<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:itunes="http://www.itunes.com/dtds/podcast-1.0.dtd" xmlns:podcast="https://podcastindex.org/namespace/1.0"><channel><title>Mannlegi þátturinn</title><link>https://www.ruv.is/hladvarp</link><description>Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: mannlegi@ruv.is

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.</description><language>is</language><copyright>RÚV</copyright><lastBuildDate>Tue, 14 Apr 2026 11:03:00 -0000</lastBuildDate><atom:link href="https://www.ruv.is/rss/hladvarp/mannlegi-thatturinn" rel="self" type="application/rss+xml"/><itunes:image href="https://myndir.ruv.is/eyJidWNrZXQiOiJydXYtcHJvZC1ydXZpcy1wdWJsaWMiLCJrZXkiOiJtZWRpYS9wdWJsaWMvb3JpZ2luYWxfaW1hZ2VzL01hbm5sZWctc2Ftc2tpcHRpX0hMQURWQVJQLm9yaWdpbmFsLmpwZyIsImVkaXRzIjp7InJlc2l6ZSI6eyJ3aWR0aCI6MTQwMCwiaGVpZ2h0IjoxNDAwfSwidG9Gb3JtYXQiOiJ3ZWJwIn19"/><itunes:subtitle/><itunes:category text="Society &amp; Culture"/><itunes:keywords/><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:author>RÚV</itunes:author><itunes:type>serial</itunes:type><itunes:owner><itunes:name>RÚV</itunes:name><itunes:email>hladvarp@ruv.is</itunes:email></itunes:owner><item><title>Endurunninn textíll og veður- og farfuglaspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472021D0.mp3</link><description>Nokkrar konur eru að koma á fót fyrstu textílendurvinnslustöð á Íslandi þar sem þær tæta niður textílúrgang og búa til nýjan textíl úr honum. Á HönnunarMars munu þær sýna fyrstu hljóðdempandi veggpanela sem eru unnir úr textílúrgangi og framleiddir hér á landi. Sigríður Tryggvadóttir textíllistakona kom í þáttinn og með henni kom Ólöf Sigríður Jóhannsdóttir, framkvæmdastjóri Flöff, sem er fyrirtækið sem þær stofnuðu í kringum þetta verkefni. 

Svo slógum við tvær flugur í einu höggi, því Einar Sveinbjörnsson kom til okkar í veðurspjallið en með honum kom Arnór Þórir Sigfússon fuglafræðingur. Þannig að auk þess að spjalla um veðrið þá fengum við Arnór Þórí til að segja okkur frá áhrifum veðurs á flug farfugla og til dæmis hæfileiki þeirra til að finna sér rétta veðrið til að fljúga til landsins á sem stystum tíma og eyða í leiðinni sem minnstri orku. Við heyrðum af ferðum fugla sem til dæmis nýttu sér meðvind og slógu flugmet á leiðinni hingað og svo af öðrum fuglum sem villtust á leiðinni. Það var um nóg að tala við þá Einar og Arnór Þóri í þættinum, enda eru þetta mikil uppáhalds umræðuefni hjá okkur, veðrið og fuglar.  Hægt er að fylgjast með flugi gæsanna á eftirfarandi vefslóð: www.verkis.is/gaesavefsja

Tónlist í þættinum í dag: 

Akstur á undarlegum vegi / Sléttuúlfarnir (Gunnar Þórðarson, texti Jónas Friðrik) 
Farfuglarnir / Ragnheiður Gröndal (Jóhann Helgason, texti Þórarinn Eldjárn) 
Christopher Cross / Ride Like the Wind (Christopher Cross)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 14 Apr 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102583902" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472021D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>559</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Að kunna að hlaupa hægt, hlustunarvenjur frá 1947 og Júlíus lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472230D0.mp3</link><description>Arnar Péturs er þrautreyndur landsliðshlaupari og hlaupaþjálfari. Hann hefur 73 sinnum orðið Íslandsmeistari og sigrað Laugaveginn tvisvar. Hann á einnig Íslandsmetið í 100 km hlaupi. Arnar skrifaði Hlaupabókina sem inniheldur þekkingu sem hann hefur aflað sér með því að æfa með bestu hlaupurum og þjálfurum í heiminum. Arnar kom í þáttinn í dag, en hann segir að allt sé hægt ef maður kann að fara nógu hægt. 

Svo kom Helga Lára Þorsteinsdóttir, safnstjóri RÚV, til okkar í dag með gullmola úr safni útvarpsins. Í þetta sinn leyfði hún okkur að heyra upptöku frá árinu 1947 úr tónlistarþætti í umsjón Jóns Þórarinssonar, þar sem hlustendum er kennd listin að hlusta á útvarp, þar er talað um góðar og slæmar hlustunarvenjur í ýmislegt fleira til að bæta hlustunarupplifun. Mjög áhugaverður bútur sem við heyrðum og Helga Lára sagði okkur betur frá í þættinum. 

Svo var það lesandi vikunnar sem í þetta sinn var Júlíus Ó. Einarsson, en hann var að senda frá sér nýja bók sem heitir Í framlínu - lögreglumenn segja frá. Hann tók viðtöl við tugi lögreglumanna, sem segja frá reynslu sinni, upplifun af starfinu í bókinni. Við fengum hann til að segja okkur frá þessari bók, en svo auðvitað aðallega frá þeim bókum sem hann hefur verið að lesa undanfarið og þeim höfundum og bókum sem hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Júlíus talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Hollendingurinn fljúgandi e. Frederick Marryat
Konungs skuggsjá, höf. ókunnur
A short History of the World according to Sheep e. Sally Coulthard
Prisoners of Geography e. Tim Marshall
The Story of Russia e. Orlando Figes
Enid Blyton

Tónlist í þættinum í dag: 
Vertu ekki að kvarta / South River Band (Ólafur Þórðarson, texti Kormákur Bragason) 
Ég skal syngja fyrir þig / Björgvin Halldórsson (G. Sklerov &amp; Phyllis Molinary, texti Jónas Friðrik Guðnason) 
Words / Bee Gees (Maurice, Robin og Barry Gibb) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 13 Apr 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95593116" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472230D0.mp3"/><itunes:duration>0:49:47</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>558</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hannes Óli föstudagsgestur og portúgalskt matarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472229D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var leikarinn Hannes Óli Ágústsson. Frá því hann útskrifaðis frá Listaháskóla Íslands árið 2009 hefur hann leikið mikinn fjölda hlutverka á sviði og fyrir framan kvikmyndavélar, til dæmis í fjölmörgum áramótaskaupum og svo nú síðast í gamanþáttaröðinni Hæst sem er sýnd hjá Sjónvarpi Símans, en hann er einn handritshöfunda auk þess að leika annað aðalhlutverkið. Við ræddum við hann um lífið og tilveruna, ferðuðumst með honum aftur í tímann á æskuslóðirnar í Breiðholtinu og stikluðum á stóru í gegnum lífið til dagsins í dag. 

Svo var auðvitað matarspjallið með Sigurlaugu Margréti á sínum stað. Í dag ræddum um portúgalskan mat, saltfisk, sjávarrétti, skrýtna samloku og sætabrauð. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Í útvarpinu / Björgvin Halldórsson og HLH flokkurinn (Björgvin Halldórsson, texti Jónas Friðrik) 
Berghain / Rosalia &amp; Björk &amp; Yves Tumor (Rosalia Vila Tobella, Noah Goldstein &amp; Dylan Wiggins) 
Bankrobber / The Clash (Joe Strummer)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 10 Apr 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102320587" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472229D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:17</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>557</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>30. Meira um höfnunarótta</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497298D0.mp3</link><description>Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi hélt áfram að fræða okkur í Mannlega þættinum um mannlegu samskiptin. Í dag tók Valdimar upp þráðinn frá því síðast og hélt áfram að tala um höfnunarótta.</description><pubDate>Thu, 09 Apr 2026 14:00:00 -0000</pubDate><enclosure length="28612649" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497298D0.mp3"/><itunes:duration>0:14:54</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>556</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Formlegur og óformlegur stuðningur mikilvægur, Barnadjass og enn um höfnunarótta</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472228D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um rannsókn sem Þóra Katrín Erlendsdóttir, meistaranemi við í heilbrigðisvísindum við Háskólann á Akureyri vann. En tilgangur rannsóknarinnar var að kanna upplifun ungmenna af stuðningi í kjölfar sjálfsvígs vinar. Þátttakendur voru einstaklingar sem höfðu misst vin í sjálfsvígi. Þóra Katrín var hjá okkur í dag og sagði okkur frá rannsókninni og niðurstöðunum, þar sem til dæmis kom fram mikilvægi formlegs og óformlegs stuðnings. 

Félagasamtökin Barnadjass standa að hátíðinni Barnadjass í Mosó sem verður haldin í 4. sinn í júní. Þetta er alþjóðleg hátíð þar sem börn á aldrinum 8-16 ára koma fram og spila djass eftir eyranu og spinna. Hátíðin er stofnuð eftir norskri fyrirmynd en listrænn stjórnandi beggja hátíða er Odd André Elveland, norskur djasstónlistarmaður og frumkvöðull í kennslu ungra barna í að spila djass eftir eyranu og spinna. Guðrún Rútsdóttir er formaður félagasamtakanna Barnadjass og hún kom í  þáttinn í dag. 

Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi og stjórnandi Meðvirknipodcastsins kom svo til okkar og hélt áfram að fræða okkur um mannlegu samskiptin. Í dag hélt Valdimar áfram að tala um höfnunarótta. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Ráðahagur / Moses Hightower (Moses Hightower (Andri Ólafsson, Magnús Trygvason Eliassen &amp; Steingrímur Karl Teague)Texti, Andri Ólafsson &amp; Steingrímur Karl Teague)  
Pain / Ásgeir Ásgeirsson (Ásgeir Ásgeirsson)
Það jafnast ekkert á við jazz / Stuðmenn (Jakob Frímann Magnússon)  
Er það satt sem þau segja um landann / HLH flokkurinn (erlent lag, texti Þorsteinn Eggertsson) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 09 Apr 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97045107" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472228D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:32</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>555</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hjóla 3500 km. á 34 dögum, Bústaðabúar og vísindaspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472227D0.mp3</link><description>Einar Guttormsson og Hartmann Guðmundsson eru á leið í afar krefjandi hjólreiðaferð þar sem þeir munu hjóla um 3.500 km um vesturströnd Bandaríkjanna á 37 dögum. Markmið ferðarinnar er að vekja athygli á Parkinsonsjúkdómnum og undirstrika mikilvægi líkamlegrar hreyfingar í baráttunni við sjúkdóminn, en Einar er sjálfur með Parkinson. Þeir komu í þáttinn í dag og sögðu okkur betur frá þessu ferðalagi sem hefst nú um helgina. 
 
Heiða Björk Sturludóttir er að skrifa bók sem heitir Bústaðabúar, bók um fólk sem á sitt aðalheimili í svokölluðum frístundahúsum. Þetta er viðtalsbók til að kynna þennan lífsstíl og sýna hversu mikil fjölbreytni er í hópnum. Alls kyns fólk á alls kyns aldri sem fæst við alls kyns.  Við ræddum við Heiðu Björk í dag. 

Svo var það vísindaspjallið með Eddu Olgudóttur, í dag sagði hún okkur frá nýju lyfi gegn beinþynningu. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Torfi á orfi / Snorri Helgason (Snorri Helgason) 
Einbúinn / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Magnús Eiríksson) 
Green Green Grass of Home / Tom Jones (Curly Putman) 
Hey Rube / The Rocketeers (S. Johnson &amp; A. Johnson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 08 Apr 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100842684" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472227D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:31</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>554</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Gömlu eyjalögin, trefjar á Heilsuvaktinni og Kári lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481327D0.mp3</link><description>Leifur Geir Hafsteinsson, forsprakki alþýðutónlistarhópsins Vinir og vandamenn og dóttursonur Oddgeirs Kristjánssonar, kíkti í heimsókn til okkar í dag en hópurinn vinnur að gerð hljómplötu þar sem finna má áður óútgefin eða sjaldheyrð gömul Eyjalög. Leifur sagði okkur frá hljómplötunni og lögunum og við heyrðum tvö laganna, þar á meðal Setjumst að sumbli en það er fyrsta Þjóðhátíðarlagið, frá árinu 1933 og hefur aldrei verið gefið út áður og var því frumflutt í útvarpi í Mannlega þættinum í dag. 

Í Heilsuvakt dagsins kom Helga Arnardóttir til okkar í beina útsendingu og ræddi um prótein æðið sem hefur riðið yfir á samfélagsmiðlum og trefjaæðið sem nú er að taka við. Rannsóknir sýna nefnilega að fæstir ná lágmarksskammti af trefjainntöku á dag en trefjar hafa veruleg góð áhrif á meltinguna og næra bakteríur í þarmaflórunni en ekki bara það því dagleg og góð trefjainntaka getur spornað gegn sykursýki 2, ristilkrabba, hjartasjúkdómum, heilablóðfalli og alzheimer svo eitthvað sé nefnt. Helga ræddi þetta við okkur á Heilsuvaktinni og fór yfir helstu fæðuflokka sem innihalda góðar trefjar.   

Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var Kári Sævarsson einn af eigendum vörumerkjastofunnar Tvist. Hann sagði okkur frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Kári talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Smásögur eftir Hauk Ingvarsson (sem eiga að koma út í heildarsafni og ekki enn kominn titill)
Tímabundin e. Kristján Hrafn Guðmundsson
Alistair McClean og Hammond Innes
Fávitinn e. Dostojevski
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Í bíl / Vinir og vandamenn (Oddgeir Kristjánsson, ljóð Örn Arnarson)  
Setjumst að sumbli / Vinir og vandamenn (Oddgeir Kristjánsson,texti Árni úr eyjum)  
And I love her / The Beatles (Lennon &amp; McCartney) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 07 Apr 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95800424" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481327D0.mp3"/><itunes:duration>0:49:53</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>553</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Helgi Björns og Ísafjörður, Guðmundur Pétursson og blúshátíð og Edda Olgudóttir</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486479D0.mp3</link><description>Páskahelgin er á næsta leyti og margir sem verða á faraldsfæti. Sumir fara í sumarbústað, aðrir til útlanda og svo eru margir sem fara vestur Ísafjörð, þar sem fram fer skíðavika og auðvitað tónlistarhátíðin Aldrei fór ég suður. Við töluðum við skíðagarp, frá Ísafirði sem margoft hefur troðið upp á þessari ágætu hátíð fyrir vestan - þó hann hafi sig hægan núna um páskana.  Helgi Björnsson tónlistarmaður kom í þáttinn í dag. 

Blúshátíð í Reykjavík er í gangi yfir páskana eins og undanfarin ár og áratugi. Hátíðin verður í sínum stað á Hilton Reykjavík Nordica og á dagskránni eru bæði erlendar og innlendar blússtjörnur og að lokinni formlegri dagskrá verður Klúbbur Blúshátíðar þar sem tónleikagestir geta notið lifandi tónlistar í afslöppuðu umhverfi.  Guðmundur Pétursson kom til okkar í dag. 

 Svo kom Edda Olgudóttir til okkar í lok þáttar í sitt reglubundna vísindaspjall. Hún fjallaði um nýjar rannsóknir á rafrettum og níkótíninntöku. Og okkur skildist að þetta hafi ekki verið alslæmar fréttir sem hún færði okkur í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Blús í G / Mannakorn (Magnús Eiríksson) 
Allt ljómar / Helgi Björnsson  
Ég trúi á þig / Múgison og Blúskompaníið

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUÐMUNDUR PÁLSSON</description><pubDate>Wed, 01 Apr 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102522044" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486479D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:23</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>552</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Bragðlaukaþjálfun og matvendni, Sinfóníuhljómsveit Íslands og veðurspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472014D0.mp3</link><description>Við töluðum um matvendni í Mannlega þættinum - aðallega matvendni hjá börnum, orsakir hennar og hvað er til ráða. Anna Sigríður Ólafsdóttir prófessor í næringarfræði hefur undanafarið rannsakað þetta ásamt hópi vísindamanna í rannsókn þar sem áhersla er lögð á fæðuval, matvendni og líðan, bæði hjá börnum og foreldrum. Og stór hluti af þessari rannsókn er það sem er kallað ‘bragðlaukaþjálfun’ - hvernig fer hún fram? Anna Sigríður sagði okkur meira um þetta. 

 

 

Evrópuferð Sinfóníuhljómsveitar Íslands lauk síðasta fimmtudag á glæsilegum tónleikum í hinu virta tónlistarhúsi Elbphilharmonie í Hamborg. Uppselt var á tónleikana, stemningin frábær og áhorfendur risu úr sætum og fögnuðu sveitinni. Framundan eru tvennir tónleikar með tónlist úr kvikmyndinni ET og svo tónleikar með Barböru Hannigan verðandi aðalstjórnandi hljómsveitarinnar ,Sköpun heimsins, þar sem Barbara fer með tónleikagesti í ferðalag um tíma og rúm með efnisskrá sem spannar rúm 200 ár tónlistarsögunnar.  Guðni Tómasson er framkvæmdastjóri sveitarinnar og hann kom til okkar á eftir. 

 
Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur talaði um veðurseiglu eða hæfileikann til að takast á við íslenskt vetrarveður í daglegu lífi. Að vetrinum er lágur meðalloftþrýstingur vísir fyrir sviptinga- og stormasamt veður. Nú í mars hefur loftþrýstingur verið lágur að meðaltali en sosum ekkert einsdæmi. Svo var það veðurspáin næstu daga og yfir páska og hugtakið páskahret á ekki við núna, við spyrjum: Af hverju? 

Tónlist frá útsendingarlogg 2026-03-31
CLUB DES BELUGAS - A men's scene  Kynningarlag Mannlega þáttarins.
Árný Margrét - Hakk og spaghettí.
THE HOUSEMARTINS - Caravan of Love (80).
Björgvin Halldórsson, Kór Öldutúnsskóla - Ég á lítinn skrítinn skugga.
JAMES TAYLOR - Don't Let Me Be Lonely Tonight.
CLUB DES BELUGAS - A men's scene  Kynningarlag Mannlega þáttarins.

MANNLEGI ÞÁTTURINN ÞRIÐJUDAGUR 31.MARS 2026   

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUÐMUNDUR PÁLSSON</description><pubDate>Tue, 31 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100333609" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472014D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>551</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Meindýraeyðir, Þjóðskjalasafnið og lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472013D0.mp3</link><description>Það vilja fáir fá meindýr inná heimili sitt og gera allt til að koma í veg fyrir það. Við ræddum við teymisstjóra meindýravarna hjá Dýraþjónustu Reykjavíkur, hann heitir Ólafur Ingi Heiðarsson og hann segir til dæmis að það sé mikil aukning á veggjalúsatilfellum í borginni og að rotturnar séu gáfaðar.  

Og við kíktum í heimsókn á Þjóðskjalasafn Íslands og hittum  skjalavörðinn Kjartan J. Richter og hann fann gögn í safninu sem tengjast undirbúningsnefnd Alþingishátíðarinnar 1930 og þar kennir ýmissa grasa. 

Og lesandi vikunnar þennan mánudaginn er Þorkell Heiðarsson, líffræðingur og formaður Félags íslenskra náttúrufræðinga. Hann kom með nokkrar af sínum eftirlætisbókum og spjallaði um þær við okkur. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Næst síðasti geirfuglinn / Geirfuglarnir (Valgeir Guðjónsson) 
Please Mr. Postman / Carpenters 
Days We Left Behind / Paul McCartney

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUÐMUNDUR PÁLSSON</description><pubDate>Mon, 30 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100247510" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472013D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>550</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Agnar Jón Egilsson föstudagsgestur, Matarspjall með Sigurlaugu Margréti</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472012D0.mp3</link><description>Það er föstudagur og gul viðvörun í gangi víða. Við látum það ekki á okkur fá og fögnum föstudagsgesti dagsins og sá er dósent við sviðslistadeild Listaháskóla Íslands. Hann er einnig leikstjóri og höfundur, hann stofnaði Leynileikhúsið á sínum tíma og er, eins og vinir hans segja, alltaf önnum kafinn náungi. Núna í vetur leikstýrði hann leikritinu Mömmó sem sýnt er í Borgarleikhúsinu. Við töluðum við Agnar Jón Egilsson. 

Svo er það Matarspjallið með Sigurlaugu Margréti Jónasdóttur, í dag velti hún fyrir sér fyndnum mat. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Landbúnaðar Lísa / Stuðmenn (Valgeir Guðjónsson) 
You Make Me Feel / Jimmy Sommerville 
Lithium / Nirvana 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUÐMUNDUR PÁLSSON</description><pubDate>Fri, 27 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100456489" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472012D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>549</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hugarafl, Guðríður Helgadóttir og garðurinn,Mannlegu Samskiptin</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486475D0.mp3</link><description>Og þótt veðrið sé með versta móti og viðvaranir eins appelsínugular og þær verða, þá erum við í Mannlega þættinum farin að huga að vorinu sem er rétt handan við hornið. Það er nefnilega kominn tími til að byrja undirbúning fyrir garðyrkjustörf vorsins. Nú er til dæmis gráupplagt að byrja að sá fyrir alls kyns matjurtum og jafnvel sumarblómum. Guðríður Helgadóttir garðyrkjufræðingur hugsar um fátt annað þessa dagana. Við heyrðum í henni. 

Hugarafl eru félagasamtök fólks sem hefur upplifað persónulega krísu og vinnur að persónulegum bata sínum og alla þá sem hafa gengið í gegnum andlegar áskoranir og einnig aðstandendur þeirra.  Notendur í Hugarafli móta eigin endurhæfingu og veita öðrum stuðning sem eru í svipuðu ferli. Kjarni starfsins er þekking og reynsla notenda og fagfólks. Við kíktum við hjá samtökunum sem eru staðsett í Síðumúla 6 og ræddum við Auði Axelsdóttur framkvæmdastjóra. 

Og svo voru það Mannlegu samskiptin með Valdimar Þór Svavarssyni ráðgjafa hjá Fyrsta skrefinu og stjórnandi Meðvirknipodcastsins, í óveðrinu í dag töluðum við um nokkuð sem kallast höfnunarótti. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Haglél / Mugison (Mugison) 
Þitt bros / GDRN og Tómas R. Einarsson (GDRN og Tómas R. Einarsson) 
Vetur / Egill Ólafsson (Egill Ólafsson) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUÐMUNDUR PÁLSSON</description><pubDate>Thu, 26 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102102413" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486475D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:10</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>548</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Dýr í sögum, Músík í Mývatnssveit og Vísindaspjall með Eddu Olgudóttur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472220D0.mp3</link><description>Við fræddumst um sögur um dýr, íslenskar dýrasögur og hvernig er skrifað um dýr í þeim. Rithöfundurinn Gunnar Theodór Eggertsson beindi sjónum sínum að þessu efni í fyrirlestri á Borgarbókasafninu fyrr í vikunni, þar sem hann sagði frá ríkri sagnahefð Íslendinga um dýr og setti þær í alþjóðlegt samhengi, bæði í tengslum við bókmenntahefðir og einnig dýravernd. Gunnar Theodór kom í þáttinn.  


Skemmtilegur óperufarsi í boði meistara Mozarts verður fluttur í Mývatnssveit um páskana. Já Mozart í Mývatnssveit og undir merkjum tónlistarhátíðarinnar Músík í Mývatnssveit 2026. Gamanóperan heitir Der Schauspiel-direktor sem á íslensku nefnist Viðburðastjórinn. Hátíðin hefur verið haldin í Mývatnssveit í dymbilviku samfellt frá árinu 1998 og við fengum Laufeyju Sigurðardóttur fiðluleikara til að segja okkur nánar frá þessari skemmtun. 

Edda Olgudóttir kom í vísindaspjall og segir okkur frá tapi á Y litningi og hvaða áhrif það hefur á heilsu karla. 

Lög:
Dýrin á Diskó / Prófessorinn, Memfismafían og Margrét Kristín Blöndal (Bragi Valdimar Skúlason)  
Söngur dýranna í Týról / Stuðmenn (Valgeir Guðjónsson og Egill Ólafsson) 
Rock'n'Roll öll mín bestu ár / Brimkló (K. Johnson, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Queen of California / John Mayer (John Mayer) 

MANNLEGI ÞÁTTURINN MIÐVIKUDAGUR 25.MARS 2026   
UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 25 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103553567" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472220D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:56</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>547</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Áfall, hvað svo? Ný bók eftir Dr.Sigrúnu Sigurðardóttur og Heilsuvaktin</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472219D0.mp3</link><description>Hver eru helstu einkenni áfalla, hverjar eru afleiðingar og hver eru úrræði út frá fræðum og reynslu. Út er komin bókin Áfall, hvað svo? eftir Dr. Sigrúnu Sigurðardóttur, prófessor við háskólann á Akureyri, og fjallar um áföll, afleiðingar þeirra og úrræði. Bókin byggir á fræðilegum grunni og eigin reynslu höfundar og í henni kynnir Sigrún leiðir til bata. Hver eru helstu einkenni áfalla, hverjar eru afleiðingar og hver eru úrræði út frá fræðum og reynslu? Sigrún fræddi okkur um þetta í þættinum í dag.

Helga Arnardóttir var með Heilsuvaktina hjá okkur í dag eins og annan hvern þriðjudag. Lilja Kjalarsdóttir lífefnafræðingur vissi í rúman áratug að hún væri með bracca genið sem getur valdið lífshættulegu krabbameini. Móðir hennar greindist með bracca krabbamein og lést eftir erfiða baráttu árið 2022. Í langan tíma hikaði Lilja við að fara í fyrirbyggjandi aðgerð til að minnka líkurnar á að hún fengi sjúkdóminn. Hún var í eftirliti um langa hríð en einn daginn eftir samveru með konum í Bracca samtökunum tók hún ákvörðun og lét verða af því að fara í tvöfalt brjóstnám og hyggst láta fjarlægja eggjastokkana þar á eftir. Með tvöföldu brjóstnámi minnkuðu líkurnar á krabbameini úr 60-80% prósentum niður í tvær prósentur. Helga ræddi við hana skömmu eftir aðgerðina.

Tónlist í þættinum í dag:
Gleym mér ei / Sigrún Hjálmtýsdóttir (Valgeir Guðjónsson)
Appelsínugult myrkur / Una Torfa (Una Torfa og Hafsteinn Þráinsson)
Gleymmérei / Bríet og KK (Bríet Ísis Elfar, Lárus Örn Arnarson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 24 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102445139" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472219D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:21</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>546</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Nýjar fjármögnunarleiðir í íbúðakaupum, frásögn Sigurður frá 1947 og Auður lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486472D0.mp3</link><description>Breki Karlsson formaður Neytendasamtakanna kom í þáttinn í dag og við skoðuðum með honum nýtilkomnar leiðir sem eru í boði í íbúðarkaupum þar sem til dæmis byggingafyrirtæki, verktakar eða fjármálaþjónustur bjóða fólki upp á að leggja t.d. einungis fram 10% af kaupverði, seljandinn, eða annar aðili, leggja til allt að 20% og svo eru þá 70% húsnæðislán. Neytendasamtökin segja að þessir samningar séu varhugaverðir og óljósir, þar sem ekki sé búið að kanna frá öllum hliðum lögmæti þeirra og hver raunveruleg staða kaupend sé. Breki fór yfir þessi mál hjá okkur í dag. 

Við héldum svo áfram að grúska í safni Ríkisútvarpsins með Helgu Láru Þorsteinsdóttur safnstjóra og í dag kom hún með frásögn Sigurðar Helgasonar, tónskálds frá Blaine Washington, sem var tekin var upp árið 1947 þegar hann var nýkomin aftur til Reykjavíkur eftir 57 ára dvöl í vesturheimi, en hann fór frá Íslandi 1890. Stórmerkileg upptaka og frásögn þar sem hann til dæmis talar um framfarir og breytingar sem hafa orðið í Reykjavík og margt fleira.  

Lesandi vikunnar í þetta sinn var Auður Þórhallsdóttir barnabókahöfundur. En hún er einmitt nýbúin að gefa út fjórðu bókina um Miðbæjarrottuna. Við spurðum hana aðeins út í hana og svo sagði hún okkur auðvitað frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Auður talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Einsamræður e. Birtu Ósmann  
Snyrtistofan e. Mario Bellatin  
Þessir djöfulsins karlar e. Andrev Walden 
Móðurást- sólmánuður e. Kristínu Ómarsdóttur
En hvað það var skrýtið e. Pál. J Árdal  
Alkemistinn e. Paulo Coelho 
Minningarbók e. Vigdísi Grímsdóttur  

Tónlist í þættinum í dag: 

Skítaveður / Bogomil Font og Greiningadeildin (Bragi Valdimar Skúlason) 
Pínu sein / GDRN og Tómas R. Einarsson (GDRN og Tómas R. Einarsson) 
Skín við sólu Skagafjörður / Liljukórinn (Sigurður Helgason, texti Matthías Jochumsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 23 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105594880" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486472D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:59</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>545</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ísleifur B. Þórhallsson föstudagsgestur og súpur í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472007D0.mp3</link><description>Ísleifur B. Þórhallsson tónleikahaldari er heldur betur búin að vera mikið í fjölmiðlum undanfarið en hann hélt utan um tvenna stórtónleika Laufeyjar um síðustu helgi fyrir hönd Senu. Ísi í Senu, eins og hann er oftast kallaður, hefur hefur ýmislegt reynt í tónleikahaldi hér á Íslandi undanfarna áratugi en hann byrjaði ungur að spá í kvikmyndir, tónlist og viðburðahald. Hann var föstudagsgestur í Mannlega þættinum í dag og við fórum með honum um víðan völl  en þó tónleikar Laufeyjar í Kórnum hafi verið gríðarlega umfangsmiklir og í ótrúlega mörg horn að líta þá var hann alls ekki kominn í frí eins og við heyrðum í spjallinu.

Sigurlaug Margrét var veðurteppt í bústað við Meðalfellsvatn og við töluðum við hana um súpur til að hlýja okkur í veðrinu sem nú gengur yfir landið.

Tónlist í þættinum í dag: 

Bíddu pabbi / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Peter Callander, Geoff Stevens, texti Iðunn Steinsdóttir) 
Ber / Amor Vincit Omnia (Baldur Skúlason og Erla Hlín) 
Black / Pearl Jam

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 20 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104158772" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472007D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>544</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>28. Meðvirkni og barnauppeldi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497296D0.mp3</link><description>Í mannlegu samskiptunum með Valdimari Þór Svavarssyni í Mannlega þættinum í dag talaði Valdimar um meðvirkni og barnauppeldi. Þar var af nógu að taka.</description><pubDate>Thu, 19 Mar 2026 14:00:00 -0000</pubDate><enclosure length="27490847" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497296D0.mp3"/><itunes:duration>0:14:19</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>543</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Tannvernd og munnheilsa, samverustundir með gamlar sorgir og meðvirkni og barnauppeldi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472006D0.mp3</link><description>Tannverndarvikan 2026 er einmitt þessa vikuna, Góð munnheilsa alla ævi er yfirskrift vikunnar í ár. Þó munnheilsa sé auðvitað mikilvæg á öllum stigum lífsins þá er í ár lögð sérstök áhersla á börn og ungmenni og áhrif nikótíns og koffíns á tennur og munnheilsu. Íris Þórsdóttir, tannlæknir í Vestmannaeyjum og nefndarmaður í Fræðslunefnd Tannlæknafélags Íslands kom í þáttinn í dag og sagði betur frá þessu og talaði einnig um munnþurrk hjá eldra fólki, sem getur komið til af margvíslegum orsökum en getur ýtt undir tannskemmdir. 

Gleym mér ei styrktarfélag var stofnað árið 2013 af þremur konum, Önnu Lísu Björnsdóttur, Þórunni Pálsdóttur og Hrafnhildi Hafsteinsdóttur, en sameiginleg reynsla þeirra af missi á meðgöngu færði þær saman með það að markmiði að styðja betur við foreldra sem missa barn á meðgöngu, í fæðingu og fljótlega eftir hana. Félagið hefur stækkað á þessum árum sem eru liðin síðan en tilgangurinn er enn sá sami. Sigrún Kristínar Valsdóttir kom til okkar í dag og sagði okkur betur frá félaginu, áherslu á gamlar sorgir í samverustundum sem félagið hefur staðið fyrir, hópastarfið og fleira. 

Svo voru það Mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa. Í dag talaði Valdimar um meðvirkni og barnauppeldi. Þar var af nógu að taka. 
 

Tónlist í þættinum í dag: 
Lover Girl / Laufey (Laufey og Spencer Stewart) 
Eitt af blómunum / Benni Hemm Hemm og Páll Óskar (Benedikt Hermann Hermannsson og Páll Óskar Hjálmtýsson) 
Cairo vibe / Ásgeir Ásgeirsson (Ásgeir Ásgeirsson) 
Stúlkan / Todmobile (Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson, texti Andrea Gylfadóttir)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 19 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100568502" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472006D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>542</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Alþýðutónlistarhátíð, fordómar gagnvar fólki með fíkn og áhrif ABS hljóða á kvíða</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472215D0.mp3</link><description>Reykjavík Folk Festival snýr aftur næstkomandi helgi í Iðnó. Hátíðin er sett upp að alþjóðlegri fyrirmynd þar sem spilagleðin er í forgrunni og órafmögnuð hljóðfæri eru í aðalhlutverki. Fyrsta hátíðin fór fram árið 2010. Forsvarsmaður, hugmyndasmiður, helsti hönnuður og fyrsti framkvæmdastjóri Reykjavik Folk Festival var Ólafur Þórðarson, ástsæli tónlistarmaðurinn í Ríó Tríó og fleiri hljómsveitum. Tónlistarmennirnir Guðmundur Atli Pétursson og Sigmar Matthíasson komu í þáttinn í dag. 
 
