موسسه‌ی کتابخانه و موزه‌ی ملی ملک

آيين گراميداشت زادروز فرخنده حضرت رسول اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم)

2012-02-06T08:29:36Z

كتابخانه و موزه ملي ملك برگزار مي كند
به گزارش روابط عمومي مؤسسه كتابخانه و موزه ملي ملك، به مناسبت زادروز فرخنده حضرت رسول اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) در تاريخ 20/11/90 جشني در اين مؤسسه برگزار ميشود.
طبق وقف نامه مرحوم حاج حسين آقا ملک واقف و بنيانگذار مجموعه کتابخانه و موزه ملی ملک هرساله به مناسبت سالروز ولادت با سعادت حضرت رسول اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) جشني در اين مؤسسه برپا ميشود . به همين مناسبت در روز پنجشنبه مراسمي همراه با افتتاحيه نمايشگاه " آينه حسن" (اسماء متبرك حضرت محمد(ص)) برگزار ميشود. اين مراسم كه شامل رونمايي از مجموعه كتاب هاي" درآمدي بر هنر اسلامي" ( كاشي سازي، نگارگري، هنرهاي تزئيني، خوشنويسي و قالي با نگاه به آثار كتابخانه و موزه ملي ملك) و نمايش فيلم مستند "بازماندگان فلزي تاريخ" است همراه با سخنراني دكتر شهرام پازوكي ،استاد حكمت و فلسفه خواهد بود.
شركت در اين محفل براي عموم آزاد است و علاقمندان ميتوانند براي حضور ، روزپنجشنبه مورخ 20/11/90 ساعت 14:30، به نشاني كتابخانه و موزه ملي ملك واقع در خيابان امام خميني (ره) ، محوطه باغ ملي مراجعه كنند.

]]>

نمايشگاه آينه حسن در كتابخانه و موزه ملي ملك

2012-02-04T06:59:34Z

به گزارش روابط عمومي مؤسسه كتابخانه و موزه ملي ملك، نمايشگاه آينه حسن به مناسبت زادروز فرخنده حضرت رسول اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) در اين مؤسسه برگزار ميشود.
همزمان با زادروز فرخنده حضرت ختمي مرتبت محمد مصطفي (صلي الله عليه و آله و سلم) نمايشگاهي با عنوان " آينه حسن" برپا خواهد شد. اين نمايشگاه مجموعه اي است شامل هشتاد و هشت قطعه از اسماء مبارك حضرت محمد (صلي الله عليه و آله و سلم) از مرقع 6013 ؛ اصل اين نسخه در گنجينه كتابخانه ملي ملك نگهداري ميشود. مرقع 6013در 26 صفحه مجموعه اي از اسماء الله و اسماء نبوي (ص) است كه در هر صفحه آن جدولي 8 خانه اي كشيده شده و در هر خانه يكي ازاين اسماء متبرك با خط ثلث عالي نگاشته شده است.
اين نمايشگاه از تاريخ 20/11/90 به مدت يك ماه برپا خواهد بود. علاقه مندان ميتوانند براي بازديد به نشاني كتابخانه و موزه ملي ملك واقع در خيابان امام خميني (ره) ، محوطه باغ ملي مراجعه كنند.

]]>

دريچه

2012-02-04T06:50:47Z

مؤسسه كتابخانه و موزه ملي ملك براي ارتقاء سطح آگاهي مراجعان خود نشريه داخلي را به نام دريچه توليد مي كند كه شما مي توانيد در بخش تازه ها چهارمين شماره آن را مطالعه نمائيد.

]]> Dariche4 ok.indd.pdf

بازديد رايگان از موزه ملي ملك در ايام مبارك دهه فجر

2012-02-01T10:23:42Z

به گزارش روابط عمومي مؤسسه كتابخانه و موزه ملي ملك، به مناسبت فرا رسيدن ايام مبارك سي و سومين پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي ايران و دهه فجربازديد از موزه ملك براي عموم در اين دهه بصورت رايگان خواهد بود.
علاقمندان به بازديد ميتوانند به نشاني ميدان امام خميني (ره)، خيابان امام خميني (ره)، سردر باغ ملي، خيابان ملل متحد، كتابخانه و موزه ملي ملك مراجعه كنند.
براي كسب اطلاعات بيشتربه نشاني الكترونيكي www.malekmuseum.org مراجعه كنيد.

