Manieren

Gasje

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Mon, 30 Jan 2012 08:54:00 +0000

Zijn er nog straatjongens? Ja! Ook zoals in dat knap gereconstrueerde zwart-witte reclamefilmpje van een kaasmerk, met het schokkerige beeld van een harmonikaspeler in de Jordaan en die lieverdjes die achter aan een vrachtauto gaan hangen.

Ik moet nu even in het verleden duiken, mijn verleden in Breda, waar een jongen consequent gast werd genoemd: ‘Kek da gasje, kek da gasje!’. Zo’n lekker schoffie op van die gore gummi laarskes. Je had daar een achterbuurt, de Gasthuisvelden, die natuurlijk prompt gasjesvelden werd genoemd. Maar om compleet te zijn: een meer gangbare aanduiding van een bengel was brak. In mijn geboortedorp Ginneken was die niet in zwang (de taal verschilt per straat, zei Johan Biemans) maar ik weet dat uit de liefdesbrieven van mijn vader aan mijn toekomstige moeder: brakske.

Maar heden ten dage? Waarin gevochten wordt met de politie, meidjes van 15 jaar zich op straat zitten ‘in te drinken’ en opgeschoten knullen ‘gederfde inkomsten’ bij hun ouders in rekening brengen, wegens het niet afmaken van hun school. ‘Heb je niet hoeven betalen’, dus heb ik daar nu recht op.’ Echt waar.

En toch. Het was best ‘n aardige thuiswedstrijd geweest van de voetbalvereniging Eindhoven. Hou me de gastspelers en de uitslag ten goede want daar gaat ‘t nu even niet om. Maar na afloop hield een verslaggever van Omroep Brabant een speler zijn bolle microfoon voor en stelde de ‘Wat ging er door je heen-‘ of vergelijkbare vraag. Toen was er op eens dat roodharige, sproetige ventje, met z’n opgeschoren koppie. Dat ging er, met brutaal-spottende oogjes tussen staan, een lange pvc-elektriciteitspijp in de hand, als was het zijn microfoon.

Natuurlijk kon die verslaggever moeilijk roepen: ‘Ga weg jij!’ En dat wist dat jongetje. Dat kon je aan hem zien. Een echte straatjongen.

Beroerdste ooit

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Fri, 27 Jan 2012 09:34:00 +0000

Geert Wilders mag een minister in de Kamer officieel voor knettergek verklaren, een mij bekende columnist kan ongestraft minister Marja van Bijsterveldt kwalificeren als ‘het dansmarietje van het afbraakkabinet’, maar haar ‘de beroerdste minister van onderwijs’ en ‘van te gering intellectueel niveau’ noemen dat mag weer niet. Zo is momenteel de stand van de vrijheid van meningsuiting in dit land.

Wie is in dit geval de gebeten hond? Marten Kircz, bestuurslid van onderwijsbond AOb, gesproken hebbende in het heetst van het nationaal debat, dat wil zeggen na de lerarenstaking, afgelopen donderdag. Zijn voorzitter, Walter Dresscher, kennelijk niet op de hoogte van de recente vaderlandse geschiedenis, deed het stante pede in zijn broek en distancieerde zich van Kirczs betoog.

En de Kamer? Die is, jawel, geschokt. Wel natuurlijk dat deel van de Kamer, dat Marja ‘n héél goeie onderwijsminister vindt, moet vinden, want zo niet dan zou het voor haar ‘af door een zijdeur’ zijn. Ton Elias (VVD) en Harm Beertema (PVV): ‘Excuses!’ Jack Biskop (CDA): ‘Schandalig!’ Wilders blijkt een uitstekende leermeester. Het enige woord dat ik nog mis is ‘Respect!’

Hoepel toch op, allemaal. Ja, jij ook Walter Dresscher. Haal je schoolgeld terug.

Uit de lucht

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Fri, 27 Jan 2012 08:45:00 +0000

Heeft de bestuursrechter in Den Bosch echt gezegd dat ‘de bezuiniging van 1,7 miljoen die de provincie heeft opgelegd aan Omroep Brabant uit de lucht is gegrepen’ ? Dat staat namelijk vanmorgen in de Brabantse kranten.

Er is geen reden aan de gebruikte terminologie te twijfelen, die door een ervaren verslaggever nader wordt aangeduid als ‘een hard oordeel’.

Voor alle zekerheid toch even gekeken op de website rechtspraak.nl, die altijd bijzonder snel en uitgebreid weergeeft wat er in de rechtbanken gebeurt. Maar zoals te verwachten valt, hebben de teksten daar een puur zakelijk recht-toe-recht-aan karakter, zonder de couleur van het rechterlijk betoog. Je kunt er doorgaans geen smakelijke krantenkop aan ontlenen

Dus, als het waar is, dan is de bestuursrechter toe aan een opfriscursus Nederlandse taal. Ik hoef namelijk niet in enig woordenboek te kijken, om te stellen dat de term ‘uit de lucht gegrepen’ in dit geval nergens op slaat.

‘Uit de lucht gegrepen’ zegt men van iets of een bewering die onwaar is, een onbewezen gerucht. Heeft de rechter deze terminologie niet gebruikt, dan heeft de verslaggever die uit de lucht gegrepen.

Wat wel vaststaat: over de financiële verhouding tussen de provincie en de omroep is de kou allerminst uit de lucht.

Tip de politie

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Thu, 26 Jan 2012 08:34:00 +0000

De politie is tegenwoordig hevig multimediaal bezig. Er wordt door onder anderen buurtbrigadiers getwitterd bij het leven en de burger wordt aangemoedigd, de smartphone bij de hand te houden, voor het geval er in het openbaar enige ongerechtigheid valt te bespeuren. ‘Meld het ons!’

De afdeling Best-Oirschot-Son en Breugel van de regiopolitie Zuid-Oost-Brabant (BOS) heeft zelfs een app laten ontwikkelen, voor zowel Apple- als Androidtoestellen om dat allemaal te vergemakkelijken. Ik heb de Androidapp weliswaar tot dusver niet op de bijbehorende Market kunnen vinden – of ze werd door de voorlaatste versie van het besturingssysteem domweg geweigerd, maar op den duur komt dat natuurlijk allemaal goed. Zoals ook de dagbladen op den duur wel zullen inzien dat ze niet door kunnen gaan met de monopoliepositie van Apple met haar I-dingesen nog verder te versterken, door met hun appsaanbod de tablets van Samsung en andere concurrenten te negeren.

