De achterliggende gedachte bij deze keuze is het feit dat veel organisaties er voor kiezen om één van beide omgevingen te gebruiken ten behoeve van het eigen documentbeheer (een deel van de enterprise content). In beide omgevingen bestaan mogelijkheden om documenten te ordenen via een mappenstructuur, maar beide leveranciers claimen ook dat de kwaliteit van de zoekmachine een dergelijke werkwijze overbodig maakt. Wij waren dan ook geïnteresseerd in de scores van de beide zoekmachines ten aanzien van recall, precision en relevance ranking.

Als leidraad voor dit onderzoek hebben we gebruik gemaakt van een handzaam artikel van Tague-Sutcliffe uit 1992 waarin 10 stappen worden beschreven voor het opzetten van een information retrieval test. We hebben in beide systemen gewerkt met een testcollectie van 300 identieke documenten en 30 queries (20 known item queries en 10 subject search queries). Volgende metingen zijn uitgevoerd:

• Bij een known-item query is er sprake van één relevant document als goede treffer. De criteria ten aanzien van het zoekresultaat waren dan ook: staat het document bij de eerste 10 resultaten en zo ja, op welke plaats?
  • Daartoe is de Mean Reciprocal Rank (MRR) gehanteerd. (Croft, 2010, p.323): als het document op rank 1 stond kreeg het de waarde 1/1= 1. Stond het op 2, dan de waarde ½=0,5 enzovoort. Per zoekmachine zijn 20 queries uitgevoerd, waarna de gemiddelde score is bepaald.
• Bij de subject queries was vooraf bepaald welke documenten als relevante treffers (altijd meer dan 1) moesten worden teruggegeven door het systeem. Om te bepalen in hoeverre dat het geval was (recall) en op welke plaats in de ranking (precision) zijn de volgende meetmethoden gehanteerd:
  • Mean Average Precision (MAP) (Croft, 2010, p.317): kort gezegd geeft deze methode antwoord op de vraag: hoeveel relevants vind je in de top 10 en hoe hoog staan ze dan? De nadruk ligt hierbij op de precisie.
  • Zelf geformuleerde Raw score, geïnspireerd op Stenmark (2004): hoeveel van de relevante documenten vind je in de top 10? Hierbij ligt de nadruk op de recall.
  • 1/r weight en 1/SQRT(r) weight (Stenmark, 2004). Ook hierbij ligt de nadruk op de recall: relevante documenten die buiten de top 10 vallen, beïnvloeden de score negatief.
  • Om het onderscheid tussen de twee omgevingen te verfijnen, hebben we de Document Cut-off Value (DCV) toegepast. Ook deze methode is afkomstig uit Stenmark (2004) en wordt uitgebreider aangehaald door Hull (1993). De nadruk ligt op de precisie. We hebben metingen gedaan bij  6, 7,  8, 9 en 10 documenten. Bij de methode Stenmark/Hull wordt de cut-off value toegepast op de raw precision. Dat hebben wij ook gedaan, daarnaast hebben we de DCV toegepast op de MAP metingen.

Bij de subject search queries hebben we gekozen om ook de Raw score, de 1/r weight, de 1/SQRT weight toe te passen omdat bij deze metingen de nadruk ligt op de recall en ze daardoor een goede aanvulling zijn op de MAP. De DCV geeft daarnaast ook nog een verfijning op de MAP, beide leggen namelijk de nadruk op de precisie.

Geen echte winnaar maar Office 365 scoort beter bij known items

Office 365 soort bij de Mean Reciprocal Rank beduidend beter (MRR: 0,86) dan Google Docs (MRR: 0,62). Dat is in eerste instantie af te lezen aan de MRR in totaal, maar vermeld moet ook worden dat deze score niet wordt veroorzaakt door één of twee uitschieters: bij zes van de twintig queries scoorde Office lager dan Google, in de overige gevallen scoorde Office hoger of gelijk.

Bij de Mean Average Precision scoort Google beter (MAP: 0,71) dan Office (MAP: 0,69), hoewel het verschil gering te noemen is. Dat komt ook terug in de verdeling van de scores: in de helft van de tien queries scoorde Google hoger, in de andere helft Office.

De raw score (volgens eigen methode) gaf het volgende beeld:

Ook hier, waar de nadruk ligt op de recall, is Google Docs de winnaar. Vijfmaal scoort Google Docs hoger dan Office, driemaal scoren ze gelijk en tweemaal is de hogere score voor Office.

Hoewel de curve bij de 1/SQRT(r) weight vlakker is, komt bij zowel de 1/r weight als de 1/SQRT(r) weight precies hetzelfde beeld naar voren: Google Docs wint met een verwaarloosbaar verschil:

Opvallend is wel dat de verschillen bij sommige queries vrij groot zijn: de ene keer scoort Google veel beter, de andere keer Office. Een duidelijke lijn valt daar niet in te ontdekken.

De laatste meting was die waarbij we cut-off values (DCV) hebben bepaald op 6, 7, 8, 9 en 10 treffers.

Conclusie: Bovenin de ranking (cut-off 6 en 7) wint Office, naarmate de de cut-off hoger ligt (8,  9 en 10), scoort Google gemiddeld  beter. De verschillen zijn echter klein.

Het is interessant deze waarden te vergelijken met de MAP: scoort één van beide zoekmachines beduidend hoger als de DCV lager ligt dan 10? Bij deze berekening scoort Office .365 op alle niveaus beter dan Google Docs.

Dat is dus een verschil ten aanzien van de DCV bij de raw-score.

Op basis van ons onderzoek kan in ieder geval worden vastgesteld dat geen van beide zoekmachines als echte winnaar kan worden aangewezen omdat die beduidend beter scoort dan zijn tegenhanger. Ook in absolute zin zijn de scores niet indrukwekkend: een organisatie die grote hoeveelheden content wil opslaan in Google Docs of Office 365 doet er dan ook verstandig aan om niet uitsluitend te vertrouwen op de aangeboden zoekmachines.

Als we een winnaar zouden moeten aanwijzen, dan zou dat Office 365 zijn omdat die bij de known items duidelijk als beste scoort, niet alleen bij de totalen, maar in de meeste gevallen ook per query. In een enterprise omgeving doen known-item searches er vaak toe: men is op zoek naar een bepaald document en wil het snel hebben. Daarnaast scoort Office 365 beter bij een lage cut-off value.

Bekijk het volledige rapport voor alle volledige tabellen, een uitgebreide toelichting van de meetmethoden, een overzicht van de queries die we hebben gebruikt en onze kritische opmerkingen / lessons learned ten aanzien van het onderzoek.