]]>

بررسي شرايط استاندارد در انتقال آثار موزه اي و كتابخانه اي

2012-01-31T08:17:55Z

در يك نشست علمي در كتابخانه و موزه ملي ملك مطرح شد:
به گزارش روابط عمومي مؤسسه كتابخانه و موزه ملي ملك، با هدف ارتقای دانش و بهبود کیفیت عملکرد کارکنان ، کارگاه آموزشی " حمل و نقل و رسيدگي به مجموعه ها" در سالن اجتماعات اين مؤسسه، برگزار شد.
در اين نشست معين اسلامي كارشناس حفاظت و مرمت آثار، در آغاز به بحث درباره فراگيري امر حفاظت پرداخت و انجام اين امر را تنها محدود به يك گروه از كاركنان موزه و كتابخانه ندانست. وي گفت: عموما در مورد گنجينه هاي تاريخي دو نگاه كلي وجود دارد. نگاهي عاميانه كه ميگويد اشيايي كه تا اين زمان عمر كرده اند از اين به بعد هم باقي ميمانند. ديگر نگاهي حرفه اي كه ميگويد قرار است عمر اين آثار بيشتر از عمر انسان باشد.
در ادامه با توجه به اهميت رعايت ضوابط و شرايط حفاظتي در جابجايي و انتقال آثار به شرح اقداماتي پرداخت كه لازم است در آغاز و طي فرآيند جابجايي در حوزه هاي مختلف انجام گيرد. اقداماتي چون:كنترل شرايط محيطي (مانند دما، رطوبت، تهويه مطبوع ، ميزان و شدت نورهاي مرئي و نامرئي)، برخورد مناسب با مجموعه ها، رسيدگي به مجموعه ها (مثل برنامه منظم غبارروبي و نظافت آثار، كنترل و ثبت مشاهده آفات)، حمل و نقل مناسب (چون نگهداري و انبارش، بسته بندي و جابه جايي).
در پايان جلسه نيز همكاران به پرسش و پاسخ و رفع مشكلات پرداختند.اين نشست از سلسله جلسه هاي آموزشي است كه با هدف تبادل تجربيات و نظرات براي ارتقاء آگاهي عمومي كاركنان مرتبط با آثار فرهنگي _ تاريخي انجام مي پذيرد.

]]>

درمان فرمان هاي چندصد ساله در كتابخانه و موزه ملي ملك

2012-01-28T06:39:25Z

به گزارش روابط عمومي مؤسسه كتابخانه و موزه ملي ملك، تعداد پنج فرمان از دوران صفويه و قاجاريه در كتابخانه و موزه ملك مرمت شد.
در بين نسخه هاي دستنويس در ادوار گذشته، اسناد و فرمان ها جزء اسناد مهمي به شمار ميروند كه توسط موزه ها و مجموعه داران خصوصي جمع آوري ميگردند. اسناد موجود در مجموعه كتابخانه و موزه ملي ملك نيز از اين دسته اند. اين سندهاكه در طول زمان، بر اثر شرايط نامناسب و مرمت هاي نادرست قبلي آسيب ديده بودند مرمت شدند.
اين اسناد عبارتند از: فرمان شاه سلطان حسين صفوي 1129 هجري قمري، حكم مظفرالدين ميرزا در زمان وليعهدي 1299 ه.ق.، فرمان مظفرالدين شاه 1319 ه.ق.، فرمان فتحعلي شاه 1222 ه.ق. از مجموعه اهدايي سركار خانم عزت ملك، فرمان ناصرالدين شاه از مجموعه موزه ملك.

]]>

اعضاي دوره ي دوم هيأت مديره كتابخانه و موزه ملي ملك معرفي شدند

2012-01-23T08:29:38Z

به گزارش روابط عمومي مؤسسه كتابخانه و موزه ملي ملك، اعضاي هيأت مديره اين مؤسسه براي مدت سه سال آتي اعلام شد.
كتابخانه و موزه ملي ملك كه در آذر ماه 1387 ، حسب تأييد و تصويب مقام منيع توليت عظماي آستان قدس رضوي تبديل به يك مؤسسه مستقل و داراي يك هيأت مديره مستقل شد، اكنون براي بار دوم و به مدت سه سال ديگر اعضاي هيأت مديره اين مؤسسه با تأييد و تصويب مقام توليت عظماي آستان قدس رضوي منصوب شدند.
اعضاي اين هيأت مديره عبارتند از: سید محمد صادق خرازی، مصطفی واعظ طبسی، امير خوراكيان، محمد هادی زاهدی وسید محمد مجتبی حسینی .

]]>

خوشنويسي اسلامي در كتابخانه ملي ملك

2012-01-17T06:09:07Z

نام شيلا بلر(Sheila S.Blair) براي دوستداران و پژوهشگران مطالعات اسلامي، بويژه در حوزه هنر اسلامي بسيار آشناست، خصوصا اينكه امروزه آثاري از وي حتي در زبان فارسي نيز در دسترس علاقمندان قرار دارد.
كتاب "خوشنويسي اسلامي"، اثر شيلا بلر، كتابي است به زبان انگليسي كه جايزه كتاب سال جمهوري اسلامي ايران در حوزه مطالعات اسلامي را از آن خود كرده است. اين كتاب در شش بخش و سيزده فصل تلاش در ارائه توصيفي دقيق از خوشنويسي در حوزه فرهنگ اسلام دارد. خوشنويسي اسلامي در 681 صفحه در سال 2008 ميلادي توسط انتشارات دانشگاه ادينبورگ اسكاتلند بازنشر شده است.
در باب اهميت اين كتاب، نشريه بررسي كتاب كاليفرنيا نوشته است كه اين كتاب كليدي اساسي در درك و شناخت هنر و تمدن اسلام است.
به گزارش روابط عمومي مؤسسه كتابخانه و موزه ملي ملك، نسخه اي از اين كتاب به تازگي توسط كتابخانه ملي ملك تهيه شده و به زودي در اختيار پژوهشگران و علاقمندان اين حوزه قرار خواهد گرفت.