Intussen vraagt de politie zich misschien wel af, of ze niet een geest uit een fles heeft laten ontsnappen. Want waarom zou de burger zich bij het signaleren van ‘misstanden’ tot al dan niet criminele medeburgers moeten beperken? Enkele maanden geleden betrapte ik een Eindhovense politieauto op zonder blauw zwaailicht en/of sirene rijden door rood licht. Heb ik natuurlijk keurig gemeld. De ontvangst van die melding is even keurig bevestigd, maar verder nooit meer iets van gehoord natuurlijk.

ICT-journalist @Brenno de Winter zag vanmorgen ‘de politie’ fout parkeren om ‘even een broodje te halen’. Het bleef bij een wazig fotootje met een sarcastische opmerking op Twitter – plaats en tijdstip onbekend en geen zichtbaar kenteken. Komt die pliesie weer even goed weg.

Allemaal kinderen

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Mon, 23 Jan 2012 09:12:00 +0000

Toch jammer dat het initiatief van die moeders in Friesland Vroeg op Stap, nota bene beloond met een Europese award, in het zuiden nooit is aangeslagen en dat het uitgaan van jongeren slechts hier en daar, onder meer in Best, enigszins is geregeld tijdens carnaval.

Want het kan dan elk weekeinde weer een bende zijn in de Eindhovense stapstraat Stratumseind, de kasteleins ter plekke weten momenteel niets anders te doen dan te discussiëren over het verlaten van de sluitingstijden dan wel over het helemaal vrijlaten.

En denk nou niet dat het drankprobleem onder de jongeren, oorzaak van alle heisa, van onderlinge vechtpartijen (met soms dodelijke afloop) tot het molesteren van hulpverleners en politiemensen beperkt blijft tot de stedelijke gebieden.

In Bergeijk bij voorbeeld is het allang niet meer louter het herremenieke dat volgens het liedje zo goed speelt omdat of ondanks dat het teveel heeft gedronken van ‘het gerstebier van Kyrië’. Daar is het zondagnacht na drieën (!) tot heftige rellen gekomen tussen surveillerende agenten en groepen jongeren van, lees ik in het politierapport, 18 tot 21 jaar. Columnist Hugo Camps heeft gelijk: er zijn geen kinderen meer.

Je kunt ze oppakken, vastzetten, beboeten, weet ik veel wat nog meer om ze te straffen en het ‘af te leren’, maar daarmee los je het probleem niet op. Het is als met het vuurwerk, waardoor dit jaar ‘slechts’ 21 mensen het licht uit een oog moeten missen. Gewoon de wet stellen, want je kunt het gelijk van Camps ook omdraaien: het zijn allemaal kinderen.

Buurtcafé

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Wed, 18 Jan 2012 09:00:00 +0000

In de krant lag een pagina familieberichten, met maar liefst vijftien overlijdensadvertenties gewijd aan Kees de Brouwer, eigenaar van café De Strijpse Ketel. Waaronder een hartelijke afscheidsbrief van hemzelf. Een dag later kwamen er nog eens zeven bij. Tweeëntwintig advertenties! Doorgaans moet je ‘n soort BN-er zijn, om zoveel aandacht te krijgen. Kees overleed, zo lees ik, op 59-jarige leeftijd. Bij het condoleanceregister in de Woenselse Sint-Petruskerk zullen collectebussen staan voor de kankerbestrijding.

Ik ben nooit in De Strijpse Ketel aan de Zeelsterstraat geweest, maar de strekking van de advertenties samenvattend, moet Kees de Brouwer, in de wandeling Kees Ketel, de ziel zijn geweest van ‘het gezelligste café van Eindhoven’. Kan ik me helemaal voorstellen, de verziekte sfeer van stapstraat Stratumseind mede in aanmerking genomen.

Kastelein Kees Ketel, ook figuurlijk een uitstervend ras? Je zou het niet zeggen als je de beschrijving van zo’n kroeg leest in een recente aflevering van de Bossche Kroniek van Eric Alink. Hij spreekt zelfs van ‘de kracht van het buurtcafé’. Maar op de beurs van de branche, de Horecava, vielen vorige week heel andere geluiden te beluisteren en wie door de Bestse Hoofdstraat wandelt, is er bij het zien van leegstaande horecapanden niet helemaal gerust op. Het dagblad De Pers, gratis op je tabletcomputer, maar daarom niet minder leesbaar, wijdt er een verhaal aan en voorspelt voor de komende jaren een uitval van 25% van de horeca, waaraan het bruine café niet zal ontsnappen. Er is een toenemende trend naar etablissementen als de Coffee Company en de McDonalds-achtigen. Formulezaken, zo heet dat in het vakjargon.

Zou er nog enige kans op redding zijn? De krant noteert dat er in elk geval onder meer in het restaurantwezen in Nederland iets goed mis is met de prijzen. Het blijkt dat de doorsnee ondernemer rekent met winstpercentages, in plaats van met concrete bedragen. Zo moet een fles rooie wijn van 16 euro in de winkel aan tafel 64 euro opbrengen. Een winst van 300 procent dus.

De betere kroegbaas, zoals Kees Ketel moet zijn geweest, zou de verschraling nog kunnen keren met een kaart, die het tegendeel is van eenheidsworst en door niet alleen maar Heineken, Heineken en Heineken te tappen. En, o ja, gratis WiFi natuurlijk.

Kijk anders eens, hoe ze het over de grens doen, al valt niet te verhelen dat ook in België momenteel de ene stammenee na de andere z’n deuren sluit. Maar dat lijkt weer een ander verhaal, namelijk een gevolg van het rookverbod. In Frankrijk zetten ze ongevraagd een pichet gekoeld water op tafel; gratis uiteraard. Hier mag gewoon leidingwater niet eens. Alleen gebotteld water dat voor 3 euro per 33 cl als bronwater wordt verkocht. Ga zo door en gij zult weggesaneerd worden, is het niet door de mega-concurrentie dan wel door de klant.