Het bevat 12 papiertjes met elk een citaat. Voor iedere maand in 2012 eentje. En die ga ik via Twitter met jullie delen. Hier alvast die van janauari:

#12momenten “De mensen die het meest klagen, kijken het minst om zich heen” | Eddy Terstall

— Leen Liefsoens (@LeenLief) January 31, 2012

Die van februari volgt morgen, kijk uit naar de hashtag #12momenten!

Voor de presentatie heb ik gebruik gemaakt van het rapport: ‘Geoorloofd hergebruik; De juridische aspecten van plagiaat in het hoger onderwijs en Leefregels voor geoorloofd hergebruik van materiaal’ van SURF en het filmpje ‘Wanneer pleeg ik plagiaat‘ van de Open Universiteit.

Begin januari heb ik om mijn kennis over auteursrechten op te frissen de cursus ‘Auteursrecht voor onderwijsmediatheken en wetenschappelijke bibliotheken‘ van de GO opleidingen gevolgd.

En niet veel later kwam ik een berichtje tegen op ScienceGuide over de top 10 plagiaatplekken.

Soms gebruiken studenten ongeoorloofd het werk van anderen als zij iets publiceren. Welke bronnen gebruiken ze daarvoor het meest? iParadigms, marktleider in de markt van anti-plagiaat software, keek tussen juni 2010 en juni 2011 naar 33,5 miljoen papers en geeft antwoord op deze vraag.

De analyse van de papers toont aan dat Wikipedia de nummer 1 bron is waarmee universitaire studenten plagiaat plegen. 10,74% van alle gevallen van plagiaat kan worden toegeschreven aan deze open source encyclopedie site.

Top 10 plagiaatbronnen

1. Wikipedia: 10,74%
2. Yahoo! Answers: 3,90%
3. SlideShare: 3,87%
4. Answers.com: 3,57%
5. Oppapers.com: 3,11%
6. Coursehero: 3,01%
7. Scribd: 2,95%
8. Justanswer.com: 1,60%
9. eNotes: 1,58%
10. Amazon: 1,21%

Wanneer de bronnen worden verdeeld in categorieën blijken echter sociale netwerken en content-sharing sites als Facebook, MySpaces, Scribd en Slideshare de meest gebruikte categorie van bronnen te zijn bij plagiaatgevallen.

Tenslotte bevat het rapport 3 stappen die docenten kunnen doorlopen om plagiaat te voorkomen bij hun studenten:

1. Maak opdrachten plagiaat-proof door een onderwerp te kiezen dat een geïndividualiseerde aanpak vereist en betrekking heeft op persoonlijke ervaring of actuele gebeurtenissen. Plagiaat plegen is daarnaast moeilijker wanneer studenten verplicht zijn om hun werk in verschillende stadia van het schrijfproces in te dienen: concepten, herziende versies en reflecties.
2. Geef studenten instructies over de regels rond plagiaat en hoe ze werk van anderen geoorloofd kunnen gebruiken door middel van citeren.
3. Controleer op een formele manier en geef studenten inzicht in de beoordeling van hun werk.

Dit berichtje heeft ook een plek gekregen op onze bibliotheekwebsite. En komende week gaat de club Auteursrechten Informatiepunten HBO weer de koppen bijeensteken bij SURF. Wordt dus vervolgd…

1. BIBITS: een geautomatiseerde training waarin de student kennis maakt met de bibliotheek. De training is voorzien van foto’s, oefeningen, instructiefilmpjes en een virtuele rondleiding. Een belangrijk onderdeel is het leren omgaan met de catalogus. De training is vooral geschikt voor eerstejaars.
2. HIT: in deze geautomatiseerde informatievaardighedentraining volgt de studenten de verschillende stappen in het zoekproces naar informatie. Het trainingsprogramma HIT (Hogeronderwijs Informatievaardigheden Training) bestaat uit vier modules:
   • Wat zoek ik?
   • Waar zoek ik?
   • Hoe zoek ik?
   • Wat heb ik gevonden?

   Deze training is geschikt voor bachelors en masters.

3. Workshop op maat: Ter ondersteuning van medewerkers en studenten bij het vinden van informatie in de fysieke en digitale bibliotheek, organiseert de bibliotheek workshops. De bibliotheek verzorgt trainingen op verschillende niveaus. Bijvoorbeeld een training in het gebruik van een specifieke databank, zodat studenten leren literatuur te zoeken binnen een bepaald vakgebied. Of een workshop voor studenten die met hun scriptie beginnen. Ook een demonstratie voor een docententeam behoort tot de mogelijkheden.
4. Refworks: workshop om studenten wegwijs te maken in ons webgebaseerde citatiemanagementprogramma.

BIBITS, HIT en Refworks zijn gestandaardiseerd, maar zoals de naam al zegt: de Workshops op maat worden aangepast aan de wensen en noden van de verschillende opleidingen en het niveau van de studenten én docenten. In 2011 heb ik 3 verschillende workshops op maat gegeven voor de opleiding Commerciële Economie.

Ik ben in april begonnen met een docentenworkshop waarin ik de docenten heb laten kennismaken met onze digitale bibliotheek, een aantal van onze databanken en onze dienstverlening speciaal voor docenten:

Een paar docenten van de deeltijdvariant waren zo enthousiast dat ze me onmiddellijk hebben vastgelegd voor een Workshop op maat voor vierdejaars deeltijdstudenten in september. In deze workshop startte ik vanuit hun scriptietraject om uit te wijden over het onderdeel Literatuuronderzoek. Waarom voer je een literatuuronderzoek uit en wat is het precies. In 10 stappen gaf ik aan hoe ze een literatuuronderzoek moeten aanpakken om tenslotte de catalogus, enkele databanken en Google als voorbeelden te gebruiken voor plaatsen waar je op zoek kunt gaan naar literatuur. Ondanks dat er niet veel studenten de huiswerkopdracht (de online instructie HIT, zie hierboven) hebben uitgevoerd, kreeg ik toch wel een aantal positieve reacties in de trant van ‘waaw, hier kunnen we wat mee’! Hieronder de prezi die ik voor deze workshop heb gebruikt:

En in december waren de vierdejaars voltijdstudenten aan de beurt. Hun docent waarschuwde mij dat een hoorcollege (zoals bij de deeltijd) waarschijnlijk niet zo goed zou uitpakken. Dus moest ik met een interactief element komen. Mijn collega’s kwamen met een ‘opzet‘ aan die ze een paar jaar geleden bij een andere opleiding hadden toegepast: laat de studenten zelf vertellen over de databanken nadat ze deze hebben uitgeprobeerd. In het kader van het concept ‘het kind leert door het zelf uit te leggen’ dat ik op de H/Onderwijsdag 2011 had gehoord, leek me dit wel het uitvoeren waard. Ik gebruikte de prezi voor de deeltijdvariant (zie hierboven) als basis, maar maakte mijn eigen praatje korter:

• Waarom voer je een literatuuronderzoek uit
• De 10 stappen
• De catalogus, databanken en Google als voorbeelden voor plaatsen waar je op zoek kunt gaan naar literatuur

Bij de databanken ging ik niet in op de mogelijkheden van iedere databank maar somde ik gewoon 6 databanken op. De studenten gingen immers zelf aan de slag met deze databanken:

1. Individueel of per 2 zoeken in de 6 databanken a.h.v. een invulformulier per databank
2. Groepjes vormen en presentatie databank maken a.h.v. een vragenlijst (ieder groepje 1 databank, voorbeeld Springerlink, de vragenlijst was bij iedere databank hetzelfde)
3. Klassikale terugkoppeling van de databank per groepje a.h.v. de presentatie gemaakt in stap 2 (ik liet ze de presentatie naar mij mailen, zodat ze deze eenvoudig konden oproepen op de beamerpc)

Tijdens deze klassikale terugkoppeling vulde ik de studenten aan a.h.v. een voorbereide sheet per databank waarin ik de (zoek)mogelijkheden op een rijtje had gezet. En na de workshop heb ik deze sheets en alle presentaties die de studenten hadden gefabriceerd in de leeromgeving geplaatst.

Het waren 5 grote klassen en de opzet was niet bij iedere klas even succesvol. Bij sommige klassen sloeg het goed aan, waren de studenten gemotiveerd en kwamen ze met goede databankpresentaties waarin ze duidelijk aangaven wat ze vonden van de databank. Bij andere klassen ging het er dan weer heel rommelig aan toe en hadden een paar grapjassen de overhand waardoor er geen  diepgang in de workshop werd bereikt. Het is dus zeker wel een workshop die intensief is om te geven (de workshop duurde telkens 2 uur en eigenlijk kwam ik toch nog wel wat tijd te kort) en je moet wel je mannetje kunnen staan voor de klas. Maar al bij al heb ik er wel een positief gevoel aan over gehouden, want 1 ding is zeker: de namen van de 6 databanken die behandeld werden, vergeten deze studenten nooit meer. En ze hebben in allemaal eens een keertje gezocht.

Bij deze de prezi die ik gebruikt heb voor de voltijders:

Waar was je trots op in 2011?

Dat ik opnieuw mijn plekje heb gevonden in de bibliotheekwereld als documentair informatiespecialist bij de bibliotheek van de Haagse Hogeschool.

Wat is je levensmotto of favoriete spreuk?

The Web that is Us!

Via Zeemanspraat

Wat heeft je in 2011 energie gegeven en doen sparkelen?

Onze zomervakantie aan het Gardameer in Italië!

Wat helpt je te ontspannen in tijden van drukte en stress?

Muziek!

Wat of wie heeft je het meest ontroerd in 2011?

Zoveel kleine en grote dingen: een jong meisje die met een ukelele Vlaanderen verovert, 3 bevriende bloggers die spontaan aanbieden dat ik bij hen mag gastbloggen omdat mijn blog al maanden uit de lucht is, de dood van een voor mij onbekend paard waardoor ik moest denken aan het verlies van mijn eigen paard jaren geleden, mijn vriendje die me trakteert op gebak omdat ik een vast contract krijg bij de HHs, 3 sterke vrouwen die de Nobelprijs van de Vrede winnen, een collega die me aan een nieuwe uitdaging helpt, …

Stel, je kijkt eind 2012 heel tevreden terug. Welke dingen heb je gedaan waardoor je dat goede gevoel hebt?

• Ik heb mijn master gehaald
• Ik heb samen met mijn vriend wederom een prachtig jaar gemaakt waarin we onze gezamenlijke persoonlijke doelen hebben verwezenlijkt
• Ik heb me gehouden aan de ‘Rules of a creator’s life’:

Via 2beJAMmed

Bovenstaande vragen komen uit het spel ‘Terugblik & Vooruitblik‘. En wederom heb ik me hiervoor laten inspireren door Judith en Marcel. Dat is wel meer gebeurd in 2011 en zal hopelijk ook weer gebeuren in 2012, dus een aanvulling op de laatste vraag is gepast:

• Ik heb me laten inspireren

Wat doen studenten in de bibliotheken van het hoger onderwijs?

Het simpele antwoord op deze vraag luidt: studeren!

Daarnaast heeft ons onderzoek, dat plaats vond in zeven universiteits- en hogeschoolbibliotheken en waarbij in totaal van 780 studenten (510 universitair en 270 HBO) gegevens zijn verzameld, volgende conclusies opgeleverd:

• De meeste gebruikers bezoeken de bibliotheek een of meer keren per week, en blijven per keer twee uur of meer studeren.
• De belangrijkste redenen om in de bibliotheek te studeren zijn de beschikbaarheid van een rustige studeerplek, en in het HBO ook de mogelijkheid om met anderen samen te werken.
• De beschikbaarheid van de fysieke collectie is in het algemeen niet de reden waarom studenten studeren in de bibliotheek.
• Vrijwel alle studenten gebruiken in de bibliotheek een pc of laptop, voor een verscheidenheid aan activiteiten.
• De behoefte aan ondersteuning door bibliotheekpersoneel is zeer gering.

Studiezalen vervullen een belangrijke functie en voorzien in een evidente behoefte. Maar juist als je bovenstaande conclusies bekijkt zou je kunnen concluderen dat het heel goed mogelijk is om de studieruimte los te koppelen van de overige bibliotheekfuncties. Of toch niet? Ons onderzoek laat ook zien dat tijdens het studeren de studenten toch ook gebruik maken (al vormt het maar een klein onderdeel van het totaal aan activiteiten) van boeken, tijdschriften en andere faciliteiten. De Google-generatie weet de papieren informatie dus nog wel te vinden. Zolang dat gebruik er is, is het verstandig de werkplekken in de bibliotheek zelf te houden. De ondersteuning kan immers niet dichter bij de student worden gebracht. Bibliotheek en studieruimte vullen elkaar aan.