]]>

اهداي آثار نفيسي از خاندان غفاري توسط نوه ي حاج حسين آقا ملك

2012-01-09T04:34:04Z

ابوالعلائ سودآور، مجموعه دار و هنرپژوه نامدار و نوه ي مرحوم حاج حسين آقا ملك، باني كتابخانه و موزه ملي ملك، در تاريخ 18/10/90 پنج تابلوي نفيس از آثار مشاهير خاندان غفاري را به كتابخانه و موزه ملي ملك اهدا كردند، تا راه آن بازرگان مرد فرهنگي امتداد يابد. اين آثار عبارتند از:
1- تصوير قاضي عبدالمطلب، جد بزرگ خاندان غفاري، اثر ابوالحسن نقاش باشي ، پديد آمده در سال 1209 قمري
2- تصوير خورشيد خانم، اثر ابوالحسن خان نقاش باشي غفاري، پديد آمده در سال 1259 قمري
3- تصوير معزالدين محمد ، اثر ابوالحسن خان غفاري
4- تصويرمیرزا یوسف آشتیانی با دو خادم، اثر ابوالحسن خان غفاري، پديد آمده در سال 1272 قمري
5- تصويرمیرزا یوسف آشتیانی، اثر ابوتراب غفاري برادر كمال الملك
همانگونه كه خاندان هاي فرهنگ ور ايران در آفرينش هاي هنري سهمي بسيار در پديدآوردن ميراث هنري داشته اند، خاندان هاي هنرپرور نيزبا جمع آوري و نگهداري اين آثار در توسعه فرهنگي نقشي مؤثر ايفا نموده اند.
اقدام فرهنگي ابوالعلاء سودآور خود نمادي از ادامه ي مشي و روشي است كه مرحوم حاج حسين آقا ملك در ايجاد اولين موزه ي خصوصي و وقفي كشور و يكي از بزرگترين مراكز نگهداري نسخه هاي خطي در پيش گرفته بود.
"حاج حسين آقا ملك "در گفتگويي با روزنامه اطلاعات در سال 1349 به خبرنگارگفته بود: اگر به مشهد مأمور نشده بودم قصد داشتم در تهران موزه اي ايجاد كنم كه با موزه بريتانيا برابري كند.
آثار اهدايي از سوم بهمن ماه سال جاري در نمايشگاه دائمي آثار خاندان غفاري و كمال الملك به نمايش عمومي براي علاقمندان درخواهد آمد.

]]>

در آستانة اربعين حسيني برگزار مي‌شود: نمايشگاه «نقاشي‌هاي آييني» در بنياد ايران‌شناسي

2012-01-04T11:42:05Z

نمایشگاه «نقاشي‌هاي آييني»، مصادف با اربعين حسيني از هفدهم تا بيست و يكم دي‌ماه 1390 (سيزدهم تا هفدهم ماه صفر 1433)، در محل «نمايشگاه نقاشي‌هاي عاشورايي و قهوه‌خانه‌اي» در بنياد ايران‌شناسي برگزار مي‌شود. آثار به نمايش درآمده در اين نمايشگاه به موضوعات عاشورايي و مصايب و شمايل اهل‌بيت (ع) اختصاص دارد. بسياري از نقاشي‌ها داراي قدمت تاريخي و ارزش هنري هستند و توسط نقاشان به‌نام به تصوير كشيده‌ شده‌اند. در اين مجموعه از نقاشاني چون مجد فرهاني، رضا حميدي، حسين همداني، ميرزا آقا امامي و... آثاري به نمايش گذاشته شده است. اين نمايشگاه به مدت پنج روز كاري، از ساعت 9 تا 16، پذيراي بازديدكنندگان علاقه‌مند است.
علاقه‌مندان جهت كسب اطلاعات بيشتر مي‌توانند با شماره‌ تلفنهاي روابط عمومي بنياد ايران‌شناسي (88608802 و 88608812 -021) تماس حاصل نمايند و يا به تارنماي بنياد ايران‌شناسي به نشاني www.iranology.ir مراجعه فرمايند.
نشاني بنياد ايران‌شناسي: تهران، خيابان شيخ بهايي جنوبي، خيابان ايران‌شناسي (64 غربي)، بنياد ايران‌شناسي.