(Gesproken column Omroep Best, 18.01.12, 18:10 uur)

Barentsz en Brueghel

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Tue, 17 Jan 2012 10:25:00 +0000

De zeevaarder Willem Barentsz en de schilder Pieter Brueghel de Oude hebben twee dingen gemeen: Ze leefden beiden in de zelfde (zestiende) eeuw en niemand weet, waar ze zijn geboren, al zijn er wel claims.

Over Barentsz meldde de Leeuwarder Courant dezer dagen dat-ie waarschijnlijk niet van Terschelling kwam. De krant ontleende die non-wetenschap aan een genealoge, die overigens nog steeds zoekt naar de echte geboorteplaats van de latere Overwinteraar op Nova Zembla. In het dorpje Formerum op het waddeneiland blijft het standbeeld van Barentz dus mooi staan en natuurlijk ook het goeddeels aan hem gewijde museum. De Skylgers, zoals de bewoners van Terschelling zich noemen, klampen zich vast aan het gegeven dat Barentsz zich in den beginne ook wel Van der Schelling noemde. De genealoge vindt dat dat niks zegt. Persoonlijk vind ik dat Terschelling uiteindelijk het bewijs verdient, al was het alleen maar om het roemruchte zeevaardersverleden van het eiland. De sfeer is er nog steeds naar. Neem de kolossale vuurtoren, de Brandaris. En het voormalige wachthuisje van de vissers, voor tijden dat ze aan de haven het wad in de gaten moesten houden. Dat heeft in zijn voorgevel een Wakend Oog.

Ook over de afkomst van de grondleggger van de beroemde schildersdynastie tast men in het duister. Als mogelijke geboorteplaatsen worden genoemd: Breda, Bree en Brogel (vanwege al die Br’s?) en Breugel, ten noorden van Eindhoven. In laatstgenoemde plaats stond lang en fantasieloos blok steen om dat te benadrukken (ooit naar mijn smaak terecht omver gereden door een automobilist) en sinds 1996 een alleszins waardig borstbeeld.

Dat Breugel met zijn in het Dommeldal gelegen gotische kerk (foto), zou zó als achtergrond van een Brueghelschilderij kunnen dienen.

Het onvermijdelijke gekrakeel

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Fri, 13 Jan 2012 08:56:00 +0000

Een van de journaals, ik weet niet meer welk, plaatste de koningin en Wilders gisteravond en profil tegenover elkaar. Met die fotomontage was de situatie waarom het ging exact weergegeven.

Het staatshoofd, duidelijk tot het uiterste getergd, gaf een kamerlid, nota bene de gedoger van het zittende kabinet, lik op stuk. Dit heeft, zoals bekend, de afgelopen 24 uur geleid tot heel wat staatsrechtelijke beschouwingen, waar een – door meer dan een getrokken conclusie – met kop en schouders bovenuit stak: De Minister President had dit kunnen en moeten voorkomen. Door dat na te laten, geeft Rutte impliciet toe, dat de positie van de Koning in ons staatsbestel aan herziening toe is. De ironie wil dat de door de koningin inmiddels als opponent ‘erkende’ politicus dat laatste een en andermaal heeft betoogd.

Ik moet toegeven, na hiervan kennis te hebben genomen, dat ik gistermiddag iets te primair twitterde: ‘Het gezeur over die koninklijke hoofddoek gaat maar door’. Waarop mijn heel wat oudere broer reageerde: ‘Onze moeder zei altijd: niet reageren!’ Hij heeft natuurlijk volkomen gelijk, maar was het maar zo eenvoudig. Wilders en zijn trawanten spelen het steeds weer klaar, de aandacht op een zodanige manier naar zich toe te trekken, dat geen politicus, journalist of opiniemaker daar omheen kan.

Een typisch voorbeeld tref ik vanmorgen aan in een column van Sante Brun waarin het onder meer gaat over een uitgelekte e-mail, waarin een Limburgs PVV-statenlid, een PvdA-collega uitmaakt voor een ‘stuk uitgekotst halalvlees (maar dan van een Turks varken)’. Dat heeft geleid tot heel wat gekrakeel ook binnen de PVV. Schrijft Brun: ‘Zoals jullie weten heb ik me een aantal weken geleden voorgenomen de PVV en zijn fijne politici verder te negeren. Maar deze buitenkans laat ik me toch niet ontglippen.’

Hier zijn we dus nog niet mee klaar.

Chevalière

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Wed, 04 Jan 2012 12:23:00 +0000

President Sarkozy (in de New York Times onlangs een figuur uit de Commedia dell’Arte genoemd) heeft de zeer bekwame Mexicaanse filmactrice Salma Hayek voorzien van de versierselen van chevalier in de orde van la Légion d’Honneur, de hoogste Franse onderscheiding.

We hadden al zo’n vermoeden dat het eerbewijs eerder met de eigenschappen van monsieur Nicolas te maken had dan met die van Hayek en krijgen daarvan de bevestiging door de discussie die hierover in Frankrijk is losgebarsten. ‘Sarkozy degradeert la Légion d’Honneur tot een chocoladen medaille’ sneert bij voorbeeld weblogger Alain Jules.

Jules vraagt zich af, op grond waarvan de filmster de hoogste Franse onderscheiding zou hebben moeten krijgen.

Ons dagblad De Pers, schaart het ‘nieuws’ inderdaad onder het soort trivialiteiten, die het in éénregelige berichtjes bij wijze van voetnoten op haar pagina’s plaatst. Alleen zie je dan weer een uiting van flodderjournalistiek, als ‘grappig’ wordt gedaan over het chevalierschap van de filmster. Chevalier is van oudsher een adellijke status in Frankrijk en betekent ridder. De krant laat ons kiezen tussen ridderin en ridderes. Welja! Chevalière bestaat trouwens ook, maar was (is) de aanduiding voor de echtgenote van de chevalier.

Trouwens – belangrijker – La Legion is indertijd door Napoleon nadrukkelijk niet ingesteld als ridderorde. Dat was tegen zijn toen nog revolutionaire inborst. Dus die Franse blogger zit met zijn medaille van chocola hoe dan ook dicht bij de waarheid.

