilen linç eylemlerinin tahrik ve tahrip gücünü görmezden gelmektir. Bu sebeple AKP Hükümeti, Sinop ve Samsun’da yaşanan olayların doğrudan sorumlusudur. Barış sürecini engellemeye yönelik tehdit, şantaj ve gözdağı mesajlarıyla bu saldırıların zeminini hazırlayan ve kendini “cumhuriyetin ve milletin bekçisi” gören yapılar da bu saldırılardan AKP hükümeti kadar sorumludurlar.

Bu saldırılar barışa, örgütlenme özgürlüğüne ve toplumun demokrasi talebine yöneltilmiştir. Dün ve bugün karşılaştığımız saldırıların hedefi de halkların barış, demokrasi ve özgürlük iradesidir.

Muktedirler içi boş barış ve kardeşlik söylevleri ile gündemi ne kadar meşgul etse de, Türkiye’nin ezilen halkları, bu ülkenin eşit yurttaşları olarak kabul edilmedikçe barış sağlanamayacaktır. Barış, egemenlerin toplumu hizaya alma siyasetinin figüranı değildir. Barış, halkların, siyasal parti ve grupların demokratik tartışma, örgütlenme ve hak arama süreçlerini işletebildiği, toplumsal bir yeniden kuruluştur.

Bu nedenle, doğanın ve halkların bir arada yaşamasının güvencesi adil, eşitlikçi, özgürlükçü bir yaşam kurulana ve toplumsal barış yeşerene kadar mücadele etmeye devam edeceğiz.

Ekoloji Kolektifi

İmece Toplumun Şehircilik Hareketi

Kültürlerarası Araştırmalar Derneği

Türkiye’den Şiddet Hikayeleri çalışmasına kişisel hikayenizi yollayarak katılmak son derecek kolaydır. Yukarıdaki bağlantıya tıklayıp, açılan sayfadaki yönergeye göre formu doldurarak çalışma editörlerine ulaşabilir, tanıklığınızı anlatabilirsiniz.

Türkiye’deki şiddet olaylarının, mağdurların ve tanıkların anlatımlarıyla arşivlendiği Türkiye’den Şiddet Hikayeleri çalışması, siddethikayeleri.com adresinde yayına başladı.

Kültürlerarası Araştırmalar Derneği’nin yürüttüğü şiddet izleme – vaka yaygınlaştırma çalışması Türkiye’den Şiddet Hikayeleri, Siddethikayeleri.com adresinde yayına başladı. Çalışma kapsamında, Şiddet mağdurlarının ve şiddet olaylarına tanıklık edenlerin hikayeleri röportajlarla anlatılıyor, hikayeler aynı zamanda fotoğraf çalışmaları olarak da sunuluyor.

Şiddet olaylarının 13 farklı kategoride arşivlendiği çalışma, deneyimlerin ve tanıklıkların birinci ağızdan anlatılmasıyla istatistik haline dönüşen ve sıradanlaşan şiddet eylemlerini daha gerçek bir zemine oturtmayı, şiddet mağdurları ve tanıklar ile hak savunuculuğu yapan sivil toplum kuruluşlarını bir araya getirmeyi ve veri oluşturmayı hedefliyor.

Şiddet olayları fotoğraflarla anlatılıyor

Türkiye’den Şiddet Hikayeleri çalışmasında, son yıllarda tüm dünyada sıkça kullanılan bir ses duyurma yöntemi kullanılıyor. Şiddet mağdurları ve tanıklar başlarından geçenleri, yaşadıkları olay hakkındaki düşünce ve yorumlarını yazdıkları bir karton veya kağıt parçasıyla fotoğraf çektirerek duyuruyorlar. Fotoğraflarda özetlenen olaylar, çalışmanın gönüllü muhabirlerince yapılan röportajlar yoluyla detaylandırılıyor. Tanıklığının çalışma kapsamında yayınlanmasını isteyenler ise site arayüzünü kullanarak editörlere ulaşabiliyorlar. Tanıklar kendi oluşturdukları görsellerle çalışmaya katılabildikleri gibi, editörlerle iletişime geçerek kendileriyle röportaj ve fotoğraf çekimi yapılmasını talep edebiliyorlar.

