De site SpacedEd is gebaseerd op Spaced Education. Zelf zeggen ze hierover:

Spaced education is a novel method of online education developed and rigorously investigated by Dr. B. Price Kerfoot (Associate Professor, Harvard Medical School). It is based upon two core psychology research findings: the spacing effect and the testing effect. In more than 10 randomized trials completed to date, spaced education has been found to:

• Improve knowledge acquisition,
• Increase long-term knowledge retention (out to 2 years),
• Change behavior,
• Boost learners’ abilities to accurately self-assess their knowledge.

Wikipedia schrijft over Spaced Learning het volgende:

Spaced learning is a teaching method in which the educational content is repeated three times, with two 10-minute breaks during which physical activity is performed by the students.

Wel wat apart dat het net een andere uitleg is met andere wetenschappers maar het gaat om het principe van herhaling. En dat is een nogal stabiele factor in ons begrip over leren, daar kunnen we iets bij voorstellen.

Vragen en feedback

Jay Cross is nu gestart met een reeks vragen rondom informeel leren. Met een interval (die zelf gekozen kan worden) krijgt u een vraag per mail.

Na een klik in de mail komt u op de SpacedEd website en wordt de meerkeuzevraag (variant 1 goed of meerdere goed zijn mogelijk) beantwoord:

Er wordt direct feedback gegeven:

Vervolgens krijgt u inzicht in de antwoorden van andere lerenden die deze vraag hebben beantwoord en u krijgt de mogelijkheid om extra uitleg te krijgen, al dan niet op dezelfde pagina. Ook kunt u hier ervoor kiezen om deze vraag NIET meer voorgeschoteld te krijgen:

Na het beantwoorden van de vraag, of meerdere vragen, komt u in het overzichtsscherm waar u ook direct wat instellingen kunt veranderen:

Waarom interessant?

Zelf volg ik nu twee ‘cursussen’ en ik merk dat het me weinig tijd kost en toch aan het denken zet. Op een paar momenten ben ik echt het verdiepingsmateriaal gaan gebruiken. De inhoud van Jay Cross vind ik aardig maar ook een praktische cursus (over iPhone) blijkt me toch veel leerwinst op te leveren.

Het is een adaptieve manier van leren die snel en aardig werkt. De website werkt prettig, met voldoende instellingsmogelijkheden en niet alleen kunt u er vele gratis cursussen volgen maar de Spaced Learning methode kunt u met deze website ook eenvoudig zelf inzetten. Een cursus is snel gemaakt. Gewoon proberen dus!

congres Onderwijs & ICT

Wat is uw onderwijskundige visie?

Apple heeft een duidelijke visie op het onderwijs. Deze visie moet aansluiten op de visie op het onderwijs en leren van u en uw team. De visie die o.a. te lezen is op de Nederlandse onderwijssite van Apple en natuurlijk op de blog Helikon van Fons van den Berg. Heel interessant is ook de diepgaande visie waarbij 6 principes de kern vormen: ACOT2 (Engelstalige Apple site).

Als uw school gelooft in het (sociaal) constructivisme dan komt Apple snel in beeld. Kinderen, jongeren en volwassenen leren krachtiger als ze het geleerde actief verwerken. Iets zelf maken zorgt voor groter begrip en betere verankering. Met Apple’s is het kinderlijk eenvoudig om leerlingen of studenten zelf leermateriaal te laten maken. De standaard en gratis aanwezige softwarebundel iLife biedt mogelijkheden om eenvoudig leermateriaal te maken: podcasts, fotoshows, fotoboeken, video, muziek, interactieve webpagina’s en DVD’s. Leerlingen publiceren dit materiaal met een klik op hun eigen website, op YouTube of op DVD.

Apple is wel duur!