Í gær fór fram hádegisfundur á vegum Geðhjálpar á Kjarvalsstöðum um fordóma Íslendinga gagnvart andlegum áskorunum. Kári Kristinsson, prófessor við Háskóla Íslands, kynnti þar nýjar niðurstöður rannsóknar á fordómum gagnvart einstaklingum sem kljást við fíkn. Kári kom og sagði okkur frá niðurstöðunum í þætti dagsins.  

Svo var það vísindaspjallið með Eddu Olgudóttur. Í dag fræddi hún okkur um áhrif tónlistar og ABS (auditory beat stimulation) hljóða á kvíða. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Glugginn / Flowers (Rúnar Gunnarsson, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Þú ert /Helgi Pétursson (Þórarinn Guðmundsson, texti Gestur (Guðmundur Björnsson)) 
Einbúinn / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Magnús Eiríksson) 
Í hjarta þér / Haukur Morthens (Jón Múli Árnason, texti Jónas Árnason)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 18 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102365727" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472215D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:18</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>541</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Gervigreind í fjármálum, 100 ára saga útvarps á Íslandi og veðurspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472004D0.mp3</link><description>Hvaða störf á fjármálamarkaði eru líkleg til að  hverfa vegna gervigreindar og hvaða ný störf verða til og hvaða hæfni þarf starfsfólk helst að hafa í nánustu framtíð. Þessa viku fer fram ráðstefnan Viðskipti og vísindi hjá Viðskiptafræðideild Háskóla Íslands. Þar koma saman fræðafólk, sérfræðingar og stjórnendur úr atvinnulífinu til að ræða nokkur af heitustu viðfangsefnum viðskipta í dag, allt frá gervigreind og framtíð starfa til fjárfestinga og jafnréttis í atvinnulífinu. Hersir Sigurgeirsson prófessor í fjármálum við HÍ og Iða Brá Benediktsdóttir, aðstoðarforstjóri og framkvæmdastjóri hjá Arion banka, komu í þáttinn í dag.  

Á morgun eru liðin hundrað ár frá fyrstu formlegu útvarpssendingunni hér á landi, en hún fór fram í Loftskeytastöðinni í Reykjavík þann 18. mars 1926 og hófst þá nýr kafli í íslenskri miðlunarsögu. Sigurður Harðarson, rafeindavirki og fjarskiptasérfræðingur hefur um áratuga skeið unnið að uppsetningu, viðhaldio gþróun fjarskiptakerfa víða um land auk varðveislu útvarpstækja og fjarskiptasögu á Íslandi. Hann kom til okkar í dag og með honum kom Anna Diljá Sigurðardóttir, sýningarstjóri sýningarinnar H.f. Útvarp - dagurinn sem útvarpið varð að veruleika. Við ræddum sem sagt við þau um sögu útvarps á Íslandi í útvarpi á Íslandi í dag.  
 
Svo var það veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni. Hann byrjaði á tíðarfarinu, en það hefur verið mikill gangur í veðrinu og við erum ekki alveg laus undan norðanáttinni og snjókomunni enn. Á fimmtudag hlánar nokkuð snögglega og frekari sviptingar er síðan að sjá áfram. Svo fór Einar með okkur aftur til ársins 1953, þegar mikil heræfing Atlantshafsbandalagsins fór eiginlega í vaskinn hér við land vegna veðurs. Hann rifjaði upp gamalt viðtal sem því tengist og ljóð eftir Jakobínu Sigurðardóttur skáldkonu um sama mál. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Kling klang / Dátar (Þórir Baldursson, texti Ólafur Gaukur Þórhallsson) 
Þú komst við hjartað í mér / Hjaltalín (Toggi, Sveinbjörn Bjarki Jónsson, texti Páll Óskar Hjálmtýsson) 
Ljósvíkingur / Egill Ólafsson (Gunnar Þórðarson, texti Ólafur Haukur Símonarson) 
Daybreak / Frank Sinatra &amp; Tommy Dorsey and his Orchestra (Ferda Grofé) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 17 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98042357" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472004D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>540</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þrumu lostnir 1865, nýting á rabbarbara og Dóra Lena lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472003D0.mp3</link><description>Við fórum á Þjóðskjalasafnið og hittum Indriða Svavar Sigurðsson skjalavörð og hann sagði okkur afar merkilega sögu. Hann hafði heyrt að langafi hans hafi veirð einn 9 manna sem urðu fyrir eldingu við bæinn Auðnar á Vatnsleysuströnd 16. mars árið 1865. Þessi viðburður hafði vakið mikla athygli á sínum tíma og Indriði, verandi skjalavörður, hóf að leita að heimildum á safninu. Hann fann nokkrar frumheimildir um þetta undarlega og voðalega slys, þar á meðal skýrslu sem Jón Hjaltalín landlæknir skrifaði og sendi heilbrigðisyfirvöldum í Danmörku. Við heyrðum meira um þessa ótrúlegu sögu í þættinum í dag. 

Rabbarbarinn á uppruna sinn í Kína og hefur því ferðast langa leið áður en hann festi rætur í íslenskum görðum sem fjölært nytjagrænmeti. En getum við hugsanlega nýtt þessa áhugaverðu plöntu betur? Við veltum því fyrir okkur í dag með Björk Bjarnadóttur,  umhverfis- þjóðfræðingi, en hún heldur einmitt erindi um það í Fróðleikskaffi á Borgarbókasafninu Árbæ í dag. 
 
Lesandi vikunnar var Dóra Lena Christians verslunarstjóri í Bóksölu stúdenta og meistaranámsnemi í almennri bókmenntafræði. Hún er nýkomin aftur til landsins eftir að hafa sótt stóru bókamessuna í London. Við fengum hana til að segja okkur aðeins frá því en svo auðvitað líka þeim bókum sem hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina.  

Tónlist í þættinum: 
Meiriháttar / Rósa Guðrún Sveinsdóttir (Rósa Guðrún Sveinsdóttir) 
Í dansi með þér / Ingibjörg Þorbergs, Marzbræður og Kvartett Jans Morávek (Pablo Beltran Ruiz, texti Þorsteinn Sveinsson) 
And I love her / The Beatles (Lennon &amp; McCartney) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 16 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="93948865" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472003D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>539</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Davíð, Jónmundur og Unnsteinn föstudagsgestir og matarspjall á frönskum nótum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486466D0.mp3</link><description>Föstudagsgestir Mannlega þáttarins voru þrír í þetta sinn, Davíð Þór Katrínarson, Jónmundur Grétarsson og Unnsteinn Manuel Stefánsson, en þeir voru að frumsýna glænýtt leikrit á Stóra sviðinu í Þjóðleikhúsinu í gærkvöldi, Gæðablóð, sem þeir sömdu ásamt leikstjóra sýningarinnar Þóru Karítas Árnadóttur. Þeir eiga það sameiginlegt að vera rammíslenskir en geta hver um sig rakið uppruna sinn til tveggja heimsálfa. Í sýningunni deila þeir sögum úr lífi sinni og reynslu sinni af því að alast upp sem litaðir Íslendingar. Það var standandi lófatak og fagnaðarlæti í lok sýningarinnar, enda er hún bráðskemmtileg, fyndin og snertir við áhorfendum. Við áttum skemmtilegt spjall við þá þremenninga í þættinum og eltum svo þræðina þangað sem þeir leiddu okkur. 
 
Svo kom Sigurlaug Margrét í matarspjallið, eins og alla föstudaga, við héldum aðeins áfram með grjónaumræðuna, við fengum viðbrögð frá hlustendum sem frú Sigurlaug fór aðeins yfir. Og svo fletti hún í franskri matreiðslubók og talaði um eggjabrauð, eins og ýmsir kalla það og í lokin fór Guðrún yfir það hvernig maður þeytir smjör og bakar einfalt brauð.  

Tónlist í þættinum: 

Lífsgleði / Hljómar (Gunnar Þórðarson, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Glow / Retro Stefson (Unnsteinn Manuel Stefánsson) 
Skin / Retro Stefson (Retro Stefson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 13 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95817142" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486466D0.mp3"/><itunes:duration>0:49:54</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>538</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>27. Að loka á foreldri</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497295D0.mp3</link><description>Valdimar Þór Svavarsson var með mannlegu samskiptiní Mannlega þættinum í dag. Í þetta sinn fjallaði hann um samskipti innan fjölskyldna og það þegar fólk tekur þá ákvörðun að loka á foreldra sína. Hann fór yfir þessi flóknu mál og benti á hversu erfitt það getur verið að dæma annað fólk þegar kemur að til dæmis svona ákvarðana.</description><pubDate>Thu, 12 Mar 2026 14:00:00 -0000</pubDate><enclosure length="25979507" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497295D0.mp3"/><itunes:duration>0:13:31</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>537</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hvað er málið með Eddu? Kvenheilsa og mannlegu samskiptin</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472211D0.mp3</link><description>Hvað er málið með Eddu? Þetta er nafnið á fyrirlestri Gísla Sigurðssonar rannsóknarprófessors við Árnastofnun sem hann mun flytja á laugardaginn í fyrirlestrasal Eddu. Undirtitillinn á fyrirlestrinum er Bók fyrir innvígða, ekki almenning, en Gísli fjallar um það hvernig heimsmyndin og hvers kyns hugmyndir og þekking var miðlað í lausu máli og bundnu á þrettándu og fjórtándu öld, án þess að vera ritaðar, en þær sögur lögðu grunninn að því sem við köllum eddur og fornsögur. Gísli kom í þáttinn og sagði okkur betur frá þessu. 
 
Líf styrktarfélag stóð fyrir málþingi undir yfirskriftinni Kvenheilsa fyrir skemmstu. Þar voru sagðar til dæmis persónuleguar sögur af kulnun, rætt um grindarbotninn, mikilvægi hreyfingar og mikilvægi hvíldar og ýmislegt fleira. Bára Mjöll Þórðardóttir, varaformaður Lífs kom til okkar í dag og fræddi okkur um kvenheilsu, en allir fyrirlesarar og aðrir sem að málþinginu komu gáfu vinnu sína og allur ágóði rennur til kaupa á nýju Clinitek status þvagstix tæki sem kvennadeildinni bráðvantar.
 
Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa. Í dag fjallaði hann um samskipti innan fjölskyldna og það þegar fólk tekur þá ákvörðun að loka á foreldra sína. Hann fór yfir þessi flóknu mál og benti á hversu erfitt það getur verið að dæma annað fólk þegar kemur að til dæmis svona ákvarðana. 

Tónlist í þættinum: 

Lapis Lazuli / Helgi Björnsson (Helgi Björnsson og Guðmundur Óskar Guðmundsson) 
Í rauðum loga / Þorgerður Ása Aðalsteinsdóttir (Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson) 
Stjörnur stara / Rebekka Blöndal (Rebekka Blöndal og Ásgeir Jón Ásgeirsson) 
Brúnaljósin brúnu / Páll Óskar Hjálmtýsson (Jenni Jóns)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 12 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99312953" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472211D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:43</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>536</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Starfsmótun, Öryggi í umferðinni og vísindaspjall um peptíð</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472210D0.mp3</link><description>Án vafa sækjast flestir eftir vellíðan í starfi, en hvað er starfsmótun? Í örstuttu máli snýst starfsmótun um það hvernig hægt er að móta og aðlaga störf fólks að styrkleikum og áhugasviðum þeirra til að auka vellíðan þeirra í starfi. Sigrún Þorgeirsdóttir ráðgjafi gerði lokaverkefni um einmitt vellíðan í starfi og starfsmótun í meistaranámi sínu hjá HÍ og hún kom í þáttinn í dag og sagði okkur meira frá starfsmótun. 

Öryggi á okkar vegum er yfirskrift ráðstefnu sem fer fram á morgun í Hörpu á vegum VÍS þar sem þemað verður umferðaröryggi í víðu samhengi. Við fengum þá Guðmund Val Guðmundsson, framkvæmdastjóra þróunarsviðs hjá Vegagerðinni og Reyni Bjarna Egilsson, framkvæmdastjóra trygginga og tjóna hjá VÍS, til að koma og segja okkur frekar frá því sem þar verður rætt. En Guðmundur verður þar með erindi sem kallast Mat á öryggi þjóðvegakerfisins og erindi Reynis Bjarna ber titilinn Raunveruleikinn - Umferðaslys hjá VÍS. 

Svo var það vísindaspjallið með Eddu Olgudóttur. Í þetta sinn talaði hún um peptíð, sem hafa verið talsvert í fréttum undanfarið, einskonar tískubylgju þar sem áhrifavaldar hafa mælt með og notast við peptíð á einhvern hátt til að líta betur út. En það eru ekki allir sem vita hvað peptíð er og því útskýrði Edda það fyrir okkur í vísindaspjalli dagsins. 

Tónlist í þættinum: 
Uppboð / Valgeir Guðjónsson (Valgeir Guðjónsson, texti Jóhannes úr Kötlum) 
Stúlkan / Todmobile (Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson, texti Andrea Gylfadóttir) 
Spánskur dagger / Vilberg Pálsson (Vilberg Andri Pálsson)  
Léttur í lundu / Bítlavinafélagið (Karl Hermannsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 11 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101635134" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472210D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:56</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>535</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>ACT nálgunin, heilbrigð vinnustaðamenning og Thelma Björk á Heilsuvaktinni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471999D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um það sem kallast ACT-nálgunin, en samkvæmt Rúnari Helga Andrasyni, er það sálfræðileg nálgun sem snýst í grunninn um það að hætta tilgangslausri baráttu við erfiðar hugsanir og tilfinningar. En Rúnar, sem er sérfræðingur í klínískri sálfræði og er yfirsálfræðingur á Reykjalundi hefur nýtt sér þessa aðferð í starfi sínu bæði á Reykjalundi og hjá VIRK. Rúnar kom í þáttinn og sagði okkur betur frá ACT í dag. 

Hvernig er hægt að skapa heilbrigða vinnustaðamenningu? Við heyrðum í þættinum af málþingi sem fer fram á fimmtudaginn þar sem fjallað verður einmitt um vinnustaðamenningu í leik- og grunnskólum í framhaldi af samstarfsverkefni Vinnueftirlitsins, Kennarasambands Íslands og Sambands íslenskra sveitarfélaga. Dr. Sigrún Gunnarsdóttir, prófessor við Háskóla Íslands, sem hefur leitt verkefnið og stýrt framkvæmd þess var hjá okkur í Efstaleitinu og fyrir norðan í stúdíó RÚVAK var Hafdís Ólafsdóttir, leikskólastýra á Klöppum, Akureyri. En Klappir eru einn af fimm þátttökuskólum verkefnisins og hún mun lýsti reynslu sinni af verkefninu. 

Og svo var það Heilsuvakt dagsins með Helgu Arnardóttur. Það er sjaldan rætt við fólk sem glímir við langvinnt krabbamein og lifir þokkalegu lífi með sjúkdómnum. Thelma Björk Jónsdóttir fatahönnuður,  listgreina- og jógakennari greindist með brjóstakrabbamein fyrir tveimur árum og í ljós kom að meinið var einnig komið í beinin að litlum hluta. Thelma fór ekki í hefðbundna lyfjameðferð eins og flestir gera heldur tekur hún líftæknilyf í hverjum mánuði sem halda sjúkdómnum niðri. Hún var andlit bleiku slaufunnar í fyrra með sína mögnuðu sögu og þar fyrir utan hannaði hún slaufuna sjálfa. Herferðin hét Listin að lifa með krabbameini og hlaut tilnefningu til lúðursins í flokknum almannaheillauglýsingar.  Helga hitti hana á dögunum og ræddi við Thelmu um hvað hún gerir til að vera jákvæð og láta ekki óttann stjórna sér. 

Tónlist í þættinum: 
Ó, ljúfa líf / Flosi Ólafsson (Pops &amp; Doddoge, texti Flosi Ólafsson) 
Tasko tostada / Hljómar (Rúnar Júlíusson) 
Hoppsa bomm (Á skíðum skemmti ég mér ) / Helena Eyjólfsdóttir og Hljómsveit Ingimars Eydal (H. Meyer, texti Ásta Sigurðardóttir og Birgir Marinósson) 

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 10 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102026344" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471999D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>534</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sprengjan sem sprakk, gullmoli frá 1968 um brautryðjanda og Benedikt lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471998D0.mp3</link><description>Guðrún Hálfdánardóttir, dagskrárgerðarkona hér á Rás kíkti til okkar í dag og sagði okkur frá þáttum sem hún hefur verið að gera, Sprengjan sem sprakk, sem segir áhugaverðar sögu og frásagnir tengdar hernámi Breta á fimmta áratug síðustu aldar, atburðir sem aldrei hafa liðið úr huga þeirra sem þá upplifðu. Hún segir okkur frá símtali sem hún fékk frá hlustanda, Erni Smith, 82gja ára og er búsettur í Hveragerði. Hann hafði mjög merkilega sögu að segja um sprengju sem hann og vinir hans fundu á sjötta áratugnum fyrir austan fjall. Við fengum að heyra brot úr viðtalinu við hann og Guðrún kom með brot úr sprengjunni sem Örn færði henni. Guðrún sagði okkur frekar frá þættinum og nýjum þáttum sem hún hefur einnig verið að vinna, enn um menntamálin, Kerfið, sem hefja göngu sína á Rás 1 á morgun, þriðjudaginn 10.mars. 

Svo var það enn einn gullmolinn af safni RÚV sem  Helga Lára Þorsteinsdóttir, safnstjóri RÚV, deilir með okkur hér í þættinum annan hvern mánudag. Í þetta sinn var það viðtal Stefáns Jónssonar, frá 1968, við Kristleif Jónsson sem var fæddur 1899 og var brautryðjandi í vegagerð á Vestfjörðum. Helga sagði okkur betur frá viðtalinu og við heyrðum það í þættinum. 

Svo var það auðvitað lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Benedikt Hjartarson bókmenntafræðingur, sem býr á Indlandi, en er á landinu til að fylgja eftir bók, Gáttir, sem kemur út á næstunni og því gripum við hann glóðvolgan og fengum hann til að segja okkur frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Benedikt talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:  
Mother Mary Comes to Me e. Arundhati Roy 
Ghost Eye e. Amitav Ghosh
Gabriel García Marquez: Hundrað ára einsemd
Marcel Proust: Í leit að glötuðum tíma
Rainer Maria Rilke: Minnisblöð Maltes Laurids Brigge

Tónlist í þættinum: 
Við viljum lifa / Ríó tríó (Alberto, texti Helgi Pétursson) 
Angelía / Vilhjálmur Vilhjálmsson ( Meisel, texti Theódór Einarsson) 
Moist / PPCX 

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 09 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103497560" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471998D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>533</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ögmundur Jónasson föstudagsgestur og matarspjall um hrísgrjón</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486461D0.mp3</link><description>Föstudagsgesturinn okkar að þessu sinni er fyrrverandi sjónvarps- og útvarpsmaður, fyrrverandi alþingismaður og ráðherra og fyrrverandi formaður BSRB. Ögmundur Jónasson kom til okkar í dag og við spjölluðum við hann um lífið og tilveruna, forvitnuðumst um hvar hans rætur liggja, af hvaða fólki hann er komin en hans ættir skiptast í tvær fylkingar í stjórnmálaskoðunum, hægri í móðurætt og vinstri í föðurætt. Ögmundur sagði okkur svo meðal annars frá námsárunum í Skotlandi og mörgu fleiru og svo er hann síður en svo sestur í helgan stein, eins og við heyrðum í þættinum í dag. 

Sigurlaug Margrét kom svo auðvitað í matarspjallið í dag og við skoðuðum með henni ýmsar hliðar á hrísgrjónum, t.d. grjónagrautinn, mismunandi tegundir af grjónum, hvernig hægt er að gera þau spennandi og svo aðeins um steikt hrísgrjón. 

Tónlist í þættinum í dag:
Vorkvöld í Reykjavík / Ragnar Bjarnason og hljómsveit Svavars Gests (Evert Taube, texti Sigurður Þórarinsson 
Walk on the Wildside / Lou Reed 
Goldberg tilbrigði / Úrsúla Ingólfsdóttir Fassbind (Johann Sebastian Bach) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 06 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102721828" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486461D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:30</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>532</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>26. Nánar um þrjár leiðir sem meðvirkni getur orsakað</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497294D0.mp3</link><description>Valdimar Þór Svavarssson ráðgjafi kom, eins og alla fimmtudaga í vetur í Mannlega þáttinn í dag og fræddi okkur um mannleg samskipti. Hann náði ekki að klára í síðustu viku þegar hann var að tala um þær þrjár leiðir sem meðvirkni getur leitt fólk inn á. Við munum því aðeins rifja þær upp og hann fer betur yfir þær og hvað er hægt að gera til þess að lenda ekki í öngstræti.</description><pubDate>Thu, 05 Mar 2026 14:00:00 -0000</pubDate><enclosure length="25459565" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497294D0.mp3"/><itunes:duration>0:13:15</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>531</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Golfsýning í Laugardalshöll, 10CC og Placido Domingo og þrennt sem meðvirkni getur leitt til</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471996D0.mp3</link><description>Á þessum árstíma eru kylfingar um allt land að verða alveg viðþolslausir að bíða eftir vorinu og að geta farið út á golfvelli landsins að elta litlu hvítu boltana. Reyndar nýta sífellt fleiri kylfingar innanhús aðstæður sem spretta upp út um allt land eins og gorkúlur og um helgina geta kylfingar fengið forsmekkinn af golfsumrinu í Laugardalshöllinni, en þar fer fram stórsýning á því nýjasta sem í boði er sem tengist golfi og útiveru, Golf Expo. Ólafur Björn Loftsson, afreksstjóri Golfsambands Íslands, og Ómar Már Jónsson, sem stendur að sýningunni um helgina, komu í þáttinn í dag. 

Hljómsveitin 10CC er á leið til Íslands þar sem Graham Gouldman og tónleikaband hans stíga á svið í Eldborgarsal Hörpu. Sveitin hefur áratugum saman skipað sér sess meðal merkustu nafna poppsins og tónlist hennar heldur áfram að höfða til nýrra kynslóða. Graham  stofnandi, bassaleikari, gítarleikari og söngvari hefur stýrt 10CC frá upphafi en núverandi skipan byggir á traustum grunni úr sögu sveitarinnar. Guðbjartur Finnbjörnsson tónleikahaldari kom til okkar í dag. 
 
Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa. Hann náði ekki að klára í síðustu viku þegar hann var að tala um þær þrjár leiðir sem meðvirkni getur leitt fólk inn á. Við rifjuðum þær upp og hann fór dýpra ofan í þær og hvað er hægt að gera til þess að lenda ekki í öngstræti. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Lítið ljóð / Rebekka Blöndal (Rebekka Blöndal og Ásgeir Ásgeirsson, texti Rebekka Blöndal og Stefán Örn Gunnlaugsson) 
Lítið lausnarorð / Stefán Hilmarsson (Magnús Þór Sigmundsson, texti Stefán Hilmarsson og Friðrik Erlingsson) 
The things we do for love / 10cc (Eric Stewart &amp; Graham Gouldman) 
Get Out Your Lazy Bed / Matt Bianco (Danny White &amp; Mark Reilly)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 05 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102083187" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471996D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>530</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þorbjörg og breytingaskeiðið, Þorvaldur Lúðvík segir sína sögu og vísindaspjall Eddu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486459D0.mp3</link><description>Hormónar, breytingaskeiðið, mataræði og ýmislegt fleira sem snýr að heilsu kvenna. Þorbjörg Hafsteinsdóttir hjúkrungarfræðingur og næringarþerapisti er komin til landsins og við spjölluðum við hana um þessi mikilvægu mál í dag.

Fyrir ári greindist Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson athafnamaður á Akureyri með erfitt krabbamein í vélinda og hefur í kjölfarið þurft á aðgerð að halda, einu sinni í viku, til að halda fæðuvegi opnum. Þær aðgerðir voru framkvæmdar á sjúkrahúsinu á Akureyri en fyrir skemmstu hefur hann þurft að sækja þessa þjónustu til Reykjavíkur. Hann skrifaði nýlega grein í fjölmiðla þar sem hann setur spurningamerki við þessa löngu leið í aðgerðina og reiknaði út að árið 2024 færi fólk af landsbyggðinni 25-30 þúsund ferðir til höfuðborgarinnar til að sækja læknisþjónustu á Landspítalann og kostnaðurinn við það væri rúmur milljarður. Þorvaldur spyr hvort það borgi sig virkilega að Sjúkratryggingar, þ.a.l. ríkið og skattgreiðendur, greiði fyrir allar þessar ferðir til Reykjavíkur til að sækja þangað læknisþjónustu sem í mörgum tilvikum væri hægt að framkvæma á landsbyggðinni? Við ræddum við Þorvald Lúðvík í dag.

Eva Olgudóttir kom í þáttinn með vísindaspjall sitt eins og undanfarna miðvikudaga. Í þetta sinn sagði hún okkur frá því hvaða áhrif krabbamein í æsku getur haft á fólk seinna meir í lífinu.  

Tónlist í þættinum 
Þú trumpar ekki ástina / Bogomil Font og Greiningardeildin (Bragi Valdimar Skúlason) 
Jag har det så travlt / Tina Dickow (Tina Dickow) 
Dont Blame It on That Girl / Matt Bianco (Mark Reilly &amp; Mark Fisher) 
Harvest / Rufus Wainwright, Chris Stills og Andrew Bird (Neil Young) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 04 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103611245" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486459D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:57</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>529</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Mottumars, Dagur heyrnar og veðurspjallið með Einari</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472204D0.mp3</link><description>Mottumars, árlegt árvekni- og fjáröflunarátak Krabbameinsfélagsins er í fullum gangi, þar sem vakin er athygli á málefnum tengdum krabbameinum hjá körlum og um leið safnað fyrir starfsemi félagsins. Nýju sokkarnir eru komnir í sölu um allt land og nýr matarvefur er kominn í loftið þar sem hollar uppskriftir eru aðgengilegar öllum. Ása Sigríður Þórisdóttir, kynningarstjóri Krabbameinsfélagsins, og Hólmfríður Sigurðardóttir, formaður félags maka karla með blöðruhálskrabbamein, komu í þáttinní dag. 
 
Í dag, 3.mars, er Dagur heyrnar árlegur viðburður sem Alþjóða heilbrigðisstofnunin (WHO) kom á fót og er haldið á lofti hér af Heyrnar- og talmeinastöð Íslands (HTÍ) í samvinnu við ýmis hagsmunasamtök heyrnaskertra og fatlaðra á Íslandi. Í ár eru skilaboðin - Heyrnavernd fyrir öll börn - þar sem skorað er á heilbrigðisyfirvöld að koma á reglulegri skimun á heyrn barna við upphaf skólagöngu. Hildur Heimisdóttir, kennsluráðgjafi hjá Hlíðaskóla og HTÍ og Telma Sigtryggsdóttir formaður Heyrnahjálpar komu í dag og sögðu okkur betur frá viðburðinum og átakinu.   

Svo var það veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni. Í dag sagði hann okkur frá sendibréfi sem honum barst þar sem greint er frá merkingu veðurorða og hugtaka í Árneshreppi á Ströndum. Svo sagði Einar okkur frá bók sem hann fann á Bókamarkaðinum eftir Þorvald Friðriksson um áhrif Kelta m.a. á íslenska tungu. Þar er farið yfir uppruna orða eins og úrkoma, mugga, fönn og hret, sem upprunin eru úr keltnesku. Svo var það auðvitað veðurspáin næstu daga og veðurbreytingarnar sem urðu í síðustu viku. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Þrjú tonn af sandi / Haukar (Blackwell and Vinfield, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Impossible / Hraun (Hraun og Svavar Knútur) 
Half a minute / Matt Bianco (Mark Reilly, Danny White, and Kito Poncioni) 
Reyndu aftur / Mannakorn (Magnús Eiríksson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 03 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103986573" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472204D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:09</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>528</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Um Vargfélagið af Þjóðskjalasafninu og Óttarr Proppé lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472203D0.mp3</link><description>Heimsókn á Þjóðskjalasafnið sem var fastur dagskrárliður í Samfélaginu eftir hádegi á Rás 1 er nú  komin til okkar í Mannlega þáttinn. Annan hvern mánudag förum við í heimsókn á safnið og fáum að fræðast um áhugaverða hluti af safninu, þar er úr nógu að moða og gríðarlegt magn af áhugaverðu efni sem þau munu kynna fyrir okkur. Í dag hittum við skjalavörðinn Jón Torfa Arason sem blaðaði í gegnum vel gulnuð skjöl frá 19.öld þar sem verið er að fjalla um flugvarga og vargfélagið. Jón Torfi sagði okkur meira um það í dag.

Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var Óttarr Proppé. Óttarr hefur borið marga titla í gegnum tíðina, hann er fyrrverandi bóksali, fyrrverandi heilbrigðisráðherra, fyrrverandi borgarfulltrúi, rokksöngvari, júróvisjónfari og margt fleira. En hann kom sjálfsögðu í þáttinn til að segja okkur frá því hvað hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Óttarr talaði um eftirfarandi bækur 
Taumhald á skepnum e. Magnus Mills 
Dyngja e. Sigrúnu Pálsdóttur 
Pálmavínsdrykkjumaðurinn e. Amos Tutuola 
Heyrt og séð erlendis - garðyrkjumaður segir frá e. Guðmundur Jónsson 
Haruki Murakami 

Tónlist í þættinum í dag: 
Veldu stjörnu / Ellen Kristjánsdóttir og John Grant (Ellen Kristjánsdóttir, texti Bragi Valdimar Skúlason) 
Poor Boy / Nick Drake (Nick Drake)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 02 Mar 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105353299" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472203D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:52</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>527</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Stefán Hilmarsson föstudagsgestur og ofnpokar í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471992D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var söngvarinn Stefán Hilmarsson sem verður sextugur í sumar og af því tilefni syngur hann á tónleikum í Hörpu þar sem mun syngja sín þekktustu lög enda hefur ferill hans verið langur og farsæll. Við fórum með honum yfir ferilinn, ferðumst aftur í tímann, hvar og hvernig söngurinn kom inn í hans líf, stikluðum svo á stóru í gegnum lífið fram til dagsins í dag. 
 
Svo var það matarspjallið með Sigurlaugu Margréti. Í þetta sinn talaði Frú Sigurlaug við okkur um steikarpoka, aðallega í samhengi við að elda kjúkling.
 
Tónlist í þættinum í dag 
Í hangsinu / Latínudeildin (Ingvi Þór Kormáksson, texti Anton Helgi Jónsson) 
The Fool / Lee Ann Womack (Charles Stefl, Eugene Ellsworth &amp; Maria Cannon-Goodman) 
Heim / Birgir (Birgir Steinn Stefánsson og Andri Þór Jónsson) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 27 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102709289" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471992D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>526</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>25. Þrjár leiðir sem meðvirkir gjarnan nota</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497293D0.mp3</link><description>Í dag eins og aðra fimmtudaga í vetur voru mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa í Mannlega þættinum á Rás 1. Í framhaldi af spjallinu síðasta fimmtudag þá tókum við nú upp þráðinn og Valdimar sagði okkur frá þremur leiðum sem meðvirkir einstaklingar nota oft til að bregðast við erfiðleikum í lífinu.</description><pubDate>Thu, 26 Feb 2026 14:00:00 -0000</pubDate><enclosure length="26771957" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497293D0.mp3"/><itunes:duration>0:13:56</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>525</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Lausa skrúfan, Karlar í skúrum og mannlegu samskiptin með Valdimari</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472201D0.mp3</link><description>Lausa Skrúfan er vitundarvakning á vegum Grófarinnar Geðræktar á Akureyri. Markmið hennar er að auka meðvitund fólks um að gæta vel að andlegri heilsu sinni, efla forvarnir í geðheilbriðismálum og minnka fordóma gagnvart andlegum veikindum. Enn fremur, að hvetja fólk til þess að leita sér aðstoðar þegar þess er þörf og veita upplýsingar um hvar stuðning er að finna í samfélaginu okkar. Inga Bryndís Árnadóttir og Sonja Rún Sigríðardóttir frá Grófinni sögðu okkur betur frá í þættinum.  
 
Við brugðum okkur svo í Helluhraunið í Hafnarfirðinum og kynntumst áhugaverðum félagsskap sem kallar sig Karlar í skúrum. Þetta verkefni er starfrækt á nokkrum stöðum á landinu og er opið fyrir alla karlmenn og gefur þeim stað og stund itl að hittast, spjalla og vinna að ýmsum sameiginlegum verkefnum sem þeir sjálfir ákveða. Þar er unnið í ýmis konar handverki, smíðum, útskurði, járnsmíði, leðurvinnslu og mörgu fleiru. Við fengum að skoða aðstöðuna og ræddum í kaffistofunni þar við Þórarinn Klemensson, Sigurjón Elíasson og Hallgrím Guðmundsson.

Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa. Í framhaldi af spjallinu síðasta fimmtudag þá tókum við nú upp þráðinn og Valdimar sagði okkur frá þremur leiðum sem meðvirkir einstaklingar nota oft til að bregðast við erfiðleikum í lífinu. 

Tónlist í þættinum í dag 
Herbergið mitt / Brimkló (Arnar Sigurbjörnsson, texti Vilhjálmur frá Skáholti) 
Vor við flóann / GÓSS (Leon René, texti Jón Sigurðsson) 
Ég fer á Land Rover frá Mývatni á Kópasker / Helgi Björnsson (Helgi Björnsson, Guðmundur Óskar Guðmundsson og Atli Bollason) 
Í stóru húsi / Hildur Vala (Halldór Gylfason) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 26 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102146716" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472201D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:12</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>524</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ingibjörg ljósmóðir, kjarakönnun Einingar Iðju og vísindaspjallið með Eddu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472200D0.mp3</link><description>Við kynntumst Ingibjörgu Eiríksdóttur ljósmóður, sérfræðingur í ljósmóðurfræðum og brjóstagjafaráðgjafa í þættinum í dag. Landspítalinn stóð fyrir heiðursmálþingi vegna starfsloka hennar sem sérfræðiljósmóður við spítalann og miðað við erindin sem þar voru flutt þá er óhætt að segja að hún hafi markað djúp spor í faginu og verið fyrirmynd og áhrifavaldur. Ingibjörg er brautryðjandi í umönnun og fræðslu í fjölburameðgöngum, fæðingum og brjóstagjöf á Landspítalanum. Við töluðum við Ingibjörgu á þessum tímamótum, fengum hana til að rifja aðeins upp ferilinn og þróunina í faginu í þættinum. 