]]>

هنر اسلامي در كتابخانه ملي ملك

2011-12-31T07:57:08Z

از مجموعه كتاب هايي كه به زبان انگليسي در كتابخانه ملي ملك موجود است ميتوان به دو كتاب هنرومعماري اسلامي و تزئينات اسلامي اشاره كرد.
كتاب هنر و معماري اسلامي (650 - 1250 ميلادي) كه در سري انتشارات دانشگاه ييل در سال 2001 نشر يافته است حاصل پژوهش ريچارد اتينگسهاوزن، استاد هنر اسلامي در انستیتوی هنر های زیبا نیویورک و اولگ گراباری، استاد مدرسه مطالعات تاریخی دانشگاه پرینتسون است. این کتاب در سه فصل وهفت بخش و 344 صفحه ، به پیدایی و بالیدن هنر
و معماری اسلامی طی سده های هفتم تا سیزدهم میلادی می پردازد. طی یک دهه ای که از انتشار آن می گذرد به مرجعی کلاسیک در حوزه مطالعات تاریخ هنر اسلامی بدل شده است.
كتاب هنر و معماری اسلامی( 1250ـ1800میلادی) را می توان به نوعی ادامه کتاب ریچارد اتینگسهاوزن دانست ، هر چند تاریخ انتشارش به پیش از انتشار کتاب هنر و معماري اسلامي (650 - 1250 ميلادي) می رسد. اين كتاب در سال 1995 میلادی توسط انتشارات دانشگاه نیویورک منتشر شده و به قلم شیلا بلیر و جاناتان بلوم در دو فصل و هفت بخش و 348 صفحه به سرگذشت هنر و معماری در گستره جهان اسلام طی سده های سیزدهم تا نوزدهم میلادی می پردازد.
كتاب تزئینات اسلامی به بررسی نقش تزئینات در هنر و معماری اسلامی می پردازد. این پژوهش در حقیقت نخستین مطالعه جامع در بررسی تزئینات اسلامی است وبه قلم دکتر ایوا بئر ، انجام گرفته که پیشتر نیز در این حوزه آثاری منتشر کرده است. این کتاب در چهار فصل و 160 صفحه به همراه واژه نامه و یادداشت در سال 1998 میلادی توسط انتشارات دانشگاه نیویورک منتشر شده است.
علاقمندان به مطالعه اين كتب ميتوانند به كتابخانه ملي ملك واقع در خيابان امام خميني (ره) مراجعه كنند.

]]>

اسناد حاج حسين آقا ملك دركتابخانه و موزه ملك

2011-12-26T12:32:40Z

به گزارش روابط عمومي مؤسسه كتابخانه و موزه ملي ملك، بخشي از اسناد حاج حسين آقا ملك ساماندهي شد.
در ميان اسناد موجود در مجموعه اسناد كتابخانه و موزه ملي ملك، اسنادي از مكاتبات حاج حسين آقا ملك - واقف و بنيانگذار اين مؤسسه- و بخشي از مكاتبات وي با پدرش محمدكاظم ملك التجار يافت ميشود. تاريخ نخستين نامه از مجموعه اين مكاتبات كه در حدود پنج هزاربرگ و پانصد نامه است مربوط به محرم الحرام 1306 قمري و واپسين آن مورخ شنبه نوزدهم ربيع الثاني 1336 قمري ميباشد.
فهرست نويسي اين مجموعه مكاتبات پايان يافته و بزودي در اختيار پژوهشگران حوزه تاريخ قرار خواهد گرفت.

]]>

راز نفيس ترين فرش هاي دنيا در كتابخانه ملي ملك

2011-12-24T08:38:38Z

به گزارش روابط عمومي مؤسسه كتابخانه و موزه ملي ملك، دكتر رضا حكمت نژاد يك نسخه ازكتاب "راز نفيس ترين و ارزنده ترين فرش هاي دنيا " كه با كوشش وي پديد آمده را به اين كتابخانه اهداء كرد.
دكتر رضا حكمت نژاد، متولد 1306 اصفهان، استاد جراحي پلاستيك و رئيس بخش جراحي فك و پلاستيك دانشگاه شهيد بهشتي است كه از سال 1981 تا 1991 ميلادي به عنوان استاد مدعو در دانشگاه ساريكوكن آلمان به تدريس جراحي پرداخت. اين كتاب كه در سال 1969 ميلادي به زبان فارسي نگاشته شده در بردارنده برگردان آلماني و انگليسي است. كتاب "راز نفيس ترين و ارزنده ترين فرش هاي دنيا " در سه فصل به بيان دستآمد بيش از دو دهه تجربه عملي مؤلف در عرصه بافندگي و سرپرستي كارگاه هاي توليد فرش مي پردازد.
اين كتاب با بيان تاريخچه اي از پيدايي و رواج فرش آغاز و و در ادامه به بيان دلايل از دست رفتن جايگاه فرش ايراني در جهان مي پردازد. مؤلف خصوصيات اصالت فرش ايران را در سه ويژگي نقشه، رنگ و بافت با پشم ميداند. اين كتاب - آلبوم كه حاوي بيش از يكصد و پنجاه تصوير از فرش هاي گوناگون است به شماره ثبت 85806 در كتابخانه ملي ملك در اختيار دوستداران هنر فرش ايراني قرار دارد.