Bepaal zelf je eigen visie (bibliotheek en studieruimte loskoppelen of elkaar juist laten aanvullen) door ons hele onderzoeksrapport te lezen. Geen zin/tijd om de ruim 30 pagina’s door te spitten, lees dan mijn 4 pagina’s tellende samenvatting gepubliceerd in het decembernummer van de InformatieProfessional:

Het was een interessant onderzoek om te doen en ook een uitdaging door de prikkels die John ons gaf – rechtstreeks tijdens de colleges en onrechtstreeks door zijn artikel over de overbodige bibliotheek. Is de bibliotheek overbodig voor de student? De student maakt het niet uit waar hij zit, zolang hij maar de faciliteiten heeft om te studeren (en één van die faciliteiten is de collectie van de bibliotheek). Ons onderzoek laat daarin geen opmerkelijke dingen zien. De student gaat mee met zijn tijd: plaats- en tijdonafhankelijk kunnen werken wordt een algemeen goed. En als bibliotheek moeten we ons richten op de vraag: hoe krijgen we onze collectie van betrouwbare, relevante informatiebronnen bij de student? Het wereldwijde web zorgt ervoor dat we die zowel bij de student in de bibliotheek als buiten de bibliotheek kunnen krijgen. Zorgen goed met studenten gevulde bibliotheken (en de daaruit voortvloeiende positieve statistieken) er dan weer voor dat we onze ‘geldschieters’ (nu nog) kunnen overtuigen van ons nut, dan moeten we het vooral niet nalaten om de studieruimten de bibliotheek te laten aanvullen! Daarentegen moeten we ons ervan bewust zijn dat werkplekken dan misschien ervoor zorgen dat studenten naar de bibliotheek komen, het betekent zeker niet dat ze dan automatisch gebruik maken van de collectie!

http://www.flickr.com/photos/simax/3390895249/

Er is namelijk een hoop gebeurt sinds ik in 2006 ben gestart met bloggen. In de afgelopen 5 jaar ben ik officieel geëmigreerd naar Nederland, waardoor ik helaas Zuyd moest verlaten (want we verhuisden naar het midden van het land) en ondertussen heb ik ook Avans vaarwel moeten zeggen. Daarentegen ben ik nu weer helemaal op mijn plek bij de Haagse en ben ik zelfs sinds kort begonnen aan een nieuwe werkuitdaging: tutoring bij een minor van IDM.

Uit eten op de eerste avond in Milaan! (IFLA Congres 2009)

Daarnaast werd mijn vriendje Doctor en won ik een beurs om naar het IFLA congres te gaan. Dat was echt een leerzame ervaring! Ik schreef er daarna mijn eerste artikeltje over, die kwam terecht in de Digitale Bibliotheek. De Vlaamse Bibliotheek & Archiefgids interviewde mij en de laatste weken zijn er 2 artikelen van mijn eigen hand verschenen in de Informatie Professional. Mijn naam in 3 informatie-tijdschriften, daar ben ik toch best wel trots op.

Sheet over mij op mijn bachelordiploma-uitreiking (HvA, 2009)

En dan is er nog mijn opleidingstraject: in 2007 mijn graduaatsdiploma gehaald, in 2009 mijn bachelordiploma en daarna begonnen aan de master Culturele Informatiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. En vandaag is het een gedenkwaardige dag: vanmiddag heb ik mijn aller- aller- allerlaatste college!!! Daar ga ik toch wel even van genieten hoor! Rest mij in het voorjaar 2012 alleen nog maar het schrijven van mijn masterscriptie… nou ja… alleen nog maar… dat wordt natuurlijk nog een flinke klus… maar we gaan er ook van genieten… juist zoals ik de afgelopen jaren heb genoten van alle nieuwe kennis die ik heb opgedaan en alle nieuwe mensen die ik heb ontmoet tijdens deze reis!

“Informatie is de enige grondstof die groeit in het gebruik.”
Prof.dr J.F.A.K. van Benthem (TU Delft 2001)

Want dat laatste is het grootste geschenk aan mezelf voor dit verlaat blogfeestje en deze gedenkwaardige dag: zowel het bloggen als mijn Vlaams/Nederlands onderwijstraject hebben ervoor gezorgd dat ik ontzettend veel leuke mensen heb ontmoet, zowel digitaal als IRL! Ik ben benieuwd wat de komende 5 jaar me gaat brengen… ik zal in ieder geval blijven bloggen !

Flash-code  herken je aan de link naar een .swf bestand. Hieronder de code van mijn prezi zoals prezi.com hem aanbiedt:

<div><style type="text/css" media="screen">.prezi-player { width: 550px; } .prezi-player-links { text-align: center; }</style><object id="prezi_zmmpl6lmiak1" name="prezi_zmmpl6lmiak1" classid="clsid:D27CDB6E-AE6D-11cf-96B8-444553540000" width="550" height="400"><param name="movie" value="http://prezi.com/bin/preziloader.swf"/><param name="allowfullscreen" value="true"/><param name="allowscriptaccess" value="always"/><param name="bgcolor" value="#ffffff"/><param name="flashvars" value="prezi_id=zmmpl6lmiak1&amp;lock_to_path=0&amp;color=ffffff&amp;autoplay=no&amp;autohide_ctrls=0"/><embed id="preziEmbed_zmmpl6lmiak1" name="preziEmbed_zmmpl6lmiak1" src="http://prezi.com/bin/preziloader.swf" type="application/x-shockwave-flash" allowfullscreen="true" allowscriptaccess="always" width="550" height="400" bgcolor="#ffffff" flashvars="prezi_id=zmmpl6lmiak1&amp;lock_to_path=0&amp;color=ffffff&amp;autoplay=no&amp;autohide_ctrls=0"></embed></object><div><p><a title="Wat doen studenten nu eigenlijk in de bibliotheek?" href="http://prezi.com/zmmpl6lmiak1/wat-doen-studenten-nu-eigenlijk-in-de-bibliotheek/">Wat doen studenten nu eigenlijk in de bibliotheek?</a> on <a href="http://prezi.com">Prezi</a></p></div></div>

Om een prezi in wordpress.com te krijgen heb je niet de hele code nodig, alleen het stukje waarin de link naar het .swf bestand zit (scr=). Je moet dan alles voor en na die link kopiëren tot je de open (<) en sluiten (>) tag tegenkomt. Alleen dat stukje code heb je nodig om te plakken in wordpress.com.

De eigenlijke truc zit hem in het gebruik van de

[gigya]

tag in je wordpress.com blogpost. De code die je hebt gekopieerd moet je tussen deze tag plaatsen (gewoon in de Wysiwyg mode). Het komt er dan als volgt uit te zien:

[gigya embed id="preziEmbed_zmmpl6lmiak1" name="preziEmbed_zmmpl6lmiak1" src="http://prezi.com/bin/preziloader.swf" type="application/x-shockwave-flash" allowfullscreen="true" allowscriptaccess="always" width="550" height="400" bgcolor="#ffffff" flashvars="prezi_id=zmmpl6lmiak1&lock_to_path=0&color=ffffff&autoplay=no&autohide_ctrls=0"]

Wanneer je je blogpost publiceert krijg je dan een werkende prezi te zien (de gigya tag zorgt ervoor dat je code tussen iframe tags komt te staan)!

