Lestin

Angine de Poitrine, Project Hail Mary, Miriam Makeba

Tue, 14 Apr 2026 17:03:00 -0000

Hljómsveitin Angine de poitrine hefur vakið furðulega mikla athygli að undanförnu fyrir dansvænt míkrótóna-stærðfræðirokk og skringilega doppótta búninga. Í popplagakrufningu Lestarinnar sökkvum við okkur ofan í slagarann Sarniezz og kryfjum til mergjar. Ryan Gosling er geimfari í Project Hail Mary og hefur myndin notið gríðarlegra vinsælda. Kolbeinn Rastrick er ómyrkur í máli í gagnrýni sinni um myndina. Og undir lok þáttar rifjum við upp feril suðurafrísku poppdrottningarinnar Miriam Makeba.

Ástin á tímum Tinder #7

Mon, 13 Apr 2026 17:03:00 -0000

Hvers vegna er svona óþægilegt að fara að spjalla, ódrukkinn, við sæta ókunnuga manneskju á almannafæri? Er það útaf því að við eigum að vera á Tinder eða er það útaf því að það er samfélagslega ekki viðurkennd hegðun á norðurlöndum. Við ræðum við einhleypan, gagnkynhneigðan mann í Berlín, Gunnar Örn Stephensen.

Bully, Undir Ísnum, Jóhanna af Örk, fyrsta íslenska útvarpsstöðin

Thu, 09 Apr 2026 17:03:00 -0000

Framkoma Kanye West síðustu misseri hefur verið einhvers konar lifandi gjörningur. Svo segir Davíð Roach Gunnarsson tónlistargagnrýnandi Lestarinnar. Hann ætlar að rýna í tólftu breiðskífu brjálaða snillingsins Kanye West, Bully. Við fáum svo dóma um tvær mjög ólíkar nýjar íslenskar kvikmyndir. Undir Ísnum er spennumynd með strákunum úr popptónlistarhópnum Tónhylur í aðalhlutverki, en Jóhanna af Örk er tilraunakennd mynd eftir Hlyn Pálmason. Við kynnum okkur sögu fyrstu íslensku útvarpsstöðvarinnar H.F. Útvarp sem Otttó B. Arnar kom á fót fyrir 100 árum síðan, en útsendingar hófust í mars 1926. Við kíkjum á sýningu í Loftskeytastöðinni þar sem þessari sögu eru gerð skil. Viðmælendur eru þau Anna Diljá Sigurðardóttir, sýningarstjóri, og Sigurður Harðarson rafeindavirki og útvarpsáhugamaður.

Ástin á tímum Tinder #6

Wed, 08 Apr 2026 17:03:00 -0000

Þekkiru einhvern heterópessimista? Hvernig gengur á Tinder? Er kominn tími til að leggja öppin frá sér og velta því fyrir sér hvort þetta sé yfirhöfuð þess virði? Í þætti dagsins ræðum við við Emblu Ýr Teitsdóttur, sem hefur komist að því að önnur lífsformúla henti sér. Hún hefur lokað Tinder fyrir fullt og allt. Undir lok þáttar fáum við pistil frá Eiríki Erni Norðdahl, sem fékk Macintosh borðtölvu 17 ára gamall.

Pólitík og dauði á Feneyjatvíæringnum, hubris og ate

Tue, 07 Apr 2026 17:03:00 -0000

Það er yfirleitt spennuþrungið andrúmsloft þegar styttist í Feneyjatvíæringinn, líklega nafntoguðustu myndlistarhátíð heims. Nú er aðeins einn mánuður í að hátíðin hefjist 9. maí en hún stendur fram í nóvember, og allt virðist á suðupunkti. Pólitíska ástandið í heiminum hefur smitast inn í hátíðina þetta árið svo um getur: Ísrael, Rússland, Ameríka og já svo er aðalsýningarstjórinn dáinn. Við fjöllum um myndlist og pólitík í Feneyjum í Lest dagsins og ræðum við Ólaf Ólafsson myndlistarmann um hátíðina. Einar Már Jónsson sendir svo pistil frá París. Hann er að máta forngrísku hugtökin hubris og ate við samtímann.

Konungssinnar í Kísildal #11 - Gönguskíðagarpurinn Dr. Alex Karp

Wed, 01 Apr 2026 17:03:00 -0000

Hann er heimspekingur í Kísildal, en hann er ekki heimspekingur Kísildalsins. Þvert á móti þá sker hann sig úr og gerir í því að aðgreina sig frá öðrum tæknifyrirtækjum Kísildalsins. Við fjöllum um Alex Karp, framkvæmdastjóra Palantir. Áður en hann varð framkvæmdastjóri og síðar milljarðamæringur, þá var hann doktorsnemi í heimspeki við Goethe-háskóla í Frankfurt. Palantir er eitt umdeildasta fyrirtæki Bandaríkjanna í dag, enda tækni þess notuð af útlendingaeftirlitinu (ICE) til að finna innflytjendur sem stendur til að reka úr landi og til að finna heppilegustu skotmörkin í Íran. Karp sem talar um sig sem vinstrimann og hefur stutt Demókrataflokkinn í áratugi, hefur hlotið mikla gagnrýni fyrir þáttöku fyrirtækisins í herskárri stefnu Donalds Trump. Það efni sem nýttist við gerð þáttarins var meðal annars eftirfarandi The Technological Republic: Hard Power, Soft Belief, and the Future of the West (2025) eftir Alexander C. Karp og Nicholas W. Zamiska The Philosopher in the Valley: Alex Karp, Palantir, and the Rise of the Surveillance State eftir Michael Steinberger (2025) Viðtöl A16z - https://www.youtube.com/watch?v=Wj6ttdIeBnE&t=62s All In hlaðvarpið - https://www.youtube.com/watch?v=Y-IH7EVrBbQ Free Press https://www.youtube.com/watch?v=QdqHf71Tep0 New York Times https://www.youtube.com/watch?v=8i-ys9faa74 Greinar Minningargrein Karp um Habermas https://www.politico.com/news/magazine/2026/03/20/karp-habermas-remembrance-00838398 Rýnt í doktorsritgerð Karp https://www.boundary2.org/2020/07/moira-weigel-palantir-goes-to-the-frankfurt-school/ Stúlknaskólinn í Íran og Maven https://www.theguardian.com/news/2026/mar/26/ai-got-the-blame-for-the-iran-school-bombing-the-truth-is-far-more-worrying

Church bros - endurfluttur

Tue, 31 Mar 2026 17:03:00 -0000

Þáttur var fyrst fluttur í janúar 2025. Þar kanna Anna Gyða og Kristján aukna kirkjusókn ungra manna, skoða Biblíuapp og fara í messu,

Falinn Gjóður, Jóhanna af Örk

Mon, 30 Mar 2026 17:03:00 -0000

Sigurvegarar Músíktilrauna 2026 er tilraunarokkhljómsveitin Falinn Gjóður, sem er skipuð þremur tíundubekkingum sem elska Þursaflokkinn og Frank Zappa. Aron Elí Arnarsson, Baldur Þórarinsson og Þorri Hrafnsson heimsækja Lestina og ræða sigurinn, tilraunarokk og fuglinn sem bandið er nefnt eftir. Við hringjum svo í Hlyn Pálmason, kvikmyndaleikstjóra, um hans nýjustu mynd, Jóhanna af Örk. Myndavélin hreyfist ekkert í þær 62 mínútur sem kvikmyndin varir, en árstíðirnar og útsýnið mynda bakgrunninn fyrir ævintýri þriggja barna og riddarans Jóhönnu.

Herra Skepna, umræðan, Persepólis

Thu, 26 Mar 2026 17:03:00 -0000

Fríða Þorkelsdóttir bókmenntafræðingur og netblaðamaður Lestarinnar, fjallar um YouTube-stjörnuna MrBeast. Þó þú hafir kannski aldrei heyrt um hann þá heldur hann úti vinsælustu YouTube rás í heimi. En það er eitthvað undarlegt við hann. Eiríkur Örn Norðdahl flytur pistil um sjálfa umræðuna og hvernig hún á það til að þróast. Svo ræðum við við Kjartan Orra Þórsson, Íranssérfræðing, um teiknimyndasöguna Persepólis (endurflutt frá desember 2024).

Ástin á tímum Tinder #5

Wed, 25 Mar 2026 17:03:00 -0000

Dr. Love er á línunni. Við þurfum á hjálp hans að halda. Rétt fyrir aldamót, fyrst í gríni en svo af fullri alvöru, hélt Páll Óskar úti dagskrárliðnum Dr. Love á útvarpsstöðinni Mono. Í þessum þætti af ástinni á tímum Tinder förum við djúpt inn í menninguna á Grindr, pælum í því hvaða áhrif það hefur að byrja ævina inni í skápnum og heyrum hvernig draumaprinsinn kemur þegar þú átt síst von á honum. Dr. Love talar hreint út, þú finnur ekki ástina ef þú ert bara heima að lesa, þú þarft að hætta þér út í þennan frumsskóg. Þó það sé ógnvekjandi.

Heated Rivalry, íslenskur stríðsljósmyndari

Tue, 24 Mar 2026 17:03:00 -0000

Við rýnum í sjónvarpsþættina Heated Rivalry sem hafa notið mikilla vinsælda að undanförnu - hómóerótísk ástarsaga á íshokkísvellinu. Þættirnir eru byggðir á bókaflokknum Game Changers eftir Rachel Reed og eru aðgengilegir á streymisveitu HBO. Brynja Hjálmsdóttir spjallar um þættina. Við rifjum líka upp bíómynd um íshokkí sem naut mikilla vinsælda fyrir rúmlega 30 árum - en þar kom Ísland heldur betur við sögu. Þorkell Þorkelsson er eini Íslendingurinn sem hefur markvisst ljósmyndað á stríðshrjáðum svæðum. Í janúar í fyrra deildi hann með okkur sinni reynslu af stríðs- og heimildaljósmyndun. Fagið hefur breyst mikið að undanförnu enda hefur það að miklu leyti færst úr höndum fagmanna á vegum stórra miðla yfir til fólksins sem býr sjálft við hörmungar aðstæður. Aðgengi okkar sem heima sitja, að slíkum myndum hefur einnig breyst töluvert. Við endurflytjum samtal þeirra Þorkels og Önnu Gyðu Sigurgísladóttur.

Íslenskur Herkúles, One Battle After Another

Mon, 23 Mar 2026 17:03:00 -0000

Orri Guðmundsson er tvítugur kvikmyndagerðarmaður í námi í Listaháskóla Íslands. Hann er að taka þátt í Sprettfisk, keppni á Stockfish hátíðinni, og framlagið hans er heimildarmynd um Guðmund Emil Jóhannsson. Myndin heitir Íslenskur Herkúles og veitir innsýn í hversdagsleika Gumma Emil. En hvernig er að gera mynd um manneskju sem hefur nú þegar myndað lífið sitt og birt það á netinu? Svo flytjum við samtal við Björn Þór Vilhjálmsson, kvikmynda- og bókmenntafræðing, um Óskarsverðlaunamyndina One Battle After Another.

Ástin á tímum Tinder #4

Thu, 19 Mar 2026 17:03:00 -0000

Hver er munurinn á því að deita á Íslandi og í Bandaríkjunum? Við berum okkur saman við Bandaríkjamenn í gegnum afþreygingarefnið sem við neytum, en menningin og aðstæður í ástarleit hafa mótast út frá gjörólíkum forsendum. Birna Gustafsson kynfræðingur, talar við okkur frá Brooklyn. Einar Már Jónsson, rithöfundur, flytur okkur pistil um sögukennslu og framfararhyggju. Og Fríða Þorkelsdóttir rifjar upp galara, starfsheiti úr dystópíunni Love Star etir Andra Snæ, og segir frá South Park þætti.

Manosphere-ið, Eitt af blómunum krufið

Wed, 18 Mar 2026 17:03:00 -0000

Við ræðum umtöluðustu heimildarmyndina um þessar mundir, Inside the Manosphere, úr smiðju Louis Theroux. Þar hittir hann áhrifavalda sem tala fyrir íhaldssömum kynjahlutverkum, stórum vöðvum og vafasömum fjárfestingum. Svo kryfjum við popplag með Friðriki. Að þessu sinni, í tilefni Íslensku tónlistarverðlaunanna, er það íslenskt popplag. Eitt af blómunum með Benna Hemm Hemm og Páli Óskari.

Skarsgård-leikarafjölskyldan, ástarbækur, Kabarett

Tue, 17 Mar 2026 17:03:00 -0000

Um þessar mundir má sjá í kvikmyndahúsum þrjár myndir með þremur mismunandi Skarsgård í aðalhlutverkum. Hinn 74 ára Stellan leikur í norsku óskarsmyndinni Affeksjonsverdi, elsti sonur hans Alexander leikur í BDSM-homma-rómantíkinni Pillion og annar sonur, Bill, leikur í spennumynd leikstjórans Gus Van Sant, Dead Man's Wire. Reyndar eru allt í allt sex synir Stellans Skarsgård virkir í leiklistinni. Við forvitnumst um þessa miklu leikarafjölskyldu. Ástin er formlega orðinn faraldur. Eiríkur Örn Norðdahl fjallar um það hvernig ástarsagan, það sem á ensku er kallað romance novel, er smám saman að leggja undir sig heiminn. Og svo kíkjum við á Kabarett í Þjóðleikhúskjallaranum. Leikhópur ókunnuga fólksins í leikstjórn Bjarts Örns Bachmann frumsýnir Kabarett næstkomandi föstudag. Söngleikurinn er byggður á leikriti sem er byggt á endurminningum frá Berlinarárum ungs rithöfundar. Weimar lýðveldið er við það að líða undir lok, Adolf Hitler er vinsæll pólitíkus, hægrimenn og vinstrimenn berjast á götum úti, samtímis dunar jazzinn í klúbbum borgarinnar.

Óskarsverðlaunin, Jürgen Habermas

Mon, 16 Mar 2026 17:03:00 -0000

Helsta uppskeruhátið amerískra kvikmyndabransans, Óskarsverðlaunahátíðin var haldin í Los Angeles í nótt, í 98 skipti. Stóru fréttirnar af hátíðinni eru þær að One Battle after Another, mynd Paul Thomas Anderson, var verðlaunuð sem besta myndin, fyrir bestu leikstjórn, og besta aðlagaða handritið. Vampíru-períóðu-tónlistarmyndin Sinners í leikstjórn Ryan Coogler fékk fjóra óskara Besta aðalleikona var Jessie Buckley fyrir Agnesi í Hamnet, og aðalleikari var Michael B. Jordan fyrir túlkun sína á tvíburunum í Sinners. Til þess að fara yfir þetta allt og meira hringdi Lóa í mikinn áhugamann um óskarsverðlaunin Samúel Lúkas, sem er kvikmyndaleikstjóri búsettur í Berlín. Við heyrum líka um þýska heimspekinginn Jürgen Habermas, sem lést um helgina. Hann var orðinn 96 ára og skrifaði bækur nánast þar til yfir lauk. Hann var einn af risunum í evrópskri heimspeki á seinni hluta 20. aldar. Hann var bjartsýnismaður sem trúði á skynsemi mannsins og möguleika okkar til að eiga í rökræðum í almannarýminu . Og hann reyndi að teikna upp hvaða kjöraðstæður þyrftu að vera til staðar til að við gætum rætt skynsamelga saman. Vilhjálmur Árnason segir frá helstu kenningum Habermas.

Ástin á tímum Tinder #3

Thu, 12 Mar 2026 17:03:00 -0000

Líður þér eins og þú sért útlagi úr ríki Ástarinnar? Í þessum þriðja þætti flettum við aðeins í bókinni Love in Exile eftir Shon Faye og ræðum við Bríeti Blæ Jóhannsdóttur. Umræðuefnin eru stefnumótamiðlar og afhjúpun á samfélagsmiðlum. Eiríkur Örn Norðdahl er í þema, hann flytur sinn annan pistil um ástina, Narkissos og Erich Fromme veita innblástur.

Íransstríðið breiðist út

Wed, 11 Mar 2026 17:03:00 -0000

Við erum á tólfta degi stríðs Bandaríkjanna og Ísraels gegn Íran, og átökin hafa breiðst víða út um Miðausturlönd. Samkvæmt nýjustu tölum hafa 1300 fallið í Íran, 570 manns verið drepnir í Líbanon, 7 bandarískir hermenn látis, 11 ísraelar og 17 manns í ríkjunum við Persaflóa. Gestur Lestarinnar er Magnús Þorkell Bernharðsson sem er prófessor í sögu Mið-Austurlanda við Williams háskóla í Bandaríkjunum. Magnús flytur hátíðarfyrirlesturinn á Hugvísindaþingi Háskóla Íslands á föstudag: Hvað má og hvað má ekki? Akademískt frelsi á tímamótum. Á laugardag heldur hann svo fyrirlestur um stöðuna í miðausturlöndum í Bókabúð Forlagsins. Þar er yfirskriftin Átök í miðausturlöndum - er þriðja heimsstyrjöldin í vændum? Hvort tveggja góðar og mikilvægar spurningar sem við snertum á í þætti dagsins.

Nútímahernaður, Hildur, Persneskar kvikmyndir

Tue, 10 Mar 2026 17:03:00 -0000

Við veltum fyrir okkur hernaði í nútímanum eins og hann birtist í stríðinu í Íran um þessar mundir: drónar, gervigreind, og árásir á gagnaver, koma meðal annars við sögu. Við ræðum við Erling Erlingsson hernaðarsagnfræðing. Og talandi um Íran. Persar er gríðarlega mögnuð kvikmyndaþjóð og Kolbeinn Rastrick ætlar að rekja sögu persneskrar kvikmyndagerðar og segja frá þeirri írönsku mynd sem er í sérstöku uppáhaldi hjá honum: Nóttin þegar það rigndi, frá 1967, eftir Kamran Shirdel. Við rýnum svo í sjónvarpsþættina Hildur á Sjónvarpi Simans. Þetta eru sakamálaþættir byggðir á skáldsögum Satu Rämö, með Ebbu Katrínu Finnsdóttur í hlutverki ísfirsku brimbrettalöggunnar Hildar. Brynja Hjálmsdóttir sjónvarpsgagnrýnandi segir frá.

Grænlensk menning, grænlenskt leikhús og dómstóll götunnar

Mon, 09 Mar 2026 17:03:00 -0000

Pauliina Oinonen stýrir grænlensku listahátíðinni Suilaa, sem er haldin annað hvert ár í Nuuk. Við setjumst niður með henni í Katuaq menningarmiðstöðinni í Nuuk og veltum fyrir okkur listformum og stílum, þemum og umfjöllunarefnum í grænlenskri list. Svo heyrum við stutt brot úr þættinum Elsta land í heimi, þar sem fjallað er um grænlenskt leikhús og sagnamennsku. Á hugvísindaþingi á laugardag ætlar Gústav Adolf Bergmann Sigurbjörnsson, heimspekingur, að taka til varna fyrir dómstól götunnar í erindi sem hann kallar Vitnisburður, orðrómur, rógur. Gústav heimsækir Lestina og veltir því fyrir sér hvort eitthvað sé til sem heiti dómstóll götunnar og hvaða gagn sé þá af honum.

Where is my husband (popplagakrufning), dautt internet

Thu, 05 Mar 2026 17:03:00 -0000

Popplagið Where is my husband er einkennissöngur einhleypra kvenna á Tiktok um þessar mundir. Við kryfjum lagið, sem er með bresku tónlistarkonunni RAYE, í þætti dagsins. Venju samkvæmt er það tónskáldið og tónlistarmaðurinn Friðrik Margrétar Guðmundsson sem hjálpar okkur að skilja aðdráttaraflið við lagið. Ein vinsælasta samsæriskenningin um internetið er sú að það sé nú þegar dautt, þar séu engar manneskjur lengur heldur einungis bottar sem setja inn færslur, læka og skilja eftir athugasemdir. Fríða Þorkelsdóttir, bókmenntafræðingur og netblaðamaður Lestarinnar, rekur uppruna kenningarinnar.

Ástin á tímum Tinder #2

Wed, 04 Mar 2026 17:03:00 -0000

Ása Ninna Pétursdóttir, fjölmiðlakona, hefur gert ástina að sínu helsta viðfangsefni í sinni vinnu. Hún gerði tvær þáttaraðir af Fyrsta blikinu og eina af Sveitarómantík. Hvernig eigum við að leita að ástinni? Hverjir eru gallarnir við Tinder? Og hvað lærði hún um ástarleit á því að gera stefnumótaþætti í íslensku samfélagi. Eiríkur Örn Norðdahl, rithöfundur, er að velta fyrir sér sögu sem hann heyrði. Sagan er af því hvernig eldri kona brást við þegar hún heyrði hvers vegna hjón skildu. Þemað í pistli Eiríks er að þessu sinni ást fullorðinna.

Píslarsagan, Trump og Pútín dansa bomsa-deisi

Tue, 03 Mar 2026 17:03:00 -0000

Að venju eru margir að velta fyrir sér píslarsögu Jesú Krists nú á föstunni. Píslarsagan er rakin í guðspjöllum nýja testamentisins þar sem er sagt frá innreið Jesú í Jerúsalem, handtöku hans, dauðadómi, líkamlegum og andlegum pyntingum og krossfestingu. Saga sem flestir þekkja á yfirborðinu - en hefur þó verið frjór vettvangur fyrir trúarlegar, heimspekilegar og bókmenntalegar vangaveltur í um tvö þúsund ár. Sigurvin Lárus Jónsson, prestur og nýja-testamentsfræðingur, pælir með okkur í píslarsögunni. Við fáum svo pistil frá Einari Má Jónssyni í París en að þessu sinni veltir hann fyrir sér líkindum nútímans við millistríðsárin, og lýsir hressilegum dansi litla-Hitlers og litla-Stalíns.

Stríðið í Íran, ljósu blettir internetsins

Mon, 02 Mar 2026 17:03:00 -0000

Á laugardagsmorgun hófu Bandaríkjamenn og Ísraelar loftárásir í Íran, og myrtu meðal annars æðstaklerk landsins, Ayatollah Ali Khamenei. Íranir hafa svarað með árásum á Ísrael, herstöðvar Bandaríkjanna og vinaþjóðir þeirra á svæðinu. En hvað mun gerast, mun hin óvinsæla klerkastjórn falla? Munu bandarískir hermenn ráðast inn í landið? Hvað þýðir þetta fyrir jafnvægið í alþjóðapólitíkinni? Við förum yfir þetta með Guðmundi Hálfdánarsyni, prófessor í sagnfræði. Friða Þorkelsdóttir, bókmenntafræðingur og netblaðamaður Lestarinnar, veltir fyrir sér hnignun internetsins og ljósu punktunum sem enn má þar finna.

Röskun, rýni í Röskun og Dimmalimm, "Wuthering Heights"

Thu, 26 Feb 2026 17:03:00 -0000

Röskun í leikstjórn Braga Þórs HInrikssonar er sálfræðitryllir byggður á samnefndri skáldsögu. Lögfræðingurinn Hera flytur inn í nýja íbúð þar sem undarlegir hlutir fara að gerast. Við spjöllum við Braga um klisjur og úrvinnslu úr þeim. Kolbeinn Rastrick rýnir í Röskun og Dimmalimm eftir Mikael Torfason. Hvernig tekst Emerald Fennel til að gera sína aðlögun aö skáldsögu Emely Brontë? Þrjár konur vega og meta það sem tekst til og það sem misferst, en myndin hefur vakið sterk viðbrögð, þá sérstaklega hjá aðdáendum bókarinnar.

Ástin á tímum Tinder #1

Wed, 25 Feb 2026 17:03:00 -0000

Það hlýtur að hafa einhver áhrif á ástarleitina að við séum með 5 mismunandi öpp til að finna þann eina rétta, þá einu réttu. Hvernig er ástin á tímum Tinder, á tímum tæknikapítalisma, Wolt, ChatGPT og Claude? Fyrsti viðmælandinn er piparsveinn og ljóðskáld, Þorvaldur Sigurbjörn Helgason. Undir lok þáttar fáum við pistil frá Eirikí Erni Norðdahl, um óhreinindi og slaufun.

Pólitískt ofbeldi í Frakklandi, Rembihnútur Einakrónu

Tue, 24 Feb 2026 17:03:00 -0000

Frakkland er á suðupunkti vegna andláts Quentin Deranque sem lést í slagsmálum milli hægri- og vinstrisinnaðra aktívista. Við sökkvum okkur ofan í frönsk stjórnmál með Einari Má Jónssyni sem hefur búið þar í landi og fylgst með pólitíkinni undanfarin 60 ár. Við spjöllum svo við forsprakka hljómsveitarinnar Einakrónu, Björk Magnúsdóttur, en á dögunum kom út fyrsta plata sveitarinnar, Rembihnútar. Björk byrjaði að setja tónlist inn á Soundcloud fyrir nokkrum árum til að geta spilað hana auðveldar fyrir sig sjálfa. Þáverandi umsjónarmenn útvarpsþáttarins Ólátagarður rákust á hana á netvafri og byrjuðu að spila hana á Rás 2.

Er Slappið slappt? Næturvaktin sett á svið, BAFTA-fréttir

Mon, 23 Feb 2026 17:03:00 -0000

Getur Slapp verið appið sem bjargar okkur? Tveir æskuvinir hafa stofnað nýjan samfélagsmiðil sem er einungis fyrir íslendinga og þarf rafræn skilríki til að skrá sig inn á hann. Þannig ekki er hægt að koma þar fram undir huldu höfði. En hvernig er að nota þennan miðil? Hvað virkar og hvað virkar ekki? Við veltum fyrir okkur kostum og hindrunum með Reyni Ólafssyni, álitsgjafa Lestarinnar. Komin eru 20 ár síðan Næturvaktin, einn ástælasti íslenski sjónvarpsþátturinn, var sýndur í sjónvarpi. Nú sjá MR-ingar fyrir sér að setja hann upp í leikriti Herranætur í vor, en mörg í leikhópnum voru ekki fædd þegar þættirnir voru sýndir. Og við förum yfir fréttir af BAFTA-verðlaununum. Hverjir voru sigurvegarar kvöldsins og hvað var ritskoðað og hvað ekki.

Wuthering Heights, Sérstæðan, fjörbaugsgarður

Thu, 19 Feb 2026 17:03:00 -0000

Í þættinum í dag verður rýnt í Wuthering Heights, Fýkur yfir hæðir, nýja kvikmyndaaðlögun þessarar klassísku skáldsögu Emily Brontë. Það er Emerald Fennel sem skrifar handritið og leikstýrir og hefur myndin vakið mikið umtal, og sitt sýnist hverjum: kynþokkafull eða bara kjánaleg, um það er deilt. Það er hjartaknúsarinn Jacob Elordi sem fer með hlutverk Heathcliffs og Margot Robbie leikur Cathy. Kolbeinn Rastrick fellir dóm sinn í Lestinni í dag. Við fræðumst svo um Sérstæðuna, dansverk um framtíð án líkama. Rósa Ómarsdóttir danshöfundur hefur í rúman áratug reynt að færa manneskjuna úr miðja dansverka sinna, og núna já, er mannslíkaminn algjörlega fjarverandi - því þannig er auðvitað framtíðin sem blasir við okkur, heilanum verður bara hlaðið upp í skýið og við getum losnað við allan líkamlegan sársauka, þrár og langanir. Svo er það pistill frá rithöfundinum Eiríki Erni Norðdahl. Hann er að velta fyrir sér fjörbaugsgarði og nýjum útlendingalögum.

Við þurfum að tala meira um Kína

Wed, 18 Feb 2026 17:03:00 -0000

Þú hittir okkur á mjög kínverskum tíma í lífi okkar, kæri hlustandi. Kína er út um allt þessa dagana, Barnið þitt leikur sér með Labubu, vinsælasta teiknimynda allra tíma er hin kínverska Ne Zha 2, æ fleiri Íslendingar keyra rafbíla frá Kína, og hvað er málið með þessi dansandi vélmenni í nýárssýningu kínverska kommúnistaflokksins? Lestin í dag er tileinkuð Kína, við ræðum við Geir Sigurðsson, prófessor í kínverskum fræðum og þvermenningarlegri heimspeki við Háskóla Íslands.

Góðu nýlenduherrarnir, orðaforði incela, forritarar óþarfir?

Tue, 17 Feb 2026 17:03:00 -0000

Hvað eiga íslendingar mörg orð yfir vont veður og úrkomu? Og hvað eiga incelar mörg orð yfir konur sem ekki vilja sofa hjá þeim? Fríða Þorkelsdóttir, bókmenntafræðingur og netblaðamaður Lestarinnar, fer yfir orðaforðan sem verður til í myrkari kimum internetsins, þar sem bölsýni og kvenfyrirlitning ráða ríkjum. Eru danir of góðir til að við hugsum um þá sem nýlenduherra? Sólveig Ásta Sigurðardóttir, nýdoktor á Hugvísindasviði veltir fyrir sér af hverju það gæti verið að Danir hafi þá ímynd að þeir séu einfaldlega of 'næs' til að vera nokkurntíman kallaðir nýlenduherrar, þó þeir eigi grimmilega sögu á Jómfrúaeyjum. Undanfarna daga hefur löng samfélagsmiðlafærsla farið eins og eldur í sinu um netið. “Þetta er upphafið á einhverju stóru” nefnist færslan - Something big is happening. Í færslunni fjallar höfundurinn Matt Shumer um starf sitt sem forritari og hvernig það hefur gjörbreyst á undanförnum árum með tilkomu gervigreindar. Við veltum fyrir okkur hvort forritarar séu hættir að kóða, hvað er vibe-coding og verða til einhverjar forritarar í framtíðinni. Viðmælandi Lestarinnar er Jón Eðvald Vignisson, forritari og reynslubolti úr sprotabransanum.

Pólitík á Berlinale, Hamnet gæti verið mynd ársins

Mon, 16 Feb 2026 17:03:00 -0000

Það er verið að rífast um Palestínu og pólitík á kvikmyndahátíðinni Berlinale. Það var þýski leikstjórinn Wim Wenders sem lét fyrstu umdeildu ummælin falla í þeirri rökræðu. Við rekjum atburðarrásina og um hvað er tekist á um. Hamnet í leikstjórn Chloé Zhao gæti verið mynd ársins. Myndin er byggð á samnefndri bók eftir Maggie O'Farrel, sem er söguleg skáldsaga um sonarmissi Shakespeare og hvernig það varð kveikjan, sársaukinn, að harmleiknum Hamlet. Við ræðum þessa mynd í þaula við Ölmu Mjöll Ólafsdóttur, Helgu Dögg Ólafsdóttur og Kolfinnu Nikulásdóttur, sem voru snortnar yfir myndinni.

Bad Bunny popplagakrufning, Send help, útvarp er snilld

Thu, 12 Feb 2026 17:03:00 -0000

Það er tími fyrir popplagakrufningu. Við setjumst niður og kryfjum lag með umtalaðasta tónlistarmanni heims um þessar mundir, Bad Bunny frá Púertó Ríkó. Lagið nefnist DtMF og er fullkomin tjáning á því hvernig það er að verða þrítugur. Friðrik Margrétar Guðmundsson, poppmeinafræðingur Lestarinnar, fræðir okkur um tónlistarstílana sem hann notast við: reaggeton, samba, bomba og plena. Við höldum svo út á eyðieyju í fylgd með Kolbeini Rastrick kvikmyndagagnrýnanda. Þar gerist Send help, nýjasta hryllingsmynd leikstjórans Sam Raimi sem er þekktur fyrir Spiderman-myndir sínar og Evil Dead-seríuna. Og Lóa Björk veltir fyrir útvarpi, flakkar milli stöðva víðsvegar um hnöttinn og spjallar við nemendur í MH um hvernig útvarp þau væru til í að gera.

Samfélagsmiðill fyrir vitvélar, lífsfyllingin, skíðastökk

Wed, 11 Feb 2026 17:03:00 -0000

Í lok janúar opnaði nýr samfélagsmiðill og fylltist fljótlega af notendum. Það er svosem ekki í frásögur færandi, nema vegna þess að hann var ekki ætlaður mannfólki heldur vitvélum, gervigreindar-agentum. Tryggvi Freyr Elínarson rekur atburðarásina í kringum hinn umtalaða samfélagsmiðil Moltbook og segir frá tækninni á bakvið hann, agentunum eða stafrænu erindrekunum sem munu hafa gríðarleg áhrif á næstu árum. Eiríkur Örn Norðdahl sendir okkur pistil um leit hans að nýju áhugamáli sem á að veita honum lífsfyllingu. Og við beinum sjónum okkar að vetrarólympíuleikunum og pælum í skíðastökki. Eiríkur Guðmundsson fjallaði um fegurð þessarar mögnuðu íþróttar í innslagi í Lestinni fyrir 8 árum síðan og ræddi þá við Einar Örn Jónsson íþróttafréttamann.

Gullöld norskra kvikmynda, ævintýri Lóu á Grænlandi

Tue, 10 Feb 2026 17:03:00 -0000

Sögulega hefur norsk kvikmyndagerð staðið í skugganum af því sem hefur verið framleitt í nágrannalöndunum. Danskir og sænskir leikstjórar hafa í gegnum alla kvikmyndasöguna verið með þeim virtustu og mest spennandi, snillingum miðilsins - en Norðmenn hafa frekar þótt púkó. Að undanförnu hefur gróskan þó færst í auknum mæli til Noregs. Raunar stendur norsk kvikmyndagerð í svo miklum blóma að það er farið að tala um gullöld norskra kvikmynda og sjónvarpsþátta. Toppurinn á þeim ísjaka eru níu tilnefningar til óskarsverðlauna sem kvikmyndin Affeksjonsverdi eftir Joachim Trier hlaut á dögunum. Er þetta bara olíupeningurinn, eða eru Norðmenn að gera eitthvað annað rétt? Við ræðum við Grímar Jónsson, kvikmyndaframleiðanda um gullöld norskra kvikmynda. Við heyrum svo um ævintýri Lóu Bjarkar á Grænlandi, en hún fór þangað í lok janúar til að taka púlsinn á grænlensku þjóðarsálinni eftir hótanir Bandaríkjaforseta um að taka yfir landið. Við heyrum brot úr þáttunum Elsta land í heimi sem hún vann ásamt Pétri Magnússyni um heimsóknina.

Pólitískur gjörningur Bad Bunny, víðförlasti Íslendingurinn, AI ástarljóð

Mon, 09 Feb 2026 17:03:00 -0000

Við heyrum í einum víðförlasta Íslendingi allra tíma, en Katrín Sif Einarsdóttir, er núna á leiðinni til afríska eyríkisins Sao Tome og Prinsíp - en þegar hún lendir þar, hefur hún komið til allra landa í heiminum. Hinrik Wöhler hringir í flökkukindina Katrínu Sif. Við ætlum líka að velta fyrir okkur merkingu ástarljóða, og það hvort það sé nógu rómantískt að senda elskhuga sínum ljóð samið af gervigreind. Fríða Þorkelsdóttir veltir þessu fyrir sér. Þátturinn byrjar á miðjum amerískum fótboltavelli, en púertóríkanski tónlistarmaðurinn Bad Bunny, einn allra vinsælasti tónlistarmaður heims, tróð upp í nótt á hálfleikssýningu í úrslitaleik Ameríska fótboltans. Íhaldsmenn þar í landi og forsetinn sjálfur höfðu fordæmt að spænskumælandi listamaður ætti að skemmta áhorfendum - og dómur Trumps var að tónleikarnir hafi verið kinnhestur í andlit þjóðarinnar. Önnur sýning hafði verið haldin honum til höfuðs, þar sem rokkrapparinn Kid Rock kom fram. Við rýnum í táknin og pólitíska merkingu hálfleiksskemmtunar Bad Bunny með Nínu Hjálmarsdóttur.

Dystópíska myndasgan Huldufólk, ritstkoðun á ameríska TikTok

Thu, 05 Feb 2026 17:03:00 -0000

Árið 2061 nær golfstraumurinn ekki lengur til Íslands, þorskstofninn er hruninn, flóttafólk streymir til landsins, óstjórn ríkir og glæpagengi og stríðsherrar berjast um völdin - já og það er alltaf rigning. Grímuklætt fólk á mótorhjóli stelur mikilvægum kassa frá líftæknifyrirtæki, og ungur tæknimaður lendir í klóm mannræningja.Einhvern veginn þannig er hefst ný íslensk myndasaga sem kom út hjá Froski útgáfu í desember. Huldufólk nefnist bókin og á bakvið hana standa teiknarinn Fannar G. Gilbertsson og höfundurinn Gunnar Birgisson - sem starfar sem lögfræðingur í Texas í Bandaríkjunum. Við ræðum við Fannar og Gunnar um myndasögur og niðurbrot samfélagsins Nú í janúar breyttist eignarhald á samfélagsmiðlinum Tiktok í Bandaríkjunum, en um langt skeið hafa bandarísk stjórnvöld viljað færa það úr höndum kínverskra eigenda, fyrirtækisins Bytedance, enda mikil tortryggni í garð þeirra og grunsemdir um áhrif kínverskra stjórnvalda. Um leið og nýir eigendur - sem eru nátengdir Donald Trump - tóku við varð umtalsverð breyting á virkni forritsins. Notendur héldu því meðal annars fram að algóryþminn virtist dempa dreifingu á færslum tengdum Epstein-skjölunum og mótmælum gegn útlendingalögreglunni ICE í Minneapolis. Við ætlum að fræðast um þetta, heyra hvort þetta hafi áhrif á íslenska notendur, og almennt um það hvernig Tiktok virkar í mismunandi heimshlutum. Tryggvi Freyr Elínarson, þróunarstjóri og sérfræðingur tæknilausna hjá Datera, útskýrir stöðuna. Tónlistin í þættinum er frá Coby Sey og Láru.

Nýjar víddir opnast í Sinners, hýdra og nasistar,

Wed, 04 Feb 2026 17:03:00 -0000

Við rýnum í það hvernig mismunandi tímavíddir renna saman í vampíru-tónlistar-períóðu-hryllingsmyndinni Sinners eftir Ryan Coogler, sem er tilnefnd til metfjölda Óskarsverðlauna,16 talsins. Chanel Björk Sturludóttir spjallar við okkur um kynþáttapólitík og afrófútúrisma í Sinners. Eiríkur Örn Norðdahl sendir okkur pistil, að þessu sinni um grísku goðsagnaveruna Hydru, hrekkjusvín og dönsku og sænsku aðferðina við að berjast gegn nasisma. Við heyrum svo brot úr viðtali Lóu Bjarkar við Karl Ágúst Þorbergsson frá því í fyrra, en þá sagði Karl frá því af hverju hann hætti að starfa í leikhúsi og fór að smíða.

Lestin er í Epstein-skjölunum + Marty Supreme og Danska konan

Tue, 03 Feb 2026 17:03:00 -0000

Epstein-skjölin voru gerð aðgengileg af bandaríska dómsmálaráðuneytinu fyrir helgi. Það eru rúmlega þrjár milljónir nýrra skjala tengd auðkýfingnum og barnaníðingnum Jeffrey Epstein. Nafn Donalds Trumps Bandaríkjaforseta kemur fram minnst 4.500 sinnum í þessum skjólum. Fríða Þorkelsdóttir, bókmenntafræðingur er reglulegur gestur í Lestinni þar sem hún flytur fréttir af netinu. Og eitt af því sem vakti athygli Fríðu í Epstein-skjölunum er tenging við spjallborðið 4chan. Borðtennis er góð íþrótt. En er hægt að gera taugatrekkjandi mynd um slíkt ping pong? Leikstjórin Josh Safdie og leikarinn Timothée Chalamet hafa gert heiðarlega tilraun með myndinni Marty Supreme. Kolbeinn Rastrick kvikmyndagagnrýnandi segir okkur hvernig til tókst. Við ræðum svo sjónvarpsþættina Danska Konan eftir Benedikt Erlingsson. Þar leikur stórleikkonan Trine Dyrholm leyniþjónustukonu, hjúkrunarfræðing og hefndarengil sem hefur komið sér fyrir í venjulegri blokk í Hlíðunum til að bjarga heiminum. Brynja Hjálmsdóttir rýnir í þættina.

Minningar um Sókrates, Grammy-verðlaunahafinn Laufey

Mon, 02 Feb 2026 17:03:00 -0000

Íslendingar komust ekki á verðlaunapalla á Evrópumeistaramótina í handbolta sem lauk í gær en Grammy-verðlaunin voru haldin í gærkvöldi, og þar var Íslendingur sem sigraði. Laufey Lín og platan hennar Matter of Time var valin besta platan í flokki hefðbundinnar dægurtónlistar. Laufey vakti athygli fyrir þakkarræðu um tónlistarkennslu. Á fimmtu öld fyrir krist var uppi í Grikklandi maður sem er í hugum flestra hálfgerð frummynd heimspekingsins. Sókrates var tötrum klæddur meinlætamaður sem hélt til á torgum Aþenu og tók þar fólk tali. Hann spurði það spurninga um hluti sem það átti að vita, en sneri því í hring, og sannfærði það fljótt um að í raun vissi það lítið sem ekkert. Hann var kaldhæðinn og ögrandi talaði um frummyndir og hellakenningar, og var að lokum dæmdur til dauða af samborgurum sínum. Þessa persónu þekkjum við Íslendingar fyrst og fremst í lýsingu nemanda hans Platóns, En Platón er ekki sá eini sem skrifaði um Sókrates. Nú í haust kom út í fyrsta skipti á íslensku, bók sem nefnist Minningar um Sókrates eftir forngríska sagnaritarann Xenófón. Við ræðum við Hjalta Snæ Ægisson, sem þýðir og gefur út bókina.

Golden popplagakrufning, draumráðningar fyrir nasista, Trump-Kennedy gervisíða

Thu, 29 Jan 2026 17:03:00 -0000

Við ætlum að kryfja eitt vinsælasta popplag síðasta árs, sem var á dögunum tilnefnt til Óskarsverðlaunanna sem besta lagið í kvikmynd. Tónlistarmaðurinn og poppmeinafræðingur Lestarinnar Friðrik Margrétar Guðmundsson rýnir með okkur í Golden sem kemur fyrir í vinsælu Netflix-teiknimyndinni Kpop Demon Hunters. Nú á dögunum var haldin ráðstefna gegn gyðingahatri í Ísrael. Þangað var boðið helstu forkólfum hægristjórnmála í Evrópu, meðal annars meðlimum í flokkum sem eiga rætur sínar að rekja til nasismans. Rithöfundurinn Eiríkur Örn Norðdahl fjallar um einkennilegar draumfarir eins þessara stjórnmálamanna, Svíþjóðardemókratanum Jimmie Åkesson. Í kvöld verður heimildarmyndin Melania, sem fjallar um forsetafrú Bandaríkjanna Melania Trump, frumsýnd í menningarmiðstöðinni sem áður hét Kennedy Center, í Washington DC. Við förum yfir umdeilda nafnabreytingu og gabbvefsíðu stofnunarinnar.

Doktor Slúður og samheldni í Minneapolis

Wed, 28 Jan 2026 17:03:00 -0000

Slúður getur verið góður veruleikaflótti á erfiðum tímum. Anna Marsý spjallar við Doktor slúður, Grétu Bergrúnu Jóhannesdóttur - doktor í félagsfræði - um tilgang og virkni slúðursagna. Við hringjum svo til Minneapolis í Bandaríkjunum sem er orðið að hálfgerðri púðurtunnu eftir tvö morð útlendingaeftirlitsins ICE á almennum borgurum á undanförnum vikum. Við ræðum við Íslending sem býr i borginni, Karvel Ágúst Schram, um mótmæli og samstöðu borgarbúa.

Nýr samfélagsmiðill og tónlistin í Ormstungu

Tue, 27 Jan 2026 17:03:00 -0000

Hvers vegna að búa til nýjan samfélagsmiðil? Hvað er að hinum? Og hvað er að netinu? Una Schram ræðir við stofnanda Perfectly Imperfect, samfélagsmiðils sem ætlar sér að bjarga okkur frá netinu. Söngleikurinn Ormstunga var frumsýndur síðastliðinn laugardag í Þjóðleikhúsinu. Sýningin, sem er byggð á Gunnlaugs sögu Ormstungu, varð upphaflega til sem nemendaleikrit Hafsteins Níelssonar. Hafsteinn og Óliver Þorsteinsson, handrits-, texta-, og tónlistarhöfundar leikritsins, ræddu við Jóhannes Bjarka Bjarkason um tónlistina í verkinu og líkindin milli kveðskapar og rapps. Og svo heyrum við pistil eftir Hallveigu Kristínu Eiríksdóttur sem fjallar um fyrstu reglubók handboltans og föður íþróttarinnar, hinn danska Holger Nielsen.

Ævisaga Twitter 2. hluti, Ari Árelíus

Mon, 26 Jan 2026 17:03:00 -0000

Ízleifur og 100&einn, Hljómsveitin Eva

Thu, 22 Jan 2026 17:03:00 -0000

Kosmískt skítamix er nýjasta afurð vináttu og listræns samstarfs Hljómsveitarinnar Evu. Hana skipa þær Vala Höskuldsdóttir og Sigríður Eir Zophoníasdóttir. Þær hlutu í fyrsta sinn styrk úr sviðslistasjóði fyrir einhverjum árum og sökum veikinda og væntinga um að bjarga heiminum með sviðslistaverki dróst á langinn að búa verkið til. En nú er það tilbúið, og er í sýningu í Tjarnarbíó og hefur hlotið frábærar viðtökur. Rapparinn og pródúsentinn Ízleifur er við það að gefa út sína þriðju plötu sem ber titilinn 100&einn. Jóhannes Bjarki ræðir við hann um skapandi ferlið og við fáum að heyra forsmekk af því sem koma skal.

Óhugsandi hlutir, Mergur og Satu Rämö

Wed, 21 Jan 2026 17:03:00 -0000

Eiríkur Örn Norðdahl, rithöfundur, veltir fyrir sér óhugsandi hlutum. Það er óhugsandi að standa uppi á Bolafjalli og horfa yfir til Bandaríkjanna, þangað til það er það ekki. Mergur, nýtt íslenskt sviðs og tónverk, verður frumsýnt í Tjarnarbíó á Föstudag. Lestin kíkir á æfingu og Katrín Lóa, leikstjóri, svarar því hvers vegna það var nauðsynlegt að gera kórverk um það sem er ógeðslegt og fyllir okkur skömm. Satu Råmö er stödd í Finnlandi, á leið á frumsýningu á sjónvarpsþáttum annars vegar og hinsvegar leikriti, sem byggt er á bókum eftir hana. Satu býr á Ísafirði, eins og skálsdsagnapersónan Hildur, Satu skrifar sögurnar og Hildur, leysir glæpi.

Ástarkraftur, Færeyska liðið á EM, I Love LA og The Pitt

Tue, 20 Jan 2026 17:03:00 -0000

Í bókinni Ástarkraftur: Undirstöður ástarfræða er lagður grunnur að ástarrannsóknum í íslensku samhengi. Fjöldi höfunda á skrif í bókinni en það eru Silja Bára Ómarsdóttir og Berglind Rós Magnúsdóttir sem ritstýra henni. Jóhannes Bjarki ræðir við Berglindi Rós og Önnu Guðrúnu Jónsdóttir sem kynnti hugtakið í doktorsritgerð sinni árið 1991. Brynja Hjálmsdóttir sér um sjónvarpið í Lestinni. Að þessu sinni segir hún frá tveimur HBO þáttum, I Love LA - kynslóðarportretti í borg englanna þar sem kaldhæðnin drýpur af hverju strái og The Pitt - læknadrama í Pittsburgh með kerfisádeilu. Og svo eru það íþróttir. Þorkell Gunnar Sigurbjörnsson segir okkur frá frændum okkar í Færeyjum sem unnu sinn fyrsta leik á EM um helgina, þegar þeir sigruðu Svartfellinga.

Er Trump fasisti? Wikipedia 25 ára, ævisaga Twitter

Mon, 19 Jan 2026 17:03:00 -0000

Er Trump fasisti? Af hverju gæti verið ó-gagnlegt að skilgreina hann sem slíkan? Pontus Järvstad, sagnfræðingur, er sérfræðingur í fasisma og and-fasisma, við ræðum við hann um Trump. Fríða Þorkelsdóttir, rithöfundur og bóksali, er með hugan við X, áður Twitter. Og hvernig það hefur breyst. Við fáum pistil frá henni. Jóhannes Bjarki ræðir við Salvöru Gissurardóttur, sem hefur skrifað greinar á íslenska Wikipedia í 20 ár. Í síðustu viku var þessi ristastóra, gríðarlega mikilvæga vefsíða, 25 ára gömul.

Sviðsmyndir eftir Grænlandsfundinn, Hljóðriti, No Other Choice

Thu, 15 Jan 2026 17:03:00 -0000

Sóley Kaldal ræðir mögulegar sviðsmyndir í málefnum Grænlands, en í gær fór fram fundur í Hvíta Húsinu, þar sem ráðherrar frá Danmörku og Grænlandi hittu bandaríska ráðamenn. Jóhannes Bjarki heimsækir sögufrægt hljóðver í Hafnarfirði, Hljóðrita, og ræðir við Jónatan Garðarsson, fyrrum útvarpsmann, Kolbeinn Rastrick rýnir í nýja suður-kóreska bíómynd, No Other Choice.

Múr, Renee Good, bell hooks

Wed, 14 Jan 2026 17:03:00 -0000

Við heyrum um bell hooks, bandaríska fræðikonu og rithöfund, sem skrifaði fjölda bóka, greina og blogga. Hún er þekkt fyrir feminíska, andrasíska og andkapítalíska greiningu sína á samfélagi, samböndum og menningu. Bókin hennar All about Love kom út í íslenskri þýðingu í haust, Allt um ástina, hjá Hinu íslenska bókmenntafélagi. Sólveig Ásta Sigurðardóttir, bókmenntafræðingur, segir frá hooks. Dagana 15.-18 janúar fer fram evrópska tónlistarhátíðin ESNS, eða Eurosonic, í Groeningen í Hollandi. Ísland hefur sent frá sér fulltrúa á þessa fagaðilahátíð síðan árið 2007, en að þessu sinni eru það hin margslungna Elín Hall, partýpoppsveitin Inspector Spacetime og þungarokkararnir í Múr sem koma fram. Við spjöllum við Kára og Árna í Múr fyrir ferðalag þeirra, ásamt því að heyra í Maríu Rut Reynisdóttur, framkvæmdastjóra Tónlistarmiðstöðvar Íslands sem er í Hollandi. Eirkur Örn Norðdahl, rithöfundur, flytur pistil um morðið á Renee Good.

Una Þorleifsdóttir og maðurinn sem elskar tónlist

Tue, 13 Jan 2026 17:03:00 -0000

Una Þorleifsdóttir var í hópi þeirra sem kom á fót nýju BA-námi í sviðslistum sem hét þá fræði og framkvæmd, en heitir í dag sviðshöfundabraut. Á morgun verður kynnt nýtt meistarnám í sviðslistum í Listaháskólanum og að því tilefni kom Una og ræddi sviðslistir, nám og samfélagslegt mikilvægi sviðslistaverka. Þórir Baldursson, tónlistarmaður, hefur unnið með fjölda þekktra tónlistarmanna. Hann á sér merkilega sögu sem Jóhann Sigmarsson sá að tilefni var til að segja í heimildarmynd. Sú mynd hefur litið dagsins ljós og heitir Maðurinn sem elskar tónlist. Jóhann og Þórir ræða við Jóhannes Bjarka.

Pattstaðan í pólitíkinni í Íran

Mon, 12 Jan 2026 17:03:00 -0000

Það hafa staðið yfir mótmæli í Íran frá því 28. desember 2025. Íranskir mótmælendur hafa verið drepnir af yfirvöldum og slökkt hefur verið á netinu, svo erfitt er að fylgjast með atburðum og staðfesta dauðsföll. Trump hefur hótað að skarast í leikinn og stjórnvöld í Íran hafa haldið því fram að Bandaríkin séu á bakvið mótmælin og séu að skapa ófriðinn í landinu. Íranir sem mótmæli séu að minnsta kosti að gera Bandaríkjunum til geðs. Við skoðum sögulega samhengið þegar kemur að afskiptum Bandaríkjanna af stjórnmálum í Íran með Kjartani Orra Þórssyni, sérfræðingi í málefnum Írans.

Heimsvaldastefna Trump

Thu, 08 Jan 2026 17:03:00 -0000

Í vikunni hefur bandaríkjaher handsamað þjóðhöfðingja Venesúela og lýst yfir áhuga sínum á því að kaupa Grænland. Við veltum fyrir okkur heimsvaldastefnu Trump og hvernig hún samræmist slagorðinu 'America First' eða Ameríka í fyrsta sæti, sem var áberandi í forsetaframboði Donalds Trump. Sveinn Máni Jóhannesson, sagnfræðingur, er sérfræðingur í sögu Bandaríkjanna. Kolbeinn Rastrick vegur og metur þriðju Avatar myndina úr smiðju James Cameron.

Benedikt Erlingsson og Danska konan

Wed, 07 Jan 2026 17:03:00 -0000

Á nýjársdag hófu nýjir íslenskir sjónvarpsþættir göngu sína í Ríkissjónvarpinu. Trine Dyrholm fer með aðalhlutverk í þáttunum Danska konan, handritið skrifa þeir Benedikt Erlingsson og Ólafur Egilsson, og leikstýrir Benedikt þáttunum. Benedikt er gestur Lestarinnar í dag.

Leikmynd Óresteiu, bókameðmæli fyrir árið 2026

Tue, 06 Jan 2026 17:03:00 -0000

Lestu Djöflana eftir Dostojevskí til að skilja samtímann, segir þáttastjórnandi bókaþáttarins á Rás 1. Við fáum bókameðmæli í þætti dagsins, lista af bókum til að lesa árið 2026, The First Bad Man eftir Miröndu July, Perfection eftir Vincenzo Latronico og Hlutirnir eftir Georges Perec. Elín Hansdóttir hannaði leikmyndina í Óresteiu sem nú er í sýningu í Kassanum í Þjóðleikhúsinu. Leikstjórn er í höndum Benedict Andrews og leikurinn í höndum kröftugs fimm manna leikhóps, sem fer með öll hlutverkin. Við ræðum við Elínu um þessa mögnuðu leikmynd sem er rústað og svo aftur sett saman fyrir hverja sýningu.

Waleska frá Venesúela

Mon, 05 Jan 2026 17:03:00 -0000

Við hittum Walesku, sem kom fyrst til Íslands fyrir 20 árum sem skiptinemi og ákvað svo að mennta sig hér, eignaðist svo börn og hefur búið hér síðan 2007. Við heyrum sögu einnar konu og spyrjum hana út í fréttir helgarinnar, hvernig blasir þetta við henni? Hvað segja fjölskylda hennar og vinir? Í stað þess að skoða stóru myndina einbeitum við okkur að einni sögu. Við heyrum svo umfjöllun frá árinu 2021 um mann að nafni Ryan Murphy, sem er í afar góðri stöðu innan bandaríska sjónvarpsbransans. Fær gífurlegt fjármagn til að framkvæma hugmyndir sínar en hefur reynst vera nokkuð mistækur. Anna Marsibil Clausen ræðir við Sigríði Jónsdóttur.

Hvað var best á árinu?

Mon, 29 Dec 2025 17:03:00 -0000

Hvað var best á árinu? Hvað var verst? Hvað fórstu að sjá? Hvað lastu? Hvað horfðiru á? Og hvað stóð upp úr? Hjá umsjónarmönnum menningarþátta, blaðamönnum, pistlahöfundum og gagnrýnendum snýst þessi tími árs um að gera menningarárið upp og búa til lista yfir það sem var best. Við getum kallað Lestina í dag einskonar fréttabréf með upprifjunum á hápunktum ársins. Við gerð þáttarins væri bæði leitað til pistlahöfunda og gagnrýnanda Lestarinnar og menningarblaðamanna annara miðla.