Kjarakönnun sem Gallup framkvæmdi undir lok síðasta árs fyrir norðlenska stéttarfélagið Einingu Iðju sýnir að vaxandi hlutfall félagsmanna hefur þurft að neita sér um læknis- og tannlæknisþjónustu vegna kostnaðar og stór hluti þeirra sem eru með börn á leikskóla er ósáttur við breytingar á opnunartíma og/eða gjaldskrá þeirra og hafa neyðst til að breyta vinnutíma sínum. Þá hefur hlutfall þeirra sem segjast eiga erfitt með að greiða af lánum sínum ekki verið hærra síðan 2019 og yngra fólkið á sífellt erfiðara með að búa sér mannsæmandi líf. Við ræddum við Tryggva Jóhannsson varaformann Einingar Iðju í dag. 

Svo var það vísindaspjallið með Eddu Olgudóttur, í dag sagði hún okkur frá rannsókn sem bendir til þess að sykurneysla fyrstu 1000 daga ævinnar (þ.m.t. á skeiði fósturþroska) getur haft neikvæð áhrif á hjarta og æðaheilsu. Edda útskýrði þetta betur fyrir okkur í þættinum. 

Tónlist í þættinum í dag 
Dag eftir dag / Múgsefjun (Eva Hafsteinsdóttir og Hjalti Þorkelsson) 
Ævintýri / Hrekkjusvín (Leifur Hauksson) 
Just Breathe / Willie Nelson &amp; Lukas Nelson (Eddie Vedder) 
Á rauðum sandi / Ylja (Guðný Gígja Skjaldardóttir, Bjartey Sveinsdóttir og Smári Tarfur Jósepsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 25 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104312581" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472200D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:19</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>523</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Snjallforrit gegn matarsóun, virkniþing fyrir eldra fólk og þýskir kvikmyndadagar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486453D0.mp3</link><description>Við kynntum okkur aðeins sprotafyrirtækið Humble í dag, þau hafa hannað smáforrit fyrir snjallsíma þar sem boðið er upp á mat sem annars færi til spillis á lækkuðu verði sem þá bæði býður notendum upp á ódýrari vöru og hjálpar til við að minnka matarsóun. Á einu ári tókst notendum appsins að koma í veg fyrir að 31 tonn af matvælum færu til spillis. Rósa S. Markúsdóttir og Hlynur Rafn Guðmundsson voru hjá okkur í dag og sögðu okkur betur frá forritinu og verkefninu. 

Við fræddumst svo um virkniþing í þágu eldra fólks í Kópavogi sem fer fram á morgun í Kórnum. Þar er verið að stuðla að félagslegri virkni eldra fólks í bæjarfélaginu. Hlín Sigþórsdóttir, verkefnastjóri velferðasviðs og Fríða Karen Gunnarsdóttir, vekefnastjóri Virkni og vellíðan hjá Kópavogsbæ, komu í þáttinn og sögðu okkur betur frá virkniþinginu. 
 
Bíó Paradís, í samstarfi við Goethe-Institut Dänemark, German Films og Þýska sendiráðið á Íslandi, standa fyrir Þýskum kvikmyndadögum í sextánda sinn. Þeir hefjast á föstudaginn og það kennir ýmissa grasa í dagskránni sem vert var að skoða með Ásu Baldursdóttur frá Bíó Paradís. 

Tónlist í þættinum í dag 
Áður oft ég hef arkað þennan veg / Haukur Morthens og hljómsveit Sigurd Jensen (erlent lag, texti Egill Bjarnason) 
Let go of Your Plans / Lukas Nelson &amp; The Promise of the Real (Lukas Nelson) 
Ágústín / Sigrún Jónsdóttir (Åge Gerard, texti Jón Sigurðsson) 
Io E Te (Ég og þú) / Emilíana Torrini (Leone Tinganelli)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 24 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100133825" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486453D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:09</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>522</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sánusafarí til Eistrasalts, húsmæðraferð frá 1950 og Örn Úlfar lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471988D0.mp3</link><description>Það virðist vera sem  gufu- eða gusuæði sé runnið á Íslendinga. Framundan er ferðalag sem farið verður í maí og þemað í þessari ferð eru sánur og það verður farið til Eistlands, Lettlands og Finlands og þar verða allskonar mismunandi sánumeðferðir, t.d. með nuddi og dekri inni í sánunum. Leifur Wilberg Orrason og Jura Aku hafa verið að gusa saman í Sækoti, þar sem þau hafa haldið sánagusur. Við ræddum um sánur, gusur, fargufur og alla þessa sánumenningu sem er að myndast á Íslandi.  

Helga Lára Þorsteinsdóttir safnstjóri RÚV emur til okkar annan hvern mánudag með gullmola af safni RÚV. Í tilefni þess að í gær var konudagurinn haldinn hátíðlegur dró Helga Lára fram úr safninu stuttan fréttaauka sem var fluttur þann 30.júní árið 1950, eða fyrir 76 árum, þar sem ræddust við tvær merkilegar konur; fréttakonan Margrét Indriðadóttir og Margrét Tryggvadóttir húsmóðir. Þar segir frá orlofsferð húsmæðra úr Vestur Húnavatnssýslu um Suðurland. 

Svo var Örn Úlfar Sævarsson texta- og hugmyndasmiður og spurningahöfundur, lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn. Hann sagði okkur frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Örn Úlfar talaði um eftirfarandi bækur og/eða höfunda: 
Jötunsteinn e. Andra Snæ Magnason  
Vegur allrar veraldar e. Sigríði Hagalín 
Passíusálmarnir e. Hallgrím Pétursson 

Tónlist í þættinum í dag 
Leikur að vonum / Ólafur Þórarinsson (Ólafur Þórarinsson, texti Jónas Friðrik) 
Regndropar falla við hvert fet/ Engilbert Jensen (Burt Bacharah, texti Þorsteinn Eggertsson) 1970 
Dúddi rádd'okkur heilt / Stuðmenn og Eggert Þorleifsson (Egill Ólafsson, Sigurður Bjóla Garðarsson og Valgeir Guðjónsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 23 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100567667" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471988D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>521</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Unnur Birna Jónsdóttir Backman föstudagsgestur og vorþrá í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471987D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Unnur Birna Jónsdóttir Backman leikkona. Hún leikur eitt af aðalhlutverkunum í nýrri íslenskri kvikmynd, Röskun, sem var frumsýnd í vikunni. Hún er svo gott sem alin upp í leikhúsinu, en móðir hennar var Edda Heiðrún Backman leikkona. Hún lék sitt fyrsta hlutverk í stórri erlendri sjónvarpsþáttaröð, Örnen, en gekk svo í gegnum langt tímabil þar sem hún vildi alls ekki verða leikkona. Faðir Unnar er myndilstarmaðurinn Jón Axel Björnsson sem var með vinnustofuna sína á jarðhæðinni heima hjá þeim, það var listafólk allt í kringum hana. Við fórum víða í spjallinu með Unni Birnu, ræddum leiklistina, nýju kvikmyndina og ýmislegt fleira í viðtalinu. 

Svo kom Sigurlaug Margrét auðvitað í matarspjallið í dag. Það var ekki laust við að það hafi verið talsverð vorþrá í því spjalli og heitt súkkulaði kom talsvert við sögu. 

Tónlist í þættinum í dag 

Fallegur dagur / Bubbi (Bubbi) 
Tell Me That it Isn’t True / Bob Dylan (Bob Dylan) 
Trouble / Cat Stevens (Cat Stevens)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102099069" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471987D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>520</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>24. Örmögnun, meðvirkni og öndun</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497292D0.mp3</link><description>Valdimar Þór Svavarsson kom í Mannlega þáttinn í dag og fræddi okkur um mannlegu samskiptin eins og alla fimmtudaga í vetur. Það í dag talaði hann um örmögnun, meðvirkni og öndun. 

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 19.feb. '26</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:53:00 -0000</pubDate><enclosure length="24966373" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497292D0.mp3"/><itunes:duration>0:13:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>519</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>23. Kulnun</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497291D0.mp3</link><description>Mannlegu samskiptin i Mannlega þættinum með Valdimari Þór Svavarssyni héldu áfram í dag. Undanfarna fimmtudaga hefur hann einbeitt sér að mannlegum samskiptum á vinnustöðum og í dag talaði hann um kulnun og hvernig hún getur tengst mannlegum samskiptum.

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 12.feb. '26</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:52:00 -0000</pubDate><enclosure length="26158393" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497291D0.mp3"/><itunes:duration>0:13:37</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>518</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>22. Samantekt á mannlegum samskiptum á vinnustaðnum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497290D0.mp3</link><description>Valdimari Þór Svavarssyni kom í Mannlega þáttinn í dag og fræddi okkur um mannleg samskipti eins og aðra fimmtudaga í vetur. Þrjá undanfarna fimmtudaga hefur hann talað um samskipti á vinnustaðnum. Öll komum við með mismunandi reynslu og bakgrunn í farteskinu inn á vinnustaðinn og það getur verið talsvert flókið að stilla saman strengina svo fólki líði vel og samskipti gangi vel fyrir sig. Í dag tók hann þetta saman og kláraði vinnustaðasamskiptin, að minnsta kosti í bili.

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 5.feb. '26</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:51:00 -0000</pubDate><enclosure length="24044355" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497290D0.mp3"/><itunes:duration>0:12:31</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>517</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>21. Að vera helgaður eða óhelgaður á vinnustaðnum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497289D0.mp3</link><description>Mannlegu samskiptin voru í Mannlega þættinum í dag með Valdimari Þór Svavarssyni. Hann tók upp þráðinn frá því í síðustu viku, þegar hann var að tala um samskipti á vinnustaðnum, að vera helgaður, eða óhelgaður í vinnunni og svo hvernig meðvirkni getur litað samskiptin þar eins og annars staðar. 

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 29.jan. '26</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:50:00 -0000</pubDate><enclosure length="23883023" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497289D0.mp3"/><itunes:duration>0:12:26</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>516</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>20. Samskipti á vinnustaðnum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497288D0.mp3</link><description>Mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa voru í Mannlega þættinum í dag og í þetta sinn talaði hann um samskipti á vinnustað, en þau geta svo sannarlega verið flókin og ýmislegt sem hafa má í huga. 

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 22.jan. '26</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:49:00 -0000</pubDate><enclosure length="24751542" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497288D0.mp3"/><itunes:duration>0:12:53</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>515</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>19. Að leyfa sér að upplifa gleði</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497287D0.mp3</link><description>Mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa voru í Mannlega þættinum í dag. Hann tók upp þráðinn frá síðasta fimmtudegi og hélt áfram að tala um það að leyfa sér að upplifa gleði, sem var eitt af því sem fólk sá mest eftir í lok ævinnar, þ.e. að hafa ekki leyft sér nógu mikið að upplifa gleði. 

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 15.jan. '26</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:48:00 -0000</pubDate><enclosure length="25353404" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497287D0.mp3"/><itunes:duration>0:13:12</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>514</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>18. Hverju sér fólk eftir á lokastöð ævinnar?</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497286D0.mp3</link><description>Mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni voru í Mannlega þættinum í dag. Í þetta sinn tók hann upp þráðinn frá því síðast og hélt áfram að tala um það sem fólk sér eftir því að hafa gert, eða ekki gert, þegar það lítur um öxl þegar komið er á lokastöð ævinnar. Það er áhugavert að heyra hverju fólk sér eftir því það getur gefið okkur vísbendingar um það sem skiptir mestu máli í lífinu.

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 8.jan. '26</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:47:00 -0000</pubDate><enclosure length="26096535" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497286D0.mp3"/><itunes:duration>0:13:35</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>513</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>17. Mannleg samskipti á áramótum og öðrum tímamótum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497285D0.mp3</link><description>Svo fengum við Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafa, sem hefur leitt okkur í gegnum mannlegu samskiptin á fimmtudögum í þættinum, enda geta samskipti verið afar flókin. Nú eru að koma áramót og því skoðaði Valdimar ýmislegt sem kemur upp á slíkum tímamótum og hvernig getur verið gott að snúa sér. 

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 29.des '25</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:46:00 -0000</pubDate><enclosure length="27705678" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497285D0.mp3"/><itunes:duration>0:14:25</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>512</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>16. Mannleg samskipti um jól og hátíðirnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497284D0.mp3</link><description>Mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa voru í dag í Mannlega þættinum og í þetta sinn ræddi hann við okkur um tilfinningalífið í aðdraganda jóla. Jólin eiga auðvitað að vera tími ljóss og friðar og er það vonandi hjá sem flestum. En það er ekki fram hjá því litið að þau geta líka reynst öðrum erfið, af ýmsum ástæðum. Valdimar Þór fór með okkur yfir þetta í dag. 

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 18.des '25</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:45:00 -0000</pubDate><enclosure length="25353404" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497284D0.mp3"/><itunes:duration>0:13:12</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>511</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>15. Að setja upp „vegg“</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497283D0.mp3</link><description>Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi kom í Mannlega þáttinn í dag til að fræða okkur um mannleg samskipti, eins og aðra fimmtudaga í vetur. Í dag hélt hann áfram að tala um mörk og markaleysi. Hvað þýðir það til dæmis að setja upp „vegg“? 

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 11. des. '25</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:44:00 -0000</pubDate><enclosure length="22823079" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497283D0.mp3"/><itunes:duration>0:11:53</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>510</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>14. Enn um mörk og markaleysi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497282D0.mp3</link><description>Valdimar Þór Svavarsson kom í Mannlega þáttinn eins og undanfarna fimmtudaga og við héldum áfram að ræða margbreytileika mannlegra samskipta með honum. Við tókum upp þráðinn frá því í síðustu viku þar sem Valdimar fór yfir mörk og markaleysi og það að setja mörk. Það er um nóg að ræða þegar kemur að því og mannlegum samskiptum. 

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 4. des. '25</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:43:00 -0000</pubDate><enclosure length="0" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497282D0.mp3"/><itunes:duration>0:14:45</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>509</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>13. Mörk og markaleysi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497281D0.mp3</link><description>Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi kom í Mannlega þáttinn í dag og hélt áfram að fræða okkur um mannleg samskipti eins og undanfarna fimmtudaga. Síðustu tvær vikurnar var það narsissisminn, nú ræddi hann um mörk og markaleysi. Hvað það er að setja sér mörk, innri og ytri mörk og ýmislegt fleira.

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 27. nóv. '25</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:42:00 -0000</pubDate><enclosure length="26052231" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497281D0.mp3"/><itunes:duration>0:13:34</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>508</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>12. Samskipti við narsissíska einstaklinga</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497280D0.mp3</link><description>Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi kom í Mannlega þáttinn í dag eins og undanfarna fimmtudaga og hélt áfram að fræða okkur um mannleg samskipti. Í síðustu viku töluðum við um narsissisma og við héldum því áfram í dag, meðal annars hvað er hægt að gera þegar kemur að samskiptum við narsissíska einstaklinga.

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 20. nóv. '25</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:41:00 -0000</pubDate><enclosure length="24708075" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497280D0.mp3"/><itunes:duration>0:12:52</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>507</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>11. Narsissismi og níu leiðir til að greina hann</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497279D0.mp3</link><description>Valdimar Þór Svavarsson hélt í dag áfram að fara með okkur yfir mannleg samskipti sem geta verið svo flókin. Undanfarna fimmtudaga hefur hann til dæmis frætt okkur um hlutverkin sem fjölskyldumeðlimir falla gjarnan í, samskiptin í ástarsamböndum, af hverju eru sum sambönd langlíf en önnur ekki og margt margt fleira. Í dag fór hann með okkur yfir í narsissisma og níu leiðir til að greina narsissisma.

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 13. nóv. '25</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:40:00 -0000</pubDate><enclosure length="27110504" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497279D0.mp3"/><itunes:duration>0:14:07</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>506</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>10. Viðvörunarbjöllur í samböndum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497278D0.mp3</link><description>Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafi kom í Mannlega þáttinn í dag með það sem við köllum mannleg samskipti. Í síðustu viku var hann að segja okkur frá langlífum samböndum, hvað þarf til að samband verði langlíft og í dag hélt hann áfram að fara yfir viðvörunarbjöllur, þ.e. það sem getur ógnað langlífi sambandsins og hvernig er hægt að leysa úr því. 

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 6. nóv. '25</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:39:00 -0000</pubDate><enclosure length="25671889" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497278D0.mp3"/><itunes:duration>0:13:22</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>505</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>9. Áfram um ástarsambönd og grunnur langlífra sambanda</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497277D0.mp3</link><description>Valdimar Svavarsson ráðgjafi kom í Mannlega þáttinn í dag og við héldum áfram að tala um mannlegi samskipti. Valdimar tók upp þráðinn þar sem hann endaði síðasta fimmtudag, með ástarsambönd, mismunandi þarfir og væntingar og hlutverk sem við göngum í í samböndum. Hann fór svo yfir grunn langlífra sambanda, hvað þarf til að samband verði langlíft og hverjar eru viðvörunarbjöllurnar sem geta komið því úr jafnvægi.

yrst flutt í Mannlega þættinum 30. okt. '25</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:38:00 -0000</pubDate><enclosure length="25006498" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497277D0.mp3"/><itunes:duration>0:13:01</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>504</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>8. Samskipti í ástarsamböndum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497276D0.mp3</link><description>Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi hjá Fyrsta skrefinu og umsjónarmaður Meðvirknipodcastsins kom í Mannlega þáttinn í dag og hélt áfram að fræða okkur um mannleg samskipti því þau geta verið flókin. Hann fór með okkur undanfarna fimmtudaga yfir samskipti og hlutverk innan fjölskyldna. En nú var komið að ástarsamböndum, samskiptin geta ekki síður verið flókin þar. 

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 23. okt. '25</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:37:00 -0000</pubDate><enclosure length="25482971" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497276D0.mp3"/><itunes:duration>0:13:16</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>503</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>7. Enn um hlutverk innan fjölskyldna</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497275D0.mp3</link><description>Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi kom í Mannlega þáttinn í dag, eins og aðra fimmtudaga í vetur, með það sem við köllum mannleg samskipti. Í dag hélt hann aðeins áfram að tala um hlutverk í fjölskyldum. 

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 16. okt. '25</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:36:00 -0000</pubDate><enclosure length="23520235" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497275D0.mp3"/><itunes:duration>0:12:14</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>502</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>6. Áfram um hlutverk innan fjölskyldna</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497274D0.mp3</link><description>Eins og aðra fimmtudaga í Mannlega þættinum þá vorum við með mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa í dag. Samskiptin geta verið flókin og Valdimar var að segja okkur síðasta fimmtudag frá hlutverkum sem fjölskyldumeðlimir gjarnan raðast í, sérstaklega ef einhvers konar vanvirkni er til staðar. En hann náði ekki að klára þá umræðu þannig að hann hélt áfram með hlutverkin innan fjölskyldna í þættinum í dag. 

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 9. okt. '25</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:35:00 -0000</pubDate><enclosure length="31482357" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497274D0.mp3"/><itunes:duration>0:16:23</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>501</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>5. Hlutverk í fjölskyldum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497273D0.mp3</link><description>Valdimar Þór Svavarsson kom í Mannlega þáttinn í dag til að ræða mannleg samskipti, sem geta verið talsvert snúin eins og hefur komið fram í spjalli okkar við hann undanfarna fimmtudaga. Í dag sagði hann okkur frá hlutverkum sem fjölskyldumeðlimir gjarnan raðast í, sérstaklega ef einhvers konar vanvirkni er til staðar. 

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 2. okt. '25</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:34:00 -0000</pubDate><enclosure length="24584359" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497273D0.mp3"/><itunes:duration>0:12:48</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>500</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>4. Innra og ytra virði</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497272D0.mp3</link><description>Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi var í Mannlega þættinum í dag það sem við köllum Mannleg samskipti. Hann hefur fjallað undanfarna fimmtudaga um áföll og afleiðingar þeirra, sem til dæmis hafa áhrif á samskipti. Svo talaði hann um meðvirkni, til dæmis í uppeldi og þau áhrif sem geta fylgt. Í dag talaði hann svo um innra og ytra virði okkar og hvernig getur verið misræmi þar á milli.

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 25. sept. '25</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:33:00 -0000</pubDate><enclosure length="26033841" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497272D0.mp3"/><itunes:duration>0:13:33</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>499</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>3. Meðvirkni t.d í uppeldi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497271D0.mp3</link><description>Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi var í Mannlega þættinum í dag með það sem við köllum Mannleg samskipti, en þau geta einmitt verið talsvert flókin. Hann hefur fjallað undanfarna fimmtudaga um áföll og afleiðingar þeirra, sem til dæmis hafa áhrif á samskipti. Svo talaði hann um meðvirkni, og í dag ræddi hann meðvirkni til dæmis í uppeldi og þau áhrif sem geta fylgt.

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 18. sept. '25</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:32:00 -0000</pubDate><enclosure length="25527275" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497271D0.mp3"/><itunes:duration>0:13:17</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>498</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>2. Áföll</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497270D0.mp3</link><description>Valdimar Þór Svavarsson, ráðgjafi hjá Fyrsta skrefinu og umsjónarmaður Meðvirknipodcastsins, kom í Mannlega þáttinn í dag með það sem við köllum Mannleg samskipti, þar sem við skoðum með honum ýmislegt sem viðkemur mannlegum samskiptum og hvað getur haft áhrif á þau og gert þau flókin. Í dag talaði Valdimar um áföll, sem geta verið gríðarlega margvísleg og fjölbreytt, og áhrif þeirra á okkur, til dæmis í samskiptum okkar við annað fólk, ef við fáum ekki hjálp til að takast á við afleiðingar þeirra. 

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 11. sept. '25</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:31:00 -0000</pubDate><enclosure length="0" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497270D0.mp3"/><itunes:duration>0:13:27</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>497</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>1. Kynning á Mannlegum samskiptum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497269D0.mp3</link><description>Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi mun vera með okkur í Mannlega þættinum á fimmtudögum í vetur með það sem við köllum Mannleg samskipti. Við kynntumst Valdimari í dag og hvar hans reynsla liggur og fórum með honum yfir það sem hann mun taka fyrir næstu fimmtudaga, til dæmis margar hliðar meðvirkni og í rauninni hvað meðvirkni er. Áföll og afleiðingar áfalla og margt fleira, sem einmitt getur haft áhrif á samskipti okkar við annað fólk, innan fjölskyldna, í ástarsamböndum, á vinnustaðnum og í rauninni út um allt. Mynstur sem við þróum, af ýmsum ástæðum, í æsku fylgja okkur í gegnum lífið og litar öll okkar samskipti við annað fólk.

Fyrst flutt í Mannlega þættinum 4. sept. '25</description><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 09:30:00 -0000</pubDate><enclosure length="23697449" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5497269D0.mp3"/><itunes:duration>0:12:20</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>496</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Markaðsstofa höfuðborgarsvæðisins, hvað er sagnfræði og örmögnun og öndun í mannlegu samskiptum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486450D0.mp3</link><description>Í haust unnu Kópavogsbær og Markaðsstofa höfuðborgarsvæðisins greiningu á áfangastaðnum Kópavogi með það að markmiði að vinna hugmyndir um hvernig hægt sé að efla áfangastaðinn. Verkefnið mun nýtast fyrir framtíðarsýn Kópavogsbæjar í tengslum við ferðaþjónustu og einnig í tenglsum við þróun og markaðassetningu á höfuðborgarsvæðinu. Og það er ekki bara Kópavogur sem Markaðsstofa Höfuðborgarsvæðisins er að skoða heldur hefur hún einnig unnið með Hafnarfjarðarbæ og Seltjarnarnesi. Inga Hlín Pálsdóttir, framkvæmdastjóri markaðsstofu Höfuðborgarsvæðisins kom í þáttinn í dag. 

Hvað er sagnfræði? Þessi spurning er heiti málþings sem Sagnfræðingafélag Íslands og Sagnfræðistofnun stendur fyrir á laugardaginn. Þar munu fimm fyrirlesarar leitast við að svara þessari spurningu sem Sagnfræðingafélagið bar upp fyrir um 20 árum í fyrirlestraröð þar sem sagnfræðingar, listafólk, fjölmiðlafólk og stjórnmálafólk spreyttu sig á spurningunni. Ragnhildur Anna Kjartansdóttir, formaður Sagnfræðingafélags Íslands og Súsanna Margrét Gestsdóttir sagnfræðingur komu til okkar í dag og sögðu frá málþinginu og spreyttu sig á að svara spurningunni, hvað er sagnfræði? 

Svo kom Valdimar Þór Svavarsson til okkar í mannlegu samskiptin eins og alla fimmtudaga í vetur. Það í dag talaði hann um örmögnun, meðvirkni og öndun. 

Tónlist í þættinum í dag 

Gleðin með þér / Þuríður Sigurðardóttir (lagahöfundur ókunnur, texti Helgi Pétursson) 
Ég gef þér allt mitt líf / Björgvin Halldórsson og Ragnhildur Gísladóttir (Jóhann Helgason, texti Jón Sigurðsson) 
She’s Done it Again / Jóhann Helgason (Jóhann Helgason) 
Rúllukragapeysan mín / Bítlavinafélagið (Jón Ólafsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 19 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100925440" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486450D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:33</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>495</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hvenær ertu neyðartilfelli? Leiklistarverkefnið Léttir og vísindaspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486449D0.mp3</link><description>Árið 2024 tóku 48 einstaklingar líf sitt á Íslandi og voru 35 þeirra karlar. Þessi háa tala er ástæða þess að augum er beint að körlum í  meistaraprófsrannsókn sem Kristjana Atladóttir geðheilbrigðisfræðingur gerði í geðheilbrigðisfræði við Háskólann á Akureyri og kynnti nýlega niðurstöður úr. Rannsóknin er sú fyrsta hér á landi sem skoðar sérstaklega reynslu ungra karla sem hafa reynt að taka líf sitt en mun færri karlar en konur leita til heilbrigðiskerfisins eftir sjálfsvígstilraun. Sameiginlegur þráður karlana sem rætt var við, var sú upplifun að hafa ekki stjórn á eigin lífi, vera lítils virði og hafa viðvarandi sjálfsásakanir. Þessar upplifanir samræmast kenningum um áhrif áfalla á sjálfsmynd einstaklinga. Kristjana Atladóttir sagði okkur betur frá rannsókninni í þættinum í dag.   

Verkefnið Léttir er leiklistarsmiðjur og námskeið fyrir börn foreldra sem sótt hafa um alþjóðlega vernd hér á landi. Markmiðið er að efla sjálfstraust, félagsfærni og leikgleði barnanna og notast er við áfallamiðaða nálgun því börnin hafa oft upplifað áföll eins og stríð, aðskilnað frá fjölskyldu og fleira. Þetta er samstarfsverkefni Barnaheilla og Borgarleikhússins og Tótla I. Sæmundsdóttir, framkvæmdastjóri Barnaheilla og Eva Halldóra Guðmundsdóttir, yfirkennari í Leiklistarskóla Borgarleikhússins komu til okkar í dag. 

Svo kom Edda Olgudóttir til okkar í vísindaspjallið. Í þetta sinn sagði hún frá rannsókn sem sýnir að það eru ekki tengsl milli covid bólusetningar og taugaþroskaskerðingar, né einhverfu. 
 
Tónlist í þættinum í dag 

Eitt af blómunum / Páll Óskar (Benni Hemm Hemm og Páll Óskar) 
Heimahöfn / Fjallabræður (Hákon Guðni Hjartarson Halldór Gunnar Pálsson) 
Bolludagur! Sprengidagur! Öskudagur! / Ingibjörg Þorbergs (Ingibjörg Þorbergs) 
Leyndarmál / Bubbi (Bubbi Morthens)

(Hvert er hægt að leita? Ef þú eða einhver sem þú þekkir glímir við sjálfsvígshugsanir eða sjálfskaðandi hegðun má alltaf hafa samband við Píeta-samtökin, pieta.is og í síma 552-2218. Þá er hjálparsími Rauða krossins opinn allan sólarhringinn í síma 1717 og netspjall á heimasíðunni 1717.is)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 18 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101249776" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486449D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:44</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>494</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Svifryksmengun, Mál og vald og veðurspjallið með Einari</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486448D0.mp3</link><description>Svifrykið sem mælst hefur á höfuðborgarsvæðinu þessa dagana í froststillunum er mjög skaðlegt fyrir heilsu fólks. Það eykur tíðnina á hjartaáföllum og heilablóðföllum er krabbameinsvaldandi og í svifrykinu eru baneitraðar hárfínar agnir sem eru að berast inn í líkamann og valda heilsutjóni. Þetta er haft eftir Hjalta Má Björnssyni formanni félags lækna gegn umhverfisvá í viðtali á Vísi í gær. Hjalti kom í þáttinn í dag.  
 
Hvað er málfærni? Hvernig er að vera í viðkvæmri stöðu þegar kemur að málfærni? Og hvernig notar fólk málbeitingu og breytileika tungumálsins í sína þágu? Iris Edda Nowenstein, lektor í íslenskri málfræði og máltækni og talmeinafræðingur við Landspítalann kom til okkar í dag og sagði frá erindi sem hún kallar Mál og vald. Við fengum hana til að segja okkur betur frá því í þættinum. 

Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur kom svo í dag í veðurspjallið. Í framhaldi af viðtali okkar í gær við Andra Snæ Magnason, byrjaði Einar á því að setja stórar og illskiljanlegar tölur, sem Andri nefndi, um jöklaafkomu í samhengi. Svo er það hlýjasti janúar í sögu mælinga í Nuuk á Grænlandi, en á sama tíma kaldasti janúar í Danmörku. Það setti hann svo í samhengi við tíðina hér heima og snjóleysið sunnanlands í vetur. Í lokum sagði Einar frá breytingum framundan í veðrinu, snjókomuspá og sitthvað fleira. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Einu sinni var / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Svavar Benediktsson, texti Kristján frá Djúpalæk) 
Ekki bíl / Hrekkjusvín (Valgeir Guðjónsson, texti Pétur Gunnarsson) 
Vor við flóann / Ragnar Bjarnason (Leon T. René, texti Jón Sigurðsson) 
Gamla gatan / Kvartett Reynis Sigurðssonar (Oddgeir Kristjánsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 17 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101825724" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486448D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:02</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>493</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Andri Snær og nýja myndin og Dr. Gunni lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486447D0.mp3</link><description>Andri Snær Magnason er nýkominn til landsins eftir að hafa fylgt eftir heimildarmyndinni Time and Water, sem gerð er upp úr bók hans Um tímann og vatnið. Myndin hefur verið sýnd til dæmis á Sundance kvikmyndahátíðinni og vakti mikla athygli. Við fengum Andra til að segja okkur frá myndinni og hvernig hún kom til og hver væri munurinn á henni og bókinni. Svo tókum við aðeins með honum stöðuna í loftslagsmálum, því það er auðvitað það sem Andri skrifaði um í bókinni, sem kom út árið 2019, þar sem hann notaði sögur af forfeðrum sínum og ættingjum til þess að fjalla um loftslagsvísindin og þær breytingar sem eru að verða sem hafa áhrif á allt líf á jörðinni. Við ræddum hvernig umræðan hefur breyst undanfarnið, til dæmis þegar Bandaríkjastjórn hefur afturkallað ákvaraðnir um hættu vegna gróðurhúsalofttegunda.
 
Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var svo Gunnar Lárus Hjálmarsson, betur þekktur sem Dr. Gunni. Við fengum hann til að segja okkur frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Gunnar talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: 
Einn, tveir þrír, fjór... Bítlarnir í tímanna rás e. Craig Brown (Þýð. Helgi Ingólfsson) 
Tune in e. Mark Lewisohn 
Ævisögur Charles Mingus, Thelonious Monk og Chet Baker 
Bækur Braga Ólafssonar, Braga Páls Sigurðsson og Ólaf Gunnarsson 
Kokkáll e. Dóra DNA 
Bjarmalönd e. Val Gunnarsson  
Reyndu aftur, ævisaga Magnúsar Eiríkssonar e. Tómas Hermannsson 
Boy on Fire um Nick Cave e. Matt Mordue 
The Big Midwwk, Life inside the Fall e. Steve Hanley 

Tónlist í þættinum í dag: 
Frost / Pálmi Gunnarsson og Ragnheiður Gröndal (Pálmi Gunnarsson, Ragnheiður Gröndal, Stefán Örn Gunnlaugsson) 
Frostrósir / Haukur Morthens (Freymóður Jóhannsson) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 16 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101742132" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486447D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:59</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>492</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ólafur Stefánsson föstudagsgestur og ítalskt matarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486446D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Ólafur Stefánsson handknattleikskappi. Hann er auðvitað búinn að vera talsvert inni í stofum landsmanna í janúar í gegnum sjónvarpstækin sem hluti af handboltastofunni að fjalla um íslenska handboltalandsliðinu á EM karla. Við nutum þess auðvitað að fylgjast með löngum og farsælum ferli Ólafs með landsliðinu og í atvinnumennskunni þar sem hann vann nánast öll verðlaun sem hægt var að vinna og var ítrekað ofarlega á listum yfir bestu handknattleiksmenn í heiminum, ef ekki efstur. Eftir að ferlinum lauk hefur hann brallað ýmislegt, þjálfað og unnið í menntamálum og nú hefur hann stofnað fyrirtæki sem kallast Afreksmanneskjan, en tilgangur þess er að aðstoða ungmenni til að ná árangri í námi og íþróttum. Það er óhætt að segja að það brenni á honum enda fór hann á mikið flug að segja frá.