Ja, een nieuwe MacBook of iMac is in aanschaf duurder dan een PC uit de supermarkt. Thuis kan de aankoopprijs dan ook een reden zijn om niet met een Apple te gaan werken. Voor scholen ligt het anders omdat de aanschafprijs maar een beperkt deel van de totale kosten uitmaken. De zogenaamde Total Cost of Ownership (zie uitleg op Wikipedia) neemt alle kosten mee. Dus ook voor bijvoorbeeld het onderhoud. En daar zit bewezen verschil in, Macs zorgen voor veel minder kopzorgen en vergen veel minder onderhoud. Ook Nederlandse scholen zien dat de IT-kosten afnemen op het moment dat er met Apple gewerkt wordt. Dit zijn redelijk eenvoudige rekensommetjes. Overigens heeft een leerling/student met de iPod Touch, de iPhone of de iPad ook een krachtige computer in handen die tegen een lage prijs perfect binnen het onderwijs is in te zetten!

Apple is toch alleen aanwezig in het Amerikaanse onderwijs?

Natuurlijk speelt Apple op de Amerikaanse onderwijsmarkt een hele grote rol, van het basisonderwijs tot universitair onderwijs. Maar ook in Nederland worden de voordelen van het werken met Apple computers in het onderwijs steeds duidelijker. De ADE’s zijn al druk bezig in het Nederlands onderwijs om scholen op een goede manier ICT en leren te combineren en te faciliteren middels Macs. Fons schreef al dat er een aantal voorbeelden te vinden is op de Nederlandse Apple site. Bekijk eens het verhaal van het Alberdingk Thijm College in Hilversum en het Zuyderzee College in Emmeloord. Op dat laatste college heb ik zelf ook workshops verzorgd over iWeb en Moodle en het was indrukwekkend om te zien hoe alle leerlingen en docenten met de laptops hun onderwijs verrijken. Wilt u nog meer voorbeelden horen? Neem dan met mij of een andere ADE-er (zoals Fons) contact op.

Waarom geen Apple?

De eerlijkheid gebiedt me ook te zeggen dat er goede redenen zijn om NIET met Apple aan de slag te gaan op scholen. Ten eerste moet zoals gezegd de overtuiging zijn dat producerende lerenden niet lastig zijn maar dat dit belangrijk is in het leerproces. Gelooft u hier niet in dan biedt de Mac weinig didactische meerwaarde.

Een ander praktisch probleem kan optreden bij het gebruik van educatief digitaal materiaal van uitgevers. Alle leeromgevingen zijn prima te gebruiken op Macs maar voor sommige leercontent geldt dit niet. Uitgeverijen lopen niet bepaald voorop en gaan lang niet uit van algemeen geaccepteerde standaarden. Zo is het mogelijk dat digitale leermiddelen op CD-rom worden uitgeleverd en alleen te gebruiken zijn op een Windows 2000 computer met Internet Explorer 6.0. Bij deze een oproep aan alle uitgeverijen om hun materiaal echt toegankelijk te maken! Niet alleen levert dit soort beperkingen voor Mac gebruikers problemen op maar ook voor lerenden met beperkingen. Overigens is het prima mogelijk om ook op een Apple computer Windows te gebruiken. Volgens een eerder onderzoek van o.a. Computable bleek al in 2007 dat MacBooks de beste Windows laptops zijn

Dus wanneer gaat u eens kijken of u Apple een plaats kan geven binnen uw school? Om te wennen kan dit natuurlijk prima in combinatie met Windows PC’s. O ja, en Microsoft heeft een prima versie van Office voor de Mac. Neem ook een hap!

We gingen in op het optimaal ontwikkelen van e-Learning door aandacht voor de drijfveren, voor de Plakfactor (hoe blijft mijn informatie echt hangen), het creëren van een leerbeleving, het gebruik van multimedia, digital storytelling en ook Whole brain thinking. Op dit laatste wil ik even ingaan.

Wat is het Whole brain thinking model?

Een aantal jaren geleden heb ik een training gevolgd over het Whole brain thinking model, vanuit Herrmann. Dit model geeft een goed beeld van je denkvoorkeuren en heeft daarnaast nog de slag gemaakt naar de consequenties naar je voorkeuren voor didactische werkvormen.

Door een uitgebreide online vragenlijst (o.a. beschikbaar in het Nederlands) in te vullen ontstaat er goed beeld van je denkvoorkeuren. De uitslag wordt met veel uitleg gepresenteerd maar heel handig is de visualisatie van je denkvoorkeur. Hieronder is mijn uitslag zichtbaar. Ik scoor vooral in het gele en rode kwadrant (C & D). Tijdens de training werd duidelijk dat mensen uit een bepaalde beroepsgroep vaak vergelijkbare voorkeuren hebben. Trainers, ontwerpers en docenten scoren bijvoorbeeld vaker aan de rechterkant (zoals ik) en accountants scoren over het algemeen wat meer aan de linkerkant.