Umræður um Ríkisútvarpið, gamanþættirnir Vesen: rýni

Wed, 03 Dec 2025 17:03:00 -0000

Brynja Hjálmsdóttir horfði á nýja íslenska gamanþætti frá sónvarpi Símans sem heita Vesen og eru í leikstjórn Gauks Úlfarssonar. Jóhann Alfreð Kristinsson leikur vanhæfan helgarpabba sem safnar skuldum og klúðrar flestu sem klúðrað verður. Í þætti dagsins ætlum við að velta fyrir okkur Ríkisútvarpinu, við ræðum við blaðamenn, sem starfa innan rúv og utan þess. Eyrún Magnúsdóttir skrifaði nýverið grein í nýstofnaðan fjölmiðil, Gímaldið, þar sem hún leggur til hvernig nýta mætti innviði rúv betur. En við byrjum á sögulegu samhengi, prófessor emeritus, Þorbjörn Broddason rifjar upp hvers vegna almannaútvörpin voru stofnuð.

Er gervigreind bóla? og rapparinn Kli9se frá Bakersfield

Tue, 02 Dec 2025 17:03:00 -0000

Þórður Ingi Jónsson leiðir okkur um bandarísku neðanjarðarsenu rappsins. Að þessu sinni kynnumst við rappara frá Bakersfield, sem kallar sig Kli9se. Áður en við heyrum um líf hans í Kaliforníu ræðum við við Ásgeir Brynjar Torfason um gervigreindina og bólur í hagkerfinu. Hver eru einkenni bólu? Er gervigreind bóla og mun hún springa?

Bergsveinn Birgisson byggir hlöðu á Ströndum

Mon, 01 Dec 2025 17:03:00 -0000

Bergsveinnn Birgisson gaf á dögunum út bókina Hlaðan: Þankar til framtíðar. Hann hefur áður gefið út bækurnar Svar við bréfi Helgu, Landslag er aldrei asnalegt, Geirmundar saga heljarskinns svo eitthvað sé nefnt. Hlaðan er eins konar bréf sem hann skrifar til dóttur sinnar á meðan hann endurbyggir hlöðu afa síns á Ströndum. Á sama tíma veltir hann fyrir sér stöðu mannsins í heiminum og hvernig við skiljum okkur sjálf - og þar er það arfleifð húmanismans sem hann sækir mest í og ekki síst þýski 18. Aldar hugsuðurinn Friedrich Schiller. Hann flakkar semsagt milli heimspeki og hlöðugerðar. Þegar líður á bókina þá kemur að hugleiðingum um tæknina og hvernig hún er að breyta mannskilningi okkar - snjalltæki, samfélagsmiðlar og gervigreind. Þarna koma hugmyndafræðingar kísildalsins við sögu: Peter Thiel, René Girard, Marc Andreessen og fleiri.

Knackered, Wicked2 (rýni), Echoes of the end

Thu, 27 Nov 2025 17:03:00 -0000

Einn hápunkturinn á nýafstaðinni Iceland Airwaves hátíð voru tónleikar Knackered á Gauknum. Þetta er raftónlist með brotnum töktum og ýmiskonar takt-útúrdúrum, gáskafulla hljóðræna áferð. Það var svo smitandi gleði í framkomu listakonunnar Idu Schuften Jushl sem dansaði um sviðið um leið og hún sneri tökkunum - og brást við af stóískri ró þegar tæknin stöðvaði flæði tónlistarnnar tvisvar. Sömu helgi kom fyrsta plata hennar, fjögurra laga stuttskífan FYI. Við fáum Idu í heimsókn í Lestina. Það er komið ár frá því að litríka norna-söngvamyndin Wicked sló í gegn, hún var byggð á söngleik sem var byggður á skáldsögu sem var byggð á bíómynd sem var byggð á skáldsögu. Og nú er komin framhaldsmynd Wicked: for good í leikstjórn Jon M. Chu með þeim Ariönu Grande og Cynthiu Erivo í aðalhlutverkum. Kolbeinn Rastrick rýnir í myndina. Ævintýraleikurinn Echoes of the end kom út í ágúst, en íslenska tölvuleikjafyrirtækið Myrkur games hafa unnið að honum frá árinu 2016. Við ræðum við Halldór Snæ Kristjánsson framkvæmdastjóra fyrirtækisins um leikinn, dómana og viðbrögðin.

Valur Ingimundarson um fasisma (endurflutningur)

Wed, 26 Nov 2025 17:03:00 -0000

Í þætti dagsins endurflytjum við viðtal frá því í byrjun nóvember um valdboðshyggju og fasisma. Það eru ýmsar blikur á lofti varðandi stöðu lýðræðisins á Vesturlöndum. Leiðtogar sem tala gegn og grafa undan ýmsum stofnunum hefðbundins frjálslynds lýðræðis eiga upp á pallborðið í dag, bæði í Evrópu og auðvitað Bandaríkjunum. Í þættinum er rætt við Val Ingimyndarson, prófessor í sagnfræði. Hann þekkir vel til sögu fasismans, nasismans og þeirrar valdboðshyggju sem varð til fyrir um hundrað árum. Við pælum í stöðunni í dag og speglum í sögunni. Er fasisminn að snúa aftur? Hvað er eiginlega fasismi? Er þetta gamla hugtak kannski bara fyrir okkur þegar við reynum að skilja and-lýðræðislega strauma og valdboðshyggju í stjórnmálum nútímans.

Lily Allen, róttæka baráttukonan María Þorsteinsdóttir

Tue, 25 Nov 2025 17:03:00 -0000

Platan West End Girl kom nánast fyrirvaralaust inn á streymisveitur. Fyrsta plata bresku söngkonunnar Lily Allen í 7 ár, sem hafði sögu að segja. Söguna af því hvernig hjónaband hennar og bandaríska leikarans David Harbour fór í vaskinn. Lovísa Lára var gegntekin af plötunni þegar hún heyrði hana fyrst, við fáum að heyra hvers vegna. Svo förum við í Háskóla Íslands og ræðum við Rósu Magnúsdóttur, prófessor í sagnfræði. Hver var María Þorsteinsdóttir og hvað var tímaritið Novosti? Rósa mun flytja fyrirlestur um Maríu og baráttu róttækra kvenna í kalda stríðinu sem ber heitið „Sá heimur spyr engan um kyn, bara mann" á Þjóðminjasafninu á fimmtudaginn, í hádegisfyrirlestraröð RIKK.

Sjampó-bröns, Limruveisla, Frankenstein

Mon, 24 Nov 2025 17:03:00 -0000

Á dögunum kom nýjasta kvikmynd mexíkóska leikstjórans Guillermo Del Toro inn á Netflix, mynd byggð á hinni klassísku hryllingssögu Mary Shelley frá árinu 1818, Frankenstein. Einar Hugi Böðvarsson kemur í Lestina og ræðir það hvernig þessi sígilda skáldsaga sýnir þróun vestrænna vísinda á athyglisverðan hátt. Besta ljóðformið fyrir brandara og grín er limran. Hún kemur upphaflega frá Írlandi og kom ekki til Íslands fyrr en um miðja síðustu öld, en hefur notið mikilla vinsælda síðan þá. Við spjöllum um limrur og ljóðstafi við Ragnar Inga Aðalsteinsson, sem tók saman fyndnustu limrur síðustu ára í nýju limrusafni, Limruveislan. Lóa flytur hugleiðingar um áhrifavalda, smáhrifavalda, áreynslulausar auglýsingar og óeftirsóknarverðan sjampó-bröns.

Alda Music og Rás 2 í gervigreindarstorminum, Tár úr steini

Thu, 20 Nov 2025 17:03:00 -0000

Í lok október var tilkynnt að Universal Music Group hefði fallið frá lögsókn sinn gegn gervigreindarfyrirtækinu Udio sem hefur haldið úti einu vinsælasta spunagreindarforritinu á sviði tónlistar. Um leið og málið var látið niður falla tilkynntu fyrirtækin tvö að þau ætluðu í samstarf. Á næsta ári mun koma út forrit þar sem notendur geta búið til gervigreindartónlist, en tónlistin sem notuð til að kenna gervigreindinni verður ekki illa fengin, heldur notuð með leyfi rétthafanna og þeir munu þá fá hluta af ágóðanum. Íslenska útgáfufyrirtækið Alda Music er hluti af Universal Music Group og við spyrjum framkvæmdastjórann, Sölva Blöndal, um það hvort íslensk tónlist yrði hluti af þessu verkefni. Nú á dögunum fór inn á spilunarlista Rásar 2 lag sem var samið með spunagreind. Við ræðum við Matthías Már Magnússon, dagskrárstjóra, um áskoranirnar sem útvarpsstöðvar standa frammi fyrir á tímum gervigreindartónlistar. Svo ræðum við við leikstjóran Hilmar Oddsson um kvikmyndina Tár úr steini sem verður sýnd í Bíó Paradís um helgina. Myndin fjallar um Jón Leifs, tónskáld, og líf hans með Annie Leifs, dætrum þeirra Snót og Líf, á tímum nasismans í Þýskalandi.

Gervigreindartónlist á vinsældarlistum, Stólafyrirtækið, andlitsmálaður afi

Wed, 19 Nov 2025 17:03:00 -0000

Flest fólk er hætt að greina á milli gervigreindarsmíðaðrar og manngerðrar tónlistar. Gervigreindarlög klýfa stöðugt hærra upp vinsældalista og gervilistamenn fá samninga við stór plötufyrirtæki. Við skoðum nokkur af þeim gervigreindarlögum sem hafa náð hátt á vinsældalista í Evrópu og Ameríku undanfarið. Við rýnum í gamantryllinn The Chair Company frá HBO. Það er grínistinn Tim Robinson sem skrifar þættina og leikur aðalhlutverkið, mann sem fer í örvæntingarfulla leit að aðstandendum dularfulls stólafyrirtækis sem ber ábyrgð á vandræðalegu stólaslysi sem hann lenti í. Brynja Hjálmsdóttir segir frá. Að lokum hittum við myndlistarkonuna Kristínu Helgu Ríkharðsdóttur á Gerðarsafni, hún er í hópi listamanna sem taka þátt í sýningunni Skúlptúr skúlptúr performans. Hennar verk á sýningunni eru ljósmyndir af afa hennar Boga, sem hún andlitsmálaði, í anda þeirrar andlitsmálningar sem er í boði fyrir börn á 17. júní.

Rosalia krufin til mergjar, groddalegur Larfur Lauks

Tue, 18 Nov 2025 17:03:00 -0000

Á dögunum kom út fjórða breiðskífa spænsku tónlistarkonunnar Rosalia. 14 tungumál, sinfóníuhljómsveit, tólftu aldar nunna, óperusöngur, flamengó og Björk koma öll við sögu. Með plötunni LUX er Rosalia að stimpla sig rækilega inn sem einhvern merkilegasta popptónlistarmann samtímans. Friðrik Margrétar Guðmundsson mætir í Lestina til að kryfja til mergjar versta lag plötunnar (að mati Friðriks), fyrstu smáskífuna, Berghain. Við flettum svo í glænýrri íslenskri myndasögu, Larfur Lauks: lifandi og deyandi í Reykjavík. Myndasagan rekur ævintýri Larfs og vinahóps hans, sem er fjölskrúðugur hópur furðufugla og djammara. Einn þeirra er brauðsneið, enn er skjaldbaka sem selur hass og spilar Counter strike, sá þriðji missir óvart typpið í skyndikynnum á klósettinu á skemmtistað. Mennirnir á bakvið söguna eru teiknarinn og myndlistarmaðurinn Björn Heimir Önundarson og Tumi Björnsson, sem hefur gert garðinn frægan með myndböndum og stuttmyndum undir merkjum Kaupa Dót.

Gagnrýni á gagnrýni (endurfluttur þáttur)

Mon, 17 Nov 2025 17:03:00 -0000

Við endurflytjum pallborðsumræður frá því í byrjun september um gagnrýni. Listgagnrýni hefur verið mikilvægur þáttur í menningarumræðunni svo öldum skiptir. En fjölmiðlalandslagið, umræðuvettvangurinn og menningin öll hefur breyst mikið á 21. öldinni. Internetið og samfélagsmiðlar áttu að lýðræðisvæða menningarumræðuna, en eru kannski að ganga að henni dauðri. Á pallborðið mættu þrír gestir sem hafa allir setið beggja vegna borðsins, verið gagnrýndir og starfað sem gagnrýnendur: Atli Bollason, Auður Jónsdóttir og Magnús Jochum Pálsson.

Grínþættirnir Vesen, Bugonia, fídbakk á Airwaves

Thu, 13 Nov 2025 17:03:00 -0000

Misheppnaði helgarpabbinn Hrólfur er viðfangsefni nýrra íslenskra grínþátta, Vesen, á Sjónvarpi Símans. Mið-íslenska landsliðið í gríni er í aukahlutverkum en það er Jóhann Alfreð túlkar Hrólf. Leikstjóri þáttanna og handritshöfundar heimsækja Lestina, þau Gaukur Úlfarsson og Anna Hafþórsdóttir. Bugonia nefnist nýjasta kvikmynd gríska leikstjórans Yorgos Lanthimos, sem hefur áður vakið athygli fyrir skringimyndar sínar eins og The Favorite, Poor things, The Lobster og Dogtooth. Emma Stone, Jesse Plemons og Aiden Delbis eru í burðarhlutverkum í þessari mynd sem fjallar um sannfærða samsæriskenningasmiði sem ræna forstjóra stórfyrirtækis, sem þeir telja vera geimveru í dulargervi. Við bindum svo lokahnútinn á Iceland Airwaves umfjöllun Lestarinnar þetta árið með pistli frá þáttakanda í Fídbakk, tónlistarpennaverkefni Tónlistarmiðstöðvar og Reykjavík Grapevine. Francis Laufkvist Kristinsbur segir frá sinni upplifun af hátíðinni í ár.

Borgartún Snorra Helgasonar, Fjölskyldusaga, ekki slá í gegn!

Wed, 12 Nov 2025 17:03:00 -0000

Snorri Helgason veltir fyrir sér fólkinu sem lifir og starfar í Borgartúni á nýútkominni samnefndri plötu. Á tímapunkti sá hann lögin fyrir sér sem söngleikjalög, Borgartún: The Musical. Og hvað finnst Snorra um fólkið á íslenska Wall Street? Fríða Þorkelsdóttir gaf út pínulitla bók í sumar sem heitir Fjölskyldusaga, bókin er nógu smá til að passa í lófa. Kristján Guðjónsson hitti hana í sumar og var viðtalið fyrst flutt í Tengivagninum. Atli Bollason bindur hnút á pistlaröðina sína Ekki slá í gegn! Hvað snýst list og listsköpun um? Listin sem Atli sækir í gerir kröfu um að áhorfandinn staldri við.

Z-kynslóðin mótmælir, Marmarabörn

Tue, 11 Nov 2025 17:03:00 -0000

Undanfarnar vikur hafa verið mótmæli nokkuð víða um heim sem hafa steypt nokkrum þjóðarleiðtogum eða allavega hrist upp í og ógnað valdakerfi sinna landa, mótmæli sem eru drifin áfram af ungu fólki og hafa þess vegna verið kölluð Z kynslóðar mótmælin. Ástæðurnar eru ólíkar og staðbundnar en mótmælin eiga ýmislegt sameiginlegt í Nepal, Marokkó, Madagascar, Perú og víðar. Dischord, rapptónlist og japönsk anime-sería koma meðal annars við sögu í yfirferð okkar um mótmæli Z-kynslóðarinnar. Við spjöllum við tvo meðlimi sviðslistahópsins Marmarabörn (eða Marble Crowd) um dans, Árið án sumars, samsköpun og hvað þeim finnst mest spennandi í leikhúsi.

Iceland Airwaves og tvíhleypa á Reykjavík Dance Festival

Mon, 10 Nov 2025 17:03:00 -0000

Tónlistarblaðamenn Lestarinnar lögðu leið sína á Airwaves um nýliðna helgi. Katrín Helga Ólafsdóttir hefur þáttinn á pistli sínum um hátíðina. Davíð Roach fer því næst yfir sína hápunkta í samtali, að hans mati stóð hljómsveitin Mermaid Chunky upp úr. Á miðvikudag hefst svo næsta hátíð, danshátíðin Reykjavík Dance Festival. Þau Bertine og Leevi útskrifuðust af alþjóðlegu samtímadansbrautinni í Listaháskólanum í vor og sýna útskriftaverkin sín í tvíhleypu á Dansverkstæðinu á hátíðinni.

Digital Ísland, Víkin, Felix og Klara

Thu, 06 Nov 2025 17:03:00 -0000

Hver er munurinn á því að gera rapp og danstónlist? Þórir Már (mistersir), Arnar Ingi (Young Nazareth) og Tatjana Dís (ex.girls) eru hljómsveitin Digital Ísland. Þau troða upp á Lemmy á laugardaginn á Iceland Airwaves sem hefst í dag. Kolbeinn Rastrick fór á Víkina í bíó, en það er nýr íslenskur spennutryllir í leikstjórn Braga Þórs Hinrikssonar. Og Brynja Hjálmsdóttir fer í saumana á þáttunum Felix og Klara sem eru sýndir í Ríkissjónvarpinu.

Ár með Trump: Íslendingar í Ameríku, Haukur Már og Staðreyndirnar

Wed, 05 Nov 2025 17:03:00 -0000

Við tökum stöðuna á Íslendingum sem búsettir eru í Bandaríkjunum og spyrjum þá hvað hefur breyst síðan Trump var kjörinn? Að hvað miklu leiti finna þau breytingar á eigin skinni? Hvaða áhrif hefur þetta haft á nærumhverfi þeirra? Svo ræðum við við rithöfundinn og heimspekingin Hauk Má Helgason um nýútkomina bók hans Staðreyndirnar. Upplýsingaóreiða og vitvélar koma við sögu í skáldsögu sem fjallar um flokksgæðingin Stein, sem hefur fengið vinnu á nýrri stofnun, Upplýsingastofu, sem hefur það hlutverk að þróa opinberan staðreyndagrunn sem á að vera aðalvopn stjórnvalda í baráttunni gegn upplýsingaóreiðu.

Umhverfisvernd án Gretu, Sell-out list, Dead Air

Tue, 04 Nov 2025 17:03:00 -0000

Hvaða áhrif hefur það á umhverfisbaráttuna að Greta Thunberg beini sjónum sínum frekar í aðrar áttir, og hvaða áhrif hefur endurkjör Donalds Trump á stöðuna í málaflokknum. Við pælum í umhverfispólitík með Þorgerði Maríu Þorbjarnardóttur, formanni Landverndar. Atli Bollason flytur okkur pistil þar sem hann veltir fyrir sér hugtakinu Sell-out sem þótti mikið skammaryrði í listakreðsum á árum áður. Atli vill að fleiri listamenn hundsi kröfuna um að slá í gegn. Er hægt að halda í látna ástvini með því að gera gervigreindarklón af þeim? Í einleiknum Dead Air, sem Álfrún Gísladóttir sýndi á Edinburgh Fringe hátíðinni og verður sett upp í Tjarnarbíó um helgina, tekst hún á við sorgina að missa pabba sinn. Við ræðum dauðann og gervigreindarspjallmenni við Álfrúnu

Bergmál fasismans

Mon, 03 Nov 2025 17:03:00 -0000

Við í Lestinni erum að velta fyrir okkur stöðu lýðræðisins á Vesturlöndum. Það eru ýmsar blikur á lofti. Leiðtogar sem tala gegn og grafa undan ýmsum stofnunum hefðbundins frjálslynds lýðræðis eiga upp á pallborðið í dag, bæði í Evrópu og auðvitað Bandaríkjunum. Gestur þáttarins er Valur Ingimyndarson, prófessor í sagnfræði. Hann þekkir vel til sögu fasismans, nasismans og þeirrar valdboðshyggju sem varð til fyrir um hundrað árum. Við ætlum að pæla í stöðunni í dag og spegla í sögunni. Er fasisminn að snúa aftur? Hvað er eiginlega fasismi? Er þetta gamla hugtak kannski bara fyrir okkur þegar við reynum að skilja and-lýðræðislega strauma og valdboðshyggju í stjórnmálum nútímans.

Kumbiavík, Geese, 30 ára Rokkland

Thu, 30 Oct 2025 17:03:00 -0000

Raphael úr hljómsveitinni La Dimension mætir og segir okkur frá suðuramerískri cumbia-tónlist og hátíðarhöldum á degi hinna dauðu. Við hringjum á Akranes í útvarpsmanninn Óla Palla og heyrum um afmælisbarn mánaðarins, Rokkland, sem fagnar 30 árum. Davíð Roach Gunnarsson segir frá bjargvættum indírokksins, Geese, og nýjustu plötu þeirra Getting killed.

MC Myasnoi, Rakel, Ekki slá í gegn!

Wed, 29 Oct 2025 17:03:00 -0000

Það verður tónlistarfókus í Lestinni þennan miðvikudaginn. Orðið Myasnoi þýðir kjöt á rússnesku. Þegar Yulia var 14 ára ákvað hún að þetta væri fullkomið hljómsveitarnafn. Seinna flutti hún til Íslands og byrjaði að gera tónlist með reykvísku listafólki. Nú er MC Myasnoi ein virkasta og hættulegasta sveitin í grasrótarsenunni. Sex af sjö meðlimum sveitarinnar koma í kaotískt viðtal. Rakel Sigurðardóttir gaf nýlega út sína fyrstu plötu, A place to be - en staðurinn sem titillinn vísar í eru æskuslóðir hennar Stað í Hrútafirði. Lóa spjallar við tónlistarkonuna. Og svo flytur Atli Bollason okkur annað innslag í pistlaröðinni Ekki slá í gegn.

Gréta Kristín leikstjóri, Bræðralag Satúrnusar

Tue, 28 Oct 2025 17:03:00 -0000

Gréta Kristín Ómarsdóttir, leikstjóri og dósent í Listaháskóla Íslands, ræðir sviðslistir, samsköpun, bakslagið og verkið Skammarþríhyrninginn sem nú er á fjölum Borgarleikhússins. Og hvernig 1 plús 1 verður 3. Við byrjum á sama stað og vanalega, hvaða sviðslistaverk hreyfði síðast við þér. Þórður Ingi Jónsson er með pistil í tilefni Hrekkjavökunnar, hann hefur verið að sökkva sér ofan söguna um dularfullt leynifélag, Bræðralag Satúrnusar, Fraternas Saturni, sem hafði nokkur áhrif í Þýskalandi á millistríðsárunum.

Leigumarkaðurinn, Sentimental Value eftir Joachim Trier

Mon, 27 Oct 2025 17:03:00 -0000

Við rifjum upp hluta þáttar sem við gerðum í október 2023 sem fjallaði um stöðuna á leigumarkaði. Hvers vegna er svona erfitt að óska eftir meðleigjanda? var sennilega rannsóknarspurningin. Hvers vegna er það talið betra að eiga en að leigja á Íslandi og af hverju er það þannig? Við berum saman stöðu íslendinga og aðfluttra á leigumarkaðnum og ræðum við sérfræðinga. Og svo förum við inn í nútímann, er þetta jafn slæm staða, betri eða verri en fyrir tveimur árum? Við ræðum við Jónas Atla Gunnarsson hagfræðing hjá HMS. Kolbeinn Rastrick hefur þó leika á rýni í nýjustu mynd norska leikstjórans Joachim Trier, Sentimental Value.

Dracula með Tame Impala, Er kvennaverkfall tímaskekkja?

Thu, 23 Oct 2025 17:03:00 -0000

Á tveggja vikna fresti kryfjum við popplag með Friðriki Margrétar Guðmundssyni, tónskáldi og tónlistarmanni. Að þessu sinni er það hrekkjavökuslagarinn Dracula með áströlsku sýrupoppsveitinni Tame Impala. Á morgun fer fram kvennaverkfall. Nokkrar konur hafa stigið fram undanfarna daga og gagnrýnt framtakið. Við fáum nokkrar konur til að velta fyrir sér tilganginum með kvennaverkfalli árið 2025.

Myndlist Mouhameds Lo, Reykjavík Fusion, Taormina

Wed, 22 Oct 2025 17:03:00 -0000

Á morgun opnar myndlistarsýningin Tveir heimar í Iðu Zimsen. Þar verða sýnd verk sem Mouhamed hefur unnið að undanfarin 5 ár. Hann kemur frá Mauritaníu og hefur búið á Íslandi síðan 2010/11. Við ræðum við Mouhamed Lo og Láru Jónu Þorsteinsdóttur. Brynja Hjálmsdóttir, sjónvarpsrýnir Lestarinnar, rýnir í nýja íslenska sjónvarpsþætti sem koma úr smiðju Birkis Blæs Ingólfssonar og Harðar Rúnarssonar. Að lokum fáum við pistil frá Atla Bollasyni sem er með hugann við ferðamannastaðinn Taormina á Sikiley.

Ljóðabækur á kvittun, Ragnar Bragason um Felix og Klöru

Tue, 21 Oct 2025 17:03:00 -0000

Ragnar Bragason heimsækir Lestina og spjallar um sjónvarpsþættina Felix og Klara sem eru sýndir á RÚV um þessar mundir. Jón Gnarr og Edda Björgvinsdóttir leika eldri hjón sem flytja í þjónustuíbúð fyrir aldraða. Við ræðum um óþolandi aðalpersónur, transendentalíska kvikmyndagerð og besta öldrunargervi í sjónvarpssögunni. Svo heyrum við um gjörninginn Viltu kvittun? þar sem skáldin Elín Edda og Guðrún Brjánsdóttir prenta ljóðabækur sínar, Gakk og Tími til neins, á pappírsrúllur sem eru yfirleitt notaðar fyrir kvittanir.

Lækkandi fæðingartíðni, State of the Art rýni

Mon, 20 Oct 2025 17:03:00 -0000

Lækkandi fæðingartíðni er reglulega í umræðunni þessa dagana, bæði hér á Íslandi og reyndar víða erlendis, og er að verða eitt af stóru menningarpólitísku deilumálunum í samtímanum. Prónatalismi, eða fólksfjölgunarhyggja, er orðin að stjórnmálalegu afli í Bandaríkjunum með Elon Musk, JD Vance og fleiri sem leggja áherslu á að bandarikjamenn eignist fleiri börn. Stjórnvöld í Ungverjalandi hafa orðið að leiðarljósi fólksfjölgunarsinna víðar með stefnum sem hampa barnmörgum hefðbundnum fjölskyldum. Í síðustu viku hér í Lestinni talaði varaformaður Miðflokksins um vonleysi og deyfð sem einkenndi Íslendinga í dag og hefði þau áhrif að þeir fjölguðu sér ekki. Við ræðum þessi mál við Sunnu Kristínu Símonardóttur, lektor í Háskólanum á Akureyri sem hefur rannsakað lækkandi fæðingartíðni og ástæður hennar. Katrín Helga Ólafsdóttir fór fyrir hönd Lestarinnar á listahátíðina State of the Art. Við fáum umfjöllun frá henni um hátíðina.

D'Angelo minnst, Elvar, Ryksugudraugurinn

Thu, 16 Oct 2025 17:03:00 -0000

Steingrímur Teague er í hópi aðdáenda sem nú syrgja merkan listamann. D'Angelo féll frá í vikunni eftir baráttu við krabbamein aðeins 51 árs að aldri, en áhrif hans eru ómæld. Við ræðum við tónlistarmanninn Elvar sem átt eitt laga sumarsins, Miklu betri einn. Hann er í listakollektívunni flysouth og vinnur nú að sinni annari plötu í samstarfi við Loga Pedro. Kolbeinn Rastrick rýnir í taílensku kvikmyndina A Useful Ghost eða Ryksugudraugurinn sem nú er í sýningu í Bíó Paradís.

Snorri Másson og leikhús grimmdarinnar

Wed, 15 Oct 2025 17:03:00 -0000

Í Lestinni undanfarna mánuði höfum verið að reyna að átta okkur á pólitískum breytingum á hægri væng stjórnmálanna bæði í Bandaríkjunum og hér á Íslandi. Nýja hægrinu svokallaða - sem leggur minni áherslu á frjálsan markað og meiri áherslu á íhaldssöm gildi. Hér á landi er mest áberandi andlit þessa nýja hægris líklega Snorri Másson, fyrrum blaðamaður, hlaðvarpari, og nýkjörinn varaformaður Miðflokksins. Við spjöllum við Snorra um þessa meintu íhaldsbylgju Z-kynslóðarinnar og hvernig hægristjórnmál líta út árið 2025. Leikhúsið og tvívera þess eftir Antonin Artaud kemur út á morgun í íslenskri þýðingu Trausta Ólafssonar. Við spjöllum við Trausta um leikhús grimmdarinnar - leikhús sem hefur þó ekkert með ofbeldi að gera.

Endalok amerísks lýðræðis? Paradís amatörsins, Big Lebowski

Tue, 14 Oct 2025 17:03:00 -0000

Á næsta ári fagna Bandaríkjamenn því að 250 ár eru frá því að lýðveldi þeirra var stofnað. Margir sérfræðingar segja þó að staða réttarríkisins og lýðræðisins í þessu valdamesta lýðræðisríkis sögunnar hafi sjaldan ef aldrei verið í jafn mikilli hættu. Í þáttaröðinni okkar Konungssinnar í Kísildal kom Sveinn Máni Jóhannesson sagnfræðingur og talaði um stofnun Bandaríkjanna, en okkur langaði að fá hann til okkar aftur og nú til að greina stöðuna í dag, hvort amerískt lýðræði sé raunverulega í hættu. Við fjöllum svo um heimildarmyndina Paradís amatörsins sem var frumsýnd á Skjaldborgarhátíðinni í vor. Myndin notast meðal annars við mikið magn heimamyndbanda sem fjórir ólíkir menn birtu af hversdagslífi sínu á Youtube. Atli Bollason heldur svo áfram að velta fyrir sér frama og fegurð í pistlaröðinni Ekki slá í gegn! Nú finnur hann hetju í kvikmyndapersónunni Dude úr The Big Lebowski.

Nýkjörinn formaður SUS vill sækja til hægri, menntskælingar og Laxness

Mon, 13 Oct 2025 17:03:00 -0000

Það er tímabært að sækja til hægri sagði nýkjörinn formaður Sambands ungra Sjálfstæðismanna. En hvað þýðir það? Hvernig lítur það hægri út? Júlíus Viggó var á dögunum kjörinn formaður SUS og við ræddum hægrið, þjóðleg gildi, frjálslyndi og íhald. Og hvort það sé hægri sveifla hjá ungu fólki. Una Ragnarsdóttir er tiltölulega nýbúin að vera í menntaskóla hvar hún var látin lesa Laxness. Í kjölfar frétta um að bækur hans væru svo að segja að hverfa af námskrá framhaldsskóla hafði hún áhuga á því að ræða við nemendur skóla sem lesa og lesa ekki Halldór Laxness. Hvers vegna ættum við að lesa Sjálfstætt fólk? Vilja unglingar lesa Sjálfstætt fólk?

Performative male, Jörðin undir fótum okkar, læknishugvísindi

Thu, 09 Oct 2025 17:03:00 -0000

Lóa Björk og Hanna Sigþrúður Birgisdóttir kryfja internetfyrirbærið performative male, sem er allt í senn brandari, steríótýpa og fatastíll. Við rýnum í heimildarmyndina Jörðin undir fótum okkar eftir Yrsu Roca Fannberg þar sem fylgst er með lífi og dauða á hjúkrunarheimilinu Grund. Kolbeinn Rastrick segir frá myndinni. Og við ræðum af hverju læknanemar ættu að lesa skáldsögur og ljóðlist til að verða betri í starfi sínu. Guðrún Steinþórsdóttir bókmenntafræðingur kemur og ræðir læknahugvísindi.

One Battle After Another, And Just Like That...

Wed, 08 Oct 2025 17:03:00 -0000

Við kryfjum myndina One Battle After Another með Birni Þór VIlhjálmssyni. Myndin er í leikstjórn Paul Thomas Anderson og er byggð á skáldsögu Thomas Pynchon, Vineland. Leonardo DiCaprio fer með aðalhlutverkið í myndinni, leikur jónureykjandi pabba í náttslopp, sem er örvæntingafullur að leita að dóttur sinni, Willu. Brynja Hjálmsdóttir horfði á And Just Like That... sjálfstætt framhald af Sex And The City, en hve mikið tekst þessum nýju þáttum að halda í kjarna upprunalegu þáttanna, sem mótuðu nánast heila kynslóð kvenna.

Kristín Eysteinsdóttir, Piff, heppni eða hæfileikar

Tue, 07 Oct 2025 17:03:00 -0000

Kristín Eysteinsdóttir er rektor Listaháskóla Íslands, leikstjóri og fyrrverandi Borgarleikhússtjóri. Lóa Björk fær Kristínu í samtal um framtíð sviðslista. Við hringjum á Ísafjörð og forvitnumst um kvikmyndahátíðina PIFF sem fer fram í fimmta sinn í dag. Atli Bollason heldur áfram að setja purningamerki við þrá nútímamannsins eftir viðurkenningu og ríkidæmi, í pistlaröð sinni Ekki slá í gegn.

Taylor veldur vonbrigðum, M Can og götudans-einvígi

Mon, 06 Oct 2025 17:03:00 -0000

Í síðustu viku kom út nýjasta plata Taylor Swift, Life of a Showgirl. Að venju var mikil eftirvænting eftir nýrri tónlist frá þessari skærustu poppstjörnu samtímans. Viðbrögðin hafa hins vegar ekki verið á einn veg, dómar frekar neikvæðir og sumir Swifties - sem eru þekktir fyrir að standa við bakið á sinni konu í blíðu og stríðu - hafa orðið fyrir vonbrigðum. Nína Hjálmarsdóttir, Swiftie og sviðslistakona, er ein þeirra sem er svekkt með sýningarstúlkuna. Við ræðum við Nínu. Rapparinn M Can hefur verið hálfgerður huldumaður í íslenskri rappsenu undanfarin fimm ár, en hann hefur gert tónlist með Birgi Hákoni og Yung Nigo Drippin svo einhverjir séu nefndir. Hann hefur tengingu við Tyrkland, Bretland og Ísland og rappar á ensku. Þórður Ingi Jónsson hitti á M Can og forvitnaðist um ferilinn og fyrstu plötuna hans, Paint a Picture.

RIFF-rýni, er Metoo búið, lag um Friðrik Margrétar

Thu, 02 Oct 2025 17:03:00 -0000

Alþjóðlegri kvikmyndahátíð í Reykjavík, RIFF, lýkur um helgina. Gunnar Theodór Eggertsson rýnir í þrjár myndir: Sorry Baby, White Snail og All That's Left Of You. Stundum heyrist að #MeToo-hreyfingin heyri sögunni til, sé orðin úrelt og eigi ekki erindi við nútímann. Er þetta rétt? Á þriðjudag standa þátttakendur í rannsóknarverkefninu Flæðandi siðfræði: Femínísk siðfræði og #MeToo fyrir umræðufundi þar sem þessi mál verða rædd. Við forvitnuðumst um málið. Við höldum áfram umræðum sem hófust í síðasta þætti um lagið Elli Egils með Herra Hnetusmjör. Við förum yfir nokkur góð rapplög sem eru nefnd eftir raunverulegum lifandi Íslendingum. Og við frumflytjum nýtt lag sem er nefnt eftir tónskáldinu og poppkrufningarmanni Lestarinnar, Friðriki Margrétar Guðmundssyni. Það er Drengurinn Fengurinn sem samdi lagið og sendi okkur eftir þátt gærdagsins.

Brjánn, Elli Egils með Herra Hnetusmjöri

Wed, 01 Oct 2025 17:03:00 -0000

Bankareikingur með tuttugu og sjö og ég er bara tuttugu og sjö syngur Herra Hnetusmjör. Friðrik Margrétar Guðmundsson, poppsérfræðingur og tónskáld, kryfur lagið Elli Egils til mergjar. Brynja Hjálmsdóttir sjónvarpsgagnrýnandi rýnir í nýja þætti sem eru nú í sýningu á streymisveitu Sýnar, þættirnir Brjánn í leikstjórn Sigurjóns Kjartanssonar.

Bad Bunny á Superbowl, State of the Art, Ekki slá í gegn

Tue, 30 Sep 2025 17:03:00 -0000

Hvers vegna er það strax orðið umdeilt val að Bad Bunny skuli hafi verið bókaður til að spila í hálfleiknum á Superbowl? Við kynnum okkur þennan Puerto Ríkanska tónlistarmann sem sló fyrst í gegn árið 2016 og hefur síðan orðið einn sá frægasti í heimi, þó hann sé ekki endilega öllum íslendingum kunnugur, en hann rappar einvörðungu á spænsku. Magnús Jóhann og Sverrir Páll segja frá State of the Art hátíðinni sem hefst eftir viku. Þar eru ólíkum tónlistarstefnum og tónlistarfólki stefnt saman og list sýnd í óhefðbundnum rýmum. Útkoman er eitthvað alveg nýtt og spennandi. Atli Bollason flytur pistil undir yfirskriftinni 'Ekki slá í gegn'.

Texas Jesús, RIFF, leiðinlegur AI-vinur

Mon, 29 Sep 2025 17:03:00 -0000

Við rýnum í Alþjóðlega kvikmyndahátíð í Reykjavík sem hófst á fimmtudag. Gunnar Theodór Eggertsson, RIFF-rýnir, segir frá þremur myndum sem hann sá um helgina: Mömmusóló, Þríleikur um skipbrot, og Kim Novak's vertigo. Texas Jesús er snúin aftur. Þessi keflvíska sveit starfaði frá 1993 til 1996 og hljómar ekki eins og nein önnur hljómsveit: þetta er teiknimyndatónlist úr helvíti, krúttlegur mikki refur á sveppum. Við fáum til okkar tvo meðlimi þessarar költsveitar. Og við fylgjumst með gervigreindarbólunni springa smám saman. Lóa segir frá fúski fyrirtækisins Friend.com sem framleiðir óþolandi gervigreindarvin.

Riff, menningarvefur Morgunblaðsins

Thu, 25 Sep 2025 17:03:00 -0000

Við flettum í Riff-bæklingnum og förum yfir þær myndir sem við erum spennt að sjá. Kristján heimsækir Morgunblaðið í Hádeigismóum og skoðar nýjasta menningarvef landsins. Þau koma svo þrjú til okkar, Harpa Hjartardóttir, Brynjar Leó Hreiðarsson og Bergur Árnason, kvikmyndagerðarfólk ungt og upprennandi sem eru öll að sýna stuttmynd á Riff í ár.

Jón Atli Jónasson um leikhús, Alien: Earth

Wed, 24 Sep 2025 17:03:00 -0000

Jón Atli Jónasson er höfundur fjölda leiksýninga en fæst nú aðallega við bóka- og sjónvarpsþáttaskrif. En hvers vegna gerir hann ekki leikrit lengur? Brynja Hjálmsdóttir spjallar við okkur um nýja sjónvarpsþætti sem eru með íslandstengingu. Ugla Hauksdóttir leikstýrir nokkrum þáttum af Alien: Earth.

Intervision, Birnir í höllinni, Ekki slá í gegn!

Tue, 23 Sep 2025 17:03:00 -0000

Alþjóðlega söngvakeppnin Intervision fór fram um helgina og bar framlag Víetnama sigur úr bítum. Keppnin er andsvar Rússlands við Eurovision, keppni sem á að vera ópólitísk og hampa hefðbundnum fjölskyldugildum. Við kynnum okkur keppnina. Við spjöllum um stórtónleika Birnis í Laugardalshöllinni þar sem hljóð, mynd og ljós fóru fullkomlega saman í mögnuðu sjónarspil. Í dag hefst ný pistlaröð sem nefnist „Ekki slá í gegn.“ Atli Bollason setur spurningamerki við þrá nútímamannsins eftir viðurkenningu og ríkidæmi, hann veltir því fyrir sér hvernig áhersla á frama hefur áhrif á líðan okkar og sjálfsvirðingu, hann pælir í tilgangi sköpunarinnar, tilburðum markaðarins til að fletja allt út, og hvers vegna vinsældir og gæði fari svo sjaldan saman.

Vinstri- og hægriöfgamaður ræða saman

Mon, 22 Sep 2025 17:03:00 -0000

Undanfarið hefur mikið verið rætt um þöggun og skort á samræðu milli fólks með ólíkar skoðanir. Lestin ætlar að bregaðst við ákallinu um aukið samtal. Internetið og samfélagsmiðlar eru slæmur vettvangur fyrir pólitískt samtal, en í þætti dagsins mætast augliti til auglitis tvær manneskjur sem hafa gert sig gildandi í umræðum á samfélagsmiðlinum X - og hafa mjög ólíkar pólitískar skoðanir. Fríða Þorkelsdóttir, sem segist vera sósíalisti, og Sverrir Helgason, sem kallar sjálfan sig hægri-öfgamann, setjast saman inn í hljóðver og ræða saman um skoðanir sínar.

Þaggað niður í Kimmel, ástarstelpan Laufey, Leonard Cohen

Thu, 18 Sep 2025 17:03:00 -0000

Gísli Marteinn Baldursson ræðir brotthvarf Jimmy Kimmel í kjölfar ummæla hans um morðið á Charlie Kirk. Valur Gunnarsson segir frá Leonard Cohen, en á sunnudag stendur hann fyrir tónleika og sagnakvöldi í Tjarnarbíó sem fjallar um Cohen. Friðrik Margrétar Guðmundsson tónlistarspekúlant þáttarins kryfur lagið Lover Girl, af nýútkominni plötu Laufeyjar, A Matter of Time.

The Studio og Rúnar Guðbrandsson um leikhúsið

Wed, 17 Sep 2025 17:03:00 -0000

Við rýnum í grínþættina The Studio eftir Seth Rogen sem rökuðu til sín verðlaunum á Emmy-sjónvarpsverðlaunahátíðinni í byrjun vikunnar. Brynja Hjálmsdóttir, sjónvarpsgagnrýnandi, tekur sér far með Lestinni. Lóa fær svo til sín Rúnar Guðbrandsson, sem hefur áratugum saman verið einn afkastamesti leikstjórinn í grasrót íslenskra sviðslista. Þau ræða framtíð leikhússins, jaðarsenuna og hvort það hafi einhvern tímann verið hægt að lifa vel af leiklist.

Samtal, Eldarnir, gerenda-gervigreind

Tue, 16 Sep 2025 17:03:00 -0000

Erum við orðin ófær um að eiga í samtali við fólk sem við erum ósammála? Morðið á Charlie Kirk og umtalað Kastljósviðtal í byrjun mánaðarins hafa orðið kveikjan að umræðu um þöggun, rökræður og samfélagslegt samtal. Við ætlum að halda áfram að ræða um samtalið eða skortinn á því. Við spjöllum við Vilhjálm Árnason, prófessor emiritus í heimspeki, sem hefur í gegnum árin velt fyrir sér samtalinu, lýðræðinu og samræðusiðferði. Kolbeinn Rastrick flytur rýni um Eldana, nýja íslenska bíómynd í leikstjórn Uglu Hauksdóttur. Einar Hugi Böðvarsson ræðir gervigreind og agentíska-gervigreind við okkur.

Pólitískt morð í beini streymi, Brjánn

Mon, 15 Sep 2025 17:03:00 -0000

Í Lestinni í dag veltum við fyrir okkur hvað launmorðið á bandaríska áhrifavaldinum Charlie Kirk í síðustu viku og viðbrögðin við því segja okkur um stjórnmálaumræðuna og pólitísk átök á tímum samfélagsmiðla. Við kynnum okkur líka nýja íslenska grínþætti um Brján sem er frábær í Football Manager en fær óvænt starf aðallþjálfara Þróttara í meistaraflokki karla. Sigurjón Kjartansson, Sólmundur Hólm, Karen Björg og Halldór Gylfason koma öll að þáttunum. En hugmyndin kviknaði hjá knattspyrnumanninum Erlingi Jack Guðmundssyni fyrir meira en 15 árum síðan.

Charlie Kirk, Ásta blokkarbarn, Gonster

Thu, 11 Sep 2025 17:03:00 -0000

Charlie Kirk var íhaldsmaður og aktivisti, stonfandi samtakanna Turning Point sem voru stofnuð í þeim tilgangi að breiða út íhaldsöm gildi í Bandarískum háskólum. Hann var myrtur í háskóla í Utah í Bandaríkjunum í gær og er morðingja hans enn leitað. Kirk var afar vinsæll og náinn bandamaður Trump bandaríkjaforseta. Hermann Nökkvi Gunnarsson, blaðamaður á Morgunblaði, hefur fylgst með Kirk undanfarin ár. Síðastliðinn föstudag kom út platan Blokkarbarn sem tónlistarkonunni Ástu. Platan er búin að bíða tilbúin í meira en tvö ár, en óttinn við berskjöldun varð til þess að hún beið tilbúin ofan í skúffu í allan þennan tíma. Hvað er heilafúi? Hvað er Gonster? Og er Gonster heilafúi? Hanna Sigþrúður Birgisdóttir er háskólanemi og hlaðvarpsstjórnandi Lof mér að tala. Hún hefur smakkað Gonster.

IceGuys og Þorleifur Örn um leikhúsið

Wed, 10 Sep 2025 17:03:00 -0000

Þorleifur Örn villist þegar hann heimsækir ný leikhús. Það er vegna þess að þau eru hönnuð í kringum tóm. Þorleifur Örn Arnarsson er einn reynslumesti leikstjóri landsins. Hann hefur leikstýrt víða um Evrópu, aðallega Þýskalandi, verið yfirmaður leikhúsmála hjá Volksbühne í Berlín, og svo sett upp fjölda sýninga á Íslandi, Njálu, Íslandsklukkuna og Engla Alheimsins svo fátt eitt sé nefnt. Við ræðum við hann um leikhúsið og spyrjum í lokin, hvers vegna ætti ungt fólk að stefna á leikstjórn í dag? Súkkulaðistrákarnir í strákahljómsveitinni IceGuys hafa gert þrjár sjónvarpsþáttaseríur sem sýndar eru á Sjónvarpi Símans. Brynja Hjálmsdóttir, sjónvarpsgagnrýnandi, fellir dóm um þá þriðju og nýjustu.

Tölvuleikir í þjóðarmorði, andlát Heklínu, BKPM

Tue, 09 Sep 2025 17:03:00 -0000

Við kynnum okkur Skjöld Davíðs, nýjan ísraelskan áróðurs-tölvuleik sem gerist á Gaza, og rekjum furðulega langa sögu tölvuleikja sem hafa tekist á við átök Palestínu og Ísraels. Hálf-íslenska dragdrottningin Heklína fannst látin við ískyggilegar aðstæður fyrir rúmum tveimur árum. Þóra Tómasdóttir í fréttaskýringaþættinum Þetta helst segir frá. Við heyrum svo í fönk-pönksveitinni BKPM sem gaf nýlega út sína fyrstu plötu, Bíddu ha? Una Schram ræddi við sveitina í sumar.

Gagnrýni á gagnrýni

Mon, 08 Sep 2025 17:03:00 -0000

Lestin heldur áfram að taka stöðuna á menningarástandinu í dag og beinum sjónum okkur að gagnrýni. Listgagnrýni hefur verið mikilvægur þáttur í menningarumræðunni svo öldum skiptir. En fjölmiðlalandslagið, umræðuvettvangurinn og menningin öll hefur breyst mikið á 21. öldinni. Internetið og samfélagsmiðlar áttu að lýðræðisvæða menningarumræðuna, en eru kannski að ganga að henni dauðri. Við fáum til okkar þrjá gesti sem hafa allir setið beggja vegna borðsins, verið gagnrýndir og starfað sem gagnrýnendur: Atli Bollason, Auður Jónsdóttir og Magnús Jochum Pálsson.

Tár niður læri Sabrinu Carpenter

Thu, 04 Sep 2025 17:03:00 -0000

Við kryfjum lagið Tears með Sabrinu Carpenter til mergjar með poppsérfræðingi Lestarinnar Friðriki Margrétar Guðmundssyni. Textinn er klúr og kaldhæðnisslegur og tónlistin er diskó-leg. En Carpenter öðlaðist sennilega heimsfrægð með laginu Espresso, sem var eitt vinsælasta lag ársins í fyrra. Í dag er það Manchild sem er spilað mikið í útvarpinu, en það er fyrsti singúllinn á glænýrri plötu hennar, Man's Best Friend. Þóranna Björnsdóttir er ein þeirra listamanna sem koma fram á Extreme Chill, sem fer fram í 16. sinn núna um helgina. Við ræðum við hana í lok þáttar.

Baltasar í miðju menningarstríði, harmsaga úr rappheiminum, hinsegin bíó

Wed, 03 Sep 2025 17:03:00 -0000

King and conquerer nefnast nýir sögulegir drama og spennuþættir frá BBC. Þeir fjalla um valdabaráttu í Bretlandi á 11.öld - átök sem enduðu með orrustinni við Hastings árið 1066. James Norton og Nikolaj Coster-Waldau leika þá Harald Guðnason og Vilhjálm sigursæla, en mikill fjöldi Íslendinga kemur að þáttunum, bæði sem leikarar og fólk í ýmsum stórum hlutverkum bakvið tjöldin. Þættirnir hafa fengið misjafnar viðtökur og meðal annars hefur verið rifist um það hvernig fólk talaði árið 1066, hvernig hártískan var á sögutímanum og það hvort leikaravalið sé of fjölbreytt. Við spjöllum við Baltasar Kormák, listrænan stjórnanda þáttanna, um þessar spurningar og aðrar. Við fáum innslag af ysta jaðri tónlistarheimsins. Þórður Ingi Jónsson rekur harmsögu rapparans unga Lil EBG og læriföður hans Glock40spaz. Við kíkjum líka í Bíó Paradís og heyrum um íslensku hinsegin kvikmyndahátíðina sem hefst á morgun.

Sólveig Anna um Woke og rómantísk gamanmynd

Tue, 02 Sep 2025 17:03:00 -0000

Sólveig Anna Jónsdóttir mætir í Lestina og spjallar um hugtakið woke, woke-fána og friðarsúluna svo eitthvað sé nefnt. Við kíkjum líka í Ásmundarsal og spjöllum við Sigurð Ámundason, myndlistarmann, um nýtt sviðslistaverk sem hann leikstýrir: Rómantísk gamanmynd. Verkið fjallar um eitraða ást og iðrun.

Hlaðvarpsþáttur um stöðu menningarinnar

Mon, 01 Sep 2025 17:03:00 -0000

Kristján og Lóa taka stöðuna á menningunni í dag. Í þættinum er meðal annars popptónlistargagnrýni, pólitíska samtímalist, Florentinu Holzinger og Taylor Swift. Efni sem rætt er um í þættinum er meðal annars: - How music critcism lost it's edge eftir Kelefah Sanneh https://www.newyorker.com/magazine/2025/09/01/how-music-criticism-lost-its-edge - The painted protest eftir Dean Kissick https://harpers.org/archive/2024/12/the-painted-protest-dean-kissick-contemporary-art/ - What is Contemporary Art for Today? eftir ýmsa höfunda https://open.spotify.com/episode/2yne5b8syWSDJwLcwS44aj?si=cZ1aP3YhSWCr4fmh8WcWQQ

Stígagerðamenn fremja gjörning, sumartónleikar, Þættir úr sögu nútímans

Thu, 28 Aug 2025 17:03:00 -0000

Stígagerðamenn á Hengilssvæðinu eru í hópi þeirra listamanna sem taka þátt á Hamraborgar festivalinu í ár. Við hittumst á túninu í Kópavogi þar sem gjörningurinn verður framkvæmdur á laugardaginn og pælum í stígagerð. Davíð Roach Gunnarsson fer yfir nokkra tónleika sumarsins og veltir fyrir sér laginu Home með Edward Sharpe and the Magnetic Zeros. Kristján Guðjónsson kynnir Þætti úr sögu nútímans, viðtöl við heimspekingin Jóhann Pál Árnason.

Ástin sem eftir er, sjálfsrækt á samfélagsmiðlum

Wed, 27 Aug 2025 17:03:00 -0000

Nýjasta kvikmynd leikstjórans, Hlyns Pálmasonar, Ástin sem eftir er, verður framlag Íslands til Óskarsverðlaunanna 2026. Kolbeinn Rastrick kvikmyndagagnrýnanadi, rýnir í myndina. Er hver sinnar gæfu smiður? Við ræðum sjálfsrækt á samfélagsmiðlum við Sigvalda Sigurðarson, sem skrifaði meistararitgerð sína í félagssálfræði um skilaboð um sjálfsrækt á samfélagsmiðlum.

Labubu, Smashing Pumpkins, The Traitors

Tue, 26 Aug 2025 17:03:00 -0000

Hvað er þetta Labubu sem allir eru að tala um? Krúttlegur bangsi eða fáránlegt tískufyrirbæri. Lóa ræðir Labubu og Lafufu við Sólrúnu Dögg Jósefsdóttur, blaðakonu á Vísi. X-kynslóðin mun troðfylla Laugardalshöll í kvöld þegar Smashing Pumpkins koma fram á risatónleikum. Róbert Jóhannsson, fréttamaður, er forfallinn aðdáandi hljómsveitarinnar. Hann segir frá sjarmanum við Billy Corgan og co. Hópur fólks er lokaður í kastala í skosku hálöndunum, en meðal þeirra eru morðingjar. Raunveruleikaþættirnir The Traitors eða svikararnir njóta nokkurra vinsælda um þessar mundir beggja vegna Atlantshafsins. Þeir byggja á klassískum félagsmiðstöðvaleikjum eins og Varúlfur. Brynja Hjálmsdóttir sjónvarpsgagnrýnandi segir frá.

Slor út um allt

Mon, 25 Aug 2025 17:03:00 -0000

Í Lestinni í dag ætlum við að velta fyrir okkur gervigreindarmyndböndum, hvaða áhrif hefur það á notendur samfélagsmiðla þegar það verður sífellt flóknara að greina hvað er sannleikur og hvað er uppspuni, Hvaða áhrif hefur það á kvikmyndalistina ef hver sem er getur búið til heila bíómynd með tæknibrellum sem jafnast á við Hollywood-ofurhetjumyndi? Gestir okkar í Lestinni í dag eru Hafsteinn Einarsson, lektor í tölvunarfræði við Háskóla Íslands og Margrét Hugrún Gústavsdóttir, mannfræðingur og blaðakona. Og síðar í þættinum heyrum við í Ásgrími Sverrissyni, kvikmyndagerðarmanni og ritstjóra kvikmyndavefritsins Klapptré.

Bieber í grasþoku á Íslandi

Thu, 21 Aug 2025 17:03:00 -0000

Í byrjun sumars tilkynnti poppprinsinn og vandræðagemsinn Justin Bieber um útgáfu nýrrar plötu með instagram-mynd af auglýsingaskilti í Fellsmúla. Platan nefnist Swag og þykir marka kaflaskil á ferli Biebersins, en hún er tekin upp að hluta til í þykkri grasþoku í glæsivillunni Deplum í Skagafirði. Við kryfjum plötuna með Friðriki Margrétar- Guðmundssyni, tónskáldi og tónlistarmanni, og ræðum við heitan Bieber aðdáanda á eftirlaunum, Birnu Rún Kolbeinsdóttur, um feril þessarar kanadísku poppstjörnu.

Hvað er í gangi með Spotify?