Svo var það auðvitað matarspjallið með Sigurlaugu Margréti. Í dag, þar sem Guðrún var nýkomin til landsins frá Ítalíu, forvitnuðumst við um hvað stóð upp úr þegar kom að matarupplifun Ítalíuferðarinnar. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Upp á rönd / Hjálmar og GDRN (Guðrún Ýr Eyfjörð Jóhannesdóttir og Sigurður Halldór Guðmundsson) 
Heyr mína bæn / Ellý Vilhjálms (Panzeri &amp; Salerno, texti Ólafur Gaukur Þórhallsson) 
Passíusálmur nr. 51 / Ellen Kristjánsdóttir (Jón Ólafsson, ljóð Steinn Steinarr)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 13 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="108476290" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486446D0.mp3"/><itunes:duration>0:56:29</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>491</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Fuglainflúensa, Ísólfur ögrar sér og kulnun í mannlegum samskiptum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486445D0.mp3</link><description>Nýlega voru staðfest smit af skæðri fuglainflúensu í villtum fuglum hér á landi. Dauðir fuglar sem smit greindust í fundust m.a. við Tjörnina í Reykjavík og við tjörn við Ögurhvarf í Kópavogi, en smit af þessari gerð höfðu þá ekki greinst hér á landi frá sumrinu 2023. Andrea Björk Hannesdóttir dýralæknir hjá Dýrheimum kom í þáttinn og fór til dæmis yfir það hvað fólk á að gera finni það dauða fugla og hvað berast að varast, t.d. varðandi gæludýr sem gætu komist í snertingu við smitaða fugla.  

Við höfum töluvert rætt þriðja æviskeiðið í þessari viku og í dag fengum við góðan gest sem hefur einsett sér að njóta þessa tímabils eins og hægt er. Hann heitir Ísólfur Gylfi Pálmason og á að baki farsæla starfsævi sem kennari, stjórnmálamaður og fleira - hann neitar að leggjast í kör á efri árum og leggur sig fram við að ögra sér, fara upp úr hjólförunum og prófa nýja hluti. Ísólfur sagði okkur frá sundferðum, hjóla- og tjaldferðum og tónlist sem hann lumaði á og ákvað að fá konuna sína til að syngja og reynda tónlistarmenn til að spila á upptökum sem hann hefur gefið út. 

Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni. Undanfarna fimmtudaga hefur hann einbeitt sér að mannlegum samskiptum á vinnustöðum og í dag talaði hann um kulnun og hvernig hún getur tengst mannlegum samskiptum. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Líttu sérhvert sólarlag / Sigríður Thorlacius og Valdimar Guðmundsson (Bragi Valdimar Skúlason) 
Lítill fugl / Ellý Vilhjálms (Sigfús Halldórsson, texti Örn Arnarson (duln.f. Magnús Stefánsson) 
Morgunljóð til Margrétar / Steinunn Ósk Kolbeinsdóttir (Ísólfur Gylfi Pálmason, texti Pálmi Eyjólfsson) 
Þrjú tonn af sandi / Haukar (Winfield &amp; Blackwell, texti Þorsteinn Eggertsson)

UMSJÓN:  HULDA G. GEIRSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 12 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101084264" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486445D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:38</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>490</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Samfélagsáhrif skapandi greina, að vinna á fordómum og Epstein-Barr veiran</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486444D0.mp3</link><description>Er hægt að mæla samfélagsáhrif skapandi greina? Á viðburði sem haldinn var í síðustu viku af Rannsóknarsetri skapandi greina var leitast við að svara þessari spurningu. Og hvort hægt sé að rýna í hvernig skapandi starfsemi mótar samfélagslegar breytingar og hvort þær séu mælanlegar og hvert er gildi þeirra í samtímanum? Þorbjörg Daphne Hall, prófessor í tónlistarfræðum við LHÍ, og Erla Rún Guðmundsdóttir, forstöðukona Rannsóknaseturs skapandi greina komu í þáttinn og sögðu okkur frá. 

Hvernig vinnum við á fordómum? Það var yfirskriftin á hádegisfundi sem var í gær á vegum Geðhjálpar þar sem fjallað var um fordóma gagnvart andlegum áskorunum og niðurstöður úr nýrri rannsókn voru kynntar. Sigrún Ólafsdóttir, prófessor í félagsfræði við Háskóla Íslands, var með erindi á hádegisfundinum kom í þáttinn og sagði okkur frá því sem þar kom fram. 
 
Svo var það vísindaspjallið með Eddu Olgudóttur. Í dag sagði hún okkur frá hlutverki Epstein-Barr veirunnar í myndun MS sjúkdómsins. Það var vissulega flókið en hún útskýrði það betur fyrir okkur í þættinum. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Vorkvöld í Reykjavík / Ragnar Bjarnason (Evert Taube, texti Sigurður Þórarinsson) 
Bíólagið / Stuðmenn (Valgeir Guðjónsson og Egill Ólafsson) 
Brotin loforð / Bubbi Morthens (Bubbi Morthens) 
Heim í Búðardal / Lónlí blú bojs (Gunnar Þórðarson, texti Þorsteinn Eggertsson) 

UMSJÓN:  HULDA G. GEIRSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 11 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102079007" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486444D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:09</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>489</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Magnavita námið, Þórdís Nadia og Tara Sóley og Sigríður á Heilsuvaktin um beinheilsu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486443D0.mp3</link><description>Við fjölluðum um þriðja æviskeiðið í gær, þá var það út frá jákvæðri sálfræði, en í dag fræddumst við um Magnavita námið hjá Háskólanum í Reykjavík, sem er sérstaklega hannað fyrir fólk á þriðja æviskeiðinu, s.s. 55 til 75 ára. Benedikt Olgeirsson, verkfræðingur er einn af stofnendum Magnavita og Kristján Þór Gunnarsson heimilislæknir kennir í náminu, við fengum þá til að lýsa þessu námi betur fyrir okkur, hvernig fólk lærir að kortleggja þriðja æviskeiðið og hvað annað felst í Magnavita náminu.  

Leikritið Þegar ég sé þig, sé ég mig er sýnt á Nýja sviðinu í Borgarleikhúsinu, leikhópurinn samanstendur af leikurum og listafólki sem flest eiga það sameiginlegt að vera af blönduðum uppruna. Þau segja sögur sínar af öðrun, tengingu, fordómum og samstöðu. Verkið er eftir Ernu Kanemu Mashinkila í samstarfi við leikhópinn. Við fengum þær Þórdísi Nadiu Semichat og Töru Sóleyju Mobee, sem báðar eru í leikhópnum, til að segja okkur betur frá sér og  leikritinu í þættinum. 
 
Og svo er að Heilsuvaktin með Helgu Arnardóttur. Beinheilsa er eitthvað sem við hugum ekki að fyrr en á efri árum og oftast þegar beinþynningin er þegar orðin og beinbrotin hafa átt sér stað. Sigríður Björnsdóttir innkirtlasérfræðingur segir mikilvægt að byrja huga að beinheilsu sinni miklu fyrr og stunda forvarnir til að sporna gegn beinþynningu sem byrjar fljótlega eftir fimmtugt hjá konum og körlum. Hún ásamt fleiri fagmönnum hafa opnað heimasíðuna beinheilsa.is í því augnamiði að auka upplýsingaflæði til fólks um beinþynningu og að hvetja til að breytts lífstíls. Það sé hægt að snúa við ógnvænlegri þróun með hollri fæðu, inntöku D- vítamíns ásamt lyftingum og jafnvægisæfingum svo eitthvað sé nefnt. Meira um þetta á Heilsuvaktinni í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Úr gulli gerð / Salka Sól  (Salka Sól Eyfeld Hjálmarsdóttir) 
Hósen Gósen / Egill Ólafsson  (Egill Ólafsson og Sigurður Bjóla) 
Hafmeyja / Tara Sóley (Tara Sóley Mobee og Sonny Bouraima) 

UMSJÓN:  HULDA G. GEIRSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 10 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103720751" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486443D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:01</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>488</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Jákvæð sálfræði á þriðja æviskeiðinu, handboltalandsliðið 1961 og Guðný lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486442D0.mp3</link><description>Þriðja æviskeiðið er tími þar sem margir staldra við og endurmeta stöðuna og forgangsröðun. Við forvitnuðumst í dag um hvernig jákvæð sálfræði getur nýst fólki sem komið er á þetta tímabili. Hrefna Guðmundsdóttir vinnusálfræðingur og sérfræðingur í jákvæðri sálfræði stendur fyrir námskeiðinu Þriðja æviskeiðið með augum jákvæðrar sálfræði, hún  kom í þáttinn og sagði okkur betur frá þessu. 

Svo hófst í dag nýr liður hjá okkur í Mannlega þættinum, þar sem Helga Lára Þorsteinsdóttir, safnstjóri RÚV safnsins, mun koma til okkar með gullmola af safni RÚV. Á safninu leynist endalaust af áhugaverðu efni sem gaman er að rifja upp og í dag kom Helga Lára með í farteskinu, í tilefni þess að þjóðin er nýstigin út úr enn einu handboltafárinu, kostulegt innslag frá 1961 þar sem Íslendingar áttu lið á HM í hanknattleik í Þýskalandi og það er ljóst að það hefur mikið vatn runnið til sjávar síðan. Við heyrðum þetta innslag í fylgd Helgu Láru í dag.   Í innslaginu heyrðist í fréttamanninum Sigurði Sigurðssyni, Hallsteini Hinrikssyni landsliðsþjálfara, Ásbirni Sigurjónssyni þáverandi formaður HSí og Gylfa Þ. Gíslasyni menntamálaráðherra.
 
Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var svo Guðný Ragnarsdóttir bókasafns- og upplýsingafræðingur á Stofnun Árna Magnússonar. Hún sagði okkur frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Guðný talaði eftirfarandi bækur og höfunda:
Seasonal Quartet – Árstíðakvartettinn (samanstendur af 4 bókum: Autumn, Winter, Spring og Summer) e. Ali Smith
The Magician (Galdramaðurinn) e. Colm Tóibín.
Lausaletur e. Þórdísi Helgadóttur
Salka Valka e. Laxness


Tónlist í þættinum í dag: 
Traustur vinur / Upplyfting (Jóhann G. Jóhannsson) 
Á æðruleysinu / KK (Kristján Kristjánsson) 
Fyrsti kossinn / Hljómar (Gunnar Þórðarson, texti Ólafur Gaukur Þórhallsson) 

UMSJÓN:  HULDA G. GEIRSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 09 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95658318" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486442D0.mp3"/><itunes:duration>0:49:49</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>487</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Benedikt Erlingsson föstudagsgestur og nostalgískt matarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486441D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var leikstjórinn og leikarinn Benedikt Erlingsson. Eftir að hafa leikið og leikstýrt á leiksviði við góðan orðstír söðlaði hann um og færði sig yfir í kvikmyndirnar og það er óhætt að segja að kvikmyndirnar hans hafi aukið við orðstírinn, Hross í oss, Kona fer í stríð og svo var sjötti og síðasti þáttur Dönsku konunnar sýndur á sunnudagskvöldið, en Benedikt leikstýrði þáttaröðinni og skrifaði hana ásamt Ólafi Agli Egilssyni. Við fórum með Benedikti yfir þetta allt saman, fengum að vita hvar rætur hans liggja, hver var hans lærifaðir sem spilaði lykilhlutverk í því að hann fór að leikstýra og svo auðvitað Dönsku konuna. 
 
Svo var það auðvitað matarspjallið með Sigurlaugu Margréti. Í dag töluðum við um matarvenjur úr æsku, bæði sem hafa fylgt okkur til dagsins í dag, en líka þeirra sem við höfum snúið baki við. Sumt af því er sakbitin sæla, sumt er bara nostalgía, að minnsta kosti fylgja þeim öllum minningar. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Smuk som et stjerneskud / Trine Dyrholm (Jørgen Olsen) 
Glor på vinduer / Trine Dyrholm (Anne Linnet) 

UMSJÓN:  HULDA G. GEIRSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 06 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102243683" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486441D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:15</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>486</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Stofnun ársins 2025, þjónandi forysta og vinnustaðasamskiptin</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472186D0.mp3</link><description>Á hverju ári er valin stofnun ársins á vegum og byggir valið á mannauðskönnun hjá starfsfólki stofnana ríkisins og vinnustaði Reykjavíkurborgar o.fl. tæplega 35.000 manns. Á sama degi og úrslitin eru kynnt fer fram málþing um mannauðsmál undir yfirskriftinni Virkni og vellíðan á vinnumarkaði og við fengum Kára Sigurðsson formann Sameykis, en Sameyki stendur fyrir báðum þessum viðburðum, og með honum kom Jakobína Þórðardóttir, deildarstjóri félagsdeildar Sameykis og þau sögðu okkur betur frá.  
 
Hvað einkennir góðan leiðtoga? Hvað er þjónandi forysta? Við tölðum við Skúla Ólafsson sóknarprest í Neskirkju og Sirrý Arnardóttur, stjórnendaþjálfara, fyrirlesara, rithöfund og fjölmiðlakonu, en þau standa saman að námskeiði sem kallast Framsækni og forysta - hámarkaðu árangur þinn í starfi og daglegu lífi. Við fengum þau til að svara þessum spurningum og fleirum í dag. 
 
Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni. Þrjá undanfarna fimmtudaga hefur hann talað um samskipti á vinnustaðnum. Öll komum við með mismunandi reynslu og bakgrunn í farteskinu inn á vinnustaðinn og það getur verið talsvert flókið að stilla saman strengina svo fólki líði vel og samskipti gangi vel fyrir sig. Í dag tók hann þetta saman og kláraði vinnustaðasamskiptin, að minnsta kosti í bili. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Bláir fuglar - Grafík (Helgi Björnsson, Rafn Jónsson og Rúnar Þórisson) 
I Can See Clearly Now - Johnny Nash (lag eftir flytjanda). 
Down Under - Men at work (Colin Hay og R. Strykert) 
Meðan nóttin fellur á - Snæfríður Ingvarsdóttir og Memfismafían (Þorsteinn Einarsson og Bragi Valdimar Skúlason)

UMSJÓN:  HULDA G. GEIRSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 05 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98318210" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472186D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:12</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>485</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Klínísk næringafræði, Tónlistarskóli Akureyrar 80 ára og vísindaspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471975D0.mp3</link><description>Við kynntum okkur störf klínískra næringafræðinga í dag, en þeir vinna með fólki á öllum aldri, frá börnum til aldraðra, bæði heima fyrir og á hjúkrunarheimilum og heilbrigðisstofnunum. Rétt og góð næring gegnir lykilhlutverki þegar kemur að heilsunni og í dag er ýmislegt sem getur afvegaleitt á tímum samfélagsmiðla, upplýsingaóreiðu og tískubylgna. Við töluðum við Berglindi Soffíu Ásbjörnsdóttur Blöndal, doktor í næringafræði en hún er nýráðin klínískur næringafræðingur hjá Heilbrigðisstofnun Norðurlands. Það var um nóg að ræða við hana á tímum þar sem margir vita ekki hvar á að finna réttar upplýsingar þegar kemur að næringu.

Laufey Lín hlaut Grammy verðlaunin í Bandaríkjunum á sunnudagskvöldið, annað árið í röð og í þakkarræðunni talaði hún sérstaklega um tónlistar- og listakennslu, að hún myndi ekki vera á þeim stað sem hún er í dag ef ekki væri fyrir frábæra kennara. Því var ekki úr vegi að heiðra tónlistarskóla í þættinum í dag, en Tónlistarskóli Akureyrar varð 80 ára 20.janúar sl. Af því tilefni verður haldin heilmikil afmælisveisla í Hofi á laugardaginn og við heyrðum í Unu Björgu Hjartardóttur, aðstoðarskólastjóra og Aðalheiði Jónu Kolbeins Liljudóttur, framhaldsnema á fiðlu og básúnu í dag. 

Svo var það vísindaspjallið, þ.e. Edda Olgudóttir var reglulega með það í Samfélaginu eftir hádegi á Rás 1, en nú hefur sá þáttur lokið göngu sinni í bili og við gripum því vísindaspjallið á lofti og hún mun koma til okkar á miðvikudögum og miðla til okkar áhugaverðu efni úr heimi vísindanna. Í fyrsta vísindaspjallinu í Mannlega þættinum talaði Edda um rannsóknir sem benda til þess að þau sem fara seint að sofa séu útsettari fyrir hjarta- og æðasjúkdómum en aðrir. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Reykur / Helena Eyjólfs (Karl Olgeirsson og Trausti Örn Einarsson)  
Wichita Lineman / Glenn Campbell (Jimmy Webb) 
Silver Lining / Laufey (Lag og texti: Laufey) 
Svona er ástin / Buff (Gunnar Þórðarson og Jónas Friðrik Guðnason)

UMSJÓN:  HULDA G. GEIRSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 04 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101869191" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471975D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>484</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sundbíó í Hafnarfirði, kepptu á Ólympíuleikunum fyrir hálfri öld og ofsaveður rifjað upp</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486438D0.mp3</link><description>Vetrarhátíð hefst í Hafnarfirði á fimmtudaginn og meðal viðburða er sundbíó þar sem hægt er að horfa á bíómyndina When Harry Met Sally í Sundhöll Hafnarfjarðar og þetta er ekki bara bíó því ungir og upprennandi leikarar fara á kreik í hlutverkum Harry og Sally, og djassband sér um að setja gesti í réttu stemninguna fyrir sýningu með því að leika djasslögin úr myndinni. Jón Agnar Ólason hjá RIFF og Iðunn Gígja Kristjánsdóttir, listrænn stjórnandi sundbíósins, komu í þáttinn í dag.

Um þessar mundir eru liðin 50 ár frá því nokkrir íslenskir skíðakappar fóru á Ólympíuleikana í Innsbruch og kepptu í svigi og stórsvigi fyrir Íslands hönd. Þrír frá Akureyri og einn frá Ísafirði. Fjórmenningarnir urði miklir vinir og héldu sambandi alla tíð og í dag eru þeir tveir eftir, Árni Óðinsson og Tómas Leifsson og þeir félagar ætla að halda uppá tímamótin með því að fara á Ólympíuleikana á Ítalíu. Við spjölluðum við Árna og Tómas í þættinum í dag.  
 
Svo var að það veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni, en í dag ræddi Einar fyrst aðeins um óvenjulegu tíðina undanfarið og einkum snjóleysið sunnan og vestanlands. En svo rifjaði Einar upp með okkur svakalegt óveður sem gekk yfir landið fyrir réttum 35 árum, s.s. 3.febrúar 1991. Það hefur til dæmis ekki orðið svona hvasst á höfuðborgarsvæðinu síðan og vantar bara talsvert upp á það. Við heyrðum brot af fréttaauka sem var í útvarpinu vegna óveðursins og Einar fór betur yfir þetta ofsaveður og afleiðingar þess. Í fréttaaukanum frá 1991 heyrðum við í Atla Rúnari Halldórssyni fréttamanni, Guðmundi Hafsteinssyni veðurfræðingi og fréttamönnunum Jóni Guðna Kristjánssyniog Karli Eskil Pálssyni. 
 
Tónlist í þættinum: 

Bíldudals grænar baunir / Jolli og Kóla (Valgeir Guðjónsson) 
Hoppsa bomm (á skíðum skemmti ég mér) / Helena Eyjólfs og Hljómsveit Ingimars Eydal (H. Meyer, texti Ásta Sigurðardóttir) 
It Had To Be You / Harry Connick Jr. ( I. Jones &amp; Gus Kahn) 
Veðurglöggur / Spilverk þjóðanna (Spilverk þjóðanna)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 03 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99343046" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5486438D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:44</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>483</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Grásleppan, Gefum íslensku séns og Svanhildur Óskarsd. lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481284D0.mp3</link><description>Grásleppan hefur verið veidd og nýtt gegnum tíðina einkum og sér í lagi vegna gómsætra hrognanna sem eru eftirsótt víða um heim. Áður fyrr var aflanum að stærstum hluta hent eftir að hrognin höfðu verið hirt. Í seinni tíð hefur grásleppan til dæmis verið seld heilfryst til Kína þar sem hún þykir mikið lostæti. Spegill fortíðar - Silfur framtíðar er heiti á viðburði sem  verður í Breiðfirðingarbúð á fimmtudaginn. Katrín Rut Bessadóttir, verkefnastjóri í HR er kynningastýra Grásleppunnar, og Eva María Hilmarsdóttir framkvæmdastýra Grásleppunnar komu í þáttinn í dag, en þær fara fyrir hópi kvenna sem hefur það að markmiði að sýna fram á vannýtta möguleika á grásleppu. 
 
Stofnfundur félags um Gefum íslensku séns var haldinn á Ísafirði í síðustu viku. Samnefndu verkefni, Gefum íslensku séns, var hleypt af stokkunum árið 2023 og hefur það markmið að auka vitund fólks í nærumhverfinu um hvað máltileinkun innflytjenda á íslensku felur í sér. Leitast er við að virkja fólk til að sinna hlutverki almannakennara, sem sagt snýr það ekki aðallega að þeims sem eru að læra íslensku, heldur frekar þeim sem kunna íslensku. Ólafur Guðsteinn Kristjánsson, aðjúnkt við HÍ og nýkjörinn stjórnarmaður í félaginu, var á línunni og sagði okkur frekar frá stofnfundinum, félaginu og verkefninu. 

Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var Svanhildur Óskarsdóttir rannsóknarprófessor á menningarsviði hjá Árnastofnun. Hún sagði okkur frá því hvað hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Svanhildur talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Night Train to Lisbon e. Pascal Mercier  
Blái pardusinn – hljóðbók e. Sigrún Pálsdóttir 
Barnæska e. Jona Oberski  (þýð. Gyrðir Elíasson) 
Hjálparsagnir hjartans e. Péter Esterházy (þýð. Jóna Dóra Óskarsdóttir) 
Nafn rósarinnar e. (þýð. Thor Vilhjálmsson) 
Ástin fiskanna, Tímaþjófurinn og fyrstu ljóðabækur Steinunnar Sigurðardóttur 

Tónlist í þættinum: 
Á sjó / Hljómsveit Ingimars Eydal (Don Wayne, texti Ólafur Ragnarsson) 
Mamma gefðu mér grásleppu / Jóhann Helgason (Jóhann Helgason) 
Farmaður hugsar heim / Elly Vilhjálms og Raggi Bjarna (Þórunn Franz, texti Árelíus Níelsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 02 Feb 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101486341" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481284D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:51</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>482</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þorkell Gunnar föstudagsgestur og danskt matarspjall í tilefni leiksins</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481283D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Þorkell Gunnar Sigurbjörnsson íþróttafréttamaður. Handboltinn er okkur ofarlega í huga í dag, enda ekki á hverjum degi sem íslenskt landslið kemst í undanúrslit á stórmóti, leikur við Dani í kvöld. En við spjölluðum líka við Þorkel um hvar hans rætur liggja, hans ferðalag í gegnum lífið, hvar hans vegferð hófst og hvernig hann endaði í starfi íþróttafréttamanns ungur að árum. Og auðvitað var talsvert talað um handboltann og leik kvöldsins, nema hvað? 

Í matarspjallinu með Sigurlaugu Margréti töluðum við, í tilefni leiksins við Dani, um danskann mat. Danskur matur og danskar matarhefðir hafa auðvitað haft talsverð áhrif á okkur hér á landi en ættum við jafnvel að forðast hann í dag, eða einmitt að borða hann og í framhaldinu að sporðrenna danska landsliðinu í eftirrétt? Det er spørgsmålet.  

Tónlist í þættinum: 

Bræðralag / Björgvin Halldórsson og Sigrún Hjálmtýsdóttir (Gunnar Þórðarson, texti Davíð Oddsson) 
Skref fyrir skref / Eyjólfur Kristjánsson (Eyjólfur Kristjánsson, texti Stefán Hilmarsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 30 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102099069" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481283D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:10</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>481</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Vinir með söngleikjastæla, samskipti  á vinnustaðnum og Eyjólfur og langspilið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481282D0.mp3</link><description>Leikararnir Bjarni Snæbjörnsson og Vala Kristín Eiríksdóttir kynntust á spunanámskeiði fyrir 10 árum og þau tengdu svo vel að Bjarni spurði hana formlega hvort hún vildi vera vinkona hans. Síðan þá hafa þau ferðast saman, unnið saman og verið til staðar ef eitthvað bjátar á. Við ræddum við þau í þættinum í dag um þennan góða vinskap og ást þeirra á tónlist úr söngleikjum og teiknimyndum, en þau, ásamt Karli Olgeirssyni eru með það sem þau kalla söngleikjastæla í Salnum á næstunni.

Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni. Hann tók upp þráðinn frá því í síðustu viku, þegar hann var að tala um samskipti á vinnustaðnum, að vera helgaður, eða óhelgaður í vinnunni og svo hvernig meðvirkni getur litað samskiptin þar eins og annars staðar. 

Eyjólfur Eyjólfsson tenórsöngvari fjallaði um Langspilið og notagildi þess í námi í grunnskóla, í meistaraverkefni sínu í þjóðfræði við Háskóla Íslands. Í dag hefur Langspilið nánast yfirtekið líf hans með ýmsum hætti, hann rekur tónlistarsmiðju þar sem hann kennir á Langspilið, bæði á grunnskólastigi og háskólastigi. Smiðjunni er einnig ætlað að vekja börnin tilumhugsunar um menningararf og alþýðumenningu fyrri tíðar. Eyjólfur kom með langspilið, spilaði fyrir okkur og leyfði okkur meira að segja að prófa.
 
Tónlist í þættinum: 
Í kjallaranum / Óðinn Valdimarsson og KK sextettinn (Jón Sigurðsson) 
Þú ert ungur enn / Erling Ágústson (Price og Logan, texti Erling Ágústsson) 
Limbó Rokk / Ragnar Bjarnason (erlent lag, texti Valgeir Sigurðsson) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 29 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100316055" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481282D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:14</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>480</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Fyrsti svefnvottaði skólinn, öndunartækni og söfnun listamanna í Árnessýslu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481281D0.mp3</link><description>Betri Svefn og Víkurskóli hafa lokið samstarfsverkefni sem markar tímamót í skólaumhverfi hérlendis. Víkurskóli er nú fyrsti svefnvottaði skóli landsins, en svefnvottun felur í sér markvissa nálgun að bættri svefnheilsu starfsfólks. Í verkefninu fékk starfsfólk skólans fræðslu um mikilvægi svefns fyrir líkamlega og andlega heilsu. Jafnframt var starfsfólk skimað fyrir svefnvanda og fékk aðgang að gagnreyndum úrræðum til að bæta svefn og draga úr svefnvanda. Við ræddum í dag við Erlu Björnsdóttur og Ingu Rún Björnsdóttur sálfræðinga hjá Betri Svefn. 
 
Svo kom Lilja Sigríður Steingrímsdóttir húkrunarfræðingur og öndunarkennari í þáttinn, en hún sagði okkur frá öndunartækni sem hún kynntist í Sviss og hefur nú kynnt og kennt hér á landi í nærri 19 ár. 
 
Listamenn úr Myndlistafélagi Árnessýslu standa þessa dagana að styrktarviðburði til stuðnings 10 ára dreng frá Selfossi sem nýlega greindist með blóðkrabbamein og er alvarlega veikur. Berglind Björgvinsdóttir, formaður Myndlistarfélags Árnessýslu kom til okkar og sagði okkur betur frá þessari söfnun og félaginu.  
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Litlir kassar / Þokkabót (Pete Seeger, texti Þórarinn Guðnason)(tekið upp 1974) 
Ertu viss / Eyjólfur Kristjánsson (Eyjólfur Kristjánsson, texti Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson) 
Kramið hjarta / Valgeir Guðjónsson (Valgeir Guðjónsson) 
Begin the beguine / Ella Fitzgerald (Cole Porter) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 28 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100917916" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481281D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:33</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>479</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ingi köngulóamaður og Harpa um breytingaskeiðið á Heilsuvaktinni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481280D0.mp3</link><description>Ingi Agnarsson kallar sig stundum köngulóamann, en hann er prófessor hjá Líf- og umhverfisvísindadeild við Verkfræði- og náttúruvísindasvið HÍ og doktor í þróunarfræði. Ingi sérhæfir sig í köngulóm og hann hefur ferðast á mjög áhugaverða staði í heiminum og uppgötvað fjölda nýrra köngulóategunda, til dæmis á Madagascar. Og ef þú uppgötvar nýja tegund þá máttu gefa henni nafn. Hvernig endar maður fæddur á eyju í Norður-Atlantshafi sem köngulóafræðingur? Við fengum Inga til að segja okkur frá því hvernig þetta kom til og hann svaraði óteljandi spurningum sem vöknuðu hjá okkur þegar við komumst yfir hrollinn að hugsa um stóran hóp af köngulóm. 

Svo var það Heilsuvaktin með Helgu Arnardóttur. Mikið er rætt um hvers kyns áhrif af völdum breytingaskeiðsins en minna er rætt um sálræna kvilla sem gera oft vart við sig á þessum tíma í líf kvenna. Varnir þeirra falla niður og gömul sár eða áföll vilja oft leita upp á yfirborðið. Harpa Katrín Gísladóttir hefur starfað sem klínískur sálfræðingur í áraraðir, hún segir t.d. kvíða, sjálfsefa, minna sjálfsálit, depurð og jafnvel þunglyndi oft vera fylgifiska breytingaskeiðsins. Hún býður nú upp á námskeið fyrir litla hópa til að gefa konum verkfæri til að takast á við þessa þætti. Helga ræddi við Hörpu á heilsuvaktinni í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Kónguló / Hafdís Huld (Hafdís Huld Þrastardóttir) 
Pöddulagið / Todmobile (Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson, texti Andrea Gylfadóttir)  
Hámenningin / Halli Reynis (Haraldur Reynisson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 27 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105977730" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481280D0.mp3"/><itunes:duration>0:55:11</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>478</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hilma Hólm um blóðfitu, Hreyfispjöld og Margrét lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481279D0.mp3</link><description>Við fjölluðum um blóðfitu, eða kólesteról, í þættinum í dag og til okkar kom hjartalæknirinn Hilma Hólm. Há blóðfita er áhættuþáttur hjarta- og æðasjúkdóma og þeir eru algengasta dánarorsök Íslendinga. Þessir sjúkdómar gera miklar kröfur til heilbrigðiskerfisins enda er meðferð oft flókin og kostnaðarsöm. Í þessu samhengi er oft talað um „vonda kólesterólið“ (LDL) og „góða kólesterólið“ (HDL). Að hluta til er há blóðfita arfgeng, því geta tveir einstaklingar sem lifa á nákvæmlega sama mataræði og hreyfa sig jafnmikið haft gjörólíkar blóðfitur. Mikið hefur verið fjallað um mataræði og blóðfitur á undanförnum árum og hvað er rétt og hvað er rangt. Sumir segja að blóðfitulækkandi lyf séu ofnotuð á meðan aðrir segja að þetta séu lífsnauðsynleg lyf. Hilma fór með okkur yfir þetta í dag.  

Út eru komin hreyfispjöld til heilsueflingar. Þetta eru 50 einfaldar og fjölbreyttar styrktar- og liðleikaæfingar sem auka kraft, þol og jafnvægi. Hverri æfingu fylgja myndir og skýrar leiðbeiningar. Æfingarnar eru framkvæmdar án áhalda og þær er hægt að gera hvar sem er og henta fólki á öllum aldri. Höfundarnir eru Anna Björg Björnsdóttir og Gerður Jónsdóttir, íþrótta- og heilsufræðingar og afrekskonur í íþróttum, þær komu í þáttinn í dag. 

Og lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var Margrét Eggertsdóttir rannsóknarprófessor á menningarsviði hjá Árnastofnun. Hún sagði okkur frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Margrét talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Fóstur e. Claire Keegan, þýðandi: Helga Soffía Einarsdóttir. 
Með minnið á heilanum e. Þórhildi Ólafsdóttur
Jeg vil: en forfatters portræt af Sigrid Undset (1882–1949) e. Idu Jessen
Hamingjudagar heima í Noregi e. Sigrid Undset, þýðing úr ensku á íslensku Brynjólfur Sveinsson
Allt sem við hefðum getað orðið e. Sif Sigmarsdóttur

Tónlist í þættinum í dag: 
Meira, meira / Ríó tríó (Gunnar Þórðarson, texti Jónas Friðrik Guðnason) 
Crossroads / Helgi Jónsson &amp; Emilíana Torrini (Emilíana Torrini, Helgi Jónsson og Philipp Steinke) 
High Sierra / Linda Ronstadt (L.Harley Allen)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 26 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103831092" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481279D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:04</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>477</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þórunn Sigurðardóttir föstudagsgestur og þorramatarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481278D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Þórunn Sigurðardóttir leikkona, leikstjóri. Hún var lengi stjórnandi Listahátíðar og hefur stjórnað stórum menningarverkefnum eins og þegar Reykjavík var valin ein af menningarborgum í Evrópu og nú síðast var hún formaður undirbúningsstjórnar þjóðaróperu. Við fórum með henni aftur í tímann skoðum hvar hennar rætur liggja og svo sagði hún okkur frá ferlinum, hvernig það æxlaðist að hún fór að leikstýra og svo stjórna þessum stóru menningarverkefnum. 