De ontwerper ontwerpt vanuit eigen voorkeuren! Whole Brain Learning

Als we kijken naar de didactische werkvormen die samenhangen met de denkvoorkeuren dan herken ik wel veel van de werkvormen die bij mijn kleuren worden opgesomd. Ik gebruik bijvoorbeeld minder vaak ‘expert resources/citations’ en vaker kleine discussies, ijsbrekers etc. Bij het ontwerpen van e-Learning ben je als ontwerper natuurlijk niet neutraal maar met zo’n test wordt het wel inzichtelijk. Vandaag merkte ook een deelnemer op dat dit wel confronterend is. De uitdaging voor een onderwijsontwikkelaar/leeroplossingenontwikkelaar zit hem in het feit om vormen en activiteiten te gebruiken die een brede doelgroep aanspreken. Dit wil niet zeggen dat je bij een opdracht voor accountants alleen maar ‘blauwe en groene leeractiviteiten’ gebruikt maar het betekent wel dat je variatie aanbrengt in je ontwerp en niet alleen je eigen denkvoorkeuren als basis gebruikt.

Doorbreek je beperkt zicht!

Tijdens de training die ik heb gevolgd kreeg ik veel concrete handreikingen en materialen. Het profiel was zeer uitgebreid en ik kreeg ook een set van kaarten die specifiek te gebruiken zijn bij het ontwerpen van leerconcepten. Op de kaartjes (voor elke kleur een serie) staan tips/vragen en opmerkingen die je kunt meenemen als je ontwerpt. Op die manier heb je een grotere kans dat je ontwerp afwisselender wordt en meer mensen aanspreekt.

Pas geleden heb ik nog geïnformeerd naar de mogelijkheden om me verder te scholen in dit model (European HBDI^® Certification Workshop). Ik las dat er een online module was maar helaas wordt deze module alleen verkocht in combinatie met de klassikale training. Voor de liefhebbers: die 4-daagse opleiding vindt plaats in Brussel en kost 4600 euro. Dit vind ik wat teveel van het goede. Dan maar het boek ‘Whole Brain Business Book’ bestellen. Bijvoorbeeld bij Bol.com.

Als je wat meer wil weten over dit model kun je op de site veel resources vinden waaronder ook een video met de uitleg van Ann Herrmann-Nehdi. Zij was ook de persoon die de training verzorgde (en dochter van de onderzoeker die het model heeft ontwikkeld).

Presentatie workshop vandaag

Bij deze de presentatie zoals ik die vandaag gebruikt heb. Ik ben erg benieuwd wat de deelnemers vonden van de workshop. Ik vind het toch wel spannend omdat het voor mij wel heel persoonlijk is. De onderwerpen en ideeën zijn zaken waar ik echt in geloof.

De mindmaps waarbij deelnemers de ingrediënten in kaart brachten die ervoor zorgde dat een leerervaring (die een persoonlijke indruk had gemaakt) bleef hangen vind je hier en hier.

Opmerking: zie ook het mooie verslag van Wilfred Rubens over deze workshop!

Visualiseren

Om je ergens op voor te bereiden is visualisatie een goede methode. We hebben allemaal wel eens van te voren in onze gedachten een heel moeilijk gesprek of presentatie voorbereid. Misschien bedacht je waar je stond, wat je aanhad, welke stappen je achter elkaar zou gaan zetten. Ook in sport speelt visualisatie een rol. De website www.peak-experience.nl noemt de volgende resultaten:

Techniek verbeteren: sporters die hun techniek zowel visualiseren als echt trainen gaan meer vooruit dan sporters die alleen echt trainen

Tactische voorbereiding: de wedstrijd mentaal al ‘doornemen’ helpt je om sneller te reageren in de echte wedstrijd

Emotioneel voorbereiden (‘tunen’): door visualisatie kom je al in de juiste emotionele staat voor de wedstrijd

Zelfvertrouwen vergroten: visualiseren van een goede wedstrijd kan je zelfvertrouwen vergroten

Russische onderzoekers vonden dat mentale visualisatie zelfs meer effect had dan extra fysieke training. Ze concludeerden zelf:

that mental images can act as a prelude to muscular impulses.