Wed, 20 Aug 2025 17:03:00 -0000

Hvers vegna er Spotify enn á ný til umræðu? Hvað gerði þessi streymisrisi af sér að þessu sinni? Nýverið voru sagðar fréttir af því að tónlistarfólk hygðist fjarlægja efni sitt af Spotify í mótmælaskyni við fjárfestingar stofnandans Daniel Ek. Við veltum fyrir okkur kostunum og göllum Spotify í samtali við tónlistarfólk, útvarpsfólk og framkvæmdastjóra STEF. Rætt er við Sigurlaugu Thorarensen í BSÍ, Árna Húma Aðalsteinsson tónskáld, Þorstein Hreggviðsson útvarpsmann á Rás 2 og Guðrúnu Björk Bjarnadóttur, framkvæmdastjóra STEF.

Áramótaskaupið einu sinni í mánuði og slaufunin á John Maus

Tue, 19 Aug 2025 17:03:00 -0000

Eftir að Spaugstofan hvarf af skjánum hefur Íslendinga skort vettvang til að gera grín að málefnum líðandi stundar. Áramótaskaupið mætti vera mun oftar, kannski einu sinni í mánuði. Nú hafa nokkrir spunaleikarar tekið sig saman til að reyna að framkvæma þetta. Gúrkutíð er mánaðarleg spuna- og grínsýning innblásin af öllum helstu málefnum líðandi stundar í íslensku samfélagi. Sindri Kamban og Stefán Gunnlaugur, spunaleikarar, segja frá. Við fjöllum um bandaríska tónlistarmanninn John Maus sem kemur fram í fyrsta skipti á Íslandi á Extreme Chill tónlistarhátíðinni í september - þegar hann spilar á Húrra. Við rifjum upp plötuna Screen Memories sem kom út árið 2017 og afdrifaríkt atvik þegar hann og kollegi hans, Ariel Pink, voru vitlausir menn á vitlausum stað, meðal stuðningsmanna Donalds Trump þann 6. janúar 2021. Þeir voru mikið gagnrýndir fyrir þátttöku sína í mótmælunum, en hafa brugðist á ólíkan hátt við mótlætinu.

Þetta stóð upp úr í sumar

Mon, 18 Aug 2025 17:03:00 -0000

Við förum yfir það sem stóð upp úr í menningarneyslu okkar í sumarfríinu. Hjá Lóu voru það Netflix-þættirnir Too Much og hjá Kristjáni voru það tvær bækur þar sem New York er sögusviðið. Just Kids eftir Patti Smith og New York! New York! Ameríkuannálar Kristins Jóns Guðmundssonar. Brynja Hjálmsdóttir segir frá þáttunum Pokerface, nýju uppáhaldsþáttunum sínum.

Hvað eiga konur að vera að gera? Phoenician Scheme, einsleikahugmyndin

Thu, 26 Jun 2025 17:03:00 -0000

Við heimsækjum Unu Þorleifsdóttur og Ebbu Katrínu Finnsdóttur í Gryfjuna í Ásmundarsal þar sem þær hafa verið að rannsaka með aðferðum sviðslistinna bókina Konur sem kjósa - aldarsaga. Kolbeinn Rastrick rýnir í nýjustu mynd Wes Anderson, Pheonician Scheme. Snorri Páll Jónsson flytur pistil um ógnina í einsleikahugmyndinni.

Mukka, að vera uppi og niðri, tónsmíðar á tímum gervigreindar

Wed, 25 Jun 2025 17:03:00 -0000

Einar Hugi Böðvarsson ræðir við Hjalta Nordal, tónskáld, um tónsmíðar á tímum gervigreindar. Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir veltir því fyrir sér hvort það sé í sjálfu sér gott að vera uppi, og Lóa Björk ræðir við tvo meðlimi hljómsveitarinnar Mukka.

Snæbjörn í Tjarnarbíó og sviðslistir, bréf til frænku

Tue, 24 Jun 2025 17:03:00 -0000

Helga Dögg Ólafsdóttir og Salka Snæbrá Hrannarsdóttir binda endi á vikuleg bréfaskrif sín í Lestinni, enda er að koma sumar og komið að kveðjustund. Snæbjörn Brynjarsson, leikhússtjóri Tjarnarbíós, veltir fyrir sér framtíð sviðslista, styrkleika senunnar hér og hlutverk leikhússins.

Kisutangó

Mon, 23 Jun 2025 17:03:00 -0000

Kattholt er fullt og á föstudaginn birtu þau færslu á Facebook og óskuðu eftir kattamat. Viðbrögðin leyndu sér ekki, enda elska margir ketti. Við heimsækjum Kattholt og fáum leiðsögn um húsið, sem hefur verið í starfseminni síðan 1991. Svo hlustum við á tónlist sem samin er fyrir kisur og förum á vorsýningu Kynjakatta í Officeraklúbbnum í Reykjanesbæ.

Dyrnar með Birni, vald og tungumál, Blæja

Thu, 19 Jun 2025 17:03:00 -0000

Rapparinn Birnir ræðir Dyrnar, nýja plötu sem kom út í lok maí. Plötuna vinnur hann með pródúsentinum Marteini Hjartarsyni, Bngerboy. Anna Marsibil Clausen segir frá Blæju og Snorri Páll Jónsson fjallar um tengsl valds og tungumáls.

Gróa droppar pé-inu, 120 dagar í Sódómu

Wed, 18 Jun 2025 17:03:00 -0000

Það hefur ótalmargt gerst frá stofnun hljómsveitarinnar Gróu, sem steig á svið í Músíktilraunum árið 2017. Fjórar plötur hafa komið út, smáskrífur, tónlistarmyndbönd, gigg spiluð innan landsteina og utan, skólastig kláruð og nýr meðlimur bæst við. Nýjasta platan Drop P, kom út 6. júní síðastliðin. Einar Hugi Böðvarsson talar um bókina og bíómyndina Saló, 120 dagar í Sódómu.

Gervigreind vitnar í Lomma, New Lodge í Belfast, bréf til frænku

Mon, 16 Jun 2025 17:03:00 -0000

Í ræðu til útskriftarnema í tíunda bekki taldi skólastjóri í Grunnskóla Reyðafjarðar sig vera að vísa í ljóð eftir skáldið Jón Örn Loðmfjörð, eða Lomma eins og hann er kallaður og sagði: “Það sem við gerum í dag, byggir heiminn á morgun. Látum því góðmennsku og kraft vera okkar leiðarljós.” Tilvitnunin reyndist vera skáldskapur gervigreindarinnar og raunar mjög ólíkur því sem Lommi er þekktur fyrir að skrifa. Þetta er þó viðeigandi á einhvern öfugsnúinn hátt því Lommi er frumkvöðull í að nota forritun og ljóðavélar á skapandi hátt í framúrstefnuljóðlist. Við ræðum við Jón Örn Loðmfjörð um ljóð og vélar. Alessandra Celesi var heiðursgestur á Skjaldborgarhátíðinni á Patreksfirði. Eftir hana voru sýndar tvær heimildarmyndir sem gerast með nokkura ára millibili í hverfinu New Lodge í Belfast. Þar er margt sem minnir á fortíðina, The Troubles. Áföllin sitja enn í mörgum íbúanna, þó margt hafi gleymst og borgin hafi breyst. En hvers vegna gerir ítölsk sviðslistakona heimildarmyndir á Norður-Írlandi? Frænkurnar Helga Dögg Ólafsdóttir og Salka Snæbrá Hrannarsdóttir halda áfram að skrifast á í Lestinni.

Dyrnar, spilakassarekstur Háskóla Íslands, Mountainhead

Thu, 12 Jun 2025 17:03:00 -0000

Snorri Páll Jónsson flytur pistil um spilakassarekstur Háskóla Íslands. Davíð Roach rýnir í nýja plötu rapparans Birnis og André 3000. Við pælum í nýju verki úr smiðju Succession-höfundarins, Jesse Armstrong. Kvikmyndin Mountainhead kom út á dögunum og hefur fengið allskonar viðbrögð. Svo rifjum við upp samtal Gunnars Þórðarsonar og Eiríks Guðmundssonar frá árinu 2016 þegar Brian Wilson, heitinn, kom til landsins.

Hvalreki, Playlistar, menningarauðmagn Höllu Tómasdóttur

Wed, 11 Jun 2025 17:03:00 -0000

Háhyrningur strandaði við Grafarvog í gærkvöldi og viðbragðsaðilar voru fljótlega komnir á staðinn. Þangað mætti líka Lóa Björk og fylgdist með björgunaraðgerðunum. Hún segir frá í Lest dagsins. Við veltum því líka fyrir okkur hvernig fólk uppgötvar nýja og ferska tónlist í dag, hvort að spilunarlistar á tónlistarveitum - bæði opinberir og heimagerðir - séu orðnir að helsta vettvangi uppgötvunar. Við ræðum við nokkra eldheita tónlistarunnendur um playlista. Af hverju var gert grín að listaverkasmekk forseta Íslands í Áramótaskaupinu? Einar Hugi Böðvarsson veltir fyrir sér umræðum um Höllu Tómasdóttur út frá kenningum félagsfræðingsins Pierre Bourdieu.

Flókið feðginasamband á Skjaldborg, Sly Stone, íslenskt rokk í Berlín

Tue, 10 Jun 2025 17:03:00 -0000

Jóna Gréta Hilmarsdóttir ákvað að gera heimildarmynd um pabba sinn, en það reyndist vera flókið. Við spjöllum við Jónu um flókið feðginasamband og þráhyggjuna sem eru stef í myndinni Ósigraður sem var sýnd á Skjaldborg um helgina og hlaut dómnefndarverðlaun í flokki stuttmynda. Fönkfrumkvöðullinn og hipparokkstjarnarn Sly Stone er látinn 82 ára að aldri. Við ræðum við Samúel Jón Samúelsson, Samma, um kappann. Og við förum á tónleikaferð til Berlínar með tveimur íslenskum rokksveitum, Supersport og Space Station. Katrín Helga Ólafsdóttir segir frá.

Konungssinnar í Kísildal #10 - Sæðisgjafinn Elon Musk

Thu, 05 Jun 2025 17:03:00 -0000

Elon Musk hefur lýst yfir mikilli vanþóknun á nýju frumvarpi Bandaríkjaforseta, Big, Beautiful Bill, því það mun auka ríkisútgjöld og vinna gegn þeirri miklu niðurskurðarvinnu sem Musk og liðsmenn hans í DOGE, hagræðingahópnum, hafa staðið í síðastliðna 130 daga. Hvort þetta þýði að áhrif Musks fari minnkanndi í Hvíta Húsinu á eftir að koma í ljós. En fyrir hvað stendur hann, fyrir hverju berst hann og á hvað trúir hann? Hvernig tengist nýlenda á Mars börnunum 14? Efni sem var notað við gerð þáttarins: Ævisagan Elon Musk eftir Walter Isaacson (2023) Viðtöl við Elon Musk og fleira: Elon Musk: War, AI, Aliens, Politics, Physics, Video Games, and Humanity | Lex Fridman Podcast #400 https://www.youtube.com/watch?v=JN3KPFbWCy8 Elon Musk at Qatar Economic Forum https://www.youtube.com/watch?v=76nZJbiSTqQ Joe Rogan Experience #2281 - Elon Musk https://www.youtube.com/watch?v=sSOxPJD-VNo Elon Musk delivers SpaceX update on Starship, Mars goals and more at Starbase https://www.youtube.com/watch?v=0nMfW7T3rx4 Í ljósi sögunnar: Ættir og ævi Elon Musk https://www.ruv.is/utvarp/spila/i-ljosi-sogunnar/23795/b78sch Elon Musk í Norður-Ameríku https://www.ruv.is/utvarp/spila/i-ljosi-sogunnar/23795/b78sci Annað efni: We Went To The Town Elon Musk Took Hostage https://www.youtube.com/watch?v=5cZEZoa8rW0 The Tactics Elon Musk Uses to Manage His ‘Legion’ of Babies—and Their Mothers https://www.wsj.com/politics/elon-musk-children-mothers-ashley-st-clair-grimes-dc7ba05c On the Campaign Trail, Elon Musk Juggled Drugs and Family Drama https://www.nytimes.com/2025/05/30/us/elon-musk-drugs-children-trump.html Longtermism: https://www.williammacaskill.com/longtermism Áhrifarík umhyggja - umfjöllun í Lestinni https://www.ruv.is/utvarp/spila/lestin/23619/b72p37/georg-ludviksson-um-effective-altruism

Besta bíómynd ársins, Sátan í Stykkishólmi, Audible, annað bréf til frænku

Wed, 04 Jun 2025 17:03:00 -0000

Útlendingar halda oft að þungarokkshátíðin Sátan í Stykkishólmi heiti eftir myrkrahöfðingjanum sjálfur. En Sátan er líka fjall í nágrenni bæjarins. Degi áður en hátíðin hefst í annað sinn hringjm við vestur og ræðum við Gísla Sigmundsson sem skipuleggur hátíðina ásamt konu sinni og dóttur og góðum vinahópi. Hann spilar á hátíðinni ásamt hljómsveit sinni Sororicide, en þetta eru allra síðustu tónleikar þeirrar goðsagnakenndu dauðarokksveitar. Við höldum áfram að fylgjast með bréfaskriftum frænkanna Helgu Daggar Ólafsdóttur og Sölku Snæbrár Hrannarsdóttur. Í öðru bréfinu ræða þær meðal annars covid-tímann, mennskuna og nostalgíu. Kvikmyndagagnrýnandi Lestarinnar, Kolbeinn Rastrick, segir frá bestu mynd sem hann hefur séð á árinu. Og Kristján vill segja upp áskriftinni sinni að hljóðbókaveitunni Audible, en getur það ekki, sama hvað hann reynir.

Reservatet, Space Odyssey, orð yfir ólýsanlegan hrylling, Páll Skúla

Tue, 03 Jun 2025 17:03:00 -0000

Við heimsækjum plötubúðin, fatabúðina og tónleikarýmið Space Odyssey í Bergstaðastræti. Þar hittum við Pan Thorarensen sem situr bakvið búðarborðið og ráðleggur fólki hvaða sveimtónlist það á að hlusta á hverju sinni. Hann er líka að skipuleggja fjórfalda útgáfutónleika sem fara fram í Iðnó á fimmtudag. Snorri Páll Jónsson flytur pistil um orðin sem eru notuð til að lýsa hinu ólýsanlega: stríð, mannúðarkrísa, þjóðarmorð eða helför. Dularfullt hvarf Au Pair-barnfóstru hjá ríkri fjölskyldu í Danmörku kemur af stað spennandi atburðarás í Netflix-þáttunum Reservatet - sem nefnist Secrets We Keep á ensku. Brynja Hjálmsdóttir rýnir í þættina. Svo heyrum við brot úr gömlu viðtali við Pál Skúlason heimspeking.

Fríd fer hærra

Mon, 02 Jun 2025 17:03:00 -0000

Við hittum tónlistarkonuna Fríd, sem er listamannsnafn Sigfríðar Rutar Gyrðisdóttur. Hún hefur alltaf sungið en í Lýðháskóla í Danmörku komst hún að því að hún elskaði líka að semja tónlist. Í maí gaf hún út stuttskífuna Hærra. Svo heyrum við viðtal frá því í desember, Sigurður Ægisson, sóknarprestur á Siglufirði, hefur í hálfa öld grafið upp ótal kenningar um uppruna þessa þekktasta orðatiltækis í heimi.

Grok vill tala um þjóðarmorð, skrímslamjólk SiGRÚNar, bréf til frænku

Wed, 28 May 2025 17:03:00 -0000

Undir lok síðasta árs kom út platan Monster Milk, sem er fyrsta breiðskífa tónlistarkonunnar Sigrúnar Jónsdóttur, sem á sviðinu kallar sig einfaldlega SiGRÚN. Sigrún er þó alls enginn nýliði heldur hefur gefið út fimm stuttskífur undir eigin nafni undanfarinn áratug, en hún hefur einnig unnið sem hljóðfæraleikari, söngvari og pródúser, og spilað undir með Sigur Rós, Björk og Florence and the machine svo einhverjir séu nefndir. Monster Milk fékk Grammy-verðlaun íslensku grasrótarinnar, Kraumsverðlaunin, og í kvöld fagnar Sigrún plötunni með útgáfutónleikum í Iðnó. Við ræðum við Sigrúnu í Lest dagsins. Einar Hugi Böðvarsson flytur okkur sinn fyrsta pistil í Lestinni. Meðal þess sem kemur við sögu er spjallmennið Grok sem vill aðeins tala um þjóðarmorð á hvítum í Suður Afríku, gervigreindarsmíðaðar bækur á Amazon og lítill vængbrotinn þrastarungi. Næstu vikur ætlum við að fylgjast með bréfaskriftum frænkanna Helgu Daggar Ólafsdóttur og Sölku Snæbrár Hrannarsdóttur. Í fyrsta bréfinu ræða þær meðal annars bréfaskriftir og valdaleysið sem þær upplifa varðandi hryllinginn á Gaza.

Skjaldborg, vinur okkar Vematsu

Tue, 27 May 2025 17:03:00 -0000

Það styttist í Skjaldborgarhátíðina sem er haldin ár hvert á Patreksfirði. Góðvinur hátíðarinnar og Lestarinnar, Ásgeir H. Ingólfsson, sem féll frá í janúar, verður heiðraður á hátíðinni. Heimildamyndin Menningarsmygl sem fjallar um Ásgeir verður líka sýnd, en hún er í vinnslu. Ragnar Ísleifur Bragason og Kristín Andrea Þórðardóttir hita upp fyrir Skjaldborg. Við rifjum upp Vematsu, mann sem býr í Japan en á þó nokkuð marga vini á Íslandi sem hann kynntist á Twitter fyrir að verða áratug síðan.

Konungssinnar í Kísildal #9 - Guðfræðingurinn J.D. Vance

Mon, 26 May 2025 17:03:00 -0000

Varaforseti Bandaríkjanna er kaþólskari en Páfinn. Hann fann trúna fyrir örfáum árum, skírðist til kaþólskrar trúar og segir það móta mjög sýn sína á pólitík. Áður en J.D. Vance hélt inn á hið pólitíska svið var hann metsöluhöfundur. Árið 2016 gaf hann út Hillbilly Elegy, þar sem hann lýsir uppvexti sínum í Ohio og Kentucky, þar sem hann bjó við óöruggar heimilisaðstæður en með hjálp ömmu sinnar og afa rættist úr honum. Það rættist ansi vel úr honum, eftir fjögur ár í hernum og tvö í háskóla hlaut Vance inngöngu í laganám hins virta Yale-skóla. Þar kynntist hann örlagavaldi í sínu lífi, fjárfestinum Peter Thiel. Vance á marga vini í Kísildalnum og það mætti segja að hann tengi saman tæknigeirann og þjóðernispopúlistana sem fylkja sér á bak við Trump.

Metnaðarfull skólahljómsveit og forn-grísk heimspeki

Thu, 22 May 2025 17:03:00 -0000

Árið 2005 kom út fyrsta platan með hljómsveit Benna Hemm Hemm, 12 laga plata samnefnd tónlistarmanninum. Síðan þá eru liðin 20 ár og Benni kennir nú tónlist í Hagaskóla, og Ingi Garðar Erlendsson, básúnuleikari í hljómsveitinni, stýrir þar skólahljómsveitinni, Skólahljómsveit Vesturbæjar og Miðbæjar, SVoM. Á laugardag ætla SVoM og benni að leiða saman hesta sína og leika plötuna í heild sinni á tónleikum í Háskólabíó. Mér lék forvitni á að vita hvernig indí-fólk krútttónlist fyrsta áratugarins færi ofan í unglinga dagsins í dag og kíkti niður í Hagaskóla. Alkibíades var einhver alræmdasti stjórnmálamaður Grikklands til forna, einstaklega fagur, hrífandi og vel að máli farinn. Hann leiddi Aþenu út í tilgangslaust stríð og endaði á því að gera út af við lýðræðið í borgríkinu. Fyrir jól kom út íslensk þýðing á samræðunni Alkibíades eftir Platón, en þar segir frá fundi heimspekingsins Sókratesar og stjórnmálamannsins unga. Við ræðum við Hjalta Snæ Ægisson, bókmenntafræðing, þýðanda og bókaútgefanda.

Odee og Samherji, útrýming eldhússins, A Different Man

Wed, 21 May 2025 17:03:00 -0000

Við ræðum við listamanninn Odee Friðriksson, um námið í Bergen og Samherja-gjörninginn. Mál Samherja gegn listamanninnum hefur nú staðið yfir í um tvö ár. Ástæða málsóknarinnar er lokaverkefni Odee úr Listaháskóla Íslands, þar sem hann þóttist vera Samherji og baðst afsökunar. Við hlýðum svo á pistla, Kolbeinn Rastrick færir okkur kvikmyndagagnrýni um myndina A Different Man og Guðrún Úlfarsdóttir syrgir eldhúsið.

Menningarleg uppreisn Dogma 25, Millileikur Sally Rooney

Tue, 20 May 2025 17:03:00 -0000

Fimm skandinavískir kvikmyndagerðarmenn kváðu sér hljóðs á kvikmyndahátíðinni í Cannes á dögunum og kynntu nýtt manifesto sitt, Dogma 25. Þetta er nákvæmlega þremur áratugum eftir að Lars Von Trier og Thomas Vinterberg hristu upp í kvikmyndaheiminum með Dogma 95 stefnuyfirlýsingunni. Dogma 25 er björgunleiðangur og menningarleg uppreisn segja þau og setja sér 10 skýrar reglur um hvernig bíó þau ætla að búa til - meðal annars ætla þau ekki að nota internetið og handskrifa handritin sín. Í mars kom út í íslenskri þýðingu fjórða skáldsaga Sally Rooney, Intermezzo eða Millileikur. Lóa fær til sín annan aðdáanda írska rithöfundarins, Ingunni Snædal, til að ræða þemun sem koma fyrir í bókinni: sorgina, trúnna, skákina og samböndin.

Þjóðmál í Lestinni

Mon, 19 May 2025 17:03:00 -0000

Gísli Freyr Valdórsson er stjórnandi hlaðvarpsins Þjóðmál. Þar fer fram hispurlaus umræða um stjórnmál, efnahagsmál og menningu. Þátturinn hóf göngu sína í mars 2021, eftir ár af Covid, en áður en Þjóðmál varð hlapvarpsþáttur þá var það tímarit. Hvers vegna að breyta tímariti í hlaðvarp? Og hvers vegna eru engir viðmælendur af vinstri vængnum?

Hugleikur spjallar um Leg, ritskoðun listafólks í Þýskalandi

Thu, 15 May 2025 17:03:00 -0000

Lestin lítur við á Borgarbókasafninu og hittir þar sýrlenska sýningarstjórann, listamanninn og aðgerðasinnan, Khaled Barakeh. Hann er að opna sýninguna Absenced þar sem hann sýnir verk eftir listafólk sem hefur verið þaggað niður í vegna stuðnings þess við Palestínu. Það eru komin 18 ár frá því að söngleikurinn Leg eftir Hugleik Dagsson var frumsýndur. Í næstu viku munu útskriftarnemar á leikarabraut sýna verkið. Við spjöllum við Hugleik um ádeilu og grín, hnakka og trefla.

Reykjavík 112, raftónlist um virkjanir, Elfar Logi segir sögur

Wed, 14 May 2025 17:03:00 -0000

Reykjavík 112 nefnist ný íslensk spennuþáttaröð á Sjónvarpi Símans. Þættirnir eru byggðir á bók Yrsu Sigurðardóttur. Brynja Hjálmsdóttir rýnir í þættina. Elfar Logi Hannesson leikari og leikhússtjóri Komedíuleikhússins í Haukadal í Dýrafirði er væntanlegur til borgarinnar til að setja upp einleikinn Ariasman í Tjarnabíói. Við hringjum vestur á Þingeyri og ræðum um leikhús, sögumennsku og einleiki. Á laugardag kemur út raftónlistarplatan Vatn og Raf og á sama tíma opnar sýning með ljósmyndum sem prýða umslag og bækling plötunnar. Ljósmyndirnar og tónlistin mynda eina heild, en innblásturinn kemur frá íslenskum vatsnaflsvirkjunum. Svarthvítar ljósmyndirnar eru teknar í og við þessi miklu mannvirki og tónlistin notast meðal annars við hljóðupptökur innan úr virkjunum. Að baki þessu verki eru ljósmyndarinn Björgvin Sigurðarson og tónlistarmennirnir Jóhannes Birgir Pálmason og Árni Grétar Jóhannesson, betur þekktur sem Futuregrapher - en Árni féll frá í byrjun árs.

Snilld Nathan Fielder, tengslamyndun, Venusarstyttan á 1. maí

Tue, 13 May 2025 17:03:00 -0000

Una Schram ræðir við Sæunni Kjartansdóttur, sálgreini, um tengslamyndunarkenningar í rómantískum samböndum, en algórythmi Unu er stútfullur af efni því tengdu. Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir veltir fyrir sér tilgangi þess að endurgera pólitíska gjörninga fortíðar. Venusarstyttan á 1. maí er til skoðunar. Hver er snilld Nathan Fielder? Pálmi Freyr Hauksson og Tumi Björnsson velta þvi fyrir sér hvað gerir sjónvarpsþætti Fielders sérstaka.

Kanye á nasista-tímabili, líkvaka páfans, listamenn fjárfesta

Mon, 12 May 2025 17:03:00 -0000

Skiptir það sem Kanye West segir og gerir engu máli lengur? Nýjustu lögin hans virðast gerð til að stuða, en er eitthver stuðaður? Árni Már Þ. Viðarsson, myndlistamaður og stofnandi Gallery Port, hefur sett á fót nýtt verkefni sem heitir Afland og er listamannarekinn fjárfestingasjóður. Guðrún Úlfarsdóttir þekkir manneskjur sem fóru á líkvöku Páfans.

Ein pæling í Lestinni

Thu, 08 May 2025 17:03:00 -0000

Við ræðum við stjórnanda hlaðvarpsins Ein pæling, Þórarinn Hjartarson. Hlaðvörp skipta æ meira máli í þjóðfélagsumræðunni og við ætlum að ræða við stjórnendur hlaðvarpa í Lestinni næstu vikurnar.

Notes to John, veðmálasíður, G-21 sena og Cornucopia

Wed, 07 May 2025 17:03:00 -0000

Veðmálasíður verða sífellt fyrirferðarmeiri. Áhrifavaldar og hlaðvarpsstjórnendur auglýsa þær og veðmál á íþróttaleiki virðast færast í aukana hjá ungu fólki. KSÍ stendur fyrir málþingi um veðmál og áhrif þeirra á íþróttir og samfélagið. Ásdís Sól Ágústsdóttir veltir því fyrir sér hvort það sé í lagi að lesa Notes to John, bók Joan Didion sem kom út eftir andlát hennar. Er mikilvægara að svala forvitni lesenda en að virða einkalíf látins fólks?

Bernskuheimilið og Saumakallinn í Glæsibæ

Tue, 06 May 2025 17:03:00 -0000

Ólöf Sigurðardóttir frá Hlöðum skrifaði grein í Eimreiðina árið 1906 þar sem hún lýsti bernskuheimili sínu, en hún ólst upp við mikla fátækt. Greinin vakti athygli á sínum tíma, því hún lýsti því sem ekki mátti lýsa: nöturlegum aðstæðum í íslenskum torfbæ. Greinin er talin vera fyrsti sjálfsævisögulegur þáttur íslenskrar konu. Til stendur að gefa greinina út í bók í sumar. Við heimsækjum verslunina Klístur og saumaverkstæðið Saumakallinn sem er starfrækt í Glæsibæ. Þar er hægt að fá límmiða, fatabætur, Crocs-skrauttappa og viðgerðir á fötum. Saumakallinn Arnar Stefánsson tekur á móti okkur.

Tollar og kvikmyndir, Minecraft bíómyndin, flökkusögur um flóttafólk

Mon, 05 May 2025 17:03:00 -0000

Við ræðum við framleiðandan Hilmar Sigurðsson um ákvörðun Trumps um að setja tolla á kvikmyndir framleiddar á erlendri grundu. Hvaða áhrif gæti það haft á Íslandi? Og afhverju hefur framleiðsla í Los Angeles dregist saman um 40% á undanförnum áratug? Kolbeinn Rastrick fór á Minecraft myndina frægu í bíó og segir frá, myndin hefur vakið athygli fyrir þær sakir að bíógestir henda poppi í ákveðnu atriði myndarinnar, bíóstarfsfólki til mikils ama. Og að lokum ræðir Kristján Guðjónsson við þjóðfræðinginn Andrés Hjörvar, sem skrifaði nýverið meistararitgerð um flökkusögur um flóttafólk.

Soft shell, Jarðsetning, þjóðlagasafnari heimsækir Ísland

Wed, 30 Apr 2025 17:03:00 -0000

Derek Piotr er bandarískur tónlistarmaður og þjóðlagasafnari sem hefur eytt seinustu árum í að ferðast um heiminn og taka upp gömul þjóðlög til varðveislu fyrir vefsíðu sína Fieldwork Archive. Fyrir nokkrum árum spjölluðum við við Derek, sem biðlaði þá til hlustenda Rásar 1 að hafa samband við sig til að hann gæti tekið upp íslenskar rímur og söngva í munnlegri geymd en Derek er nú á leið til landsins í maí til að leita uppi þessar vísur, ásamt því að halda tvenna tónleika. Við spjöllum við Derek í Lest dagsins. Katrín Gunnarsdóttir dansari og danshöfundur segir Lóu Björk frá verkinu sínu Soft Shell, sem er meðal annars innblásið af ASMR-hljóðáreiti. Við heimsækjum svo Slökkvistöðina, sýningarými í áburðarverksmiðjunni í Gufunesi. Þar sýnir Anna María Bogadóttir arkitekt ljósmyndir af byggingu af niðurrifi Iðnaðarbankans við Lækjargötu. Sýningin er framhald af Jarðsetningar-verkefninu hennar sem hefur verið í gangi undanfarin ár með gjörningi, heimildarmynd og bók svo eitthvað sé nefnt.

Eden, The Pharcyde, Theroux og landtökufólkið

Tue, 29 Apr 2025 17:03:00 -0000

Í verkinu Eden kafa Embla Guðrúnar Ágústsdóttir og Nína Hjálmarsdóttir ofan í sköpunarsöguna og taka sér pláss í sjálfum aldingarðinum upprunalega. Eden er hinsegin fötlunarparadís sem afmiðjar norm samfélagsins og leyfir áhorfendum að finna fyrir hinu erótíska innra með sér. Lóa spjallar við sviðslistakonurnar. Við kynnum okkur The Settlers nýja heimildarmynd Louis Theroux um ísraelskar landtökubyggðir á Vesturbakkanum í Palestínu. Theroux fjallaði um samfélög landtökufólks í heimildaþætti fyrir 15 árum síðan en nú heimsækir hann þau aftur og skoðar hvernig málin hafa þróast. Hin goðsagnakennda rappsveit The Pharcyde kemur fram á tónleikum í Reykjavík í næsta mánuði. Tónleikaferðin er haldin til að fagna 30 ára afmæli plötunnar Labcabincalifornia. Davíð Roach segir frá sveitinni.

YouTube 20 ára, vinsælasta teiknimynd allra tíma, göldróttir víkingar

Mon, 28 Apr 2025 17:03:00 -0000

Við gröfum í kistu Ríkisútvarpsins eftir efni sem fjallar um YouTube, sem fagnar 20 ára afmæli um þessar mundir. Hugmynd sem kviknaði hjá þremur fyrrum starfsmönnum PayPal átti að gjörbylta stefnumótasíðum. En það gekk illa að fá stelpur til þess að hlaða upp myndböndum af sér, þó greiðslu væri lofað. Í staðinn fengum við YouTube. Og YouTube breytti heiminum. Rimmugýgur heldur utan um Víkingaþorp á Galdrafári, lista- menningar- og fræðahátíð á Hólmavík á Ströndum sem er haldin í annað sinn næstu helgi. En Rimmugýgur er áhugamannafélag um menningu, bardaga- og handverkshefðir víkínga. Una Schram ræðir við Jökul Tandra sem fer fyrir hópnum. Vinsælasta teiknimynd allra tíma er ekki Frozen, ekki Lion King, ekki Shrek og ekki Inside Out 2. Heldur er það Ne Zha 2, kínversk tölvuteiknimynd sem er að slá öll met þessa dagana. Myndin sem byggir á kínverskri goðsögu um djöfladrenginn Nezha er orðin að þjóðarstolti. Hongling Song, kennari, þýðandi, og samfélagsmiðlastjarna, segir frá myndinni.

Addison Rae í Iceland, Bjöggi fer í Straff

Wed, 23 Apr 2025 17:03:00 -0000

Björgúlfur Jes Einarsson úr hljómsveitinni Spacestation átti viðburðarríkan marsmánuð. Hljómsveitin vann lag ársins á Íslensku tónlistarverðlaununum, gáfu út plötuna RVK Syndrome og spiluðu á tónleikum erlendis. Og næsta skref hjá Björgúlfi eða Bjögga, er að gefa út fyrstu smáskífu nýs sólóverkefnis sem ber heitið Straff. Við frumflytjum svo lag sem kemur út á föstudaginn. Hver er Addison Rae? Og hvað er hún að gera í Iceland-versluninni í Vesturbergi í Breiðholti? Eitt sinn TikTok-stjarna en nú að vinna með Arca, A.G. Cook og Charli xcx, kemst hún upp með að skipta um starfsvettvang og fagurfræði og vinahóp?

Páfinn í bíó, deilur í færeyskum tónlistarheimi, Hvar er Jón?

Tue, 22 Apr 2025 17:03:00 -0000

Frans páfi, æðsti trúarleiðtogi kaþólsku kirkjunnar, er látinn 88 ára að aldri. Samkvæmt hefðinni verður nýr páfi valinn í leynilegu páfakjöri sem hefst 15 dögum eftir andlátið. Kristján og Lóa ræða tvær nýlegar bíómyndir sem fjalla um páfa og páfakjör, Two Popes og Conclave. Í byrjun árs fóru í loftið útvarpsþættirnir Hvar er Jón? sem er samstarfsverkefni RÚV og írska ríkisútvarpsins RTÉ. Þættirnir fjalla um sporlaust hvarf Jóns Þrastar Jónssonar í Dublin árið 2019. Jón Þröstur var kominn til borgarinnar til að spila póker en ætlaði svo að ferðast með konu sinni. En snemma morguns þann 9. febrúar 2019 gekk hann út af hótelinu og ekkert hefur heyrst frá honum síðan. Írskir og íslenskir blaðamenn tóku saman höndum til að rannsaka málið og grófu upp ýmsar nýjar vísbendingar. Þættirnir átta - sem voru bæði aðgengilegir á íslensku og ensku - vöktu mikla athygli og hafa fengið um eina og hálfa milljón spilana. Úlfur Eldjárn samdi tónlistina fyrir þættina, og í síðustu viku kom tónlistin út á streymisveitum. Færeyskur tónlistarheimur logar þessa dagana. Átökin snúast um rýmið sem ungar tónlistarkonur vilja fá og hafa tekið sér. Katrín Helga Ólafsdóttir ræðir við færeysku tónlistarkonuna Maríönnu Nagata, en samfélagsmiðlafærsla hennar hratt af stað umræðunni.

Anna María Tómasdóttir, LucasJoshua, Salóme Katrín á Aldrei

Wed, 16 Apr 2025 17:03:00 -0000

Anna María Tómasdóttir leikstjóri vill hafa húmor í leikhúsi. Það er ekki nauðsynlegt að vera í hláturskasti allan tímann, en það verður að vera eitthvað fyndið. Hún vill sjá fleiri íslensk leikrit, því þau eru það besta, og henni þætti einnig sniðugt ef Þjóðleikhúsið og Borgarleikhúsið myndu stilla saman strengi sína. En fyrst og fremst vantar hér leiksvið. LucasJoshua er 17 ára gamall raftónlistarmaður. Hann hlaut verðlaunin Rafheili Músíktilrauna í ár. Þórður Ingi Jónsson sló á þráðinn til hans. Salóme Katrín Magnúsdóttir er í bíl á leiðinni vestur og í dag kom út lagið hennar Always and forever. Una Schram spjallar við Salóme um Aldrei fór ég suður, sem fer fram um páskana á Ísafirði.

Merkantílismi, stórtónleikasumarið, drama í breskri sálartónlist

Tue, 15 Apr 2025 17:03:00 -0000

Undanfarna mánuði hafa hrúgast í innhólfið mitt tilkynningar um þekkta erlenda tónlistarmenn sem ætla sér að leika á tónleikum á Íslandi í sumar. Þessar hljómsveitir eru þó flestar komnar af léttasta skeiði, og markhópurinn kannski líka. Við ætlum að kynna okkur hvaða stóru erlendu listamenn eru að spila á Íslandi í sumar og reikna út meðalaldur markhópsins. Við ætlum líka að kynna okkur drama í bresku tónlistarlífi, deilur rapparans Little Simz og samstarfsmanns hennar InFlo. Þau hafa unnið saman að einhverri mest spennandi tónlist undanfarinna ára í bretlandi, framsækinni rapptónlist og svo pólitískri nýsálartónlist í verkefninu Sault. En nú virðist vinskapurinn kominn á endastöð. Una Schram segir frá. Og svo ætlum við að velta fyrir okkur hagstjórnarstefna úr sögubókunum, Merkantílismi, sem sumir segja að sé snúin aftur með Donald Trump.

Konungsinnar í Kísildal #8 - Þeir ætla að lifa að eilífu

Mon, 14 Apr 2025 17:03:00 -0000

Í áttunda þættinum sökkvum við okkur ofan í baráttuna gegn dauðanum sem er háð þessa dagana í Kísildalnum og mögulega í heilbrigðisráðuneyti Donalds Trump. Peter Thiel, Jeff Bezos, Sam Altman og fleiri tækniforstjórar moka peningum í rannsóknir á langlífi. Þeir ætla að lifa að eilífu. Andlit þessarar hugmyndafræði er Bryan Johnson, undir formerkjunum Don’t Die, ekki deyja. Við skoðum tengsl Trans-húmanisma við MAHA-hreyfinguna svokölluðu, Make America Healthy Again.

White Lotus, hugleiðingar hirðfífls, hönnun um hagvöxt, Jóhanna af Örk

Thu, 10 Apr 2025 17:03:00 -0000

Nú um helgina fór í loftið síðasti þátturinn í þriðju þáttaröð White Lotus, hinna vinsælu þátta sem gerast á lúxusdvalarstöðum víða um heim sem eru þó allir hluti af hótelkeðju Hvíta Lótussins. Brynja Hjálmsdóttir gagnrýnandi Lestarinnar saknar Tanyu McQuoid úr seríunni. Við ætlum líka að heimsækja Gallerí Port þar sem nú stendur yfir sýningin Hagvextir og saga þjóðar. Fjórir einstaklingar sem vinna á mörkum hönnunar og listar koma þar saman og fást við töluleg gögn, gröf og hagfræðilegar stærðir. Við hittum Búa Bjarmar Aðalsteinsson forsprakka hópsins. Högni Egilsson segir frá upplifun sinni af því að koma fram á ráðstefna Karls Bretakonungs um loftslagsmál sem fór fram í Hampton Court höllinni í síðasta mánuði, Sustainable Markets Initiative. Högni kom þar fram ásamt Andra Snæ Magnasyni, og hefur reynslan og mótsagnirnar setið í honum: loftslagsmál og kapítalismi, viðskipti og menning. Högni flytur hugleiðingar hirðfífls. Og svo ætlum við að fræðast um Píslarsögu Jóhönnu af Örk - klassíska kvikmynd danans Carls Theodors Dreyers frá 1928, sem verður sýnd á Bíótekinu nú um helgina.

Kolfreyja Sól er Alaska1867, Rauða serían kvödd

Wed, 09 Apr 2025 17:03:00 -0000

Í febrúar kom út spennandi plata með tónlistarkonunni Alaska1867. Kolfreyja Sól byrjaði að gera tónlist undir teppi úti í bíl með vinkonum sínum þegar hún var 18 ára. Það er mikið að gera hjá Alaska, fleiri lög á leiðinni og senan hefur tekið vel á móti henni, enda kemur hún sem ferskur andblær inn í íslenskt rapp. Árið 2023 hætti Rauða serían að koma út eftir 38 ára langa sögu. Við heimsóttum konuna sem stendur að baki útgáfunni, sem hefur svo sannarlega sett sitt mark á íslenska bókaútgáfu, Rósa Vestfjörð hefur margar sögur að segja.

Geðbrigði sigra Músíktilraunir, Hönnunarmars, Stockfish

Tue, 08 Apr 2025 17:03:00 -0000

Úrslitakvöld Músíktilrauna fór fram um helgina en þá léku tíu hljómsveitir í Hörpu. Það var drungapönksveitin Geðbrigði sem bar sigur úr býtum. Við ræðum við Agnesi Ósk og Ásthildi Emmu úr hljómsveitinni. Við fáum seinni pistilinn um Hönnunarmars frá Unu Maríu Magnúsdóttur. Sjálfbærniþvaður, djúpblá þörungamálning, og persónulegur absúrdismi í gervigreindarmyndum er meðal þess sem kemur við sögu í pistlinum. Við hringjum svo niður í Bíó Paradís, sem var nýlega valið eitt svalasta kvikmyndahús heims af bíómiðlinum Variety. Þar er Dögg Mósesdóttir, framkvæmdastjóri bransa- og kvikmyndahátíðarinnar Stockfish. Hún segir okkur frá því helsta sem er að gerast á hátíðinni í ár.

Þetta er Laddi, HönnunarMars, tvær hliðar á sömu rafmynt

Mon, 07 Apr 2025 17:03:00 -0000

Við fáum tvo menn sem hafa ólíkar skoðanir á rafmyntum og bitcoin í tilefni af nýs fyrirkomulags sem Trump lagði til í upphafi mars-mánaðar, U.S. crypto reserve, eða Rafmyntasjóður Bandaríkjanna. Við ræddum við Eirík Inga Magnússon og Gylfa Magnússon, prófessor, í 6. þætti af Konungssinnar í Kísildal, og nú flyjtjum við lengri brot úr þeim samtölum. Una María Magnúsdóttir, grafískur hönnuður, flakkar um HönnunarMars. Guðný Hrund Sigurðardóttir, búningahönnuður, kafaði djúpt ofan í heim Ladda, við gerð búninganna í verkinu Þetta er Laddi, sem er í sýningu í Borgarleikhúsinu.

Konungssinnar í Kísildal #7 - Hannes Hólmsteinn og bandaríska hægrið

Thu, 03 Apr 2025 17:03:00 -0000

Hannes Hólmsteinn Gissurarson er prófessor emeritus í stjórnmálafræði og hefur sérhæft sig í frjálshyggju. Hann þekkir til í Silicon Valley, hefur hitt Peter Thiel og einnig marga helstu hugsuði frjálshyggjunnar. Hann hefur rætt við Thatcher og Hayek og Milton Friedman. Fáir þekkja hægristefnuna jafn vel og hafa barist jafn mikið fyrir sjónarmiðum frjálshyggjunnar hér á landi, í ræðu og riti. Við ræðum Trump-stjórnina, ólíkar stefnur innan bandaríska hægrisins, muninn á frjálshyggju og liberalisma (sem er víst það sama) og Kísildalinn.

No Other Land og sovéska rokksveitin Kino

Wed, 02 Apr 2025 17:03:00 -0000

Rokkhljómsveitin Kino var ein vinsælasta rokksveit heims árið 1990 þegar söngvari hennar lést í bílslysi aðeins 28 ára gamall. Sveitin var þó lítið þekkt á vesturlöndum en var dýrkuð og dáð í Sovétríkjunum. Við rifjum upp söguna af Kino og rómantísku hetjunni Viktor Tsoi í Lestinni í dag. Það hafa fáar heimildarmyndir vakið jafn sterk viðbrögð og palestínsk-ísraelska myndin No Other Land sem er sýnd þessa dagana í Bíó Paradís. Myndin er margverðlaunuð, meðal annars var hún valin besta heimildarmyndin á Óskarsverðlaunahátíðinni. Kolbeinn Rastrick rýnir í myndina.

Egill Heiðar Anton Pálsson, Animality eftir Ai Wei Wei

Tue, 01 Apr 2025 17:03:00 -0000

Við fáum leikstjórann Egil Heiðar Anton Pálsson í samtal um leikhúsið, í seríuna um framtíð sviðslista. Tilkynnt var um það á dögunum að Egill Heiðar hefði verið ráðinn Borgarleikhússtjóri. Hann tekur við starfinu í lok mánaðar. En hvers vegna gerir hann leikhús? Og hvað þarf að vera til staðar í samfélaginu til að listalífið blómstri? Katrín Helga Ólafsdóttir flytur okkur pistil um myndina Animality eftir listamanninn Ai Wei Wei, sem hún sá á CPH:DOX, alþjóðlegri heimildamyndahátíð í Kaupmannahöfn.

Garðrækt á ófriðartímum, pólsk-íslensk tónlistarsamvinna

Mon, 31 Mar 2025 17:03:00 -0000

Heimurinn er á heljarþröm, fréttirnar uppfullar af stríðum, hnignandi lýðræði og þjóðarmorðum. En maður verður að rækta garðinn sinn, sagði Birtingur í samnefndri skáldsögu, um rétta viðbragðið við hryllingi heimsins. Við tökum orð hans bókstaflega og beinum sjónum okkar að garðrækt í Lestinni í dag. Við heimsækjum Auði Ingibjörgu Ottesen. Við kynnumst líka tónlistarverkefninu Zorza sem er ætlað að tengja saman pólska og íslenska tónlistarsenu. Fyrstu tónleikarnir fara fram í kvöld í Silfurbergi í Hörpu, þegar pólska sveitin Mikromusic og Ari Árelíus stíga á stokk.

Konungssinnar í Kísildal #6 - Crypto-keisarinn David Sacks

Thu, 27 Mar 2025 17:03:00 -0000

Á dögunum var David Sacks útnefndur gervigreindar og rafmynta-keisara hvíta hússins, semsagt helsti ráðgjafi Trump í þessum málefnum. Sacks er gamall skólafélagi Peter Thiel og JD Vance hefur sagt hann sinn nánasta félaga í Kísildalnum. Sacks eignaðist umtalsverða peninga eftir að hann tók þátt í að koma Paypal á kopp, og hefur æ síðan verið áhugasamur um rafmyntir. Í þessum þætti sökkvum við okkur ofan í heim rafmynta og þá hugmyndafræði sem liggur honum til grundvallar - trúna á að tími ríkisvalds og skattheimtu sé að líða undir lok. Þessar hugmyndir koma meðal annars fram í forvitnilegri bók frá 1997 Sovereign Individual eftir þá William Rees-Mogg og James Dale Davidson. Við fáum stutt innlegg frá Eiríki Inga Magnússyni áhugamanni um Bitcoin og Gylfa Magnússyni hagfræðiprófessor.

Adolescence, Spacestation, Hayao Miyazaki

Wed, 26 Mar 2025 17:03:00 -0000

Sjónvarpsþættirnir Adolescence, eða ungdómur, sem sýndir eru á Netflix eru mikið í umræðunni þessa dagana. Þetta eru fjölskyldudrama um stöðu ungra karlmanna í dag, týnda karlmenn sem falla auðveldlega í faðm eitraðra áhrifavalda. Brynja Hjálmsdóttir rýnir í þættina. Við fáum líka sendingu frá Katrínu Helgu Ólafsdóttir, en hún er útsendari Lestarinnar á Heimildamyndahátíðinni Kaupmannahöfn, CPH DOX. Hún fór og sá nýja heimildarmynd um hinn magnaða japanska teiknimyndagerðarmann Hayao Miyazaki. Katrín segir frá myndinni og ævistarfi Miyazaki. Davíð Roach Gunnarsson segir frá nýrri plötu, Reykjavík Syndrome, og útgáfutónleikum Spacestation sem fóru fram í síðustu viku.

Rakel Mjöll í Dream Wife

Tue, 25 Mar 2025 17:03:00 -0000

Við hittum Rakel Mjöll Leifsdóttur, söngkonuna í hljómsveitinni Dream Wife. Hljómsveitin hefur aðsetur í London, og þó þau hafi spilað á tónleikum á Íslandi er loksins komið að því að þau haldi sína eigin. Á fimmtudaginn taka Dream Wife yfir sviðið í Iðnó og að því tilefni mælti Una Schram sér mót við Rakel Mjöll. Við flettum aftur í bókinni Þessir djöfulsins karlar, sænskri bók eftir Andrev Walden, sem Þórdís Gísladóttir þýddi og kom út síðasta haust.

Skrifstofudystópían Severance, Mickey 17, Roy Ayers

Mon, 24 Mar 2025 17:03:00 -0000

Nú um helgina fór í loftið síðasti þátturinn í annarri seríu af Severance, eins mótsagnakennt og það hljómar eru þættirnir vísindaskáldskapur sem gerist að mestu leyti á yfirmáta venjulegri skrifstofu. Dularfullt stórfyrirtæki, Lumon Industries, hefur þróað tækni sem klýfur huga fólks í tvennt en þannig getur fólk skilið fullkomlega milli vinnu og einkalífs . Skapari þáttanna er Dan Ericksen en það er grínleikarinn Ben Stiller sem er aðalframleiðandi og leikstýrir stórum hluta þáttanna. Við ræðum skrifstofu-dystópíur við Bryndísi Óska Ingvarsdóttur og Margréti Hugrúnu. Mickey 17 nefnist nýjasta kvikmynd kóreiska óskarsleikstjórans Bong Joon Ho. Robert Pattinson leikur margar útgáfur af Mickey, sem vinnur við það að deyja. Kolbeinn Rastrick rýnir í myndina. Við minnumst svo hins áhrifamikla sálar-fönk-acidjazz víbrafónleikara Roy Ayers, en flestir ættu að kannast við einhver lög eða að minnsta kosti lagabrot eftir hann - en hann er einn mest samplaði tónlistarmaður heims. Fingraför hans leynast því víða í hip-hop og raftónlist. Davíð Roach segir frá.

Konungssinnar í Kísildal #5 - Starfsneminn Marc Andreessen

Thu, 20 Mar 2025 17:03:00 -0000

Gólem

Wed, 19 Mar 2025 17:03:00 -0000

Við ræddum við Steinar Braga, rithöfund, fyrir jól um nýju bókina hans, Gólem.

Sviðsetning hins persónulega, suð og sagnfræði á TikTok

Tue, 18 Mar 2025 17:03:00 -0000

Samtalið um framtíð sviðslista heldur áfram, að þessu sinni ræðum við við tvo unga útskriftarnemendur af Sviðshöfundabraut Listaháskólans. Marta Ákadóttir og Grímur Smári Hallgrímsson eru fulltrúar ungu kynslóðarinnar, fulltrúar framtíðar sviðslista á Íslandi.

Dauði ferðasögunnar? Morkinskinna í heimsókn

Mon, 17 Mar 2025 17:03:00 -0000

Ferðasagan er að minnsta kosti 2500 ára gömul bókmenntagrein sem hefur þróast umtalsvert í gegnum tíðina. En hver er staða ferðasögunnar á 21. öldinni, á tímum Tiktok og Tripadvisor, áhrifavalda og eftir-nýlendustefnunnar? Er ferðasagan kannski bara úrelt form? Huldar Breiðfjörð, rithöfundur og handritshöfundur, spjallar um ferðabækur í nútíð og fortíð. Á handritasýningunni Heimur í orðum, sem opnuð var í Eddu í nóvember á síðasta ári, gefst fólki kostur á að sjá íslensku handritin. Þarna eru helstu gersemar úr safni Árna Magnússonar en einnig nokkur handrit sem alla jafna eru varðveitt í Danmörku. Þar á meðal eitt elsta handrit konungasagna, Morkinskinna, sem er frá seinni hluta þrettándu aldar. Anna Gyða Sigurgísladóttir ræðir við Ármann Jakobsson, prófessor, um Morkinskinnu, sem er nú tímabundið á Íslandi i fyrsta sinn í 360 ár.

Konungssinnar í Kísildal #4 - Libbar og amerískt lýðræði

Thu, 13 Mar 2025 17:03:00 -0000

Grænlenskt rapp með Erpi, orðabókaskilgreining á Woke

Wed, 12 Mar 2025 17:03:00 -0000

Það er grænlensk vika á Rás 1 og að því tilefni ætlum við að ræða um grænlenskt hip hop við mann sem hefur fylgst lengi með rappsenunni í þessu næsta nágrannalandi okkar. Það er enginn annar en Erpur Eyvindarson sem spjallar við Lestina í dag um grænlenska rappsögu, allt frá frumkvöðlunum í Nuuk Posse til pólitísku rappstjörnunnar Tarrak. Una Gíslrún Schram kíkir í arabískt kaffi til Blazroca. Hvað þýðir þetta orð, woke? Vók? Er hægt að útskýra það á hátt sem allir eru sammála? Í upphafi vikunnar deildu Bjarni Snæbjörnsson, leikari, og Diljá Mist Einarsdóttir, þingkona, um merkingu þessa orðs, í aðsendum pistlum á Vísi. Og þau virtust hafa mjög ólíkar skoðanir á þvi hvað orðið merkir. Við fáum innsendar skilgreiningar á orðinu og hugleiðingar um merkinguna og hvers vegna það gæti verið flókið að útskýra hana.

Sorgin kyndir hús, geimtónlist Gabríels Ólafs, Kvikmyndahátíð framhaldsskólanna

Tue, 11 Mar 2025 17:03:00 -0000

Tónskáldið Gabríel Ólafsson sendi frá sér geimþemaplötuna Polar nú á dögunum en hljóðheimur plötunnar er ekki síður innblásinn af stærstu spendýrum jarðarinnar, hvölunum. Katrín Helga Ólafsdóttir ræðir við Gabríel um plötuna og sameiginlegt áhugamál þeirra, hvali. Hermann Stefánsson rifjar upp ljóðrænan misskilning gervigreindarinnar varðandi sorg. Hann pælir í tíma sorgarinnar, sjúkdómsvæðingu hennar, og sorg sem kyndir hús. Og við rennum við í Fjölbrautaskólanum við Ármúla þar sem nú stendur yfir undirbúningur fyrir Kvikmyndahátíð Framhaldsskólanna. Nemendur við skólann sjá um skipulagningu hátíðarinnar sem fer fram í ellefta sinn um helgina - 23 kvikmyndir eftir framhaldsskólanema verða sýndar í Bíó Paradís.

Jóhann Kristófer og leikhúsið, The Brutalist, hvalir

Mon, 10 Mar 2025 17:03:00 -0000

Jóhann Kristófer Stefánsson lærði sviðslistir í Listaháskóla Íslands. Ásamt því að gera tónlist gerir hann meðal annars sjónvarpsþætti og sá nýjasti heitir Sviðið og fjallar hann um íslensku sviðslistasenuna. Við höldum áfram að velta fyrir okkur framtíð leikhússins og stöðuna í leikhúsunum í dag. Kolbeinn Rastrick segir frá The Brutalist úr smiðju Brady Corbet, sem Adrien Brody hlaut Óskarinn fyrir á dögunum. Katrín Helga Ólafsdóttir flytur pistil í pistlaröð sinni um hvali.