Matarspjallið með Sigurlaugu Margréti var auðvitað á sínum stað í dag. Það er bóndadagur sem markar upphaf þorrans, því komumst við ekki hjá því að ræða um þorramatinn, súrmetið, pungana, sviðakjammana, rófustöppuna og allt það. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Það er svo ótalmargt / Ellý Vilhjálms (Smith &amp; Lindsay, texti Jóhanna G. Erlingsson) 
Miriam Makeba / Pata Pata (J. Rogovoy, Jerry Ragovoy &amp; Miriam Makeba) 
Unu Torfadóttir / Fyrrverandi (Una Torfadóttir)

MANNLEGI ÞÁTTURINN FÖSTUDAGUR 23.JANÚAR 2026   
UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 23 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103207497" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481278D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:45</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>476</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Dórótea og Tinkallinn, fuglatalning og samskiptin í vinnunni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471966D0.mp3</link><description>Sagan um Galdrakarlinn í OZ  byggir á samnefndri bók Frank Baums sem öðlaðist nýtt líf með frægri kvikmynd frá 1939 þar sem Judy Garland fór með hlutverk Dóróteu. Síðan þá hafa óteljandi útgáfur litið dagsins ljós, bæði á sviði og á hvíta tjaldinu og ekkert lát virðist vera á vinsældum söngleiksins. Þar spillir ekki fyrir tónlistin með ógleymanlegum lögum á borð við Somewhere Over the Rainbow. Sýningin Galdrakarlinn í Oz verður frumsýnd í Borgarleikhúsinu á laugardaginn. Hlutverk Dóróteu í þetta sinn er í höndum Þóreyjar Birgisdóttur. Þórey kom í þáttinn ásamt Björgvini Franz Gíslasyni, en hann leikur Tinkarlinn.  

Um helgina fer fram árleg talning á garðfuglum á vegum Fuglaverndar. Tilgangurinn er að safna langtímaupplýsingum til þess að m.a. að fylgjast með hugsanlegum breytingum í fjölda og tegundasamsetningu. Vala Friðriksdóttir líffræðingur og félagi í Fuglavernd kom til okkar í dag og sagði okkur frá því hvernig þetta fer fram og gaf góð ráð fyrir þau sem vilja taka þátt í talningunni og fyrir þau sem vilja fóðra fugla í sínum görðum.  

Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa, í þetta sinn talaði hann um samskipti á vinnustað, en þau geta svo sannarlega verið flókin og ýmislegt sem hafa má í huga. 
 
Tónlist í þættinum: 

Söknuður / Roof Tops (Oldham &amp; Penn, texti Stefán G. Stefánsson) 
Somewhere Over the Rainbow / Judy Garland (Harold Arlen, texti E.Y. Harburg) 
Þín innsta þrá / B.G. og Ingibjörg (Granata &amp; Verard, texti Jóhanna G. Erlingsson) 
You’ve Lost That Loving Feeling / Righteous Brothers (Barry Mann, Cynthia Weil &amp; Phil Spector) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 22 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="92684956" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471966D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>475</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kristín Sigurðardóttir um áhrif áfengis og Sóley og Auðbjörg fyndnari en nokkru sinni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472175D0.mp3</link><description>Það standa yfir læknadagar í Hörpu og ráðstefnan opnaði á mánudeginum með tveimur málþingum um áfengi og lýðheilsu og það hefur vakið athygli í fjölmiðlum og áfram verður fjallað um þetta mikilvæga málefni á opnu málþingi fyrir almenning í kvöld kl.20.00 - Áfengi í alfaraleið. Síðastliðinn mánudag flutti Kristín Sigurðardóttir læknir erindi sem hét Flótti í flöskuna – áhrif álags og áfalla. Kristín starfaði lengi sem bráðalæknir og varð vör við breytingu á afleiðingum áfengisneyslu eftir að hún kom heim úr sérnámi og lenging á opnunartíma öldurhúsa hafði átt sér stað. Kristín fór með okkur yfir þessi mál í þættinum í dag.

Sóley Kristjáns og Auðbjörg Ólafs eru, eins og þær orða það sjálfar, tvær miðaldra á breytingarskeiðinu sem eru ferskari og fyndnari en nokkru sinni fyrr, enda konur með reynslu. Þær hafa verið saman með uppistandssýningu sem kallast Af hverju fórum við ekki bara á gönguskíði? sem þær ferðuðust með um landið. Þær eru nú með aðra sýningu í Tjarnarbíói sem þær kalla Konur þurfa bara... í henni fjalla þær um lærdóminn og það skemmtilega sem svona brölti miðaldra kvenna fylgir. Þær sögðu okkur aðeins frá þessu svokallaða brölti í dag. 
 
Tónlist í þættinum: 
Norðurljós / Eyjólfur Kristjánsson (Gunnar Þórðarsson, texti Ólafur Haukur Símonarson) 
GMF / John Grant (John Grant) 
Ferry Cross the Mercy / Gerry and the Pacemakers   

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 21 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100272587" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472175D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:13</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>474</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Perlað fyrir Kraft, Ástvaldur Zen ábóti og glæpahálka í veðurspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472174D0.mp3</link><description>Kraftur, stuðningsfélag fyrir ungt fólk með krabbamein stendur fyrir vitundarvakningu sem hefst á sunnudaginn í Hörpu þar sem perluarmböndin með áletrunni „lífið er núna“ eru perluð og seld. Sólveig Ása Tryggvadóttir, framkvæmdastjóri Krafts, kom í þáttinn en hún þekkir það af eigin raun að berjast við krabbamein. Með henni kom Eva Sigrún Guðjónsdóttir, markaðs- og kynningarstjóri Krafts, til að segja okkur betur frá málefninu. 

Laugardaginn 31. janúar tekur Ástvaldur Zenki Traustason formlega við stöðu ábóta Zen á Íslandi. Ástvaldur Zenki hefur verið nemandi Jakusho Kwong-roshi í hart nær 30 ár og tekur nú við stöðu hans sem ábóti og aðal kennari Zen á Íslandi. Jakusho-roshi er upphafsmaður Zen á Íslandi og kom árlega til Íslands í um 25 ár. 

Svo var það veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni. Í dag talaði Einar um veðrið og tíðina hér heima, flughálkuna og af hverju hún myndast þó það sé hiti í lofti. Svo var það veðurspáin framundan, kuldahvirfill Stóri Boli vestan Grænlands sem kemur æðandi yfir N-Ameríku, en virðist síðan  ætla hverfa fljótt aftur. Það er kalt í Austur-Evrópu og stríð í Úkraínu. Einar rifjaði upp þrjá óvenjulega kalda vetur 1940-1942 sem höfðu áhrif á gang síðari heimstyrjaldarinnar og Vetrarstíðið í Finnlandi. Þessir þrír vetur voru allir sérlega mildir hér á landi. 
 
Tónlist í þættinum: 
Austurstræti / Laddi (Þórhallur Sigurðsson) 
Egils appelsín / Spilverk þjóðanna (Egill Ólafsson, Valgeir Guðjónsson, Sigurður Bjóla Garðarsson, Sveinbjörn Egilsson og Kristján Jónsson) 
Röndótta mær / Jakob Frímann Magnússon (Jakob Frímann Magnússon) 
Don’t Try to Fool Me / Jóhann G. Jóhannsson (Jóhann G. Jóhannsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 20 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95611507" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472174D0.mp3"/><itunes:duration>0:49:47</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>473</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sóknaráætlun Vestfjarða, Skjaldbakan og Elín Björk lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471963D0.mp3</link><description>Við fræddumst um Sóknaráætlun Vestfjarða í þættinum í dag, en Uppbyggingarsjóður Vestfjarða er samkeppnissjóður sem hefur það hlutverk að styrkja verkefni sem falla að Sóknaráætlun Vestfjarða. Sóknaráætlanir hafa skilað töluverðu til landshlutanna og hafa fjölmörg verkefni komið til framkvæmda fyrir þeirra tilstuðlan. Fjöldi verkefna hefur fært sér Uppbyggingarsjóðinn í nyt sem eflt hafa menningar- og atvinnulíf á svæðinu. Við töluðum í dag við Skúla Gautason menningarfulltrúa Vestfjarða. 

Karna Sigurðardóttir kvikmyndagerðarkonu er ein þeirra sem hlaut styrk úr Uppbyggingasjóðnum fyrir verkefnið Skjaldbökuna, en það er námskeið í heimildamyndagerð fyrir krakka á miðstigi, 10-12 ára, þar sem þau hafa gert stuttar heimildarmyndir um fjölbreytt umfjöllunarefni í þeirra nágrenni. Karna sagði okkur betur frá í þættinum.  

Lesandi vikunnar í Mannlega þættinu í þetta sinn var Elín Björk Jóhannsdóttir, bókmenntafræðingur en hún starfar sem ritstjóri og verkefnastjóri hjá Háskólaútgáfunni. Hún sagði okkur frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Elín Björk talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: 
Wifedom: Mrs Orwell’s Invisible Life e. Anna Funder 
Huldukonan eftir Fríðu Ísberg 
Emily Wilde-serían e. Heather Fawcett
Jonathan Strange and Mr. Norrell e. Susanna Clarke 
Guðrún Eva Mínervudóttir, Steinunn Sigurðardóttir, Kristín Marja Baldursdóttir,    
og Sarah Waters og höfundarverk hennar

Tónlist í þættinum: 
Upp í sveit / Hjálmar (Magnús Eiríksson) 
Blue Valley Songbird / Dolly Parton (Dolly Parton) 
Ísland / Spilverk þjóðanna (Valgeir Guðjónsson og Sigurður Bjóla Garðarsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 19 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103069570" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471963D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>472</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Einar Örn og föstudagshandboltaspjall í tilefni EM og hrogn í matarspjalli</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481273D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Einar Örn Jónsson íþróttafréttamaður og fyrrverandi landsliðmaður í handbolta. Hann er staddur í Kristianstad í Svíþjóð, hvaðan hann mun lýsa í beinni útsendingu fyrsta leik íslenska karlalandsliðsins í handbolta á móti Ítalíu á Evrópumótinu sem fram fer í Svíþjóð, Noregi og Danmörku. Þjóðin fylgist alltaf spennt með þegar íslenska landsliðið keppir á stórmótum og væntingarnar eru yfirleitt meiri í handbolta en í flestum öðrum liðsíþróttum, enda hefur landsliðið náð virkilega góðum árangri aftur og aftur. En því fylgir auðvitað pressa og það var gaman að ræða við Einar Örn um þá reynslu sem hann hefur persónulega af því að taka þátt í svona mótum sem leikmaður og svo að lýsa leikjunum ofan úr stúku. Og svo fengum við hann auðvitað til að spá aðeins í gengi strákanna okkar á þessu móti og hann var bara nokkuð jákvæður. 

Svo var það matarspjallið með Sigurlaugu Margréti. Í þetta sinn voru það hrogn, nætursaltaður fiskur og hvernig á að undirbúa veislu samkvæmt næstum fimmtíu ára gamalli matreiðslubók. 

Tónlist í þættinum: 
Flugvélar / Nýdönsk (Jón Ólafsson, texti Björn Jörundur Friðbjörnsson) 
Gerum okkar besta / Valgeir Guðjónsson og íslenska karlalandsliðið í handbolta 1988 (Valgeir Guðjónsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 16 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99966641" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481273D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:03</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>471</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Leghálsskimanir, Reiðmaðurinn og mannlegu samskiptin</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481272D0.mp3</link><description>Krabbameinsfélag höfuðborgarsvæðisins í samstarfi við Samhæfingarstöð krabbameinsskimana, Ungar athafnakonur, Kraft og Lífskraft stendur fyrir nýrri vitundarvakningarherferð um leghálsskimanir undir slagorðinu „Leghálsskimanir – lítið mál!“ en janúar er alþjóðlegur vitundarvakningarmánuður gegn leghálskrabbameini. Markmiðið með vitundarvakningunni er að efla þekkingu, auka þátttöku og styrkja forvarnir gegn leghálskrabbameini á landsvísu. Vala Smáradóttir, formaður og framkvæmdastjóri Krabbameinsfélags höfuðborgarsvæðisins, kom í þáttinn í dag. 
 
Við kynntum okkur svo reiðnám sem hefur verið gríðarlega vinsælt undanfarin ár hjá Endurmenntun Landbúnaðarháskóla Íslands. Námið er í fjórum stigum, Reiðmaðurinn I, II, og III og svo er það keppnisnámið. Þarna er reiðfærni knapans þjálfuð alveg frá grunni upp í keppnismennsku. Birna Tryggvadóttir Thorlacius verkefnastjóri námsins kom til okkar í dag og sagði frá þessum námsbrautum og með henni kom Sigurður Ingi Bjarnason gullsmiður, en hann hefur sótt fyrstu þrjú stigin af náminu og er nú í því fjórða, keppnisnáminu. 
 
Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni. Hann tók upp þráðinn frá síðasta fimmtudegi og hélt áfram að tala um það að leyfa sér að upplifa gleði, sem var eitt af því sem fólk sá mest eftir í lok ævinnar, þ.e. að hafa ekki leyft sér nógu mikið að upplifa gleði. 

Tónlist í þættinum: 
Janúar / Karl Olgeirsson (Karl Olgeirsson) -
Close to you / Carpenters (Burt Bacharach &amp; Hald David)
Ég skal bíða þín / Reiðmenn vindanna (Michel Legrand, texti Hjördís Morthens) 
Uppboð / Valgeir Guðjónsson (Valgeir Guðjónsson, texti Jóhannes úr Kötlum)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 15 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100216581" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481272D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:11</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>470</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Anna Hulda um Veganúar og Ásdís og Edda um Bríeti, blómin og Hannes</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481271D0.mp3</link><description>Samtök grænkera á Íslandi standa fyrir Veganúar sem er hafinn. Samtökin leggja áherslu á að búa til sem minnstan núning í daglegu lífi fólks og hvetja því til þess að fólk byrji á að prófa að skipta út kunnuglegum hráefnum í sínu mataræði, frekar en að umturna því alveg yfir nótt. Anna Hulda Ólafsdóttir, verkfræðingur og yfirmaður loftslagsþjónustu og aðlögunar hjá Veðurstofu Íslands, er í stjórn samtakanna en hún hefur verið vegan frá 2015. Hún kom í þáttinn og sagði okkur frá sinni vegferð og hún hefur til dæmis velt mikið fyrir sér hvernig veganismi virkar fyrir fólk sem er í íþróttum eða í mikilli þjálfun, enda hefur hún verið keppnismanneskja í CrossFit lengi. 

„Bríet, blómin og Hannes“ er yfirskrift dagskrár sem verður flutt í Hannesarholti laugardaginn 24. jan. í tilefni þess að í ár eru 170 ár frá því að Bríet Bjarnhéðinsdóttir fæddist. Dagskráin fjallar um vináttu Bríetar, kvenréttindakonu, blaðamanns og ritstjóra Kvennablaðsins og Hannesar Hafstein, fyrsta ráðherra Íslands. Æska þeirra og kjör voru ólík og því magnað hvernig lífsþræðir þeirra spunnust saman, meðan bæði lifðu, en vinátta þeirra og samstarf hafði mikil áhrif á þróun kvenréttinda á Íslandi. Ásdís Skúladóttir, leikstjóri og handritshöfundur kom í þáttinn ásamt Eddu Þórarinsdóttur leikkonu. 

Tónlist í þættinum: 

Vonarströnd / Íkorni (Stefán Örn Gunnlaugsson) 
I have a dream / Abba (Benny Anderson og Björn Ulvaeus) 
It was you / Norah Jones (Norah Jones)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 14 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97132878" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481271D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:35</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>469</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Lausnahringur Arnrúnar, Einar krossgátusmiður og seinni hluti Júlíu og járnkallsins</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481270D0.mp3</link><description>Samtalið fræðsla er ekki hræðsla er forvarnarverkefni með það að markmiði að efla fræðslu og forvarnir gegn ofbeldi og vanrækslu barna. Verkefnið nær til barna, starfsfólks skóla og frístundastarfs, uppalenda og allra áhugasamra sem vilja bæta framtíð barna. Arnrún María Magnúsdóttir leikskólakennari hefur mótað og þróað verkefnið frá aldamótum, en það hefur hlotið fjölda tilnefninga til foreldraverðlauna Heimilis og skóla undanfarin ár. Við fengum Arnrúnu Maríu til að segja okkur betur frá því í þættinum. 
 
Krossgátur eru fyrirbæri sem kom fram á 19.öld og þær urðu gríðarlega vinsælar á þriðja áratug síðustu aldar, í bókaformi, tímaritum og dagblöðum. Krossgátur hafa einnig verið vinsælar hér á landi lengi og við rákum augun í eina slíka í Skessuhorni, fréttaveitu Vesturlands og í texta við hana stóð að hún væri eftir Einar G. Pálsson í Borgarnesi, þetta var hans fyrsta krossgáta en hann var sem sagt að taka við af Erlu Guðmundsdóttur sem hafði samið krossgátur í Skessuhorn frá því þær birtust fyrst þar. Einar átti erindi í höfuðborgina í dag og við nýttum tækifærið og fengum hann til að segja okkur aðeins frá krossgátuáhuga sínum og því að semja krossgötur. 
 
Og svo í lokin var það fyrsta Heilsuvakt ársins með Helgu Arnardóttur. Við heyrðum sögu Júlíu Þorvaldsdóttur í síðustu Heilsuvakt ársins 2025 þar sem hún sagði frá þrekraun sinni þegar hún keppti í hálfum járnkarli (eða þríþraut) í Portúgal í fyrra. Þar  hjólaði hún 90 km, hljóp hálft maraþon og synti 1,9 kílómetra. Við heyrðu í dag seinni hluta vitalsins við Júlíú, í honum segir hún frá undirbúningnum fyrir svona líkamlegt afrek og hvernig hún hefur umbylt lífi sínu að nánast öllu leyti og byrjað fyrir alvöru að gera hreyfingu að stórum hluta í sínu lífi. Júlía þjáist einnig af miklu svefnleysi og hefur gert í nánast aldarfjórðung en segir hreyfingu breyta allri sinni líðan og svefnheilsu. 
 
Tónlist í þættinum: 
Bíldudals grænar baunir / Baggalútur (Valgeir Guðjónsson) 
Enginn eins og þú / Mannakorn (Magnús Eiríksson) 
Tico Tico / Les Baxter (Les Baxter)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 13 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104815804" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481270D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:35</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>468</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Lestrarörðugleikar á vinnumarkaði, ný mynd um Magnús Eiríksson og Sigríður Björg lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481269D0.mp3</link><description>Þar sem áreiðanlegar rannsóknir liggja fyrir, kemur í ljós að um það bil einn af hverjum fimm fullorðnum einstaklingum, upplifir námsörðugleika eins og lesblindu (dyslexia), reikniröskun (dyscalculia) eða áskoranir sem tengjast athygli, minni eða öðrum hugrænum ferlum. Þessir erfiðleikar hverfa ekki eftir að skólagöngu lýkur. Þeir hafa áhrif á daglegt líf fjölda fólks og hvernig því gengur í samfélaginu. Stafræn umbreyting, sjálfvirkni, og þörfin fyrir stöðuga endurmenntun setja vaxandi kröfur á alla starfsmenn. Í þessu umhverfi geta óþekktir námsörðugleikar orðið falin hindrun, hindrun sem hefur áhrif á atvinnu, vellíðan og jafnrétti. Guðmundur S. Johnsen er formaður félags lesblindra á Íslandi og hann kom í þáttinn í dag. 

Magnús Eiríksson tónlistarmaður er fallinn frá. Hann var auðvitað risi í íslensku tónlistarlífi sem samdi gríðarlegt magn af lögum og textum sem eru samofin íslensku þjóðarvitundinni. Öll lögin í þættinum í dag voru af þessu tilefni eftir Magnús og svo töluðum við við Ágúst Guðmundsson leikstjóra, en heimildarmynd um Magnús Eiríksson sem hann og Jón Þór Hannesson hafa verið að vinna í undanfarin tvö ár er á lokametrunum. Við fengum hann til að segja okkur aðeins frá Magnúsi og þessari heimildarmynd. 
 
Lesandi vikunnar í þetta sinn var svo Sigríður Björg Tómasdóttir miðlunarstjóri Kópavogs. Við byrjuðum á því að forvitnast um hvað miðlunarstjóri gerir og svo sagði hún okkur auðvitað frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Sigríður Björg talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Móðurást - Sólmánuður e. Kristín Ómars
Huldukonan e. Fríða Isberg
Fyrir vísindin e. Anna Rós Árnadóttir
Um veturinn e. Karl Ove Knausgaard
Clear e. Carys Davies
Andrabækurnar eftir Pétur Gunnarsson
Astrid Lindgren 
 
Tónlist í þættinum: 
Kóngur einn dag / Magnús Eiríksson og KK (Magnús Eiríksson) 
Þú gerir allt svo vel / Mannakorn (Magnús Eiríksson) 
Ég er á leiðinni / Brunaliðið (Magnús Eiríksson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 12 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100584385" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481269D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:23</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>467</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Bergþóra og Jóel föstudagsgestir og langlúra í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472167D0.mp3</link><description>Föstudagsgestirnir okkar að þessu sinni voru hjónin Bergþóra Guðnadóttir hönnuður og  Jóel Pálsson tónlistarmaður. Þau reka íslenska hönnunarfyrirtækið Farmers Market sem fagnaði 20 ára afmæli í lok síðasta árs. Við kynntumst þeim betur í þættinum og fengum að heyra frá því hver aðdragandinn var að því að þau fóru saman í stofnun hönnunarfyrirtækisins, hvernig tónlistin var nauðsynleg rekstrinum fyrst um sinn. Við fengum líka að vita hvernig tónlistin kom inn í líf Jóels og svo hönnunin hjá Bergþóru og hvernig þetta blandaðist allt saman. 

Matarspjallið var svo auðvitað á sínum stað og í dag fletti Sigurlaug Margrét í gegnum gamla góða matreiðslubók sem heitir Eftir kenjum kokksins, bók með uppskriftum Rúnars Marvinssonar. Þar var auðvitað fiskur fyrirferðamikill en líka fleira góðgæti. 

Tónlist í þættinum: 
Tíu dropar / Moses Hightower (Moses Hightower, texti Andri Ólafsson og Steingrímur Karl Teague) 
Fjalladrottning móðir mín (Blessuð sértu sveitin mín) / Hljómsveit Jóels Pálssonar (Bjarni Þorsteinsson, ljóð Sigurður Jónsson) 
Something About the Cat / Henry Mancini og hljómsveit (Henry Mancini) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 09 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103011892" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472167D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:39</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>466</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Jákvætt hugarfar, Katrín Björk og fjármálamarkmið og mannlegu samskiptin með Valdimari</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472166D0.mp3</link><description>Við erum flest hver meðvituð um að hugarfarið skiptir miklu máli þegar kemur að líðan en við gerum okkur ekki alltaf grein fyrir því, hversu mikið það hefur að segja um hvað gerist í lífi okkar. Niðurstöður rannsókna í þessum efnum hafa sýnt að það að virkja hugann betur í jákvæðri hugsun til þess að breyta lífinu og ná betri stjórn á hvaða skilaboð við sendum frá okkur. Við rædddum þetta við Hrefnu Guðmundsdóttur, en hún er menntuð í náms- og starfsráðgjöf, stjórnmálafræði og heimspeki og er auk þess jógakennari og markþjálfi. 

Katrín Björk Birgisdóttir vakti athygli á síðasta ári fyrir myndbönd þar sem hún sýndi hvernig henni tókst að komast af með nokkur þúsund krónur í vikumatseðil fyrir fjölskylduna. Einnig sagði hún frá markmiðum sínum fyrir árið 2025 en meðal þeirra var að greiða tíu milljónir inn á húsnæðislánið fyrir áramót. Við forvitnuðumst í dag um það hvernig hún fór að þessu og hvernig gekk. 
 
Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni. Hann tók upp þráðinn frá því síðast og hélt áfram að tala um það sem fólk sér eftir því að hafa gert, eða ekki gert, þegar það lítur um öxl þegar komið er á lokastöð ævinnar. Það er áhugavert að heyra hverju fólk sér eftir því það getur gefið okkur vísbendingar um það sem skiptir mestu máli í lífinu. 

Tónlist í þættinum: 
Reyndu aftur / Mannakorn (Magnús Eiríksson) 
Ósvikin ást/ Eyjólfur Kristjánsson (Eyjólfur Kristjánsson og Aðalsteinn Ásberg)
Þú ert mín / Valdimar Guðmundsson og Helgi Júlíus (Helgi Júlíus Óskarsson) 
Moist / PPCX  (Chiwon Lee, Jihan Jeon &amp; Kiik)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 08 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="108436166" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5472166D0.mp3"/><itunes:duration>0:56:28</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>465</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Að koma sér af stað eftir flensuna, Jónmundur Grétarsson og vatnsleikfimi með Helgu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471955D0.mp3</link><description>Nokkuð skæð flensa hefur verið að ganga yfir frá því í haust og hafa talsvert margir lent í henni. Við fengum nokkrar ábendingar frá hlustendum að þau hefðu verið dálítinn tíma að koma sér í gang aftur eftir flensuna því brugðum við á það ráð að hafa samband við Gunnar Svanbergsson sjúkraþjálfara og hann kom í þáttinn og gaf góð ráð til að koma sér í gang eftir svona glímu við flensu. Við notuðum í leiðinni tækifærið og tókum stöðuna á Gunnari sjálfum, hvernig honum gengur í sinni glímu við langvinnt Covid. En hann kom einmitt í þáttinn á síðasta ári og sagði sína reynslusögu, en hann er ekki enn búinn að jafna sig eftir að hafa fengið Covid um jólin 2020. 

Svo spjölluðum við við Jónmund Grétarsson leikara, hann steig fyrst á sviðið kornungur í Bugsy Malone sem margir muna eftir í Loftkastalanum. Hann lærði leiklist í San Francisco og er stofnandi leikhópsins Elefants, sem hlaut flestar tilnefningar til Grímunnar árið 2023 fyrir Íslandsklukkuna. Hann leikur í Bústaðinum, nýju leikriti eftir Þór Tulinius, sem verður frumsýnt í Tjarnarbíói annað kvöld.  

Helga Guðrún Gunnarsdóttir lauk BS námi í íþrótta- og heilsufræði árið 2015 frá Háskóla Íslands og fékk skírteinið nánast á 60 ára afmælisdegi sínum. Hún fór strax að þjálfa opinberlega við lok háskólanámsins og stofnaði fljótlega fyrirtækið Ræs ehf. þar sem hún þjálfar fólk í vatni. Hún segir áhrif af vöðvaþjálfun í vatni fjölþætt, aukin vöðvastyrkur, aukin afköst hjarta og æðakerfisins og aukin hreyfigeta vegna minnkandi álags á stoðkerfið. Helga kom til okkar í dag. 

Tónlist í þættinum: 
Rólegan æsing / Egill Ólafsson (Egill Ólafsson) 
Listen to the Music / Doobie Brothers (Tom Johnston) 
Mary don’t you weep / The Swan Silvertons 
Little By Little / Lay Low (Lay Low)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 07 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102110772" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5471955D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>464</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Jasmina Vajzovic reynsluheimur innflytjanda og daggarmark í veðurspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481265D0.mp3</link><description>Jasmina Vajzovic stjórnmálafræðingur kom í þáttinn í dag en hún hefur áralanga reynslu af því að vinna í málefnum innflytjenda, hælisleitenda og flóttafólks auk þess að vera sjálf innflytjandi, en fjölskylda hennar þurfti að flýja heimkynni sín í Bosníu undan stríðsátökum á tíunda áratugnum. Hún hefur verið dugleg að tjá sig og svara umræðu um innflytjendur sem hefur farið vaxandi hér á landi og reyndar víðar. Hún hefur innsýn og reynslu sem fáir hafa í þessum málaflokki. Hún hefur til dæmis bent á að frjálslega sé oft farið með tölur og tölfræði og hugtök í þessari umræðu sem hún útskýrði í þættinum í dag. 

Einar Sveinbjörnsson kom svo í veðurspjallið í dag. Hann tala fyrst lítillega um veður nýliðins árs. Hitametið margumtalaða og sveiflunan milli ára frá 2024 til 2025. Svo er það veturinn í Evrópu og gömlu mýtuna um þegar það er kalt á Íslandi er milt í Evrópu og öfugt. Á það ekki við nú? Svo að lokum talaði Einar um rakann í loftinu og þurrt inniloftið. Skilgreiningar eins og rakastig og daggarmark lofts. 

Tónlist í þættinum: 

Byrjaðu í dag að elska / Geirfuglarnir (Rokkmúsirnar) 
Hver stund með þér / Kvartett Einars Scheving og Ragnheiður Gröndal (Einar Valur Scheving) 
Unforgettable / The Ink Spots (Irving Gordon) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 06 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101630119" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481265D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:55</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>463</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>50 ára afmælisbók FB, sjóbaðsleikjanámskeið og Ævar Þór lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481264D0.mp3</link><description>Í tilefni af hálfrar aldar afmæli Fjölbrautaskólans í Breiðholti hefur skólinn gefið út bókina Fjölbraut í 50 ár – Saga Fjölbrautaskólans í Breiðholti 1975–2025. Í bókinni er rakin viðburðarík saga þessa elsta fjölbrautaskóla landsins sem markaði tímamót í íslenskri skóla- og menntasögu. Í bókinni er sagt frá námi og kennslu, eftirminnilegum nemendum og metnaðarfullu starfsfólki sem mótað hefur skólann. Bókin er skrifuð af Andra Þorvarðarsyni, sögukennara við skólann og hann kom til okkar í dag.

Um áramót er tími nýrra tækifæra og nýrra markmiða. Hefur þú einhvern tíma ætlað þér eða langað til að prófa sjósund en ekki þorað enn? Tinna Thorlacius og Margrét Leifsdóttir standa fyrir námskeiði í sjósundi sem ber heitið Glaðari þú. Þær segja að allir sem vilja geti stundað sjóböð. Hugmyndafræði Glaðari þú er að stunda sjóinn með mildi, hlustun, slökun og leikgleði að leiðarljósi. Þær komu í þáttinn í dag. 

Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var Ævar Þór Benediktsson leikari og einn vinsælasti rithöfundur landsins. Hann hefur sent frá sér tæplega fjörutíu bækur og fengið fjölda viðurkenninga fyrir verk sín, bæði innan lands og utan. Nýjasta bókin hans, Skólastjórinn, er tilnefnd Barnabókaverðlaun Guðrúnar Helgadóttur og var ein best selda bókin fyrir jólin. Hann stígur svo aftur á svið þessa dagana í einleiknum Kafteinn Frábær, bæði sunnan og norðan heiða. Hann sagði okkur aðeins frá því og svo auðvitað aðallega frá því hvað hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Ævar talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: 
Sólgos e. Arndís Þórarinsdóttir
Yes, Please e. Amy Poehler
Jim Henson e. Brian Jay Jones
Future Boy e. Michael J. Fox    
Stephen King og Kurt Vonnegut
 
Tónlist í þættinum: 
Skítaveður / Bogomil Font (Bragi Valdimar Skúlason) 
It Was a Very Good Year / Frank Sinatra (Ervin Drake) 
I call your name / Mamas and the Papas (John Lennon og Paul Mcartney)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 05 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99355585" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481264D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:44</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>462</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ásthildur Úa og Ebba Katrín föstudagsgestir og matarspjall um afganga</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481263D0.mp3</link><description>Föstudagsgestir Mannlega þáttarins í þetta sinn voru tveir, eða öllu heldur tvær, leikkonurnar Ásthildur Úa Sigurðardóttir og Ebba Katrín Finnsdóttir. Þær útskrifuðust með árs millibili úr leikaranámi frá Listaháskóla Íslands og hafa báðar vakið mikla athygli fyrir góða frammistöðu í hinum ýmsu hlutverkum síðan. Þær leika báðar í Óresteiu, hátíðarsýningu Þjóðleikhússins sem var frumsýnd 2. í jólum og það er óhætt að segja að sýningin hefur fengið frábærar móttökur og allur leikhópurinn fyrir sitt framlag. Við spjölluðum við þær um sýninguna, lífið og tilveruna, ferðuðumst með þeim aftur í tímann og skoðuðum hvernig nýja árið leggst í þær. 

Í matarspjallinu með Sigurlaugu Margréti veltum við fyrir okkur afgöngum til dæmis af kalkúni og svo kom fæða guðanna einni við sögu.  

Tónlist í þættinum: 

Skammdegisvísur /Ólafur Þórðarson, Magnús Þór Sigmundsson og Ragnhildur Gísladóttir (Blysfaradans þjóðlag, ljóð Jón Ólafsson, Álfadans/ lag Helgi Helgason, ljóð Sæmundur Eyjólfsson  
Nú er frost á fróni / þjóðlag, ljóð Kristján Jónsson)
Somewhere / Pascal Pinon (Ásthildur Ákadóttir og Jófríður Ákadóttir) 
Hypnotize / Notorious B.I.G. (Lawrence, Wallace, Combs, Alpert, Angelettie &amp; Armer)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 02 Jan 2026 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100553456" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5481263D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:22</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>461</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Árljóð á nýársdag, seinni hluti örsagna og Júlía og þríþrautin á Heilsuvaktinni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5483566D0.mp3</link><description>Á fyrsta degi ársins 2026 munu þrjátíu íslensk skáld standa fyrir óslitinni ljóðadagskrá, Árljóðum, frá sólarupprás til sólarlags. Þetta verður níunda árið sem dagskráin fer fram, og í þetta sinn í Hljómskálanum. Þar munu skáldin lesa, kveða og þylja meðan lesbjart er frá kl.10 að morgni 1. janúar. Tveir fulltrúar skáldanna og sýningarstjórar viðburðarins, Ragnar Helgi Ólafsson og Kristín Ómarsdóttir, komu í þáttinn og sögðu okkur betur frá. 
 
Við heyrðum svo seinni hluta örsagna Blekfjelagsins, félags meistaranema í ritlist en árlega kemur út bók fyrir jólin sem heitir einfaldlega jólabókin. Þetta er í fjórtanda sinn sem jólabókin kemur út, sú fyrsta kom árið 2012 og þá máttu sögurnar einungis innihalda 100 orð. Á hverju ári fækkar orðunum um eitt og fyrir vikið mega sögurnar einungis innihalda 87 orð. Í ár er þemað „kyngja“, og samanstendur bókin af smásögum og ljóðum eftir 17 höfunda. Við heyrðum fyrri hluta örsagnanna í gær og í dag var seinni hlutinn fluttur. Höfundar sagnanna í dag voru Katrín Mixa, Ágúst Elí Ásgeirsson, Elías Knörr, Arnhildur Hálfdánardóttir, Birta Svavarsdóttir, Margrét Seema Takyar, Sólveig Hauksdóttir og Sunna Kristín Hilmarsdóttir. 
 