Zie hiervoor het Engelstalige Wikipedia-artikel over Creative visualization.

Zelf heb ik in een opleidingsconcept voor gedetineerden wel eens de vorm visualisatie gebruikt om mensen te laten nadenken over hun toekomst. Lerenden konden een beeldverhaal maken van een periode in de toekomst. Op die manier laat je mensen nadenken en bewust bepaalde scenario’s doorlopen. Eenvoudige afbeeldingen geven houvast.

Eigen fotoverhaal: “Midas gaat naar het ziekenhuis”

Het plaatsen van buisjes (zie uitleg op KNO-site) is een eenvoudige medische ingreep maar voor een 3-jarige jongen is het wel een spannende belevenis. Er bleek een aardig boekje te zijn om hem voor te bereiden maar dat was even niet leverbaar. Ook had ik in mijn eigen kinderboeken nog een Nijntje gevonden rondom het thema Ziekenhuis.  Dit ging alleen over een zere keel.

De oplossing was om dan zelf maar iets te maken. Geen Nijntje maar Midas.

Met de brief met stappen van het ziekenhuis in de hand, de fotocamera en het fantastische programma Comic Life (voor Mac én PC) zijn we begonnen. Eerst besproken wat er ging gebeuren en waarom. Midas mocht uitkiezen wat hij meenam (knuffels, boekje, snoepje) en daar hebben we foto’s van gemaakt. Stap voor stap hebben we beelden gezocht bij activiteiten in het ziekenhuis. Sommige afbeeldingen hebben we gezocht op internet (van bijvoorbeeld mondkapjes voor de narcose) en hij mocht dan uitkiezen welke we gingen gebruiken. Als laatste hebben we de teksten erbij gezet en hebben we het verhaal doorgelezen. Op de ochtend van de ingreep hebben we het geprinte exemplaar doorgekeken. Dit visuele stappenplan heeft hij ook meegenomen naar het ziekenhuis.

Conclusie

Het zelf maken van zo’n verhaal is voor zo’n kleine jongen een tastbare en begrijpelijke manier om zich voor te bereiden op zo’n spannende gebeurtenis. Ik had het idee dat hij hierdoor wat meer grip kreeg op het geheel. Je kunt zo samen de stappen in de toekomst benoemen, visualiseren en bespreken. Maakt het inzichtelijk. Het was eenvoudig en relatief snel te maken. De ingreep zelf ging overigens goed en Midas hoort weer als de beste!

Wat denken jullie; kun je dit soort verhalen/scenario’s ook inzetten op school of in je organisatie? Misschien om docenten voor te bereiden op een aankomende innovatieve verandering, of afdelingen bezig te laten zijn met op handen zijnde reorganisatie? Of om iemand zijn persoonlijke groeipad visueel en mentaal te laten verkennen?

De pagina’s heb ik hieronder in een filmpje bijeen gezet (klik op de play-knop en de volgende pagina verschijnt na een korte wachttijd):

1. Wat is het moment dat jullie gaan stoppen met bloggen?
2. Leggen jullie een link tussen jullie blogs en Twitter (verzamel je reacties bij de een en vermeld je die bij de ander)?
3. Hoeveel % van je blogbezoek komt via een link op Twitter?
4. Heeft het nu nog nut om te gaan starten met bloggen?
5. Blog je persoonlijk of vanuit het werk?
6. Bij welke berichten krijg je veel reacties?
7. Welke blogger of Twitteraar moet iedereen volgen (tip)?

Voor de iPhone/iPod Touch gebruikers hier de YouTube video. En de directe link op Vimeo. Ook hieronder te zien:

WordPress

De software die ik gebruik om te bloggen is WordPress. Dit prima open source pakket is erg eenvoudig in gebruik en biedt prima functionaliteiten. Je kunt het pakket zo downloaden en op een eigen server zetten. Een andere optie is om het te laten hosten. Sinds jaren heb ik een abonnement bij xYnta. Voor enkele tientjes per jaar kan ik met een druk op de knop bruikbare applicaties installeren. WordPress is zo ook beschikbaar. Maar ook Moodle heb je zo geïnstalleerd (zie een eerdere blogpost).