Konungssinnar í Kísildal #3 - Borgarskipulagsfræðingurinn

Thu, 06 Mar 2025 17:03:00 -0000

Konungurinn lengi lifi, skrifaði Donald Trump um sjálfan sig á samfélagsmiðlum nýlega. Frá því að hann tók við embætti forseta í Janúar hefur hann unnið að því að gjörbylta bandarísku stjórnkerfi og samfélagi með suðurafríska tæknimógúlinn Elon Musk sér við hlið. Hugmyndirnar sem þeir styðjast í niðurrifinu og uppbyggingu hins nýja samfélags hafa lengi verið að bruggast í tæknigeiranum - og þær eru róttækari en marga grunar. Lýðræðið er komið á endastöð, og Bandaríkin þurfa snjallan forstjóra sem stýrir samfélaginu eins og sprotafyrirtæki. Það þarf að byggja upp einveldi, nýtt konungsdæmi, segja jafnvel sumir. Næstu vikurnar ætlum við að sökkva okkur ofan í þessar byltingarhugmyndir og hugsuðina á bakvið þær, konungssinnana í Kisildal. Í þriðja þættinum fjöllum við um útópískar hugmyndir Kísildalsins, meðal annars Netríkið, Network State, sem Balaji Srinivasan hefur talað fyrir. Við ræðum meðal annars GAZA Inc, Prospera og tilraunir Praxis til að kaupa Grænland. Efni sem við notuðum við gerð þáttarins var meðal annars: - The Network State: How to start a new country, bók eftir Balaji Srinivasan, aðgengileg á https://thenetworkstate.com/ Viðtöl, fyrirlestrar og blogg: - Silicon Valley's ultimate exit (Balaji Srinivasan)- https://www.youtube.com/watch?v=n1kfVAX7WGU - Competitive Government (Patri Friedman) - https://www.youtube.com/watch?v=MSO-ZAQiFAI&ab_channel=TheNetworkStatePodcast - The World's first charter city (Paul Romer) - https://www.youtube.com/watch?v=30kPKxGuHLA - Grænlandsþráður Dryden Brown á X - https://x.com/drydenwtbrown/status/1856424282823541099 - TradHumanism and building the future (Dryden Brown) - https://www.youtube.com/watch?v=9T5K2TGLfC8 - Gaza Inc. (Curtis Yarvin) - https://graymirror.substack.com/p/gaza-inc - Pronomos Capital - https://www.pronomos.vc/portfolio Umfjallanir um Network state hreyfinguna: - Who Would Give This Guy Millions to Build His Own Utopia? - https://www.nytimes.com/2023/12/12/style/praxis-city-dryden-brown.html - Crack-up capitalism, bók eftir Quinn Slobodian https://us.macmillan.com/books/9781250753892/crackupcapitalism/

Day of the Jackal, hvalatónlist, Persepolis

Wed, 05 Mar 2025 17:03:00 -0000

Spennuþættirnir Day of the Jackal með Eddie Redmayne í aðalhlutverki njóta nokkurra vinsælda um þessar mundir. Brynja Hjálmsdóttir rýnir í þættina og hefur sterkar skoðanir. Við höldum áfram að velta fyrir okkur risum hafsins, hvölum. Að þessu sinni heyrum við í Ingibjörgu Ýr Skarphéðinsdóttur, tónskáldi, sem hefur unnið tónverk innblásið af hljóðum hvölum. Íranska myndasagan Persepolis kom út í íslenskri þýðingu nú í haust. Lóa ræðir við Kjartan Orra Þórisson Íranssérfræðing um þessa mögnuðu myndasögu.

45. Landsfundur Sjálfstæðisflokksins

Tue, 04 Mar 2025 17:03:00 -0000

Lóa Björk var alla helgina á Landsfundi Sjálfstæðisflokksins. Fundurinn var sögulegur fyrir tvennar sakir. Formannstíð Bjarna Benediktssonar lauk, en hann hefur gegnt embætti formanns Sjálfstæðisflokksins síðan 2009. Og í fyrsta sinn í sögu flokksins var kona kjörin formaður. Guðrún Hafsteinsdóttir vann Áslaugu Örnu Sigurbjörnsdóttur með naumindum um helgina. Spenna meðal fundargesta var áþreifanleg. Rætt er við fundargesti og atburðarrás helgarinnar þrædd.

Bolludagur, Óskarsverðlaunin, Anora er besta myndin

Mon, 03 Mar 2025 17:03:00 -0000

Óskarsverðlaunahátíðin fór fram í nótt, með tiltölulega lágstemmdu pompi og prakt. Við hringjum til Los Angeles og förum yfir helstu verðlaunahafa með Dröfn Ösp Snorradóttir-Rozas. Við sökkvum okkur svo ofan í Anora sem hlaut verðlaun sem besta myndin, mynd sem fjallar um ástir kynlífsverkakonu og sonar rússnesks ólígarka. Það er bolludagur í dag. Anna Gyða fór á stúfana, kíkti í bakaríið Sandholt og forvitnaðist um hefðir tengdar deginum hjá Kristni Schram þjóðfræðingi.

Kaþólskari en páfinn, Óskarsverðlaunin

Thu, 27 Feb 2025 17:03:00 -0000

Óskarsverðlaunin fara fram í Hollywood á sunnudaginn, aðfaranótt mánudagsins á íslenskum tíma. Sigríður Pétursdóttir, kvikmyndafræðingur og dagskrárgerðarkona, spáir með okkur í spilin. Verður það Timothée eða Adrien? Demi eða Mikey? Ein af betri myndunum sem tilnefnd er til Óskarsins (að faglegu mati Lestarinnar) er Conclave en hún fjallar um dauðsfall páfa eða öllu heldur ferlið sem fer af stað þegar páfi deyr: dramatískt og háleynilegt val kardinálanna á nýjum arftaka á bakvið luktar dyr Páfakjörsalarinars undir himneskum loftmálverkum Michelangelos. Við fjöllum ekki beinlínis um páfan hér í þætti dagsins en við fáum til okkar mann sem segir okkur frá pólitík innan kaþólsku kirkjunnar en sjálfur segist hann vera ,,íhaldssamari en páfinn,’’ eins og hann orðar það. Dagur Kári Gnarr fór ungur til Þýskalands, sótti nám hjá reglu bræðralags heilags Péturs til að verða kaþólskur prestur. Hann hætti þó við þá vegferð eftir einhvern tíma. Við heyrum nánar sögu hans hér á eftir

Hjónabandið og Helvíti

Wed, 26 Feb 2025 17:03:00 -0000

Una Gíslrún Schram fór á verkið Skeljar í Ásmundasal, sem fjallar um ungt par sem er að velta því fyrir sér hvort það eigi að ganga í það heilaga. Hvers vegna að gifta sig og hvers vegna ekki? Una spyr vini sína, gifta og ógifta. Eitt af höfuðskáldum Ítala, Giacomo Leopardi, skrifaði ritgerð á þriðja áratug 19. aldar sem fjallar um Íslending sem hefur fengið sig fullsaddan af samfélagi manna. „Fyrir honum var þetta land óbyggilegasta helvíti á jörð,“ segir Ólafur Gíslason listfræðingur okkur en Ólafur þýddi umrædda grein árið 1971. Við rifjum upp esseyju Leopardis sem nefnist „Samtal Náttúrunnar og Íslendings“ eða „Dialogo della Natura e di un Islandese“. Skoðum sömuleiðis tómhyggju Leopardis í þætti dagsins en við fjölluðum um efnið fyrst hér í Lestinni fyrir 6 árum síðan.

Sterben, síminn, sjálfsrækt

Tue, 25 Feb 2025 17:03:00 -0000

Valur Gunnarsson fer yfir dagskránna á Þýskum kvikmyndadögum í Bíó Paradís, og hjálpar okkur að velja hvaða myndir er mest áríðandi að sjá. Á dagskránni leynist besta mynd ársins í fyrra, Sterben, samkvæmt Ásgeiri H. Ingólfssyni, vini Vals og Lestarinnar. Anna Gyða gluggar í skrif Walter Benjamin um síma og veltir fyrir sér atviki í lyftunni. Sigríður Halldórsdóttir segir okkur frá umræðuefninu á Torginu í kvöld, sjálfsrækt.

Konungssinnar í Kísildal #2 - Bloggarinn

Mon, 24 Feb 2025 17:03:00 -0000

Frá því að Donald Trump tók við embætti forseta í Janúar hefur hann unnið að því að gjörbylta bandarísku stjórnkerfi og samfélagi með suðurafríska tæknimógúlinn Elon Musk sér við hlið. Hugmyndirnar sem þeir styðjast í niðurrifinu og uppbyggingu hins nýja samfélags hafa lengi verið að bruggast í tæknigeiranum - og þær eru róttækari en marga grunar. Lýðræðið er komið á endastöð, og Bandaríkin þurfa snjallan forstjóra sem stýrir samfélaginu eins og sprotafyrirtæki. Það þarf að byggja upp einveldi, nýtt konungsdæmi, segja jafnvel sumir. Curtis Yarvin er tölvunarfræðingur og bloggari, og maður myrku upplýsingarinnar, eða Dark Enlightenment. Og hann hefur lengi talað fyrir því að Bandaríkin þurfi að taka upp konungsveldi. Curtis Yarvin er tölvunarfræðingur og bloggari. Hann er líka maður myrku upplýsingarinnar, eða Dark Enlightenment og hann hefur lengi talað fyrir því að Bandaríkin þurfi að taka upp konungsveldi. Við kynnum okkur hugmyndir Curtis Yarvin eða Mencious Moldbug, eins og hann kallaði sig áður, og tengsl hans við Hvíta húsið. Það efni sem við notuðum við gerð þáttarins var meðal annars eftirfarandi: Blogg og textar eftir Curtis Yarvin: - Patchwork: https://www.unqualified-reservations.org/2008/11/patchwork-positive-vision-part-1/ - Butterfly Revolution: https://graymirror.substack.com/p/the-butterfly-revolution?utm_source=publication-search - Cathedral: https://graymirror.substack.com/p/a-brief-explanation-of-the-cathedral - Red pill: https://www.unqualified-reservations.org/2007/04/case-against-democracy-ten-red-pills/ Bækur eftir Yarvin: - Gray Mirror, Fascicle 1: Disturbance: https://www.amazon.com/Gray-Mirror-Fascicle-I-Disturbance-ebook/dp/B0DV36SK5P Viðtöl við Yarvin: - Curtis Yarvin on the End of American Democracy: https://www.youtube.com/watch?v=NcSil8NeQq8 - Welcome to the Dark Enlightenment: https://www.youtube.com/watch?v=RRzfsbIkSoo - Should America be a monarchy: https://www.youtube.com/watch?v=RjS0lm-IPkQ&t Greinar um nýja hægrið: - https://www.vanityfair.com/news/2022/04/inside-the-new-right-where-peter-thiel-is-placing-his-biggest-bets?srsltid=AfmBOorbYg-hg4vJXbs4NHRn8osmrpnYTc4kjfqY31gA_9Ju0onq7nvg Textar eftir Nick Land: A quick-and-dirty introduction to accelerationism: https://ia800800.us.archive.org/29/items/nick_land_writings/LAND%2C%20Nick%20-%20A%20Quick%20and%20Dirty%20Introduction%20to%20Accelerationism.pdf

Konungssinnar í Kísildal #1 - Frumkvöðullinn

Thu, 20 Feb 2025 17:03:00 -0000

Konungurinn lengi lifi, skrifaði Donald Trump um sjálfan sig á samfélagsmiðlum í gær. Frá því að hann tók við embætti forseta í Janúar hefur hann unnið að því að gjörbylta bandarísku stjórnkerfi og samfélagi með suðurafríska tæknimógúlinn Elon Musk sér við hlið. Hugmyndirnar sem þeir styðjast í niðurrifinu og uppbyggingu hins nýja samfélags hafa lengi verið að bruggast í tæknigeiranum - og þær eru róttækari en marga grunar. Lýðræðið er komið á endastöð, og Bandaríkin þurfa snjallan forstjóra sem stýrir samfélaginu eins og sprotafyrirtæki. Það þarf að byggja upp einveldi, nýtt konungsdæmi, segja jafnvel sumir. Næstu vikurnar ætlum við að sökkva okkur ofan í þessar byltingarhugmyndir og hugsuðina á bakvið þær, konungssinnana í Kisildal. Í fyrsta þættinum fjöllum við um þýsk-amerísk-nýsjálenska fjárfestinn Peter Thiel, læriföður varaforsetans JD Vance og fyrsta áhrifamanninn úr Silicon Valley sem studdi við Donald Trump. Það efni sem við notuðum við gerð þáttarins var meðal annars eftirfarandi: Textar eftir Peter Thiel: - Zero to One: Notes on Startups, Or How to Build the Future (2014) - Education of a Libertarian (2009): https://www.cato-unbound.org/2009/04/13/peter-thiel/education-libertarian/ - The Straussian Moment (2007): https://gwern.net/doc/politics/2007-thiel.pdf Viðtöl við Thiel: - Triumph of the Counter-Elites (2024): https://podcastnotes.org/honestly-with-bari-weiss/peter-thiel-on-the-triumph-of-the-counter-elites-honestly-with-bari-weiss/ - Peter Thiel is taking a break from democracy (2023): https://www.theatlantic.com/politics/ archive/2023/11/peter-thiel-2024-election-politics-investing-life-views/675946/ - The state contains violence (2023): https://www.youtube.com/watch?v=qh_nxwTwKrg Umfjallanir blaðamanna um Thiel - Ævisagan The Contrarian: Peter Thiel and Silicon Valley's Pursuit of Power (2019) eftir Max Chafkin. - Inside the New Right, Where Peter Thiel Is Placing His Biggest Bets (2022): https://www.vanityfair.com/news/2022/04/inside-the-new-right-where-peter-thiel-is-placing-his-biggest-bets

The Damned, Fjallið, hvalasöngur, japanskar samsetningar

Wed, 19 Feb 2025 17:03:00 -0000

Þessa dagana eru tvær ólíkar íslenskar bíómyndir í kvikmyndahúsum sem fjalla þó báðar um dauðann. Hrollvekjan The Damned eftir Þórð Pálsson og Fjallið eftir Ásthildi Kjartansdóttur. Við fáum kvikmyndagagnrýni um myndirnar frá Kolbeini Rastrick. Katrín Helga Ólafsdóttir er sérstök áhugakona um hvali og hvalahljóð. Í pistli segir hún frá þessum risum hafsins og það hvernig upptökur af söng hvalanna breytti afstöðu fólks til skepnanna. Við heyrum svo efndurflutt viðtal við Jón Helga Hólmgeirsson vöruhönnuð sem dvaldi í Kyoto að læra sérstaka trésmíðalist, japanskar samsetningar.

Gljúp dramatúrgía, kynslóðarbilið

Tue, 18 Feb 2025 17:03:00 -0000

Steinunn Knúts- Önnudóttir, doktor í sviðslistum, bauð á performatívt stefnumót við listrannsakanda í janúar í Norræna húsínu. Spurningin er: hversu lítið er nóg? Við förum á einhversskonar performatívt stefnumót með Steinunni og höldum áfram samtalinu um framtíð leikhússins, framtíð sviðslista. Og veltum fleiri stórum spurningum fyrir okkur, eins og: hvernig kemst maður inn í kvikuna á fólki? Hermann Stefánsson, rithöfundur, flytur pistil í pistlaröðinni Bíslagið. Að þessu sinni eru honum kynslóðarbil hugleikin.

Í göngutúr með háhyrninginn Keikó

Mon, 17 Feb 2025 17:03:00 -0000

Í þætti dagsins flytjum við aftur viðtal frá því í haust við Þorbjörgu Valdísi Kristjánsdóttur, einn helsta ummönnunaraðila Keikó á síðustu æviárum hans. Í nóvember komu út hlaðvarpsþættir sem rekja sögu Keikó, sem varð að alþjóðlegu tákni um illa meðferð á háhyrningum og hvölum almennt þegar hann lék í Hollywood myndinni Free Willy árið 1993. Þá bjó hann i skemmtigarði í Mexíkó þar sem hann naut mikilla vinsælda en bjó við þröngan kost og slæma heilsu. Sú brjálæðislega hugmynd kviknaði að láta lífið líkja eftir listinni og reyna að koma dýrinu aftur út í náttúruna, gera húsdýrið villt aftur. Framkvæmdin var gríðarlega flókin, rándýr og umdeild.

Make List Great Again, ást í Kringlunni, álpappírshattur á M.I.A.

Thu, 13 Feb 2025 17:03:00 -0000

Eitt af verkefnum forseta Bandaríkjanna er að skipa manneskju í stjórn Kennedy Center, sem er ein helsta menningarstofnun þar í landi. Það kom á óvart að Trump tilnefndi ekki manneskju úr menningargeiranum heldur sjálfan sig. Við kynnum okkur nýja fatalínu söngkonunnar M.I.A. en hún er farin að selja álpappírshatta. Á morgun er Valentínusardagur og Una Gíslrún fór í Kringluna í leit að ástföngnu fólki.

Bjarki - í FYRSTA SINN í Lestinni!

Wed, 12 Feb 2025 17:03:00 -0000

Bjarki Rúnar Sigurðarson er sá íslenski raftónlistarmaður sem hefur náð mestum vinsældum utan landsteinanna. Árið 2015 gaf hann út lagið I wanna go bang, hjá útgáfu rússnesku teknóstjörnunnar Ninu Kravitz, og sló það í gegn á klúbbum evrópu og víðar. Bjarki hefur verið mjög iðinn við kolann síðan þá, gefið út mikið magn af fjölbreyttri raftónlist, auk þess að gefa út tónlist annarra og skipuleggja viðburði undir merkjum bbbbbb. Í síðustu viku kom út ný plata, konsept listaverk, sem heitir A guide to a hell-thier lifestyle. Bjarki er gestur Lestarinnar og ræðir upphaf ferilsins, símalausan lífstíl, heilsuáhrifavalda og teknó.

Aldan í Þorlákshöfn, áhrifarík umhyggja, Squid Game #2

Tue, 11 Feb 2025 17:03:00 -0000

Áhrifarík umhyggja eða Effective Altruism á sér marga fylgismenn í Kísildalnum. En um hvað snýst þessi heimspeki sem sprettur upp úr Oxford-háskóla fyrir rúmum áratug síðan? Georg Lúðvíksson er einn þeirra sem tekur þáttí íslensku hreyfingunni. Við hringjum til Þorlákshafnar og rifjum upp brot úr þætti okkar frá því í haust, þar sem hafist hefur veruð handa við gerð landfyllingar sem eyðileggja mun ölduna sem er ein sú mest sörfaðasta á Íslandi. Brynja Hjálmsdóttir rýnir í seríu 2 af hinum geysivinsælu sjónvarpsþáttum, Squid Game.

Kendrick á Superbowl, leikhús tapar fyrir Netflix

Mon, 10 Feb 2025 17:03:00 -0000

Í gær tróð rapparinn Kendrick Lamar upp á einum stærsta sjónvarpsviðburði ársins, hálfleikssýningu Superbowl, úrslitaleiks ameríska fótboltans. Spenna ríkti fyrir sýningunni, hvort þetta yrði einhver pólitískur gjörningur eða hvort hann myndi dauðrota kanadíska kollega sinn Drake sem hann hefur átt í átökum við undanfarin ár. Þórdís Nadía Semichat rýnir í hálfleikssýningu Superbowl. Leikhús getur ekki keppt við Netflix, leikhúsið tapar því það er dýrara og leiðinlegra. Pétur Ármannsson, sviðslistamaður fer lítið í leikhús á Íslandi því það er fátt sem vekur áhuga hans þar, enda lítið hrifinn af dramatísku leikhúsi sem er það sem er mesta framboðið af í íslenskum leikhúsum. Við höldum áfram að pæla í leikhúsi og sviðslistum, og framtíð þessa listforms.

Serbneskir stúdentar mótmæla, Talib Kweli, Bannað að hlæja

Thu, 06 Feb 2025 17:03:00 -0000

Undanfarna mánuði hafa farið fram einhver stærstu mótmæli í sögu Serbíu. Þau hófust eftir að 15 manns létust í slysi á lestarstöð í Novi Sad, næststærstu borg landsins, en hafa farið að snúast um spillingu og stjórn forsetans Aleksandar Vucic. Háskólastúdentar hafa drifið mótmælin áfram með setuverkföllum, götulokunum, flautum og risastórum samlokum. Við spjöllum við Zarko Urosevic, lífeindafræðing sem starfar við Landsspítalann, en mætti á mótmælin þegar hán var heima í Serbíu í janúar. Hermann Stefánsson flytur okku þriðja pistilinn í pistlaröð sem hann kallar bíslagið. Að þessu sinni ákveður hann að stofna stjórnmálaflokk og flytur okkur stefnuræðu sína - og það er bannað að hlæja. Rappgoðsögnin Talib Kweli úr hljómsveitinni Black Star kemur fram á tónleikum í Gamla Bíó næsta fimmtudag. Davíð Roach Gunnarsson segir frá rapparanum hagyrta.

Bianca Censori: músa og meistari, Iðunn Einars, erindi um and-fasisma

Wed, 05 Feb 2025 17:03:00 -0000

Pontus Järvstad, ný-doktor í sagnfræði, segir okkur frá erindi sem hann flytur á morgun í Háskóla Íslands. Erindið fjallar um hugmyndasögu og söguspeki andfasismans og áhrif hans í nútímanum. Kolfinna Nikulásdóttir flytur pistil um gjörning Biöncu Censori, sem hún framkvæmdi á rauða dreglinum á Grammy verðlaunahátíðinni. Ein allra besta plata sem kom út á Íslandi í fyrra var platan Í hennar heimi með tónlistarkonunni Iðunni Einars. Við röltum með Iðunni um plötubúðina Lucky Records og fáum hana til að benda á plötur með nokkrum áhrifavöldum sínum.

Lífvana leikhús? Ásgeir H. Ingólfsson kvaddur, Masaya Ozaki

Tue, 04 Feb 2025 17:03:00 -0000

Við kveðjum skáldið, gagnrýnandann og menningarblaðamanninn Ásgeir H. Ingólfsson sem lést eftir snörp veikindi 25. janúar síðastliðinn, aðeins 48 ára gamall. Ásgeir var reglulegur gestur í Lestinni með pistla um kvikmyndir og kvikmyndahátíðir. Við heyrum brot úr nokkrum pistlum og ljóðalestri Ásgeirs. Við veltum fyrir okkur stöðu leikhússins á Íslandi árið 2025. Á næstu vikum ætlar Lóa að ræða við viðmælendur sem koma sviðslistum við - um framtíð sviðslista - Hvernig lítur framtíð leikhússins út? Hvernig getur leikhús farið inn í þá framtíð? Hvað er listrænt spennandi? Hvert er hlutverk gagnrýnenda? Hvernig náum við ungu fólki í leikhús? Og af hverju ætti ungt fólk að fara í leikhús? Af hverju að fara í leikhús yfirhöfuð? Rannsóknin hefst á samtali við sviðslistamann sem hætti í sviðslistum, Karl Ágúst Þorbergsson. Við ræðum svo við japanska tónlistarmanninn Masaya Ozaki sem býr og starfar í Reykjavík. Þórður Ingi Jónsson spjallaði við hann eftir tónleika í kjallara Hörpu á Myrkum músíkdögum.

Hvar er Jón? Babygirl, er hægt að laga netið?

Mon, 03 Feb 2025 17:03:00 -0000

Anna Marsibil Clausen ræðir við okkur um nýja útvarpsþætti, Hvar er Jón? sem fjalla um hvarfið á Jóni Þresti Jónssyni sem hvarf í Dublin árið 2019. Kolbeinn Rastrick rýnir í Babygirl, nýja kvikmynd Halina Reijn. Og svo hringjum við til Kanada og ræðum við Hlyn Snæ Andrason, stofnanda gervigreindarfyrirtækisins Scandinavian Algorthms eða Scandal. Hvernig lítur framtíðin út? Er hægt að laga netið?

Bob Dylan-bíómyndin, Church bro's pt.2, Hanna og Lára Lopez

Thu, 30 Jan 2025 17:03:00 -0000

Nú á dögunum kom út leikin bíómynd um ævi Bob Dylan. Myndin A complete unknown er í leikstjórn James Mangold og byggir á blaðamennskubókinni Dylan Goes Electric! sem fjallar um það þegar Dylan stakk gítarnum sínum í samband við rafmagn á Newport folk festival, átökin í kringum þá umdeildu ákvörðun Timothée Chalamet fer með aðalhlutverkið og er ómótstæðilegur sem andhetjan Dylan. Snorri Helgason kemur og ræðir myndina við Lóu og Kristján. Á laugardaginn verður frumsýnd heimildarmyndin Hanna, She's a Rebel eftir mexíkósku kvikmyndagerðarkonuna Láru López. Myndin fjallar um Hönnu Pálsdóttur, 83 ára íslenska konu sem sneri lífi sínu við þegar hún hætti að vinna sem bankastarfsmaður og innritaði sig í listaskóla til að verða málari. Lára er gestur Lestarinnar í þætti dagsins, hún segir okkur nánar frá myndinni og lífi sínu á Íslandi en hún hefur nú búið hér á landi síðustu sex ár. Við fylgjum eftir umfjöllun okkar fyrr í vikunni um aukna trúrækni ungra karlmanna af Z-kynslóðin. Við rýnum í tölur um kirkjusókn ungra karlmanna í nokkrum löndum.

Real Housewives of Silicon Valley

Wed, 29 Jan 2025 17:03:00 -0000

Kristinn R. Þórisson er viðmælandi Lestarinnar í dag. Hann er prófessor við Háskólann í Reykjavík og hefur fengist við rannsóknir á gervigreind í áratugi. Við ræðum við hann um DeepSeek, nýtt kínverskt gervigreindartól, spjallmenni sem gerir það sama og ChatGPT, sem hefur verið mikið í fréttum undanfarna daga. Þegar við gerðum heilan Lestarþátt með gervigreind fyrir tveimur árum tókum við viðtal við Kristinn. En hvað hefur gerst á þessum tveimur áðum síðan þá? Er allt breytt? Eða nokkurn veginn eins? Við ræðum líka átökin í Silicon Valley, Trump og kapphlaup stórveldanna, Bandaríkjanna og Kína.

DeepSeek, Gummersbach, Björk Guðmundsdóttir

Tue, 28 Jan 2025 17:03:00 -0000

Við ræðum við Róbert Bjarnason, frumkvöðul og sérfræðing í gervigreind, um nýtt gervigreindartól sem kemur frá Kína, DeepSeek. Hver er munurinn á DeepSeek og OpenAi og ChatGPT? Er eitthvað merkilegt við DeepSeek? Hallveig Kristín Eiríksdóttir, sviðslistakona, er hugsi eftir HM í handbolta. Það hafa margir íslendingar spilað með Gummersbach. Hvar er Gummersbach og hvernig bær er það? Kornukópía nefnist tónleika kvikmynd Bjarkar Guðmundsdótttur sem frumsýnd verður 1. febrúar, fyrst á Íslandi, síðar um heim allan. Leikstjóri myndar er Ísold Uggadóttir, framleiðandi Sara Nassim. Myndin byggir að mestu á tónlist af plötu hennar Utopia, þar sem hún kemur inn á mál sem eru henni hugleikin, þar á meðal umhverfismál, jafnrétti og femínisma. Björk sest niður með Önnu Gyðu Sigurgísladóttur í þætti dagsins.

Church bros

Mon, 27 Jan 2025 17:03:00 -0000

Í janúar ræddum við í Lestinni við sr. Grétar Halldór Gunnarsson, prest við Kópavogskirkju. Í því samtali var eitt atriði sem vakti sérstaka athygli okkar, en það var að kirkjusókn er að aukast mest meðal ungra karlmanna. Við kynnum okkur málið nánar í þætti dagsins, skoðum Biblíuöpp og förum í messu.

Heimsókn til Sisimiut, OG Maco, eftirmálar HM95, óskarstilnefningar

Thu, 23 Jan 2025 17:03:00 -0000

Fyrir þrjátíu árum síðan ríkti mikil bjartsýni og stórhugur meðal íslenskra handboltaunnenda, en þá, árið 1995 hélt Ísland einmitt heimsmeistaramótið í handbolta - fyrsta og eina skiptið sem Ísland hefur haldið stórmót í boltaíþrótt. Að þessu tilefni höfum við verið að endurflytja örseriuna “Þegar Ísland hélt stórmót” sem við Anna Marsibil Clausen gerðum hér í Lestinni fyrir nokkrum árum um þetta sögulega mót - mót sem var mjög umdeilt á sínum tima, og er það kannski enn. Í þætti dagsins heyrum við fjórða og síðasta þátt seríunnar og þá verður rætt um afleiðingar og eftirmála keppninnar. Við heyrum líka um bandaríska rapparann OG Maco sem lést í lok síðasta árs, en hann var rétt rúmlega þrítugur. Maco spilaði á Íslandi árið 2017 og vakti mikla athygli fyrir sviðsframkomu sína. Þórður Ingi Jónsson minnist rapparans og ræðir um hann við Lexa Picasso. Katrín Helga Ólafsdóttir tónlistarkona og pistlahöfundur í Lestinni ferðaðst til Sisimiut á vesturströnd Grænlands í desember í fyrra og kynnti sér land og þjóð. Í dag flytur hún okkur pistil um það hvernig þjóðarsálin kemur henni fyrri sjónir: litaval á húsum, skammdegið, jólaljós, kóramenning, mótmæli vegna foreldraprófa, endurvakning gamalla hefða, Allt þetta og margt fleira kemur við sögu í innslaginu. Við nefnum líka tilnefningar til Óskarsverðlaunanna sem voru kunngjörðar fyrr í dag.

Stríðsljósmyndarinn Lee Miller, líf og starf DJ Ötzi, vonbrigði á HM95

Wed, 22 Jan 2025 17:03:00 -0000

Við fjöllum um hinn magnaða stríðsljósmyndara Lee Miller en nýlega kom út leikin kvikmynd byggð á ævi hennar. Við ræðum Miller við þau Guðmund Ingólfsson og Lindu Ásdísardóttur. Tónlist frá austurríska stuðboltanum DJ Ötzi hljómar nánast stöðugt á handboltavöllum heimsins. Hallveig Kristín Eiríksdóttir flytur okkur pistil um líf og störf þessa hirðtónlistarmanns handboltaheimsins. Og meira um handbolta. Við höldum áfram að rifja um HM95 á Íslandi. Að þessu sinni rifjum við upp vonir og vonbrigði vegna gengis íslenska liðsins á mótinu.

Bad Bunny brjálæði, ölvaðir handboltakappar á HM, skáldsaga eftir keisara

Tue, 21 Jan 2025 17:03:00 -0000

Á dögunum kom út sjötta hljóðversplatan frá Bad Bunny, Debí Tirar Más Fotos. Hún nýtur ótrúlegra vinsælda um allan hinn spænskumælandi heim, sameinar kynslóðir og þjóðir. Benito Antonio Martínez Ocasio er rúmlega þrítugur rappari og tónlistarmaður frá Puertó Ríkó, sem hefur algjörlega slegið í gegn undanfarin ár upphaflega með latin-trap og karabískri reaggaton-tónlist en hefur svo bætt í blönduna æ fleiri tónlistarstílum frá rómönsku ameríku. Hann hefur rutt brautina fyrir spænskumælandi listafólk á Grammy-verðlaunahátíðinni og verið einn mest streymdi tónlistarmaður heims ár eftir ár. Nína Hjálmarsdóttir er nýkomin frá suðurameríku þar sem ríkir Bad Bunny æði. Íslendingar sigruðu Slóveníu í gær í þriðja leik sínum á heimsmeistaramótinu í handbolta karla. Við erum með hugan við handbolta þessa dagana - reyndar stórmót sem var haldið fyrir nákvæmlega 30 árum. Við heyrum annan þáttinn í örseríu um HM95 sem var haldið á Íslandi. Og að þessu sinni verður fjallað um umgjörð mótsins: poks, lukkudýrið Mókoll, lógó-ið, opnunarhátíðina og hádramatískt þemalag keppninnar en texti lagsins var saminn af þáverandi forsætisráðherra. Við fáum við pistil um stórmenni og skáldskap, stríð og ást. Tiltölulega nýútkomna skáldsögu eftir einn frægasta og umdeildasta mann allra tíma. Meira um það á eftir í bíslagi Hermanns Stefánssonar rithöfundar.

David Lynch, Vígdís gagnrýnd, HM95

Mon, 20 Jan 2025 17:03:00 -0000

Við minnumst eins áhrifamesta kvikmyndaleikstjóra samtímans David Lynch í þætti dagsins, en hannlést í lok síðustu viku, rétt fyrir 79 ára afmælisdaginn sinn - sem er í dag. Sigurjón Sighvatsson, kvikmyndaframleiðandi, sest um borð í Lestina og segir frá vini sínum og samstarfsmanni. Í gær fór í loftið síðasti þáttur af nýrri leikinni sjónvarpsþáttaröð frá Vesturporti sem byggir á ævi Vigdísar Finnbogadóttur. Eins og allir aðrir horfði Brynja Hjálmsdóttir, sjónvarpsgagnrýnandi Lestarinnar, og flytur okkur pistil um Vigdísarþættina. Í dag leikur Ísland sinn þriðja leik á heimsmeistaramótinu í handbolta karla, við Slóveníu. Ísland vann tvo fyrstu leikina örugglega og ríkir því mikil bjartsýni um gengi liðsins á mótinu. Fyrir þrjátíu árum síðan ríkti líka mikil bjartsýni og stórhugur meðal íslenskra handboltaunnenda, en þá, árið 1995 hélt Ísland einmitt heimsmeistaramótið í handbolta - fyrsta og eina skiptið sem Ísland hefur haldið stórmót í boltaíþrótt. Að þessu tilefni ætlum við að endurflytja örseriuna “Þegar Ísland hélt stórmót” sem við Kristján og Anna Marsibil Clausen gerðum í Lestinni fyrir nokkrum árum um þetta sögulega mót - mót sem var mjög umdeilt á sínum tima, og er það kannski enn.

Íslenskur stríðsljósmyndari, Iceguys er snilld, tvær franskar bíómyndir

Thu, 16 Jan 2025 17:03:00 -0000

Þorkell Þorkelsson er eini íslendingurinn sem hefur markvisst ljósmyndað á stríðshrjáðum svæðum. Hann deilir með okkur sinni reynslu af stríðs- og heimildaljósmyndun. Við rýnum í breytta tíma innan fagsins enda hefur það að miklu leyti færst úr höndum fagmanna á vegum stórra miðla yfir til fólksins sem býr sjálft við hörmungar aðstæður. Aðgengi okkar sem heima sitja, að slíkum myndum hefur einnig breyst töluvert. Þjóðarmorðin í Palestínu eru náttúrulega nýlegt dæmi um ástand sem hefur verið myndað í bak og fyrir og birt á miðlum daginn inn og daginn út. Hvaða áhrif hefur það á þá sem heima sitja? Strákasveitin Iceguys hefur algjörega slegið í gegn, tekið íslenskt samfélag með trompi. Lögin er sungin af öllum leik- og grunnskólabörnum landsins, miðar á tónleika þeirra fyrir jól seldust eins og heitar lummur, og leiknir grínþættir um hljómsveitina njóta mikilla vinsælda. Brynja Hjálmsdóttir sjónvarpsgagnrýnandi Lestarinnar telur sig ekki vera í markhópi sveitarinnar en ákvað þó að horfa þættina - og hún segir frá í þætti dagsins. Frönsk kvikmyndahátíð hefst í Bíó Paradís um helgina. Kolbeinn Rastrick ætlar að segja frá tveimur myndum sem verða sýndar á hátíðinni, feminíska grínhryllingsræman Konurnar á svölunum, Balconettes, og draumkennda dramamyndin Miskunn, Misericordia.

Faðir handboltans, týndi sonurinn, fötlun og ljósmyndun

Wed, 15 Jan 2025 17:03:00 -0000

Heimsmeistaramótið í handbolta karla er hafið! Hallveig Kristín Eiríksdóttir, sviðslistakona, verður með pistla næstu vikurnar þar sem hún skoðar handbolta og menninguna i kringum þessa stórkostlegu íþrótt. Í fyrsta pistlinum segir hún frá fyrstu reglubók handboltans og föður íþróttarinnar, hinum danska Holger Nielsen. Grétar Halldór Gunnarsson, prestur í Kópavogskirkju, heimsækir okkur og við spyrjum: Hvað er að frétta af kirkjunni, hlýðum á hugleiðingar Ágústínusar kirkjuföðurs og heyrum dæmisöguna um týnda soninn Við kíkjum líka í Gallerí Port þar sem er verið að setja upp nýja sýningu. Sitt hvoru megin við sama borð er samsýning tveggja ljósmyndara sem eiga það sameiginlegt að lifa í návígi við fötlun en þó á ólíkan hátt. Þórsteinn Svanhildarson og Hrafn Hólmfríðarson deila sjónarhornum sínum og skynjun á þau gáruáhrif sem fötlun hefur á þeirra nærumhverfi.

Meta verður MAGA, fullt tungl, áþreifanlegt internet

Tue, 14 Jan 2025 17:03:00 -0000

Tæknibransinn í Bandaríkjunum hefur flykkt sér á bakvið við Donald Trump að undanförnu. Margir áhrifamenn í Kísildalnum lýstu yfir stuðningi við hann í aðdraganda kosninganna en þeir sem ekki þorðu að veðja á Trump hafa reynt að bæta honum það upp eftir að hann var kosinn með fjárframlögum og yfirlýsingum sem ættu að gleðja forsetann verðandi og vini hans. Forstjóri Meta, Mark Zuckerberg, hefur kannski gengið hvað lengst í slíku daðri. Hann ætlar að hætta ritstkoðun á Facebook og öðrum samfélagsmiðlum sínum, leyfa fólki að segja hvað það vill um innflytjenda- og kynjamál. Hann ætlar hætta meðvituðum aðgerðum til að stuðla að fjölbreytileika í ráðningum fyrirtækisins og hefur fengið góðvin Trumps, UFC slagsmála-íþróttamógúlinn Dana White inn í stjórn fyrirtækisins. Um helgina mætti hann í 3 tíma langt viðtal til Joe Rogan þar sem hann teiknaði sig upp sem fórnarlamb ríkisstjórnar Joe Biden. Tryggvi Freyr Elínarson, hjá Datera, fer yfir stöðuna. Það er fullt tungl. Við fáum til okkar tvo stjörnuspekina, þau Kristínu Önnu Valtýsdóttur og Öldu Villiljós, til þess að rýna nánar í núverandi tungl. Þau segja okkur einnig frá breytingum á himintunglum þetta árið, stórar og miklar breytingar sem stjörnuspekingar telja munu hafa töluverð samfélagsleg áhrif. Samtalið fer að um víðan völl og endar í óvæntri átt. Eða kannski ekki svo óvæntri, hugleiðingum um tilgang lífsins. Tungl og tilgangur, tvö náskyld fyrirbæri. Meira um það í lok þáttar. Didda Flygenring reynir svo að ímynda sér áþreifanleika internetsins.

Séð og Heyrt-áhrifin, gamalt danskt lesbískt málverk á Íslandi

Mon, 13 Jan 2025 17:03:00 -0000

Glans- og slúðurtímaritið Séð og heyrt var stofnað 1996 og kom út í 20 ár til ársins 2016. Blaðið sagði fréttir af frægðarmennum og skemmtanalífi og var frá upphafi umdeilt en gríðarlega vinsælt. Í gær fór í loftið á Stöð 2 fyrsti þátturinn af sex í sjónvarpsseríu eftir Þorstein J. um tímaritið: Séð og Heyrt, sagan öll. Við ræðum um blaðið við annan af tveimur ritstjórum blaðsins á fyrstu árum þess, Bjarna Brynjólfsson. Bertha Wegmann var dönsk listakona. Hún er fædd árið 1846, var hátt skrifuð á sínum tíma enda fyrsta konan sem varð hluti af dönsku akademíunni en eins og fleiri konur á árum áður, féll Wegmann fljótt í gleymsku og varð ekki skrifuð inn í listasöguna. Frægðarsól hennar hefur þó risið aftur á undanförnum árum, þá sér í lagi eftir stóra yfirlitssýningu á höfundarverki hennar í Danmörku fyrir nokkrum árum. Einhverra hluta vegna eignaðist Listasafn Íslands fjögur verk eftir Wegmann eftir lát hennar. Við kynnum okkur málið nánar í þætti dagsins. Umsjón: Kristján og Anna Gyða Tónlist í þættinum: Flash Callahan - Do you know the Truth Doechii - Denial is a River Charlie XCX og Caroline Polachek - Everything is Romantic John Maus - Hey Moon

Maria Callas, ölvaðir prestar í Guðaveigum, besti tölvuleikur ársins

Thu, 09 Jan 2025 17:03:00 -0000

Í lok síðasta árs kom út kvikmynd byggð á síðustu dögum óperusöngkonunnar Mariu Callas. Kvikmyndin er sú þriðja og síðasta í þríleik síleska leikstjórans Pablos Larrains um athyglisverðar og merkar konur á 20. öldinni. Sú fyrsta fjallaði um Jackie Kennedy, önnur um Díönu Prinsessu og sú þriðja fjallar um Callas. Við kynnum okkur myndina nánar í þætti dagsins. Fáum að auki til okkar sérlegan óperuunnanda; Unu Margréti Jónsdóttur, dagskrárgerðarkonu á tónlistarsviði Rásar 1. Una heillaðist sjálf snemma af óperum eða þegar hún var 12 ára gömul. Allar götur síðan hefur óperan átt hug hennar og hjarta. Fjórir prestar halda til Spánar til að finna messuvín í betri gæðum en þekkst hefur á Íslandi hingað til. Þeir eru svo uppteknir við vinnu sína og smakkið að þeir missa af kraftaverkunum sem gerast allt í kringum þá. Þannig má lýsa nýjustu mynd Markelsbræðra - en grínmyndir þeirra hafa notið mikilla vinsælda undanfarin ár. Kolbeinn Rastrick rýnir í myndina. Nú á dögunum valdi töluvleikjavefsíðan Nörd norðursins bestu tölvuleiki ársins 2024. Astro Bots var besti leikur ársins að mati síðunnar. Við fáum til okkar ritstjóra síðunnar, Bjarka Þór Jónsson, og fáum að heyra um Astro Bots og annað sem stóð upp úr á árinu í tölvuleikjaheiminum.

Grænlandsórar Trump, bíslagið, Futuregrapher, Elvis

Wed, 08 Jan 2025 17:03:00 -0000

Í gær og í dag hafa fjölmiðlar fjallað mikið um hugmyndir Donalds Trump verðandi Bandaríkjaforseta um innlimun á Grænlandi inn í Bandaríki Norður Ameríku, annaðhvort með góðu eða illu. Guðmundur Hálfdánarson sagnfræðingur kemur í Lestina og ræðir nýlenduhugmyndir, stóveldapólitík og framtíðina í alþjóðastjórnmálum. Hermann Stefánsson rithöfundur flytur okkur pistil í Lestinni í dag, þetta er fyrsti pistilllinn í röð sem hann hefur gefið yfirskriftina Bíslagið. Hvað hugsar maður um í bíslagi? Það er spurning dagsins hjá Hermanni. Gömul klukka, dystópískur skáldskapur og draumar um veruleika koma meðal annars við sögu. Við minnumst raftónlistarmannsins Árna Grétars Jóhannessonar, betur þekktur sem Futuregrapher, en í byrjun vikunnar bárust fréttir af sviplegu andláti hans. Og við fögnum líka tveimur meisturum sem voru báðir fæddir þennan dag, 8. janúar, með tólf ára millibili.

Raddþjálfari vampíru, gallabuxur Magnúsar Carlsen, Metta-sport

Tue, 07 Jan 2025 17:03:00 -0000

Í gær fjallaði fréttaskýringaþátturinn Þetta helst um hraðan vöxt tískumerkisins Metta-sport hér á Íslandi. Við veltum fyrir okkur tísku, kósígöllum og áhrifavöldum. Björn Þorfinnsson, skákáhugamaður og ritstjóri DV ræðir stöðu Magnúsar Carlsen í skákheiminum. Á dögunum var honum vísað af móti fyrir að vera í gallabuxum. Ásgerður Júníusdóttir, söngkona, hjálpaði Bill Skarsgård að verða Orlok-greifi í kvikmyndinni Nosferatu. Hún segir frá því hvernig þau þjálfuðu rödd Bill þannig að honum tókst að lækka hana um áttund og túlka vampíruna sem er meira en þúsund ára gömul.

Nosferatu, draugalistamennirnir snúa aftur, grænlenskur trommudans

Mon, 06 Jan 2025 17:03:00 -0000

Á jóladag var nýjasta kvikmynd leikstjórans Robert Eggers frumsýnd í Bandaríkjunum. Hryllingsmyndin Nosferatu með Lily Rose Depp í aðalhlutverki. Nú er hún líka komin í bíó á Íslandi og hægt að fara og láta sér líða illa og ónotalega. Myndin er endurgerð á samnefndri mynd þýska leikstjórans Murnau frá 1922 - sem var síðan endurgerð af samlanda hans Werner Herzog árið 1979 - og allt er þetta byggt á skáldsögu Bram Stoker um drakúla greifa. Eggers er þekktur fyrir að leggja mikla áherslu á sögulega nákvæmni í myndum sínum en myndin gerist um vetur í skáldaða bænum Wisburg í þýskalandi, árið 1838. Á morgun kemur út bókin Mood machine, Stemningsvélin - uppgangur Spotify og verð hins fullkomna spilunarlista eftir blaðakonuna Liz Pelly. Einn kafli úr bókinni birtist í tímaritinu Harpers fyrir jól og varpaði nýju ljósi á eina lífseigustu samsæriskenninguna um skítlega viðskiptahætti streymisrisans Spotify, draugalistamennina svokölluðu. Við höfum fjallað um þetta fyrirbæri nokkrum sinnum í Lestinni undanfarin 5 ár en nú viðrðast komnar sannanir fyrir því að Spotify græði á gervilistamönnum sem fylla marga spilunarlista streymisþjónustunnar. Við ræðum við Árna Matthíasson tónlistarblaðamann. Við fáum líka sendingu frá Katrínu Helgu Ólafsdóttur, tónlistarkonu. Hún ræðir við grænlensku tónlistarkonuna og trommudansarann Nuka Alice.

Thu, 02 Jan 2025 17:03:00 -0000

Menningarárið 2024 - seinni hluti

Mon, 30 Dec 2024 17:03:00 -0000

Víðsjá og Lest setjast niður í hljóðstofu og rifja upp árið 2024.

Jólaþáttur Lestarinnar

Thu, 19 Dec 2024 17:03:00 -0000

Kristján og Lóa Björk eru komin í jólaskapið og er Lestin í dag tileinkuð jólatónlist. Tónlistarmennirnir og plötusnúðarnir Ívar Pétur og Örvar úr FM Belfast eru miklir jólalagafíklar. Þeir mæta í hljóðverið með jólaplötusafnið sitt og þeyta skífum í þætti dagsins.

Ekki vera Gólem

Wed, 18 Dec 2024 17:03:00 -0000

Steinar Bragi er í miklu uppáhaldi hjá stjórnendum Lestarinnar. Fyrir jólin hann frá sér nýja framtíðarskáldsögu, þá þriðju í röð. Bókin nefnist Gólem og fjallar um unga konu sem hefur það að atvinnu að deyja. Með dauða sínum bjargar hún ríkasta fólki heims frá slysum eða árásum, og lengir þannig ævi þess. Steinar Bragi sest niður með Lóu og Kristjáni og ræðir Gólem, gervigreind, fyrirtækjaræði, stöðu bókmennta og af hverju allar bækurnar hans eru sú síðasta.

Leið 4

Tue, 17 Dec 2024 17:03:00 -0000

Í byrjun desember í fyrra vörðum við heilum degi um borð í leið 4, strætó sem keyrir úr Mjódd niður á Hlemm um Breiðholtið. Í dag heyrum við sögur fólks sem ferðaðist með vagninum síðastliðin föstudag. Strákur á leið að fá sér drekatattú, stuðningsfulltrúi á leið heim úr vinnu, Venesúelskur söngvari á leið til sálfræðings og danskur kökuskreytingameistari situr undir stýri. Í Lestinni í dag endurflytjum við einn af okkar uppáhaldslestarþáttum.

Þau sjá okkur ekki í myrkrinu, japanska nýbylgjan, sovéskar röntgenplötur

Mon, 16 Dec 2024 17:03:00 -0000

Kristín Eiríksdóttir, rithöfundur, segir frá nýju útvarpsverki Þau sjá okkur ekki í myrkrinu, sem verður flutt á Rás 1 um jólin. Verkið er skáldverk byggt á viðtölum við tvo Palestínumenn, Fadia og Ahmed, sem eru bæði búsett hér á landi. Þórður Ingi Jónsson fjallar um japönsku nýbylgjuna í kvikmyndagerð út frá myndunum Pale Flower og Woman in the Dunes. Og svo fáum við sendingu frá raftónlistarmanninum Jónasi Þór Guðmundssyni. Hann segir frá sovésku fyrirbæri, því þegar fólk greip til þess að nota röntgen myndir til að gera vínyl-plötur.

Svörtu Sandar gagnrýni, I Adapt snýr aftur

Thu, 12 Dec 2024 17:03:00 -0000

Í október hófst önnur sería af Svörtu Söndum, spennuþáttaráð úr smiðju Baldvins Z. Aldís Amah Hamilton fer aftur með hlutverk lögreglukonunnar Anítu en þættirnir gerast rúmu ári eftir atburði fyrri seríunnar. Brynja Hjálmsdóttir sjónvarpsrýnir Lestarinnar fer í saumana á Svörtu Söndum. Harðkjarnapönksveitin I Adapt er snúin aftur. Hljómsveitin var ein aðaldriffjöður pönksenunnar í Reykjavík á fyrsta áratug aldarinnar: reið, pólitísk og ógnarþétt á tónleikum. Birkir og Ingi Þór úr I Adapt setjast niður með Kristjáni og segja frá tónleikum sem þeir halda í Iðnó um helgina. Þar verður ábyggilega moshpittur og öskursungið með slagaranum Sparks.

Persepólis, Luigi Mangione, þjóð er bókaklúbbur

Wed, 11 Dec 2024 17:03:00 -0000

Hinn 26 ára Luigi Mangione var handtekinn í Pennsylvaniu í fyrradag og sakaður um kaldrifjað morð á forstjóra eins stærsta sjúkratryggingafyrirtækis Bandaríkjanna í síðustu viku. Allt frá því að morðið átti sér stað hefur honum verið hampað sem hálfgerðri alþýðuhetju á internetinu, og ekki minnkaði aðdáunin eftir að myndir af honum fóru í dreifingu. Kristján og Lóa ræða aftengingu á samfélagsmiðlum, meme, fallega glæpamenn og djúpstæða reiði bandarísku þjóðarinnar. Persepólis er einhver þekktasta myndasaga síðari ára. Þetta er uppvaxtarsaga íranska höfundarins Marjane Satrapi þar sem spaugilegar hversdagssenur í lífi höfundar og harmleikur þjóðar fléttast listilega saman. Lóa ræðir um írönsku byltinguna, klerkastjórnina og Persepólis við Kjartan Orra Þórsson, Íransfræðing. "Ef hér er eitthvað til sem heitir þjóð þá er hún kannski eins konar bókaklúbbur, fólk sem les, ræðir lesefnið, kemst að sameiginlegum skilningi og snýr sér þá að næstu bók." Þetta segir Haukur Már Helgason meðal annars í síðasta pistli sínum um upplýsingaóreiðu í Lestinni þetta haustið.

Intermezzo eftir Sally Rooney, rýni í Wicked

Tue, 10 Dec 2024 17:03:00 -0000

Kolbeinn Rastrick fór á Wicked í bíó og kemur færandi hendi með kvikmyndarýni. Poppstjarnan Ariana Grande leikur góðu nornina Glindu og Cynthia Erivo fer með hlutverk Elphöbu. Leikstjórn er í höndum Jon M. Chu, sem er líklega þekktastur fyrir kvikmyndina Crazy Rich Asians. Í september kom út fjórða skáldsaga Sally Rooney, Intermezzo. Ingunn Snædal, sem hefur þýtt bókina Fagri heimur hvar ert þú, sem kom út þar á undan. Við skoðum nokkur þeirra þema sem koma fyrir í bókinni, sorgina, trúnna, skákina og samböndin.

Íslensk útvarpskona í Ameríku, hjólabrettaskál í Kópavogi

Mon, 09 Dec 2024 17:03:00 -0000

Við ræðum við Andreu Kristinsdóttur sem er tónlistarkona, útvarpsgerðarkona, og tæknimaður í daglega fréttaþættinum Today, explained frá Vox Media. Hljóð hafa átt hug Andreu allan frá æsku, hún ólst upp á flakki, bjó um tíma í Japan, Pakistan, Zimbabwe og Bandaríkjunum svo eitthvað sé nefnt, en alls staðar hlustaði hún eftir nýrri tónlist og hljóðum. Það er loksins komin skál í Kópavog! Una Schram hittir skeiterinn Sigfinn Böðvarsson, eða Siffa. Tilefnið er ný skál, eða bowl, í Kópavogi sem stórbætir aðstöðuna til hjólabrettaiðkunnar á Íslandi.

Femínismi á tímum Valkyrjustjórnar

Thu, 05 Dec 2024 17:03:00 -0000

Þessa dagana funda formenn þriggja stjórnmálaflokka og freista þess að mynda nýja ríkisstjórn. Þessi sögulega stjórn hefur verið kölluð valkyrjustjórnin enda eru þetta allt konur, Kristrún Frostadóttir frá Samfylkingu, Þorgerður Katrín frá Viðreisn og Inga Sæland frá Flokki Fólksins, og munu þær líklega skipta með sér valdamestu embættum ríkisstjórnarinnar á næstu árum. En það verða ekki bara forsætisráðherra og fjármálaráðherra sem verða að öllum líkindum konur næstu árin heldur er nú þegar kona í embætti forseta Íslands, kona er biskup þjóðkirkjunnar, kona er ríkislögreglustjóri og konur skipa æðstu embætti í mörgum af menningarstofnunum þjóðarinnar. Spurningin sem við ætlum að velta upp í dag, er hvort að kynjajafnrétti sé endanlega náð á Íslandi, eru einhver verkefni eftir fyrir femínismann, er Ísland að stefna í átt að mæðraveldi? Hvernig lítur femínismi út á tímum valkyrjustjórnarinnar? Gestir okkar eru Kristín Ástgeirsdóttir, sagnfræðingur og fyrrum þingkona Kvennalistans svo eitthvað sé nefnt, Brynhildur Karlsdóttir, tónlistarkona, og Alma Dóra Ríkharðsdóttir, viðskiptafræðingur og stofnandi smáforritsins Heima.

Uppruni O.K. og tónlist eftir veðri

Wed, 04 Dec 2024 17:03:00 -0000

Við hittum veðurfræðing úti í góða veðrinu, eða ágæta veðrinu. Hún heitir Katrín Agla og hún leikur sér að því að finna plötur sem passa við veðrið þegar hún er á vakt á Veðurstofunni. Ókei, okay, ok, O.K. ókídókí, allt í kei. Ókei hefur verið hluti af íslenskri tungu í einhver 90 ár. Þetta slangur úr ensku á sér dularfullan og óljósan uppruna. Sigurður Ægisson, sóknarprestur á Siglufirði, hefur í hálfa öld grafið upp ótal kenningar um uppruna þessa þekktasta orðatiltækis í heimi. Við heyrum í Sigurði og veltum fyrir okkur hvaðan ókei kemur.

Nýja platan frá Kendrick, Kneecap knésetja breska ríkið

Tue, 03 Dec 2024 17:03:00 -0000

Það er bara rapp í Lestinni í dag, Norður-Írskt og Norður-Amerískt rapp. Nýjasta plata Kendricks Lamar, GNX, mætti óvænt á streymisveitur 22. nóvember síðastliðinn. Lög af plötunni hafa raðað sér á topp vinsældalista en viðtökurnar eru þó blendnar. Pitchfork gaf plötunni meðal annars lægstu einkunn sem nokkur plata frá K.Dot hefur fengið frá miðlinum. Við kíkjum á Prikið og rýnum í gripinn með Geoffrey Þ. Huntingdon-Williams. Við kynnumst írsku rappsveitinni Kneecap, sem unnu fyrir helgi mál gegn breska ráðherranum fyrrverandi, Kemi Badenoch, sem hafði reynt að stöðva styrkveitingu til þeirra. Ástæðan sem var gefin upp var sú að þeir hefðu óheppilegar pólitískar skoðanir, nánar tiltekið, styðja þeir sameinað Írland.