Svo fengum við í dag síðustu Heilsuvakt ársins með Helgu Arnardóttur. Júlía Þorvaldsdóttir gaf sjálfri sér í fimmtugsafmælisgjöf að klára hálfan járnkarl í október síðastliðnum. Keppnin fór fram í Portúgal og fól í sér ótrúlegan fjölda kílómetra í þremur greinum, þ.e. hlaupi, sundi og á hjóli.  Júlía hafði ekki keppt í íþrótt síðan hún var 12 ára eða hlaupið í 35 ár.  Júlíu tókst hins vegar að klára þetta mikla afrek. Við heyrðum fyrri hlutann af þeirra spjalli í dag en seinni hlutinn verður fluttur í næstu Heilsuvakt 13.janúar. 

Tónlist í þættinum: 
Ferðalangur til framtíðar / Stefán Hilmarsson (Stefán Örn Gunnlaugsson, texti Friðrik G. Sturluson)
June in January / Dean Martin (Leo Robin &amp; Ralph Rainger) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 30 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96313678" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5483566D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:09</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>460</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Haukur Gröndal fimmtugur, jólabók Blekfjelagsins og mannleg samskipti um áramót</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5455376D0.mp3</link><description>Saxófón- og klarínettleikarinn, tónskáldið og útsetjarinn Haukur Gröndal fagnar 50 ára afmæli með stórtónleikum í Norðurljósasal Hörpu annað kvöld. Haukur á að baki yfir þrjátíu ára feril í íslensku og alþjóðlegu tónlistarlífi, þar sem hann hefur skapað sér einstakan sess fyrir frumlega rödd. Við fórum aðeins með honum yfir ferilinn í dag og hann sagði okkur frá tónleikunum.
 
Blekfjelagið er félag meistaranema í ritlist og árlega kemur út bók fyrir jólin sem heitir einfaldlega jólabókin. Þetta er í fjórtanda sinn sem jólabókin kemur út, sú fyrsta kom árið 2012 og þá máttu sögurnar einungis innihalda 100 orð auk titils. Á hverju ári fækkar orðunum um eitt og fyrir vikið mega sögurnar í ár einungis innihalda 87 orð. Í ár er þemað "Kyngja", og samanstendur bókin af örsögum og ljóðum eftir 17 höfunda. Undanfarin ár hafa þau komið í Mannlega þáttinn og lesið upp verkin sín og svo er einnig í ár. Við heyrðum fyrri hluta örsagnanna í dag og svo verður seinni hlutinn á dagskrá í þættinum á morgun. Höfundar í fyrri hluta: Móeiður Helgadóttir, Sigurlína Hermannsdóttir, Sturla Óskarsson, Ásta H. Ólafsdóttir, Jóhannes Árnason, Áslaug Ýr Hjartardóttir, Inga Maren Rúnarsdóttir, Lovísa Rut Kristjánsdóttir og Vala Hauks.
 
Svo fengum við Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafa, sem hefur leitt okkur í gegnum mannlegu samskiptin á fimmtudögum í þættinum, enda geta samskipti verið afar flókin. Nú eru að koma áramót og því skoðaði Valdimar ýmislegt sem kemur upp á slíkum tímamótum og hvernig getur verið gott að snúa sér. 

Tónlist í þættinum: 
Þá komu jólin / Sigurður Guðmundsson og Memfismafían (Roy Orbison og Joe Melson, texti Bragi Valdimar Skúlason)  
A Trip to Florina / Byzantine Silhouette (Byzantine Silhouette) 
Better Than Snow / Laufey og Norah Jones (Laufey &amp; Norah Jones) 
Fairytale of New York / The Pogues &amp; Kirsty McColl (Jem Finer &amp; Shane MacGowan)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 29 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100708101" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5455376D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:27</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>459</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þorgerður Katrín aðfangadagsgestur og sósumatarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5455375D0.mp3</link><description>Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra og formaður Viðreisnar var gestur okkar þennan aðfangadagsmorgun. Við töluðum þó ekki við hana um stjórnmál í dag, þess í stað töluðum við um jólin og hátíðirnar. Við rifjuðum upp jólahald á hennar æskuheimili, jólahefðirnar og jólamatinn og hvað af því hún tók með sér í jólahaldið með eiginmanni og börnum. Þorgerður og fjölskylda bjuggu til dæmis erlendis í mörg ár og héldu jólin nokkrum sinnum erlendis. Svo var ekki hægt að komast hjá því að ræða um handbolta, enda er hann fyrirferðamikill á heimili þeirra og framundan er evrópumeistaramót landsliða þar sem sonur hennar Gísli Þorgeir verður í eldlínunni. Jól, matur og handbolti með Þorgerði Katrínu í dag.
 
Og svo ákváðum við að hafa matarspjallið í dag þar sem það verður ekki þáttur á föstudaginn og maturinn er auðvitað ómissandi hluti af jólunum og þá ekki síst sósurnar. Í dag voru það sem sagt aðallega sósur sem áttu sviðið í matarspjallinu með Sigurlaugu Margréti. 

Tónlist í þættinum í dag:
Yfir fannhvíta jörð / Pálmi Gunnars (Miller &amp; Wells, texti Ólafur Gaukur Þórhallsson) 
Notalegt / Sigurður Guðmundsson og Sigríður Thorlacius (Sigurður Guðmundsson) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 24 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="108775549" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5455375D0.mp3"/><itunes:duration>0:56:39</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>458</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Máni Svavarsson, jólaveðurspjall og Kristrún Halla lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5455374D0.mp3</link><description>Máni Svavarsson er höfundur tónlistarinnar í Latabæ og nú loks eru öll 100 lögin sem hann samdi fyrir hin ýmsu Latabæjarverkefni komin á tónlistarveitur. Við fórum aðeins með Mána yfir þessa sögu ásamt því að heyra af öðrum verkefnum eins og leiksýningu um Gurru Grís (Peppa Pig) sem sýnd hefur verið til dæmis á West End í átta ár fyrir jólin en Máni samdi tónlistina við þessa sýninguna. 

Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur kom svo í veðurspjall til okkar í dag. Í þetta sinn var það jólaspáin og jólaveður í löndunum í kring um okkur. Rennur upp hlýjasti aðfangadagur í manna minnum á Íslandi? Og svo fræddi Einar okkur um ástæður landbrotsins við Vík og horfur á sjógangi þar næstu daga. 

Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var Kristrún Halla Helgadóttir, sagnfræðingur hjá Íslenskri erfðagreiningu. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Kristrún talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Dagur þjóðar. Þróun 17. júní hátíðarhalda á 19. og 20 öld e. Pál Björnsson.
Ósmann e. Joachim B. Schmidt.
Persepólís e. Marjane Satrapi.
Mzungu e. Þórunni Rakel Gylfadóttur og Simon Okoth Aora
Svo á jörðu, e. Nínu Ólafsdóttur.
Strá fyrir straumi e. Erlu Huldu Halldórsdóttur
Afleggjarinn e. Auði Övu Ólafsdóttur
Skáldsaga um Jón &amp; hans rituðu bréf til barnshafandi konu sinnar þá hann dvaldi í helli yfir vetur &amp; undirbjó komu hennar &amp; nýrra tíma e. Ófeig Sigurðsson

Tónlist í þættinum: 
Þorláksmessukvöld / Ragnhildur Gísladóttir (Mel Tormé &amp; Robert Wells, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Litla Jólabarn / Elly Vilhjálms (Elith Worsing, Ludvig Brandstrup og Axel Andreasen, texti Ómar Ragnarsson) 
Jólin eru hér / Sigurður Guðmundsson og Memfismafían (Sigurður Halldór Guðmundsson texti Bragi Valdimar Skúlason) 
Hin fyrstu jól / Hljómeyki (Ingibjörg Þorbergs, texti Kristján frá Djúpalæk)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 22 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101485505" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5455374D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:51</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>457</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hrefna Hallgríms föstudagsgestur og kæfa í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415783D0.mp3</link><description>Hrefna Hallgrímsdóttir leikkona var föstudagsgesturinn hjá okkur í þetta sinn. Hrefna fer með eitt aðalhlutverkanna í sjónvarpsþáttunum um Felix og Klöru sem sýndir voru hér á RÚV við miklar vinsældir en Hrefna lék dóttur þeirra hjóna. Hrefna er þó þekktari sem Skrítla í tvíeykinu Skoppa og Skrítla sem hún og Linda Ásgeirsdóttir hafa glatt íslensk börn með í rúm 20 ár. Þegar Hrefna nam jákvæða sálfræði í háskóla nýlega og komst að því að svo sannarlega hafa þær stöllur haft jákvæð áhrif á börn. Við fórum með Hrefnu aftur í tímann í æskuna, hún sagði frá því þegar bróðir hennar veiktist alvarlega mjög ungur að aldri og þau áhrif sem það hafði á hana og alla fjölskylduna. Svo var það dansinn og leiklistin, en hún fór í leiklistarnám í Flórída og vann svo í New York, meðal annars í dýragarðinum.

Matarspjallið með Sigurlaugu Margréti var svo auðvitað á sínum stað og í dag var það kæfan sem átti sviðið. Sigurlaug hringdi í Sólveigu Ólafsdóttur, sem sagði okkur frá kindakæfugerð í æsku, þar sem bleyjupottur kom við sögu, svo voru alls konar kæfur ræddar frá öllum sjónarhornum í framhaldi af spjallinu við Sólveigu. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Hinsegin jólatré / Bogomil Font (Cathy Linn, texti Sigtryggur Baldursson) 
Sky Full of Stars / Coldplay (Avicii, Chris Martin, Guy Berryman, Jonny Buckland &amp; Will Champion) 
Driving Home for Christmas / Chris Rea (Chris Rea)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 19 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95190204" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415783D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>456</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hinrik Örn og hátíðarmaturinn og tilfinningalífið í aðdraganda jóla með Valdimari</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5455745D0.mp3</link><description>Við helltum okkur í sælkera- og hátíðarmatarspjall í dag með sérfræðingi. Hinrik Örn Lárusson er einn færasti matreiðslumaður landsins. Hann er nánast alinn upp í atvinnueldhúsi, en fjölskylda hans rak Hótel Heklu og hann tók sínar fyrstu kokkavaktir sem nemi 15 ára á Hótel Sögu. Hann hefur keppt fyrir hönd Íslands var matreiðslumaður ársins á íslandi 2024 og vann evrópukeppnina 2025. Í dag rekur hann með félögum sínum Sælkerabúðina, Lux veitingar og nýja veitingastaðinn Brasa í Turninum á Smáratorgi. Við ræddum við Hinrik um hátíðarmatinn, hvernig á að hantera hinar ýmsu tegundir kjöts, sósurnar og bara ýmislegt sem viðkemur hátíðarmatnum.

Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa. Í dag ræddi hann við okkur um tilfinningalífið í aðdraganda jóla. Jólin eiga auðvitað að vera tími ljóss og friðar og er það vonandi hjá sem flestum. En það er ekki fram hjá því litið að þau geta líka reynst öðrum erfið, af ýmsum ástæðum. Valdimar Þór fór með okkur yfir þetta í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Jólin með þér / Ragnheiður Gröndal (Ragnheiður Gröndal) 
Himnasending / Eivör Pálsdóttir og Stefán Hilmarsson (Odd Norstoga, texti Kristján Hreinsson) 
Aðfangadagskvöld / Helga Möller (Gunnar Þórðarson, texti Þorsteinn Eggertsson) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 18 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95884852" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5455745D0.mp3"/><itunes:duration>0:49:56</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>455</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ólaunuð vinna kvenna, hjónin í Heiðmörk og Er ekki allt í lagi heima hjá þér</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416081D0.mp3</link><description>Sigríður Ingibjörg Ingadóttir, hagfræðingur BSRB og Steinunn Bragadóttir, hagfræðingur hjá ASÍ hafa reglulega skrifað greinar í fjölmiðla á kvennaárinu 2025 og í nýjustu grein þeirra, sem birtist á vísi.is undir fyrirsögninni Ólaunuð vinna kvenna, tala þær um könnun sem Varða, Rannsóknastofnun vinnumarkaðarins, gerði í sumar meðal félagsfólks stéttarfélaga innan ASÍ og BSRB. Þar voru kynntar niðurstöður um skiptingu ólaunaðrar vinnu á heimilum sambúðarfólks, bæði svokallaðrar annarrar vaktar og þriðju vaktar. Það sé áhyggjuefni að karlar taki hlutfallslega miklu styttra fæðingarorlof en konur, og að konur dragi oftar úr vinnu til að brúa bilið á milli fæðingarorlofs og leikskóla. Sigríður og Steinunn komu í þáttinn í dag. 

Sölufélag garðyrkjumanna hefur undanfarin ár valið ræktendur ársins innan sinna raða. Hjónin Inga Sigríður Snorradóttir og Óli Finnsson á garðyrkjustöðinni Heiðmörk í Laugarási hlutu þennan heiður árið 2023 og í ár fengu þau hvatningarverðlaun sölufélagsins. Fjölskyldan flutti árið 2021 úr Grafarvogi í Laugarás í Bláskógarbyggð eftir að hafa fest kaup á garðyrkjustöðinni Heiðmörk. Við slógum á þráðinn austur fyrir fjall og ræddum við hjónin í dag. 
 
Er ekki allt í lagi heima hjá þér er heimildaleikhúsverk um fjórar manneskjur sem allar ólust upp hjá móður með alvarlegan geðsjúkdóm. Verkið verður flutt í útvarpinu á Rás 1 annan í jólum kl.17. Við fengum Evu Rún Snorradóttur, leikstjóra og handritshöfund og Ragnar Ísleif Bragason, einn fjögurra þáttakenda í verkinu, til að segja okkur betur frá verkinu. 

Tónlist í þættinum í dag:
Af álfum / Friðrik Ómar og Margrét Eir (Karl Olgeirsson) 
Undrastjarnan / Hljómar (lagahöfundur ókunnur, texti Rúnar Júlíusson) 
Den store stjerna / Sissel Kyrkebö og Bergen Fílharmóníusveit (Svein Gundersen &amp; Trygve Hoff) 
It’s Beginning to Look a lot Like Christmas / Björgvin Halldórsson (Meredith Wilson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 17 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98927595" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416081D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:31</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>454</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Samhjálp og ABC barnahjálp og Axel Finnur á Heilsuvaktinni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416080D0.mp3</link><description>Við vorum á hjálparstarfsnótum í þættinum í dag. Guðrún Ágústa Guðmundsdóttir framkvæmdastjóri Samhjálpar og Hrönn Svansdóttir framkvæmdastjóri ABC barnahjálpar komu til okkar. Við töluðum við þær um starfsemi Samhjálpar g ABC barnahjálpar, mikilvægi sjálfboðaliða og það hversu mikilvægt er að gefa af sér og kenna börnunum okkar samkennd.

Svo var það Heilsuvaktin með Helgu Arnardóttur. Að þessu sinni ræddi Helga við Axel Finn Sigurðsson hjartalækni en þessi umfjöllun er miðuð að karlmönnum um og yfir fimmtugt. Axel ræddi þó í þetta sinn ekki um háþrýsting og ofþyngd sem auðvitað geta valdið kransæða- og hjartasjúkdómum heldur aðra þætti sem einnig hafa mikil áhrif þegar kemur að hjartaheilsu eins og t.d. félagsleg einangrun. Hann ræddi um svokallaða D-týpu karlmanna sem einangra sig gjarnan frá vinum og vandamönnum, miklu frekar en konur, og telja sig ekki hafa þörf fyrir þá, byrgja inni tilfinningar og vanlíðan, þjást mögulega af þunglyndi og leita í áfengi til að losa um streitu.   

Tónlist í þættinum í dag: 
Anda inn / Heimilistónar (Katla Margrét Þorgeirsdóttir) 
Ég þarf enga gjöf í ár / Lón (Ásgeir Aðalsteinsson, Ómar Guðjónsson og Valdimar Guðmundsson) 
I’ll be Home for Christmas / Dean Martin &amp; Scarlett Johansson (Ram, Gannon &amp; Kent)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 16 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95705129" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416080D0.mp3"/><itunes:duration>0:49:50</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>453</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Að nota gervigreindina rétt, sagan um Sleðaferðina og Unnur Steina lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416079D0.mp3</link><description>Mál málanna, gervigreindin, var til umfjöllunnar hjá okkur í dag. Hvernig getur gervigreindin nýst okkur í daglegu lífi og hvernig eigum við að spyrja? Það er nefnilega ekki sama hvernig við spyrjum gervigreindina spurninga og við eigum að fara varlega í að láta hana fá persónulegar upplýsingar. Það er ekki hægt að stóla 100% á svörin sem við fáum, því gervigreindin kann ekki að svara „Ég veit ekki“ og getur tekið uppá því að bulla eitthvað frekar. En hvernig er þá best að snúa sér í þessu? Pétur Már Sigurðsson, forritari og sérfræðingur í innleiðingu og þróun gervigreindarlausna spjallaði við okkur í dag. 

Við spiluðum í síðustu viku jólalagið Sleðaferð í flutningi Skapta Ólafssonar en lagið heitir á frummálinu Sleigh Ride og er eitt frægasta jólalag allra tíma. Við fengum í kjölfarið ábendingu frá hlustanda um að höfundur lagsins, Leroy Anderson, ætti tengingu við Ísland. Það reyndist rétt, Jón Múli Árnason útvarps- og tónlistarmaður komst í kynni við Anderson á meðan sá síðarnefndi gegndi herþjónustu hér á landi. Jón Múli hafði meira að segja tilgátu um að Anderson hefði samið lagið á Íslandi á hernámsárunum. Við fundum viðtal í safni útvarpsins þar sem Hanna G. Sigurðardóttir fékk Jón Múla til að segja frá kynnum sínum við Anderson og hvort tilgátan reyndis rétt. 
 
Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var svo Unnur Steina Knarran Karls bókmenntafræðingur. Við fengum hán til að segja okkur frá því hvaða bækur hán hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hán í gegnum tíðina. Unnur talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Dracula e. Bram Stoker
At the Edge of the Night e. Friedo Lampe
The Song of Achilles e. Madeline Miller
Stytturnar í hillunum e. Evu Rún Snorradóttur
Guðrún Helgadóttir, Kristín Helga Gunnarsdóttir, Lemony Snicket og Ocean Vong

Tónlist í þættinum í dag: 
Þorláksmessukvöld / Ragga Gísla (Robert Wells, Mel Tormé, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Á jólunum er gleði og gaman / Eddukórinn (erlent lag, texti Friðrik G Þórleifsson) Jón Sigurðsson bassaleikari útsetti 
Sleigh Ride / The Ronettes (Leroy Anderson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 15 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="94956982" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416079D0.mp3"/><itunes:duration>0:49:27</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>452</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Stefán Máni föstudagsgestur og súkkulaði- matarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416078D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var rithöfundurinn Stefán Máni Sigþórsson. Hann hefur gefið út skáldsögur frá árinu 1996, u.þ.b. þrjátíu bækur á jafnmörgum árum. Margar af hans sögum fjalla um rannsóknarlögreglumanninn Hörð Grímsson, til dæmis sú nýjasta sem var að koma út, Hin helga kvöl, þar sem Hörður glímir við dularfullt mál eftir að lík af karlmanni finnst. Stefán Máni hefur hlotið íslensku glæpasagnaverðlauninn Blóðdropann fjórum sinnum. Við spjölluðum við hann um lífið og tilveruna, bækurnar, Hörð Grímsson og fórum með honum aftur í tímann á æskuslóðirnar í Ólafsvík í dag. 

Svo var það matarspjallið með Sigurlaugu Margréti. Jólin nálgast með öllum sínum kræsingum, framundan er dimmt en hlýtt og við ákváðum því að tala um heitt súkkulaði og smá um heitt kakó í lokin.

Tónlist í þættinum í dag: 

Léttur yfir jólin /Ríó tríó (lagahöfundur ókunnur, texti Jónas Friðrik Guðnason) 
Black / Pearl Jam (Eddie Vedder &amp; Stone Gossard) 
Það á að gefa börnum brauð / Savanna tríóið (Jórunn Viðar, textahöfundur ókunnur)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 12 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96259343" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416078D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:08</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>451</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Mannréttindi í geðheilbrigðismálum, ný talsetning á fyrstu íslensku talmyndinni og mannleg samskipti</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416377D0.mp3</link><description>Í gær var Alþjóðlegi mannréttindadagurinn og af því tilefni stóð Geðhjálp fyrir opnu samtali á Facebook síðu samtakanna þar sem Oddur Ástráðsson lögmaður svaraði spurningum er snúa að mannréttindum í geðheilbrigðisþjónustu. Oddur kom til okkar í dag og sagði okkur frá því helsta sem þar var rætt, hvað hafi brunnið mest á þeim sem sendu inn spurningar, en þar voru frelis- og sjálfræðissviptingar fyrirferðamiklar. 
 
Svo komu hingað hjónin Þórhildur Þorleifsdóttir og Arnar Jónsson en þau koma bæði að því að nýrri raddsetningu á fyrstu íslensku leiknu talmyndina í fullri lengd, Milli fjalls og fjöru, eftir Loft Guðmundsson frá 1949. Kvikmyndasafn Íslands hefur gert kvikmyndina upp og endurhljóðsett hana í samstarfi við RÚV. Þórhildur leikstýrir talsetningunni og Arnar er einn þeirra leikara sem ljá raddir sínar. Myndin verður frumsýnd á sunnudaginn í Bíó Paradís undir merkjum Bíóteks Kvikmyndasafnsins. 

Að lokum voru það mannlegu samskiptin, Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi var hjá okkur í dag og hélt áfram að tala um mörk og markaleysi. Hvað þýðir það til dæmis að setja upp „vegg“?  

Tónlist í þættinum í dag: 
Hvít jól / Rúnar Júlíusson (Irving Berlin, texti Stefán Jónsson) 
Wonderful Christmastime / Paul McCartney (Paul McCartney) 
Happy Xmas (War is Over) / John Lennon og Plastic Ono Band (John Lennon) 
Christmas Time is Here Again / Ringo Starr (Paul McCartney, John Lennon, George Harrison &amp; Ringo Starr) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 11 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105059892" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416377D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:43</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>450</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Tau með tilgang, tónlistarbókin Bambaló og afstressun í Ásmundarsafni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416376D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um verkefnið Saumó - tau með tilgang. Þetta er virkniverkefni fyrir flótta- og innflytjendakonur, þar sem þær slá nokkrar flugur í einu höggi, þær gera og selja handunnar vörur auk þess að læra íslensku og fræðast um samfélagið. Hjálpræðisherinn og Hjálparstarf kirkjunnar standa að Saumó og við fengum Hildi Loftsdóttur sem stýrir verkefninu til að segja okkur betur frá því, en þær verða með jólamarkað í húsnæði Hjálpræðishersins á sunnudaginn. 

Út er komin tónlistarbók fyrir yngstu börnin og fólkið þeirra sem heitir Bambaló: fyrstu lögin okkar. Tónlistin sem börnin geta kallað fram í bókinni með því að ýta á þar til gerða takka er öll spiluð á alvöru hljóðfæri og sungin á íslensku, myndirnar eru handteiknaðar og gullfallegar eftir listakonuna Linn Janssen sem er upprunalega frá Þýskalandi en er búsett hér á landi. Bókin hvetur til skapandi og skjálausra samverustunda. Sigrún Harðardóttir tónlistarkona er höfundur bókarinnar og hún kom til okkar í dag. 

Svo ef jólastressið er farið að knýja dyra hjá einhverjum þá gæti verið að við höfum verið með lausnina við því í þættinum þegar listakonan Sara Riel kom til okkar, en hún er að vinna í því að afstressa þau sem vilja fyrir jólin. Hún sem sagt býður á teikniæfingu í Ásmundarsafni á þriðjudögum, í samvinnu við Listasafn Reykjavíkur. Þar leiðir hún gesti inn í ferli sjálfvirkra teikninga við undirspil tónlistar, en þetta er einmitt vinnuferli hennar sjálfrar. Sara útskýrði í dag fyrir okkur hvernig þetta gengur fyrir sig og hvernig þetta virkar í samhengi við afstressun. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Ef ég nenni / Helgi Björnsson (Adelmo Fornaciari, texti Jónas Friðrik) 
Amma engill / Borgardætur (M.K. Jeromy, texti Friðrik Erlingsson) 
Jólin eru hér / Sigurður Guðmundsson ( Sigurður Guðmundsson, texti Bragi Valdimar Skúlason) 
Snæfinnur snjókarl / Björgvin Halldórsson (Steve Nelson, texti Hinrik Bjarnason)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 10 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97692107" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416376D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:52</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>449</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Alzheimer og listir, öðruvísi jóladagatal og veðurspjallið með Einari Sveinbjörnss</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416375D0.mp3</link><description>Í nóvember voru  10 ár síðan fyrsta sérsniðna dagskráin fyrir fólk með alzheimer var búin til fyrir Listasafn Íslands undir merkjum rannsóknarverkefnisins „Listir og menning sem meðferð“. Halldóra Arnardóttir listfræðingur er nýkomin frá heimsókn í MoMA safnið í New York þangað sem hún var  boðin í tilefni þess að 20 ár eru liðin frá stofnun dagskrár fyrir fólk með Alzheimer og aðstandendur þeirra. Við ræddum við Halldóru, Jón Snædal öldrunarlækni og Ingibjörgu Jóhannsdóttur forstöðukonu hjá Listasafni Íslands í þættinum í dag. 

Svo fræddumst við um Öðruvísi jóladagatal sem SOS Barnaþorpin bjóða upp á þar sem íslensk börn eru frædd um jafnaldra þeirra í öðrum löndum og hvernig aðstæður þeirra eru frábrugðnar okkar. Við fengum Hjördísi Rós Jónsdóttur, fræðslufulltrúa SOS Barnaþorpa til að segja okkur betur frá dagatalinu í dag. 

Og svo var það veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni en í dag fjallaði hann um þræsing og bakflæði í veðrinu. Svo var það langtímaspáin og jólaveðrið, er of snemmt að segja eitthvað um það? Og að lokum var það spurningin um endanlegan árshita í Stykkishólmi, þar sem er yfir 180 ára mælingasaga, munu hitamet falla? Einar sagði okkur allt um þetta í dag.  

Tónlist í þættinum í dag: 

Snjókorn falla / Laddi (Bob Heatlie, texti Jónatan Garðarsson) 
Meiri snjó / KK &amp; Ellen (Jule Styne, texti Ólafur Gaukur Þórhallsson) 
Jól / Þú og ég (Gunnar Þórðarson, texti Þorsteinn Eggertsson)
Sleðaferð / Skapti Ólafsson (Leroy Anderson, texti Jólakettir)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 09 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96149838" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416375D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:04</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>448</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ævisaga Óla Gränz, Glóð kertastjakinn og Sólveig lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415774D0.mp3</link><description>Óli Gränz er eyjapeyi og grallari. Hann missti aleigu sína í Heymaeyjargosinu og ástarlíf hans var stundum umtalað í Eyjum. Hjá Óla hefur gleðin alltaf haft yfirhöndina en stundum hefur þó gefið á bátinn. Í  ævisögu sinni segir hann á hispurslausan og skemmtilegan hátt frá lífshlaupi sínu sem er engu öðru líkt. Við hittum Óla og rifjuðum upp með honum áhuaverðar sögur. 

Hingað komu svo tveir leikarar, Ólafía Hrönn Jónsdóttir og Erling Jóhannesson, en þau komu ekki til að tala neitt um leiklistina, heldur sögðu þau okkur frá Glóð kertastjakanum, sem seldur er til styrktar Konukoti, en Ólafía Hrönn tilheyrir hópi leikhúslistakvenna sem selja kertastjakana á laugardaginn í Hjartagarðinum. Erling er líka gullsmiður og hann hannaði einmitt kertastjakann. Þau sögðu okkur betur frá þessu í þættinum. 

Svo var það lesandi vikunnar sem í þetta sinn var Sólveig Jónsdóttir stjórnmálafræðingur og rithöfundur, en hún var að senda frá sér bókina Móðurlíf II, framhald af bókinni Móðurlíf, sem var örsagnasafn um allar mögulegar og ómögulegar tilfinningar tengdar móðurhlutverkinu. Við fengum hana til þess að segja okkur um nýju bókina og svo auðvitað frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Sólveig talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Hver á mig? e. Hörpu Rún Kristjánsdóttur 
Jórvík e. Þorstein frá Hamri  
Ireland in Iceland e. Manchán Magan 
On Writing e. Stephen King  
Antarctica e. Claire Keegan 
Ferð Eiríks til Ásgarðs og Ferð Eiríks til Jötunheima e. Lars Henrik Olsen

Tónlist í þættinum í dag: 

Jólasnjór / Vilhjálmur og Ellý Vilhjálms (Livingston &amp; Evans, texti Jóhanna G. Erlingsson) 
Jólin held ég heima / Ellen Kristjánsdóttir (Walter Kent &amp; Kim Gannon, texti Hinrik Bjarnason) 
Jólastafrófið / Helgi Björnsson (Kaye &amp; Loman, texti Kári Waage)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 08 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100228284" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415774D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>447</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Bjartmar Guðlaugsson föstudagsgestur og matarspjall um fisk og smákökur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416073D0.mp3</link><description>Föstudagsgesturinn í þetta sinn var Bjartmar Guðlaugsson tónlistarmaður, skáld og myndlistarmaður. Við rifjuðum upp með honum ferilinn, lögin hans sem allir þekkja, textana og lögin sem hann samdi fyrir aðra. Við fórum með honum aftur í tímann á æskuslóðirnar og svo á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag. 

Svo var það matarspjallið með Sigurlaugu Margréti. Við fórum yfir tölvupóst sem okkur barst frá hlustanda og ræddum í framhaldi um fiskrétti og smákökur. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Týnda kynslóðin / Bjartmar Guðlaugsson (Bjartmar Guðlaugsson) 
Negril / Bjartmar Guðlaugsson og Bergrisarnir (Bjartmar Guðlaugsson)  
Þannig týnist tíminn / Ragnar Bjarnason og Lay Low (Bjartmar Guðlaugsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 05 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103286073" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416073D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:47</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>446</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Leikstjórar Skaupsins, Anna Sigga og Soffía og enn um mörk og markaleysi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416072D0.mp3</link><description>Tíminn flýgur, jólin nálgast óðfluga og eftir þau eru áramótin handan hornsins. Upptökur á Skaupinu hafa staðið yfir og klárast fljótlega og við ákváðum að taka aðeins púlsinn á því hvernig gengur. Allan Sigurðsson og Hannes Þór Arason eru leikstjórar Skaupsins í ár. Þeir hafa báðir talsverða reynslu úr leikstjórn og framleiðslu grínefnis fyrir sjónvarp. Við kynntumst þeim aðeins betur í dag og heyrðum hvernig gengur með Skaupið í ár. 
 
Tvíeykið Soffía og Anna Sigga voru víðfrægar í kringum 1960 og skipuðu sér þá í hóp skemmtikrafta dúetta eins og Baldur og Konni ofl. Þær voru jafnframt meðal allra fyrstu barnastjarna Íslandssögunnar. Þær Soffía Árnadóttir og Sigríður Anna Þorgrímsdóttir voru ungar að árum þegar þær urðu stjörnur í íslenskri dægurlagamenningu. Við fundum viðtal við þær stöllur frá áttunda áratuginum og þá vorru þær orðnar ungar mæður og voru þarna að hittast í fyrsta skipti í 15 ár þar sem þær minntust þessara tíma. 

Valdimar Þór Svavarsson var svo hjá okkur eins og undanfarna fimmtudaga og við héldum áfram að ræða margbreytileika mannlegra samskipta með honum. Við tókum upp þráðinn frá því í síðustu viku þar sem Valdimar fór yfir mörk og markaleysi og það að setja mörk. Það er um nóg að ræða þegar kemur að því og mannlegum samskiptum. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Ég hlakka svo til / Lón (Gianni Bella, texti Jónas Friðrik Guðnason) 
Rudolph the Red-nosed Reindeer / Ella Fitzgerald (Johnny Marks) 
Órabelgur / Soffía og Anna Sigga (Árni Ísleifsson, texti Númi Þorbergsson) 
Komdu niður / Soffía og Anna Sigga (Jón Sigurðsson) 
Santa Claus is Coming to Town / Dolly Parton (Fred J. Coots &amp; Haven Gillespie)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 04 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104183013" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416072D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:15</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>445</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hörður Torfa og múrarnir falla, Uppskrift að jólum og La bohéme í Borgarleikhúsinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416071D0.mp3</link><description>Í bók sinni, Þegar múrar falla, fjallar Hörður Torfason um persónuleg og samfélagsleg mál, reynslu og átök hans við samfélagið síðastliðin 50 ár. Hann segir að hann hafi þurft að brjóta niður þá múra sem voru innra með honum til þess að geta tekist á við ytri múra. Það gerði hann með sýnileika og hugrekki. Hörður kom í þáttinn í dag og sagði okkur betur frá bókinni og innri og ytri múrum.  
 
Sigurður Þorri Gunnarsson fjölmiðlamaður og Jóhanna Vigdís Hjaltadóttir fréttakona verða saman með jólaþætti á aðventunni, Uppskrift að jólum. Markmiðið er að  hafa það huggulegt á aðventunni, elda mat, kynnast skemmtilegu fólki, og þau velta fyrir sér jólatónlist og kynna sniðugar jólahugmyndir. Fyrsti þátturinn er einmitt á á dagskrá annað kvöld. 