]]>

گزارش نشست علمی پژوهشی زندگی و آثار کمال‌الملک

2011-12-19T10:22:27Z

آغداشلو: کمال‌الملک مهم‌ترین نقاش اساطیری ایران بعد از بهزاد است
يك اثر از اثار كمال الملك كه پيشتر شناخته شده نبود توسط خانواده مرحوم ابوالحسن صديقي بازشناسي و محمد حسن حامدي با يافته هاي تاريخي تعلق آن را به استاد كمال الملك ا تاييد كرد.
به گزارش روابط عمومی موسسه کتابخانه و موزه ملی ملک، در این همایش که عصر روز یکشنبه 27 آذر در سرسراي ملك برگزار شد، آیدین آغداشلو، ابوالعلا سودآور، سیدمحمود افتخاری، بهنام کامرانی و محمدحسن حامدی به بررسی و تحلیل آثار، زندگی و جایگاه کمال‌الملک در سیر تکوین نقاشی در ایران پرداختند.
در ابتدای این نشست حسینی مدیرعامل موسسه ملک با اشاره به نقش خاندان‌های فرهنگی ایران گفت: یکی از دغدغه‌های همه ما ایرانیان باید حفظ فرهنگ و هویت ملی و دینی‌مان باشد و یکی از ارکانی که در طول تاریخ توانسته‌ حافظ این فرهنگ مینوی باشند، خاندان‌های فرهنگی هستند. بر همين اساس اين موسسه در معرفي اين خاندان ها مي كوشد.
در ادامه ابوالعلا سودآور، پژوهشگر هنر و از نوادگان مرحوم حاج حسین ملک، به بررسی خاندان‌های هنری به‌ویژه خاندان غفاری و تاثیرگذاری این خاندان بر هنر ایران پرداخت.
وی با اشاره به ارائه اثری متفاوت از پیکاسو توسط سالوادور دالی، نقاش سوررئالیست اسپانیایی، در دانشگاه پلی‌تکنیک فرانسه و با تاکید بر قدرت پیکاسو در واقع‌گرایی در این تابلو، اظهارداشت: در نقاشی ایرانی نیز همیشه تاکید بر قدرت دست و چیرگی قلم نقاش بوده است و روابط هنری ما عمدتا مبتنی بر ارتباط شاگردی و استادی بوده است.
وی ادامه داد: به همین دلیل است که تحول نقاشی در ایران کُند بوده و آن‌چه می‌توانسته این تحول را سرعت بخشد یک عامل خارجی بوده است.دو عنصر متقاوت در نقاشی غرب که هنرمند ایرانی با آن مواجه شد پرسپکتیو و سایه روشن بود. نقاشی ایرانی پرسپكتيو را پيشتر به گون هاي در آثارش و به گونه اي ديگر حل كرده بود اما نتوانست در مقابل سایه روشن مقاومت کند.
سیدمحمود افتخاری، مدیر پیشین موزه هنر هاي ملی ایران نیز در ادامه به بررسی جایگاه کمال‌الملک در قاب تاریخ اجتماعی هنر معاصر و ارزیابی و تحلیل جایگاه هنری و اجتماعی کمال‌الملک پرداخت.
وی گفت: کمال‌الملک و شاگردانش مظلوم‌ترین هنرمندان در صد سال اخیرند و جایگاهشان در این سال‌ها به درستی تبیین نشده است. کمال‌الملک در خانواده‌ای متولد شده بود که چه ناصرالدین شاه می‌خواست و چه نمی‌خواست به سفر فرنگ می‌رفت و از نوع تربیت و خصوصیات او مشخص بود که به دنبال جریانی جدید در نقاشی ایران است.
افتخاری تاکید کرد: او زمانی به اروپا رفت که امپرسیونیسم سخن روز آن دیار بود؛ ولی آن‌چه او با خود به ایران آورد سبک کلاسیک در نقاشی بود و به حق نیز این کار را کرد؛ چراکه بینش حکومت وقت و جامعه ایران در آن مقطع بيشتر نیازمند نقاشی کلاسیک بود.
در ادامه بهنام کامرانی، نقاش و مدرس دانشگاه، در مقاله‌ای با عنوان «کمال در منظره‌های کمال‌الملک» به بررسی و تحلیل منظره نگاري هاي این هنرمند پرداخت.
وی با اشاره به تشابه بخشی از هنر معاصر ایران از جمله آثار نقاشانی چون امین نورانی، ایمان افسریان، مهدی فرهادیان، مجتبی تاجیک و واحد خاکدان با آثار کمال‌الملک و شاگردانش، اظهار داشت: به زعم من شیوه «نو کمال‌الملکی» در هنر معاصر ایران تجدید حیات یافته و با قدرت در میان نقاشان جوان دنبال می‌شود.
وی سپس منظره‌های کمال‌الملک را در سه دوره آغازین، میانه و واپسین زندگی‌اش تقسيم بندي و بررسی کرد.
محمدحسن حامدی، مدیرمسئول هفته‌نامه تندیس و پژوهشگر مركز پژو هشي هنر هاي اسلامي ايراني آفرينش ، دیگر سخنران این همایش بود که در مقاله‌ای با عنوان «سرگذشت شگفت‌انگیز یک اثر» پژوهشی را پیرامون یکی از آثار کمال‌الملک که تاکنون شناخته نشده است، ارائه کرد.
وی در این پژوهش، اثری از کمال‌الملک را که در سال 1900 میلادی در فرانسه خلق شده و تصویر "دربان" محل اقامت او در پاريس است ، در میان اشیایی که از ابوالحسن‌خان صدیقی شاگرد کمال‌الملک یافت شده و بدون امضا بوده شناسایی کرده است.