De applicatie WordPress biedt goede functionaliteiten en is met bijna 8000 plug-ins uit te breiden zodat je precies de functionaliteit hebt die je wenst.  Daarnaast is ook nog de vormgeving prima aan te passen. Er zijn ruim 1000 zogenaamde ‘themes‘ die gratis te gebruiken zijn. Een theme is een set aan vormgevingselementen (knoppen, CSS-bestanden, etc.). Themes zijn te vergelijken met templates in PowerPoint of Keynote.

Wat als je beperkte technische kennis hebt?

WordPress zelf is zonder technische kennis prima te gebruiken. Een theme installeren is ook een kwestie van een paar klikken. Het aanpassen van de vormgeving vraagt wel wat kennis. Zo is het handig als je zelf met een grafisch pakket je eigen knoppen en afbeeldingen kunt aanpassen. Zelf heb ik daar de website Picnik voor gebruikt en de programma’s Acorn en Picturesque. Om de CSS-bestanden aan te passen heb ik het programma Espresso gebruikt.

Ook helpt het bij WordPress aanpassingen wel als je wat basiskennis hebt van HTML. Een site als WebMonkey is erg handig met hele tutorials en cheatsheets. Toch liep ik, als niet techneut, tegen problemen aan die ik niet kon oplossen. Op Twitter meldde ik het probleem dat ik had en direct bood Wouter Tinbergen (@woutertinbergen) zijn hulp aan. Het probleem werd door deze kenner al snel ontdekt en oplost. Bij deze nogmaals bedankt!

O ja, als je de browser FireFox gebruikt dan is de add-on FireFTP een hele handige manier om je bestanden te uploaden op je server. Je doet dit snel binnen de browser. Wouter gebruikt ook een add-on binnen FireFox waarmee je codes kunt controleren en nog veel meer. Als je websites maakt, controleert of aanpast dan is Firebug zeker aan te raden.

Mocht iemand nog opmerkingen, tips of vragen hebben dan hoor ik het graag!

Moet je Kerstman spelen?

In Nederland speelt de Kerstman nog een bescheiden rol maar voor de mensen die de hulp-kerstman moeten spelen: op VideoJug kun je een instructievideo vinden die je in een paar stappen uitlegt hoe je in de huid van de Kerstman kunt kruipen.

Op de site zijn ook hele serieuze video’s te vinden. Alleen al rondom het thema kerstmis zijn er bijna 290 How-to-videos te vinden. Zoek je dus nog een videotutorial om te komen tot een perfecte bereiding van je diner dan vind je hier vast wat van je gading.

Tenslotte nog een muzikale kerstgroet van Bruce Springsteen. Een niet de geijkte kerstmuziek. Een andere aanrader is de Kerst-CD van Melissa Etheridge (A New Thought for Christmas), nu nog snel te koop via de iTunes Store.

Iedereen erg fijne feestdagen gewenst!

Wat is een Mock-up?

Volgens Wikipedia is een mock-up:

…een tijdens de ontwerp- of productiefase op schaal of op ware grootte gemaakt model van een ontwerp of product. In de software-industrie komt het begrip tevens voor om vroeg in het ontwikkelproces het software-ontwerp qua gebruikersinterface te testen. Een mockup wordt voornamelijk gebruikt voor demonstraties, lessen, evaluaties of promotie. Een mockup krijgt pas de term prototype als het ontwerp ook echt werkt. Meestal zijn de mockups dus voorbeelden qua uiterlijk.

Vaak wordt een mock-up in eerste instantie op papier uitgewerkt. Zelfs dan kun je met gebruikers al enigszins gekunsteld het interactieproces doorlopen en kijken hoe de gebruikers je ontwerp ervaren. Een andere veelgebruikte vorm is die van een  PowerPoint presentatie. Je klikt dan door verschillende schermen en maakt hyperlinks. Op die manier kun je snel duidelijk maken wat de bedoeling is. De verwachtingen van eenieder wordt duidelijk en hoewel het maken van een goede mock-up veel tijd kost, kan het je veel dure ontwerpfouten en communicatiefouten besparen. De tijd win je later altijd terug.