Dit trucje kun je dus niet alleen toepassen op prezi’s maar op alle Flash-code. Helaas heeft Twitterfountain geen flash-code. Een site die wel Flash-code aanbiedt is de site widgetbox.com. Hiermee publiceer ik mijn recensies op mijn blog. Dit kan door het gebruik van de RSS-widget. Om van meerdere RSS-feeds één RSS-feed te maken gebruik ik Feed Informer. Helaas kan widgetbox.com niet overweg met URL’s waarin speciale tekens voorkomen, zoals bijvoorbeeld de RSS-feed van zoekopdrachten binnen Twitter (uitleg hierover zie het bericht RSS feed voor #SURFedu2011 op 2beJAMmed.org). Een Flash-widget die daar dan wel mee overweg kan is die van Bloggybits.com (zie mijn tips en kan dus in principe ook dienen als vervanger voor Twitterfountain), maar die kan je dan helaas niet aanpassen wat betreft kleur/vorm.

Het gebruik van deze Flash-code truc kent dus wel zijn beperkingen… maar voor sommige dingen, zoals het embedden van een mooie prezi, is het heel handig!

We Are More

De NVB voorzitter Michel Wesseling opende de dag met het filmpje waarin Louis C.K. zijn haat tegenover Twitter spuit. Wou Wesseling ons even een relativeringslesje geven? Zijn toespraak ging verder over de stand van zaken bij de NVB. Hij meldde dat de moeilijke periode voorbij is en dat we nu kunnen gaan werken aan de opbouw. “NVB 2015 een beroep met impact” wordt het nieuwe beleidsplan waarbij gestreefd wordt naar een flinke ledengroei. Wesseling somt de samenwerkingsverbanden op die de komende periode geïntensiveerd worden: met Brouwer Trainingen, Ingressus, NVBA, SOD, RICC, FOBID, NBA en VPOD; een hele lijst. De bezuinigingen kwamen natuurlijk ook aan bod met de dreigende sluiting van het KIT en daarbij een oproep om de petitie hiertegen te ondertekenen. Ook besteed Wesseling aandacht aan het manifest ‘We Are More‘, een Europese campagne voor belangenbehartiging van de kunst- en cultuursector. Ten slotte een vooruitblik op 2012 waarin NVB zijn 100-jarig bestaan viert. En Wesseling legt uit waarom wij informatieprofessionals nodig zijn: mensen maken fouten omdat ze niet informatievaardig zijn en aandacht voor IT oplossingen is daarbij niet voldoende.

Het debat: de invloed van internet op onze informatiemaatschappij

De NVB had drie opiniemakers uitgenodigd voor een debat met als thema de veranderingen die het internet teweeg heeft gebracht en wat de gevolgen daarvan zijn voor ons bibliothecarissen/informatieprofessionals. Ze mochten ieder eerst zelf een inleidend woordje geven op het thema.

Stine Jensen vertelde over haar boeken ‘Echte vrienden‘ en ‘Dus ik ben‘. Uit het eerste boek refereert ze naar de prostitutie metafoor: schone schijn, koop mij. Uit het tweede boekje haalt ze de definities van identiteit: ik voel, ik werk, ik heet, ik hoor erbij, ik lijd, ik heb een verleden, ik heb lief, ik word erkend, ik consumeer, ik ben een lichaam, ik ben mezelf. Maar ook: ik heb een vriend, ik communiceer. Via Twitter volgden er al snel meer uit de zaal: ik blog, ik drink bier. Jensen had er zelf nog één: ik lek, met een verwijzing naar Wikileaks. Er zijn verschillende redenen om dit te doen: evolutionair (opvallen, partner zoeken), sociologisch (erbij horen, macht verwerven), psychologisch (ijdelheid, vriendschap en aandacht), emancipatie (het persoonlijke delen staat aan de kern van iedere emancipatoire beweging), urgentie (‘ik leef’) en verstrooiing (gluren bij iemand de huiskamer). We verhandelen volgens Jensen ons intiem kapitaal (persoonlijke informatie). We schipperen daarbij tussen anonieme vrijheid en transparante vrijheid. Informatieprofessionals kunnen mensen hierbij begeleiden en ook het jargon verrijken van mensen om om te gaan met informatie en contacten. Want we gebruiken tegenwoordig meer en meer bijvoeglijke naamwoorden om vriendschap te duiden omdat we zoveel contacten hebben: kennissen, vrienden, collega’s, volgers, etc.

Geert Lovink is mediatheoreticus, netcriticus en activist. Hij is tevens de initiatiefnemer van het Institute of Network Cultures. Met dit initiatief wil hij proberen om onderzoek een reflecterende rol te geven en daarbij een eigenwijze positie in te nemen. Lovink somt zijn onderzoeksprogramma’s op:

• Video vor tex: onderzoek naar bewegend beeld en kennisdeling / content curation
• Critical point of view: onderzoek naar Wikipedia
• The book unbound: onderzoek naar eBooks en eReading en een conferentie die in 2012 zijn tweede editie zal hebben
• Society of the query: onderzoek naar zoeken via het stellen van vragen en de culturele impact van het zoeken
• Unlike us: onderzoek naar social media, de afhankelijkheid van grote platforms hierbij en het zelf ontwikkelen van georganiseerde netwerken

En tenslotte Marleen Stikker over open data. “If you can’t open it, you don’t own it.” Open data als fundament voor democratie, efficiëntie, innovatie en het leefklimaat. Stikker vertelde daarbij over het Initiatief Apps for democracy en de Nederlandse tegenhanger Apps voor Nederland.

Pieter Jan Hagens leidde het daaropvolgende debat. Jan Klerk heeft hiervan een mooie verslag gemaakt en maakt daarbij een goed punt (zie laatste alinea van zijn blogpost). Het debat ging vooral over wantrouwen en daarbij werd de focus gelegd op hoe we bedonderd worden via internet en door de grote boze wolf Google. Wat is dat toch met die open deuren? Mensen worden al eeuwenlang op verschillende manieren bedonderd, het enige wat veranderd is, is dat de wereld groter is geworden. Alles wordt dus uitvergroot. Dat heeft zijn negatieve kanten maar ook positieve. We zijn er ons nu meer van bewust. Het feit dat we er regelmatig over debatteren, spreekt al voor zich. Terechte opmerking tijdens het debat: we hebben meer invloed op internet dan op onze geschiedenisboeken. Er is dus wel degelijk vooruitgang geboekt, mede door Google. Op Twitter werd de sfeer al snel grimmig: vertel ons eens wat nieuws, geef ons informatieprofessionals inspiratie. Gelukkig kwam er op tijd wat tegenwind vanuit het publiek. Op het einde van het debat werd er vooruit gekeken: over 20 jaar zal de informatieprofessional zich volgens Jensen bezig houden met het laten ‘verdwijnen’ van informatie, zal er volgens Lovink meer en meer vastgelegd zijn in protocollen en praten we volgens Stikker niet meer over het internet omdat het dan onlosmakelijk verbonden is met onze samenleving.