Tapaði vinstrið kosningunum?

Mon, 02 Dec 2024 17:03:00 -0000

Hvað þýða niðurstöður Alþingiskosninganna fyrir vinstrið? Samfylkingin fékk flest sæti á Alþingi en 9,2% atkvæða sem fóru til flokka sem teljast til vinstri urðu að engu vegna 5% reglunnar. Eiga vinstrimenn fulltrúa á Alþingi? Við veltum fyrir okkur spurningunni: vann vinstrið eða tapaði það? í þætti dagsins. Viðmælendur eru Elísabet Jónsdóttir varaborgarfulltrúi Pírata og tölvunafræðingur, og Ævar Kjartansson, útvarpsmaður og frambjóðandi Sósíalista.

xTwitch, hvað sameinar þjóðina? Rýnt í Hygge og Eftirleiki

Thu, 28 Nov 2024 17:03:00 -0000

Íslenskir stjórnmálamenn eru mættir á Twitch, Kristrún Frostadóttir spilaði skotleikinn COD í beinni útsendingu hjá Gametíví og Bjarni Benediktsson mætti í tveggja tíma beint streymi hjá tengdasyni sínum, tónlistarmanninum og áhrifavaldinu Lil Binna. Lestin sökkvir sér ofan í twitch og pólitík. Hvað sameinar þjóðina? Snorri Páll Jónsson veltir því fyrir sér hvort það sé eitthvað sem sameini þjóð meira en sundrung og skautun. Kolbeinn Rastrick rýnir í tvær kvikmyndir eftir íslenska leikstjóra sem eru nú í sýningum í bíó. Hygge er nýjasta kvikmynd Dags Kára, en myndin er dönsk endurgerð á hinni ítölsku Perfetti sconosciuti eftir Paolo Genovese. Sú mynd hefur verið endurgerð oftar en nokkur önnur mynd, meðal annars á íslensku undir heitinu Villibráð. Hin myndin sem Kolbeinn segir frá er Eftirleikir eftir Ólaf Árheim, lítill og ódýr en yfirgengilegur ógnartryllir með kómísku ívafi.

Allt er áróður, xTiktok, útvarpsskóli LungA

Wed, 27 Nov 2024 17:03:00 -0000

Hvernig birtast stjórnmálaflokkarnir á samfélagsmiðlum fyrir kosningarnar um helgina? Lóa Björk og Reynir Ólafsson, 17 ára framhaldsskólanemi, halda áfram að skrolla niður Tiktok og greina pólitískt efni. Haukur Már Helgason heldur áfram að velta fyrir sér hugtakinu upplýsingaóreiða, sem hann telur reyndar bara vera annað orð yfir áróður. Hann segir undanfarinn áratug hafi hlutskipti persóna í æ auknum mæli að flytja áróður á samfélagsmiðlum, ýmist fyrir tilteknum skoðunum eða einfaldlega fyrir sjálfum sér. Við hringjum á Seyðisfjörð og fræðumst um nýja útvarpsbraut í LungA-skólanum.

Flokkarnir á TikTok, stjórnmálamaðurinn fagri Alkibíades

Tue, 26 Nov 2024 17:03:00 -0000

Við förum yfir flokkana á TikTok og greinum hvað þeir eru að bjóða upp á rétt fyrir kosningar. Það hefur mikið breyst síðan að kosningabaráttan hófst, en hversu vel virkar það? Reynir Ólafsson, nemi við FB, rýnir í stöðuna. Alkibíades var einhver alræmdasti stjórnmálamaður Grikklands til forna, einstaklega fagur, hrífandi og vel að máli farinn. Hann leiddi Aþenu út í tilgangslaust stríð og endaði á því að gera út af við lýðræðið í borgríkinu. Nú á dögunum kom út íslensk þýðing á samræðunni Alkibíades eftir Platón, en þar segir frá fundi heimspekingsins Sókratesar og stjórnmálamannsins unga. Við ræðum við Hjalta Snæ Ægisson, bókmenntafræðing, þýðanda og bókaútgefanda.

Á vettvangi, gamalreyndir graffarar, ríki og samfélag

Mon, 25 Nov 2024 17:03:00 -0000

Jóhannes Kr. blaðamaður er gestur þáttarins. Við ræðum nýja hlaðvarpsseríu, Á vettvangi, en í henni er Jóhannes á Bráðamóttökunni. Hlustunin er streituvaldandi, svo fátt eitt sé sagt. Blaðamanninum þótti mikilvægt að þættirnir kæmu út fyrir kosningar, enda heilbrigðismál stórt kosningamál. Þórður Ingi Jónsson ræðir við þrjá gamalreynda graffarar, tilefnið er nýútkomin heimildarmynd um graffítimenningu á Íslandi og undirgöngin við Klambratún, myndin Göngin. Hvað er ríki? Hvað er samfélag? Heimspekingarnir Páll Skúlason og Björn Þorsteinsson veltu þessu fyrir sér í þættinum Sunnudagsspjall um hugmyndir, gamlar og nýjar frá árinu 2013, sem var í umsjón Ævars Kjartanssonar. Við rifjum upp hluta af spjallinu af gefnu tilefni, nú þegar styttist í kosningar.

Hvað er málið með Hygge? Picnic at Hanging Rock, Saso

Thu, 21 Nov 2024 17:03:00 -0000

Við ræðum við leikstjórann, Dag Kára Pétursson um nýjustu kvikmynd sína, Hygge. Hygge er dönsk endurgerð á ítölsku myndinni Perfetti sconosciuti, sem hefur verið endurgerð hvað oftast af öllum kvikmyndum, oftar en 28 sinnum. Í fyrra kom út íslenska endurgerðin, Villibráð. Þórdís Nadia Semichat fjallar um Dóminikanska tónlistarmanninn Saso. Tónlist Saso er meira en bara skemmtun; hún er menningarhreyfing sem ætlað er að kveikja samtöl um kynþátt og varanleg áhrif afrískrar tvístrunar, eða díasporu, á alþjóðlega tónlist, segir Nadia m.a. í pistli sínum. Við fáum að lokum upplýsingar um dagskrá Bíóteksins sem verður haldið á sunnudaginn í Bíó Paradís. Esther Bíbí fer yfir dagskránna sem Kvikmyndasafn Íslands stendur fyrir.

Shrek-reif, leigumarkaður er menningarstefna, Kátt á línunni

Wed, 20 Nov 2024 17:03:00 -0000

Listamenn velta fyrir sér menningarstefnu stjórnmálaflokka í aðdraganda kosninga. Lóa veltir fyrir sér nýjum íbúðum til sölu og fyrir hvernig líf sé pláss inn í þeim. Svo ímyndum við okkur persónu sem situr í hægindastól og les fréttir af spjaldtölvunni sinni um stöðuna á húsnæðismarkaðnum. Um helgina fór fram í Gamla bíó, þemapartý og danstónlistarviðburður helgaður teiknimyndapersónunni Shrek sem birtist fyrst á hvíta tjaldinu árið 2001. Árið 2020 var haldið fyrsta Shrek-reifið í Los Angeles, og síðan þá hefur fyrirbærið breiðst út um allan heim. Og nú um helgina fór fram fyrsta Shrek reifið á Íslandi: “Búðu þig undir að sleppa lausu tröllinu innra með þér í útrúlegasta teiti ársins” segir í kynningatextanum sex klukkutímar af yfirgengilegi skemmtun. Guðrún Úlfarsdóttir fór á reifið og við fengum hana til að segja frá upplifuninni. Við kíkjum á Café Catalina í Hamraborg og fræðumst um tónleikaröðina Kátt á línunni sem fer fram á staðnum þriðja fimmtudag í hverjum mánuði. Fyrstu tónleikarnir fara fram á morgun en þá koma fram BKPM, Juno Paul og Sucks to be you Nigel. Við ræðum við Pétur Eggertsson, skipuleggjanda.

Hver er Vematsu? og Almar með næringu í æð

Tue, 19 Nov 2024 17:03:00 -0000

Varstu á Twitter árið 2015? Manstu eftir Vematsu? Ekki? Við ræðum við þrjá vini Vematsu og reynum að skilja hversvegna unglingar í MH fóru að spjalla við fullorðinn mann í Japan í frítíma sínum. Kristján byrjaði daginn á því að kíkja niður í Tjarnarbíó. Þar hófst útgáfupartý klukkan 6 í gærkvöldi. Og klukkan tæplega 10 í morgun var annar höfundurinn, Almar Atlason, ennþá að lesa upp úr sinni fyrstu skáldsögu, Mold er bara mold: litla systir mín fjöldamorðinginn, sem er hetjusaga í þremur hlutum um erfiðleika, ofbeldi, afleiðingar, sorgir og glórulaust klúður.

Í göngutúr með háhyrninginn Keikó

Mon, 18 Nov 2024 17:03:00 -0000

Nú um hegina kom út sex þátta röð frá einu þekktasta og virtasta hlaðvarpsfyrirtæki heims Serial, sem er hluti af New York Times fjölmiðlasamsteypunni. The Good whale sem fjallar um háhyrninginn Keikó. Hlaðvarpsþættirnir rekja sögu Keikós sem varð að alþjóðlegu tákni um illa meðferð á háhyrningum og hvölum almennt þegar hann lék í Hollywood-kvikmyndinni Free Willy árið 1993. Þá bjó hann i skemmtigarði í Mexíkó þar sem hann naut mikilla vinsælda en bjó við þröngan kost og slæma heilsu. Sú brjálæðislega hugmynd kviknaði að láta lífið líkja eftir listinni og reyna að koma dýrinu aftur út í náttúruna, gera húsdýrið villt aftur. Framkvæmdin var gríðarlega flókin, rándýr og umdeild. Keikó var fyrst fluttur til Oregon í Bandaríkjunum í hálfgerða endurhæfingu, og svo til Vestmannaeyja í september árið 1998. Í Lestinni í dag ætlum við að ræða við einn helsta þjálfara og umönnunaraðila Keikós á síðustu æviárum hans, Þorbjörgu Valdísi Kristjánsdóttur.

Witch Club Satan, Eftirleikir, Útilega

Thu, 14 Nov 2024 17:03:00 -0000

Nýja íslenska bíómyndin Eftirleikir var í 8 ár í bígerð. Við hittum leikstjóra myndarinnar, sem er lýst sem ógnartrylli, Ólaf Árheim. Sviðslista- og danshátíðin Reykjavík Dance Festival er hafin. Við kíkjum í Iðnó á norska svartmetalhljómsveit, sem er að fara að troða upp í kvöld, Witch Club Satan. Brynja Hjálmsdóttir rýnir í nýja íslenska grínþætti, Útilega, sem sýndir eru á Sjónvarpi Símans.

Heimatilbúið stjörnuhrap, vinsæl gervigreindartónlist, menningarstjórnun

Wed, 13 Nov 2024 17:03:00 -0000

Við höldum áfram að ræða tónlist sem er smíðuð með skapandi spunagreind. Nú lítum við út fyrir landssteinana og skoðum dæmi gervigreindartónlist sem hefur náð inn á vinsældalista í nokkrum löndum, t.d. í Þýskalandi, Noregi og Svíþjóð. Við pælum líka í því hvort tónlist geti orðið að samskiptaaðferð, ekki einstaklings við hóp hlustenda, heldur bara milli tveggja einstakling. Haukur Már Helgason fylgdist með heimatilbúnu stjörnuhrapi yfir suðvesturríkjum Bandaríkjanna síðustu helgi. Sjónarspilið varpar meðal annars ljósi á það hversu alltumlykjandi Elon Musk er orðinn í samtímanum, og hvernig það er hvergi hægt að vera "úti." Njörður Sigurjónsson ræðir erindi sitt á Þjóðarspeglinum 2024 sem heitir Hinsvegar: Ólík gildi innan menningargeirans eins og þau koma fyrir í orðræðu stjórnenda. Hverjar eru helstu áskoranir þeirra sem vinna við að stýra menningarstofnunum?

Woke er búið, það besta á Airwaves, tíminn og netið

Tue, 12 Nov 2024 17:03:00 -0000

Tónlistarhátíðin Iceland Airwaves fór fram í miðborg Reykjavíkur um helgina. Davíð Roach Gunnarsson var útsendari Lestarinnar á hátíðinni. Hann fer yfir allt það besta í þætti dagsins. Hefurðu einhvern tímann heyrt að allt sem þú setur á internetið muni verða þar að eilífu? Sigríður Þóra Flygenring veltir fyrir sér netinu og tímanum. Kristján og Lóa rífast svo um hvort woke-ismi sé mikilvægt mál í komandi þingkosningum. Er gullöld woke-ismans búin?

The Apprentice, japönsk trésmíði, Polka bistro

Mon, 11 Nov 2024 17:03:00 -0000

Kvikmyndin The Apprentice sem fjallar um mótunarár verðandi bandaríkjaforseta Donalds Trump er sýnd í bíóhúsum þessa dagana. Trump sjálfur hefur fordæmt myndina og segir hana vera pólitíska árás á sig. Kolbeinn Rastrick rýnir í Lærlinginn. Í september hélt vöruhönnuðurinn Jón Helgi Hólmgeirsson til Kyoto til að fara á námskeið í hefðbundinni japanskri húsgagna og innréttingasmíði. Þetta er forn aðferð til að smíða úr tré án þess að nota nagla, lím eða aðra aukahluti til að halda viðnum saman. Kristján fékk Jón Helga í heimsókn til að ræða japanska trésmíði, viskuna í náttúrunni og listina að brýna sporjárn. Við heimsækjum pólska pop-up matarmarkaðinn Polka Bistro.

Iceland Airwaves í beinni

Thu, 07 Nov 2024 17:03:00 -0000

Við erum í beinni frá Smekkleysu á fyrsta degi Airwaves.

Íslendingar í Ameríku

Wed, 06 Nov 2024 17:03:00 -0000

Í þætti dagsins er aðeins eitt mál á dagskrá: Forsetakosningarnar í Bandaríkjunum sem fóru fram í gær. Við fengum sendar dagbókarfærslur sjö íslendinga í Ameríku dagana 4-6. nóvember. Þau eru staðsett í Arizona, Kaliforníu, Minnesota, Maryland, Conneticut, Flórída og Vermont.

Að gera dósamat úr tónlist

Tue, 05 Nov 2024 17:03:00 -0000

Hvað er mennsk sköpun? Hvert er gildi listar og listamanna í samtímanum, þegar gervigreind verður sífellt betri í að herma á sannfærandi hátt eftir mennskri list? Þórhallur Magnússon, rannsóknarprófessor við Háskóla Íslands og prófessor í framtíðartónlist við háskólann í Sussex, er eini farþegi Lestarinnar í dag. Við tökum upp þráðinn frá því í síðustu viku og ræðum gervigreindartónlist.

2 mánuðir án snjallsíma, geðveiki og tónlistarlífið, thrift á Tiktok

Mon, 04 Nov 2024 17:03:00 -0000

Lóa hefur lifað tvo mánuði án snjallsíma eftir að iPhone-inn hennar týndist. Hún gefur hlustendum skýrslu: einræði messenger á Íslandi, einbeitingar-forrit, og nígerískar fréttir koma meðal annars við sögu. Tónlistarhátíðin Iceland Airwaves fer fram um helgina. Í aðdraganda hátiðarinnar fer fram svokölluð bransaveisla í tónlistarmiðstöðinni við Austurstræti. Þarna eru bransamálin rædd: bisness, útrás, tengslanet, hvernig er hægt að koma sér á framfæri. En eitt vakti sérstaka athygli okkar í þessari dagskrá, það er pallborð um andlega heilsu í tónlistarlífinu. Við ræðum við Grím Atlason, framkvæmdastjóra Geðhjálpar, um tónlistarbransann og geðveiki. Una Schram var að skrolla einhverntíman á Tiktok þegar hún rakst á hana Hólmfríði sem er 51 árs. Hann fannst nokkuð óvenjulegt að sjá konu á þessum aldri virka á Tiktok, sem er oft talað um sem miðil unga fólksins. Á miðlinum fjallar Hófí á jákvæðan og lífsglaðan hátt um sín helstu áhugamál: tísku, notuð fatakaup, umhverfisvernd og jafnvel sjálfseflingu og sjálfsást. Hófí hefur sigrast á brjóstakrabbameini og fór í fleygskurð sem hún ætlar ekkert að spá í frekar. Hún er hætt að lita á sér hárið og leyfir gráa hárinu að njóta sín. Una fór og hitt Hófí.

Er þetta gervigreind eða nýtt íslenskt popplag?

Thu, 31 Oct 2024 17:03:00 -0000

Nýlega upphófust heitar umræður á facebook-síðunni Nýleg íslensk tónlist um eðli listar og tengsl hennar við tækni eftir að tónlistarmaður að nafni Meistari F deildi tónlist á síðunni. Samkvæmt Spotify aðgangi Meistara F hefur hann gefið út 6 plötur á árinu, en sú nýjasta nefnist Suno Íslensk meistaraverk 1 og inniheldur 44 lög. Vísbendingin er í nafni plötunnar. Meistaraverkin eru smíðuð í samstarfi við tónlistar-spunagreindina Suno AI. Fjöldi tónlistarmanna og menningarvita hafa tjáð sig á síðunni og eru skoðanir vægast sagt skiptar og tilfinningarnar heitar. Lestin í dag er helguð gervigreindartónlist.

Heimsókn Zelensky, hundamyndir, af hverju að læra íslensku?

Wed, 30 Oct 2024 17:03:00 -0000

Haukur Már Helgason rithöfundur og heimspekingur fylgdist með heimsókn Volodomirs Zelensky til Íslands í gær. Og hann spilar nokkuð hlutverk í fjórða innslaginu í pistlaröð hans um upplýsingaóreiðu. Haukur fjallar um samstöðu, ofureinfaldanir og óskilvirknina sem felst í lýðræðinu - eða upplýsingaóreiðu. Við heimsækjum kennslustund í íslensku sem annað mál í Háskóla Íslands og spjöllum við annars árs nema. Af hverju að læra íslensku? Kolbeinn Rastrick er mikill áhugamaður um hundamyndir, starfrækir hundamyndaklúbb. Í pistli dagsins fer hann í gegnum sögu hundamynda, mælir með gullmolum og varar við því versta.

Kísildalurinn styður Trump, menningarheimar eða kynþættir?

Tue, 29 Oct 2024 17:03:00 -0000

Við rýnum í orð Bjarna Benediktssonar sem hann lét falla í hlaðvarpsþættinum Ein pæling í síðustu viku. Haft var ranglega eftir honum á Vísi að hann hefði varað við blöndun kynþátta. Það gerði hann ekki og fréttin var lagfærð. En hver voru skilaboð forsætisráðherra í þættinum? Við veltum fyrir okkur muninum á því að vara við blöndun menningarheima eða kynþátta og ráðherra sem geldur varhug við moskubyggingum og gerir greinarmun á ákjósanlegum og óákjósanlegum innflytjendum. Í yfirstandandi forsetakosningum hefur fjöldi áhrifamanna úr Kísildalnum, Silicon Valley, flykkt sér á bakvið Donald Trump. Hingað til hefur tæknigeirinn frekar stutt við demókrataflokkinn en nú skiptist hann í tvær fylkingar - en æ fleiri styðja Trump. Það er ekki bara ríkasti maður heims, Elon Musk, heldur líka David Sacks, fjárfestateymið Marc Andreessen og Ben Horowitz, og Winkelvoss-tvíburarnir, svo einhverjir séu nefndir. Við pælum í Trump og tæknigeiranum í Lestinni í dag.

Yung Lean í stórri úlpu, Þústlar á Tiktok, Una heimsækir afa

Mon, 28 Oct 2024 17:03:00 -0000

Á föstudagskvöld fylltist Eldborg af ungmennum í víðum buxum með snjallsímana sína á lofti. Sænski rapparinn Yung Lean faldi sig á miðju sviðinu í ljósadýrð og stórri úlpu og flutti sína helstu slagara. Við tökum púlsinn á gestum og gangandi. “bro ég ELSKA þennan account svo mikið😤 ég er actually að læra meira um ísland 🫶” Þannig hljómar ein athugasemdin við Tiktok-myndband frá sögunördinum Þorsteini Rafnssyni. Á samfélagsmiðlaaðganginum Þústlar fjallar hann um ýmsa furðulega og fróðlega hluti úr íslenskri sögu: fyrstu ljósmyndina, íslensk nunnuklaustur, uppruna þjóðfánans, og ritdeilur Þórbergs Þórðarsonar og Halldórs Laxness, svo eitthvað sé nefnt. Við fáum Þorstein í heimsókn í Lestina og ræðum samfélagsmiðla og sagnfræði. Una Schram tónlistarkona heimsækir afa sinn, Kjartan Ólafsson, og ræðir meðal annars við hann um æskuárin þar sem faðir hans glímdi við geðsjúkdóma.

Yung Lean í Eldborg, rýni í Missi og Topp 10 möst, nýjir umsjónarmenn Ólátagarðs

Thu, 24 Oct 2024 17:03:00 -0000

Yung Lean er sænskur tónlistarmaður sem er fæddur árið 1996, hann sló í gegn fyrir áratug síðan, varð heimsfrægur aðeins 17 ára gamall. Miðar á tónleika hans í Eldborg í Hörpu, sem fara fram á morgun, seldust upp á þremur dögum. Egill Ástráðsson, er aðdáandi Yung Lean, og einn þeirra sem standa að því að flytja hann inn til landsins, við ræðum áhrif listamannsins og Íslandstenginguna. Árið 2021 fór í loftið á Rás 2 útvarpsþátturinn Ólátagarður. Þátturinn var frá upphafi nátengdur reykvísku grasrótartónlistarsenunni og útgáfuhópnum Post-dreifing. Lifi grasrótin var slagorð þáttarins. Í tæp fjögur ár hafa þáttarstjórnendur grafið djúpt ofan í moldina og kastað upp á borð ýmsum spírum. Þetta er tveggja tíma prógram á sunnudagskvöldum frá átta til tíu, með viðtölum og helling af tónlist sem heyrist ekki annars staðar, demóum og prufuupptökum frá ungum og efnilegu tónlistarfólki. Nú í haust tóku nýir umsjónarmenn við þættinum, Björk Magnúsdóttir og Einar Karl Pétursson. Kolbeinn Rastrick rýnir í tvær nýjar íslenskar bíómyndir, Missi eftir Ara Alexander Ergis Magnússon og Topp 10 möst, eftir Ólöfu B. Torfadóttur.

Grindvíkingar - ári seinna

Wed, 23 Oct 2024 17:03:00 -0000

Það fer bráðum að verða komið ár síðan að Grindavíkurbær var rýmdur vegna eldgosahættu. Fyrir rétt tæpu ári síðan höfðum samband við fjóra íbúa bæjarins og fengum þau til þess að taka reglulega upp hljóðdagbækur á símana sína. Þau deildu hversdagsleikanum sínum, hugsunum sínum og áhyggjum á óvissutímum. Við klipptum það svo saman og fluttum í Lestinni yfir nokkurra mánaða skeið. Körfuboltaleikir, safnskólar, svefnleysi og maturinn sem varð eftir í frystikistum var meðal þess sem þau sögðu frá. Þannig gátum við sett manneskjur og líf í samhengi við fréttir af náttúruhamförum. Í Lestinni í dag fáum við Grindvíkingana sem við kynntumst vel hér í Lestinni, en höfum aldrei hitt, til að setjast niður með okkur og segja okkur hvað er að frétta. Hvað hefur breyst. Hvernig líður þeim. Þetta eru Sigríður Gunnarsdóttir, Teresa Birna Björnsdóttir, Siggeir Fannar Ævarsson og Andrea Ævarsdóttir.

Fleiri hlusta á Diddy, tækni án hindrana, Pan-arctic vision

Tue, 22 Oct 2024 17:03:00 -0000

Undanfarna mánuði hefur bandaríski tónlistarmaðurinn og útgefandinn Sean Combs, betur þekktur sem Puff Daddy eða Diddy, verið reglulega í fréttum. Ástæðan eru holskefla hryllilegra ásakana um ofbeldi, kynferðisofbeldi, kúganir - ákærur fyrir mansal og skipulagða glæpastarfsemi. En þrátt fyrir ásakanirnar hafa hlustunartölur Diddy á streymisveitum rokið upp síðustu vikur - og þetta virðist raunar vera reglan frekar en undantekningin þegar stórstjörnur eru sakaðar um ofbeldi. Við pælum í slaufunum og streymisveitum. Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir, er doktorsnemi við Háskóla Íslands þar sem hún rannsóknar hvernig stafræn þróun hjá hinu opinbera hefur áhrif á réttindi fatlaðs fólks. Á dögunum fór hún af stað með nýja Facebook síðu, Tækni án hindrana. Tónlistarkeppnin Pan-Arctic Vision var haldin í Nuuk þann 12. Október síðastliðinn. Keppnin er svipuð Eurovision í sniði en ólík að því leyti til að hún er yfirlýst pólitísk og hafnar hugmyndum um þjóðríkið og landamæri, en miðjusetur jaðarett þjóðbrot á norðurslóðum. Katrín Helga Ólafsdóttir ræðir við Snæbjörn Helga Arnarson Jack um hátíðina.

Skaginn er mekka pönksins, Moldin heit, Ari Alexander um Missi

Mon, 21 Oct 2024 17:03:00 -0000

Kvikmyndin Missir fjallar um mann á efri árum sem er nýlega orðinn ekkill. Hann ákveður að drekka ösku látinnar eiginkonu sinnar. Þegar hann drekkur úr bollanum, birtist hún honum. Við ræðum við leikstjóra myndarinnar, Ara Alexander Ergis Magnússon, sem byggði handrit myndarinnar á samnefndri bók Guðbergs Bergssonar, sem kom út 2010. Birgitta Björg Guðmarsdóttir var núna í mánuðinum að senda frá sér skáldsöguna Moldin heit. Birgitta sem einnig er meðlimur í hljómsveitinni Ólafur Kram, er aðeins 26 ára gömul og þetta er hennar önnur skáldsaga. Moldin heit er saga um ást, sorg, og dans. Við förum í göngutúr með Birgittu. Svo fáum við tvo hressa skagamenn í heimsókn, en um helgina fer tónlistarhátíð Lilló hardkorfest fram í þriðja skiptið á Akranesi. Kristján og Bergur taka sér far með Lestinni.

The Penguin, andlát Liam Payne, 10 ára plötubúð, fyrsti gjörningurinn

Thu, 17 Oct 2024 17:03:00 -0000

Karitas M. Bjarkadóttir, umsjónarmaður Krakkaheimskviða, var harmi slegin þegar hún fékk fregnir af því að Liam Payne, meðlimur bresku strákahljómsveitarinnar OneDirection, væri látinn. Sveitin, sem lagði upp laupana árið 2016, er ein af söluhæstu hljómsveitum í heimi, og á sér enn marga, trygga aðdáendur. Fréttir bárust af því í gærkvöldi að Liam hefði fallið til jarðar úr hótelherbergi í Argentínu. Við hringdum í Karítas til þess að fá meiri upplýsingar um Liam, Tara og Silla eru gjörningatvíeyki sem hafa verið að gera gjörninga saman síðan 2017. Þær ásamt Juan Pablo, sem búsettur er í Belgíu, munu halda gjörningakvöld í Ásmundasal á morgun. Þar munu 5 gjörningalistamenn á stokk og endurflytja með sínum hætti, sinn fyrsta gjörning. Planið er að roðna saman. Brynja Hjálmsdóttir er að horfa á nýja þætti úr DC Comics heiminum, The Penguin sem koma úr smiðju HBO. Hinn írski Colin Farrel fer með aðalhlutverkið og þykir nær óþekkjanlegur sem Mörgæsarmaðurinn. Við fögnum 10 ára afmæli plötubúðarinnar og útgáfunnar Reykjavík Record Shop á Klapparstíg. Við ræðum við nýjan eiganda búðarinnar, Jóhann Ágúst Jóhannsson, sem lét gamlan draum rætast og keypti plötubúð á dögunum.

Vinstri-hægri-snú, upplýsingaóreiða #3, skrásetti öll smáatriði lífs síns

Wed, 16 Oct 2024 17:03:00 -0000

Haukur Már Helgason flytur sinn þriðja pistil um upplýsingaóreiðu, að þessu sinni fær hann aðstoð frá gervigreindarspjallmenni. Við kíkjum niður í Norræna húsið þar sem stendur yfir sýningin Open house, sem er hluti af grísk-íslensku listahátíðinni Head-2-Head. Í norræna húsinu eru sýnd verk tveggja grískra listamanna og þriggja íslenskra. Meðal annars má þar finna athyglisverðar möppur sem Eiríkur Páll Sveinsson, læknir á akureyri, gerði. Hann skráði niður öll smáatriði lífs síns, skráði inn í tölvu, prentaði og bjó fallega um möppurnar með sérhönnuðum forsíðum. Við ræðum við Evu Árnadóttur, barnabarn Eiríks, og tvo af aðstandendum Open: Hildigunni Birgisdóttur og Örn Alexander Ámundason. En við byrjum á því að reyna að skilja vinstri og hægri, og miðju. Við kíkjum niður í Háskóla Íslands og ræðum bæði við kennara og nemendur um þessa flokkun stjórnmálaflokka til vinstri eða hægri.

Topp 10 möst, jólabókunum slaufað, Jamie XX, Fred again.., Osamu Sato

Tue, 15 Oct 2024 17:03:00 -0000

Ólöf B. Torfadóttir frumsýndi aðra kvikmynd sína á dögunum, grínmyndina Topp 10 Möst. Í aðalhlutverkum eru Tanja Björk og Helga Braga, sem leika strokufanga og gjaldþrota myndlistakonu. Við heimsækjum Ólöfu upp á Akranes. Í september gáfu tveir breskir danstónlistarmenn af svipaðri kynslóð út langþráðar plötur, Jamie XX og Fred again.. Davíð Roach Gunnarsson rýnir í plöturnar í þætti dagsins. Við fræðumst um hinn goðsagnakennda og síkadelíska tölvuleik LSD: Dream Emulator. Þórður Ingi Jónsson á tölvupóstsamskiptum við höfund leiksins, tónlistar- og myndlistarmanninn Osamu Sato. Og svo setjumst við niður og horfum á Kiljuna eða Silfrið eða Kiljuna eða Silfrið.

Vafasamar vefsíður hýstar á Íslandi, stjórnmálaflokkarnir á TikTok, ógleymanleg stef

Mon, 14 Oct 2024 17:03:00 -0000

Netþrjótar frá Norður Makedóníu svíkja peninga frá stuðningsfólki Donald Trump. Nýnasistar svíkja fé út úr transfólki með því að þykjast selja þeim hormónalyf. Rússneskar gervifréttasíður básúna lygum til að reyna að hafa áhrif á kosningar í Bandaríkjunum. Vefsíður allra þessara hópa eru hýstar á sama stað, á skrifstofu fyrirtækisins Withheld for Privacy, á Hafnartorgi í miðborg Reykjavíkur. Við ræðum við Skúla Geirdal, sviðsstjóra netöryggismiðstöðvar Íslands, um hýsingu á vafasömum vefsíðum á Íslandi. Reynir Ólafsson, 17 ára nemi í FB, fer í gegnum alla aðganga stjórnmálaflokkana á TikTok og metur stöðuna. Hver er með flesta fylgjendur? Hver nýtir miðilinn best? Við tökum stöðuna áður en kosningabaráttan fer á fullt. Hjati Freyr Ragnarsson var að keyra Sæbrautina þegar hann fór að pæla í stefi sem hann heyrði á Rás 1. Við fáum að skyggnast með Hjalta á bakvið uppruna nokkra þekktra stefa.

Grafftí í göngunum, Jóker gagnrýni, hverfandi tónleikastaðir

Thu, 10 Oct 2024 17:03:00 -0000

Á miðvikudag verður frumsýnd ný heimildarmynd um graffitímenningu Reykjavíkur, Göngin. Björgvin Sigurðarson og Hallur Örn Árnason hafa unnið að myndinni í rúman áratug og veitir hún innsýn í upphafsár íslenskrar graffitímenningar. Við höldum niður í göngin undir Miklubraut og veltum fyrir okkur graffití sem er á sama tíma listræn tjáning og uppreisn. Svo fáum við gagnrýni um nýja kvikmynd um Batman-illmennið Jókerinn, Joker: Folie á Deux. Þetta er framhald gríðarvinsællar og umtalaðrar kvikmyndar Todds Phillipp um Jókerinn, mynd sem að tónskáldið Hildur Guðnadóttir fékk óskarinn fyrir. Folie á Deux fer óvæntar leiðir og hefur hlotið bæði lof og last fyrir. Kolbeinn Rastrick ætlar að fella sinn dóm um myndina. Og svo ætlum við að ræða um fækkandi tónleikastaði í miðborg Reykjavíkur. Mál sem að okkur í Lestinni er hugleikið, og er nú komið í erlenda fjölmiðla, en The Guardian fjallaði um málið í vikunni. Við spilum brot úr þætti um útrýmingu miðbæjarrottunnar og tónleikastaða í Reykjavík þar sem rætt er við tónlistarmenn og tónleikahaldara.

Tapararnir, flókinn fréttaflutningur um stríðið á Gaza

Wed, 09 Oct 2024 17:03:00 -0000

Ef hlustendur Lestarinnar eiga leið hjá finnsku borginni Turku þá standa nú yfir sýningar í sænska leikhúsinu þar í borg, Åbo Svenska Theater, á verkinu Förlorana, Tapararnir, eftir Hallveigu Kristínu Eiríksdóttur. Verkið er útskriftarverkefni Hallveigar úr meistaranámi í leikstjórn frá leikhúsakademíunni í Helsinki. Verkið hefur hlotið þó nokkra umfjöllun í finnskum fjölmiðlum, en það fjallar um sigur og töp á handboltavellinum. Þrír blaðamenn velta fyrir sér flækjunum sem fylgja því að flytja fréttir frá hörmungunum á Gaza. Eðli málsins samkvæmt eru skoðannir almennings á orðavali og innihaldi frétta um þetta stríð, átök, eða þjóðarmorð, sterkari en í öðrum fréttamálum. Viðmælendur eru Aðalsteinn Kjartansson, Heimildinni, Ólöf Ragnarsdóttir, Rúv og Hólmfríður Gísladóttir, Vísi.

Elskling, rýnt í Kött Grá Pje, dægurmenning í Dubai

Tue, 08 Oct 2024 17:03:00 -0000

Vera Sölvadóttir, kvikmyndagerðarkona, getur ekki hætt að tala um kvikmyndina Elskling eftir Lilju Ingólfsdóttur. Af hverju er þetta fólk í sæta húsinu í Noregi ekki bara hamingjusamt? Lóa og Vera ræða hjónabandserjur og heterónormatífu í þætti dagsins. Við hringjum til Dubai og ræðum við Indriða Grétarsson, Didda, sem hefur verið búsettur í borginni undanfarin 5 ár. Hann segir frá dægurmenningunni í Dubai, tónleikamenningu, arkitektúr og ljósmyndabanni í borginni. Dulræn atferlismeðferð nefnist nýjasta plata rapparans Kött Grá Pjé, en hana gerir hann ásamt Fonetik Simbol. Davíð Roach rýnir í plötuna.

Menningarwitinn, Gottsunda, norska Succession

Mon, 07 Oct 2024 17:03:00 -0000

Menningarwitinn hefur sett sér það markmið að sækja einn menningarviðburð á hverjum degi, og sýnir frá því á Instagram. En hvers vegna? Við förum á menningarviðburð með Hafliða Ingasyni, menningarvita. Brynja Hjálmsdóttir, sjónvarpsgagnrýnandi Lestarinnar, horfði á þætti sem hafa verið kallaðir norska útgáfan af Succession. Fjölskyldudrama, milljarðarmæringar og laxeldi. Þættirnir heita Eyja milljarðamæringanna, og eru á Netflix. Ný mynd Loran Batti var sýnd á RIFF um helgina, G - 21 sena frá Gottsunda. Við hittum Loran, sem ólst upp í fjölmenningarlega hverfinu Gottsunda, í Uppsala, og á vini sem leiddust út í glæpi. Myndin fjallar um hverfið, sem honum þykir svo vænt um, en er líka orðið að uppsprettu kvíða.

Dægurflugur, næst vinsælasti YouTube aðgangurinn, seinustu þrjár myndirnar á RIFF

Thu, 03 Oct 2024 17:03:00 -0000

Er hægt að búa til stuttmynd á 24 klukkustundum? Á laugardaginn mun hópurinn Dægurflugur halda stuttmyndahátíð í Bíó Paradís, þar sem allar stuttmyndirnar verða búnar til á sólarhring. Næst vinsælasti YouTube aðgangur í heimi, á eftir Mr. Beast, er indverska jölmiðlafyrirtækið T series. Við heyrum sögu manns sem byrjaði sem götusali en endaði sem stærsti tónlistarmógúll Indlands. Að lokum förum við yfir þrjár myndir sem Gunnar Theódór Eggertsson fór að sjá á Alþjóðlegri kvikmyndahátíð í Reykjavík, RIFF. Það eru myndirnar DuEls, Hunters on a White Field og Pepe.

Hlekkur í efstu athugasemd, meiri RIFF-rýni, upplýsingaóreiða

Wed, 02 Oct 2024 17:03:00 -0000

Af hverju eru allir að deila hlekkjum í efstu athugasemd á Facebook? Við pælum í Meta-algóryþmanum, ritskoðun á færslum tengdum Palestínu og fleiri samfélagsmiðlamálum með Sigurði Svanssyni. Haukur Már Helgason, rithöfundur, heldur áfram að pæla í hugtakinu upplýsingaóreiða. Kvikmyndirnar No Other Land, Temporary Shelter og Grand Tour verða teknar fyrir í RIFF-rýni dagsins.

Ofát í streymi, Samherji vs. Odee, ungir listnemar tala

Tue, 01 Oct 2024 17:03:00 -0000

Mukbang er vinsælt internetfyrirbæri þar sem áhrifavaldar sitja fyrir framan myndavél og borða gríðarlegt magn af mat, háma, gúffa í sig. Þórdís Nadía Semichat segir frá þessari furðulegu suður-kóreska netmenningu. Í síðustu viku fór fram fyrirtaka í máli Samherja gegn myndlistarmanninum Odee í Bretlandi. Hann sendi út afsökunarbeiðni í nafni og með merki Samherja, þar sem hann baðst afsökunar á spillingarmálum fyrirtækisins í Namibíu. Í málinu er meðal annars tekist á um mismunandi skilning á hugtakinu list. Lóa Björk heimsækir Myndlistarskólann í Reykjavík sem flutti á dögunum á Rauðarárstíg. Hún spjallar við nokkra nemendur um stöðu listarinnar í samtímanum og innblástur.

Fredric Jameson, gott bíó og skringilegt meistaraspjall á Riff

Mon, 30 Sep 2024 17:03:00 -0000

Gunnar Theódór Eggertsson segir okkur frá þremur myndum sem hann er búinn að sjá á RIFF, og hvernig honum finnst hátíðin hingað til. Við ræðum meistaraspjall með Natösju Kinski og fleira sem hefur verið áhugavert á hátíðinni. Fredric Jameson, bókmenntafræðingur og heimspekingur, lést núna í september. Hann er þekktastur fyrir kenningar sínar um póstmódernisma. Magnús Þór Snæbjörnsson, bókmenntafræðingur, þekkir vel til verka hans.

Úkraínskir flóttamenn á Ásbrú, Natassja Kinski, RIFF-spjall

Thu, 26 Sep 2024 17:03:00 -0000

Lestin í dag er tileinkuð alþjóðlegri kvikmyndahátíð í Reykjavík, RIFF, sem hefst í dag. Hin Úkraínska Anastasiia Bortuali þurfti að hætta í kvikmyndanámi í Pétursborg þegar innrás Rússa hófst í febrúar 2022. Fyrir tilviljun endaði hún sem flóttamaður á Íslandi. Hún byrjaði að skrásetja líf fólksins í kringum sig á Ásbrú á snjallsímann sinn og nú frumsýnir hún heimildamyndina Temporary Shelter, Tímabundið skjól. Við fáum Anastasiiu í heimsókn. Við fáum líka heimsókn frá tveimur ungum kvikmyndagerðarmönnum sem sýna stuttmyndir á RIFF í ár. Tumi Björnsson og Salvör Bergmann ræða um gott og slæmt kvikmyndanám, Tiktok-kvikmyndagerð og stuttmyndir sem listform. Pólsk-þýska leikkonan Natassja Kinski er einn af heiðursgestum RIFF í ár. Sigríður Pétursdóttir kvikmyndafræðingur segir frá þessari virtu leikkonu.

Riff-yfirferð, Dacia Duster, hvaða stétt tilheyrir þú?

Wed, 25 Sep 2024 17:03:00 -0000

Við ræðum við félagsfræðiprófessor um stéttir, og veltum því fyrir okkur hvernig sé hægt að komast að því hvaða stétt maður tilheyrir. Ef maður upplifir sig í millistétt, er maður þá ekki í millistétt? Tilefnið er fyrirlestur á vegum RIKK, en fyrirlestrarröðin er tileinkuð stéttarhugtakinu í haust. Datsía Duster er einhver vinsælasti bíll á Íslandi, að minnsta kosti á bílaleigum landsins. Raunar er hann svo áberandi að hann er orðinn að hálfgerðu tákni - en hvað táknar hann? Bjarni Daníel hélt í bíltúr að leita að merkingu Dustersins. Við flettum í gegnum dagskrá Riff og nefnum það sem vekur áhuga okkar þar.

Notuð merkjavara, tékknesk dægurmenning, einlægni á tæknitímum

Tue, 24 Sep 2024 17:03:00 -0000

Margrét Unnur lærði að leita uppi gersemar á nytjamörkuðum í Berlín. Nú hefur hún opnað vefverslunina Brot, þar sem hún selur merkjavörur sem hún hefur sjálf fundið í búðum eða á netinu. Við ræðum tísku og flíkur með sál. Við hringjum til Prag og forvitnumst um tékkneskt bíó, tónlist og skemmtanalíf. Nikulás Tumi Hlynsdóttir nemi í kvikmyndagerð við FAMU er leiðsögumaður okkar. Hvað eiga Charli XCX og Radiohead sameiginlegt? Nína Þorbjörg Árnadóttir setur fram kenningu um einlægt popp á tæknitímum.

Framhaldslíf SOPHIE, haustlitaferð, pakkhús í Köben

Mon, 23 Sep 2024 17:03:00 -0000

Um helgina kemur út önnur breiðskífa hinnar áhrifamiklu skosku tónlistarkonu, Sophie. Hún var komin langleiðina með plötuna þegar hún lést af slysförum við heimili sitt í Aþenu í byrjun árs 2021. Sophie var einhver framsæknasti hljóðsmiður popptónlistarheimsins og íkon í transheiminum. Við veltum fyrir okkur áhrifum og framhaldslífi Sophie í tilefni af nýju plötunni. Katrín Helga Ólafsdóttir, tónlistarkona, heimsækir gamalt pakkhús á Norðurbryggju í Kaupmanna. Þar er starfrækt menningarhús tileinkað Íslandi, Færeyjum og Grænlandi. K.Óla röltir um húsið með Ástu Stefánsdóttur, verkefnastjóra hússins, meðal annars á sýningu frægustu listakonu Færeyja. Við röltum um Fossvogsdal til að komast að því hvernig fólk er að nýta hið fullkomna haustveður. Bestu dagar sumarsins í ár voru um haustið.

Snjallsíminn: hinn nýi Satan?

Thu, 19 Sep 2024 17:03:00 -0000

Undanfarnar vikur hafa hörmulegar fréttir dunið á Íslendingum og tilfinning margra virðist vera að óhamingja sé að aukast í samfélaginu, aftenging, kvíði, þunglyndi, einmanaleiki, ofbeldi. Við setningu Alþingis í síðustu viku settu fjölmargir þingmenn og forseti Íslands þetta í samhengi við snjallsímanotkun. Snjallsíminn er nýr djöfull sem allir geta sameinast um að kenna um allt sem úrskeiðis fer. En samt virðist enginn vilja eða geta staðið í vegi fyrir framgangi þessarar tækni. Hið opinbera jafnt og markaðurinn neyðir fólk í að snjallvæðast og nota snjallsímana til æ fleiri verka. Í Lestinni í dag ætlum við að velta fyrir okkur þessum mótsagnakennda þrýstingi. Er snjallsíminn bara hentugur blóraböggull stjórnmálamanna? Eða er hann raunverulega að hola samfélög okkar að innan? Lóa og Kristján setjast niður með Atla Harðarsyni, heimspekingi, Viðari Halldórssyni, félagsfræðingi, og Ingu Björk Margrétar Bjarnadóttir, doktorsnemi.

Oasis miðasölurugl, upplýsingaóreiða árið 1813, draugagangur

Wed, 18 Sep 2024 17:03:00 -0000

Undir lok síðasta mánaðar fengu allir unglingar næntísins sameiginlega raðfullnægingu þegar tilkynnt var að þekktustu villingar tjallapoppsins, Oasis, ætluðu að koma aftur saman á nokkrum tónleikum á Bretlandseyjum næsta sumar. Milljónir næntísunglinga hrúguðust inn á vefsíðu miðasölurisans Ticketmaster snemma morguns þann 31. Ágúst og vonuðust til að kaupa miða á rúmlega 11 þúsund krónur, en það var auglýst verð á ódýrustu miðum. En hjá flestum fór það öðruvísi en áætlað var. Við heyrum um síkvikt verðlag, dynamic pricing, á tónleikamiðum og fleiri hlutum. Haukur Már Helgason veltir fyrir sér hugtakinu upplýsingaóreiða í pistlaröð í Lestinni. Í fyrsta pistlinum fer hann aftur til ársins 1813 og veltir fyrir sér fréttabanni og ólöglegum brandara. Við förum í heimsókn í Bíó Paradís og ræðum við starfsfólk þar, sem hefur orðið vart við draugagang í húsinu. Lausnin er auðvitað að halda miðilsfund. Það verður gert annað kvöld og um leið verður heimildamyndin The Gullspang Miracle frumsýnd. Myndin segir sögu tveggja systra sem komast í kynni við konu sem lítur alveg eins út og systir þeirra sem lést mörgum áratugum fyrr.

Shogun, samþykki, Þessir djöfulsins karlar

Tue, 17 Sep 2024 17:03:00 -0000

Sænska bókin Þessir djöfulsins karlar í þýðingu Þórdísar Gísladóttur kom út hjá Benedikt bókaútgáfu snemma í september. Djöfulsins karlar er uppgjör við brösulegt uppeldi í boði 68-kynslóðarinnar og sannsöguleg uppvaxtarsaga þar sem skáldað er í eyðurnar. Sjónvarpsþættirnir Shogun voru sigursælir á Emmy-verðlaunahátíðinni á sunnudag. Shogun er 10 þátta sería sem byggir á sögulegri skáldsögu James Clavell um valdabrölt meðal stríðsherra Japans um aldamótin 1600. Við pælum í Shogun og menningu samúræja með Unni Bjarnadóttur. Katrín Pálma Þorgerðardóttir, doktorsnemi í heimspeki, veltir fyrir sér samþykki og setur það í samhengi við mál Yazans Tamimi.

Brotinn barnasáttmáli, samþykki, norskt kókaín og kóngafjölskylda

Mon, 16 Sep 2024 17:03:00 -0000

Seint í gærkvöldi var Yazan Tamimi, 11 ára palestínskur drengur með taugahrörnunarsjúkdóminn Duchenne, sóttur á Landspítalann, af lögreglunni, sem hafði fyrirmæli um að senda hann ásamt foreldrum sínum úr landi. Á þriðja tug manns fór á Keflavíkurflugvöll til þess að mótmæla og reyna að koma í veg fyrir að Yazan færi með fluginu. Svo fór að Yazan var ekki sendur með fluginu, fyrirmæli úr dómsmálaráðuneytinu komu um að beðið skildi vera með það. Í kjölfar þessara frétta ætlum við að velta fyrir okkur barnasáttmála Sameinuðu Þjóðanna. Er brottvísun fatlaðs barns á flótta brot á barnasáttmálanum? Við forvitnumst um það sem er efst á baugi í norskri dægurmenningu og umræðu. Rapp, hlaðvörp, kókaín og kóngafjölskyldan eru meðal þess sem kemur við sögu. Leiðsögumaður okkar er Snæbjörn Helgi Arnarson Jack. Orðið samþykki hefur verið áberandi í umræðunni undanfarin ár í kjölfar Metoo-byltingarinnar. En er samþykki jafn einfalt hugtak og það virðist vera? Katrín Pálmad. Þorgerðardóttir doktorsnemi í heimspeki fjallar um samþykki.

Átökin um ölduna í Þorlákshöfn

Thu, 12 Sep 2024 17:03:00 -0000

Ný landfylling í Þorlákshöfn ógnar bestu og vinsælustu brimbrettaöldu landsins. Í bæjarfélaginu takast á ólíkir hagsmunir - iðnaður, náttúra, peningar - og hópur sörfara hefur fundið sig knúinn til að láta í sér heyra. Við sláumst í för með brimbrettaköppum sem vilja vernda ölduna í Þorlákshöfn.

Gleymd íslensk kántrýstjarna, Ljósvíkingar (gagnrýni), snillingshugmyndin

Wed, 11 Sep 2024 17:03:00 -0000

Kvikmyndin Ljósvíkingar fjallar um tvo gamla vini sem reka veitingastað á vestfjörðum, en það reynir á samstarfið og vinskapinn þegar annar þeirra kemur út úr skápnum sem transkona. Þetta er fyrsta leikna íslenska kvikmyndin sem skartar transkonu í aðalhlutverki. Kolbeinn Rastrick rýnir í myndina, og við heyrum brot úr viðtali við leikstjórann Snævar Sölva Sölvason. Við kynnum okkur líka gleymda íslenskra kántrýstjörnu, Johnny King, en hann er viðfangsefni nýrrar heimildarmyndar Kúrekar Norðursins. Árni Sveinsson leikstjóri segir frá harmi og gleði kántrýrokkarans Johnny King, en tökur á myndinni stóðu yfir í átta ár. Hvað er að vera snillingur? Fjóla Gerður Gunnarsdóttir, nemandi við Menntaskólann í Hamrahlíð, flytur pistil um snillingshugmyndir Immanuels Kants og Þórbergs Þórðarsonar.

69 ástarlög, íslensk heimspeki á miðöldum, Taktu flugið beibí

Tue, 10 Sep 2024 17:03:00 -0000

Um helgina voru 25 ár frá því að platan 69 Love Songs með hljómsveitinni The Magnetic Fields kom út, 7. September 1999. Platan öðlaðist költstöðu á því augnabliki sem hún kom út, brjálæðislegt verkefni sem gengur fullkomlega upp. Kolbrún Dögg Kristjánsdóttir er að fara að frumsýna nýtt leikrit á fimmtudaginn í Kassanum. Taktu flugið, beibí er byggt á lífshlaupi og lífsreynslu höfundarins. Lóa ræðir við Kolbrúnu um verkið. Ýmis ummerki eða spor eftir heimspekilega hugsun er að finna í miðaldarbókmenntum Íslendinga, hvort heldur í kvæðum, sögum eða lögum. Við ræðum við Gunnar Harðarson, heimspeking, sem hefur verið að leita að fingraförum spekinnar í íslenskum miðaldatextum.

Kapítalískt raunsæi (í bókaklúbbi), grísk menning

Mon, 09 Sep 2024 17:03:00 -0000

Hvað er að gerast í grískri menningu? Hvaða tónlist eru Grikkir að dansa við, hvaða bækur eru þeir að lesa, og hvað finnst þeim um nýjustu bíómyndina frá Yorgos Lanthimos? Við hringjum í Auði Ýr Sigurðardóttur sem er í Þessaloniki í norður Grikklandi og forvitnumst um gríska dægurmenningu. Við förum og hittum bókaklúbbinn Bók í dós, sem var að enda við lesa bókina Capitalist Realism: Is there no alternative? eftir breska heimspekinginn og menningarrýninn Mark Fisher. Kapítalískt raunsæi er hugtak yfir það að kapítalisminn er ekki einungis eina efnahagskerfð í heiminum, heldur er óhugsandi að ímynda sér að nokkuð annað gæti komið í staðinn. Bókin er stutt ritgerð en full af flóknum hugtökum og frönskum heimspekingum. Inn á milli fléttar Fisher inn pælingar úr bíómyndum og sjónvarpsþáttum sem auðveldara er að skilja. En hún er einhvers konar ákall til vinstrisins, að hætta að velta fyrir sér sögunni og liðnum atburðum og fara að ímynda sér nýja möguleika.

Að rawdogga, dekurrófu-sumar, Ljósbrot

Thu, 05 Sep 2024 17:03:00 -0000

Haustlægðirnar eru farnar að níðast á landanum og Davíð Roach Gunnarsson ætlar að kveðja með pistli um tónlistarsumarið, um nostalgíu og nýjabrum, tónlistarhátíðir og dekurrófur. Charli xcx, tónleikastaðurinn Kex og Rottweiler hundar koma við sögu. Kolbeinn Rastrick fjallar um Ljósbrot, nýja kvikmynd Rúnars Rúnarssonar og svo heyrum við viðtal við Rúnar og aðalleikkonu myndarinnar, Elínu Hall. Við fjöllum um fyrirbærið að 'rawdogg-a' eitthvað, og hvaða áhrif það hefur að vera snjallsímalaus í nútímasamfélagi. Að lokum minnumst við á bókina Capitalist Realism, eftir Mark Fisher sem hlustendur gætu lesið eða kynnt sér fyrir bókaklúbb sem verður í þættinum í næstu viku.

Nýnasistar gera leikhús, innflytjendur með uppistand, ratleikur

Wed, 04 Sep 2024 17:03:00 -0000

Árið 1999 ákvað eitt þekktasta leikskáld heims, svíinn Lars Norén, að búa til leikrit í samstarfi við þrjá fanga sem afplánuðu langa dóma í öryggisfangelsi - þar af tvo nýnasista. Leikritið 7:3 vakti mikla athygli og umtal en ferlið endaði með tveimur morðum. Þessu verkefni eru gerð skil í nýrri leikinni þáttaröð, Sársaukapunktur, Smärtpunk. Við ræðum söguna á bakvið þættina við Hlín agnarsdóttur. Daniel Roh segir okkur frá uppistandssýningunni Belonging? sem verður haldin í Salnum í Kópavogi næstkomandi föstudagskvöld. Fram munu koma 6 manns sem öll eiga það sameiginlegt að vera erlendis frá en nú búsett hér á landi, sem þekkjast úr alþjóðlegu uppstandssenunni í Reykjavík. Ratleikur Hafnarfjarðar er hafinn í 27. sinn. Markmið leiks er að leiða þátttakendur vítt og breitt um uppland Hafnarfjarðar til að njóta útivistar og náttúru. Lögð eru 27 merki vítt og breitt um uppland Hafnarfjarðar. Þemað í ár er; þjóðsögur og ævintýri.

Lesbíu-endurreisnin, íslenskt afróbeat, Extreme Chill

Tue, 03 Sep 2024 17:03:00 -0000

Þeir eru eflaust fáir sem hugsa um okkar kalda sker í Norður-Atlantshafi þegar þeir heyra afróbeats-tónlist - en héðan sprettur þó slík tónlist. Nonykingz er rúmlega þrítugur tónlistarmaður, fæddur og uppalinn í Nígeríu en búsettur hér undanfarin 8 ár. Frá 2016 hefur hann sent frá sér fjölda laga um ástina, kynlíf og partý. Við ræðum við Nonykingz um afrobeat, tónlistarbransann, um Nígeríu og ástina sem dróg hann til Íslands frá Filippseyjum. Hvað þýðir það þegar sjálfsmynd kemst í tísku? Er lesbíu-endurreisn í gangi? Ein vinsælasta poppstjarna sumarsins var hin bandaríska Chappel Roan, sem syngur á einlægan hátt um ástarsambönd sín við konur. Við ræðum þetta, Billie Eilish og Lady Gaga við Steinunni og Katrínu Lóu, sem hafa velt þessu mikið fyrir sér. Og við forvitnumst um Extreme Chill, sveimtónlistarhátíðina, sem hófst í gær í fimmtánda sinn.