Wat is een mock-up niet?

Zoals Wikipedia al aangaf is het geen werkend proto-type. En dat is voor sommige mensen (waaronder klanten of opdrachtgevers die nog niet eerder met het fenomeen mock-up hebben gewerkt) moeilijk. Bij een mock-up let je op het interactieontwerp  (wat doet iemand op welk moment op je site, op welke manier en op de grote lijnen. Het is minder tot onbelangrijk hoe de site/applicatie/omgeving er precies uit komt te zien.

Soms merk ik daardoor dat het beter is om het voorbeeld niet erg te laten lijken op het beoogde eindresultaat. Anders gaan mensen commentaar leveren op details en verliezen het geheel uit het oog. Als je de vraag krijgt “kun je die balk ook een andere kleur geven” dan heb je het niet goed gedaan

Maken van een mock-up; handige tools

Een van de manieren is met de computer maken van een mock-up. Ik heb ervaring met een aantal. Ten eerste heb ik wel eens Microsoft Visio gebruikt om snel een eerste mock-up te maken. Het kan er wel mee maar is er niet specifiek voor gemaakt en dat merk je. Net iets minder handig dan speciale mock-up applicaties.

Een gratis te gebruiken online tool om een mock-up voor specifiek een iPhone applicatie te maken is deze. Hier sleep je met elementen, verander je tekst en stuur je de url door naar iemand anders. Nadeel is dat het redelijk beperkt is, dat je geen klikbare mock-up kunt maken en dat je niet kunt exporteren. Wel kun je twee verschillende stijlen kiezen. Hieronder zie je de strakke versie en een versie die meer handmatig geschetst lijkt. Misschien is die tweede wel handiger om te gebruiken.

Mock-ups gemaakt met http://iphonemockup.lkmc.ch

Hans de Zwart gebruikte in zijn post over de Moodle app een programma om mock-ups te maken dat veelzijdiger is en dat je kunt downloaden (niet gratis). Dit programma Balsamiq is er voor zowel Windows, Linux en de Mac. Balsamiq  is wat breder dan de website die ik net noemde. Je kunt er zeer veel verschillende mock-ups mee maken. Op een eenvoudige manier sleep je elementen naar de plek waar je wilt en je hernoemt teksten. Er is een behoorlijke bibliotheek aan elementen en die is nog uit te breiden met elementen die door andere gebruikers zijn gemaakt (zie hier). Een export is op vele manier te maken.

Applicatie Balsamiq waar een scherm snel te maken is.

Een derde (webbased) applicatie om mock-ups te maken is Mockingbird. Deze site is gratis om te gebruiken en het aardige hieraan is het feit dat je meerdere pagina’s kunt maken. In de preview zijn er dan mooie pagina’s te zien. Die kunnen overigens ook nog gelinkt worden. Helaas zijn er minder specifieke sets aan elementen te vinden voor bijvoorbeeld de iPhone of andere devices. Daarentegen is het erg eenvoudig in gebruik en is het eenvoudig om de resultaten te delen middels een link of door het te embedden op je site.

De webbased (en gratis) tool Mockingbird

Laatste en wat mij betreft mooiste online tool is MockFlow. Deze site is gratis (met paar restricties) en ook betaald waarmee je dan alle opties krijgt. Voor mijn gevoel combineert deze applicatie de voordelen van voorgaande opties. Een grote bibliotheek helpt je op weg, je kunt online alles doen en je mock-up goed presenteren. Mooiste van deze tool is dat je van de ene pagina naar de andere kunt klikken. Erg goed!

Mockflow combineert alle mooie functies van de andere applicaties

Heb jij nog goeie tools die je hiervoor gebruikt of heb je een mock-up gemaakt die je wil delen om anderen te inspireren: laat het weten in de comments!

This month they have invited two guest writers: Job Bilsen (his post can be found here) and I.