Herbouw moet

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Fri, 30 Dec 2011 08:57:00 +0000

De herbouw van ‘t Speelhuis – stond het nog niet op de Wereld Erfgoedlijst? – moet. Het was trouwens al wel een rijksmonument. Daar zou op z’n minst de hele regio Zuid-Oost Brabant zich voor moeten inspannen. Dat is nog eens ‘n serious request.

In tegenstelling tot bij voorbeeld België (Catharinakerk en stadhuis Hoogstraten) en Duitsland (Liebfraukirche Dresden) hebben wij niet zo’n sterke traditie op dit punt, al is het na de oorlog wel met de abdij van Middelburg gebeurd. Opvallend gegeven: van zowel de gebouwen in Hoogstraten als het stadhuis in de Zeeuwse hoofdstad zijn eeuwenoude tekeningen van de Mechelse grootmeester Rombout Keldermans bewaard. Dat is ook bij ‘t Speelhuis het geval. Op Radio 1 hoorde ik vanmorgen dat de zoon van wijlen architect Piet Blom er al mee onderweg was naar Helmond.

Terug. Hetzelfde geldt voor het kunstwerk van Har Sanders, het interieur met een tromp-l’ oeil-effect van een gestreept circus-tentdoek. Daar viel bij iedereen die de zaal van ‘t Speelhuis binnenstapte de mond van open. In het ED las ik vanmorgen, dat artiesten als Freek de Jonge bij de aanblik van die zaal zelfs moeite hadden, zich op hun werk te concentreren.

Aan de slag dus. Liever vandaag dan morgen. Maar nu wel zonder asbest graag (elk nadeel hep z’n voordeel).

Statenzaal

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Mon, 26 Dec 2011 10:51:00 +0000

Het betekende voor mij wel iets, de Friese statenzaal terug te zien. Ik leerde er namelijk in de tweede helft van de jaren vijftig het vak van verslaggever.

De foto staat op het weblog Statenjacht van Jan Arendz en is ook door hem gemaakt. Jan was sinds september 2008 statenverslaggever voor de Leeuwarder Courant (LC). Wàs want vanaf 1 januari heeft hij als journalist wat hij noemt een eigen toko, Jan Arendz Tekst en Advies, een stap die in deze turbulente tijd door veel dagbladjournalisten wordt gedaan.

Maar nu die statenzaal. De foto sprak mij vooral aan, omdat linksachter de perstribune is te zien. Prominent, naast de zetels van de Commissaris der Koningin en het college van Gedeputeerde Staten.

De Friese Staten (dat Provinciale wordt meestal weggelaten) hebben de bevolking daar van oudsher meer te zeggen dan in andere provincies. Dat heeft niet in de laatste plaats te maken met de eigen taal en cultuur. Het heeft alles van een parlement.

Toen ik in 1956 voor het eerst als vertegenwoordiger van het r.-k. krantje Ons Noorden, deze statenzaal betrad, trof ik daar op die perstribune op de eerste rij de crème de la crème van de Friese journalistiek aan, te weten de redactiechefs van LC, Keimpe Sikkema, het Friesch Dagblad, Piter Wybenga, en de Friese editie van Het Vrije Volk, Sjoerd Leiker. Ik mocht plaats nemen naast de gemoedelijke Jan Gutman van de Friese Koerier (FK), van wie ik heel wat kunstjes heb mogen afkijken: ‘Ach jongen, dat is politiek!’

De chef redacteur van de FK, de tot in Den Haag roemruchte Laurens ten Cate - later, na een fusie nog ‘n tijdje (mede-)hoofdredacteur van de LC - kwam alleen als er echt vuurwerk werd verwacht. Ten Cate was iemand die het zich kon permitteren, tegen de toenmalige CdK, de Drent mr. H.P. Linthorst Homan, te zeggen dat-ie het niet goed deed.

De Leeuwarder Courant, sinds 1752 en zich toen nog met een banderol onder de titel afficherende als Hoofdblad van Friesland, was een toonaangevende regionale krant, die qua niveau in den lande nauwelijks een weerga had. Een avondblad, waarvan de buiteneditie in de vroege middag verscheen. Sikkema schreef ‘s morgens zijn statenverslag op de perstribune natuurlijk met de hand, de kopij werd door een koerier opgehaald en na de lunch – in december tijdens de begrotingsbehandeling, door de provinciebodes geserveerde, huisgemaakte snert - vonden de statenleden de versgedrukte LC met dat verhaal op hun lessenaars. Daar viel mijn mond bij open en daar voelde ik mij als Brabants broekie heel kleintjes bij.

Die statenzaal uit 1896 is er dus nog steeds, ondanks het nieuwe Provinsjehûs, sterker, ze is gerestaureerd. Die zaal heeft een aantal wandschilderingen die slaan op belangrijke momenten in de Friese geschiedenis. Daarvan herinner ik me er één in het bijzonder: de edelman Gemme van Burmania, die voor koning Filips II staat en zegt: ‘Wij Friezen knielen alleen voor God’.

CDA kreeg z’n lollie

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Wed, 21 Dec 2011 08:20:00 +0000

De kinderachtigheid, waarmee die 130 km-kwestie gisteren in de kamercommissie van madammeke Schultz van Haegen is ‘opgelost’. Ik heb het beeld van Politiek24 ‘n tijdje op het scherm gehad, ondertussen dingen doende die ik vooralsnog nuttiger achtte. Alleen al de lichaamstaal van VVD-er Charlie Aptroot (‘Wat ‘n gezeur allemaal’) die al voorspelde wat hij na afloop zou zeggen: 'De invoering in het hele land gaat dan wel iets trager, maar gaat wel door.’ Triomf!

Het maakte niks uit, al waren de replieken van Schultz een en al gehakkel, stereotiep eindigend in ‘Ja, wat moet ik er verder nog van zeggen?’

Het CDA vroeg en kreeg z’n snoepje. Ik mag tenminste aannemen dat de afremmende motie die de nog net niet zieltogende calimero van het kabinet gaat indienen, een meerderheid zal krijgen en dat VVD en PVV waar het om hardrijden gaat, effe zullen dimmen.