Uitreiking Victorine van Schaickprijs

Ook dit jaar werd tijdens het congres de Victorine van Schaick prijs uitgereikt, bedoeld om vernieuwing in de bibliotheekbranche te stimuleren:

• Een eervolle vermelding voor het boek ‘Het nieuwe werken volgens Generatie Y‘, tot stand gekomen in de minor Werken 2.0 van De Haagse Hogeschool. Lees het bijhorende commentaar van de jury via Eburon en lees alles over dit initiatief op 2beJAMmed.org.
• De BibliotheekinitiatiefPrijs is toegekend aan Jeroen de Boer voor zijn project SocialMediaCaster. Lees het commentaar van de jury via jeroendeboer.net.
• De Victorine van Schaick Scriptie prijs ging naar Marina Polderman voor haar masterscriptie met de titel ‘De bibliotheek als ondernemend kennisinstituut: een bedrijfskundige visie op Nederlandse openbare bibliotheken‘

Unconference

Tijdens de lunchpauze even een kijkje genomen in Studio 3 om te luisteren naar de presentaties van studenten van IDM Den Haag, Hogeschool van Amsterdam, en Saxion Hogescholen. Zij vertelden over onderzoek dat ze hebben gedaan tijdens hun studie: over het inzetten van sociale media voor de OB Haarlemmermeer, over concepten voor een bibliotheek zonder subsidie en over het bouwen van een semantisch netwerk. Lees er meer over op de NVB programmapagina Unconference. Mooie initiatieven en vooral gemotiveerde sprekers die IDM-studenten.

Happe.ning

… maar eerst mijn #Biebshirt opgehaald!

#Hap7 begon met een presentatie van Bert Huizing over de ‘embedded librarian’.

Volgens de test lijk ik een embedded librarian te zijn. Ik haalde 16 punten op de W-vragen en 12 op de I-vragen. Ik vond de presentatie wat oppervlakkig, Huizing had volgens mij nog meer wijsheid uit het boek ‘Embedded Librarians: Moving Beyond One-Shot Instruction‘ kunnen halen. Maar ik moet hem wel nageven dat hij de presentatie heel interactief probeerde te maken. Hij zorgde voor een discussie over hoe we onszelf moeten noemen. Ik stak mijn hand op bij zowel bibliothecaris als informatieprofessional. En voor een discussie over hoe je embedded nou moet vertalen in het Nederlands. Huizing evalueert zelf zijn presentatie op bibliofuture.nl.

In de tweede presentatie gaven Mariette van Selm en Joris Osterhaus een live demo van de UBA Facebook App en tekst en uitleg over de ontwikkeling ervan.

Ik kan natuurlijk gaan neerpennen wat Van Selm (heb ondertussen ook haar leuke blog ontdekt) enthousiast heeft verteld over de app, maar beelden zeggen meer dan woorden, dus hier de presentatie met screenshots van alle functies van de app:

En voor de technische details die Osterhaus heeft verteld, verwijs ik ook graag naar de presentatie. Naar zijn zeggen wordt de truc gedaan door een simpel php-scriptje. Onder het motto ‘beter goed gejat, dan zelf verzonnen’ hebben ze afgekeken bij de Facebook app van de Public Libraries Singapore. De catalogus van de UBA kan nu op zes verschillende plaatsen geraadpleegd worden: via MijnUvA, UBAweb, UBAmobiel, Facebook, iGoogle en Netvibes.

De derde presentatie was van een bekende: Wilma van den Brink. Zij vertelde over een voor haar gekend onderwerp: filmpjes. Wilma heeft namelijk een videoblog. Deze keer ging ze in op hoe je films kunt inzetten om als bibliotheek je klantencontact te verbeteren. Hieronder enkele voorbeelden die ze gebruikte:

• Storytelling
  De Kopgroep bibliotheken Groningen laten hun klanten vertellen wat ze vinden van de bibliotheek of de activiteiten die door de bibliotheek worden georganiseerd. Zo vertelt Tobias (wat is ie een schatje) waarom hij zo vaak in de bieb komt: http://www.youtube.com/watch?v=-wFAABfAX3s
• Tips & Trucs
  Ouderen hebben vaak hulp nodig bij het gebruik van de computer en die hulp krijgen ze van hun (klein)kinderen. Teach Parent Tech speelt hier op in door jongeren die een computertaak uitleggen op te nemen op video. “This site was built by a few folks at Google to help keep tech support a family business.” In dit filmpje wordt verteld hoe je een definitie van een woord kunt opzoeken op internet: http://www.youtube.com/watch?v=yj0wde-VHSs
• The Embedded Librarian
  Wat moet ik als docent met social media? Die vraag hoorde men vaak in de bibliotheken van de Hogeschool van Amsterdam (waar Wilma werkzaam is) en wie kan het best daar een antwoord op geven dan een docent zelf die al social media inzet. Dus heeft de bibliotheek een middag met lezingen georganiseerd over het onderwerp: “Sociale Media in het Hoger Onderwijs”. De sprekers werden vooraf geïnterviewd over hun presentatie. Een van hen was Albert Jan Bloemendal van de opleiding: Culturele en Maatschappelijke Vorming (Domein Maatschappij en Recht): http://www.youtube.com/watch?v=nZcX-B7k5eM
• Literatuur beleven
  Why I Love This Book is een initiatief van Marc Barteling. Hij laat bekende en minder bekende personen vertellen over hun lievelingsboek. In dit filmpje vertelt Stephen Fry over Ulysses: http://www.youtube.com/watch?v=wL_rXp-T4tc Wilma heeft Barteling geïnterviewd over dit project:  http://www.youtube.com/watch?v=VEahXKPPA0U
• Promotie
  De RMIT University Library laat studenten vertellen wat ze leuk vinden aan de bibliotheek en maakte er een promotiefilmpje van: http://www.youtube.com/watch?v=cmnO5R6bsb8
• Klantenbinding
  Sultana Mr. Jummy. Win prijzen door het inzenden van filmpjes met jouw Mr. Jummy pop: http://www.youtube.com/user/sultanapop

Zelf geeft ze nog vijf tips met uitleg op haar blog:

1. Wat is het doel en wie is de doelgroep?
2. De regie van het filmpje bepaalt het succes
3. Hou het kort
4. Zoom in op gezichten en benadruk het verhaal
5. Veel geld investeren betekent niet automatisch dat je filmpje een succes wordt

De laatste presentatie van de middag werd gegeven door Jeroen de boer (winnaar van de Victorine van Schaick BibliotheekinitiatiefPrijs).

De Boer ging vooral in op de rol die (muziek)bibliotheekmedewerkers als content curator kunnen vervullen: algoritme of persoonlijk advies?