Güneydoğu’da çatışma bölgesinde yaptığı zorunlu askerliği sırasında esir düşen, sonrasında savaş karşıtı olan İbrahim Yaylalı; gözaltında kaybedilenlere tanıklık eden, kendisi de işkence gören İnsan Hakları Derneği İstanbul Şube Başkanı Ümit Efe; Türkçe’ye çevirdiği Yumuşak Makine kitabı yüzünden yargılanan çevirmen Süha Sertabiboğlu ile çevirmen ve yayıncıların karşılaştığı baskıların tanığı Mehmet Moralı; polisin hukuksuz müdahalelerini defalarca yargıya taşıyan trans aktivist Selay Tunç; Türkiye’nin en uzun süre hapis yatan kadın siyasi mahkumlarından olan, cezaevi koşullarını anlattığı kitabı yasaklanan Nevin Berktaş; 2003’te canlı kalkan olarak gittiği Irak’ta ABD işgaline şahit olan aktivist Osman Akkuş, Hak arama mücadelesi sırasında polis şiddetinin her türlüsüyle karşılaşan, Ankara’daki Hopa protestoları yüzünden 6 buçuk ay tutuklu kalan Ozan Gündoğdu, çalışma kapsamında halihazırda tanıklıkta bulunmuş isimler arasında.

Çalışmayı yürüten Kültürlerarası Araştırmalar Derneği, sivil topluma kuruluşlarından, inisiyatiflerden, ayrımcılığa ve şiddete maruz kalan toplumsal gruplardan, şiddet mağdurları ve tanıklardan çalışmaya katılımın artırılması noktasında destek bekliyor.

siddethikayeleri.com

İnsanın uygar bir varlık olarak kabul edilmesinin önkoşullarından biri kavrama kabiliyetidir. Öyle ki, vaktiyle yaşamının büyük kısmını günümüz ölçütlerince vahşi sayılabilecek eylemler ile geçiren türümüz, uygar zamanlarda şiddeti bir olgu olarak kavrayabilmektedir.

Şiddetin kolay tanınabilir olduğu yargısı çokça kabul görebilir. Zira sokakta eli sopalı kişilerce tartaklanan birini gördüğümüzde ya da 2009 yılındaki Bilge Köyü Katliamı’na tanıklık ettiğimizde, buralardaki şiddet mağdurlarını teredütsüz tespit edebiliriz.  Ancak her nasılsa, “Şiddet nedir?” sorusuna cevap bulmak bu denli basit değildir.

Türkçe’de şiddetin sözlük tanımları “karşıt görüşte olanlara kaba kuvvet kullanma,” “kaba güç” ve “duygu ve davranışta aşırılık” ile sınırlıdır. Fakat yalnızca bu tanımları ele alarak bile şiddet olgusunun nasıl iç içe geçmiş, çok yanlı ve kapatılamaz bir kavramsallaştırma olduğunu görebiliriz.

Uygar insanın kavrama kabiliyetinin yanında bir diğer fazileti varsa, o da sınıflandırma becerisidir. Hatta bu, çoğu zaman kavramayı kolaylaştıracak bir araç olmanın ötesinde onunla bir arada yürütülmesi gereken bir süreçtir. Ne var ki, şiddet olgusu için bir sınıflandırma oluşturulamadığından şiddete kurumsal ve hukuksal normlar açısından epistomolojik bir yaklaşım geliştirmek, o veya bu biçimde tanımları merkezden uzaklaştırmaktadır.

Şiddet bir olgudur ve bu bakımdan doğası gereği şiddete dair bütün yaklaşımlar subjektif olacaktır. Bir başka deyişle, “Şiddet nedir?” sorusuna verilecek her cevap şiddetin neliğinden öte, cevap veren kişinin durduğu yeri işaret edecektir. Bu ise, bir niyetlilik arz etmektedir.

Sorunlardan bir diğeri, şiddetin bir biçimde meşrulaştırılmasından ileri gelir. Şiddetin meşruiyetini tanımlamak için bilimin araç olarak kullanılması hiç de yeni değildir. Örneğin, biyolojik bir varlık olarak insanın şiddete olan genetik yatkınlığı ve şiddet dürtüsünü içgüdüsel olarak barındırdığı söylenebilir. Sosyobiyoloji, evrimsel süreçleri açıklarken şiddeti doğuştan var olan ve toplumun devamlılığı için var olması gereken bir olgu olarak ele alabilir. Psikanalize kulak kabarttığımızda, şiddeti yıkıcılık dürtüsünün bir sonucu olarak görebiliriz. Antropoloji ise şiddeti, toplum ve onun bireylerinin saldırganlık, çatışma ve savaş ile olan bağları bakımından inceleyebilir.