Waarom slechts een zoetmakerslollie? Omdat het als een paal boven water staat, dat elke snelheidsverhoging tot meer verkeersdoden leidt. Basta.

Leegloop

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Tue, 20 Dec 2011 08:49:00 +0000

Bisschop Hurkmans van Den Bosch zegt dat de leegloop van zijn kerk in Brabant niets te maken heeft met het seksueel misbruik (letterlijk: ‘met dit rapport’). Ik denk dat hij daarin gelijk heeft.

In de loop van tientallen jaren is er in het eens zo ‘vroom-katholieke’ landsdeel, waar ik gemakshalve Limburg maar even bij reken, sprake van een vermaterialisering, gepaard gaande met een toenemende lauwheid in geloofszaken. Vooral sinds een aantal kerkelijke verboden en geboden (los van De Tien van God) zijn afgeschaft, zoals het verplichte zondagse kerkbezoek en de vasten- en onthoudingswet, is het hard gegaan. Met het sluiten en slopen van kerken als gevolg. Tegelijk verschenen in de van huis uit katholieke, van haar bisschoppelijke censoren ‘bevrijde’ Brabantse pers de seksadvertenties. Een proces van jaren dus.

Wat tot dusver was overgebleven, was ‘n rudimentair soort sfeerkatholicisme, goed voor zelf geregisseerde trouwpartijen en kerstnachtelijk gezwijmel. Met principes had dat niets te maken. Sterker: om je officieel als katholiek te laten uitschrijven diende je pas principieel te zijn. En zo ontstond tevens een klimaat, waarin het walgelijke gefoezel in kerken en kloosters aan het licht kon worden gebracht.

Overigens, in de raadszaal van de gemeente Best hangt – in een onopvallend hoekje weliswaar – nog steeds een kruisbeeld.

Even lekken a.u.b.

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Fri, 16 Dec 2011 09:52:00 +0000

Historicus Jan de Roos heeft bij de bestuursrechter bot gevangen, met zijn verzoek tot volledige openbaarmaking van het dossier Klaas Carel Faber, de oorlogsmisdadiger die in 1952 uit de Bredase koepelgevangenis ontsnapte en sindsdien zijn straf in Duitsland niet uit zit.

Minister Ivo Opstelten, weigert De Roos inzage van een gedeelte van dat dossier ‘omdat dit de relatie met Duitsland zou schaden’. De rechter is daarin mee gegaan.

Mijn eerste gedachte hierbij is: is er ook een klokkenluider in de zaal? En vervolgens: Heeft de rechter kennis gekregen van de achtergronden, zodat hij kon beoordelen of hier geen sprake is van een drogreden?

Want hoe zou een zeventig jaar geleden door een ander Duitsland overvallen en geknechte natie de relatie met het nieuwe en gerespecteerde Duitsland met deze informatie op het spel kunnen zetten?

Is die informatie dan zó belangrijk? Dat weet ik niet en dat is het ‘m juist. Dezer dagen zette het NIOD het complete zogeheten standaardwerk van Loe de Jong over Nederland in WO2 online. Prachtig. Maar iedereen weet inmiddels wel dat die boeken van De Jong als ‘geschiedschrijving’ niet onomstreden zijn. Tezeer bepaald door zwart-wit-denken, is een van de punten van kritiek. Valt De Jong allerminst kwalijk te nemen; je kunt zelfs zeggen dat het ‘t lot van menig historicus is dat het denken over het verleden onderhevig is aan verandering. Met andere woorden: geschiedschrijving houdt nooit op.

Kan iemand even lekken? Naar Brandpunt of Zembla of zo.

Levende schilderijen

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Tue, 13 Dec 2011 10:21:00 +0000

Al eeuwenlang gaat het over ‘levende’ schilderijen. Hoeveel is er al niet gefilosofeerd over de geheimzinnige glimlach van Da Vinci’s Mona Lisa in het Louvre. Wie is het eigenlijk en wat zit er achter dat lachje? Reproducties van dat portret zijn niet alleen van snorren en baarden voorzien, maar eindeloos gemanipuleerd. Die hobby heeft een enorme vlucht genomen sinds Photoshop. Even Googlen levert verbluffende resultaten <- op. Blijkbaar wordt dat mysterieuze lachje opgevat als een uitdaging.

De impact van schilderijen, in het bijzonder geschilderde portretten, is een nadere studie waard, zo bedacht kunsthistorica Elsje van Kessel en ze is er aan de Leidse universiteit op gepromoveerd. Ze bekeek daarvoor schilderijen uit het Venetië van de zestiende eeuw.

In het persbericht van de universiteit over dit promotieonderzoek lees ik: ‘In de Venetiaanse cultuur konden schilderijen soms de rollen van mensen overnemen en dus personen worden. Schilderijen ontvingen bezoekers en trokken pelgrims aan; ze genazen en redden mensen; ze verdienden geld; mensen werden verliefd op ze; ze riepen agressie op en werden slachtoffer van geweld; ze werkten als agenten van kunstenaars, adellijke families en vorstenhoven; ze werden geslagen, gekust en geliefkoosd.’
Portrettengalerij in het gemeentehuis van Best.

Ik bezwijk voor de verleiding, om het wat dichter bij huis te zoeken. Ik denk aan de zeventiende-eeuwse portretten van calvinistische regenten met plooikragen als molenstenen in het Frans Halsmuseum in Haarlem. Bespeur ik daar, bij mij als man met luchthartiger roomse roots enige weerzin? Ja, al was het alleen maar om de macht en het aanzien, dat de opdrachtgevers aan de schilder in hun portretten uitgedrukt wilden zien. De benepenheid, de geforceerd strenge arrogantie. Zoiets.

Deze cultuur is nog steeds niet dood, getuige de nog geen halve eeuw oude portrettengalerij van burgemeesters en ereburgers in de raadszaal van Best. Kunnen ook deze portretten emoties oproepen? Jazeker, al denk ik daarbij eerder aan het schilderij van wijlen burgemeester Cox in het gemeentehuis van Heeze, waarvan rond 1960 de ogen met een balpen werden ingedrukt. Deze nimmer opgeloste ‘balpenmoord’ lijkt naadloos aan te sluiten op de redenering van onze jonge doctor in Leiden.