Stríð um Friðarsúluna, menning í Úkraínu, House of the Dragon

Mon, 02 Sep 2024 17:03:00 -0000

Fyrir helgi tilkynnti Reykjavíkurborg að til stæði að gera endurbætur á Friðarsúlu Yoko Ono í Viðey fyrir 33 milljónir króna. Súlan var tendruð árið 2007 á fæðingardegi Johns Lennon, 9. Október. Í kjölfarið sköpuðust umræður um súluna, er hún mikilvæg áminning um friðarboðskapinn eða pirrandi ljósmengun? Í sumar kom út önnur sería af sjónvarpsþáttunum House of the dragon, en það eru þættir úr sama sagnaheimi og Game of Thrones. Brynja Hjálmsdóttir sjónvarpsgagnrýnandi Lestarinnar nýtti grámyglulegt íslenska sumarið í að horfa á Hús drekanna. Hvernig neytir fólk menningar á stríðssvæði? Nú í haust ætlum við að heyra í fólki sem er búsett eða þekkir til í hinum ýmsu löndum og heyra hvað er að gerast í dægurmenningunni þar, hvaða bíómyndir fólk er að horfa á, hvaða tónlist það er að dansa við, hvaða tíska er að tröllríða öllu og hvaða listaverk fólk er að rífast um. Við ætlum að byrja á því að hringja til Úkraínu en í Kænugarði er búsettur Óskar Hallgrímsson, myndlistarmaður ljósmyndari og blaðamaður hjá Heimildinni.

Átak í Lestinni

Thu, 27 Jun 2024 17:03:00 -0000

Þátturinn í dag er í höndum meðlima í stjórn Átaks, sem er félag fólks með þroskahömlun. Við skyggnumst inn í störf töframannsins, ræðum leiklist og tækifæri við Fúsa úr samnefndri leiksýningu, veltum fyrir okkur foreldramissi og pælum svo í EM í fótbolta. Viðmælendur: Lárus Blöndal Guðjónsson Sigfús Sveinbjörn Svanbergsson Jóhann Páll Ástvaldsson Umsjónarmenn og ritstjórn: Atli Már Haraldsson Helga Pálína Sigurðardóttir Inga Hanna Jóhannesdóttir Sveinbjörn Benedikt Eggertsson Haukur Guðmundsson

Lúsmý, Átak, meiri framritun

Wed, 26 Jun 2024 17:03:00 -0000

Á morgun verður síðasti þáttur Lestarinnar fyrir sumarfrí. Til að loka önninni fengum við dagskrárgerðarfólk með okkur í lið sem eru stjórnarmeðlimir í Átaki, félags fólks með þroskahömlun. Dagskrá Lestarinnar á morgun verður því fjölbreytt, Atli Már Haraldsson segir okkur frá því. Við ætlum að rifja upp atburði á Ísafirði frá því síðasta sumar. Þá deildu ættingjar á Ísafirði um það hvort það væri komið lúsmý vestur. Við heyrum innslag frá síðasta sumri. Við spilum svo seinni hlutann af samtali Þórðar Inga Jónssonar við bandaríska tónlistarfólkið C_Robo og DJ_Dave sem komu hingað til Reykjavíkur fyrr í mánuðinum á vegum Intelligent Instruments rannsóknarstofunnar til að koma fram á tónleikum og halda námskeið. Þau stunda það sem kallast lifandi kóðun eða framritun, búa til raftónlist með tölvukóða og spila hana af fingrum fram fyrir áheyrendur í rauntíma.

Kántríbylgjan, sexismi í danska tónlistarbransanum, kjöt og líkamar

Tue, 25 Jun 2024 17:03:00 -0000

Fyrr í júní hóf göngu sína í danska ríkissjónvarpinu, DR, heimildaþáttaröð sem nefnist Sexisme i musikbranchen, sexismi í tónlistarbransanum. Þættirnir gera grein fyrir þeim mikla kynjahalla sem ríkt hefur í dönsku tónlistarlífi um árabil, með vísan til rannsóknar á stöðu kvenna í geiranum sem birt var 2022. En auk þess að greina frá sláandi tölfræði, er í þáttunum rætt við ýmsa sérfræðinga og fjöldan allan af dönskum tónlistarkonum sem segja frá reynslu sinni úr bransanum. Við hringjum til Kaupmannahafnar til að reyna að átta okkur betur á umtalinu sem þættirnir hafa vakið upp á síðkastið. Sævar Andri Sigurðarson, tónlistarmaður og pistlahöfundur Lestarinnar, veltir fyrir sér yfirstandandi kántrí-tískubylgju. Jonathan Zenti er ítalskur og starfar við hlaðvarpsþáttagerð. Lóa hitti hann á Audio Storytelling Festival í Róm í vor og ræddi við hann um þættina Meat, frá árinu 2018. Þættirnir fjalla um líkama, hver á þá, sambönd okkar við okkar eigin líkama og líkama annarra. Lagalisti: Astrid Sonne - Do you wanna Mija Milovic - CPH ML Buch - Teen (af Fleshy EP 2017) Post Malone, Blake Shelton - Pour Me A Drink Shaboozey – A Bar Song Eagles – Take It Easy Bob Dylan, Johnny Cash – Girl from the North Country Lil Nas X – Old Town Road Beyoncé - Texas Hold’em

Svartigaldur Svartþoku, Skítabær, Seneca

Mon, 24 Jun 2024 17:03:00 -0000

Við bryjum þáttinn í félagsíbúð í Þrándheimi. Ole Martin Hafsmo vann til verðlauna fyrir hlaðvarpsþættina Skitbyen sem hann gerði fyrir NRK síðastliðið vor. Lóa hitti hann á útvarpsráðstefnu í Róm í vor og ræddi við hann um þættina sem segja sögu móður hans sem býr í Skítabæ. Fjóla Gerður er nemi við Menntaskólan í Hamrahlíð. Hún hefur áhuga á heimspeki, list og körfubolta. Og í dag flytjum við fyrsta pistilinn hennar í þættinum, sem fjallar um hugmyndir Seneca og hinna stóuspekinganna um ferlið og endatakmarkið. Hljómsveitin Svartþoka var stofnuð á Norðanpaunki fyrir nokkrum árum síðan og vinnur með þjóðleg minni í bland við rökkurbylgju (e. dark wave) í tónlist sinni. Sviðsframkoma sveitarinnar er ritúalísk, þær hella yfir sig blóði, stilla upp hauskúpum og öðrum drungalegum munum, og leika á gítar með kjötöxi svo fátt eitt sé nefnt. Ólöf Rún og Día úr Svartþoku líta við í dag og við ræðum galdurinn í músíkinni, afturgöngur á sveitabæ á Snæfellsnesi og textagerð sem er innblásin af aldagamalli særingaþulu.

Færeysk listsköpun, Svartur svanur, Eric

Thu, 20 Jun 2024 17:03:00 -0000

Trygvi Danielsen er frá Þórshöfn í Færeyjum. Hann fæst við list á mjög breiðum grunni, hann er skáld, kvikmyndagerðarmaður, tónlistarmaður og nemur nú færeyskar bókmenntir við háskólann í Færeyjum. Við hittum Trygva á Stúdentakjallaranum í hádeginu, en þar sýndi hann nýja stuttmynd eftir sjálfan sig og framdi ljóðagjörning. Brynja Hjálmsdóttir, sjónvarpsgagnrýnandi Lestarinnar, rýnir í nýju Netflix-þættina Eric, með Benedict Cumberbatch í aðalhlutverki. Lóa Björk ræðir við Jóhannes Kr. Kristjánsson um nýja danska heimildaþætti, Svartan svan, sem eru í sýningu á RÚV um þessar mundir.

Hlutverk Rásar 1, Þöglar byltingar, Passages

Wed, 19 Jun 2024 17:03:00 -0000

Við byrjum Lestina í dag á naflaskoðun. Við veltum fyrir okkur hlutverki Ríkisútvarpsins og Rásar 1 út frá grein sagnfræðingsins Láru Magnúsardóttur, sem birtist í Skírni á dögunum. Kolbeinn Rastrick, kvikmyndagagnrýnandi Lestarinnar, rýnir í nýjustu kvikmynd leikstjórans Ira Sachs, Passages, sem hefur verið í sýningu í Bíó Paradís nýverið. Þöglar byltingar nefnist stutt leikverk eftir Magnús Thorlacius. Um er að ræða einþáttung sem var fyrst sýndur á faraldstímanum, en verður nú sýndur aftur á Fringe hátíðinni í Reykjavík um helgina.

Trúðurinn Ari Árelíus, ranghugmyndir Cyber, Rúna í jökulsprungu

Tue, 18 Jun 2024 17:03:00 -0000

Myndlistakonan Guðrún Benedikta Elíasdóttir er fædd og uppalin á Höfn í Hornafirði. Á jóladag árið 1976 fór hún með fjölskyldunni sinni upp á jökul í skoðunnarferð og féll ásamt móður sinni í sprungu. Hún er ein þeirra listamanna sem sýna verk sín á myndlistasýningunni nr. 5 Umhverfing á suðausturhorni Íslands. Verkin á sýningunni standa frá Lómagnúpi að Eystrahorni. Joe meðlimur í hljómsveitarinnar Cyber er gestaþáttastjórnandi Lestarinnar í dag. Við frumflytjum lag sem er ábreiða af lagi Britney Spears, Overprotected, og heyrum um nýjasta lag sveitarinnar, dEluSioN, sem fjallar um þráhyggju unglinga fyrir rokkstjörnu. Og við heyrum meira af nýrri íslenskri tónlist. Ari Frank Inguson hóf fyrst að gefa út tónlist undir listamannsnafninu Ari Árelíus árið 2018. Fyrir tveimur árum, sumarið 2022, sendi hann frá sér fyrstu breiðskífu sína, Hiatus Terræ, þar sem þjóðlegum tónum var blandað saman við heimstónlistarstrauma. Nú mun ný plata vera á næsta leiti og fyrsta smáskífan af henni lítur dagsins ljós í næstu viku, samhliða því að Ari leggur upp í svokallaðan sólstöðutúr um landið. Við heyrum hljóðið í Ara, og frumflytjum lagið Look At The Clown.

Útrýming miðbæjarrottunnar og tónleikastaða í Reykjavík

Thu, 13 Jun 2024 17:03:00 -0000

Lestin í dag fjallar um tónleikahald í Reykjavík. Ástæðan er yfirvofandi lokun tónleikarýmisins á Kex-hosteli, sem hefur verið mikilvægt rými fyrir senuna. Við tölum við tónlistarfólk, bókara, bransalið og manneskju hjá borgaryfirvöldum í leit að svörum við spurningunni - hvers vegna verður sífellt erfiðara að halda tónleika í Reykjavík? Lagalisti: Sameheads - Gutl Flaaryr - Eldhús Flaaryr - To be the eyes and the ears and conscience of the creator of the universe (1) Krabba Mane og Bngrboy - Harpan Hasar - Drasl Spacestation - Fokking lagið Gróa - Cranberry

Hugleiðsluþungarokk, Apple gervigreind, sideproject

Wed, 12 Jun 2024 17:03:00 -0000

Af hverju er Elon Musk að hóta að banna Apple vörur í fyrirtækjunum sínum? Við kynnum okkur Apple Intelligence með Hafsteini Einarssyni, lektor við Háskóla Íslands. Hugleiðsla og þungarokk eru fyrirbæri sem eiga kannski ekki mikla samleið á yfirborðinu, en hljómsveitin Osme hefur unnið gagngert með að tvinna þau saman, allt frá stofnun á síðasta ári. Í næstu viku heldur hljómsveitin tólf klukkustunda langa sólstöðutónleika í Sköpunarmiðstöðinni á Stöðvarfirði. Við fáum heimsókn frá Örlygi og Atla í hljómsveitinni Sideproject, en þeir voru að gefa út sína þriðju plötu á dögunum, Sourcepond.

Afturámóti, passamyndir, Birnir & Bríet og Floating Points

Tue, 11 Jun 2024 17:03:00 -0000

Í gær kynntumst við tveimur önnum köfnum sviðslistakonum sem eru í óða önn að setja á svið þó nokkrar nýjar leiksýningar í lok mánaðar. Það sem við náðum ekki að skoða í gær, hins vegar, er rýmið sem verkin verða flutt í, en það er borgarbúum að góðu kunnugt þó það birtist okkur nú í nýrri mynd. Sviðslistafélagið Afturámóti hefur tekið við lyklum að Háskólabíói og opnar dyr sínar að fjölbreyttri leikhússtarfsemi þar á bæ yfir sumarið. Davíð Roach Gunnarsson, tónlistargagnrýnandi Lestarinnar, rýnir í tvær nýjar danstónlistarplötur, eina íslenska, og eina erlenda. Sigurður Unnar Birgisson hefur starfað hjá Passamyndum undanfarin 7 ár. Nú hefur hann sagt starfi sínu lausu. Við ræðum við listamanninn Sigurð á þessum tímamótum, en starf hans hjá Passamyndum hefur blætt inn í listsköpun hans, og listin hefur sömuleiðis sett mark á starfsemi Passamynda. Lagalisti: Nobukazu Takemura - mahou no hiroba Stereolab - Diagonals Fievel Is Glauque - Elsewhere Teitur Magnússon - Bara þú Teitur Magnússon - Kamelgult Birnir, Bríet - Juvenile Birnir - Vogur Birnir, Gus Gus - Eða Birnir, Bríet - Fyrsti dagur endans Birnir, Bríet - Lifa af Birnir, Bríet - Andar-drátt Birnir, Bríet - Millikafli 2 Floating Points - Del Toro Floating Points - Vocoder Floating Points - Birth4000

Charli xcx, Prjónagleði, samtal um klám

Mon, 10 Jun 2024 17:03:00 -0000

Charli xcx gaf út plötuna BRAT síðastliðinn föstudag, og hefur hún vakið mikla lukku hlustenda sem og gagnrýnenda. Hún rammar inn þær flóknu og mótsagnakenndu tilfinningar sem fylgja því að vera 31 árs kona. Eða stelpa. Arnar Ingi Ingason, tónlistarmaður, hlustaði og dýrkaði, hann rýnir í plötuna út frá sjónarhorni pródúsentsins. Af hverju finnst okkur svona óþægilegt að tala um klám þegar allir hafa horft á það? Þessari spurningu og fleirum er varpað fram í einleiknum Þegar við erum ein eftir þær Hólmfríði Hafliðadóttur, leikkonu og Melkorku Gunborgu Brinasdóttur, sviðshöfund. Ást, kynlíf, væntingar, fantasíur, rómantík og klám, eru meðal þema sem verkið rannsakar, en það verður sett á svið í Háskólabíói í sumar. Guðrún Úlfarsdóttir, pistlahöfundur, var á faraldsfæti um helgina og ferðaðist ásamt þremur kynslóðum kvenna úr fjölskyldu sinni til Blönduóss, til að vera viðstödd árlega Prjónagleði þar í bæ.

La Presidenta, Spacestation í draumalandi, (H)andaflug

Thu, 06 Jun 2024 17:03:00 -0000

Claudia Sheinbaum er fyrsti kvenkynsforseti Mexíkó, La Presidenta er hún kölluð. Við hringjum í Elínu Emilsson sem er búsett í Mexíkóborg og heyrum viðbrögð hennar við þessum fréttum. Ef þú ferð aldrei að sofa, þá vaknarðu aldrei. Þetta er þrástef í nýjasta lagi reykjavíkurrokkhljómsveitarinnar Spacestation. Enda er lagið, sem heitir Í draumalandi, samið sem eins konar kvæði til þeirra sem fara aldrei að sofa, heldur eru á vökunni, í draumalandinu. O.N. Sviðslistahópur blæs til yfirtöku á Klúbbi Listahátíðar í Reykjavík í Iðnó á sunnudaginn kemur - 12 klukkustunda dagskrá þar sem táknmálið og menning Döff fólks ræður ríkjum. Hjördís Anna Haraldsdóttir segir frá.

Strákasveitin Spark, framritun í baksýnisspeglinum, KUSK

Wed, 05 Jun 2024 17:03:00 -0000

Við rifjum upp gleymda gersemi úr íslenskri tónlistarsögu, plötuna Lífið er leikur með strákasveitinni Spark, sem kom út árið 2005 þegar meðlimir sveitarinnar voru 10 og 11 ára gamlir. Kolbrún Óskarsdóttir, Kusk, sendi frá sér plötuna Rammar undir lok maímánaðar. Hún lítur við í hljóðveri og segir okkur frá. Þórður Ingi Jónsson sendir okkur línu frá Kaliforníu, hann ræddi um framritunartónlist við DJ_Dave og c_robo_ sem eru búsett þar en verða með tónleika á Radar í Reykjavík annað kvöld ásamt íslenskum listamönnum.

Halla T á TikTok, rýnt í Snertingu, hlustunarpartý með sameheads

Tue, 04 Jun 2024 17:03:00 -0000

Lóa Björk ræðir við Reyni Ólafsson, ungling og sérlegan samfélagsmiðlaráðgjafa Lestarinnar, um frammistöðu nýkjörins foresta Íslands, Höllu Tómasdóttur á TikTok í aðdraganda kosninga. Kolbeinn Rastrick, kvikmyndagagnrýnandi Lestarinnar, rýnir í nýjustu kvikmynd Baltasars Kormáks, Snertingu. Við höldum lítið hlustunarpartý með hljómsveitinni sameheads og hlustum saman á þeirra fyrstu plötu, Tónlykt, sem væntanleg er til útgáfu á föstudaginn kemur.

Skuggasund

Mon, 03 Jun 2024 17:03:00 -0000

Lögregla beitti piparúða á mótmælendur í Skuggasundi þann 31. maí síðastliðinn. Mótmælendur höfðu safnast saman fyrir utan ríkisstjórnarfund til að mótmæla aðgerðarleysi stjórnvalda gagnvart Palestínu. Við heyrum frá þeim sem voru á staðnum. Lesari: Sólveig Hauksdóttir. Tónlist í þættinum er eftir Víf Ásdísar Svansbur, hljóðmaskínu, af plötunni Hljóðmaskína.

Katrín Jakobs klýfur menningarelítuna, kvenleiki og valdastéttir

Thu, 30 May 2024 17:03:00 -0000

Við ætlum að ræða pistil Auðar Jónsdóttur um framboð Katrínar Jakobsdóttur sem hún segir hafa anda elítisma yfir sér. Ragnar Kjartansson hefur svarað pistli Auðar og mikill hiti hefur færst í umræðuna um framboð Katrínar á samfélagsmiðlum út frá þessum greinum. Berglind Rós Magnúsdóttir félagsfræðingur og ástarannsakandi, leggur orð í belg út frá hugmyndum samfélagsins um kvenleika og völd. Svo ræðum við við Nönnu Hlín Halldórsdóttur, heimspeking, um völd, feminisma og nýfrjálshyggju.

Fatlað fólk og forsetaframbjóðendurnir, Glerhúsið og díalektísk efnishyggja

Wed, 29 May 2024 17:03:00 -0000

Við heimsækjum skrifstofur Átaks og ræðum við þau Atla Má og Ingu Hönnu um viðtöl þeirra við forsetaframbjóðendur. Átak er félag fólks með þroskahömlun og í viðtölunum við forsetaframbjóðendur er lögð sérstök áhersla á málefni fatlaðra. Því næst förum við á Vesturgötuna í heimsókn í galleríið Glerhúsið, ræðum við Kristínu Ómarsdóttur, skáld, og myndlistarkonuna Sigrúnu Hrólfsdóttur.

Menntaskóla-reunion, bækur forsetaframbjóðenda, formaður húsfélagsins

Tue, 28 May 2024 17:03:00 -0000

Menntaskólar landsins eru í óða önn að útskrifa nemendur í massavís um þessar mundir. En það sem fylgir þessum árstíma líka fyrir sum okkar, eru útskriftarafmælin, svokölluð menntaskóla-reunion, viðburðir þar sem heilu árgöngunum er boðið á stefnumót við fortíðina. Helgi Grímur Hermannsson býr í fjölbýli og hann er formaður húsfélagsins. Hann er að velta fyrir sér mannlífi milli íbúða, nánd milli veggja. Forsetaframbjóðendur voru beðnir, af Amtsbókasafninu á Akureyri, að mæla með bók. Steinunn Ólína mælti með Passíusálmunum, Katrín Jakobsdóttir með Bréfi til Láru eftir Þórberg. Baldur Þórhallsson valdi hins vegar barnabók eftir Astrid Lindgren, Bróðir minn Ljónshjarta. En hvaða merkingu hefur þetta? Hvernig má skilja þetta? Jóhannes Ólafsson, bókmenntafræðingur og þáttastjórnandi bókmenntaþáttar Rásar 1, Bara bækur, gerir tilraun til þess að greina listann.

Dansdagar, áttavilt átta á Skjaldborg, húsa- og lagasmíðar

Mon, 27 May 2024 17:03:00 -0000

Streetdance, sem væri hægt að þýða sem götudans, þó þetta sé í daglegu tali einfaldlega kallað streetdance, er þema Dansdaga, sem eru nú haldnir á annað sinn. Við kíkjum í heimsókn á Dansverkstæðið og spjöllum við Gígju Jónsdóttur og Liinu Magneu um hátíðina í ár, dansböttl og fjölskylduþerapíu. Ásgeir H. Ingólfsson klárar yfirferð sína á Skjaldborgarhátíð þessa árs. Kári Kresfelder er tuttugu og tveggja ára gamall tón- og húsasmiður sem býr og starfar á Neskaupsstað. Hann er í progg-metal hljómsveit sem heitir Chögma, og vakti verðskuldaða athygli á músíktilraunum núna í vor, en gefur líka út tónlist undir eigin nafni og sendi frá sér plötuna Words á síðasta ári.

Una Schram snýr aftur, 25 ára rapphundar, Lærdómstími ævin er

Thu, 23 May 2024 17:03:00 -0000

Á miðnætti í kvöld kemur út nýtt lag eftir tónlistarkonuna Unu Schram. Una hefur áður sent frá sér þó nokkrar smáskífur, eina stuttskífu og eina blandspólu á árunum 2019 til 2022 og þetta nýja lag er því það fyrsta sem heyrist frá Unu í einhver tvö ár. Það ber titilinn titilinn 1999 (There You Go) og verður frumflutt í útvarpi hér í Lestinni í dag. Rappsveitin XXX Rottweiler hundar hafði mikil og mótandi áhrif á íslenskt rapp uppúr aldamótum, og fögnuðu nú um helgina tuttugu og fimm ára starfsafmæli með stórtónleikum í Laugardalshöll. Davíð Roach Gunnarsson, tónlistargagnrýnandi Lestarinnar, lét sig að sjálfsögðu ekki vanta. Af gefnu tilefni rifjum við upp þátt Eiríks Orra Ólafssonar frá 2009, Lærdómstími ævin er, sem fjallar um stórsöngvarann Jón Þorsteinsson, en Jón féll frá fyrr í þessum mánuði.

Bókverkamarkaðurinn, meiri Skjaldborg

Wed, 22 May 2024 17:03:00 -0000

Bókverkamarkaðurinn í Reykjavík eða Reykjavík Art Book Fair opnar á morgun. Joe Keys og Edda Kristín Sigurjónsdóttir taka á móti okkur í Hafnarhúsinu og segja frá. Ásgeir H. Ingólfsson, menningarblaðamaður og menningarsmyglari, sá allar myndirnar á Skjaldborgarhátíðinni um helgina. Í dag flytur hann okkur fyrri pistil af tveimur um upplifun sína af þessari merku hátíð.

Bíó í beinni, Starafugl

Tue, 21 May 2024 17:03:00 -0000

Joe Bini og Maya Daisy Hawke eru bæði par og samstarfsfélagar, og hafa síðan á tíunda áratugnum fengist við að klippa kvikmyndir. Þau voru heiðursgestir á Skjaldborg í ár og í þætti dagsins kynnumst við þeim betur - ræðum við þau um Grizzly Man og Navalny, myndir sem þau klipptu, og listgreinina sem klippið raunverulega er. Vi[ rifjum upp vefrit um menningu sem var upp á sitt besta fyrir um áratug og hristi rækilega upp í íslenskri menningarumræðu. Lóa Björk ræðir við Eirík Örn Norðdahl um Starafugl.

Hús fundur, Skjaldborg, versta plata í heimi

Thu, 16 May 2024 17:03:00 -0000

Heimildarmyndahátíðin Skjaldborg verður haldin á Patreksfirði í sautjánda sinn um helgina, og við ætlum að hefja Lestina í dag á því að taka stöðuna á skipuleggjendum hátíðarinnar. Guðrún Úlfarsdóttir, pistlahöfundur, fjallar um hljómsveitina The Shaggs. Fyrsta plata þeirra, The Philosophy of the World, kom út seint á sjöunda áratugnum og þykir ýmist meistaraverk, eða ein versta plata allra tíma. Við heimsækjum Gallerý Port sem er flutt í glænýtt húsnæði við glænýja götu í Reykjavík. Gallerý Port er listamannarekið gallerý og um þessar mundir stendur yfir sýning Narfa Þorsteinssonar, Hús fundur.

Hljóðfærasafn Tryggva Hansen, ættarmót, Fallout-rýni

Wed, 15 May 2024 17:03:00 -0000

Tryggvi Hansen hefur um áratuga skeið lagt stund á myndlist, torfhleðslu, og tónlist, en hann er mikill áhugamaður um þjóðhætti, þjóðfræði, sögu og heimspeki. Við kíkjum í heimsókn til Tryggva á Gufunesi, ræðum við hann um lífið og listina, og skoðum hluta úr hljóðfærasafni hans. Brynja Hjálmsdóttir spilaði Fallout tölvuleikinn á sínum tíma. Nú hafa verið gerðir samnefndir sjónvarpsþættir byggðir á leiknum, sem gerast eftir 200 ár og kjarnorkustyrjöld. Brynja rýnir í þættina. Við kíkjum líka í Ásmundarsal og ræðum við Önnu Margréti Ólafsdóttur sem er með opna vinnustofu í Gryfjunni. Hún er að rannsaka ættarmót og vill endilega spjalla við sem flesta um málið. Einnig leitar hún að fólki sem gæti tekið það að vera í ættarmótsnefnd, en hún sér fyrir sér að halda ættarmót næsta sumar.

Stafræna fallöxin, gervigreindarmeðferð, ástin sigrar allt

Tue, 14 May 2024 17:03:00 -0000

Glamúrinn á hinu víðfræga Met Gala-kvöldi í New York í síðustu viku hefur farið öfugt ofan í netverja síðan í síðustu viku. Myndir af stórstjörnum í skrautlegum og íburðarmiklum tískufatnaði fara um miðlana eins og eldur í sinu, og er gjarnan stillt upp andspænis myndum af hryllingi stríðsátaka og hungursneyðar. Nú er kallað eftir því að við blokkerum stjörnur og áhrifavalda á öllum helstu samfélagsmiðlum. Hvers vegna? Baldur og Erla Hlín kynntust í djasshljómfræðitíma í MÍT, og stofnuðu í kjölfarið hljómsveitina Amor Vincit Omnia, sem kemur til með að senda frá sér sitt fyrsta lag á föstudaginn. Við tökum púlsinn á Baldri og Erlu, og frumflytjum lagið. Gervigreindin færist inn á sífellt fleiri svið lífs okkar, það getur bæði vakið spennu og forvitini. Í sumum tilfellum vekur það upp siðferðislegar spurningar eða jafnvel ótta. Í dag er hægt að leita sér hjálpar við andlegum kvillum sínum, sækja meðferð hjá gervigreindarspjallmennum sem hafa þá sérhæfingu að leiða fólk í gegnum allskonar sjálfsvinnu eða þerapíu. Og ein slík þjónusta er á vegum íslendings, Gunnars Jörgens Viggósonar og heitir Heartfelt services.

Baby Reindeer, Hugsanlegur garður

Mon, 13 May 2024 17:03:00 -0000

Bresku Netflix þættirnir Baby Reindeer, úr smiðju skoska grínistans Richards Gadd, hafa verið á allra vörum síðan þeir litu dagsins ljós fyrir rúmum mánuði, enda lang vinsælustu þættirnir á þessari stærstu streymiþjónustu heims. Guðrún Elsa Bragadóttir kemur í heimsókn og ræðir við okkur um þessa athyglisverðu þætti og átökunum sem hafa einkennt umræðuna í kringum þá. Við heimsækjum höggmyndagarð Myndhöggvarafélagsins á Nýlendugötu og ræðum við Agnesi Ársælsdóttur myndlistamann. Hún er hætt að persónugera plöntur. Gestum sýningarinnar Hugsanlegur garður er boðið að stíga inn í plöntufrumu og búa til fræbombu. Og með fræbombunni geta gestir haft áhrif á gróður í borgarlandslaginu. Mort Garson - Swingin' Spathiphyllums Mort Garson - A Mellow Mood for Maidenhair Mort Garson - Symphony for a Spider Plant Harry Nilsson - One The Association - Never My Love Bee Gees - I Started A Joke

Daglega heimsendagangan, Dætur Olfu, aðeins meira um Eurovision

Wed, 08 May 2024 17:03:00 -0000

Við höldum áfram að velta fyrir okkur umræðunni í kringum Eurovision. Á að sniðganga? Eða ekki? Bjarni Daníel rölti út í Kringlu og tók púlsinn á gestum og gangandi. Kolbeinn Rastrick fór að sjá myndina Four Daughters sem nú er sýnd í Bió Paradís, en hún hlaut tilnefningu til óskarsverðlauna í flokki heimildarmynda. Myndin segir sögu mæðgna frá Túnis og er í leikstjórn Kaouther Ben Hania. Í Tjarnabíói annað kvöld fara fram útgáfutónleikar, þar sem plötunni Our Daily Apocalypse Walk verður fagnað, en hún kom út um miðjan september í fyrra. Platan er innblásin af draumadagbók Maríu Carmela, MSEA, sem hún hélt utan um í heimsfaraldrinum - hún kíkti í heimsókn fyrr í dag og sagði frá.

Hamingjan á Instagram, Pan-Arctic Vision, endalokin nálgast

Tue, 07 May 2024 17:03:00 -0000

Olga Maggý Winther og Cristina Agueda eru dansnemar á þriðja ári við Listaháskóla Íslands. Seinna í þessari viku munu þær, ásamt bekkjarfélögum sínum, flytja tvö dansverk á útskriftarsýningu í Laugarnesinu. Þær segja okkur betur frá. Katrín Helga Ólafsdóttir, tónlistarkona, flytur pistil um tónlistarkeppnina Pan-Arctic Vision. Keppnin er svipuð Eurovision í sniði en ólík að því leyti til að hún er yfirlýst pólitísk og hafnar hugmyndum um þjóðríkið og landamæri, en miðjusetur jaðarett þjóðbrot á norðurslóðum. Gerir vera á Instagram okkur hamingjusamari? Er hægt að vera til án þess að eiga Instagram aðgang? Vigdís Hafliðadóttir, grínisti og söngkona hljómsveitarinnar Flott var að skrá sig inn á miðilinn í fyrsta skipti, langt á eftir flestum öðrum. Við leitum svara við þessum stóru spurningum hjá henni.

Vargöld í rappheimum: Drake & Kendrick, list í heita pottinum

Mon, 06 May 2024 17:03:00 -0000

Sjaldan hefur verið jafn mikilvægt að opna Genius.com til að skilja rapptexta, skilja samhengi. Það er beef í rappheimum Vestanhafs, og að þessu sinni eru það Kendrick Lamar og Drake sem fljúgast á. En hvers vegna eiga þeir í útistöðum? Hvað gerðist? Hvar endar þetta? Við kryfjum ríginn milli Drake og Kendrick ásamt Gissuri Ara sem er búinn að vera fylgjast afar grannt með málum. Að einhverju leyti er hundasundið orðið nokkuð hversdagslegt. Ég ranka reglulega við mér og spyr mig: „hvað er ég eiginlega að gera og hvernig á ég að fara að því?“Svo segir í kynningartexta fyrir myndlistarsýninguna “Á tæpasta vaði” sem opnuð var á fimmtudaginn í síðustu viku. Um er að ræða samsýningu sjö ungra listamanna - en það sem er óvenjulegast við þessa sýningu er sennilega staðsetningin. Við höldum út fyrir hvíta veggi gallerýsins, út í bleytuna, í dáðasta almenningsrými þjóðarinnar, sundlaugina. Vesturbæjarlaug nánar tiltekið.

Stúdentamótmæli, Skvíz, Draumar, konur og brauð

Thu, 02 May 2024 17:03:00 -0000

Bandaríkin búa yfir langri og djúpri sögu stúdentamótmæla, og nú stendur yfir sérstaklega áberandi mótmælaalda. Stúdentar víða um landið hafa slegið upp tjaldbúðum og krefjast þess að skólayfirvöld rjúfi tengsl við Ísrael. Emil Dagsson er doktorsnemi í hagfræði, og stundar nú rannsóknir við Brown háskóla í Providence í Rhode Island fylki. Hann fór yfir stöðuna með okkur. Brynja Hjálmsdóttir, sjónvarpsgagnrýnandi Lestarinnar, hefur verið að fylgjast með sjónvarpsþáttunum Skvíz, en um er að ræða nýja örseríu frá Sjónvarpi Símans. Um þessar myndir er myndin Draumar, konur og brauð í sýningu í Bíó Paradís. Myndin fléttar saman viðtölum við leikinn söguþráð; sagan af sýni sem þarf að sækja fyrir Hafrannsóknarstofnun og handrit sem þarf að drífa sig að klára fyrir Sólstöðuhátíð á Arnarstapa, fléttast saman við heimsóknir á kaffihús sem rekin eru af konum víðsvegar um landið.Lóa Björk fór í bíó og ræddi við aðstandendur myndarinnar. Lagalisti: The Beach Boys - Student Demonstration Time Emitt Rhodes - Somebody Made For Me slummi - trsx

Fimm fræknu á Fimmvörðuhálsi, ex.girls klára verkið

Tue, 30 Apr 2024 17:03:00 -0000

Við ætlum í fjallgöngu. Fjallgöngu sem mögulega breytir öllu. Fimm vinkonur, fimm fræknar, fóru yfir Fimmvörðuháls seinasta sumar. Upptakan hefur setið ónsert í tölvunni síðan í júlí í fyrra. En nú er kominn tími til að skoða hvað gerðist þegar Fimmvörðuháls varð að Everest. Hljómsveitin ex.girls er í hópi áhugaverðustu rafsveita Reykjavíkursenunnar, og eftir margra ára vinnu leit fyrsta plata þeirra í fullri lengd dagsins ljós á seinni hluta síðasta árs. Platan heitir Verk og á henni leitast sveitin við að varpa ljósi á þetta mannlega og þetta hversdagslega, þetta grámyglulega, reglubundna, fallega og þetta íslenska. Guðlaugur og Tatjana litu við í hljóðveri í dag til að klára verkið. Lagalisti: Feel - Robbie Williams Tuscan Leather - Drake Jammin'- Bob Marley Buffalo Soldier - Bob Marley Fjallganga - Egill Ólafsson ex.girls - Æð ex.girls - 90 Oktan ex.girls - Hundrað í hættunni ex.girls - Vont er það venst ex.girls - Innri ytri ex.girls - Drepa mann ex.girls - Manneskja ex.girls - Halda áfram

Gullslegnir útlagar, DJ Shadow, listamenn í forsetaframboði

Mon, 29 Apr 2024 17:03:00 -0000

Listafólkið Snorri Ásmundsson og Elísabet Jökulsdóttir eiga það sameiginlegt að hafa boðið sig fram til embættis forseta Íslands. Snorri árið 2004 og Elísabet árið 2016. Elísabet stofnaði Mæðraveldi og fór á puttanum að safna undirskriftum, Snorri lenti í fjölmiðlaskandal sem sneri að fortíð hans. Að gefnu tilefni rifjum við upp framboðstímana. Davíð Roach Gunnarsson, tónlistargagnrýnandi Lestarinnar, fjallar um bandaríska plötusnúðinn DJ Shadow, sem hefur boðað komu sína hingað til lands í sumar. Útlagar eftir Einar Jónsson þykir brautryðjendaverk í íslenskri höggmyndasögu. Verkið hefur staðið við Hólavallakirkjugarð, á horni Hringbrautar og Suðurgötu, í um sextíu ár. Í síðustu viku var styttan spreyuð með gullhúð. Við ræddum málið við Jón Proppé, listheimspeking og gagnrýnanda.

Fórnarlamb í einkaþotu, Vangadans, Hljóðið, Einskonar ást

Wed, 24 Apr 2024 17:03:00 -0000

Hljóðið nefnist ný tónlistarhátíð sem verður haldin í miðbæ Reykjavíkur í fyrsta sinn síðar í vikunni. Viðburðurinn er hugsaður sérstaklega fyrir ungmenni, og skipulagður af þeim Önnu Eir Uggadóttur, Atlas Njálssyni og Hróa Sigríðar sem öll eru í tíunda bekk. Við slógum á þráðinn til þeirra til að forvitnast um framtakið. Á dögunum sendi Taylor Swift frá sér plötuna Tortured Poets Department. Platan sló met á Spotify og var mikið lagt í markaðssetningu hennar. Við veltum fyrir okkur póstfeminisma og fórnarlambinu á einkaþotunni með Katrínu Pálma Þorgerðardóttur. Kolbeinn Rastrick, kvikmyndagagnrýnandi Lestarinnar, rýnir í nýja íslenska kvikmynd, Einskonar ást. Vinirnir Hákon Örn Helgason og Inga Steinunn Henningsdóttir, sviðshöfundar og grínistar, kíktu í heimsókn og sögðu frá uppistandssýningunni Vangadans sem þau verða með í Þjóðleikhúskjallaranum á föstudaginn.

Krakkaveldi x Lestin

Tue, 23 Apr 2024 17:03:00 -0000

Í tilefni að setningu Barnamenningarhátíðar tekur Krakkaveldi við stjórnartaumunum í Lestinni í dag. Væb, Halldóra Geirharðs, Eurovision-sniðganga og pistill um fangelsismál eru meðal þess sem krakkarnir bjóða upp á. Borghildur, Sóley og Margrét tóku viðtal við bræðurna Matta og Hálfdán en saman eru þeir í hljómsveitinni VÆB. Hvað er uppáhalds bragðarefurinn þeirra? Hvernig gengur þeim að vinna saman? Og hver er apinn? Fangelsi eru stofnanir sem ætlað er að refsa og endurhæfa einstaklinga sem hafa framið glæpi. En hver er raunveruleiki málsins? Jakob Friðrik, pistlahöfundur, veltir fyrir sér málefnum fanga í þætti dagsins. Halldóra Geirharðsdóttir er ein ástsælasta leikkona landsins. Yrsu langaði mjög mikið að tala við hana um leiklist og fá hjá henni góð ráð. Nína leiðir umræður um Eurovision og sniðgöngu. Á Ísland að taka þátt í keppninni? Á að meina Ísrael þátttöku? Á maður að fylgjast með? Nína, Yrsa, Jakob og Margrét ræða þessi mál í þaula.

300 ára Kant, ný Tónlistarmiðstöð, krakkar stýra Lestinni

Mon, 22 Apr 2024 17:03:00 -0000

Fáir hafa haft jafnmikil áhrif á vestræna heimspeki og Immanuel Kant, og í dag eru einmitt þrjú hundruð ár frá fæðingu hans. Emma Björg Eyjólfsdóttir og Björn Þorsteinsson heimspekingar líta við í tilefni dagsins. Barnamenningarhátíð hefst í vikunni, og til að fagna því verður umsjón Lestarinnar í höndum Krakkaveldis á morgun. Við heyrum hljóðið í fjórum ungum útvarpsmönnum. Á morgun verður opnuð við Austurstræti ný Tónlistarmiðstöð, sem hefur það markmið að verða einn af hornsteinum íslensks tónlistarlífs. Miðstöðin sameinar undir einum hatti Tónverkamiðstöð, Útón og nýstofnað Inntón. Við kíktum í heimsókn og ræddum við Maríu Rut Reynisdóttur, framkvæmdastjóra miðstöðvarinnar.

Herbergið hennar Tove, rappstyrjöld, Juno Paul

Thu, 18 Apr 2024 17:03:00 -0000

Juno Paul er listamannsnafn tónlitstarmannsins Andra Franz Baldvinssonar, sem skaust fram á sjónarsviðið á síðasta ári. Andri hefur verið áberandi í reykvísku grasrótarsenunni undanfarið, og nú styttist í útgáfu á hans fyrstu plötu. Það standa yfir miklar deilur í rappheimum vestanhafs þessa stundina, en Kendrick Lamar og Drake hafa meðal annars átt í útistöðum upp á síðkastið. Þeir hafa gripið til þess að kveðast á, komið skotum hvor á annan með grimmilegum níðvísum, diss-lögum. Sævar Andri Sigurðarson fer yfir stöðuna og segir frá sögu diss-lagsins. Þórdís Gísladóttir, rithöfundur og þýðandi hefur þýtt tvær bækur eftir danska höfundin Tove Ditlevsen. Um þessar myndir er í sýningu myndin Tove's værelse, í Bíó Paradís, þrúgandi stofudrama byggt á bók eftir Tove. Við ræðum myndina og líf þessarar merkilegu skáldkonu.

Plast út um allt og Einskonar ást

Wed, 17 Apr 2024 17:03:00 -0000

Plast er út um allt, það er allstaðar, nema þar sem við viljum hafa það. Á meðan við þrífum tómatssósuflöskurnar hellist tilgangsleysið yfir. Fólk hvartar yfir flokkunarþreytu, það les enn eina greinina, enn eina skýrsluna, sem sýnir fram á misfellur endurvinnsluiðnaðarins. Í leit að von, í leit að tilgangi, förum við í heimsókn í Plastplan, til að ræða plast við Björn Steinar Blumenstein. En við hefjum þáttinn á því að ræða við leikstjórann Sigurð Anton Friðþjófsson og aðalleikkonu í nýrri kvikymd hans, Eddu Lovísu Björgvinsdóttur. Á föstudag verður kvikmyndin Einskonar ást frumsýnd.

Torfi, þjóðlegur kynusli, salatmeistari í Gerðubergi

Tue, 16 Apr 2024 17:03:00 -0000

Á jarðhæð Borgarbókasafnsins í Gerðubergi standa nokkur glær borð, og á þau hefur verið raðað fjöldanum öllum af eldhúsáhöldum og borðbúnaði. Þessa dagana stendur nefnilega yfir skiptimarkaður, sem er sérstaklega tileinkaður öllu því sem viðkemur eldhúsinu. Bjarni Daníel kynnti sér málið, og græddi nýjan bolla í leiðinni. Guðrún Úlfarsdóttir, pistlahöfundur, sendir okkur hugleiðingu um kynusla í klæðaburði goða og garpa í gegnum tíðina, og framtíð kynhlutlauss þjóðbúnings. Í næstu viku kemur út ný plata frá unga tónlistarmanninum Torfa, í kvöld spilar hann á Upprásinni í Hörpu, og í dag var hann í danstímum í allan dag. Það er nóg að gera. En það kveður við ferskan tón í textum Torfa, þetta eru hinsegin ástarljóð, samin fyrir hinsegin klúbba sem fyrirfinnast varla á Íslandi. Mac DeMarco - Cooking Up Something Good Stirnir - Planta María Baldursdóttir - Eldhúsverkin Fredy Clue - Kärleksvisa Kendrick Lamar - Real David Bowie - Changes Torfi - Mánaðamót Torfi - Eiturlyf Torfi - Ofurhægt Torfi - Örmagna Torfi - Hrifnastur

Kammerkór eða bílskúrsband, fædd kynþokkafull í gær

Mon, 15 Apr 2024 17:03:00 -0000

Júlíus og Þórbergur eru meðlimir í tiltölulega ungum kór í íslensku kór-flórunni, en það er Kammerkórinn Huldur (fallbeygist eins og Hildur). Huldur hefur frumflutt fjöldann allan af nýjum íslenskum verkum undanfarin tæp þrjú ár, enda er í kórnum er nokkur fjöldi upprennandi tónskálda. Við heyrum sögur af kórstarfinu og veltum fyrir okkur muninum á kammerkór og bílskúrshljómsveit. Melkorka Gunborg Briansdóttir, rýnir í hina margverðlaunuðu Poor Things, nýjustu kvikmynd gríska leikstjórans Yorgos Lanthimos með Emmu Stone í aðalhlutverki, útfrá kvikmyndaklisju sem hefur verið kölluð Born Sexy Yesterday eða fædd kynþokkafull í gær. Lagalisti: Kammerkórinn Huldur: Gimbill Titania Ástarraunir Verðandi Auglýsing Vor hinsti dagur er hniginn Tónlist Jerskin Fendrix úr Poor Things K.óla - How much would it change?

Veikindapésarnir, söfn á Instagram, rýnt í GKR 2

Thu, 11 Apr 2024 17:03:00 -0000

Það er einhver bölvaður óþverri að ganga, veikindi, flensur, veirur, kvefpestar og sýkingar á hverju horni. Það er vont að vera lasinn, en verst af öllu eru leiðindin, þegar maður situr aðgerðarlaus uppi í rúmi meðan pestin gengur yfir. Við heyrum hljóðið í nokkrum mishressum veikindapésum. Davíð Roach Gunnarsson, tónlistargagnrýnandi Lestarinnar, rýnir í nýjustu plötu rapparans GKR, sem kom út á dögunum. Á morgun verður haldin ráðstefna á Sjóminjasafninu sem ber yfirskriftina Horft til framtíðar. Á henni munu meistaranemar í hagnýtri menningarmiðlun fjallaum miðlun á vegum safna og stofnana, sýningar, minjasvæði og þjóðgarða. Hera Guðmundsdóttir segir frá sínu erindi sem fjallar um söfn á Instagram. Lagalisti: Mótettukórinn - Veikur maður, hræðstu eigi, hlýddu (upptaka frá 1986) 10cc - You’ve Got A Cold The Beatles - I’m So Tired Aldous Harding - Fever GKR - Tónlist af GKR 2

Raunveruleikaþættirnir Æði gerðir upp, Æði-rýni, teikning fyrir aðgerðarsinna

Wed, 10 Apr 2024 17:03:00 -0000

Lóa fer á rúntinn með Jóhanni Kristófer og Patrek Jaime. Þau spjalla um Æði, það góða, slæma og flókna við að gera þátt um unga menn sem eru að læra að fóta sig í lífinu. Brynja Hjálmsdóttir tekur svo við keflinu og rýni í lokaseríuna af Æði, þá fimmtu, og bregður útaf vananum og gefur þeim stjörnur. En við byrjum á því að kíkja í heimsókn til Ránar Flygenring, á vinnustofuna hennar vestur í bæ.

Svipugöngin að bókasafninu, arfleifð andófsmannsins Kurts Cobain

Tue, 09 Apr 2024 17:03:00 -0000

Í gær voru liðin þrjátíu ár frá andláti einnar skærustu rokkstjörnu síðustu aldar, Kurts Cobain, söngvara, lagahöfundi og forsprakka bandarísku grugg-sveitarinnar Nirvana. Við rýnum í arfleifð þessarar goðsagnakenndu persónu. Af hverju fylgir því svona mikil skömm að fá sekt á bókasafninu? Er það vegna þess að við óttumst dómhörku bókavarðanna? Er það vegna þess að okkur finnst við hafa brugðist? Lóa burðast um með skömm í töskunni, bók sem hún er búin að vera með að láni síðan í nóvember. Lagalisti: Nirvana - Smells Like Teen Spirit Nirvana - Come As You Are Nirvana - Drain You Nirvana - About A Girl Nirvana - Lithium The Magnetic Fields - The Book Of Love

Kántrí á Cowboy Carter, hvað á barnið að heita?

Mon, 08 Apr 2024 17:03:00 -0000

Í nafnaveislu í Hafnarfirði um helgina, yfir kaffibolla, aspasbrauðrétt og marengstertu, vakna hugleiðingar um nöfn og nafngiftir. Hvað á barnið að heita - og af hverju? Við heyrum alls konar sögur af alls konar nöfnum. Við ræðum við kántrí tónlistarmanninn Axel O sem hefur náð langt í kántrí senunni í Texas, Axel O, og Önnu Marsibil Clausen, um nýútkomna plötu Beyoncé, Cowboy Carter. Fyrsti singúll plötunnar, Texas Hold’em er kántrílag, en hvað með restina af plötunni? Lagalisti: Tyler, The Creator, YoungBoy Never Broke Again, Ty Dolla $ign - WUSYANAME Milkhouse - Say My Name Eminem - My Name Is Spilverk þjóðanna - Hvað á barnið að heita? Beyoncé - Jolene Beyoncé - 16 Carriages Beyoncé - Amen Beyoncé - Texas Hold’em

Maðurinn á bakvið Blanksy, niðurgangur internetsins, Söngkeppni framhaldsskólanna

Thu, 04 Apr 2024 17:03:00 -0000

Hver er Blanksy? Og hverjum datt í hug að búa til karakteri sem lspreyjar tölfræði um aðstæður öryrkja á bíla hjá áhrifavöldum? Við ræðum við Einar Ben hjá Bien og veltum fyrir okkur stafrænni markaðssetningu og vitundarvakningum á TikTok. Við heyrum endurflutt innslag Kristjáns Guðjónssonar frá því í fyrra, um hugtakið Enshittification. Við bregðum okkur í heimsókn í Hitt Húsið í Elliðaárdal, þar sem undirbúningur fyrir Söngkeppni framhaldsskólanna er í fullum gangi þessa dagana. Marinó Lilliendahl framkvæmdastjóri keppninnar, og Embla María Möller Atladóttir, forseti Sambands íslenskra framhaldsskólanema, segja okkur frá.

Kennslustund í fagurfræði, máttur myndasögunnar

Wed, 03 Apr 2024 17:03:00 -0000

Einar Valur Másson er formaður Íslenska Myndasögusamfélagsins, ÍMS, sem var stofnað síðla árs 2019 með það fyrir augum að hefja myndasöguformið til vegs og virðingar hér á landi. Við fáum að vera fluga á vegg í kennslustund í fagurfræði í MH. Þar eru nemendur í umræðutíma að velta fyrir sér listaverkinu, listamanninum og sköpunarferlinu. Stórar spurningar, stórar hugmyndir og róttækar skoðanir. Eru allir listamenn? Hver ákveður hvað er listaverk? Hver ákveður hvað þér finnst flott? Flipper’s Guitar - Groove Tube Nourished By Time - Hell Of A Ride Water From Your Eyes - Buy My Product Kæra sumar - Dóri DNA

3 Body Problem og Rómeó hjarta Júlía

Tue, 02 Apr 2024 17:03:00 -0000

Vinsælasta þáttaröðin á íslenska Netflix síðan fyrir páska, er átta þátta sería sem nefnist 3 Body Problem - Þriggja hnatta vandinn. Hér er á ferðinni aðlögun á fyrstu bókinni af þremur úr margrómuðum vísindaskáldsagnaflokki, Remembrance of Earth’s Past eftir hinn kínverska Cixin Liu. Ingi Markússon, rithöfundur og trúarbragðarfræðingur, er mikill aðdáandi þessara bóka. Svo kíkjum við í heimsókn á æfingu í Borgarleikhúsinu. Íslenski dansflokkurinn er að æfa sýninguna Rómeó hjarta Júlía, eftir þær Ernu Ómarsdóttur og Höllu Ólafsdóttur. Verkið var frumflutt í október 2021 á Stóra sviði leikhússins, nú á að setja það upp á Nýja sviðinu, færa áhorfendur nær, nær vessunum, öskrunum og ástinni.

Lestin vaknar & hugsjónaskáldskapur Octaviu E. Butler

Wed, 27 Mar 2024 17:03:00 -0000

Við höldum áfram að rýna í hugarfarsbreytingar og tískustrauma á samfélagsmiðlum. Við ræðum nú við hlaðvarpsþáttastjórnandann Bergþór Másson, um feminisma, meninisma, andleg málefni og peninga. Allt sem þú snertir - breytirðu; allt sem þú breytir - breytir þér; breytingin er hinn eini varanlegi sannleikur; guð er breytingin sjálf. Nokkurn veginn svona gætum við þýtt eitt fleygasta vers bandaríska rithöfundarins Octaviu E. Butler, sem birtist í bókinni Parable Of The Sower frá 1993. Um er að ræða dystópíska vísindaskáldsögu sem á í óþægilegu samtali við okkar samtíð, og hefst sumarið 2024. Lagalisti: Ike White - Changin’ Times Dorothy Ashby - Come Live With Me Erik Bo Jonsson & The Northern Lights - This Time Around Apples - Time For Me To Go

GDRN finnur sig, Aldrei fór ég suður-áhrifin, rappari frá St. Louis

Tue, 26 Mar 2024 17:03:00 -0000

Við hringjum vestur á Ísafjörð og ræðum við Matthildi Helgadóttur Jónudóttur. Hún er ein þeirra fjölmörgu Ísfirðinga sem gera það kleift að tónlistarhátíðin Aldrei fór ég suður, verði að veruleika. GDRN, Guðrún Ýr Eyfjörð, sendi frá sér nýja plötu í síðustu viku, Frá mér til þín. Platan er poppuð og hress. Hún varð til skömmu eftir fæðingarorlof Guðrúnar. Á því tímabili fattaði hún að henni er slétt hvað öðrum finnst. Að lokum heyrum við í Þórði Inga Jónssyni, sem ræddi nýverið við rapparann 3300 Grim frá St. Louis.

Vondi hirðirinn, vorið, Lucky Lo

Mon, 25 Mar 2024 17:03:00 -0000

Vondi hirðirinn eru nýjir þættir úr smiðju Friðgeirs Einarssonar sem frumfluttir verða um Páskana á Rás 1. Við spjöllum við hann um hluti og tiltekt og drasl. Konráð sonur hans er með í för, kominn í páskafrí. Við rifjum líka upp innslag frá árinu 2019, þar sem Eiríkur Guðmundsson veltir fyrir sér vorinu. Var íslenska vorið fundið upp í Kaupmannahöfn? Kemur vor á Íslandi? Eru fjórar árstíðir? Að lokum segir Katrín Helga Ólafsdóttir okkur frá Lucky Lo, tónlistarkonu sem hún heldur mikið upp á.