Curation comes up when search stops working (Clay Shirky)

Voorbeelden van muziekdiensten die je hierbij kunnen helpen:

• Doe-het-zelf-lijstjes: Spotify en Scoop.it
• Luisteren met de hulp van content curators: Shuffler en 22Tracks
• Delen: Soundcloud en Bandcamp
• Aanbevelen: De #Muziekbieb op Twitter verbindt en adviseert

Jeanine Deckers, dagvoorzitter van #hap7, blikt tevreden terug.

(Weer)zien

… en ook bekenden van de HvA en de UvA en zelfs mijn Belgische begeleidster van mijn graduaatscriptie van 2007. NVB 2011 werd dan ook een reuzegezellig (weer)zien, met als afsluiting een bijkletsdineetje met @jujuutje, al heb ik niet alles kunnen zien wat ik wilde zien, maar gelukkig hebben we internet:

• Gerard Bierens vertelde welke rol social media spelen binnen Het Nieuwe Werken
• Liesbeth Mantel sprak over haar ervaringen met de invoering van Het Nieuwe werken bij de TU Delft Library
• Lukas Koster belichtte het fenomeen Linked Open Data

Irma van Zanten maakte een mooi Topsy overzicht van #nvb11.

Wat doen studenten nu eigenlijk in de bibliotheek?

Peter Becker en ik hadden de eer om in het aan het afscheidscollege voorafgaand symposium ‘Wat doen die boeken in de bibliotheek’ een presentatie te geven waarin we verteld hebben over ons in het voorjaar uitgevoerde onderzoek. In mijn vorige blogposts hierover lees je meer over dit onderzoek:

• De overbodige bibliotheek
• Docent John Mackenzie Owen hamert op feiten

Hieronder onze presentatie:

Wat doen studenten nu eigenlijk in de bibliotheek? on Prezi

In het decembernummer van de InformatieProfessional zal een samenvatting van ons rapport te lezen zijn met een link naar de URL waar je het hele rapport kunt downloaden.

Na onze presentatie volgden nog 2 andere presentaties en een panel.

Wat hebben we nu nog aan trefwoorden?

Allereerst gaf Henk Voorbij een antwoord op de vraag ‘Wat hebben we nu nog aan trefwoorden?’ Voorbij stelt vast dat het gebruik van trefwoorden zeer laag is en kijkt daarbij naar een aantal p’s:

• Hebben we trefwoorden wel nodig –> p van product
• Zijn we in het bezit van de vaardigheden die we nodig hebben bij het zoeken met trefwoorden –> p van promotie
• Hoe wordt het zoeken met trefwoorden gepresenteerd in de systemen –> p van prijs

En dat laatste is nou net 1 van de problemen:

1. Het zoeken met trefwoorden wordt in de meeste systemen niet goed geprofileerd. Een uitzondering hierop is de Aquabrowser waarbij je links een trefwoordencloud hebt met daarbij thesaurustermen in opgenomen en je aan de rechterkant je zoekresultaten kunt verfijnen a.h.v trefwoorden.
2. Meestal worden er te globale trefwoorden gebruikt waardoor het probleem ruis dat door trefwoorden juist moet worden opgelost niet wordt voorkomen.
3. Trefwoorden hebben dus niet genoeg meerwaarde voor de gebruiker van zoeksystemen.

Wat doen die archieven bij informatiewetenschap?

Theo Thomassen schetste de geschiedenis van de opleiding archiefwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. En ging daarbij vooral in op de samenwerking met de opleiding Culturele Informatiewetenschap en de organisatorische rompslomp die herpositioneringen met zich mee namen.

Archiefwetenschap is een autonoom onderdeel geworden van de informatiewetenschappen en had deze herpositionering nodig omdat het geen relatie meer kende met geschiedkunde (waar het voorheen onder viel) maar dichter naar de informatiedisciplines was toegegroeid. Het was nodig om onderwijs en onderzoek samen te gaan ontwikkelen met de Culturele Informatiewetenschap om zo een community van onderzoekers te creëren. De positie van Archiefwetenschap en Culturele Informatiewetenschap onder de Geesteswetenschappen is duidelijk: archiefwetenschap en informatiewetenschap gaat niet alleen over informatie maar vooral ook over mensen.

John Mackenzie Owen heeft een groot aandeel gehad in deze processen door de opleidingen vanbinnen uit te ontwikkelen en te reageren op van buiten uit aangedreven herpositioneringen.

Hoe organiseren we de wetenschappelijke informatievoorziening en zijn universiteitsbibliothecarissen nu ijsboeren of kalkoenen?

In het panel zaten volgende deelnemers:

• Leo Plugge (SURF)
  Plugge gaf aan dat de vraag die we ons moeten stellen is ‘Hoe organiseren we de wetenschappelijke informatievoorziening?’ en refereerde naar uitspraken die SURF heeft gedaan in 1991 (WTR trendrapport) en 1995 (De grensverleggende bibliotheek) waarbij werd aangegeven dat UB’s en HBO bibliotheken niet mochten achterlopen op de ontwikkelingen, ze hun toegevoegde waarde moesten duidelijk maken, anders zouden ze de boekmusea van de 21ste eeuw worden en dat er één Virtuele Wetenschappelijke Bibliotheek moest komen (hé waar hebben we dat meer gehoord ?). Anno 2011 hebben we DANS, NARCIS, de HBO Kennisbanken mooie bibliotheekgebouwen maar nog steeds geen nationale virtuele bibliotheek maar wel 14 verschillende UB portalen (die allemaal een doorgeefluik vormen naar dezelfde informatieportalen van uitgevers). Dus is het volgende een voorspelling of al uitgekomen?:

  The academic library has died. Despite early diagnosis, audacious denial in the face of its increasingly severe symptoms led to its deterioration and demise. The academic library died alone, largely neglected and forgotten by a world that once revered it as the heart of the university.
  (Academic Library Autopsy Report, 2050 door Brian T. Sullivan)