(Gesproken column voor Omroep Best, 14 december 2011, 18:10 uur.)

Opzienbarende buikgriep

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Fri, 09 Dec 2011 10:16:00 +0000

Wat is er al veel geluld over Matthijs van Nieuwkerk, die maandagavond (naar nu blijkt) met de hand aan z’n gat de set van DWDD moest verlaten, wegens (naar nu blijkt) een zich aankondigende buikgriep, meestal in goed Nederlands aangeduid als ‘aan de schijterij’.

Laat ik daar dan ook nog maar even aan meedoen. Was het wel bijzonder genoeg, behalve dan dat beroepsbullebak Jan Mulder even van bijzitter (wat iets anders is dan bijzit) promoveerde tot presentator eerste klas?

Nee, helemaal niet, want wie dagelijks de hoofdrol wil spelen op de buis, riskeert in het harnas te sterven en een aanval van buikgriep is een hopelijk vroege herinnering aan de sterfelijkheid van de mens.

Voel ik daar iets? Ben ik effe blij dat ik aan een laptop zit en niet voor het alziend oog der Nederlanden.

Sint op erfgoedlijst(en)

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Mon, 05 Dec 2011 12:12:00 +0000

Sinterklaas komt in elk geval op de binnenlandse erfgoedlijst (wist niet dat die al bestond) en wellicht op de wereldlijst als typisch, onvervangbaar Nederlands feest. Betrek er België ook even bij a.u.b, want daar leeft het ook hoor, sinds jaar en dag. Felix Timmermans schreef er al over.
Erfgoed. Mét Zwarte Piet, neem ik aan. De discussie daarover tussen blank en zwart, blank en blank en zwart en zwart in

<- Is dit wel ‘n blank kindje? Anders krijg je dat weer.
Debat op 2 mondde zaterdagavond op tv uit in een complete chaos. Presentator Ghislaine Plag was misschien ´n beetje te zacht en te beleefd. Waar was trouwens de als mede-presentator in de gids aangekondigde Arie Boomsma? Niet dat dat veel had uitgemaakt.

In elk geval stelde beeldbuis-historicus Herman Pleij zonder omwegen vast, dat ‘de moor’ die Sint sinds het midden van de negentiende eeuw vergezelt, wel degelijk zijn roots in de slavernij moet zoeken. En ook ‘n beetje in de 80-jarige Oorlog met Spanje. Oeps, laat ze het daar niet horen.

Alles beter dan maar blijven ontkennen, lijkt mij. Maar zie dan tegelijkertijd in dat de rollen van zowel Sint als Piet zijn geëvolueerd. Met hetzelfde recht kan die evolutie verder gaan. Dus gooi er, nu de hulpsinterklazen toch al in opmars zijn, ook wat witte Pieten tussen, er zitten toch ook witte en zwarte kindertjes in de klas?

Wat blijft er de tegenstanders van de zwarte versie van Piet dan nog over om te klagen? Niks.

Occupy in de verdrukking

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Fri, 02 Dec 2011 08:23:00 +0000

Over Occupy heb ik geen mening. Dat is vaker het geval, als ik ergens te weinig vanaf weet. En Occupy heeft zoveel gedaanten. De New Kids van Maaskantje doen ook al mee, met een stapel bierkratten als middelpunt.

Het ontstáán op Manhattan alleen al. Alsof die Amerikanen voor het eerst kennis hebben genomen van de mars van de Parijse marktvrouwen op Versailles in 1790 of daaromtrent. Alleen hebben ze niet opgepikt dat het daar ergens over ging, dat het te maken had met een tekort aan brood, terwijl het Franse hof zich tegoed zat te doen aan taartjes. Het doet er niet toe, of het apocrief is of niet, want het verhaal is te mooi dat koningin Marie-Antoinette geroepen zou hebben: ‘Waarom hebben ze dat volk dan geen boterham gegeven?’

In Eindhoven zit het de Occupybeweging trouwens niet mee. Het gemeentebestuur wil ze weg hebben van hun prominente plaats in de stad en ze naar een braakliggend stuk grond achter het station bonjouren, waar geen hond, laat staan winkelend publiek, voorbij komt. De bezetters bedienen zich nu haastig van de middelen van de door hen verfoeide (?) rechtsstaat, door een kort geding aan te spannen.

Toch bespeur ik bij mezelf een begin van sympathie. Dat komt doordat de Eindhovense actievoerders korte metten hebben gemaakt met het irritante optreden van de tv-verslaggevers van PowNed, die er ‘gewoon’ van uit gaan dat hun Telegraaf- annex GeenStijl-gedrag niet alleen door publiciteitsgeile politici en andere zich Bekend achtende Nederlanders geaccepteerd dient te worden, maar door iedereen die ongevraagd de camera op zich gericht weet.

Gewoon rechts-reactionairen hoor, en daarbij gaan mijn haren recht overeind staan. Zo ook bij een oproep via het door mij overigens zorgvuldig gemijde Facebook van een zekere Danny Cordromp om eventueel op de ‘verboden plaats’ tegen de bezetters te gaan demonstreren. Want ja, ‘het zijn professionele werklozen die agressie opwekken en leven op kosten van mensen die werken’.

Wat zijn dat, professionele werklozen? Mensen die vrijwillig zonder werk zitten? De term langharig werkschuw tuig, was die ook niet uitgevonden door De Telegraaf?

Overheid houdt hoofdpijn bij ICT

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Thu, 01 Dec 2011 10:33:00 +0000

Overheid en geparenteerde diensten hebben chronische hoofdpijn bij het omgaan met ICT. Voor alle duidelijkheid: dat staat voor Informatie- en ComputerTechnologie.

Het is (te) duur, het werkt niet of onvoldoende en het is onveilig.

Een aansprekend voorbeeld vinden we nu weer in de gemeente Oirschot, waar de aanleg van draadloos internet (WiFi) voorlopig is afgeblazen.