حامدی این اثر را که متعلق به 112 سال پیش است و گویا کمال‌الملک خود آن‌را به شاگرد خاصش(ابوالحسن خان صديقي هدیه داده، با یافتن آن در تصاویر شیشه عکس‌های نویافته که چندی پیش در ميراث مجموعه ابوالحسن‌خان صدیقی یافت شده بود و به مناسبت گشايش نمايشگاه دايمي كمال الملك در كتابخانه وموزه ملي ملک به نمایش گذاشته شد، و همچنین با قراین تاریخی و تحلیلی متعدد شناسایی کرده است.
آیدین آغداشلو، مدرس تاريخ هنر و نقاش پبشکسوت، واپسین سخنران این نشست علمی پژوهشی بود. وی به بررسی شخصیت کمال‌الملک با همه ضد و نقیض‌هایی که درباره او وجود دارد پرداخت و گفت: کمال‌الملک آن‌طور که معروف است در سال 1264 قمري یعنی در سال به سلطنت رسیدن ناصرالدین‌شاه به دنیا می‌آید و چون مرگش به تاریخ شمسی ذکر شده، احتمالا با یک محاسبه ساده 93 ساله بودن به‌هنگام مرگ، درست است. همه می‌دانند که او زندگی پر فراز و نشیبی داشته و دوره‌های مختلف سياسي اجتماعي ايران را تجربه کرده است.
وی ادامه داد: همه این‌ها از او مهم‌ترین نقاش اساطیری ایران را بعد از کمال‌الدین بهزاد ساخته و پرداخته است. درباره زندگی بهزاد بسیاری مسائل را نمی‌دانیم؛ اگرچه او نخستین نقاشی است که درباره‌اش چیزهایی می‌دانیم. ولی کمال‌‌الملک نسبتا هم‌عصر ماست و ما می‌توانیم درباره ویژگی‌های اين شخصیت و زندگی‌اش جستجو کنیم.
این مدرس و پژهشگر هنر افزود: کمال‌الملک یک شخصیت کاریزماتیک و بسیار جذاب است؛ البته اگر دقت کنیم، او در طول عمرش زندگی یکسانی نداشته و یکسان هم فکر نکرده است. فراز و نشیب‌ها و عدم توفیق‌هایی هم داشته است. در باب آثارش همان‌طور که اشاره شد ما با یک مجموعه مناقشه‌برانگیز و یک حضور مناقشه‌برانگیز مواجهیم.
وی با اشاره به آن‌چه برخی خیانت کمال‌الملک به نقاشی ایران می‌خوانند، اظهار داشت: من در این سال‌ها سعی کرده‌ام این دیدگاه را تصحیح کنم و در مقالات متعددی اشاره کرده‌ام که این حرف بی‌پایه‌ای است و این برخوردی احساساتی است و اتفاقا اگر ما بتوانیم درباره یک نقاش کاریزماتیک، بدون احساساتی شدن نظر دهیم کار صائبی کرده‌ایم.
آغداشلو ادامه داد: سوال همیشگی این است که او کیست و چرا تا این حد مشهور است. جستجوی ریشه‌های این اهمیت یکی از دغدغه‌هاست؛ ولی آیا ما می‌توانیم او را در چهارچوبی قراردهیم و حکم صادر کنیم؟ باید این مسیر طولانی پر فراز و فرود دوران او را تعقیب کرد، از وقتی‌که پسر جوانی است و در یک خانواده هنرمند تراز اول کاشان به دنیا آمده و از جوانی کشف می‌شود و اهمیت می‌یابد. این کار سختی است که کسی طاقت بیاورد از جوانی مشهور و مهم باشد و بتواند چنین وزنی را بر دوشش به‌درستی حمل کند.
این نقاش یادآور شد: کمال‌الملک کسی بود که این بار عظیم و سنگین و فشار شهرت را با وقار و قدرت، و با کار مداوم، حمل کرد. اگر بخواهم به عنوان يک نقاش وجوه امتیاز او را برشمرم، این را مهم‌ترین امتیاز او خواهم دانست. او در حدودی که برایش مقدور بود سر فرو نمی‌آورد و توانست از چنبره‌های مختلف بگذرد و دوره‌های گوناگون را تجربه کند و سلامت بماند. اگر غیر از این بود هرگز این مقام اساطیری را به‌دست نمی‌آورد.
وی تصریح کرد: مقام اسطوره‌ای هنرمندی چون او بر این مبنا تنیده و ساخته نمی‌شود که زندگی‌اش بی‌خطا بوده است. اما او با حوصله و متانت راه خود را طی کرد و وقار عمده‌ترین صفتی است که درباره کمال‌الملک همیشه در ذهن من تکرار می‌شود.
این مدرس دانشگاه افزود: از زاویه دیگر هنر نقاشی یا نگارگری ایران در طول قرون همیشه هنری بوده که در وجه خیال عمل می‌کرده است. این جهان خیالی به نحو بسیار ضد و نقیضی، نوعی وعده را نیز در باطن خود داشته؛ و آن این‌که نقاش هنرمند کسی است که بتواند عین واقعیت نقاشی کند. با وجود این که بزرگ‌ترین هنرمندان طول تاریخ ایران عین واقعیت نقاشی نمی‌کرده‌اند و این مسیر دنیال نمی‌شده، ولی این همواره یک وعده ضمنی بوده و در ادبیات و هنر، همیشه این وعده را می‌بینید.
آغداشلو همچنین گفت: کمال‌الملک این وعده را وفا می‌کند. اما نه ناگهانی، بلکه در روندی طولانی. واقعیت این است که نمی‌توان درباره کمال‌الملک صحبت کرد بدون این‌که درباره تاریخ دوران او و ظهور و ورود مدرنیته در طول مدتی نسبتا طولانی، و تاخیری بودن تاثیرات مدرنیته در ایران صحبت کنیم. بدون این بررسی، ما نمی‌توانیم جایگاه او، رنج او، سعی او و مکان حقیقی او را بازبینی کنیم.