• Nol Verhagen (UBA)
  Verhagen refereert naar het artikel ‘Bijna uitgeleend‘ van NRC waarbij universiteitsbibliotheken worden vergeleken met ijsboeren. Het gaat erom of we paradigmaverschuivingen overleven: van handschrift naar boek, van unicum naar massaproduct, van analoog naar digitaal, van afnemen naar producent en van boekentoren naar learning centre. Maar Verhagen zegt dat we echt niet hebben lopen slapen, bewijzen volgende ontwikkelingen: van kaartcatalogus naar OPAC, van print-only naar e-only, van small deal naar big deal, van stand alone naar consortium en van NCC naar Worldcat.
• Kurt de Belder (UB Leiden)
  Ook Kurt de Belder refereerde naar hetzelfde artikel uit NRC maar vroeg zich niet af of we ijsboeren zijn maar: ‘ Zijn we de kalkoen of hebben we een plek aan de tafel tijdens het kerstdiner’. Hij geeft voorbeelden waarom het laatste het geval is: de UB statistieken geven aan:  drukker dan ooit – langer open dan ooit – hogere uitleencijfers – meer zoekacties in de catalogus -  meer zoekacties in databases – meer downloads artikelen, profilering van de wetenschappelijke informatievoorzieningen: Virtual Learning Environments – omvorming van de archieffunctie van de universiteit, profilering als partner in onderzoek: gecertificeerde informatie / informatie op maat – Virtual Research Environments – datalabs – systemen in de cloud – auteursrechteninformatiepunt – impact analyses & advies – informatie voor visitaties – ondersteuning e-research via data curation en text & datering, en profilering als partner in onderwijs: digitale en fysieke faciliteiten – gecertificeerde informatie – virtuele informatiebalies – repositories – digitale informatievaardigheden cursussen.
• Hans van Velzen (OBA)
  Ook bij de Openbare Bibliotheek van Amsterdam zijn veel studenten te vinden. Van Velzen constateert dat er veranderingen plaats vinden in aanbod / zoeken / gebruik, namelijk van doelgericht naar ongericht. De gewenste wachttijd is maar 10 seconden. Hij benoemt volgende nieuwe functies voor de openbare bibliotheek: studiehuis (werkplekken, vooral in de vakanties), gids in medialand (23 dingen, digitale maand), ontmoetingsplek (bibliotheek is meest bezochte culturele voorziening), integratie en participatie (bibliotheek draagt bij aan culturele participatie en wordt bezocht door alle culturen, dus goed voor de integratie). Het boek is nog steeds belangrijk, maar niet meer uitsluitend. Een hybride bibliotheek is de oplossing.

Alhoewel Nol Verhagen en Kurt de Belder mooie voorbeelden gaven over het beleid en de voorzieningen van de universiteitsbibliotheek vond ik de boodschap van Leo Plugge een krachtige. Er is dan wel een consortium maar mijn onderbuikgevoel zegt dat we nog meer uit samenwerking kunnen halen. Ondanks dat een onderbuikgevoel meestal niet op feiten is gebaseerd (sorry John) ben ik bevooroordeeld door ons onderzoek waarin ik persoonlijk neig naar visie 1 (maar ook dat is waarschijnlijk gebaseerd op een onderbuikgevoel om de cirkel maar rond te maken).

Tenslotte enkele reacties van publiek/panel:

• Uiteindelijk maakt het niet uit of de studenten weten dat al deze mooie voorzieningen/faciliteiten/dienstverlening door de bibliotheek worden aangeboden.
• De gebruikerscijfers zeggen genoeg en worden steeds belangrijker in de besluitvorming.
• We gaan teveel uit van de klassieke bibliotheek.
• We (de universiteitsbibliotheken) zijn en onderdeel van een instelling en we moeten gezamenlijk met deze instelling beleid voeren gericht op het ondersteunen van onderwijs en onderzoek.

Afscheidscollege John Mackenzie Owen: het moet wel ergens over gaan!

In de namiddag was het dan zover. John Mackenzie Owen begon zijn afscheidscollege met het afleggen van zijn toga. Hij behandelde daarna 3 onderwerpen: (1) de invloed van technologie op onze maatschappij en de informatievoorziening, (2) de geesteswetenschap en (3) wat informatiewetenschap te bieden heeft.

In juni 1983 voorspelde Mackenzie Owen het technologisch einde van de bibliotheek. Hij claimt dan nu ook – gebaseerd op zijn bevinden toen en wat we nu weten – het intellectuele eigendom van de iPad (Way to Go John!). Maar hij kon toentertijd niet bevroeden hoe groot de impact zou zijn van de technologische ontwikkelingen specifiek op het gebied van verbindingen (het wereldwijde web). De doorslaggevende ontwikkeling was dan ook de verandering die in het gedrag van de gebruikers heeft plaats gevonden. De vanzelfsprekendheid waarmee gebruikers omgaan met de technologische ontwikkelen en de vaardigheid waarmee ze deze technologische ontwikkelingen hanteren zijn verbluffend!

IS er sprake van technologisch determinisme? Technologie krijgt antropologische vormen… maar de waarheid ligt altijd in het midden: technologie is geen tovenaarsleerling en geen actor of agent… maar wel een verleider: het is moeilijk de mogelijkheden van de technologie te weerstaan en we nemen het over zoals het ons wordt aangeboden (door diegene die er geld mee verdienen). Anderzijds oefent de samenleving wel degelijk invloed op de technologische ontwikkelingen.

Mackenzie Owen vindt dat hij gelijk heeft gekregen met zijn voorspelling in 1983: de wetenschappelijke bibliotheken van toen bestaan niet meer. We hebben maar weinig waarde weten toe te voegen als je ons vergelijkt met wetenschappelijke uitgevers. Oorspronkelijke functies zoals ontsluiten en bewaren hebben plaats gemaakt voor licentiebeheer en authenticatie.

Maar… welke uitspraken mag je nou doen als wetenschapper? De basiseigenschap voor wetenschap is volgens John dat het wel ergens moet over gaan. “Het weten” (vermeerderen van de kennis van de wereld) gaat altijd aan “het begrijpen” (vermeerderen van het begrip van de wereld) vooraf. Wetenschap is geen literatuur, dus zeggen wat je er van vindt (zoals in de literatuur gebeurt) is geen taak van de wetenschap. Bij geesteswetenschap gaat het om producten van de geest en om de wereld zoals ie is, daarom moet geesteswetenschap altijd empirisch (gebaseerd op feiten en data) zijn. Mackenzie Owen houdt dus een pleidooi voor: met de beide voeten op de grond, minder onderzoeker meer onderzoek en dat de geesteswetenschap een bijdrage moet leveren aan maatschappelijke problemen.

Mackenzie Owen noemt de sluiting van het Tropenmuseum in een tijd van oplevend nationalisme meer dan symbolisch omdat het museum juist informatie bevat over de periodes dat Nederlanders allochtonen waren in verre werelddelen. Hij pleit er dan ook voor om informatiesystemen meer aan onderzoek te onderwerpen en vooral de rol die informatiesystemen spelen: hoe er gebruik van wordt gemaakt en hoe informatie gemanipuleerd wordt. Hij besluit zijn afscheidscollege met 2 uitspraken, de eerste is van Thomas Jefferson: “…wherever the people are well informed they can be trusted with their own government…”

En zoals ik hem ken als echt docent geeft John nog 1 laatste advies: “There are no promises, but the world is waiting for you to go out and explore [...] build, therefore, your own world” (Ralph Waldo Emerson) … “maar hou je wel aan de feiten” (John Mackenzie Owen)!

Míjn voorspelling (zie laatste zin van artikel uit IP 2011 nr. 9) is ook uitgekomen: het was een bescheiden provocerend afscheidscollege! Bedankt John voor al je inspiratie!