Merkwaardig: Terwijl iedere klojo in een wip met een routertje van 85 euro een gesloten thuisnetwerk aanlegt, moet zoiets in Oirschot bij ‘eerste investering’ ruim 55.000 euro kosten. Terecht heeft een D66-raadslid daartegen geprotesteerd en dat bezwaar was niet aan dovemansoren verspild. Er wordt nu nog eens even ‘creatief gekeken’ naar een goedkopere oplossing, desnoods voor alleen de raadszaal.

Als men daar dan toch mee bezig is, realisere men zich ten eerste dat er in de ict-wereld teveel gladjanussen, misschien toepasselijker: linkmiechels rondlopen die uit het nog altijd wijd verbreide digibetisme een slaatje proberen te slaan. Als ik me goed herinner, heeft de gemeente Breda vorig jaar ‘n half miljoen neergeteld voor het bouwen van een nieuwe website, waarover men achteraf toch weer niet zo tevreden was. Da’s nog eens bouwfraude.

Ik zou zeggen, begin als ‘kleine overheid’ maar eens met een abonnement op een goed computerblad te nemen. Of, nog makkelijker, googel even. Dan kun je uitkomen bij sites als deze, die je zelfs helpen als je een camping van draadloos internet wil voorzien.

Zie ook: Raadsstukken op tablet in Oirschot

Broodje Slim

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Thu, 01 Dec 2011 08:31:00 +0000

Bij sommige Lidls in dit land (‘Luxe voor iedereen’ tijdens de feestdagen) krijg je momenteel twee broden voor de prijs van een. Er geldt wel één voorwaarde. Je mag dat tweede brood pas ‘n paar dagen later ophalen.

Linda Nijenhuis van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal (uuh? nog nooit van gehoord, maar dat zal aan mij liggen) vindt dat ‘een mooi voorbeeld van hoe supermarkten kunnen meedenken met de consument om voedselverspilling te voorkomen’, zei ze tegen dagblad Trouw. Zo wordt immers voorkomen dat (een deel van) dat tweede brood de afvalbak ingaat, denkt ze.

Broodje Duurzaam? Welnee, Broodje Slim van Lidl, dat hiermee bereikt dat de klant zich ‘na een paar dagen’ weer eens meldt om zich door de luxe-voor-iedereen te laten verleiden. Mevrouw Nijenhuis heeft zeker nog nooit van de vriezer gehoord, of ze gaat zover in haar duurzaamheid dat ze die in de ban heeft gedaan.

De waarde van Hoogervorst

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Wed, 30 Nov 2011 09:09:00 +0000

Hoe hoog moeten we een waarschuwing inschatten van Hans Hoogervorst? Zoals voor de Commissie De Wit: ‘Banken over de hele wereld zijn nog steeds zo krakkemikkig gefinancierd en nemen nog steeds zoveel risico dat het financieel systeem zomaar als een kaartenhuis in elkaar kan storten,’ zei hij volgens de Wegener kranten. Klinkt dat toch niet ‘n beetje als spuit elf geeft ook nog modder, of als ‘wij waarschuwen China voor het laatst’?

Zeg nou zelf, H.H. vráágt er gewoon om, te worden gemaand, ‘n toontje lager te zingen – de VVD-er die in de Tweede Kamer, eerder dan Wilders, de vergrovingstrend zette door tegenover de oppositie een kotsgebaar te maken, de man ook die als Minister van Volksgezondheid, ons als afnemers van de zorg de das heeft omgedaan met nieuwe regels voor het declareren door ziekenhuizen en klinieken.

Wel eens gehoord van de DBC-regeling? Die afkorting staat voor Diagnose Behandeling Combinatie. Voor de precieze werking ervan verwijs ik gemakshalve naar Wikipedia. Maar wat je daar niet zult vinden, is de zekerheid dat die regeling ongestraft is te misbruiken. Ik ken een geval van een patiënt die een arts raadpleegde als homeopaat en contant betaalde. Vervolgens zette die arts de pet op van reumatoloog. De financiële afwikkeling van dat consult in een praktijk achter een reformwinkel verliep heel anders: Er kwam namelijk van een of andere stichting in het midden des lands een rekening van 632 euro’s voor twee consulten wegens DBC.

De zorgverzekeraar heeft op verzoek van de patiënt uitgezocht of dat wel kon. De uitslag was: ‘Wij staan met de rug tegen de muur’. Oeps! Klein maasje in de door Hoogervorst geëntameerde wet.

De vraag is, kan het hem wat schelen? Ondenkbaar voor een voorzitter van de Autoriteit Financiële Markten, over wiens salaris van 470.000 euro ooit kamervragen zijn gesteld. Nooit meer iets van gehoord natuurlijk. Gewoon de vinger in je keel steken en het gaat vanzelf over.

Zo’n man heeft ons over de financiële toestand in de wereld niks te waarschuwen.

Sloop Lopik en al die zendmasten maar

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Tue, 29 Nov 2011 10:37:00 +0000

Het gepruts met draadjes beu, heb ik drastische maatregelen genomen voor een ongestoorde en duidelijke ontvangst van mijn nieuwsradio’s: Radio 1 NL en BNR. Die oplossing is: internetradio.

Voor wie behoefte heeft aan de voorgeschiedenis, men weet dat in juli mysterieusgewijs op één dag twee zendmasten, in Lopik (de belangrijkste) en in Smilde, in de fik vlogen. Sindsdien is het, met name wat betreft de etherontvangst van de nieuws- en sportzender van de publieke omroep, althans in de regio Eindhoven, huilen met de pet op. Het marginaal politiek gepruttel daarover in de kamercommissie Telecom leidde tot niet meer dan de bijna schaamteloze opmerking van minister Verhagen (EZ) dat het een ‘kwestie van private partijen’ is. Schaamteloos, omdat daarmee is erkend dat de privatisering van allerlei vitale diensten ons alleen maar ellende heeft gebracht.

Ook de Brabantse regionale overheden worden intussen koud noch warm van het probleem. Radio is, om het maar weer eens eigentijds te zeggen, niet sexy genoeg. Je kunt er niet met je kop op verschijnen. En er wordt toch ‘niet naar geluisterd’. Behalve door mij dan en een enkele vriend of buurman. (Mijn maandelijkse gesproken column voor Omroep Best kan gevoeglijk als geklets in de ruimte worden opgevat.)