این نقاش ادامه داد: مدرنیته نه تنها به ایران که به بسیاری دیگر از نقاط دنیا می‌رود و پس از انقلاب صنعتی منتشر می‌شود. شاید ما با تاخیر، مدرنیته و مظاهر آن‌را دريافت کرده‌ایم، از راه‌آهن گرفته تا نیروگاه برق و نساجی. پیش از ما کسانی که در تاریخ هنرهای مشرق‌زمین کار کرده‌اند، نمونه‌های عالی ارائه داده‌اند. مکتب کمپانی هند بسیار پیش‌تر از مشاهده نمودهای مدرنیته در نقاشی ایران شروع می‌شود؛ پس این واقع‌گرایی در نقاشی هند پیش از کمال‌الملک وجود دارد. در نقاط دیگر مانند مصر و عثمانی هم مدرنیته زودتر بساط خود را می‌گستراند.
وی اظهار داشت: بنابراین نمی‌توان این جریان‌ها را از هم جدا کرد و کمال‌الملک را در جای دیگری قرار داد و کار او را بررسی کرد. او زاده دوران خود است و به بستر تاریخی خاص خود تعلق دارد؛ با این‌حال کمال‌الملک نشانه‌ای است از پدیدآمدن نوع جدیدی از تفکر و فرهنگ در ايران.
این مدرس هنر همچنین گفت: درباره مدرنیته و نفوذش در ایران از خیلی پیش‌تر از قرن 13 قمری می‌توان شواهدی آورد. اما پیش از ورود به این بحث‌ها یک نکته واضح است و آن این‌که مهم‌ترین تاثیر مدرنیته در ایران، این است که فرهنگ موجود مستقر را طوری درهم می‌کوبد که آن‌را دچار پراکندگی و انشقاق می‌کند.
آغداشلو خاطرنشان کرد: چرا وقتی درباره سیر تکامل نقاشی ایرانی صحبت می کنیم، دو مکتب زند و قاجار را نوع دیگری قضاوت می‌کنیم؟ چون اگرچه این مکاتب نیز به نوعی به فرهنگ غرب متصل هستند، ولی ضربه آن‌ها چندان شدید نیست که این پراکندگی را ایجاد کند. ولی در انقلاب مشروطیت و کمی پیش از آن، این ضربه وارد شد. در زمان ناصر‌الدین شاه ما اولین نشانه‌های این ضربه را می‌بینیم.
وی افزود: عدالتخواهی بخش سیاسی این ضربه است و تقاضای تاسيس مجلس شوراي ملي بخش دیگری از این ضربه. این انشقاق نکته بسیار مهمی در این بحث است؛ زیرا طوری پراکندگی ایجاد می‌کند که ناچار هنر سنتی به گوشه‌ای رانده می‌شود و احتیاج به محافظت پیدا می‌کند.
این مدرس تاریخ هنر گفت: پیش از آن نقاشان آن‌طور که باید نقاشی می‌کنند و از سوی نخبگان که مخاطبان نقاشی بودند، پذیرفته می‌شوند، زیرا در آن زمان نقاشی یعنی همین. ولی کمال‌الملک در بخشی قرار می‌گیرد که جزء پتک اصلی این ضربه است و این تکه‌ها را مجزا می‌کند. اگر نگارگری دوباره به وجود می‌آید، «سعی» می‌شود سلسله‌ای حفظ شود؛ زیرا باید حفظ شود و هویت گمشده‌ ما را محافظت کند.
وی ادامه داد: اما بخش دیگری که به کناری افتاده، بخشی است که نمایانگر واقعه‌ای است که اتفاق افتاده و مردم از آن راضی نیستند. درست است که نقاشی رسمی ایران، از زمان احمدشاه تا زمان رضاشاه و حتی در دوره‌ای که من هنرجو بودم، نقاشی کمال‌الملک و شاگردان اوست؛ اما کمال‌الملک در این میان قصوری نکرده. او به بخشی تعلق یافته که آن بخش، خاري در گلو شده است.
آغداشلو اظهار داشت: پیش از کمال‌الملک نیز بسیاری به فرنگ رفتند و فرستادن هنرجو به آن سو سنت همیشه ما بوده است؛ چون ما بوده‌ایم که می‌خواسته‌ایم بیاموزیم. کمال‌الملک تنها در روند تکمیلی بدنه کار کرده است. بسیاری از نقاشان هم‌دوره او از روی عکس کار می‌کرده‌اند - برای نمونه مصورالممالک - و همه وفاداری خود را به عکاسی و واقع‌گرایی - که اساسا از جای دیگری آمده است - نشان می‌دهند. ولی کمال‌الملک به این دلیل بیش از اين دیگران متهم می‌شود چرا که موفق‌ترین آن‌هاست، و آیینه تمام‌نمایی است که ما دوست نداریم تصویر غربی شدن خود را در آن ببینیم.
وی تاکید کرد: ما به‌طور مداوم آیینه تابناکی را می‌شکنیم که دوران متغیری را در خود نشان می‌دهد که بعدها مورد غیظ قرارگرفت. همان‌طور که همگان می‌گویند ناصر‌الدین‌شاه نالایق بود. ما احساساتی هستیم و این احساساتی بودن، چیز شریفی است؛ ولی درباره کمال‌الملک این بحث به یک جفا تبدیل می‌شود. چه زیباست هر کسی گوشه‌ای از وی را که مظهر یک دوران، یک چالش و یک تحول در سرزمين مان است را بررسی کند.
در پایان این مراسم، بخش‌هایی از فیلم «کمال‌الملک» علی حاتمی پخش شد و حاضران پس از پذیرایی، به بازدید از نمایشگاهچشم انداز آثار کمال الملک و نمايشگاه دايمي آثار او دعوت شدند.