Moodle App

Moodle is een fantastische open source leeromgeving als je visie op leren de sociaal constructivistische is. Het samenwerkend, producerend en informeel leren kan prima gefaciliteerd worden met Moodle. Enige probleem is het mobiel toegankelijk maken van Moodle. Er is wel een klein aantal initiatieven (waaronder MLE & MOMO project) maar dat er is geen manier die heel eenvoudig, snel en prettig werkt. Daar gaat nu verandering in komen. De tijd is rijp om een Moodle (iPhone) app te maken. Vanzelfsprekend wordt ook dit open source.

Waarom een Moodle app?

Leren wordt steeds mobieler en steeds informeler. Studenten en werknemers dragen steeds vaker een computer in hun binnenzak: de smartphone. Dit apparaat biedt een prima mogelijkheid om bijvoorbeeld op de werkplek te leren. In een situatie bij een klant wordt bijvoorbeeld op een formele cursus basiskennis aangeboden via Moodle maar daarnaast wil men werknemers op de (winkel)vloer ondersteunen. In dat geval zou het handig zijn om Moodle ook eenvoudig en goed open te stellen via een iPhone/iPod Touch app.

Wat moet die app kunnen?

Moodle kent veel verschillende didactische interacties en mogelijkheden en kan ook op vele manieren worden ingezet. In mijn droom-app wordt de kracht van de iPhone (eenvoudig in gebruik, krachtig in functionaliteit) gecombineerd met de kracht van Moodle (didactische sterk, sociaal).

De nadruk van de app ligt op:

1. Contact met anderen
2. Maken opdrachten (inclusief foto en video toevoegen)
3. Raadplegen en aanvullen bronnen
4. Inzicht in het leerproces

Tenslotte is het mogelijk om te zoeken vanaf het home scherm en kan een cursusview worden gebruikt die vergelijkbaar is met de traditionele view waarbij je alle interacties en onderdelen onder elkaar ziet. Overigens ontbreekt daar de linker- en rechterkolom in Moodle. Alle onderdelen zijn steeds zonder zoom te gebruiken.

Inhoud verschillende onderdelen

Contact centre

• berichten (ontvangen/sturen)
• Google maps, anderen zien?
• lijst deelnemers
• wie online?
• tags (interesses)/profielen

Opdrachten

• online opdrachten
• testen maken

Bronnen/activiteiten

• bronnen hele site
• wiki
• woordenlijst

Inzicht leerproces

• overzicht voortgang (inclusief punten)
• overzicht openstaande opdrachten

Cursusview

• alles zien

Originele mock-up is te zien op deze site. Hier zijn gratis mock-ups te maken. Let op: als je deze site gebruikt kan iedereen die de url heeft je mock-up aanpassen.

Alle tips, opmerkingen, ideeën en aanvullingen zijn van harte welkom. Laat van je horen!

Achtergrond en doel van de online training

De deelnemers aan de training werken allemaal als vrijwilliger voor SeniorWeb in de rol van docent. SeniorWeb legt uit:

SeniorWeb wil iedereen de mogelijkheden van de computer en internet zelf laten ervaren. Uitgangspunt is dat dit voor én door ouderen gebeurt.

Er werken 2700 docenten voor SeniorWeb. Niet allemaal hebben ze een didactische achtergrond. Dat was voor Jan en mij 10 jaar geleden reden om didactische trainingen te gaan verzorgen om de docenten didactisch bij te spijkeren zodat ze met nog meer plezier konden lesgeven en dat de kwaliteit van de cursussen omhoog ging. Inmiddels hebben we al heel wat ‘train-the-trainer’ sessies verzorgd. Het waren intensieve, klassikale trainingen waarbij ook vaardigheden werden ingeoefend. Vooral het uitwisselen van ervaringen tussen cursisten was belangrijk. Iedereen werd zich bewuster van het eigen lesgeven.

Met de online training wilde we het mogelijk maken voor een grotere groep om meer grip te krijgen op het didactische proces.

Opzet online training

Er namen bijna 30 mensen deel aan de training. Bijna allemaal hadden ze al ervaring met het lesgeven aan senioren. De training bestond voor het grootste deel uit online activiteiten. Het traject startte op zaterdag 26 september 2009 met een startbijeenkomst. Op deze dag maakte we kennis met elkaar, werd de opzet van de training besproken en werd ook kennisgemaakt met de Moodle leeromgeving. Daarna volgde 5 blokken (doorlooptijd per blok was 1 of 2 weken) met online activiteiten en het traject werd afgesloten met een slotbijeenkomst op zaterdag 21 november. In deze bijeenkomst werd over coaching gepraat, werd uitgebreid geëvalueerd en werden persoonlijke actieplannen opgesteld.