Falsspámenn, tónlistarunnandinn Marc, rýnt í Dune: Part 2

Thu, 21 Mar 2024 17:03:00 -0000

Lóa opnar Biblíuna og rifjar upp Guð sem hún lærði um í Sunnudagaskólanum. Hvað á hann sameiginlegt með þeim Guð sem er í tísku á samfélagsmiðlum núna. Guð sem er minnst á í sömu andrá og vöðvar og völd? Kolbeinn Rastrick, kvikmyndagagnrýnandi Lestarinnar, fór á Dune: Part 2 og rýnir nú í verkið. Marc Wilde er þýskur tónlistaráhugamaður, sem skrifar greinar fyrir veftímaritið Kaput í hjáverkum. Í gær tók hann viðtal við Bjarna Daníel, sem verður hluti af umfjöllun hans um íslensku tónlistarsenuna - en í dag snerum við hlutverkunum við. Lagalisti: Kim Gordon - I’m A Man Robin Ward - Dream Boy Spacestation - Fokking lagið Mammút - Prince Kvikindi - Úthverfi Trailer Todd - Skjálfhent Adrianne Lenker - Free Treasure

Bandaríkjaher á tónlistarhátíð, spjallmenni vill ekki hvítt fólk, Helgi lærir að kaupa skó

Wed, 20 Mar 2024 17:03:00 -0000

Nýtt spjallmenni Google, Gemini, varð óvænt að að bitbeini í menningarstríðinu. Ástæðan var sú að spjallmennið virtist varla vera fært um að framleiða myndir af hvítu fólki. Við reynum að skilja af hverju og fáum fleiri fréttir af gervigreind. Tónlistarhátíðin South By Southwest eða SXSW fór fram í borginni Austin í Texas um helgina sem leið, og hefur verið haldin þar árlega síðan 1987. Í ár vakti athygli að fjöldi listafólks ákvað að sniðganga hátíðina vegna tengsla hennar við bandaríska herinn og vopnaframleiðandann RTX (áður Raytheon), sem hefur bein tengsl við Ísraelsher. Helgi Grímur Hermannsson hefur lengi haft þann ósið að kaupa sér alltaf of stóra skó. Hann veltir fyrir sér því sem við lærðum aldrei á barnsaldri, og því sem við lærðum kannski en reyndist svo vera tóm vitleysa.

Tannlæknastofan, upphaf ræflarokksins, leikhúsfólk framtíðar

Tue, 19 Mar 2024 17:03:00 -0000

Í úthverfi í Kópavogi er lítil tannlæknastofa, sem Bjarni Daníel hefur heimsótt reglulega frá þriggja ára aldri. Við heimsækjum tannlæknastofunna í Lestinni í dag. Þessa daganna stendur sviðslistahátíðin Reykjavík Cringe Festival yfir. Hún fer fram í Listaháskóla Íslands og á henni eru útskriftarverk Sviðshöfunda sýnd. Við ræðum við þrjá nemendur sem eiga öll eftir að frumsýna, leikhúsfólk framtíðarinnar, og ræðum leikhús, er það í krísu? Sævar Andri Sigurðarson, tónlistarmaður og einn af pistlahöfundum Lestarinnar, segir frá áhrifamiklum tónleikum bresku nýbylgjusveitarinnar The Stranglers hér á landi seint á áttunda áratugnum. Lagalisti: DRINKS - Blue From The Dark A.C. Marias - Just Talk

Vampírur á Músíktilraunum og Björk, að sjálfsögðu

Mon, 18 Mar 2024 17:03:00 -0000

Nú á laugardaginn var íslenska leikritið And Björk of course sýnt í síðasta skipti í Samkomuhúsinu á Akureyri, að minnsta kosti í bili. Næst á dagskrá er að setja verkið upp í Borgarleikhúsinu, eftir Páska. Verkið er skrifað af Þorvaldi Þorsteinssyni rithöfundi, leikskáldi og myndlistarmanni, frumsýnt árið 2001 í leikstjórn Benedikts Erlingssonar. 2004 kom út sjónvarpsmynd, þá var leikstjórn í höndum Lárusar Ýmis Óskarssonar. Og nú er verkið í höndum leikstjórans Grétu Kristínar Ómarsdóttur. Rúm tuttugu ár eru liðin, hvað hefur breyst? Við ræðum sértrúarsöfnuði og ákallið í verkinu við leikstjórann Grétu og leikkonuna Maríu Hebu Þorkelsdóttur sem fer með hlutverk Ástu í verkinu. En við byrjum í Hörpu. Það var margt um dýrðir í Norðurljósasal Hörpu síðastlðið laugardagskvöld á Úrslitakvöldi Músíktilrauna, sem haldnar voru í fertugasta sinn í ár, fjörutíu og tveimur árum eftir að þessi merka hátíð var fyrst sett á laggirnar 1982. Sigurhljómsveitin í ár heitir Vampíra, og leikur nístingskaldan, gotneskan svartmálm.

Fjölheimar, karlmennska á TikTok, hvenær drepur kona mann?

Thu, 14 Mar 2024 17:03:00 -0000

Við förum í heimsókn í FB og ræðum við sérstakan samfélagsmiðlaráðgjafa Lestarinnar, fatahönnunarnemann Reyni Ólafsson, Við ræðum algórythmann, fyrir-þig síðuna á TikTok, karlmennskuímyndir og hljóð sem borga fyrir mannúðaraðstoð. Við höldum áfram að ræða myndina Anatomy of a Fall eða fallið er hátt. Að þessu sinni er það fræðikonan Berglind Rós Magnússdóttir sem veltir vöngum yfir henni. Elín Halldórsdóttir hefur verið iðin við tónsmíðar og tónlistarútgáfu undanfarin ár, og hafa nokkur laga hennar hlotið mikla hlustun á streymiveitum, þó mest erlendis. Nýjasta plata Elínar nefnist The Multiverse, fjölheimurinn, fyrirbæri sem hún hefur mikinn áhuga á. Lagalisti: Brenda Ray - Sweet Romance Cleo Sol - Don’t Let Me Fall Elín Halldórsdóttir - The Fairy Queen Elín Halldórsdóttir - The Multiverse Jóhanna Björg M. Írisardóttir - Sorgarsöngur Sædísar (úr Ævintýri Sædísar skjaldböku) Elín Halldórsdóttir - Under Your Skin Elín Halldórsdóttir - Stay Healthy Elín Halldórsdóttir - Save The Children Elín Halldórsdóttir - Love Key

Dune: Part Two, Íslensku tónlistarverðlaunin og verðlaunahátíðir

Wed, 13 Mar 2024 17:03:00 -0000

Hver er bestur í tónlist? Er það sá sem getur spilað flóknasta gítarsólóið, snúnustu selló-svítuna? Eða hraðasta trommutaktinn? Er það höfundur margslungnasta eða jafnvel lengsta tónverksins, eða söngvarinn sem kemst upp á hæsta flaututóninn? Eða er það sá sem selur flestar plötur - nær mestum fjölda spilana á streymiveitum? Alla þessa þætti getur reynst erfitt að mæla, en þó eru haldnar hátíðir víða um heim um þessar mundir ár hvert, verðlaunahátíðir sem leitast við að lyfta því upp sem þótti skara fram úr á nýliðnu tónlistarári. Við mælum okkur mót við framkvæmdarstjóra Nexus til þess að ræða Dune: Part Two. Finnst Dúnu aðdáendum myndin góð? Hverju úr bókinni er sleppt? Hvaða áhrif hefur það á söguna? Lagalisti: Björk, Rosalía - Oral Kári - Something Better ex.girls - Manneskja hist og - Umlíðun Sleepyhead - Passion Pit

Hvítur feminismi, þjóðlagahryllingur, Elvis-brúðkaup

Tue, 12 Mar 2024 17:03:00 -0000

Vatnið brennur er nýjasta skáldsaga Gunnars Theodórs Eggertssonar. Hér er á ferðinni tónlistarhrollvekja sem kannar samband tónlistar og ofbeldis, meðal annars, og er innblásinn að hluta af framsækinni sænskri þjóðlagatónlist frá áttunda áratugnum. Hjalti Freyr Ragnarsson pistlahöfundur varð nett stressaður þegar hann las fréttir um að það ætti að banna Elvis-eftirhermur í hjónavígslum í Las Vegas. Á Alþjóðlegum baráttudegi kvenna þann 8.mars síðastliðinn var haldinn ganga og samstöðufundur fyrir Palestínu. Af því tilefni ætlum við að velta fyrir okkur hvítum feminisma. Eru konur ekki frjálsar fyrr en allar konur eru frjálsar. Sólveig Ásta Sigurðardóttir þekkir sögu þessa hugtaks. Lagalisti: Pugh Rogefeldt - Här Kommer Natten Spjärnsvallet - Pojkarna Anders Rosen & Roland Keijser - Springlek

Fall hjónabandsins, siðfræði fjallgarða, tónleikabrölt

Mon, 11 Mar 2024 17:03:00 -0000

Við rennum yfir helstu sigurvegara á Óskarnum og svo beinum við sjónum okkar að verðlaunahafanum í flokkinum besta handrit. Það er franska kvikmyndin Anatomy of a Fall, Anatomie d'une chute eða Fallið er hátt. Við veltum fyrir okkur hjónaböndum og kynjajafnrétti, valdi og réttarhöldum og gluggum af tilefni í bókina Communion: The Female Search for Love eftir bell hooks. Guðrún Úlfardóttir er landvörður og landfræðinemi og þekkir vel siðfræði fjallgarða. Við fáum að heyra um líkin á Everest og mannætur. Það hefur verið vísir að vori í lofti í Reykjavík síðustu daga, dagarnir lengri, bjartari og örlítið hlýrri - og það sama má segja um tónleikalíf borgarinnar, helgin sem leið var alla vega mjög viðburðarík. Bjarni Daníel sá þó nokkuð af hljómsveitum hér og þar í bænum á föstudaginn var.

Erfitt væb í Söngvakeppninni + besta myndin á Óskarnum

Thu, 07 Mar 2024 17:03:00 -0000

Við förum yfir atburðarrásina í kringum Söngvakeppnina og þau ólíku sjónarmið sem takast á hvort sniðganga eigi keppninna eða ekki. Við ræðum líka kynþáttafordómana í kommentakerfinu í kjölfar keppninnar og upplifun tveggja kvenna af erlendu bergi af því, þeirra Miriam Petru og Kristínar. Eru kynþáttafordómar að aukast eða eru þeir einungis sýnilegri? Og yrði Bashar Murad einhverntímann nógu íslenskur til þess að sigra Söngvakeppnina? Að lokum fáum við lokapistil í Óskarsyfirferð Pálma Freys, hann fer yfir flokkinn besta myndin.

Gummi Emil í köldum potti, No Other Land, Pálmi sér loks Poor Things

Wed, 06 Mar 2024 17:03:00 -0000

Við byrjum í bakgarðinum hjá líkamsræktarfrömuðinum Guðmundi Emil sem hefur vakið athygli fyrir áhugaverð myndbönd á samfélagsmiðlum. Og þar höldum við áfram að velta fyrir okkur víkingum og tilhneigingu ungs fólks til að líta til fortíðar eftir svörum við vandamálum nútímans. Pálmi Freyr Hauksson var staddur á ferðalagi í Marokkó og átti í stökustu vandræðum með að sjá kvikmyndina Poor Things til að geta fjallað um hana í Óskarsyfirferð Lestarinnar. Nú hefur hann hins vegar séð myndina, og í dag fer hann yfir flokkinn Besta leikkona í aðalhlutverki. No Other Land nefnist ný heimildarmynd sem var frumsýnd á Berlinale kvikmyndahátíðinni núna í febrúar. Hún er framleidd af palestínskum og ísraelskum kvikmyndagerðarmönnum, og fjallar um hernumið fjallaþorp á Masafer Yatta svæðinu á Vesturbakkanum. Myndin hefur vakið mikið umtal í kjölfar frumsýningarinnar, ekki síst vegna ræðu sem aðstandendur hennar fluttu þegar þeir tóku á móti verðlaunum fyrir bestu heimildarmynd á hátíðinni en myndskeið af þessari ræðu hefur farið mikinn á samfélagsmiðlum nýverið.

Söngvaskáld á SoundCloud, Taugadeildin, Natatorium rýni

Tue, 05 Mar 2024 17:03:00 -0000

Kolbeinn Rastrick, kvikmyndarýnir Lestarinnar, rýnir í Natatorium, fyrstu mynd leikstjórans og handritshöfundarins Helenu Stefánsdóttur í fullri lengd. Á vefsíðunni SoundCloud þrífst blómlegt samfélag ungra söngvaskálda sem eru við það að brjóta sér leið upp á yfirborðið. Sigríður Langdal er ein þeirra. Þórður Ingi Jónsson mælti sér mót við meðlimi Taugadeildarinnar. Um er að ræða goðsagnakennda nýbylgjusveit sem hefur haft mikil áhrif á jaðarrokk hér á landi þrátt fyrir afar stuttan feril. Lagalisti: neonme, Ilmur - Hvers vegna varst’ ekki kyrr? Pálmi Gunnarsson - Hvers vegna varst’ ekki kyrr? SoundCloud samtíningur hljodmaskinavif - kyrrð (desember lag nr. 19) Steinka - skolasund Stirnir - Mörgæsastrætó Einakróna - Stella Laglegt - þessi á rennur til sjávar (voice memo demo) róshildur - keyra/bremsa Laglegt - sárið (voice memo demo) Einakróna - safnast upp (í mér) hljodmaskinavif - uppí rúmi (desember lag nr. 22) Lúkas - Project 12 HáRún - Enda alltaf hér (upptaka af Músíktilraunum 2022) Laglegt - sarið (voice memo demo) Taugadeildin - Lög af samnefndri stuttskíf

Ósýnilegt landslag framtíðar, sjónarhorn Skúla, True Detective

Mon, 04 Mar 2024 17:03:00 -0000

Invisible Landscapes, ósýnilegt landslag, nefnist nýleg heimildamynd eftir tékkneska leikstjórann Ivo Bystřičan. Myndin byggir á vettvangsupptökum og umhverfishljóðum, og varpar fram spurningum um það sem hljóðin í kringum okkur hafa að segja um framtíðina. Um er að íslenskt-tékkneskt samstarfsverkefni, en einn af Íslendingunum sem tóku þátt í gerð myndarinnar er Pan Thorarensen. Hann stendur fyrir sýningu á myndinni í plötubúð Smekkleysu við Hverfisgötu í Reykjavík á fimmtudaginn kemur. Brynja Hjálmsdóttir rýnir í fjórðu þáttaröð bandarísku sjónvarpsþáttanna True Detective, sem voru að stórum hluta teknir upp hér á landi. Erna Kanema Mashinkila sendir okkur fjórða þátt úr pistlaröð sinni, Sjáumst og heyrumst, og ræðir að þessu sinni við Skúla Isaaq Quase.

Natatorium, dapurleg danstónlist, The Zone Of Interest

Thu, 29 Feb 2024 17:03:00 -0000

Natatorium er ný íslensk kvikmynd í leikstjórn Helenu Stefánsdóttur. Myndin skartar Ilmi Maríu Arnarsdóttur í aðalhlutverki, dóttur Helenu og Elinu Petersdóttur, sem leikur vægast sagt furðulegu ömmu hennar. Myndin er fjölskyldu-sálfræðitryllir og gerist öll inni í sama húsinu. Um er að ræða fyrstu mynd Helenu í fullri lengd. Nína Solveig Andersen gaf út sína fyrstu plötu undir nafninu Lúpína í upphafi síðasta árs, og á miðnætti í kvöld kemur út önnur smáskífan af væntanlegri annarri plötu hennar. Lestin býður upp á útvarpsfrumflutning á laginu. Kolbeinn Rastrick rýnir í nýja mynd leikstjórans Jonathan Glazer - The Zone of Interest.

Víkingar vakna, gítarkaup & stofutónleikar, Strik Studio

Wed, 28 Feb 2024 17:03:00 -0000

Víkingar vakna - er frasi og jafnvel lífsspeki Guðmundar Emils Jóhannssonar, einkaþjálfara, en hann er betur þekktur sem Gemil. Og þessa lífsspeki boðar hann á samfélagsmiðlum af fullum krafti. Hann er vöðvatröll og brennur heitt fyrir heilsurækt. Og hann vill að víkingar vakni. En hvað eru víkingar og er eftirsóknarvert að líkjast þeim? Við hefjum þá rannsókn á samtali við Þóri Jónsson Hraundal. Katrín Helga Ólafsdóttir, tónlistarkona og pistlahöfundur, er búsett í Kaupmannahöfn. Þar hefur hún verslað þungarokksgítara og húsgögn á sölusíðu á netinu, og haldið stofutónleika heima hjá sér. Bankastræti 12 er eitt af þekktustu húsum miðbæjarins, en þar hefur Prikið verið til húsa síðan um miðja síðustu öld. Á síðasta ári var ráðist í töluverðar breytingar á húsinu, en efri hæð þess hýsir nú nýja hönnunarstofu sem nefnist Strik Studio. Við kynnumst starfsemi Striks og skoðum okkur um á þessari sögufrægu efri hæð. Lagalisti: Gemil - Víkingar Sly & The Family Stone - If It Were Left Up To Me Hand Habits - No Difference Haruomi Hosono, Mac DeMarco - Boku Wa Chotto

Hrægammar Kanyes, Club Zero

Tue, 27 Feb 2024 17:03:00 -0000

Í rúmar tvær vikur hefur tónlistarmaðurinn Logi Pedro Stefánsson verið að hlusta á og melta nýjasta listaverk Kanye West, plötuna Vultures 1 sem hann gaf út ásamt Ty Dolla $ign. Platan er sjálfútgefin og trónir á toppi vinsældarlista. En hvaða siðferðilegu klemmur fylgja því að vera Kanye West aðdáandi? Club Zero er níunda kvikmynd Austurríska leikstjórans Jessicu Hausner. Í myndinni fylgjumst við með hópi nemenda við alþjóðlegan heimavistarskóla sem skrá sig í róttækan næringarfræðikúrs hjá hinni undarlegu Ungfrú Novak. Markmiðið er að stunda meðvitað át eða “conscious eating” - sem gengur í grófum dráttum út á að borða minna. Við ræðum myndina við Tinnu Guðjónsdóttur, sem situr í stjórn Félags fagfólks um átraskanir og vinnur töluvert með ungmennum með átraskanir í starfi sínu sem hjúkrunarfræðingur á BUGL. Lagalisti: Lög af Vultures 1 Markus Binder - Gum Markus Binder - Auto Markus Binder - Moodrum Frank Ocean - Self Control

Von sem varð að ágætis byrjun, Kvæðakórinn, misheppnaðar bíóferðir

Mon, 26 Feb 2024 17:03:00 -0000

Linus Orri Gunnarsson Cederborg er kórstjóri og einn stofnenda Kvæðakórsins. Kórinn samanstendur af ungu fólki sem hefur metnað fyrir því að setja íslenskan kvæðasöng í samhengi við samtímann. Pálmi Freyr Hauksson setti sér eitt markmið á ferðalagi sínu um Norður-Afríku: að fara í bíó og sjá nýjustu kvikmynd gríska leikstjórans Yorgos Lanthimos, myndina Poor Things með Emmu Stone í aðalhlutverki. Þetta hefur ekki gengið sem skyldi. Blaðamaðurinn og nú rithöfundurinn Svanur Már Snorrason hefur nýlokið við skrif bókarinnar …það besta sem guð hefur skapað… Von sem varð að Ágætis byrjun – Sagan af Sigur Rós. Bókin fer yfir sögu fyrstu ára sveitarinnar. Lagalisti: Kvæðakórinn - Þegar allt vill angra mann Björn Friðsriksson - Flaskan þjála léttir lund (SÁM 87/1310 EF) Þursaflokkurinn - Stóðum tvö í túni Savanna tríóið - Það er svo margt Þrjú á palli - Efemía Kvæðakórinn - Tálið margt þó teflum við Kruklið - GP-91/2015A Linus Orri - Lífs við stjá Melodia Kammerkór - Ljósið kemur langt og mjótt Þrjú á palli - Ólafur Liljurós Kvæðakórinn - Tálið margt þó teflum við The Flaming Lips - Riding To Work In The Year 2025 (You're Invisible Now) Jerskin Fendrix - Bella Sigur Rós - Leit að lífi (endurunnið af Plastmic) Sigur Rós - Avalon Sigur Rós - Svefn G-Englar

Strump, Varði fer á vertíð, erjur Capotes og svananna

Thu, 22 Feb 2024 17:03:00 -0000

Magnús Axelsson er stundum kallaður Maggi Strump, eftir safnplöturöð sem kom út á hans vegum á tíunda áratugnum. Brynja Hjálmsdóttir, sjónvarpsrýnir Lestarinnar, rýnir í nýja þætti Ryans Murphy um erjur rithöfundarins Trumans Capote og svananna svonefndu. Varði fer á vertíð nefnist umdeild kvikmynd frá 2001. Bíótekið býður upp á sjaldgæfa sýningu á myndinni í Bíó Paradís á sunnudaginn, og í tilefni af því ræðir Lóa Björk um hana við Arnar Eggert Thoroddsen. Lagalisti: Dýrðin - Popp & Co. Kókópöffs - Ást við fyrstu og einu sýn I am round - Guð er eitthvað Sjálfsfróun - Bölvað vors land Mósaík - Sjáandi Kvartett Ó. Jónsson & Grjóni - Þú kemur með mér Opp Jors - Jói Gumma (eine kleine kántrý mix) Curver - Evening Star Paul & Laura - Little Wet Ball Il Nuovo Baldur - Ils Ont Une Belle Skoda Tilburi - Panic Needle The Johnstones Family Orchestra - Þessi maður eltir mig um allt Margo Guryan - Kiss & Tell

Unaðsdalur Kiru Kiru, Laurie Anderson á TikTok

Wed, 21 Feb 2024 17:03:00 -0000

Unaðsdalur hlýtur að vera í hópi fegurstu örnefna Íslands og það er því kannski engin furða að Kristín Björk Kristjánsdóttir, Kira Kira, hafi valið það sem nafn á tíundu breiðskífu sína sem kom út á dögunum. En tenging Kristínar við Unaðsdal nær út fyrir fegurð nafnsins því hún á ættir að rekja þangað. Við skoðum hljóðbrot sem er vinsælt á samfélagsmiðlinum TikTok um þessar mundir, þar sem listakonan Laurie Anderson kemur við sögu. Lóa Björk ræðir málið við Berglindi Maríu Tómasdóttur. Lagalisti: Kira Kira - Angantýra Kira Kira - Ljósbrá Kira Kira - Blessast Kira Kira - The Night At The Lighthouse P1 Kira Kira - Blíða, staðfasta afl Kira Kira - Kúra Kúra Kira Kira - Trúnó & Trausti Kira Kira - Love In Such A Way That The Person You Love Feels Free Laurie Anderson - O, superman Laurie Anderson - Born, never asked Laurie Anderson - Strange perfumes Diabolus in Musica - Rúmba í baði

Innviðir illskunnar, Hvalasöngur, dansarinn Luis

Tue, 20 Feb 2024 17:03:00 -0000

Hvers vegna er þetta orð 'innviðir' út um allt núna? Hvers vegna eru vinstrimenn farnir að tala eins og hægrimenn í útlendingamálum? Við rýnum í orð Kristrúnar Frostadóttur með Eiríki Bergmann. Anahita Babaei komst í fréttir á síðasta ári þegar hún dvaldi í þrjátíu klukkustundir í mastri hvalveiðiskips í mótmælaskini. Hún tilheyrir samtökunum Hvalavinir en þau, auk Ungra Umhverfissinna, standa fyrir viðburðinum Hvalasöngur í Tjarnarbíói á laugardaginn kemur. Erna Kanema Mashinkila hefur upp á síðkastið flutt pistla og viðtöl sem tengjast birtingarmyndum litaðra íslendinga á leiksviðum og víðar. Að þessu sinni, í þriðja þætti af Sjáumst og heyrumst, ræðir hún við dansarann Luis Lucas. Olga Guðrún Árnadóttir, Ólafur Haukur Símonarson - Það er munur að vera hvalur Mac DeMarco - Change The World (Eric Clapton Cover) Alex G - Whale Cocteau Twins - Whales Tails Jessica Pratt - Life Is

Ízleifur, heterótópía vitavarðarins, afþreyingargildi mannshvarfa

Mon, 19 Feb 2024 17:03:00 -0000

Við ræðum við ritstjóra hlaðvarpa hér á Rúv, sem vinnur þessa dagana að nýjum þáttum sem fjalla um hvarf Jóns Þrastar Jónssonar í Dyflinni árið 2019, í samhengi við vinsældir svokallaðra True-crime hlaðvarpa. Hvernig skal gera gott hlaðvarp sem fjallar um mannshvarf? Og hvað ber að varast? Guðrún Úlfarsdóttir býr og starfar í húsi sem er lífsbjörg fólks sem hún mun aldrei hitta; hún er vitavörður. Á dögunum kom út fyrsta sólóplata Ízleifs, en hann hefur verið afkastamikill pródúser í hipphopp senunni um nokkurra ára skeið. Við hringjum til Berlínar og skyggnumst bak við tjöldin hjá Ízleifi. Lagalisti: Mukka - Sunday Solo Volume 3 Elori Saxl - Moss II Uriel Villalobos - Tloque Nahuaque Ízleifur - 10 Djöflar Ízleifur - Og hvað? Ízleifur - Síminn dauður Ízleifur, GDRN - Ekki bíða Ízleifur - Þegar allir eru farnir Ízleifur, Daniil - Bossed Up

Lyktarsafnið, LungA kveður, Fullt hús

Thu, 15 Feb 2024 17:03:00 -0000

Við kíkjum á fimmtu hæð Grófarhússins og kynnum okkur Lyktarsafnið sem er hluti af Stofunni, sem er verkefni í Borgarbókasafninu. Þar hittum við þau Juan Camilo Roman Estrada og Dögg Sigmarsdóttur. Listahátíðin LungA var haldin í fyrsta sinn á Seyðisfirði sumarið 2000, og hefur verið stólpi í flóru menningarviðburða á sumrin hér á landi síðan. Í ár verður hátíðin haldin í tuttugasta og fimmta, en jafnframt, síðasta sinn. Við fáum að heyra ástæðurnar fyrir því að skipuleggjendur hafi ákveðið að setja punkt. Kolbeinn Rastrick, kvikmyndarýnir Lestarinnar, fór að sjá Fullt hús í bíó, nýja íslenska kómedíu úr smiðju Sigurjóns Kjartanssonar. Lagalisti: Peter Ivers - Eighteen and Dreaming Teitur Magnússon - Allt líf The Free Design - Love You K.óla - Bless Bless TSS - Þér ég ann

Football Manager, Damo Suzuki og CAN, Besti leikari í aðalhlutverki

Wed, 14 Feb 2024 17:03:00 -0000

Japanski tónlistarmaðurinn Damo Suzuki féll frá á dögunum, 74 ára að aldri, en hann var líklega þekktastur sem söngvari hinnar áhrifamiklu þýsku súrkálsrokksveitar CAN á fyrri hluta áttunda áratugarins. Magnús Tryggvason Eliassen lék á tónleikum með Suzuki í Reykjavík árið 2012. Á næstunni mun Pálmi Freyr Hauksson fara yfir tilnefnda í helstu verðlaunaflokkum Óskarsverðlaunanna. Í dag skoðar hann flokkinn Besti leikari í aðalhlutverki. Football Manager er afar vinsæll tölvuleikur og ekki alls ólíklegt að fótboltaaðdáandi í lífi þínu spili hann, jafnvel mjög mikið. Orri Fannar Þórisson er ötull spilari leiksins, og komst í fréttir á dögunum eftir að hann var ráðinn sem þjálfari Knattspyrnufélags Vesturbæjar. Lagalisti: CAN - Vitamin C CAN - Father Cannot Yell CAN - Mushroom CAN - Paperhouse CAN - Vitamin C CAN - Peking O CAN - Spoon Damo Suzuki & Black Midi – Live at the Windmill Brixton Sucks to be you, Nigel - Splitta G-inu Spilverk þjóðanna - Orðin tóm

Skært lúðar hljóma, blaðamaðurinn Jakob Bjarnar

Tue, 13 Feb 2024 17:03:00 -0000

Við höldum áfram umfjöllun um íslenskar grasrótarsafnplötur sem við hófum í síðustu viku. Á árunum 1987-1991 stóð Erðanúmúsík, rassvasafyrirtæki Dr. Gunna, fyrir útgáfu á safnplöturöðinni Snarl. Blaðamaðurinn Jakob Bjarnar býður í kaffi á kaffistofu á Suðurlandsbrautinni. Við ræðum við hann um blaðamennsku og hvaða ógnir steðja að starfsgreininni. Lagalisti: Kátir piltar - Feitar konur Kátir piltar - Heyrðu Kátir piltar - Killerinn Sogblettir - 5. gír Snorra-Gissur Gylfason frá Bólu - Dóp & Kaffi The Daisy Hill Puppy Farm - Napalm Baby Gult að innan - Gefðu mér frið Daisy Hill Puppy Farm - Heart Of Glass (Blondie Cover) Parror - Partý Sykurmolarnir - Skalli Paul & Laura - Heilagur maður Afródíta - Taktu mig Karíus 16 Eyrnahlífabúðir - Betri maður Bless - Sunnudagamánuður Kanye West, Ty Dolla $ign - Carnival

Cyber, Á láði og legi, ferðataska Kim Gordon

Mon, 12 Feb 2024 17:03:00 -0000

Við kíkjum í bollukaffi til hljómsveitarinnar Cyber og veltum fyrir okkur hvað hefur breyst síðan hljómsvetin var stofnuð í MH, líklega árið 2012. Vinirnir Sigurgeir og Almar bjuggu til nýtt borðspil, sem heitir Á láði og legi, við heyrum allt um það. Og svo hlustum við á nýtt lag með Kim Gordon. Cyber - starry night Cyber - I'm yo new stepmom Cyber - The Event Cyber - PORN STARR Cyber - NO CRY Spilmenn Ríkínís - Strengleikar Spilmenn Ríkínís - Eitt sinn fór ég yfir Rín Spilmenn Ríkínís - Fyrstu vordægur Spilmenn Ríkínís - Syng mín sál Spilmenn Ríkínís - Bóndans dóttirin Spilmenn Ríkínís - Urtagarðurinn Spilmenn Ríkínís - Listhúsakvæði Kim Gordon - Bye Bye Kim Gordon - Paprika Pony Kim Gordon - Sketch Artist

Joni & Helga Möller, ástarbréf, grasrótarsafnplötur

Thu, 08 Feb 2024 17:03:00 -0000

Við fáum ástsæla tónlistarkonu í heimsókn til þess að ræða aðra ástsæla tónlistarkonu. Þær hófu tónlistarferla sína á sama hátt, með kassagítar sem þær kenndu sér sjálfar á. Að troða upp á kaffihúsum og börum, ein á Íslandi en hin í Kanada. Það líður senn að Valentínusardeginum, degi elskenda, og Guðrún Úlfarsdóttir er að velta fyrir sér ástinni. Hún flytur okkur pistil um eitthvað: bréf, frímerki, minningar, og ást sem felst í orðum og hlutum. Hvað er safnplata? Tímahylki? Ljósmynd af tónlistarsenu? Við heyrum fyrsta innslag af nokkrum um íslenska grasrótarsafnplötuútgáfu frá níunda áratugnum til dagsins í dag. Lagalisti: Joni Mitchell - Both Sides Now (At Newport) David Bowie - Letter To Hermione Gia Margaret - Lakes múm - Prophecies & Reversed Memories Múzzólíní - Dýrin í Hálsaskógi Egó - Breyttir tímar (úr Rokk í Reykjavík) Sigur Rós - Hoppípolla Of Monsters And Men - Little Talks California Nestbox - Anna í Grænuhlíð Tiny Cali Girls - Friðarsúludans Dr. Gunni - Jóhann risi Vonbrigði - Mannskepnur Fan Houtens Kókó - Sundmaðurinn S.H. Draumur - Sveifluháls WAMA EMA - Let’s Dancc Ást - Listamenn

Torgið, tvöföld meðvitund, skátauppgjör

Wed, 07 Feb 2024 17:03:00 -0000

Sigríður Halldórsdóttir ræðir við okkur um nýja sjónvarpsþætti í dagskrá RÚV, umræðuþættina Torgið. Í gærvköldi fór þriðji þáttur í loftið og snerist hann um málefni innflytjenda og flóttafólks. Yfirskrift þáttarins var inngilding. Málefnið passaði vel við daginn, sem hófst á skólaverkfalli Hagskælinga, sem héldu niður á Austurvöll með kröfubréf í 6 liðum. Erna Kanema Mashinkila heldur áfram að velta fyrir sér birtingarmyndum í örþáttaröðinni Sjáumst og heyrumst. Að þessu sinni er hún með hugan við tvöfalda meðvitund. Patrekur Björgvinsson var eitt sinn skáti, en verður hann ávalt skáti?

Nytjamarkaðurinn, Marvaða, rýnt í Andrésblað

Tue, 06 Feb 2024 17:03:00 -0000

Við byrjum á því að gera okkur ferð á nytjamarkað í Kópavogi og spyrjum viðskiptavini stóru spurningarinnar, hverju ertu að leita að? Hjalti Freyr Ragnarsson nældi sér í nýjasta Andrés Andar-blaðið á dögunum. Hann rýnir í gripinn. Marvaða Creations er sköpunarkjarni og tónlistarútgáfa sem hóf störf í Reykjavík á síðasta ári. Arnbjörg María Danielsen segir okkur frá starfseminni. Lagalisti: neonme - Yet again Kónguló, neonme - The Water In Me Varna GL - Pilarngar neonme - Princess Varna GL - Celebration neonme - Wait Jonathan Hodge - Airwaves Kamiya - MU Cristal World Brain - The Pangaean Anthem

Demó-dagar við Rafstöðvarveg, Húsó, er gott að fyrirgefa?

Mon, 05 Feb 2024 17:03:00 -0000

Í dag var opnað fyrir skráningu í Músíktilraunir 2024. Í aðdraganda keppninnar í ár verður boðið upp á svokallaða demó-daga, þar sem ungu tónlistarfólki gefst kostur á að taka upp demó af lögunum sínum með aðstoð starfsfólks. Brynja Hjálmsdóttir, sjónvarpsrýnir Lestarinnar, hefur verið að horfa á Húsó, nýja íslenska þætti sem eru í sýningu á RÚV. Er alltaf gott að fyrirgefa? Hvað hafa valdatengsl með fyrirgefningu að gera? Og hvað er fyrirgefningarlíkan Nýja-testamentisins. Elín Pjetursdóttir er doktorsnemi í heimspeki í Háskóla Íslands og hún er að skoða fyrirgefningarkröfuna sem hún telur hafa aukist eftir seinni bylgju #MeToo. Lagalisti: Jakobínarína - This Is An Advertisement Mammút - Rauðilækur Dúkkulísurnar - Svart-hvíta hetjan mín BKPM - Bílalag 1 (Yaris) Juno Paul - Brokeboi Fókus - Stalker Einakróna - safnast upp (í mér) Benni Hemm Hemm & Kórinn - Valið er ekkert Beyoncé - Sorry Laufey - From The Start

Mennirnir sem ég elska, Justice, áköf mæðrun

Thu, 01 Feb 2024 17:03:00 -0000

Eftir vægt dramakast í líkamsræktarstöð í gærkvöldi fór Bjarni Daníel að hugsa um alla mennina sem hann elskar, en hefur hægt og rólega verið að fjarlægjast. Davíð Roach, tónlistargagnrýnandi Lestarinnar, rýnir í feril franska raftvíeykisins Justice í aðdraganda plötu þeirra Hyperdrama, sem er væntanleg til útgáfu með vori. Við endurflytjum innslag Lóu Bjarkar frá því á síðasta ári, þegar hún ræddi við Auði Magndísi Auðardóttur og Önnudís Gretu Rúdólfsdóttur, fræðikonur á menntavísindasviði Háskóla Íslands, um hugtakið áköf mæðrun. Lagalisti: Trúbrot - My Friend And I Mannakorn - Gamli góði vinur Alan Parsons Project - Old And Wise Justice - Generator Justice - Genesis Justice - Let There Be Light Justice - Phantom pt 2 (soulwax remix) Justice - One Night / All night Justice - D.A.N.C.E. Simian Mobile Disco - Hustler Vitalic - My Friend Dario Justice vs, Simian - We Are Your Friends Dolly Parton - Coat Of Many Colors

Krýsuvíkurleiðin, Secret Solstice, hafnar.haus í Mengi

Wed, 31 Jan 2024 17:03:00 -0000

Það hefur verið svolítið vont veður undanfarið. Í dag fóru margir fyrr heim úr vinnu vegna veðurs, alla vega hér á skrifstofunni okkar. Veðrið spilar líka stórt hlutverk í lífi Grindvíkinga um þessar mundir; veðrið og færð á vegum. Sævar Andri Sigurðarson, tónlistarmaður, hefur verið að velta fyrir sér tónlistarhátíðinni Secret Solstice sem fór fram í Laugardalnum árin 2014-2019, en á dögunum bárust fréttir af því að bandaríska thrash-metal hljómsveitin Slayer hefði sigrað dómsmál gegn aðstandendum hátíðarinnar. Hafnar.concert series er tónleikaröð sem José Luis Anderson hefur skipulagt í samstarfi við Hafnar.haus og tónleikastaðinn Mengi. Við kynnum okkur málið og kynnumst jafnframt tónlistarkonunni Ronju Jóhannsdóttur. Lagalisti: Slayer - War Ensemble SSSól - Vertu þú sjálfur SOPHIE - Face Shopping Belle & Sebastian - If You’re Feeling Sinister Slayer - War Ensemble Andervel - Canción de cuna Knackered - chatbot slang ronja - 240p ronja - fast-feedforward

Chicanas, sjónsteypa handa alþingismönnum, Pitchfork á dánarbeðinu

Tue, 30 Jan 2024 17:03:00 -0000

Nýtt skrifstofuhúsnæði Alþingis, Smiðjan, sem hönnuð er af Studio Granda, hefur vakið nokkuð umtal upp á síðkastið. Sér í lagi sjónsteypan og vír, sem eru áberandi í byggingunni. Við mælum okkur mót við Óskar Örn Arnórsson, arkitekt og skoðum húsið. Þórdís Nadia Semichat pistlahöfundur veltir fyrir sér tískufyrirbæri sem á rætur að rekja til Bandarískra kvenna af mexíkóskum uppruna. Fyrr í þessum mánuði bárust fréttir af því að bandaríska veftímaritið Pitchfork, sem um tæplega þriggja áratuga skeið hefur ötullega sinnt umfjöllun um nýja tónlist, myndi sameinast lífstílstímaritinu GQ. Sameiningin hefur verið umdeild meðal tónlistargrúskara en við fáum einn slíkan, Árna Matthíasson, til að rýna í fréttirnar með okkur. Lagalisti: Murders - John Frusciante BELLA - BREESE Lalo Guerrero - Marihuana boogie Cypress Hill - Latin Lingo SadGirl - Active & Attractive The Flaming Lips - Race For The Prize Sonic Youth - Nevermind (What Was It Anyway) Sufjan Stevens - Decatur, or, a round of applause for your Step-mother Radiohead - Idioteque

Engar tjaldbúðir, að lýsa íþróttaleik, hver erum við?

Mon, 29 Jan 2024 17:03:00 -0000

Hver er kúnstin við að lýsa íþróttaleik? Lóa er að velta því fyrir sér vegna þess að hún fékk það verkefni að lýsa klifurmóti í kvöld. Þorkell Gunnar Sigurbjörnsson og Gunnar Birgisson, íþróttafréttamenn á RÚV, miðla þekkingu sinni á íþróttalýsingum. Tjaldbúðir sem hafa staðið á móti Alþingishúsinu við Austurvöll í rúman mánuð voru felldar í síðustu viku. Kyrrsetumótmælunum sem þær hýstu er þó hvergi nærri lokið. Við heyrum fimmta og síðasta þátt örseríu Önnu Marsibil Clausen frá 2022, Á samviskunni. Íslensk yfirvöld hafa aldrei beðist afsökunar á eða beinlínis viðurkennt að hafa hafnað gyðingum í seinni heimsstyrjöldinni sökum menningarlegs uppruna þeirra. Hvort vegur þyngra, orð eða gjörðir? Lagalisti: Sabreen - On Man Kanye West - Selah

Djöfullegur flautuleikur, þættir um Sigga Hakkara, palestínskar myndir í Bíó Paradís

Thu, 25 Jan 2024 17:03:00 -0000

Þættirnir A dangerous boy sem fjalla um Sigurð Þórðarson, eða Sigga hakkara, fóru nýlega í sýningu á Stöð 2. Ættingjar eins þolanda Sigurðs, sem er dæmdur kynferðisbrotamaður, lýstu yfir mikilli óánægju með þættina og sérstaklega atriði í þeim þar sem Siggi fer að leiði drengsins, sem tók sitt eigið líf árið 2016. Við ræðum þetta og þau álitamál sem tengjast þáttunum við Aðalstein Kjartansson, blaðamann Heimildinnar, og Hrafnhildi Gunnarsdóttur, heimildamyndagerðakonu. Sunnudaginn 28. janúar fer fram fyrsta sýning ársins hjá Bíótekinu, samstarfsverkefni Kvikmyndasafns Íslands og Bíó Paradís, en um er að ræða úrval kvikmynda frá Palestínu; tvær stuttmyndir síðdegis og tvær myndir í fullri lengd þegar líður á kvöld. Við ræðum við Ester Bíbí Ásgeirsdóttir, verkefnastjóra Kvikmyndasafnsins. The Piper er nýjasta kvikmynd leikstjórans Erlings Thoroddsen, en hún byggir á þýsku þjóðsögunni um rottufangarann frá Hameln. Kolbeinn Rastrick, kvikmyndagagnrýnandi Lestarinnar, rýnir í myndina. Fairuz - Aloula King Crimson - I Talk To The Wind

Skoska bókin Poor Things, sjáumst og heyrumst, af hverju er Ísland svona fátækt?

Wed, 24 Jan 2024 17:03:00 -0000

Fyrir helgi opnaði ný sýning í Nýlistasafninu, sem ber titilinn Af hverju er Ísland svona fátækt? Í sýningunni er nýjum verkum Sæmundar Þórs Helgasonar stillt upp í samtali við valin verk úr safneign safnsins og einlægum spurning um fátækt á Íslandi velt upp. Kanema Mashinkila er nýr pistlahöfundur í Lestinni og í dag flytur hún okkur sinn fyrsta pistil úr nýrri seríu, Sjáumst og heyrumst, þar sem hún veltir fyrir sér birtingarmyndum í sviðslistum. Og úr leikhúsinu færum við okkur yfir í bíó og bókmenntir. Á dögunum fór Poor Things í leikstjórn Yorgos Lanthimos í sýningu í íslenskum bíóhúsum. En að baki myndinni liggur frábær bók, frá árinu 1992, eftir skoska höfundinn Alisdair Gray. Ingibjörg Ágústsdóttir, dósent í breskum bókmenntum 19. og 20. aldarinnar hitti Gray út í Glasgow á sínum tíma. Við spjöllum við hana um muninn á bókinni og bíómyndinni.

Tæknispá 2024, tjaldbúðir á helgum stað, sá sem sagði nei

Tue, 23 Jan 2024 17:03:00 -0000

Við förum á Austurvöll í heimsókn í tjalbúðirnar og ræðum við mótmælendur sem hafa reist þar tjaldbúðir, sem óvíst er hvort fái að standa áfram. Benni Hemm Hemm er gestur Önnu Marsibilar Clausen í fjórða þætti af Á samviskunni. Að lokum rýnum við í tæknispá fyrir árið 2024, sem Hjálmar Gíslason, framkvæmdastjóri, birti í Heimildinni á dögunum. Lagalisti Al Fajer - Rubbama John Friusciante - Song to sing when I'm lonely

Lúna, tími heimilisþrifa, Á milli

Mon, 22 Jan 2024 17:03:00 -0000

Við ræðum við Tyrfing Tyrfingsson leikskáld um nýtt verk hans, Lúna, sem frumsýnt var í Borgarleikhúsinu á dögunum. Verkið var orðið umdeilt löngu fyrir frumsýningu, vegna þess að í titli þess var nafn manns sem hlotið hefur dóm fyrir kynferðisbrot, verkið hét áður Kvöldstund með Heiðari snyrti. Guðrún Úlfarsdóttir er nýr pistlahöfundur í Lestinni. Í sínum fyrsta pistli veltir hún fyrir sér sambandi heimilisþrifa við línulega, kapitalíska tímaskynjun. Í október opnaði nýtt listamannarekið gallerý við Ingólfsstræti í miðbæ Reykjavíkur - Á milli. Katerina Spathi er ein þeirra sem sjá um rýmið. Lagalisti: Norah Jones - Unchained Melody Giovanni Venosta - Woman in Late The cleaners from venus - I fell in love with a cleaner Sault - Air Donnell Pitman - Burning Up

Bölvunin, Eurovision-mótmæli, Frönsk kvikmyndahátíð

Thu, 18 Jan 2024 17:03:00 -0000

Tæplega 550 íslenskir tónlistarmenn hafa skrifað undir undirskriftarlista þar sem RÚV er hvatt til að sniðgganga Eurovion taki Ísrael þátt í keppninni. Í dag var fékkst það svo endanlega staðfest frá EBU að Ísrael yrði með í keppnni. Töluverð umræða hefur skapast um málið og við tókum stöðuna á mótmælendum fyrir utan Útvarpshúsið í dag. Anna Margrét Björnsson hjá Franska sendiráðinu á Íslandi fer yfir dagskrá Frönsku kvikmyndahátíðarinnar sem hefst í kvöld í Bíó Paradís. Brynja Hjálmsdóttir, skáld, fjallar um nýútkomna seríu Nathan Fielder og Benny Safdie, sem skartar þeim og Emmu Stone í aðalhlutverki. Lagalisti: Systur - Með hækkandi sól Celebs - Dómsdags dans Olga Guðrún, Lay Low - Myndin hennar Lísu Guided By Voices - As We Go Up We Go Down Sting - Shape Of My Heart

Bananaskólinn, vínlaus lífstíll, gegnumsýrður fartölvuspuni

Wed, 17 Jan 2024 17:03:00 -0000

Við spjöllum við þá Vilhjálm Yngva Hjálmarsson og Örlyg Steinar Arnalds um hljómsveitina Glupsk, sem mætti lýsa sem gegnumsýrðum fartölvuspuna. Gunnar Hersveinn, heimspekingur, ræðir kosti vínlaus lífstíls og Katrín Helga Ólafsdóttir segir okkur frekari fréttir af færeysk-danska listamanninum Goodiepal.

Trúnó með einhleypum, þrjár vikur á Austurvelli, þau sem fengu að vera

Tue, 16 Jan 2024 17:03:00 -0000

Við ætlum að byrja á ástarleit og einmanaleika, opnum stefnumótaforritið Tinder og förum á trúnó með einhleypu fólki sem hefur notað netið í makaleit. Og rannsóknarspurningin er eftirfarandi: virkar Tinder? Árið 1938 fékk Melitta Urbancic leyfi til að koma til Íslands með börnin sín þrjú þar sem maðurinn hennar, tónlistarmaðurinn Viktor Urbancic, beið þeirra. Ferðalagið reyndist háskaför en áratugum síðar kom í ljós hversu hætt fjölskyldan var komin í raun, jafnvel þegar hún taldi sig komna í skjól. Palestínskir mótmælendur hafa nú dvalið í tjöldum við Alþingishúsið á Austurvelli í þrjár vikur samfleytt. Við tökum stöðuna á tjaldbúðunum. Lagalisti: Rihanna - Love On The Brain El Fanoun - Marj Ibn Amer

Eldgosadagbækur, tómatastelpur og möndlumömmur, nýleg íslensk tónlist

Mon, 15 Jan 2024 17:03:00 -0000

Við fáum að heyra hvernig undanfarinn sólarhringur hefur verið í lífi þeirra Teresu, Siggeirs og Andreu, en þau eiga öll heimili í Grindavík. Facebook-hópurinn Nýleg íslensk tónlist var settur á fótinn í desember 2020. Birgir Örn Steinarsson, Biggi Maus, heldur úti spilunarlista á Spotify undir sama nafni, enda er hann einn virkasti meðlimur hópsins. Didda Flygenring, grafískur hönnuður, hefur verið að velta fyrir sér internetinu. Skömmu fyrir áramót færði hún okkur pistil um internetið sem framlengingu á heilanum, en í dag pælir hún í því hvernig spegla megi persónuleika okkar í algrímum samfélagsmiðla á borð við TikTok og Instagram. Lagalisti: Lorde - Mood ring Ókindarhjarta - Dystópíski draumurinn Dýrðin - Brottnumin Ástrún - Blómabreiða Ari Árelíus - Sumar gleymist

Gervigreindarhljóðfæri, Anyone But You, Bachelor-klúbburinn

Thu, 11 Jan 2024 17:03:00 -0000

Intelligent Instruments Lab er rannsóknarhópur við Listaháskóla Íslands sem fæst við að rannsaka samband gervigreindar og tónlistar. Jack Armitage, tónlistarmaður og nýdoktor við rannsóknarstofuna, segir okkur frá snjöllum hljóðfærum á borð við prótó-langspilið og dórófóninn, sem nota algóritma til að bregðast við spilamennsku hvers og eins hljóðfæraleikara. Kolbeinn Rastrick, kvikmyndagagnrýnandi Lestarinnar, fjallar um rómantísku gamanmyndina Anyone But You sem var frumsýnd hér á landi í síðustu viku. Hekla Elísabet Aðalsteinsdóttir og Emilía Antonsdóttir Crivello tilheyra klúbbi kvenna sem hefur hist vikulega undanfarin fjögur ár til að horfa á sjónvarpsþættina The Bachelor. Lagalisti: Kira Kira, Eyjólfur Eyjólfsson - Gjafir Kairos Eydís Kvaran - Lampinn Egill Sæbjörnsson - Free Again

Looksmaxx, mogg og mew, Goodiepal-jafnan, Apex Anima

Wed, 10 Jan 2024 17:03:00 -0000

Hvað er að looksmaxxa? Er dónalegt að mogga? Virkar að mewa? Hvað þýða þessi orð? Við fáum Reyni Ólafsson, 16 ára nema við Fjölbrautarskólann í Breiðholti til að hjálpa okkur að skilja ný hugtök sem hafa náð vinsældum á TikTok. Katrín Helga Ólafsdóttir fjallar um tónlistarmanninn Goodiepal. Hann er ættaður frá Danmörku og Færeyjum og stofnaði nýverið hljóðfærabókasafn í Þórshöfn. Við förum í heimsók til Unnar Andreu Einarsdóttur, listakonu, en hún gefur út tónlist undir nafninu Apex Anima. Hún sendi frá sér sína fyrstu breiðskífu í nóvember á síðasta ári, Elf FO.

Jelena Ciric, síðasti kexpakkinn, að lýsa kvikmynd

Tue, 09 Jan 2024 17:03:00 -0000

Sturla Sigurðarson, myndlistar- og tónlistarmaður, flutti til Berlínar síðasta sumar. Þar varð hann sér úti um sérkennilegt starf: að tæma dánarbú. Við heyrum sögur af vettvangi og veltum fyrir okkur hvað verður um alla hlutina sem við sönkum að okkur, hvort það sé hægt að finna merkingu í handahófskenndum munum af heimilum ókunnugra. Una María Magnúsdóttir er að vinna í því að verða gjaldgeng í samfélagi kvikmyndaáhugafólks. Í dag veltir hún því fyrir sér hvernig við lýsum kvikmyndunum sem við elskum. Jelena Ciric sendi frá sér stuttskífuna Shelters Two síðastliðið haust, í kjölfar Shelters One sem kom út árið 2020. Jelena segist á plötunum tveimur hafa gert tilraun til þess að búa sér til heimili þar sem hún tilheyrir alveg 100 prósent. En Jelena er fædd í Serbíu, uppalin í Kanada og bjó á Spáni og í Mexíkó áður en hún flutti til Íslands. Við ræðum tónlist, blaðamennsku og goðsagnir við Jelenu ?iri?. Lagalisti: Sun City Girls - Black Orchid Stirnir - A.I. Horse Jacob Tanaka - SIP Connie Converse - Chanson Innocent Arthur Russell - I Couldn't Say It To Your Face KUSK, Óviti - Loka augunum Jelena Ciric - Inside Weather Jelena Ciric - Other Girls Jelena Ciric - Rome

Golden Globes, geimveruteknó, tjaldbúðirnar, Katrín læknir

Mon, 08 Jan 2024 17:03:00 -0000

Við rennum yfir helstu sigurvegara Golden Globes verðlaunanna, sem fram fóru í Hollywood í gær. Barbie sem hlaut flestar tilnefningar, sópaði fáum verðlaunum að sér. Sigurvegarar gærkvöldsins voru Oppenheimer í leikstjórn Martin Scorsese og Poor Things úr smiðju Yorgos Lanthimos. Um helgina kom fjöldi fólks saman á Austurvelli og talið að á fimmta tug manna hafi varið aðfaranótt sunnudags í tjaldbúðunum sem þar hafa staðið í tæpar tvær vikur. Við höldum áfram að kynnast tjaldbúunum og ræðum við íslenska aðgerðasinna sem hafa tekið þátt í mótmælunum. Svo heyrum við annan þátt úr örseríunni Á samviskunni sem Anna Marsibil Clausen framleiddi 2022. Í þessum þætti verður fjallað um Katrínu Thoroddsen lækni. Hjalti Freyr Ragnarsson valdi bestu íslensku geimveruteknólögin frá árinu sem var að líða.

Jól í Grindavík, norrænir rafstraumar, ársuppgjör Davíðs Roach

Thu, 04 Jan 2024 17:03:00 -0000

Síðan að Grindavík var rýmd þann 11. Nóvember höfum við flutt regluglega hljóðdagbækur nokkurra íbúa bæjarins hér. Í dag fáum við að heyra hvernig jól og áramót voru hjá þeim Siggeiri, Teresu og Andreu. Í gær var fyrsti þáttur nýrrar þáttarraðar, Nordic Beats eða norrænir rafstraumar, sýndur á Rúv. Þorsteinn Hreggviðsson, eða Þossi, útvarpsmaður á Rás 2, er þulur þáttarins. Davíð Roach, tónlistargagnrýnandi Lestarinnar, fer skýrt og skilmerkilega yfir árið 2023 í tónlist.

Stirnir, tjaldbúðirnar, lífin sem Íslendingar hafa á samviskunni

Wed, 03 Jan 2024 17:03:00 -0000

Stirnir Kjartansson hefur verið virkur í íslensku indí-senunni undanfarin ár. Hann er meðlimur í nokkrum fjölda hljómsveita, meðal annars Trailer Todd en gefur einnig út tónlist undir eigin nafni. Sóló-plötur Stirnis eru nú fjórar talsins og hafa aðallega komið út á bandcamp en nýjasta platan hans nefnist Apple pie and <3 the razor. Við höldum áfram að kynnast mótmælendum frá Palestínu sem dvelja um þessar mundir í tjaldbúðum beint á móti Alþingishúsinu við Austurvöll í svokölluðum kyrrsetumótmælum og krefjast þess að fjölskyldumeðlimum þeirra, sem enn eru á Gaza, verði veitt hæli á Íslandi á grundvelli fjölskyldusameiningar. Í kjölfarið heyrum við fyrsta þátt í örseríu Önnu Marsibil Clausen, Á samviskunni, sem var fyrst flutt hér í Lestinni í upphafi 2022 - serían fjallar um þann fjölda fólks á flótta frá Þýskalandi í aðdraganda seinni heimsstyrjaldarinnar sem reyndi að sækja um hæli á Íslandi en fékk iðulega neitun. Lagalisti: stirnir - yureioskdcvnbvcxsodifhdnsdkcmv stirnir - I Don't Know If I'm Gonna Get It Right stirnir - the brick wall Trailer Todd - ég vil ekki stirnir - Skjálfhent stirnir - fucales Riad Awwad, Hanan Awwad and Mahmoud Darwish - Palestinian Riad Awwad, Hanan Awwad and Mahmoud Darwish - Intifada

Gervigreindar Hemmi Gunn, tjaldbúðir á Austurvelli, tónleikabrölt

Tue, 02 Jan 2024 17:03:00 -0000

Katrín Helga Ólafsdóttir gerði sér ferð á þrenna tónleika milli jóla og nýjárs, hún kíkti í Pipumessu í Tóma rýminu, Vetrarkyrrð á jólum í Landakotskirkju og Kickstart the new year á vegum samlagsins Rask. 'Þetta verður eins og skólaleikrit sem fjallar um vinsælustu krakkana í árganginum og er skrifað af þeim og leikið af þeim,' sagði Jón Trausti Reynisson á Heimildinni í gær. Við hefjum Lestina á nýju ári á fyrstu menningarátökum ársins, sem snúast iðulega um áramótaskaupið. Er nóg að það sé fyndið? Og hvað þarf það að vera annað? Nína Richter og Ásgeir Ingólfsson rýna í skaup ársins 2023, sem og gestir og gangandi á bókasafni Kringlunnar. Lestin heimsækir litlar tjaldbúðir sem reistar voru á Austurvelli milli jóla og nýjárs, beint á móti alþingishúsinu. Í tjöldunum hefur safnast saman flóttafólk frá Palestínu og stuðningsmenn þeirra, fólk sem á það sameiginlegt að hafa búið á Íslandi í einhvern tíma, en á fjölskyldu á Gaza.