Van mij mogen ze die zendmasten nu slopen. Want de drastische maatregel, waarover ik het in de aanhef van dit stukje had, is de aanschaf van een internetradio. Die garandeert een vlekkeloze ontvangst van een keuze uit pakweg duizend zenders over, ongelogen, de hele wereld. Elck wat wils. Als hier in huis wordt gepoetst of gebridged, zet ik tot algemeen genoegen de sixties en seventies op, waarvan het aanbod in ruime mate voorhanden is. In Nederland is vooral de AVRO sterk in het aanbod van de meest uiteenlopende muziekgenres.

De internetradio maakt in huis deel uit van het WiFi-netwerk en betrekt dus zijn signaal van de router, die ook het wereldwijde web aan twee laptops en een tablet doorgeeft. In principe kunnen de computers de radio- en tv-zenders ook ontvangen, maar ja, zo’n ding zet je niet zo gauw met toegevoegde boxjes op je nachtkastje. Voor wie dit allemaal nieuw is: ga eens naar de website TuneIn, dan kan je het zelf ervaren.

Het inregelen van een losse internetradio vergt eenzelfde soort handigheid als nodig voor het inrichten van een thuisnetwerk, maar hoe dan ook, het loont ruimschoots de moeite. Ze zijn nog niet goedkoop (zeker meer dan 100, eerder 150 euro) en menige fabrikant is nog zoekende naar het ideale design, maar het is niet moeilijk te voorspellen: dit is de toekomst.

Dat walgelijke geld

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Sun, 27 Nov 2011 11:35:00 +0000

Het verhaal van de week stond in het Eindhovens Dagblad. ‘Het kapitaal van ome Toon’ uit Bergeijk. Zo klassiek als het maar zijn kan. Vrijgezel laat dik ‘n miljoen na aan de Kerk. Komt door verandering van testament, waarvoor de pastoor Toon naar de notaris heeft gereden.

Toen was-ie al dement, zeggen de overigens erfrechteloze neven en nichten, die dit tijdens de traditionele koffietafel (kosten erflater?) vernemen. Eerder waren een tante non en de kankerbestrijding de begunstigden. Dus: ‘Niet dat het ons om het geld gaat’. Lees vooral ook de - intussen al 53 reacties - op ED.nl

Klassiek? Het doet me denken aan die kale baron uit een toneelstuk van mijn vader, die z’n dochter aan een rijke jonker wil koppelen: ‘Praat me niet van dat walgelijke geld!’ En vergeet Toonders Heer Bommel niet. De menselijke hebzucht is door de eeuwen heen (Molière!) een kostelijke bron voor satirische schrijfkunst gebleken.

In een ander stuk van mijn vader, Zand of Klei (1942) gaat een arme zandboer op sterven liggen, om bij zijn rijke vrouw een ‘testament op de langstlevende’ af te dwingen. Toen dat stuk in het Oisterwijkse openluchttheater werd gespeeld, schreef een criticus puntig: ‘Het probleem is uit de tijd’.

Het ‘probleem’ is eeuwig.

Oeverloos gezeur

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Fri, 25 Nov 2011 10:39:00 +0000

Nergens meer gezeur dan over het al dan niet weren van de auto uit de Bestse Hoofdstraat. Tot in het oneindige. Oorzaak? Tegenstrijdige ‘belangen’, hoewel niemand precies weet wat z’n belang is.

De plaatselijke politiek loopt het dun door de broek bij de gedachte, eens de knoop te moeten doorhakken. Die houdt zichzelf zoet met het prijzen van het toekomstige centrum als een bruisend fenomeen, zonder het verschil te weten tussen gebruis en geruis. En de onverbeterlijke automobilist maar doorrazen. Laatst zag ik een inhaalmanoeuvre van een taxi op het spoortunneldek, vlak voor de 30 km-zone.

De restaurant-houder wil rust op zijn gedroomde terrasje, dus weg met die auto, de schoenwink-elier met potentiële (ook gedroomde) klanten uit Eindhoven, wil dat die voor z’n deur kunnen stoppen om even in de etalage te kijken.

Ik zou zeggen, begin nou eens met een deugdelijke bewegwijzering die het doorgaande verkeer uit de Hoofdstraat houdt. Voorkom dat ‘vreemdellingen’ op de Oirschotseweg, ter hoogte van het Kruispark de weg naar Son en Breugel vragen. Op de rotonde in de Ringweg staan wel ‘s-Hertogenbosch en Sint-Oedenrde aangegeven, maar wie naar Son moet, zoekt het maar uit.

Intussen blijft Best de kop in het zand steken. De Sonseweg is namelijk de kortste verbinding met de A50 (Eindhoven-Nijmegen) Reken maar dat ze dat in Oirschot drommels goed weten. En vergeet het vrachtverkeer niet – dat is gespecialiseerd in het vinden van sluiproutes.

Ambtsketen

noreply@blogger.com (Guido t'Sas) — Fri, 25 Nov 2011 09:21:00 +0000

Burgemeester Fons Jacobs van Helmond heeft gisteren, getooid met zijn ambtsketen, de stadspenning uitgereikt aan Mister PSV, oftewel Cruijff-equivalent Willy van der Kuijlen. (‘Skieten Willy! is bij mijn schoonfamilie nog steeds een gevleugelde uitdrukking.)

Met ambtsketen? Da’s toch normaal? Zeker, behalve als de burgemeester zich bevindt op het grondgebied van de buren, Eindhoven dus. Het zou zelfs formeel verboden zijn, de ambtsketen buiten het eigen gebied te dragen. Zie deze a-protocollaire situatie maar als een genereus gebaar van ambtgenoot Rob van Gijzel.

Jacobs wist er trouwens wel een bodem onder te leggen: ‘Lang voor het woord citymarketing was uitgevonden, droeg Willy van der Kuijlen de naam Helmond al uit’, zei hij volgens het Eindhovens Dagblad, voorheen ter plaatse Helmonds Dagblad.

Als Van Gijzel met ambtsketen in Helmond verschijnt, dan zou er pas echt iets aan de knikker zijn.