De online lesblokken bestonden uit 4 soorten activiteiten:

1. Teaser [mensen werden geprikkeld om over onderwerpen na te denken].
2. Zelfstudie [hier werd een WBT aangeboden en het boek gebruikt].
3. Verwerkingsopdracht [de lesstof werd actief verwerkt; producerend leren].
4. Reflectie [terugblik op eigen leerproces].

De onderwerpen varieerden per blok. Je moet denken aan ‘leren van volwassenen’, ‘lesvoorbereiden’, ‘didactische hulpmiddelen’, ‘controle op het leerproces’ en conflicthantering’.

Moodle werd gebruikt als online leeromgeving

Wat zijn de ervaringen?

Er heeft een uitgebreide evaluatie plaatsgevonden, op verschillende manieren. In deze mindmap vind je de opmerkingen van de deelnemers. Samen met onze eigen reflectie was dit bruikbare feedback. De belangrijkste punten:

• De bijeenkomsten werden als waardevol beschouwd. Men leerde elkaar kennen en er vond verdieping plaats. Een extra bijeenkomst in een lokaal werd genoemd als wenselijk.
• De cursisten verwachten snelle en uitgebreide reacties van trainers. Dit viel tegen.
• Het duurde even voordat alle deelnemers goed met Moodle om wisten te gaan. Zonder voorkennis was het een redelijk complexe interface.
• Gebruik van video (zowel bekijken als zelf produceren) werd als positief ervaren.
• Combinatie online leren met gebruik van boek was goed: hierdoor werd de praktische vertaalslag gemaakt.
• De structuur en inhoud van de training waren niet optimaal duidelijk. De verwachtingen waren ook onduidelijk.
• Technisch waren er wat problemen die gerelateerd waren aan de PC (bv afspelen video).

Wat zijn de verschillen?

Er is een aantal verschillen. Het belangrijkste verschil was de algemene verwachting van de rollen van cursisten en de rol van docenten. Onze training was opgezet vanuit een sociaal constructivistisch model. Hierbij was de rol van ons als trainer een coachende rol. Vooral het producerend leren en het samenleren was belangrijk. Sommige cursisten hadden moeite met deze rolverdeling en zagen liever een trainer die bijvoorbeeld alle forumbijdrages samenvatte. De docent als expert die zegt wat goed en fout is. Wij vonden juist de frictie interessant en leerzaam en hielden bij discussies wat meer afstand. Het is belangrijk om duidelijk te zijn hierover.

Tweede verschil vond ik toch het begrip van de manieren van communiceren en het concept van een leeromgeving. Er werd bijvoorbeeld minder snel gesnapt wat nu precies de kenmerken van een forum zijn (de inhoud wordt openbaar). Functionaliteiten als chat werden minder relevant gevonden. Het was ook iets moeilijker om kennis uit te wisselen. Dit gaat wat minder natuurlijk dan bij iets jongere volwassenen. De technische kennis was ook wat beperkter. Dit laatste had ik niet voorzien omdat het hier om deelnemers ging die zelf ICT-cursussen geven.

Klein derde verschil was de taal. Engelse worden werden als moeilijk en ongewenst ervaren. Dit blijkt in een ‘online training‘ toch nog vaker voor te komen dan we denken. Ook moeilijkere woorden werden niet gewaardeerd. Zelfs woorden als ‘didactiek’ en ‘coaching’ werden hieronder verstaan.  Bij jongeren speelt dit een vele kleinere of geen rol.

Dankzij de bruikbare feedback van de cursisten gaan we nu een slag maken om de online training beter te maken. In het voorjaar van 2010 wordt de verbeterde online didactische training verzorgd. Als je meer wilt weten of tips hebt: laat het me weten!

Met dank aan Stoas voor het kosteloos beschikbaar stellen van de Moodle omgeving via www.moodlewinkel.nl.

De fotoshow van de slotbijeenkomst vind je op Flickr.