Şiddet, en nihayetinde bir takım karşılaştırılmalar ile tanımlanmaya çalışılabilir. Haliyle bu da farklı olayları ölçek, hacim ve niyet bakımından bir sıraya koymak ve şiddetin farklı örneklerini birbirleri üzerinden değerlendirmek ile sonuçlanacaktır.

Son kertede “Şiddet nedir?” diye sormak, tarih boyunca yalnızca bir olgu olarak kayıt altına alınmamış, dolayısıyla istatistiki olarak belirlenemez bir fenomeni incelemeye çalışmak anlamına gelir. Bu da, bilimsel olarak bütüncül bir yaklaşım geliştirilemeyeceğinden sonuçsuz kalmaya gebe bir çabadır.

Devlet, doğası gereği sorumluluk alanı içerisinde tanımlanamayan hiçbir katman bırakmamakla yükümlüdür. Ancak devletin yaptığı gibi şiddet olgusunu kavramaya çalışırken çağdaş hukuk biliminin açıklamalarıyla yetinmek kafi olmayacaktır. Aynı şekilde, şiddetin ne olduğunu, neden ve hangi koşullarda, nasıl cerayan ettiğini irdeleme zahmetine girmeden “Şiddete karşıyım” demek de sonuçsuz bir kolaycılığa sebep olacaktır.

Diğer yandan şiddet olgusu; olay, zaman ve yer bakımından bir süreksizlik teşkil edebilir. Başta yaptığımız uygar ve uygar olmayan ayrımını ele alacak olursak; örnekle, öldürme fiili zamanımızda eskiden olduğundan çok daha karmaşık süreçler sonucunda ortaya çıkabilir veya bundan çok yakın bir zamana kadar kavramsallaşmamış bir şiddet eylemi olan nefret söylemi artık şiddet olgusuna dair yapılan sınıflandırmalarda yer alabilir.

Şiddeti bir olgu olarak ele almak sonu gelmeyecek karmaşık bir kavramsallaştırma ve sınıflandırma gereksinimini doğuracaktır. Fakat zamanla dönüşen şiddetin yeni tipolojilerini tespit edebilmek, şiddet olgusunu kayıt altına almak ve medya kanalları vasıtasıyla afişe etmek, şiddet mağdurlarını, kolay seçilemeyen, yetersiz ve süreksiz bir kavramlar ve sınıflandırmalar zincirinde yalnız bırakmamak adına normatif değilse bile
pratik bir sonuç arama çabası ifade etmektedir.

Türkiye’den Şiddet Hikayeleri, ancak rakamlarla ifade edilen, şiddet aktörlerinin çoğu zaman hoş görüldüğü ya da şiddet eyleminden çok şiddet aktörlerinin onu meşrulaştırmaya yarayan bahaneleriyle tartışılan ve nihayet şiddet mağduriyetini oluşturan süreçlerin, değer ve normlar ile geleceğe dair projeksiyonların es geçildiği bir düzlemde, şiddet mağdurlarının varlıklarını ifade etmesini sağlayacak bir zemin oluşturma amacını taşımaktadır.

Yazar olun

Başkaldıran İnsan’da yazılarınızı yayınlatmak ve düzenli yazar olmak da çok kolay; bilgi@kulturlerarasiarastirmalar veya bilgi@homoinsurrectus.com adreslerine kendinizi kısaca anlatan bir metni, iletişim bilgilerinizi ve deneme yazınızı göndermeniz yeterli.

Sivil Toplum’a dönüş

Yerelde ve ulusal ölçekteki sivil toplum eylemliliğinin değerlendirileceği ve ilgili konulardaki tartışmalara yer verileceği bir platform olma hedefiyle yola çıkan, ancak konjonktürel gelişmelere bağlı olarak daha geniş bir ajanda takip etmeye başlayan çalışmayı, kısa süre içerisinde yeniden sivil toplumu merkezine alan bir hüviyete büründürmek istiyoruz. Bu konudaki çalışmaları hem Başkaldıran İnsan’dan, hem de Kültürlerarası Araştırmalar Derneği’nin resmi sitesinden kısa süre içerisinde duyuracağız.