Á síðustu árum hefur Óður getið sér gott orð fyrir skemmtilegar sýningar þar sem ungt og hæfileikaríkt tónlistarfólk færir sígilda tónlist í nýjan búning. Óður hefur sýnt 57 sýningar af fjórum óperuuppfærslum frá stofnun árið 2021. La bohéme eftir Puccini er ein vinsælasta ópera allra tíma og birtist í þeirra flutningi fyrsta sinn á íslensku í nýrri þýðingu. Sagan segir frá ungum listamönnum í París á 19.öld þar sem heit ástríða þeirra fyrir lífinu glímir við kaldan raunveruleikann. Ragnar Pétur Jóhannsson og Níela Thibaud Girerd komu í þáttinn í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Sleðaferð / Skapti Ólafsson (Leroy Anderson, texti Jólakettir) 
Gjöfin / Hörður Torfason (Hörður Torfason) 
Jólakveðjur / Eyjólfur Kristjánsson (Þorgeir Ástvaldsson, texti Þorsteinn Eggertsson)
Hvít jól / Vilhjálmur og Ellý Vilhjálms (Irving Berlin, texti Stefán Jónsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 03 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103019415" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416071D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:39</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>444</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Vellíðan og velsæld á vinnustað, Berklar á Íslandi og Þorsteinn um sykursýki eitt</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416070D0.mp3</link><description>Vellíðan og velsæld á vinnustaðnum skiptir miklu máli. Við eyðum flest svo miklum tíma í vinnunni að það ætti að vera þess virði að vinna að því að líða vel í þeim aðstæðum. Þær Guðrún Jóhanna Guðmundsdóttir og Hildur Halldórsdóttir eru báðar sérfræðingar og ráðgjafar í mannauðsmálum og þær kenna einmitt þetta í fyrirtæki sínu Auki og þær eru líka með fjögur mismunandi námskeið á vegum Endurmenntunar HÍ sem tengjast mannauðsmálum þar sem þær meðal annars skoða faglega hegðun og samskipti á vinnustaðnum og erfið starfsmannamál. Við fengum þær til að fræða okkur meira um þetta í dag. 

Berklar eru einn lífshættulegasti smitsjúkdómur sem gengið hefur á land hér. Veikin lagðist einkum á ungt fólk og þá sérstaklega ungar konur. Upp úr 1950 fór að draga úr smitum og dauðsföllum af völdum veikinnar en dánartala berklasjúklinga á Íslandi var ein sú hæsta í Evrópu. Erla Dóris Halldórsdóttir sagnfræðingur og hjúkrunarfræðingur kom til okkar í dag en út er komin bókin Berklar á Íslandi sem hún skrifaði, full af fróðleik og frásögnum.

Svo var það Heilsuvaktin með Helgu Arnardóttur, hún hélt áfram umfjöllun sinni um sykursýki eitt og þá áskorun sem fylgir því að vera með sjúkdóminn. Þorsteinn Hálfdánarson er einn þeirra sem hefur glímt við sjúkdóminn en hann greindist við fimm ára aldur. Hann er 28 ára í dag og á rúmum tveimur áratugum hefur tækninni fleygt fram og tækjabúnaður verður sífellt handhægari og auðveldari í notkun við daglegar insúlíngjafir og blóðsykursmælingar. Hins vegar getur verið mikil áskorun að lifa með þessum sjúkdómi sem kallar á agaðan lífstíl. Öráreitið er daglegt brauð eins og pípandi tæki og óútskýrt blóðsykurfall í tíma og ótíma. Þorsteinn sagði Helgu frá því hvernig er að lifa með sykursýki eitt sem er ólæknandi, enn sem komið er, en hann bindur vonir við að það breytist í framtíðinni. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Það snjóar / Sigurður Guðmundsson og Memfismafían (Iller &amp; Norman, texti Bragi Valdimar Skúlason) 
Er líða fer að jólum / Raggi Bjarna (Gunnar Þórðarson, texti Ómar Ragnarsson) 
Jólaljósin / Borgardætur (erlent lag, texti Andrea Gylfadóttir) 
Jólasólin / Grétar Örvarsson og Páll Rósinkranz (Marks &amp; Marks, texti Kristján Hreinsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 02 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103148982" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416070D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:43</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>443</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ásgeir og heimstónlistardjassinn og Þorfinnur lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416369D0.mp3</link><description>Ásgeir Ásgeirsson tónlistarmaður gaf nýverið út þrefalda vínilplötu eftir 5 ár í vinnslu. Crossing Borders heitir platan og á hennir er frumsamin jazztónlist með heimstónlistaráhrifum, hljóðrituð af tónlistarmönnum búsettum á Íslandi, Indlandi, Jórdaníu og Íran. Ásgeir hefur farið í ferðir til þessara landa, sótt einkatíma á strengjahljóðfæri, farið á námskeið, spilað með þarlendum tónlistarmönnum og komið þar fram í fjölmiðlum. Ásgeir hefur miðlað áhrifum þessarar tónlistar undanfarin ár og við ræddum við hann í dag um þetta ferli og nýja þrefalda vínylinn, Crossing Borders.

Lesandi vikunnar í þetta sinn var Þorfinnur Skúlason íslenskufræðingur og vefstjóri. Hann sagði okkur frá því í dag hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Þetta eru bækurnar sem Þorfinnur hefur lesið undanfarið:
Eilífðarvetur e. Emil Hjörvar Petersen 
Grænmetisætan e. Han Kang 
Sjá dagar koma e. Einar Kárason
Innanríkið – Alexíus e. Bragi Ólafsson
Svo bætti hann við eftirfarandi bókum sem hafa haft sérstaklega mikil áhrif á hann í gegnum tíðina:
Öræfi e. Ófeig Sigurðsson
Glæsir e. Ármann Jakobsson
Skugga-Baldur e. Sjón
Ævisaga Gylfa Ægissonar e. Sólmund Hólm
Breytileg Átt e. Ása í bæ
Sofðu ást mín e. Andra Snæ Magnason
Tónlist í þættinum í dag: 

Allt í fína / Ragnar Bjarnason og Katrín Halldóra Karl Orgeltríó (Karl Olgeirsson) 
Cairo Vibe / Ásgeir Ásgeirsson (Ásgeir Ásgeirsson) 
Trip to India / Ásgeir Ásgeirsson (Ásgeir Ásgeirsson) 
Torfi á orfi / Snorri Helgason (Snorri Helgason)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 01 Dec 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98161058" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416369D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:07</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>442</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Gestur Einar föstudagsgestur og matarspjall að norðan</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415768D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í dag heitir einmitt Gestur, Gestur Einar Jónasson, útvarpsmaður og leikari. Hann vann í um tuttugu ár hjá RÚVAK á Akureyri, stjórnaði nokkrum af vinsælustu útvarpsþáttum Rásar 2 og var í fréttum og íþróttafréttum. Hann er einnig leikari, stóð á sviðinu hjá Leikfélagi Akureyrar í um tvo áratugi og lék í kvikmyndum, flestir muna eftir honum í hlutverki Georgs í Stellu í orlofi. Gestur Einar lærði líka að fljúga og var safnstjóri á Flugsafninu á Akureyri en nú er hann fluttur suður. Við fórum með honum aftur í tímanna, æskuárin á Akureyri, áhættuatriði í kvikmyndum sem enduðu misvel og margt fleira.

Svo var það matarpsjallið með Sigurlaugu Margréti. Guðrún og Sigurlaug voru báðar fyrir norðan og það hafði talsverð áhrif á matarspjall dagsins. Laufabrauð með kúmeni, gelgjufæði, Akureyringur, kók í bauk og fyrsti í aðventu komu við sögu. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Stella í orlofi / Diddú, Sigrún Hjálmtýsdóttir (Valgeir Guðjónsson) 
Án þín / Trúbrot (Holland, Holland &amp; Dozier, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Tiny Dancer / Elton John (Elton John, texti Bernie Taupin)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 28 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100785005" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415768D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>441</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sesselía, Ester og Nína fyrir norðan, íslensk máltækni og mörk og markaleysi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416367D0.mp3</link><description>Við fengum heimsókn frá þremur rithöfundum í hljóðver RÚV á Akureyri, ungar konur sem eiga það sameiginlegt að vera allar að gefa út sínar fyrstu bækur og þær hafa þann háttinn á að vera saman í því að kynna þær. Þær sögðu okkur frá ferlinu að skrifa bækurnar og lásu svo allar stutta kafla úr bókum sínum, þ.e. Sesselía Ólafs úr bók sinni Silfurberg, Ester Hilmarsdóttir úr bók sinni Sjáandi og Nína Ólafsdóttir úr bók sinni Þú sem ert á jörðu.  

Við töluðum svo við Irisi Eddu Nowenstein, lektor í íslenskri málfræði og máltækni við HÍ og talmeinafræðing við Landspítalann. Hún og samstarfsfólk hennar vinna í mörgu áhugaverðu, meðal annars með því að nýta nýjustu tækni sem við ætlum að fengum hana til að segja okkur frá í dag. Hvernig talgreiningarforrit nýtast, hvernig raddupptökur geta nýst til að skima eftir röskunum og sjúkdómum og meta ávinning meðferðar. Auk þess fræddi hún okkur um íslenskar tölvuraddir, risamállíkön og átak sem er framundan í að safna röddum til að nútímatæknin skilji betur íslensku og þar af leiðandi nýtist betur sem greiningartæki. 

Svo voru það Mannlegu samskiptin, Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi var aftur hjá okkur, eins og undanfarna fimmtudaga. Síðustu tvær vikurnar var það narsissisminn, nú ræddi hann um mörk og markaleysi. Hvað það er að setja sér mörk, innri og ytri mörk og ýmislegt fleira. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Á Akureyri / Óðinn Valdimarsson (Óðinn Valdimarsson) 
Út á stoppustöð / Stuðmenn (Jakob Frímann Magnússon) 
Orðin mín / Sigurður Guðmundsson og Memfismafían (Bragi Valdimar Skúlason) 
Handle With Care / Traveling Wilburys (Travelin Wilburys)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 27 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100485747" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416367D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:20</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>440</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þörungasmakk með Eydísi, Átak UN Women og jólahlaðborð á Króknum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415766D0.mp3</link><description>Hvernig má nýta betur matþörunga og aðra ofurfæðu fjörunnar? Flest þekkjum við söl og margir hafa bragðað þau en hvað annað úr fjörunni er hægt að nýta? Á morgun mun Eydís Mary Jónsdóttir, umhverfis- og auðlindafræðingur kynna ofurfæðuna sem finna má í fjöruborðinu og gefur gestum að smakka. Eydís kom í þáttinn í dag. 
 
UN Women á Íslandi standa fyrir árlegu 16 daga átaki gegn kynbundnu ofbeldi og í ár er athyglinni beint að stafrænu ofbeldi gegn konum og stúlkum. Fyrir milljónir kvenna og stúlkna hefur sítengdur stafrænn heimur orðið vettvangur ofbeldis, netáreitni, ofsóknum á netinu, misnotkun á persónulegum upplýsingum, dreifingu myndefnis án samþykkis, djúpfalsmynda og upplýsingaóreiðu. Stella Samúelsdóttir framkvæmdastýra UN Women á Íslandi kom í þáttinn og sagði frá átakinu. 
 
Það eru ekki allir sem eiga þess kost að komast á jólahlaðborð, hvað þá með allri fjölskyldunni. Jólahlaðborð Rótarýklúbbs Sauðárkróks verður haldið næsta laugardag og það er ókeypis fyrir þau sem mæta. Rótarýklúbbur Sauðárkróks er með mörg járn í eldinum en þetta er stærsta einstaka verkefni klúbbsins á hverju ári. Rótarýfélagar sjá um allan undirbúning og framkvæmd sem er býsna mikið verkefni. Við heyrðum í Ómari Braga Stefánssyni frá Rotaryklúbbi Sauðárkróks í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Í rökkurró / Helena Eyjólfsdóttir (Nevins, Nevins &amp; Dunn, texti Jón Sigurðsson) 
That’s What Friends Are For / Dionne Warwick &amp; Friends (Burt Bacharach, Carole Bayer Sager) 
Lítill drengur / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Magnús Kjartansson, texti Vilhjálmur Vilhjálmsson) 
Láttu mig gleyma / Stuðmenn (Egill Ólafsson, Þórður Árnason og Jakob Frímann Magnússon, texti Þórður Árnason)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 26 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102317244" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415766D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>439</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kanadískir hermenn í hernáminu, Léttsveitin þrítug og veðurspjall um sólgos og héluísingu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416065D0.mp3</link><description>Við töluðum í dag við Karen Lilju Loftsdóttur, doktorsnema í sagnfræði við Queen's háskólann í Ontario í Kanada. Doktorsverkefni hennar skoðar með menningarsögulegri nálgun kanadíska hermenn sem voru á Íslandi á hernámsárunum. Flestir vita að Bretar hernámu Ísland árið 1940 og svo Bandaríkjamenn frá 1941, en færri vita að um það bil 2500 hermenn frá Kanada hafi verið á Íslandi og sumir þeirra af íslenskum ættum. Við hringdum til Kanada og fengum Karen Lilju til að segja okkur aðeins frá þessu doktorsverkefni sínu.  
 
Kvennakórinn Léttsveit Reykjavíkur fagnar 30 ára afmæli í ár og á laugardaginn verða tvennir jólatónleikar í Langholtskirkju. Við litum á æfingu hjá sveitinni í gærkvöldi og hittum þar fyrir Guðný Helgadóttur og Steinunni Þórhallsdóttur og kórstjórann Gísla Magna og fengum að heyra eitt lag með kórnum og hljómsveit.  
 
Svo kom Einar Sveinbjörnsson til okkar í veðurspjallið. Í dag talaði hann aðeins um sérstaka gerð ísingar, héluísingu, en á annan tug umferðaróhappa um  helgina voru rakin til slíkrar ísingar. Svo talaði Einar um sólgos, kórónaskvettur og norðurljós og nýja bók Arndísar Þóarinsdóttur sem heitir einmitt Sólgos.

Tónlist í þættinum í dag: 
Lapis Lazuli / Helgi Björnsson (Helgi Björnsson og Guðmundur Óskar Guðmundsson) 
Baby Driver / Simon &amp; Garfunkel (Paul Simon)  
Er kemur þú til mín - Léttsveit Reykjavíkur (Enya, texti Auður Aðalsteinsdóttir) 
Þá kemur þú / Nýdönsk (Björn Jörundur Friðbjörnsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 25 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98177776" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416065D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:08</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>438</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sæunn Kjartansdóttir, greiðsluerfiðleikaráðgjöf og Vala Húnboga lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416064D0.mp3</link><description>Í síðustu viku fjallaði fréttaskýringaþátturinn Kveikur um málin sem komið hafa upp í leikskólanum Múlaborg, þar sem starfsmaður skólans hefur verið ákærður fyrir kynferðisbrot gegn barni. Í þættinum kom fram að meira en ári áður en það mál kom upp tilkynnti móðir annars barns á leikskólanum grunsemdir um að dóttir hennar hefði verið misnotuð kynferðislega. Henni finnst kerfið hafa brugðist. Sæunn Kjartansdóttir sálgreinir hefur mikla reynslu af þessum málaflokki og við fengum hana til að fara með okkur yfir áhrif og langtíma afleiðingar kynferðisofbeldis gegn ungum börnum. 

Vandalaust er ráðgjafastofa sem sérhæfir sig í greiðsluerfiðleikamálum með það að markmiði að koma fólki sem átt hefur í þessum vanda á réttan kjöl. Kristín Eir Helgadóttir ráðgjafi Vandalaust er viðskiptafræðingur og er á lokametrunum í markþjálfanámi. Hún hefur unnið í fjármálastofnunum í 15 ár með sérhæfingu í greiðslerfiðleikamálum m.a. síðustu tvö ár sem greiðsluerfiðleikaráðgjafi og verkefnastjóri hjá Hagsmunasamtökum heimilanna. 

Svo var það lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Valgerður Húnboga lögfræðingur, en hún heldur utan um tvo bókaklúbba á Akureyri. Við fengum að heyra hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Valgerður talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
El Descontento e. Beatriz Serrano
Poor e. Katriona O´Sullivan
Wedding People e. Alison Enspach
Hildar-bækurnar e. Sato Rämö
Anna í Grænuhlíð, Emma í Mánalundi e. L.M. Montgomery  
Ferðabækur George Orwell

Tónlist í þættinum í dag: 
Gamla húsið / Ellen Kristjánsdóttir (Þorgeir Ástvaldsson, Bjartmar Guðlaugsson) 
Fjaran / Brek (Jóhann Ingi Benediktsson, Harpa Þorvaldsdóttir, Guðmundur Atli Pétursson og Sigmar Þór Matthíasson) 
Þú ert / Sigríður Thorlacius og Sönghópurinn við Tjörnina (Tómas R. Einarsson, texti Sigurður Guðmundsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 24 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98430223" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416064D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:15</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>437</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Arnór Pálmi föstudagsgestur og vonir og væntingar í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416063D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Arnór Pálmi Arnarson leikstjóri. Hann byrjaði mjög ungur að leikstýra kvikmyndaefni, sjónvarpsþáttaraðirnar Hæ gosi, Ligeglad, Ráðherrann, áramótaskaupið og fleiri. Og svo nú, ný spennuþáttaröð, Heimaey, sem hóf göngu sína hjá Sjónvarpi Símans í gær. Við ferðuðumst um í tíma og rúmi með Arnóri Pálma og forvitnuðumst auðvitað um þessa nýju þætti sem gerast, eins og nafnið gefur til kynna, í Vestmannaeyjum, en reyndar líka í Portúgal. 

Svo var það matarspjallið með Sigurlaugu Margréti. Í dag ræddum við með henni um matsárni, vonir og væntingar, þegar kemur að því til dæmis að fara út að borða, í samanburði til dæmis við það að elda heima.  

Tónlist í þættinum i dag: 

Bella símamær / Björk Guðmundsdóttir og Tríó Guðmundar Ingólfssonar (Marc Fontenoy, texti Guðmundur Guðmundsson) 
Ég veit þú kemur / Ási í Bæ (Oddgeir Kristjánsson, texti Ási í Bæ)
Golden Slumbers / Carry that Weight  - The Beatles (Lennon &amp; McCartney)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 21 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99110661" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416063D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:37</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>436</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Krabbameinsfélagið Framför, kynbundinn tekjumunur lífeyris og narsisísk samskipti</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416062D0.mp3</link><description>Það er blár nóvember, þ.e.a.s. í þessum mánuði er vitundarvakning um blöðruhálskirtilskrabbamein hjá körlum. Við kynntum okkur helstu upplýsingar um það og krabbameinsfélagið Framför í þættinum í dag, en Guðmundur Páll Ásgeirsson formaður og Hólmfríður Sigurðardóttir varaformaður komu í þáttinn og sögðu okkur frá starfi félagsins, Makafélaginu Traustir makar og fleiru. 
 
Hvað tekur við þegar starfsævinni lýkur og eftirlaunaaldri er náð? Tekjumunur milli kvenna og karla helst ævina á enda og konur fá ekki bara lægri laun en karlar á vinnumarkaði heldur einnig lægri lífeyri. Á málstofu fyrr í morgun fóru sérfræðingar yfir tölulegar upplýsingar um stöðu kynjanna, þar var fjallað um lífeyriskerfið út frá jafnréttissjónarmiðum og velt upp möguleikum til að jafna leikinn. Steinunn Bragadóttir, hagfræðingur hjá ASÍ, kom í þáttinn og sagði okkur frá erindi sem hún hélt á málstofunni þar sem teknar voru saman tölur um tekjur kvenna og karla á ellilífeyrisaldri. Hrafn Úlfarsson, sérfræðingur frá Lífeyrissjóði verzlunarmanna, kom með Steinunni í þáttinn og fór yfir mun á lífeyrisgreiðslum til karla og kvenna hjá sjóðnum, hver þróunin hefur verið og framtíðarhorfur.

Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi var svo hjá okkur í dag eins og undanfarna fimmtudaga og hélt áfram að fræða okkur um mannleg samskipti. Í síðustu viku töluðum við um narsissisma og við héldum því áfram í dag, meðal annars hvað er hægt að gera þegar kemur að samskiptum við narsissíska einstaklinga. 

Tónlist í þættinum i dag: 
Eingetið ljóð / Bjartmar Guðlaugsson (Bjartmar Guðlaugsson) 
I Would Run Away With You / Bambaló (Kristjana Stefánsdóttir) 
Landleguvalsinn / Haukur Morthens (Jónatan Ólafsson, texti Númi Þorbergsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 20 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99967477" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416062D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:03</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>435</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Töfragleraugun í Hrafnistu, Jóðlageitin 2025 og saumað í Textílmiðstöð</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416061D0.mp3</link><description>Svavar Jónatansson vinnur við prufuverkefni hjá Hrafnistu þar sem hann hefur nýtt sér tækni sýndarveruleika til þess að færa heimilisfólkinu á Hrafnistu í aðstæður sem þau ættu annars erfitt með að komast í. Hann sem sagt fer með 360° myndavél á kóræfingu og svo getur heimilisfólk sett á sig sérstök sýndarveruleikagleraugu, eða töfragleraugu eins og hann kallar þau, og þá eru þau nánast komin á staðinn og geta jafnvel sungið með í kórnum. Möguleikarnir eru óendanlegir í því hvernig hægt er að nýta þessa tækni og Svavar útskýrði betur fyrir okkur hvernig þetta gengur fyrir sig.  
 
Að jóðla er ákveðin söngkúnst og ekki á allra færi en nú stendur til að halda jóðlkeppni, nánar tiltekið í desember, Jóðlageitina 2025. Bragi Þór Valsson tónlistarmaður kom í þáttinn og sagði okkur frá jóðli og keppninni í dag. 

Svo fræddumst við um Textílmiðstöð Íslands á Blönduósi, en þar verður viðburður í dag sem kallast Saman við sitjum og saumum inni í stóru húsi. Þar munu fatahönnunarnemendur í Listaháskólanum bjóða til vinnustofu og sýna áhugaverð dæmi og aðstoða þáttakendur við að breyta, bæta og jafnvel skapa nýja flíkur úr gömlum. Elsa Arnardóttir forstöðumaður Textílmiðstöðvar sagði okkur betur frá þessu í þættinum í dag. 

Tónlist í þættinum i dag: 
Lítið og væmið / Valdimar (Valdimar Guðmundsson) 
Hærra minn guð / Kór Lindarkirkju (Lowell Mason, texti Matthías Jochumsson)
Yodel-blús / Smaladrengirnir (Bragi Þór Valsson)
Reiðlag / Þuríður Sigurðardóttir (S. Bogus, texti Jónas Friðrik Guðnason) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 19 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99594658" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416061D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:52</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>434</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Að seinka klukkunni eða ekki, Barnaþing og sykursýki eitt á Heilsuvaktinni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416360D0.mp3</link><description>Doktor Erla Björnsdóttir er stofnandi og framkvæmdastjóri Betri svefns. Í doktorsnámi sínu rannsakaði Erla svefnleysi, andlega líðan og lífsgæði hjá sjúklingum með kæfisvefn. Erla hefur haldið fjölda fyrlestra og námskeiða um svefn og svefnvenjur og stendur  nú fyrir undirskriftum um að leiðrétta klukkuna á Íslandi. Leiðrétting á klukkunni felur í sér að seinka klukkunni um eina klukkustund, og halda þeim tíma allt árið. Erla segir að  Ísland fylgi tímabelti sem samræmist illa sólarhæð og náttúrulegum sólargangi að staðarklukka okkar sé ekki rétt stillt miðað við legu landsins, og þetta misræmi hefur verið viðvarandi frá árinu 1968 þegar ákveðið var að festa landið á miðtíma (UTC) allt árið. 

Umboðsmaður barna heldur barnaþing í fjórða sinn á fimmtudag og föstudag. Um 130 börn eru skráð á þingið, þau eru á aldrinum 11-15 ára og voru valin með slembiúrtaki úr Þjóðskrá. Markmið barnaþings er að efla lýðræðislega þátttöku barna og virkja þau í umræðu um málefni sem snerta þau. Agla Björk Kristjánsdóttir og Stef Jón Aðalsteins komu í þáttinn í dag en þau voru á síðasta barnaþingi og eru í ráðgjafahóp fyrir þingið í ár. Með þeim kom Salvör Nordal Umboðsmaður barna. 

Svo var það heilsuvaktin með Helgu Arnardóttur. Í dag fræddumst við um sjúkdóminn sykursýki eitt sem minna er talað um í samanburði við sykursýki tvö sem er áunnin og hefur færst í aukana vegna heilsu- og lífsstílsbreytinga fólks undanfarin ár. Sykursýki eitt er hins vegar mjög íþyngjandi ólæknanlegur sjálfsofnæmissjúkdómur. Helga ræddi við Arndísi Finnu Ólafsdóttur sykursýkishjúkrunarfræðing á göngudeild innkirtla og gigtarsjúkdóma á Landspítalanum um byltingingarkennda tækni úr sprautum í sjálfvirkar insúlíndælur, blóðsykursnema og annan búnað sem hafa aukið lífsgæði fólks með sykursýki eitt en hún ræðir einnig um svokallaða sykursýkiskulnun sem er þekkt orð í sykursýkisheiminum. Arndís á líka tvö börn sem bæði greindust með sykursýki eitt við fjögurra ára aldur en hún hefur alltaf hvatt börnin sín að láta sjúkdóminn ekki stoppa sig.    

Tónlist í þættinum i dag: 
Draumaprinsinn / GÓSS (Magnús Eiríksson)  
Svefninn laðar / Nýdönsk (Jón Ólafsson, texti Daníel Ágúst Haraldsson og Björn Jörundur Friðbjörnsson) 
All I Have To Do Is Dream / Everly Brothers (Boudleaux Bryant) 
Óli lokbrá / Björgvin Halldórsson og Sigrún Hjálmtýsdóttir (Carl Billich, texti Jakob V. Hafstein)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 18 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105635840" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416360D0.mp3"/><itunes:duration>0:55:01</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>433</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þóra, Eyrún, Lubbi og málbeinið, Karl Ágúst og minningar og Guðrún lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416359D0.mp3</link><description>Lubbi finnur málbein er bók eftir Eyrúnu Ísfold Gísladóttur og Þóru Másdóttur og kom út árið 2009 og var valin besta fræðibókin fyrir börn árið 2010. Vinsældir Lubba hafa vaxið jafnt og þétt síðan og efnið verið mikið notað við kennslu á fyrstu stigum grunnskólans. Bókin er hugsuð til málörvunar og hljóðanáms fyrir börn á aldrinum tveggja til sjö ára, höfundar hennar Þóra og Eyrún Ísfold eru talmeinafræðingar og hafa áralanga reynslu af talþjálfun barna. Þær komu í spjall í þáttinn í dag.

Karl Ágúst Úlfsson leikari, leikstjóri og rithöfundur er nýbúin að senda frá sér bókina Fífl sem ég var, sem fjallar um baráttu hans við heilann og taugakerfið, en eins og hann segir aðallega samt um minningar sem hann segist hafa dregið til sín til að lappa uppá stórskert minnið. Karl Ágúst kom í þáttinn í dag. 

Lesandi vikunnar í þetta sinn var svo Guðrún Ingólfsdóttir bókmenntafræðingur. Hún sagði okkur frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Guðrún talaði um eftirafarndi bækur og höfunda:
Tímaskjól e. Georgi Gospodinov
Móðurást e. Kristínu Ómarsdóttur

Tónlist í þættinum i dag: 
Þú ert / Helgi Pétursson (Þórarinn Guðmundsson, texti Guðmundur Björnsson) 
Megi dagur hver fegurð þér færa / Ragnar Bjarnason (Wile &amp; Green, texti Jóhanna G. Erlingsson) 
Ást og yndi / Erla Stefánsdóttir (Ingvi Þór Kormáksson, texti Ingvi Þór og JJ Soul)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 17 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100079490" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416359D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:07</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>432</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Emilíana Torrini föstudagsgestur og jólasalöt og marineringar í mataraspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415758D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var söngkonan Emilíana Torrini. Hún vakt ung mikla athygli þegar hún kom syngjandi fram á sjónvarsviðið. Svo flutti hún til Englands og bjó þar í nærri tvo áratugi en er nú aftur flutt heim til Íslands. Hún hefur gert það mjög gott í tónlistinni og nú það nýjasta er plata og kvikmynd sem komu upp úr innblæstri sem hún varð fyrir eftir að hafa lesið fulla ferðatösku af sendibréfum sem móðir vinkonu hennar hafði átt. Platan heitir Miss Flower og bíómyndin heitir The Extraordinary Miss Flower. Í myndinni flytur Emilíana tónlistina af plötunni ásamt hópi tónlistarmanna, þar á meðal Lovísu Sigrúnardóttur eða Lay Low, á meðan þekktir leikarar og tónlistarfólk lesa upp úr bréfunum. Emilíana sagði okkur þessa áhugaverðu sögu frú Flower í þættinum í dag og við fórum með henni út og suður í tíma og rúmi. 

Í matarspjallinu með Sigurlaugu Margréti töluðum við meðal annars um marineringar fyrir fisk og kjöt og jólasalat.  

Tónlist í þættinum i dag: 
Patience / Ólöf Arnalds (Ólöf Arnalds) 
Miss Flower / Emilíana Torrini (Emilíana Torrini og Simon Byrt) 
Vertu Úlfur / Emilían Torrini (Emilíana Torrini og Marketa Irglova)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 14 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102135849" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415758D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>431</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Nýtt meðferðarúrræði fyrir kvíðaraskanir, Brauðtertudagurinn og narsissismi í mannlegum samskiptum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416057D0.mp3</link><description>FLIKK er nýtt meðferðarúrræði fyrir börn með kvíðaraskanir og foreldra þeirra. Úrræðinu er ætlað að veita börnum aðstoð mun fyrr en ella, stytta biðtíma og sömuleiðis minnka kostnað fyrir heilbrigðiskerfið. Um er að ræða internetmeðferð fyrir foreldra barna með kvíðaraskanir. Meðferðin byggir á hugrænni atferlismeðferð (HAM) þar sem foreldrar fá aðstoð frá sálfræðingi í gegnum meðferðina með það að markmiði að þeir læri aðferðir HAM til að hjálpa börnum sínum að ná tökum á kvíðavanda. Brynjar Halldórsson, dósent við sálfræðideild HR og Anna Sigríður Islind, prófessor við tölvunarfræðideild HR, komu í þáttinn og sögðu frá. 
 
Við erum nýbúin að fagna degi kleinunnar en í dag er komið að degi brauðtertunnar. Brauðtertan heldur velli og hefur eiginlega verið á uppleið síðasta áratuginn. Friðrik V Hraunfjörð, eða Friðrik fimmti, eins og hann er oft kallaður, kom í þáttinn í dag og með honum kom Erla Hlynsdóttir frá Brauðtertufélaginu Erlu og Erlu, sem er félag áhugafólks um brauðtertur á Facebook. 
 
Valdimar Þór Svavarsson hélt í dag áfram að fara með okkur yfir mannleg samskipti sem geta verið svo flókin. Undanfarna fimmtudaga hefur hann til dæmis frætt okkur um hlutverkin sem fjölskyldumeðlimir falla gjarnan í, samskiptin í ástarsamböndum, af hverju eru sum sambönd langlíf en önnur ekki og margt margt fleira. Í dag fór hann með okkur yfir í narsissisma og níu leiðir til að greina narsissisma. 

Tónlist í þættinum í dag:  

Staldraðu við / Stuðmenn (Egill Ólafsson og Valgeir Guðjónsson) 
Hann gat ekki setið kyrr / Rakel Sif Sigurðardóttir(Karl Olgeirsson og Karl Frid, texti Olgeir Kristjónsson) 
Sykur rjómi / Baggalútur(Bragi Valdimar Skúlason, texti Káinn)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 13 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99837910" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416057D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:59</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>430</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Jafningjastarf í geðheilbrigðismálum, styrktarsjóður geðheilbrigðis og Gló stuðningsfélag</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416056D0.mp3</link><description>Jafningjastuðningur innan geðheilbrigðiskerfisins hefur færst í aukana og nú starfa jafningjar á mörgum stofnunum og deildum fyrir fólk í geðrænni krísu.  Í september útskrifuðust 15 nemendur búsettir á Íslandi úr námi við Yale, alþjóðlegu leiðtogaþjálfunarnámi sem boðið er upp á af Bata- og lýðheilsudeild háskólans. Þessir nemendur luku gagnvirku og þverfaglegu fjarnámi sem Yale prófessorar og leiðbeinendur á Íslandi stóðu að. Námið var upphaflega hannað af einstaklingum með reynslu af geðheilbrigðisþjónustunni og erfiðleikum í daglegu lífi. Fyrir þremur árum hóf Traustur kjarni, sem eru félagasamtök, námskeið hér á landi sem undirbúning til að verða jafningjastarfsmaður. Námskeiðin eru byggð á sömu forsendum og Yale námið. Elín Ebba Ásmundsdóttir hjá Hlutverkasetri kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá mikilvægi jafningastarfs. 

Styrktarsjóður geðheilbrigðis úthlutaði í vikunni í fimmta sinn samtals tuttugu og fimm og hálfri milljón til nítján verkefna. Tilgangur sjóðsins er að stuðla að framförum í geðheilbrigðismálum með því að veita styrki til verkefna sem geta bætt geðheilbrigði íbúa landsins og/eða skilning þar á. Sérstök áhersla var lögð á geðheilbrigði barna og ungmenna þetta árið. Grímur Atlason framkvæmdastjóri Geðhjálpar kom til okkar í dag og sagði okkur frá því hvaða verkefni fengu styrki og hvað þau standa fyrir. 
 