Áramótauppgjör

Thu, 28 Dec 2023 17:03:00 -0000

Víðsjá og Lest fara saman yfir árið 2023

Lestin: topp 5 mest spilað

Wed, 27 Dec 2023 17:03:00 -0000

Kristján og Lóa fara yfir mest spiluðu þætti Lestarinnar á árinu 2023.

Hugsurðurinn Antonio Negri allur, vondar jólagjafir

Thu, 21 Dec 2023 17:03:00 -0000

Bjarni Daníel fer á stúfanna í Kringlunni og veltir fyrir sér vondum jólagjöfum. Viðar Þorsteinsson, heimspekingur, segir frá ítalska heimspekingnum Antonio Negri, sem lést í desember. Hann er einn þeirra hugsuða sem hefur haft hvað mest áhrif á róttækar vinstrihreyfingar á seinni hluta tuttugustu aldar og upp úr aldamótum. Hann var umdeildur, á sér sérstaka sögu, sat í fangelsi og var sendur í útlegð.

Bestu plötur ársins, internet-heilinn, nótt við eldgosið

Wed, 20 Dec 2023 17:03:00 -0000

Í Lestinni í dag ætlum við að rýna í plötur ársins samkvæmd vefsíðunni Album of the year punktur org. Heyra hvaða plötur skora hæst á listum gagnrýnenda og tónlistartímarita. Við fáum pistil frá Sigríði Þóru Flygenring, listamanni. Hún er að pæla í internetinu, eða kóngulóarvefnum, og velta því fyrir sér hvort internetið sé mögulega einhverskonar framlenging á heilunum okkar. Undir lok þáttar sláumst við svo í för með Önnu Marsibil Clausen, ritstjóra hlaðvarpa hjá RÚV, en hún eyddi nóttinni með fréttastofu RÚV við gosstöðvarnar, nóttina sem eldgosið hófst við Sundhnúgsgíga. Innslagið er hluti af hlaðvarpsþáttaröðinni Grindavík sem er aðgengileg á spilara á RÚV.

Eldgosadagbækur, fyrirboðar um eldgos, Purrkur Pillnikk

Tue, 19 Dec 2023 17:03:00 -0000

Það er hafið eldgos á Reykjanesskaga! Seint í gærkvöldi hófst eldgos rétt fyrir norðaustan Grindavík. Frá því að bærinn var rýmdur höfum við reglulega fengið að fylgjast með tilfinningum og hversdagslífi þriggja Grindvíkinga. Teresa, Siggeir og Andrea sendu okkur hljóðdagbækur eftir að gosið hófst. Kona ælir yfir allan bílinn sinn, önnur byrjar á túr, sú þriðja getur ekki svæft börnin sín. Þetta er aðeins örfá dæmi um þá fyrirboða sem fólk upplifði í gær í aðdraganda eldgossins. Lóa Björk veltir fyrir sér fyrirboðum. Hin goðsagnakennda pönksveit Purrkur Pillnikk kom aftur saman á dögunum og spilaði á tónleikum í Smekkleysu til að fagna útgáfu á heildarsafni sveitarinnar. Sævar Andri Sigurðarson var ekki fæddur þegar hljómsveitin spilaði síðast en fann samt til nostalgíu þegar hann mætti á tónleikana.

IceGuys, gamlar jólabækur, bókstafurinn Ð

Mon, 18 Dec 2023 17:03:00 -0000

IceGuys seldu upp þrenna tónleika í Kaplakrika um helgina og eiga vinsælasta lagið í dag. Er IceGuys markaðsstönt eða brandari sem gekk of langt? Þeir Jón Jónsson og Hannes Þór Helgason, leikstjóri þáttanna um IceGuys voru gestir Lestarinnar í dag. Una María Magnúsdóttir, grafískur hönnuður, veltir fyrir sér letri, sérstöfum og bókakápum. Við förum í heimsókn í Bókina á Hverfisgötu og heyrum hvaða gömlu jólabækur seljast. Og hvort jólabókaflóðið nái inn fyrir dyr fornbókabúða.

Netflix-tölfræði, Mengi 10 ára, Dream Scenario rýni

Thu, 14 Dec 2023 17:03:00 -0000

Á dögunum gaf Netflix streymisveitan áhorfstölur út í fyrsta sinn. Hrafn Jónsson, kvikmyndagerðarmaður, rýnir í Netflix-tölfræði eða skort á henni. Og við veltum því fyrir okkur hvers vegna það er svona erfitt að nálgast áhorfstölur eftir tilkomu streymisins. Kolbeinn Rastrick rýnir í nýja mynd frá framleiðslufyrirtækinu A24, myndina Dream Scenario í leikstjórn hins norska Kristoffer Borgli.

Leið 4

Wed, 13 Dec 2023 17:03:00 -0000

Við vörðum heilum degi um borð í leið 4, strætó sem keyrir úr Mjódd niður á Hlemm um Breiðholtið. Í dag heyrum við sögur fólks sem ferðaðist með vagninum síðastliðin föstudag. Strákur á leið að fá sér drekatattú, stuðningsfulltrúi á leið heim úr vinnu, Venesúelskur söngvari á leið til sálfræðings og danskur kökuskreytingameistari situr undir stýri.

Spólað til baka: Vídjóleigan kvödd

Tue, 12 Dec 2023 17:03:00 -0000

Á föstudag fóru Lóa og Kristján í strætó-rúnt með upptökutæki meðferðis. Hugmyndin var að ræða við farþega strætó, komast að því hvert þau væru að fara, hvaðan þau voru að koma. Meðan sá þáttur verður til rifjum við upp vídjóleiguþáttinn frá því í vor.

Glimmer sem mótmæli, jólatónlist, Andkristnihátið

Mon, 11 Dec 2023 17:03:00 -0000

Á föstudag létu mótmælendur rauðu glimmeri rigna yfir Bjarna Benediktsson utanríkisráðherra til að andmæla afstöðuleysi ríkisins gagnvart framferði Ísraelshers á Gaza. Við pælum í glimmeri, eggjum, skóm og öðrum hlutum sem mótmælendur hafa kastað í stjórnmálafólk í gegnum tíðina. Lestin er komin í jólaskap og ætlar að velta fyrir sér nýjum og sígildum jólalögum. Iceguys, Prettyboichocco og Laddi koma meðal annars við sögu. Þungarokkshátíðin Andkristni hefur farið fram í kringum jólin frá árinu 2000. Við ræðum við einn aðstandendanna, Viktor Árna Veigarsson, sem tekur þátt í skipulagningunni í fyrsta skipti ár.

Sniðgöngum Lestina!

Thu, 07 Dec 2023 17:03:00 -0000

Mikil umræða um sniðgöngu um þessar mundir í tengslum við framferði Ísraelshers á gaza undanfarnar vikur. Stuðningsfólk Palestínu hér á landi hefur reynt að beita þrýstingi á fólk, fyrirtæki og stofnanir til að sniðganga Ísrael eða þá sem styðja árásir ísraelska hersins á Gaza. Þessi krafa nær inn á nánast öll svið samfélagsins: menntakerfið, íþróttir og menningu. Við tileinkum Lestina í dag hugtakinu sniðganga. Við fáum sjónarhorn frá Kristínu Sveinsdóttur, Ásgeiri Brynjari Torfasyni, Tómasi Þór Þórðarsyni, Oddnýju Eir Ævarsdóttur og Boris Grebenschikov.

Ertu greindari en grunnskólabarn? rappað um þjóðarmorð, samísk tónlist

Wed, 06 Dec 2023 17:03:00 -0000

40% fimmtán ára nemenda á Íslandi búa ekki yfir grunnhæfni í lesskilningi. Þetta kemur fram í niðurstöðum úr PISA-könnuninni 2022 sem voru birtar í dag. Hvað er OECD? Hvað er PISA? Af hverju fengum við svona lága einkun í PISA? Og hverju er það að kenna? Og hverja erum við að bera okkur saman við og af hverju? Við fáum nokkra Rúvara til að taka PISA-prófið umrædda. Katrín Helga Ólafsdóttir heldur áfram að fjalla um listir og menningu nágrannaþjóða okkar á Norðurslóðum. Að þessu sinni fjallar hún um samíska tónlist. Við heyrum líka um vinsælasta lagið í Ísrael þessa stundina, Charbu Darbu með dúettnum Ness og Stilla. Umfjöllunarefnið er hefnd og hernaður. ?Í landi þar sem tónlistarmenn hafa yfirleitt nálgast átökin með skarpri greiningu, þá er óþægilegt að sjá þennan stríðsæsingasöng á toppi vinsældalistans,? skrifar blaðamaður ísraelska fréttamiðilsins Forward. Aðrir hafa gengið lengra og sagt það hvetja til þjóðarmorðs.

Andkristur, hnignun Spotify, Valur fær loksins listamannalaun

Tue, 05 Dec 2023 17:03:00 -0000

Friedrich Nietzsche er einhver alræmdasti hugsuður vestrænnar nútímasögu og alltaf virðast nýjar kynslóðir heillast af skrifum þessa þýska heimspekings, fólk verður heltekið. Nú á dögunum kom út íslensk þýðing á bókinni Andkristur frá árinu 1888, bók með ógnvænlegan titil, bók sem er skrifuð af knýjandi þörf, jafnvel heift gagnvart kristinni trú, en líka djúpu innsæi og mannskilningi. Andkristur er með því síðasta sem kom frá Nietzsche en aðeins nokkrum mánuðum síðar fékk hann taugaáfall, missti vitið, veiktist á geði. Sigríður Þorgeirsdóttir mætir í Lestina og ræðir um Jesú Krist og Andkrist Nietzsches. Við ræðum við Val Gunnarsson rithöfund sem fékk ánægjuleg skilaboð í gær, en hann fær ritlaun í fyrsta skipti, eftir einhverja tvo áratugi af ritstörfum og sjö útgefnar bækur. Nýlega var tilkynnt um þriðju hópuppsögnina í ár hjá Spotify, framleiðslu virtra hlaðvarpa hefur verið hætt, og greiðslumódeli tónlistarfólks hefur verið breytt. Fyrirtækið virðist nú gera allt til að byrja að skila hagnaði. Við ræðum við Árna Matthíasson um hagnaðarvon og hnignun Spotify.

Audible, ættfræði, John Wilson, Ísraelsfáni á Breiðabliksvelli

Mon, 04 Dec 2023 17:03:00 -0000

Við ræðum leik Breiðabliks og Maccabi Tel Aviv við Tómas Þór Þórðarson íþróttafréttamann. Hefði Breiðablik getað sniðgengið, hætt við, neitað að keppa? Og hvaða afleiðingar hefði það haft í för með sér? Og hvenær mega íþróttir og pólitík blandast, hvenær ekki? Eiríkur Guðmundsson fór í heimsókn í Skerjafjörðinn árið 2018 og ræddi við Odd F. Helgason, ættfræðing. Oddur og kona hans Unnur Björg Pálsdóttir féllu frá í vikunni, til stóð að fá Odd í Lestina, en við huggum okkur við þetta viðtal sem leyndist í kistu Ríkisútvarpsins. Kristján vill segja upp Audible áskriftinni sinni, en getur það ekki, sama hvað hann reynir. Og Hjalti Freyr Ragnarsson, tónlistarmaður og pistlahöfundur í Lestinni hefur sérstakan áhuga á sjónvarpsþáttunum How To With John Wilson. Þættirnir koma úr smiðju Bandarísku sjónvarpsstöðvarinnar HBO og eru á mörkum þess að vera vídjólist og sjónvarp.

Ástir og örlög Napóleons, költmyndin Foxtrot, samísk tónlist

Thu, 30 Nov 2023 17:03:00 -0000

Við heyrum um költ-hasarmyndina Foxtrot frá árinu 1988, en það stendur til að dusta rykið af henni í Bíó Paradís um helgina. Kolbeinn Rastrick fjallar um stórmynd Ridleys Scott um franska keisarann Napóleon, eina umdeildustu persónu evrópskrar sögu. Pabbar og sagnfræðinördar hafa flykkst á myndina og eru mjög mishrifnir. Það hefur verið fundið að ýmsum sagnfræðilegum rangfærslum. En Kolbeinn skemmti sér ágætlega þó að myndin væri langt því frá gallalaus. Katrín Helga Ólafsdóttir, tónlistarkona, hefur í vetur fjallað um tónlist og menningu nokkurra nágrannaþjóða okkar í Lestinni. Grænlenska tónlistarhefð og færeysku grasrótarsenuna. Nú er komið að menningu og tónlist Sama í norður Skandinavíu.

Inn í kvikuna á Grindvíkingum, Að hugsa á íslensku

Wed, 29 Nov 2023 17:03:00 -0000

Nú er byrjað að grafa ofan í sprungur í Grindavík, fólk er mætt til vinnu í fiskvinnslunni, bæjarbúar fá meiri tíma heima hjá sér og einhverjir eru farnir að hugsa um að jólaskreyta. Við höldum áfram að heyra hljóðdagbækur Grindvíkinga sem við höfum fylgt eftir í tæpar þrjár vikur eða alveg frá því því að bærinn var rýmdur 10. nóvember. Siggeir Ævarsson, Teresa Bangsa og Andrea Ævarsdóttir leyfa okkur að fylgjast með hversdeginum sínu. Fyrir fimmtíu árum birtist grein Þorsteins Gylfasonar, ?Að hugsa á íslenzku? sem þar sem hann skrifar meðal annars: ?Í fæstum orðum virðist mér eina vonin til þess að Íslendingur geti hugsað og skrifað yfirleitt vera sú að hann geti hugsað og skrifað á íslenzku.? Við ræðum við Loga Gunnarsson, prófessor í heimspeki við Háskólann í Potsdam í Þýskalandi, um þessa klassísku grein Þorsteins, um það að hugsa á íslensku, og það hvernig ensk tunga er farin að móta hugsun heimspekinga um allan heim.

Rauða Serían ei meir, Kaupaekkertbúðin, skilti í iðnaðarhverfum

Tue, 28 Nov 2023 17:03:00 -0000

Rauða serían hættir að koma út eftir 38 ár af starfsemi og 2300 titla. Rósa Vestfjörð er konan á bakvið örlagasögurnar, ástarsögurnar og sjúkrasögurnar. Við kíkjum í heimsókn til hennar í Grafarvoginn. Una María Magnúsdóttir, grafískur hönnuður, fer með okkur í skoðunarleiðangur um iðnaðarhverfi á Höfuðborgarsvæðinu og rýnir í skiltin með okkur. Og að lokum fer Kristján Guðjónsson í Kaupaekkertbúðina, þar sem allt er til sölu, og ræðir við Elínu Elísabetu Einarsdóttur og Rán Flygenring, listakonur.

Íslensk andlit til sýnis, asískar goðsögur, glataðar ljósmyndir

Mon, 27 Nov 2023 17:03:00 -0000

Kristínu Loftsdóttur mannfræðingi leiddist á safni á Kanaríeyjum þangað til hún kom auga á brjóstmyndir sem voru nokkuð kunnuglegar. Gipsafsteypur af Íslendingum og öðrum þjóðarbrotum endurspegla þá kynþáttahyggju sem var forsenda ofbeldis og rányrkju nýlenduveldavelda á 19. öld. Brjóstmyndirnar urðu kveikjan að rannsókn hennar og nýrri bók, Andlit til sýnis, sem er gefin út af Sögufélaginu. Við heyrum um aðra bók sem kemur út fyrir jólin. Goðsögur frá Kóreu og Japan inniheldur 10 goðsögur auk inngangs og skýringa sem setja sögurnar í samhengi við samfélag og menningu Kóreu og Japan. Við ræðum við aðstandendur bókarinnar, en ein þeirra er einmitt stödd í Suður-Kóreu við fornleifauppgröft. Helgi Grímur Hermannsson flytur sinn fyrsta pistil hér í Lestinni um minningar sem renna út í sjó, snjallsíma, samfélagsmiðla og ljósmyndir. ?Notkun ljósmynda á samfélagsmiðlum gerir augnablikið einnota og fljótlega ómerkilegt, miðillinn krefst þess að þú framleiðir meira. Og við njótum, eða innbyrðum öllu heldur, í einrúmi.? sagði Helgi Grímur.

Sam Altman rekinn og ráðinn, Panflautuplata André 3000, Grindvíkingar

Thu, 23 Nov 2023 17:03:00 -0000

Mörgum aðdáendum rapparans brá í brún þegar þau tóku eftir því að ný plata André 3000 innihélt einungis panflaututónlist. Davíð Roach var einn þeirra, hann rýnir í plötuna New Blue Sun. Við förum yfir kaosið í tækniheiminum, brottrekstur og endurráðningu Sam Altman, forstjóra gervigreindarfyrirtækisins OpenAi. Og að lokum heyrum við hljóðdagbækur þriggja Grindvíkinga, þeirra Teresu Bangsa, Siggeirs Ævarssonar og Andreu Ævarsdóttur.

Þjóðarpúls Lóu, rapptextar sem sönnunargögn, sungið á ísl-ensku

Wed, 22 Nov 2023 17:03:00 -0000

Það er dimmt og það er ömurlegt veður. Það er kominn vetur og skammdegi. Lóa fer í Smáralindina og tekur púlsinn á þjóðinni. Er þunglyndið að hellast yfir fólk, eða er það bara farið að hlakka til jólanna? Í dómssal í Atlanta í Georgíuríki Bandaríkjanna er nú réttað yfir einum þekktasta rappara heims. 31 árs grammíverðlaunahafanum og íslandsvininum Yung Thug. Hann er kærður fyrir að standa fyrir skipulagðri glæpastarfsemi í glæpagenginu Young Slime Life. Rapparinn á að hafa notað metsölutónlist sína, útgáfufyrirtæki og samfélagsmiðla til að auglýsa gengið - sem er sakað um ótal glæpi, meðal annars þjófnað, ofbeldi, skotárásir, morð. Nú er tekist á hvort og þá hvernig megi nota textabrot úr lögum rapparans sem sönnunargögn í málinu. Við pælum í rapplögum og lögfræði. Sævar Andri Sigurðarson veltir fyrir sér af hverju við Íslendingar, sem skiljum og elskum að tala ensku, sækjumst ennþá frekar í tónlist á íslensku frekar en ensku. Af hverju listamenn sem notast við íslensku snerta frekar við hjartastrengjum almennings. Við spilum svo nýja and-sjókvíaeldisins frá Björk og Rosaliu.

Hugtakið þjóðarmorð, hárkolla kjörin forseti, ný plata frá Ex.Girls

Tue, 21 Nov 2023 17:03:00 -0000

Javier Milei, el loco, el peluca, klikkhausinn og hárkollan, öfga-hægrimaður sem er nýliði í Argentínskum stjórnmálum bar sigur úr býtum í forsetakosningum í vikunni. Felix Woelflin, Argentínumaður búsettur á Íslandi, ræddi þessar niðurstöður við okkur. Davíð Roach rýnir í nýja plötu hljómsveitarinnar Ex.Girls, Verk. Stöðvið þjóðarmorðin, er ákall stuðningsfólks Palestínu. Við ræddum þetta hugtak, þjóðarmorð, við hernaðarsagnfræðinginn Erling Erlingsson.

Afsagnir vegna Gaza, Grindavík í biðstöðu, best skrifaða hjónarifrildi

Mon, 20 Nov 2023 17:03:00 -0000

Við rýnum í myndina sem fékk Gullpálmann í Cannes í ár, Anatomie d'une chute, Anatomy of a Fall, sem mætti kannski þýða sem Fallið er hátt. Mynd eftir Justine Triet sem inniheldur mögulega best skrifaða hjónarifrildi kvikmyndasögunnar. Kolbeinn Rastrick segir frá. Við höldum áfram að heyra hljóðdagbækur Grindvíkinga sem þurftu að rýma heimili sín fyrir 10 dögum. Reiði, sobril, Skopp, körfubolti og gasmengun koma meðal annars við sögu. Afsagnir og uppsagnir í listheiminum eru ein birtingamynd átákanna á Gaza. Við förum yfir nokkrar afsagnir og uppsagnir sem hafa gerst í kjölfar yfirlýsinga listamanna eða fólks í menningargeiranum í Evrópu og Bandaríkjunum.

Iceland Noir sniðgengin, Trúbadorinn Stella Haux, Drif á Lækjartorgi

Thu, 16 Nov 2023 17:03:00 -0000

Við förum yfir menningarátökin sem standa nú yfir í bókmenntaheiminum. Þar er verið að ræða hvort rithöfundar eigi að sniðganga Iceland Noir, glæpasagnahátíð í Reykjavík, vegna þátttöku Hillary Clinton, fyrrum forsetaframbjóðanda og fyrrum utanríkisráðherra Bandaríkjanna, á hátíðinni. Stríðið á Gaza og afstaða Hillary Clinton til vopnahlés er ástæðan fyrir því að nokkrir hafa ákveðið að taka ekki þátt í ár. Er bókmenntahátíð vettvangur fyrir pólitísk átök og er Hillary Clinton meira en bara umdeild? Á morgun hefði Stella Haux, Guðný Stella Hauksdóttir, orðið sjötug. Rauðsokka, verkalýðsbaráttukona, trúbador, Stella var eldheit baráttukona. Á morgun verður hennar minnst á tónleikum á Dillon, í tilefni sjötugsafmælisins. Dagný Krisjtánsdóttir, prófessor emerítus í Íslenskum nútímabókmenntum, var vinkona hennar. Hún kom í Lestina og sagði frá Stellu. Danstónlistarútvarpið Drif hefur haldið út metnaðarfulli dagskrá allar helgar frá því í sumar. Heimili stöðvarinnar er nú í Hljómturninum á Lækjartorgi en þar þeyta plötusnúðar skífum og streymt er beint frá turninum á Yotutube. Atli James, betur þekktur sem Jamesendir, tekur á móti okkur í Hljómturninum og segir frá Drifinu og stöðunni í íslensku raftónlistarlífi.

Skilnaður

Wed, 15 Nov 2023 17:03:00 -0000

Það getur fylgt því ný sjálfsmynd að skilja, það myndast gapandi tóm, sorgin er talin annars flokks, við erum öll að fylgja ósýnilegu handriti. Við ræðum þetta og meira við sviðslistakonurnar Evu Rún Snorradóttur og Vilborgu Ólafsdóttur í Kviss Búmm Bang. Þær eru að hefja rannsóknarvinnu fyrir nýtt sjálfsævisögulegt verk sem fjallar um menningu og arfleið hjónabandsins - og ekki síst algengnan fylgifisk þess, skilnað. Svo rifjum við upp ástarrannsóknir, viðtal við hjónabandsráðgjafa og framsögur frá 1958, þar sem ástæðum hjónaskilnaða var velt fyrir sér. Það er bara eitt mál á dagskrá í Lestinni í dag, algengur fylgifiskur hjónabandsins, skilnaður.

Fimm mínútur í Grindavík, ljósmynd í útvarpi, sigurvíma eftir Skrekk

Tue, 14 Nov 2023 17:03:00 -0000

Við hittum fimm unglinga í Hagaskóla sem sigruðu Skrekk í gær. Þau eru í sigurvímu og ætla að halda hópinn eftir stífar Skrekksæfingar haustsins. Atriðið þeirra fjallaði um símafíkn og heitir 'Líttu upp, taktu eftir'. Við höldum áfram að heyra hljóðdagbækur Grindvíkinga, sem fengu að fara heim til sín í fimm mínútur í gær. Una María Magnúsdóttir, grafískur hönnuður, veltir því fyrir sér hvernig væri hægt að lýsa ljósmynd í útvarpi.

Flóttafólk í eigin landi, fréttaljósmyndun, dauðarokk í Botsvana

Mon, 13 Nov 2023 17:03:00 -0000

Eftir nokkrar vikur af jarðskjálftum og gosóróa á Reykjanesi gáfu Almannavarnir út tilmæli til íbúa Grindavíkur, seint á föstudagskvöld, að rýma bæinn samstundis. Þar með urðu tæplega fjögur þúsund íbúar bæjarins að flóttafólki í eigin landi. Á þrjá daga hafa nokkrir Grindvíkingar skrásett fyrir okkur atburðarásina, hugsanir sínar og tilfinningar: Sigríður Gunnarsdóttir, Siggeir Ævarsson og Teresa Birna Björnsdótir, Teresa Bangsa. Þórdís Nadia Semichat pistlahöfundur fjallaði fyrir stuttu síðan um suður-afrísku tónlistarstefnuna Amapiano. Í dag fáum við að heyra um dauðametal frá Botswana. Í gær setti fréttaljósmyndarinn Kjartan Þorbjörnsson, Golli, færslu inn á samfélagsmiðla, þar sem hann talaði um hlutverk fréttaljósmyndara í tengslum við mögulegt eldgos í Grindavík. Við hringdum í hann og náðum honum á leið til Grindavíkur, og ræddum drónabann Samgöngustofu og aðgengi fréttaljósmyndara.

Birdnoise, aðeins meira Airwaves, hasar í kennaraverkföllum

Thu, 09 Nov 2023 17:03:00 -0000

Hljómsveitin Sucks to be you nigel kom með krafti inn í reykvísku grasrótarrokksenuna fyrir tveimur árum með plötunni sinni Tína Blóm. Þetta var hrátt og unggæðingslegt pönk, gítarriff klippt út úr íslensku 80s pönk bylgjunni, og textarnir súrir og hressir brandarar um það að skera börn í tvennt, um þrána eftir raflost og ljót blóm. Fyrir hana fengu þau Kraumsverðlaunin og hlutu einnig viðurkenningu á tónlistarverðlaunum Reykjavík Grapevine. Á morgun kemur svo önnur plata sveitarinnar, Birdnoise, fugla-hávaði. En á þessari plötu hefur hljómsveitin tekið algjörlega nýja stefnu. Kristján Guðjónsson ræðir við meðlimi hljómsveitarinnar. Á dögunum kom út ný íslensk heimildarmynd um kennaraverkföllin á Íslandi fram að aldarmótum. Það er mikill hasar, nokkuð um útskýringar á efnhagslegum hugtökum og Ólafur Ragnar Grímsson útskýrir valdatengsl í Íslensku þjóðfélagi. Leikstjóri og annar handritshöfunda myndarinnar, Einar Þór Gunnlaugsson, ræðir efnistök myndarinnar. Katrín Helga Ólafsdóttir lýkur Airwaves-yfirferð Lestarinnar í ár.

Inspector Spacetime + Airwaves yfirferð

Wed, 08 Nov 2023 17:03:00 -0000

Þau Vaka Agnarsdóttir og Egill Gauti Sigurjónsson úr hljómsveitinni Inspector Spacetime verða lestarstjórar í þætti dagsins ásamt Lóu Björk. Tilefnið er útkoma nýrrar stuttskífu hljómsveitarinnar, Extravaganza, sem kemur út föstudaginn næstkomandi. Við frumflytjum tvö glæný lög með hljómsveitinni, drekkum kaffi og ræðum málin. Er Airwaves komin af léttasta skeiði, eða má hún muna fífil sinn fegurri, einhvern veginn þannig mætti þýði titil skoðanapistil sem birtist í Reykjavík Grapevine í gær. Pistillin er eftir Jón Trausta Sigurðarson, útgefanda og einn stofnenda tímaritsins, en þar rekur hann þróun hátíðarinnar frá frá því að hún var fyrst haldin árið 1999 og til dagsins í dag. Hann veltir fyrir sér æ eldri tónleikagestum, hugmyndafræðinni á bakvið val á tónlistarfólki, og uppröðun þeirra. Kristján ræddi við Jónda um Airwaves og greinina hans Is Iceland Airwaves Past its prime? Þau Katrín Helga Ólafsdóttir og Davíð Roach Gunnarsson voru útsendarar Lestarinnar á Airwaves í ár, við fáum að heyra þeirra yfirferð á hátíðinni í þætti dagsins.

Gaza í story, Íslandsklisjur listafólks, The Blind Side

Tue, 07 Nov 2023 17:03:00 -0000

Lóa veltir fyrir hvort hún eigi að pósta eða sleppa því að pósta í story um stríð. Undanfarna þrjá áratugi hafa óvenjulega margir íslenskir popptónlistarmenn notið vinsælda utan landsteinana. Björk ruddi brautina og í kjölfarið komu hljómsveitir eins og Sigur Rós og Múm, seinna Of monsters and Men og Kaleo, og núna síðast Laufey. Þessum listamönnum hefur mörgum hverjum verið troðið inn í ákveðnar þjóðarklisjur en hafa líka notfært sér þær. Við spjöllum við Þorbjörg Daphne Hall og Nína Hjálmarsdóttir um þessar ímyndir Íslands og birtingarmyndir þeirra í samtímalistum. Chanel Björk Sturludóttir horfir aftur á eina af sínum uppáhaldsmyndum úr barnæsku, The Blind Side, i ljósi nýrra upplýsinga Myndin fjallar um hvíta fjölskyldu frá suðurríkjunum í Ameríku sem tekur ungan svartan mann, Michael Oher, og undir sinn verndarvæng og gera hann að yfirburðar íþróttamanni í amerískum fótbolta. Nú hefur Oher kvartað yfir því hvernig saga hans var misnotuð.

Af hverju styðja Íslendingar Palestínu?, tölvuleikjatónlist, AI-Lestin

Mon, 06 Nov 2023 17:03:00 -0000

Það er mánuður frá því að átök blossuðu aftur upp fyrir botni miðjarðarhafs þegar liðsmenn Hamas frömdu fjöldamorð á ísraelskum borgurum og tóku nokkur hundruð gísla sem margir hverjir eru enn í haldi. Í kjölfarið hefur Ísraelsher haldið úti fordæmalausum loftárásum á Gaza-svæðið, sprengt íbúðabyggingar, ráðist á flóttamannabúðir. Lokað er fyrir vatn og rafmagn og heilbrigðisstofnanir geta illa starfað. Tala látinna hækkar hratt og nálgast 10 þúsund. Um helgina fór fram fjölmennur fundur í Háskólabíói þar sem margir komu saman og lýstu yfir stuðningi við Palestínu. Stuðningur við málstað Palestínu virðist vera nokkuð mikill meðal íslensks almennings og mörgum blöskrar að Ísland hafi setið hjá í atkvæðagreiðslu í Sameinuðu þjóðunum þar sem kosið var um ályktun um vopnahlé á svæðinu. Sveinn Rúnar Hauksson mætir og ræðir afstöðu Íslendinga til Ísrael og Palestínu, bæði meðal almennings og stjórnvalda. Tengsl tölvuleikja og jungle-tónlistar eru meiri en marga grunar. Jungle var gríðarlega oft hluti af hljóðmynd tölvuleikja frá árunum 1995-2005. Og tveimur áratugum síðar njóta handvalin mix af þess konar tónlist mikilla vinsælda á Youtube. Hjalti Freyr Ragnarsson pælir í þessum óvæntu tengslum jungle og tölvuleikja. Við endurflytjum líka fyrsta þáttinn í seríunni Gervigreindar-Lestin sem við sendum út í sumar - ævintýralegt ferðalag Kristjáns og Lóu í tilraun til að gera fyrsta gervigreindarsmíðaða útvarpsþátt Íslandssögunnar.

Dúskhúfuklæddir kanar eru mættir á Airwaves, nýja Scorcese-myndin

Thu, 02 Nov 2023 17:03:00 -0000

Þátturinn verður að miklu leyti tekinn undir tónlistarhátíðina Iceland Airwaves sem hefst formlega í dag. Þriggja daga tónlistarhátíð í miðborg reykjavíkur. Við fáum til okkur tvær tónlistarkonur sem spila á hátíðinni í ár, Sölku Valsdóttur úr Cyber og Neonme, og Brynhildi Karlsdóttur úr Kvikindi. Þær ræða um bransa speed-dating, að spila á tónleikum með smábarn, og það að sleikja svitann af bringunni á bassaleikaranum í Vintage Caravan. Við kíkjum lika niður i Kolaport þar sem gestir eru byrjaðir að sækja armböndin sín. Þar rekumst við á Sindra Ástmarsson, dagskrárstjóra hátíðarinnar, hollenska aðdáendur Árnýjar Margrétar og nokkra dúskhúfklædda ameríkana - flesta frá Denver í Colorado. Undir lok þáttar rýnir Kolbeinn Rastrick í nýja kvikmynd Martins Scorcese, Killers of the flower moon.

Dýrlingurinn Séra Friðrik, Skagamenn skoramörkin, Radar

Wed, 01 Nov 2023 17:03:00 -0000

Við kíkjum á nýjan klúbb sem opnar á morgun í Reykjavík. Staðurinn Radar opnar þar sem skemmtistaðurinn Húrra var áður til húsa. Á Radar verður áherslan á raftónlist, Séra Friðrik Friðriksson, stofandi KFUM og KFUK , er í hálfgerðri dýrlingatölu á Íslandi. Við ræðum við Jón Karl Helgason um eðli og tilgang dýrlinga, en bókin hans Ódáinsakur frá árinu 2013 fjallar um helgifestu þjóðardýrlinga. Heimildaþættirnir Skaginn fjalla um eitt besta fótboltalið íslandssögunnar. Handritshöfundur þáttanna, bolvíska stálið, Kristján Jónsson, kom og ræddi um þættina og vinsældir heimildaþátta um íþróttafólk og afrek þeirra.

Rauða borðið X Lestin

Tue, 31 Oct 2023 17:03:00 -0000

Lestin er ekki eini þátturinn sem fagnar um þessar mundir. Rauða Borðið, viðtalsþáttur Gunnars Smára Egilssonar á Samstöðinni, hefur núna verið sent út 500 sinnum. Lóa heimsótti Gunnar Smára en hann hafði ekki tíma til að koma í viðtal nema hann mætti taka viðtal við Lóu um leið. Og þannig sameinuðust Lestin og Rauða borðið. Við fáum pistil frá Katrínu Helgu Ólafsdóttur, tónlistarkonunni K.óla, sem heldur áfram að fjalla um tónlistarsenurnar í löndunum í kringum okkur. Hún hefur kynnt okkur fyrir færeysku senunni, en nú færir hún sig til okkar næstu nágranna, Grænlendinga. Þetta er annar pistill af tveimur um grænlenska tónlistarlífið. Við kynnum til leiks nýjan pistlahöfund hér í Lestinni, Sigríður Þóra Flygenring er 24 ára grafiskur hönnuður, og hún er ekki bara með hugan við internetið heldur líka líkamann. Í sínum fyrsta pistli í Lestinni veltir hún fyrir sér hvað verður um líkamann þegar við förum á netið.

Lestarfestival í þúsundasta Lestarþættinum

Mon, 30 Oct 2023 17:03:00 -0000

Lestin brunar af stað í þúsundasta skipti. Lestarþáttur númer nákvæmlega eitt þúsund. Um það bil 55 þúsund mínútum af Lest hefur verið útvarpað hérna á Rás 1, 916 klukkutímar, rúmlega 38 dagar af Kanye West, Netflix, gervigreind, Hegel, Húgó, MeToo, mannöldinni, uppistandi, raunveruleikasjónvarpi, samfélagsmiðlum, poppi og pólitík. Að þessu tilefni höldum við hátíð, litla sjálfshátíð eðða Lestarfestival. Við bjóðum gömlum vinum í partý og gerum það sem fólk gerir í öllum góðum partýum, förum í spurningaleik. Til okkar koma Þröstur Helgason, fyrrverandi dagskrárstjóri Rásar 1, og Anna Marsibil Clausen, ritjstóri hlaðvarpa á Ríkisútvarpinu og fyrrum Lestarstjóri. Við heyrum brot úr gömlum þáttum.

Markaðssnillingurinn Taylor Swift, Grænlenska tónlistarsenan, barnabíó

Thu, 26 Oct 2023 17:03:00 -0000

Nýjasta tónleikaferð bandarísku poppsöngkonunnar Taylor Swift er nú þegar komin í sögubækur tónlistariðnaðarins. Tekjuhæsta tónleikaferð konu frá upphafi og hún verður að öllum líkindum tekjuhæsta tónleikaferð allra tíma, óháð kyni tónlistarmanns. Kvikmynd unnin upp úr tónleikum hennar í Inglewood, í Kaliforníu í ágúst er orðin vinsælasta tónleikakvikmynd allra tíma. Eldheitir aðdáendur, Swifties, um allan heim, meðal annars hér á Íslandi, flykkjast á myndina, skreyttir glitrandi gervidemöntum og vinaböndum, og öskursyngja með einni allra stærstu poppstjörnu samtímans. Í Lestinni í dag ætlum við ekki að sökkva okkur í lögin eða textana heldur að rýna í markaðsvélina sem hefur spilað stóran þátt í velgengi Taylor Swift með Eydísi Blöndal. Við höldum í ferðalag um tónlistarsenuna í okkar næsta nágrannalandi, Grænlandi. Þar rekumst við meðal annars á sleðahunda, mosuxa, lengsta orð grænlensku og rokksveitin Sumé. Leiðsögumaður okkar er tónlistarkonan Katrín Helga Ólafsdóttir. Ef þú hefur ekki séð Duggholufólkið þá hefur þú ekki lifað, segir Hrönn Sveinsdóttir, en þessi sígilda barnamynd sem gagnrýndi snjallsímafíkn fyrir tíma snjallsímans er ein af þeim sem verður sýnd á Alþjóðlegri barnakvikmyndahátíð í Reykjavík. Við hringjum í Bíó Paradís og heyrum um hátíðina.

Niðurgangur samfélagsmiðla, ný plata Hipsumhaps, Amapiano-tónlist

Wed, 25 Oct 2023 17:03:00 -0000

Við rýnum í hugtakið Enshittification sem er eitt af orðum ársins í tæknigeiranum. Davíð Roach rýnir í nýja plötu Hipsumhaps og Þórdís Nadia Semichat segir frá suðurafrísku danstónlistarstefnunni Amapiano

Tómur þáttur vegna kvennaverkfalls (+ græn landamæri)

Tue, 24 Oct 2023 17:03:00 -0000

Fjölmargar konur leggja niður störf í dag 24. október í kvennaverkfalli. Lestin er því fáliðuð í dag. Við höfum ekki einu sinni mannskap í að skrifa kynningartexta. Kristján þarf að sinna barnavaktinni en Kolbeinn Rastrick mætir og rýnir í pólsku myndina Grænu landamærin. Og svo spilum við tónlist eftir konur og kvára.

Foreldrar elska Blæju, Afi rússneskrar rokktónlistar, stafræn upprisa

Mon, 23 Oct 2023 17:03:00 -0000

Það er stór stund í Lestinni í dag. Kristján fær loksins að hitta átrúnaðargoð sitt, rússneska rokktónlistarmanninn Boris Grebenshchikov úr hljómsveitinni Aquarium. Boris, sem hefur verið kallaður afi rússneskrar rokktónlistar eða hinn sovéski Bob Dylan, er nú í útlegð eftir að hafa talað gegn stríðinu í Úkraínu og hefur verið settur á lista Putins yfir erlenda útsendara. Við ræðum rokk og pólitík við eina mestu goðsögn rússneskrar rokktónlistarsögu. Ástralski hundurinn Bluey, eða Blæja á íslensku, nýtur mikilla vinsælda meðal barna í dag. En það eru ekki síður foreldrarnir sem elska sjónvarpsþættina. Anna Marsibil Clausen rýnir í snilldina við Blæju og útskýrir af hverju þetta er besta barnaefnið í sjónvarpinu í dag. Í nútímanum býðst fólki að eiga stafrænt framhaldslíf. Ættingjar geta varðveitt einkenni ástvina eins og rödd, útlit og persónuleika inn í eilífiðina. Þetta er meðal þess sem María Guðjohnsen skoðar í nýrri sýningu í gallerí Þulu, Stafrænt framhaldslíf. Júlía Margrét Einarsdóttir kíkir við og spjallar við Maríu.

Meðleigjandi óskast

Thu, 19 Oct 2023 17:03:00 -0000

Í þættinum í dag ætlum við að skoða leigumarkaðinn út frá sambandsstöðu, skömm, heterónormatívu, tengslarofi og forréttindum. Við ræðum við leigjendur, húseigendur, fólk sem er fætt á Íslandi og aðflutt. Hvers vegna er staða leigjenda svona slæm á Íslandi?

Morgunball í Færeyjum, ástin er blind, stafræn hugvísindi

Wed, 18 Oct 2023 17:03:00 -0000

Björk Þorgrímsdóttir hefur verið að horfa á sjónvarpsþættina Love is Blind, en síðasti þáttur í fimmtu seríu þáttanna kom nú um helgina. Björk fékk til sín Hauk Inga Jónasson, sálgreini og kennara, til að velta fyrir sér blindri ást fyrir allra augum. Við förum í ferðalag um Færeyjar og spenanndi tónlistarlíf sem blómstrar þar. Fararstjórinn okkar er Katrín Helga Ólafsdóttir. Og að lokum veltum við fyrir okkur stafrænum hugvísindum, með Eiríki Smára Sigurðssyni, heimspeking og formanni miðstöðvar stafrænna hugvísinda og lista.

Twitter ömurlegt, rekinn vegna skopmyndar um Gaza, Stop making sense

Tue, 17 Oct 2023 17:03:00 -0000

Prófessor í blaðamennsku við Stokkhólmsháskóla er staddur á Íslandi. Tilefnið er erindi hans um kaup Elon Musk á samfélagsmiðlinum Twitter í Háskóla Íslands, 'Elon Musk, goðsagnir um málfrelsið og daður við öfga-hægrið.' Við ræðum allar þær ólíku birtingarmyndir þess hversu lélegt og ömurlegt Twitter er orðið við Christian Christensen, og hvernig það hefur mögulega áhrif á upplifun okkar af stríðinu í Ísrael og Palestínu. Steve Bell hefur starfað í rúmlega 40 ár fyrir The Guardian en hefur núna misst vinnuna eftir að hafa deilt mynd á samfélagsmiðlum sem hann fékk ekki birta í blaðinu, mynd sem ritstjórar blaðsins álitu að notaðist við and-gyðinglegar klisjur. Við fengum Halldór Baldursson, skopmyndateiknara, til að kíkja á myndina með okkur. Í desember 1983 hélt hljómsveitin Talking Heads tónleika í Hollywood?s Pantages Theater. Tónleikarnir voru teknir upp og gefnir út sem tónleikakvikmynd, Stop Making Sense. Myndinni var leikstýrt af Jonathan Demme sem átti síðar eftir að gera The Silence of the Lambs og Philadelphia en myndin er talin sem ein allra besta tónleikamynd sögunnar. Í tilefni af því að 40 ár er frá tónleikunum verður nýuppgerð útgáfa af myndinni sýnd í Bió Paradís í vikunni. Davíð Roach Gunnarsson fjallaði um hana í Lestinni árið 2020 þegar mánuður var liðinn af samkomubanni vegna heimsaraldurs og Davið farinn að sakna lifandi tónleika.

Snjallsími góða fólksins, hýr illmenni í hundrað ár, goth Atlanta rapp

Mon, 16 Oct 2023 17:03:00 -0000

Aðstæður verkafólks í Kína, kolefnisfótspor, barnaþrælar í kóbaltnámum í Kongó. Það er ýmislegt sem hönnuður siðferðilega þolanlegs snjallsíma þarf að hafa í huga. Nú er í fyrsta skipti hægt að kaupa siðlega snjallsímann, snjallsíma góða fólksins, Fairphone, á Íslandi. Við pælum í snjallsímum og siðferði með Bjartmari Oddi Þey Alexanderssyni blaðamanni. Í dag, 16. Október á Disney fyrirtækið 100 ára afmæli. Við ætlum að halda upp á það í þættinum í dag og rifja upp þætti fyrrum lestarstjórans Önnu Marsý frá árinu 2021 - Veröldin hans Walts. Í þriðja þætti í seríunni ræddi hún við Sigríði Jónsdóttur, sérfræðing á leikminjasafni Íslands og leikhúsgagnrýnanda Fréttablaðsins. Þær íhuga Disney illmenni, sem virðast öll, þegar betur er að gáð, meira og minna hinsegin. Við spjöllum við rapparana Suavi Gualla og Lil Lowlife frá Atlanta, höfuðborg rappsins um þessar mundir, um stemninguna þar í borg, borið saman við nýja heimili þeirra Los Angeles. Þórður Ingi Jónsson ræðir við þessa meðlimi tónlistarhópsins Ball Hogg Records sem notið hefur mikillar athygli í heimi neðanjarðarrapps undanfarið.

Vallarvörður sendur úr landi, Hreyfing hermir eftir, Ísafjarðar-PIFF

Thu, 12 Oct 2023 17:03:00 -0000

Við byrjum niðri í Laugardal þar sem við röltum í vindi og örlítilli snjókomu um íþróttasvæði Þróttar með vallarverðinum Isaac Kwateng, 28 ára Ganamanni. Isaac, sem hefur spilað fótolta með SR, varaliði Þróttar, og verið virkur í starfi félagsins nokkur undanfarin ár, verður að öllu óbreyttu sendur úr landi á mánudag. Við fáum að kíkja í heimsókn í hljóðver glænýrrar hljómsveitar. Hljómsveitin Hreyfing er skipuð þeim Elíasi Geir Óskarssyni (úr Inspector Spacetime) og Baldri Skúlasyni (úr Sameheads) og á fyrstu plötu þeirra herma þeir eftir völdum augnablikum úr danstónlistarsögunni Í dag hefst kvikmyndahátíðin Pigeon International Film Festival, sem fer fram núna um helgina. Júlía Margrét Einarsdóttir ræddi við Steingrím Rúnar Guðmundsson, Denna, sem er einn skipuleggjenda hátíðarinnar.

Baráttan um hrunsmyndina + Færeysk tónlist

Wed, 11 Oct 2023 17:03:00 -0000

Baráttan um sögu hrunsins hefur staðið yfir í fimmtán ár og heldur áfram. Á sunnudags og mánudagskvöld var frumsýnd ný heimildarmynd um íslenska bankahrunið á RÚV, Baráttan um Ísland. Myndin er framleidd af Sagafilm fyrir erlendan markað - Good banks, bad banks nefnist hún á ensku. Og þeir sem eru skráðir sem leikstjórar eru sænski verðlaunablaðamaðurinn Bosse Lindquist, Margrét Jónasdóttir og Jakob Halldórsson. Eins og flest allt sem tengist hruninu þá hefur myndin vakið sterk viðbrögð á samfélagsmiðlum. Þá birtist grein á sósíalíska fréttamiðlinum Samstöðin.is þar sem því er haldið fram að einn þriggja leikstjóra myndarinnar. Bosse lindqvist og fleiri sem skráðir eru fyrir myndinni, svo sem Þórður Snær Júlíusson, blaðamaður á Heimildinni, sem er titlaður ráðgjafi við gerð myndarinnar, séu ósáttir við að nöfn þeirra séu í kreditlista myndarinnar. Við ræðum við Bosse, Þórð Snæ og Margréti Jónasdóttur leikstjóra myndarinnar. Katrín Helga Ólafsdóttir, tónlistarkona, fjallar um Færeyjar og færeyska grasrótartónlistarsenu í tveimur pistlum.

Besta afsögn ársins, Julie Byrne, goðsagnakenndir eyðimerkurtónleikar

Tue, 10 Oct 2023 17:03:00 -0000

Risafréttir úr íslenskum stjórnmálum. Bjarni Benediktsson hefur sagt af sér sem fjármálaráðherra. Snemma í morgun birtist álit umboðsmanns Alþingis á sölu ríkisins á hlut sínum í Íslandsbanka í fyrra. Pabbi Bjarna var meðal þeirra sem keyptu hlut í bankanum. Umboðsmaður segir Bjarna hafa verið vanhæfan. Og Bjarni bregst við með að segja af sér. Sumir hafa túlkað þetta sem snjallan pólitískan leik hjá teflon-Bjarna sem sé núna að setja pressu á Svandísi Svavarsdóttur og ætli svo bara að verða utanríkisráðherra, en margir aðrir hafa hrósað honum fyrir að axla ábyrgð, og fyrir virða lýðræðislegar stofnanir - þó hann sé ósammála þeim. Við ætlum hins vegar að rýna í sjálfa afsagnarræðuna, orðin. Árið 1983 voru haldnir þrennir tónleikar í Mojave eyðimörkinni í Kaliforníu þar sem margar af framsæknustu rokksveitum þess tíma komu fram: Sonic Youth, Einstürzende Neubauten og Minuteman. Þessi goðsagnalegu tónleikar, Mojave Exodus, eru oft sagðir hafa lagt grunninn að tónlistarhátíðum á borð við Burning Man og Coachella. Maðurinn á bakvið tónleikana var Stuart Swezey, en hann er viðfangsefni nýrrar heimildamyndar sem nefnist Desolation Center. Þórður Ingi Jónsson útsendari Lestarinnar í Los Angeles ræddi við Stuart um tónleikahald á pönkárunum. Hildur Maral Hamíðsdóttir fjallar um nýja plötu bandarísku indí-kassagítarsöngkonunnar Julie Byrne, The Greatest Wing. Plötu sem er kláruð í skugga fráfalls hennar helsta samstarfsmanns og kærasta Erics Littman.

Besta stuttmyndin, Supersport selja út? og stóri hvalurinn

Mon, 09 Oct 2023 17:03:00 -0000

Ásdís Sól Ágústsdóttir fór að bera kennsl á rauðan þráð Í bókmenntum, bíómyndum og myndlist, hvalinn, hann virtist vera alls staðar. Hún ákvað að lesa Moby Dick eftir Herman Melville og varð stórhrifin, og prófar að setja hana í samhengi við umræðurnar um hvalveiðar á Íslandi. Bergur Árnason kvikmyndagerðarmaður hlaut verðlaun fyrir bestu íslensku stuttmyndina á RIFF, fyrir myndina Bókaskipti, síðsumar í Reykjavík, en hátíðinni lauk formlega í gær. Hann nefnir Hlyn Pálmason og Rúnar Rúnarsson sem áhrifavalda sína, en langar að gera myndir sem gerast í Reykjavík, frekar en í sveitinni Hljómsveitin Supersport! hefur undanfarin fjögur ár verið einhver mest áberandi sveitin í reykvísku indí-grasrótinni. Síðasta föstudag kom út önnur breiðskífa sveitarinnar, Húsið mitt, hjá Öldu Music. Platan er lágstemmdari en sú síðasta, Tveir Dagar frá 2021. og stuttskífan Dog Run sem kom út ári áður. Þetta er hin fullkomna haustplata, tónlistin melódísk og ljúfsár popptónlist, með þétt ofnum kassagítarfléttum og einkennandi falsettu söngvarans Bjarna Daníels sem syngur íslenska hversdagsljóðrænu um það að vökva blóm, kvöldmat hjá ömmu og hryggð vinnunnar. Við ræðum við Huga, Bjarna og Dag (Þóra var veik) um manifestó, sannleikann í söng, og útgáfusamninginn við Öldu Music

Tvífari Naomi Klein, GuðblessiÍsland.pdf, Segulmagnaða heimsálfan

Thu, 05 Oct 2023 17:03:00 -0000

Helga Ólafsdóttir var 26 ára og vann sem skrifta á Ríkisútvarpinu í október 2008. Hún fékk það hlutverk að færa hina íkonísku ræðu Geirs Haarde af USB-lykli yfir á textaskjáinn, prompterinn. Var beðin um að lesa hana ekki en sá þó þessi orð nokkrum mínútum áður en við hin heyrðum þau: Guð blessi Ísland. Anna Marsibil Clausen ræðir við Helgu um ræðuna dramatísku. RIFF klárast á sunnudag og gagnrýnendur Lestarinnar halda áfram að segja frá því sem þeir hafa séð á hátíðinni í ár. Gunnar Theodór Eggertsson fjallar um þrjár heimildarmyndir á RIFF: mynd um djasstrommuleikarann Max Roach, mynd eftir Jean Lucet um suðurskautslandið: Segulmagnaða heimsálfan, og Knit?s Island eða Eyja Knits sem fjallar um tölvuleikjaspilara sem lifa og hrærast í leiknum Day-Z. Við heyrum um nýja bók blaðakonunnar Naomi Klein sem nefnist Doppelgänger, en þar skoðar hún heim samfélagsmiðla og nútímastjórnmála út frá tvífara-hugtakinu. Jóhannes Ólafsson úr þættinum Bara Bækur kemur og útskýrir hvernig tvífarahugtakið varpar ljósi á samtímann.

Átök um nýja útgáfu Dimmalimm, Tilverur (rýni), kryptísk ræða Geirs H.

Wed, 04 Oct 2023 17:03:00 -0000

Undanfarna daga hafa staðið yfir menningarátök um ævintýrið um þægu kóngsdótturina Dimmalimm. Nú í mánuðinum kemur út hjá bókaforlaginu Óðinsauga ný útgáfa af ævintýrinu þar sem hinar klassísku myndir Muggs hafa verið endurgerðar í nýjum stíl og nýjum myndum bætt við við upprunalega textann. Í tilkynningu frá forlaginu segir: Ný útgáfa er óður til sögunnar um Dimmalimm eftir Guðmund Thorsteinsson, bæði textans og myndanna sem þessi stórsnjalli listamaður skóp. Fljótlega eftir að fréttist af útgáfunni sendu ættingjar Muggs frá sér yfirlýsingu þar sem þeir lýstu yfir óánægju sinni með útgáfunni - og sögðu verkið brjóta gegn sæmdarrétti höfundar. í þætti dagsins ræðum við við Geir Rögnvaldsson, dótturson Guðrúnar, systur Muggs, Huginn Þór Grétarsson hjá Óðinsauga og Önnu Magnúsdóttur Eirúnardóttur, sem skilaði BA-ritgerð í vor um Samspil mynda og texta í nokkrum útgáfum Sögunnar af Dimmalimm eftir Mugg. Sigríður Regína Sigurþórsdóttir rýnir í þrjár myndir á RIFF, The Settlers, How To Have Sex og Tilverur, frumraun leikstjórans Ninnu Pálmadóttur. Við fáum að heyra áttunda og seinast þátt Guðna Tómassonar og Þorgerðar E. Sigurðardóttur, Nokkrir dagar í frjálsu falli, frá árinu 2018. Yfirskrift þessa þáttar er Ræðan.

Hver þarf Ritstjóra? RIFF: Tógólísa, Belonging, May December og Hrunið

Tue, 03 Oct 2023 17:03:00 -0000

Ritstjóri nefnist nýr fjölmiðill Snorra Mássonar, en hann hefur verið einn mest áberandi ungi fjölmiðlamaðurinn á Íslandi undanfarin ár. Við ræðum hvort að þetta sé raunverulega nýr fjölmiðill eða bara ný framsetning á Moggabloggi. Við pælum líka í einstaklingsfjölmiðlum og vinsældum þeirra í samtímanum. Gunnar Theodór Eggertsson rýnir í þrjár kvikmyndir sem hann sá á RIFF. Þetta eru heimildarmyndirnar Tógólísa og Belonging, og ný kvikmynd Todd Haynes sem nefnist May December. Við heyrum svo í presti og sálgreini sem fylgdust með sálarheilsu Íslendinga á hrundögunum dramatísku í byrjun október 2008.