]]>

كارگاه آموزشي" حفاظت در موزه ملك " برگزار شد

2011-12-14T10:19:51Z

به گزارش روابط عمومي مؤسسه كتابخانه و موزه ملي ملك ، اين مؤسسه با همكاري دانشگاه هنر، كارگاه آموزشي
" حفاظت در موزه " را در تاريخ 21/9/90 برگزار كرد.
در اين نشست كه با حضور محمد حكمت، كارشناس پژوهش و نشر، آزاده جزني، رئيس اداره اطلاعات فرهنگي و حفاظت فني، معين اسلامي، كارشناس ارشد مرمت و محسن حقگو كارشناس مستندنگاري مؤسسه كتابخانه و موزه ملي ملك برگزار شد، تجربيات حفاظتي و مرمتي كه در طي سه سال گذشته در اين مؤسسه بدست آمده بود را در اختيار علاقمندان گذاشتند.
در كارگاه آموزشي" حفاظت در موزه " پس از توضيحاتي درباره تعريف موزه و روش هاي حفاظت گفته شدكه مهمترين بخش در حفاظت، آموزش خصوصا در ميان مخاطبان است و نتيجه آن از يك طرف حفظ و نگهداري آثار و مجموعه هاي موزه و از طرفي توليد دانش و اطلاعات در مورد شئ موزه اي است.
در موزه ملك انجام فعاليت هاي آسيب شناسي و حفاظتي در سه مرحله كوتاه مدت و زودبازده، كوتاه مدت با هزينه بالا (عمليات زيرساختي) و بلند مدت سياستگزاري شده است كه شناخت الويت هاي مجموعه و طبقه بندي آنها در آن نقش اساسي را ايفا ميكند.
همچنين گفته شد كه در كتابخانه وموزه ملي ملك از شيوه هاي نوين مستندنگاري براي كم كردن آسيب هاي وارده به اشيا استفاده ميشود. در اين روش اشيايي چون نسخ خطي مستقيما در اختيار مخاطب قرار داده نميشود بلكه ازفايل ديجيتالي آن استفاده ميشود. در اين روش اشيا قبل از آسيب شناسي، كارشناسي هنري شده و ميزان شاخص بودن آن تعيين ميگردد، اشيا يا نسخي كه داراي شاخصه هنري بالايي هستند عكاسي صنعتي شده تا بعدها به منظور كارهاي فرهنگي چون بازنشر مورد استفاده قرار گيرند واشيايي كه شاخصه هنري كمتري دارند به بخش اسكن واگذار ميشوند، اما قبل از شروع پروسه اسكن ميزان آسيب ها امكان سنجي شده و نوع دستگاه اسكن و نحوه عملكرد آن توسط كارشناس حفاظت و مرمت مشخص ميگردد.
در پايان اين جلسه نيز حاضران به پرسش و پاسخ و تبادل نظر با كارشناسان پرداختند.

]]>