Í apríl síðastliðnum kom Bergljót Borg framkvæmdastjóri Styrktarfélags lamaðra og fatlaðra til okkar því félagið var að kalla eftir hugmyndum um nýtt nafn og merki, sem næðu betur utan um núverandi starfsemi og gildi félagsins. Nafnið er fundið, Gló stuðningsfélag, og Bergljót sagði okkur í dag frá nýja nafninu, nýja merkinu og starfseminni. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Brúnaljósin brúnu / Páll Óskar Hjálmtýsson (Jenni Jóns) 
Stjörnur stara / Rebekka Blöndal (Ásgeir Jón Ásgeirsson, texti Rebekka Blöndal) 
Streets of Philadelphia / Bruce Springsteen (Bruce Springsteen) 
Bopp og bí / Tómas R. Einarsson (Tómas R. Einarsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 12 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102626533" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416056D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:27</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>429</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kóresk kvikmyndahátíð, Stefán Atli kennir gervigreind og veðurspjallið með Einari</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416055D0.mp3</link><description>Við fræddumst um kóreska menningu í þættinum í dag, en fyrsta kóreska kvikmyndahátíðin á Íslandi hefst á fimmtudaginn í Bíó Paradís og stendur yfir fram á sunnudag. Kóreskt kvikmyndaefni hefur vakið verðskuldaða athygli undanfarin ár, kvikmyndin Parasite var valin besta kvikmyndin á óskarsverðlaunahátíðinni 2020, sjónvarpsþættirnir Squid Game slógu í gegn út um allan heim og svo er það auðvitað K-pop tónlistin sem er gríðarlega vinsæl. Mæðgurnar, Milan Chang og Rán Chang Hlésdóttir komu í þáttinn og sögðu okkur betur frá hátíðinni og kóreskri menningu í dag. 
 
Eitt af aðalorðum þessa árs er svo sannarlega orðið gervigreind. Stefán Atli Rúnarsson viðskiptafræðingur, hefur haldið fjölmörg námskeið um helstu möguleika gervigreindar og t.d. ChatGPT þar sem hann meðal annars fer yfir ýmis atriði sem geta til dæmis hjálpað til við að spara tíma í daglegu lífi. Stefán Atli er viðskiptafræðingur að mennt, sérfræðingur í markaðsmálum og mikill áhugamaður um gervigreind og hefur haldið námskeið í gervigreind fyrir hátt í 1600 manns. 

Svo var það veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni. Einar sagði okkur frá rannsóknaráðstefnu Vegagerðarinnar, þar kom tvennt fram sem tengist loftslagsbreytingum. Annars vegar áhrif loftslags á Vegakerfið heilt yfir og hins vegar um nokkuð nýjan veruleika sumarblæðinga á vegum. Svo fór Einar með okkur yfir veðurhorfurnar fram undan, en merkileg fyrirstöðuhæð er að byggjast upp. Svo Einar að lokum yfir glænýja desemberspá frá Evrópsku reiknimiðstöðinni. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Síðasta sjóferðin / Brimkló (Steve Goodman, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Moist / PPCX (Chiwon Lee, Jihan Jeon &amp; Kiik) 
Heima / Haukur Morthens (Oddgeir Kristjánsson, texti Ási í Bæ) 
Angelía / Vilhjálmur Vilhjálmsson (W. Meisel, texti Theódór Einarsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 11 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103762547" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416055D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:02</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>428</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Síungir karlmenn, Kleinudagurinn og Eiríkur Jónsson lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416054D0.mp3</link><description>Út er komin bókin Síungir karlmenn - Innblástur, innsæi og ráð. Bókin hefur að geyma 45 hugleiðingar og hvatningu fyrir fólk af öllum kynjum að fara úr viðjum vanans, og brjóta upp eldri viðmið samfélagsins. kynjum. Með bókinni vilja höfundar ögra vanabundnum viðmiðum, ýta við hugsun og opna dyr að nýjum viðhorfum og möguleikum. Karl G Friðriksson og Sævar Kristinsson höfundar bókarinnar komu í þáttinn í dag. 

Það er ekki víst að allir hafi vitað það en í dag, 10.nóvember, er Kleinudagurinn. Bollurnar eiga sinn dag, saltkjöt og baunir sinn dag, skatan, súkkulaðieggin og svo framvegis. Nú vilja Vinir kleinunnar, eins og þau kalla sig, halda kleinudaginn í fimmta sinn og heiðra kleinuna. Við heyrðum í Nikulási Ágústssyni frá Bakabaka, sem er einn vina kleinunnar, og hann sagði okkur betur frá deginum og kleinum. 

Lesandi vikunnar í þetta sinn var Eiríkur Jónsson lagaprófessor og landsréttardómari. Við fengum hann til að segja okkur hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Eiríkur talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Michael J. Klarman: The Framers´ Coup - The Making of the United States Constitution. 
Viðar Már Matthíasson: Endurheimt verðmæta við gjaldþrot.
Arnaldur Indriðason: Tál.
Kristín Steinsdóttir: Engill í Vesturbænum.
Hallgrímur Helgason: Sextíu kíló af kjaftshöggum. 
Iðunn Steinsdóttir og Sigríður Víðis Jónsdóttir.

Tónlist í þættinum í dag: 
Daglega fer mér fram / Mannakorn (Magnús Eiríksson) 
Across the Universe / The Beatles (Lennon &amp; McCartney) 
Mangó fyrir tíu flær / Salsakommúnan (Baldvin Snær Hlynsson og Símon Karl Sigurðarson) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 10 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103529325" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416054D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:55</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>427</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þorsteinn J. föstudagsgestur og nostalgískt matarpsjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416353D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn er fjölmiðlamaðurinn Þorsteinn J. Vilhjálmsson. Hann hefur unnið við fjölmiðla frá unglingsaldri, hér á RÚV, á Bylgjunni, Stöð 2 og víðar. Hann rekur eigið framleiðslufyrirtæki og hefur framleitt meðal annars fjölda heimildamynda og sjónvarpsþátta. Nú síðast opnaði hann fjölmiðilinn TV1 Magazin, sem hann segir ekki vera eins manns fjölmiðil. Við fengum Þorstein til að segja okkur betur frá þessum nýja fjölmiðli og ferðuðumst í tíma og rúmi með honum. 

Svo kom Sigurlaug Margrét til okkar í matarspjallið. Í dag ræddum við mat sem við mögulega borðum þegar okkur líður illa, og þá líka þegar okkur líður vel. Og svo líka mat sem gefur okkur góðar minningar, notsalgískan mat. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Gegnum holt og hæðir / Þursaflokkurinn (Egill Ólafsson, texti Þórarinn Eldjárn) 
Who Knows Where the Time Goes / Fairport Convention (Sandy Denny) 
Hvernig ertu? / Úlfur Úlfur og Barði Jóhannsson (Barði Jóhannsson, Helgi Sæmundur Guðmundsson og Arnar Freyr Frostason)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 07 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101532316" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416353D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:52</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>426</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Að nýta Lego kubba til lausna, Sara Rós og ADHD fræðsla og viðvörunarbjöllur í samböndum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415752D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um Lego Serious Play, sem er aðferð fyrir stjórnendur og fyrirtæki til að finna lausnir við áskorunum með hjálp Lego kubba. Steinunn Ragnarsdóttir stjórnunarráðgjafi lærði þessa aðferð í Danmörku og hún sagði okkur betur frá henni í þættinum.  
 
Hvatningarverðlaun ADHD samtakanna 2025 hlaut Sara Rós Kristinsdóttir ráðgjafi fyrir ómetanlegt framlag til fræðslu og valdeflingu fólks með ADHD og aðstandendur þeirra. Sara Rós hefur á undanförnum árum verið áberandi í fræðslu ásamt því að vera talskona taugafjölbreytileika. Sjálf greindist hún á fullorðinsárum, sem hefur veitt henni dýpri innsýn og tækifæri til að mæta öðrum af skilningi. Hún nýtir bæði fagþekkingu og eigin reynslu til að brúa bil milli kerfa, fjölskyldna og einstaklinga með valdeflandi nálgun, aðgengi og mannúðlegar lausnir að leiðarljósi. Sara Rós kom í þáttinn í dag.

Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa. Í síðustu viku var hann að segja okkur frá langlífum samböndum, hvað þarf til að samband verði langlíft og í dag hélt hann áfram að fara yfir viðvörunarbjöllur, þ.e. það sem getur ógnað langlífi sambandsins og hvernig er hægt að leysa úr því. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Aftur heim til þín / Eyþór Ingi og Lay Low (Baldur Hjörleifsson og Jónína Guðrún Eysteinsdóttir) 
Ennþá man ég hvar / GÓSS (Kai Normann Andersen, texti Bjarni Guðmundsson) 
Í rauðum loga / Þorgerður Ása Aðalsteinsdóttir (Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson) 
Working in the Coal Mine / Lee Dorsey (Allen Toussaint)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 06 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100511660" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415752D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>425</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Tolli og Batahús, barnabók um alzheimer og gamansýningin Lífið í Japan</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416351D0.mp3</link><description>Við kynntum okkur starfsemi Batahúss í þættinum í dag. Batahús var stofnað árið 2021 og veitir húsnæði, jafningjastuðning og einstaklingsmiðaða þjónustu fyrir fólk sem hefur lokið fangelsisvist og er að stíga fyrstu skrefin til baka í samfélagið. Tolli Morthens, formaður stjórnar Bata, kom í viðtal og sagði okkur betur frá tilurð Batahúss, starfseminni og hugmyndafræðinni. 

Svo fræddumst við um bókina Amma nammigrís, en í henni eru skemmtilegar og fyndnar sögur af ömmu, byggðar á sönnum atburðum, sagðar frá sjónarhorni barnabarns. Auk þess útskýrir bókin alzheimer sjúkdóminn á einfaldan hátt og hjálpar börnum að skilja hvað það þýðir þegar ástvinur byrjar að gleyma. Gunnhildur Stella Pálmarsdóttir fjölskyldufræðingur er höfundur bókarinnar og hún sagði okkur betur frá henni í dag. 

 Svo var það gamansýningin Lífið í Japan, sem frumsýnd verður í Hannesarholti í næstu viku. Þar fer Stefán Þór Þorgeirsson yfir sína reynslu af því að búa í Japan, en sagan byggir á raunverulegri reynslu Stefáns frá dvöl hans í Japan, í gegnum grín, tónlist og dans. Stefán Þór sagði okkur betur frá sinni reynslu og Japan hér í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Inn um gluggann / Moses Hightower (Moses Hightower, texti Andri Ólafsson og Steingrímur Karl Teague) 
Þú átt mig ein / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Magnús Þór Sigmundsson, texti Vilhjálmur Vilhjálmsson) 
Sukiyaki (Ue o muite aruko) / Kyu Sakamoto (Nakamura Hachidai &amp; Rokusuke Ei) 
Kæra sána / Faðir Stefán (Stefán Þór Þorgeirsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 05 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102440124" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416351D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:21</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>424</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hatursorðæða um hinsegin málefni, pörupiltar með fræðslu í fyrirtækjum og Hrund og Innsæi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415750D0.mp3</link><description>Í lok síðustu viku voru kynntar niðurstöður rannsóknar sem bar nafnið Öruggarin hinsegin borgir, sem unnin er af Nordic Safe Cities fyrir Reykjavíkurborg. Þar kemur fram að ein af hverjum tíu athugasemdum um hinsegin málefni á samfélagsmiðlum inniheldur hatursorðræðu. Þar sést allt frá niðrandi athugasemdum til hótana og neteineltis sem getur valdið fólki vanlíðan, dregið fram skaðlegar staðalímyndir og alið á rangfærslum um hinsegin fólk. Reyn Alpha Magnúsdóttir forseti Trans Ísland kom í þáttinn í dag og sagði okkur betur frá þessari rannsókn og fór með okkur yfir upplifun sína og fólks í félaginu Trans Ísland. 

Við fræddumst svo um nýtt uppistand Pörupilta um EKKO málin; Einelti, kynferðislegt áreiti, kynbundið áreiti og ofbeldi. Pörupiltar eru leikkonurnar Alexía Björg Jóhannesdóttir og Sólveig Guðmundsdóttir. Í uppástandinu fara þær í fyrirtæki og nálgast þessi erfiðu og vandmeðförnu málefni á gamansaman hátt. Uppistandið er hugsað sem tækifæri til að fræða starfsfólk fyrirtækja um EKKO málin í gegnum húmor. Áður hafa Pörupiltar gert Kynfræðslu Pörupilta sem sýnd var fyrir alla 10. bekkinga sjö ár í röð. Sólveig Guðmundsdóttir, leikkona og pörupiltur kom í þáttinn í dag.
 
Á Heilsuvaktinni ræddi Helga Arnardóttir við Hrund Gunnsteinsdóttur, sem hefur verið sendiherra innsæis um árabil eða allt frá því heimildamynd hennar INNSÆI var birt á Netflix árið 2016 og var sýnd um allan heim. Fyrir nokkru sagði hún upp fastri vinnu sinni og seldi einbýlishús sitt, flutti til Berlínar og skrifaði bókina Innsæi sem hefur komið út á mörgum tungumálum og fengið góðar viðtökur. Hrund er einnig leiðtogaþjálfi og stendur nú fyrir námskeiðum þar sem hún kennir fólki að þekkja innsæið sitt og fylgja því í leik og starfi.

Tónlist í þættinum í dag: 
Við viljum lifa / Ríó Tríó (L. Alberto, texti Helgi Pétursson) 
Clair / Gilbert O’ Sullivan (Gilbert O’ Sullivan)  
Way home / Blood Harmony (Örn Eldjárn)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 04 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101348414" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415750D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>423</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Katla smörrebrauðsjómfrú, örmagna heilbrigðisstarfsfólk og Þór lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416049D0.mp3</link><description>Katla Gunnarsdóttir er það sem kallað er smörrebrauðsjómfrú að mennt. Frá því hún lauk sveinsprófi hefur hún starfað á frokostveitingastaðnum Tívolíhallen í eigu smörrebrauðsjómfrúnnar Helle Vogt, en hún rekur eldhúsið uppá gamla mátann með klassísku smörrebrauði og dönskum réttum. Katla er þessa dagana með annan fótinn á landinu en hún er meðal annars að bíða eftir leyfi frá Reykjavíkurborg í samstarfi við veitingastaðinn Hosiló um að opna klassískan Smörrebrauðsstað í Safnahúsinu á Hverfisgötunni. Katla sinnir líka meistaraverkefni frá DTU í Kaupmannahöfn en þar kemur síld við sögu. Við spjölluðum við Kötlu í þættinum. 

Miðstöð símenntunar á Suðurnesjum heldur reglulega námskeið fyrir sjúkraliða og annað fagfólk í heilbrigðisgeiranum, en í lok þeirra spyrja þau þáttakendur hvaða námskeið þau myndu vilja að MSS stæði fyrir næstu önn. Óskanámskeið talsvert margra var námskeiðið „Örmagna heilbrigðisstarfsfólk“. Og það er skemmst frá því að segja að námskeiðið hefur verið sett á um miðjan nóvember og Ragnheiður Guðfinna Guðnadóttir, leiðbeinandi á námskeiðinu, var hjá okkur í dag og sagði frá námskeiðinu og örmagna heilbrigðisstarfsfólki. 
 
Lesandi vikunnar í þetta sinn var Þór Tulinius, leikari, leikstjóri, leikskáld, leiðsögumaður og nú rithöfundur. Við fengum hann til að segja okkur frá nýrri skáldsögu sinni, Sálnasafnarinn, og svo auðvitað því sem hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Þór talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Ilmurinn eftir Patrick Suskind
Jötunsteinn e. Andra Snær Magnússon
Bók vikunnar e. Snæbjörn Arngrímsson
Í skugga trjánna e. Guðrúnu Evu Mínervudóttur
Samuel Beckett og Harold Pinter

Tónlist í þættinum í dag: 

Sjóddu frekar egg / Bogomil Font (Bragi Valdimar Skúlason) 
Begin the Beguin / Ella Fitzgerald (Cole Porter) 
The Sun Ain’t Gonna Shine Anymore / The Walker Brothers (Bob Crewe &amp; Bob Gaudio) 
I'll Come Running Back to You / Sam Cooke (Sam Cooke)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 03 Nov 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98525518" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416049D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:18</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>422</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Margrét Ákadóttir föstudagsgestur og smákökur og paté í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416048D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Margrét Ákadóttir leikkona, listmeðferðarfræðingur og kennari. Við fórum með henni aftur í tímann á og í gegnum lífið og ferilinn til dagsins í dag. En Margrét leikur eitt aðalhlutverkið í nýrri íslenskri kvikmynd, Víkin, sem var frumsýnd í kvikmyndahúsum í gær. Spennumynd sem gerist á einum afskekktasta stað á landinu. Margrét sagði okkur betur frá myndinni og sjálfri sér í þættinum í dag. 

Svo var auðvitað matarspjallið með Sigurlaugu Margréti. Það er 1. nóvember á morgun og það er heilmikil vetrarstemmning í loftinu, myrkrið, snjórinn, óveður og ófærð minna okkur á að það er komin vetur og hverri árstíð fylgir ákveðin stemmning og breyting. Matarsmekkur okkar breytist, þyngist aðeins, sumir nota þá meira smjör og meiri rjóma. Smákökur og paté komu við sögu í matarspjalli dagsins. 

Tónlist í þættinum: 

Ég fer í nótt / Helgi Björnsson (erlent lag, texti Ómar Ragnarsson) 
People Have The Power / Patti Smith &amp; Choir! Choir! Choir! (F. Smith &amp; Patti Smith) 
Both Sides Now / Joni Mitchell (Joni Mitchell)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 31 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102616502" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416048D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:26</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>421</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ofbeldi gegn eldri borgurum, rannsóknir á barnamat og mannleg samskipti með Valdimari</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416047D0.mp3</link><description>Við fræddumst um ofbeldi gegn eldri borgurum í dag í kjölfar málþings sem Landsamband eldri borgara stóð fyrir um hvernig hægt er að tryggja öryggi eldri borgara og þar sem varpað var ljósi á algengi ofbeldis gegn eldri borgurum á Íslandi. Þeir Björn Snæbjörnsson og Sigurður Ágúst Sigurðsson skrifuðu grein á visir.is þar sem þeir fóru yfir það sem kom fram á þinginu og þeir komu einmitt til okkar í dag og sögðu okkur frá því.  
 
Í nýjasta tölublaði af Neytendablaðinu er sjónum beint að yngstu neytendunum. Eðli máls samkvæmt njóta börn og unglingar meiri neytendaverndar en þau sem eldri eru en því miður er þó víða pottur brotinn. Systursamtök Neytendasamtakanna í Noregi og Bretlandi birtu nýlega rannsóknir sem sýna að barnamatur í verslunum er ekki alltaf eins hollur og fólk heldur og þetta kemur mörgum foreldrum í opna skjöldu því þeir treysta því að strangar reglur gildi um barnamat. Maukaður matur í skvísum telur nú um þriðjung alls barnamatar í verslunum og fingramatur, sem svo er kallaður, nýtur einnig vaxandi vinsælda. Sérfræðingar í næringu ungbarna, erlendis sem hérlendis, hafa áhyggjur af þróuninni, Brynhildur Pétursdóttir er ritstjóri Neytendablaðsins og hún sagði okkur betur frá þessum rannsóknum á barnamat í þættinum í dag. 

Valdimar Svavarsson ráðgjafi kom til okkar í dag og við héldum áfram að tala um mannlegi samskipti. Valdimar tók upp þráðinn þar sem hann endaði síðasta fimmtudag, með ástarsambönd, mismunandi þarfir og væntingar og hlutverk sem við göngum í í samböndum. Hann fór svo yfir grunn langlífra sambanda, hvað þarf til að samband verði langlíft og hverjar eru viðvörunarbjöllurnar sem geta komið því úr jafnvægi. 

Tónlist í þættinum: 
Það þarf fólk eins og þig / Rúnar Júlíusson (Buck Owens, texti Rúnar Júlíusson) 
Fallegur dagur / Bubbi Morthens (Bubbi Morthens) 
Orðin mín / Sigurður Guðmundsson og Memfismafían (Bragi Valdimar Skúlason)  
It’s a Good Day / Peggy Lee (Peggy Lee &amp; Dave Barbour)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 30 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102859755" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416047D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:34</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>420</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Að þýða Shakespeare, Slagdagurinn á laugardaginn og Fadó tónlist á íslensku</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416046D0.mp3</link><description>Þórarinn Eldjárn, rithöfundur og ljóðskáld, kom í þáttinn í dag. Hann þarf auðvitað ekki að kynna fyrir hlustendum, hann hefur sent frá sér fjölda ljóðabóka, smásagna og skáldsagna sem eru samofin menningu okkar. Auk þess hefur hann þýtt mikið úr Norðurlandamálum og ensku, en hann lærði í Svíþjóð og bjó þar nánast allan áttunda áratuginn. Þórarinn hefur þýtt fjögur leikrita Shakespeare og við ræddum við hann um það í dag, því það er ekkert smá verkefni, enda eru þau að mestu í bundnu máli. Stakhendur Shakespeare og flókinn orðaforði þeirra er ekki bara hristur fram úr erminni, og í ljósi umræðna um stöðu íslenskunnar var mjög áhugavert að heyra hvernig Þórarinn fer í slíkar glímur.

Slagdagurinn svokallaði er núna á laugardaginn, þetta er dagur alþjóðlegs átaks gegn slagi eða heilablóðfalli. Slagdagurinn verður í Kringlunni í Reykjavík og á Glerártorgi Akureyri frá kl.13-15. Dr. Anna Bryndís Einarsdóttir taugasérfræðingur og yfirlæknir taugadeildar Landspítalans, og Þórir Steingrímsson formaður Heilaheilla komu í þáttinn og fóru meðal annars yfir þau einkenni sem við þurfum að vera vakandi fyrir og gætu bent til slags. 

Kristjana Arngrímsdóttir söngkona og José Manuel Neto, einn virtasti gítarleikari samtímans á portúgalskan gítar, koma saman á  fadotónleikum í Hörpu 1. nóvember. Það er ekki á hverjum degi sem tækifæri gefst á að heyra Fado tónlist á Íslandi á tónleikum en og hér gefst tækifæri til þess að heyra portúgalska örlagatónlist og íslensk ljóð og lög fléttast saman. Kristjana kom í þáttinn í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Dagar og nætur / Björgvin Halldórsson (Jóhann G. Jóhannsson) 
Þakka þér fyrir / Stefán Hilmarsson (Gunnar Þórðarsson, texti Stefán Hilmarsson) 
One of These Things First / Nick Drake (Nick Drake)
Lítið ástarljóð / Kristjana Arngrímsdóttir (Kristjana Arngrímsdóttir, texti Elísabet Geirmundsdóttir) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 29 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103464124" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416046D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:53</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>419</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Staðan á húsnæðislánamarkaðinum, Steinunn Sara tilnefnd til Kammaprisen og snjóveðurspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416045D0.mp3</link><description>Óvissan er mikil á húsnæðislánamarkaði, í kjölfar dóms Hæstaréttar Íslands í máli sem höfðað var gegn Íslandsbanka. Stóru viðskiptabankarnir og nokkrir lífeyrissjóðir hafa dregið úr framboði verðtryggðra íbúðalána og í gær sagði Ingólfur Bender aðalhagfræðingur samtaka Iðnaðarins, í samtali við mbl.is, að stjórnvöld yrðu að koma að málinu til að eyða óvissu. Breki Karlsson formaður Neytendasamtakanna kom í þáttinn og fór með okkur yfir stöðuna.  

Steinunn Sara Helgudóttir, doktor í taugahrörnunarsjúkdómum í Álaborg í Danmörku, er tilnefnd til Kammaprisen 2025, sem eru verðlaun fyrir konur og þeirra störf í nýsköpun og viðskiptum í Danmörku, en hún vinnur við að þróa lyf gegn taugahrörnunarsjúkdómum eins og MND, MS, Parkison og Alsheimer með nýrri aðferðafræði sem vakið hefur mikla athygli.  Steinunn sagði okkur betur frá þessu öllu í dag, en hægt er gefa henni atkvæði fyrir Kammaprisen 2025 hér: https://www.facebook.com/kammaprisen 

Það eru gular og appelsínugular viðvaranir í gangi á suðvestuhorninu og á suðurlandi. Snjórinn var því þema dagsins í veðurspjallinu með Einari Sveinbjörnssyni. Einar fór yfir það í dag og svo talaði hann einnig um einnig um aðdragand snjóflóðsins á Flateyri, veðurstöðuna þá og hvort hugsanlega, eftir á að hyggja, þar hafi verið ein fyrsta birtingarmynd öfgaveðurs sem tengja má við loftslagsbreytingar. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Dýrð í dauðaþögn / Ásgeir Trausti (Ásgeir Trausti Einarsson, texti Júlíus Aðalsteinn Róbertsson)  
Fönn, fönn, fönn / Stuðmenn (Egill Ólafsson, texti Egill Ólafsson og Jakob Frímann Magnússon) 
Þótt falli snjór / Jóhann Sigurðarson (Ágúst Guðmundsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 28 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103406445" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416045D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:51</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>418</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hólmfríður og Selma í Stapaskóla, Bragi Þór frumsýnir Víkina og Ásgeir Hvítaskáld lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415744D0.mp3</link><description>Í síðustu viku voru veittar viðurkenningar fyrir nýsköpun í kennslu og tungumálanámi. Viðburðurinn var haldinn í samstarfi Rannís, Landskrifstofu Erasmus+ á Íslandi og mennta- og barnamálaráðuneytisins. Veitt voru Evrópsku nýsköpunarverðlaunin í kennslu og jafnframt voru veitt verðlaun í eTwinning, en það eru verefni sem tengja saman kennara og skóla í 46 löndum til að efla alþjóðlegt samtarf. Sjö íslenskir kennarar hlutu gæðaviðurkenningu í þeim flokki og þar á meðal tveir kennarar í Stapaskóla í Reykjanesbæ fyrir listrænt og tungumálamiðað verkefni sem fjallar um sjálfsmynd, húðlit og fjölbreytileika. Við hittum kennarana Hólmfríði Rún Guðmundsdóttur og Selmu Ruth Iqbal, í Stapaskóla og spjölluðum við þær um verkefnið. 
 
Við hringdum svo í bíó, það er að segja að við heyrðum í kvikmyndaleikstjóranum Braga Þór Hinrikssyni beint í kjölfarið á prufukeyrslu af nýjustu mynd hans, Víkinni, í kvikmyndasalnum þar sem hún verður frumsýnd á miðvikudaginn. Víkin fjallar um hjónin Björn og Áslaugu sem þola varla að vera í návist hvors annars en fara þó saman í sumarbústað sinn á Hornströndum þar sem þau fá frið frá skarkala heimsins. Fríinu er snúið á hvolf þegar bandarískur ferðamaður bankar óvænt upp á. Bragi sagði okkur betur frá í viðtalinu.

Lesandi vikunnar í þetta sinn var svo Ásgeir Þórhallsson Hvítaskáld rithöfundur, en hann var að senda frá sér nýja skáldsögu, Saklaust blóð í snjó, sem við fengum hann til að segja okkur aðeins frá og svo auðvitað sagði hann okkur frá því sem hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Ásgeir talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Saga af svartri geit e. Perumal Murugan 
Skipsskaðar á svörtum söndum e. Steinar J. Lúðvíksson 
Stríð og friður e. Leo Tolstoj


Tónlist í þættinum í dag: 
Við gengum tvö / Sigurður Guðmundsson og Memfismafían (Friðrik Jónsson, texti Valdimar Hólm Hallstað) 
Bláu augun þín / Hljómar (Gunnar Þórðarson, texti Ólafur Gaukur Þórhallsson) 
Um þig / Ellý Vilhjálms (Luiz Floriano Bonfá, texti Ólafur Gaukur Þórhallsson)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 27 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103068734" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415744D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>417</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Guðrún Ágústsdóttir föstudagsgestur og mæður heiðraðar í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416343D0.mp3</link><description>Það er auðvitað kvennafrídagurinn í dag, fimmtíu árum eftir að hann var haldinn fyrst. Því er Guðrún ekki með í þættinum í dag og föstudagsgestur þáttarins, Guðrún Ágústsdóttir, ekki heldur. Við tókum upp viðtalið við hana í gær, skemmtilegt spjall þar sem hún fór með okkur yfir aðdraganda kvennafrídagsins 1975. Guðrún gat ekki sjálf verið viðstödd því hún hafði flutt með fjölskyldunni til Edinborgar, en það kom henni á óvart að fréttir af kvennafrídeginum voru í öllum helstu fjölmiðlum Bretlandseyja. Við förum svo með Guðrúnu yfir hvernig staðan var þá og hver þróunin hefur verið á þeim fimmtíu árum sem eru liðin síðan og hver staðan er í dag.  

Svo kom Sigurlaug Margrét auðvitað ekki í matarspjallið í dag út af kvennafrídeginu, því brugðum við á það ráð að fá Halldór Gylfason leikara til að koma í spjallið og við ætlum að rifja upp uppháhaldsmatinn sem við fengum frá mæðrum okkar í æsku. Sem sagt heiðrum við mæður okkar í tilefni dagsins í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Þú ert stormur / Una Torfa (Una Torfadóttir) 
Paris Paloma / Labour (Paris Paloma)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 24 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102206067" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416343D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:13</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>416</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Foreldrafræðsla og uppeldisráðgjöf, barnakvikmyndahátíð og samskipti í ástarsamböndum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415742D0.mp3</link><description>Foreldrafræðsla og uppeldisráðgjöf er geysilega mikilvæg í nútímasamfélagi, en það eru liðin 10 ár frá stofnun námsleiðarinnar Foreldrafræðsla og uppeldisráðgjöf á meistarastigi við Menntavísindasvið Háskóla Íslands. Af því tilefni verður haldið málþing í dag þar sem litið er til baka, heyrt í nemendum, kennurum og samstarfsaðilum, horft til framtíðar og mikilvægi foreldrafræðslu og uppeldisráðgjafar í íslensku samfélagi. Hrund Þórarins Ingudóttir lektor og umsjónarmaður námsleiðarinnar kom í þáttinn og sagði frá. 
 
Við forvitnuðumst svo um Barnakvikmyndahátíðina sem hefst í 12. sinn á laugardag í Bíó Paradís, en þetta árið eru stelpur rauður þráður í dagskrá hátíðarinnar. Lisa Attensperger, skipuleggjandi hátíðarinnar kom til okkar í dag og sagði okkur frá og við rifjuðum upp æskuminningar úr kvikmyndahúsum. 

Svo voru það mannlegu samskiptin, en Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi hjá Fyrsta skrefinu og umsjónarmaður Meðvirknipodcastsins kom til okkar og hélt áfram að fræða okkur um mannleg samskipti því þau geta verið flókin. Hann fór með okkur undanfarna fimmtudaga yfir samskipti og hlutverk innan fjölskyldna. En nú var komið að ástarsamböndum, samskiptin geta ekki síður verið flókin þar. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Mamma mín / Elly Vilhjálms (Jenni Jóns)  
Litli tónlistarmaðurinn / Erla Þorsteinsdóttir (Freymóður Jóhannsson) 
O mein papa / Robertino (Burkhard, Parsons &amp; Turner
Jeg har så travlt / Tina Dickow og Helgi Hrafn Jónsson (Tina Dickow)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 23 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104228153" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415742D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>415</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ráðstefna um offitu, matarveisla í Skagafirði og 100 ára afmæli á Laugum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416041D0.mp3</link><description>Stjórn félags fagfólks um offitu stendur fyrir ráðstefnu í Salnum í Kópavogi í næstu viku þar sem innlendir og erlendir sérfræðingar fjalla um nýjustu þekkingu á offitu, ýmsa vinkla tengda forvörnum og meðferð við offitu. Erla Gerður Sveinsdóttir, sérfræðilæknir við offitumeðferðir fullorðinna, kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá ráðstefnunni og þróuninni þegar kemur að þessu mikilvæga málefni. 
 
Slow Food samtökin á Íslandi vilja sýna hvernig nærandi ferðaþjónusta getur stutt við og styrkt þá innviði sem er á hverju svæði og dregið fram sérstöðu þess og stutt við sjálfbæra atvinnuuppbyggingu um landið. Næstu helgi býður Skagafjörður til matarveislu í samstarfi við Slow Food á Íslandi og Crisscross matarferðir. Ferðin er hugsuð fyrir alla sem hafa áhuga á matarmenningu, staðbundnum hráefnum og persónulegri upplifun af landslagi og lífi í sveitinni. Þátttakendur fá að kynnast fjölbreyttri framleiðslu og fólkinu á bak við hana, bændum, frumkvöðlum og listafólki. Við heyrðum í Þórhildi Maríu Jónsdóttur verkefnastjóra hjá Farskólanum símenntunarmiðstöð Norðurlandi vestra í þættinum.

Framhaldsskólinn á Laugum fagnar 100 ára afmæli á laugardaginn, en skólahald hefur verið samfleytt á Laugum í Reykjadal frá árinu 1925. Dr. Sigurbjörn Árni Arngrímsson skólameistari var á línunnu í dag og fræddi okkur um merkilega sögu skólans, starfsemina og afmælið í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Þú trumpar ekki ástina / Bogomil Font og greiningardeildin (Bragi Valdimar Skúlason) 
Vi kommer aldrig til att dö / Bo Kaspers Orkester (Bo Kasper) 
Fragile / Sting (Sting) 
The Great Big Warehouse in the Sky / Pétur Ben (Pétur Ben) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 22 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="106939872" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416041D0.mp3"/><itunes:duration>0:55:41</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>414</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Eftirfylgni borgar sig og Lilja Ósk um Heimsins besta dag í helvíti</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416040D0.mp3</link><description>Af hverju hættir fólk að nota eitthvað sem virkar? Og af hverju gerir fólk ekki það sem það segist ætla að gera til að efla heilsuna sína? Þessar spurningar urðu kveikjan að rannsókn Hrefnu Óskarsdóttur iðjuþjálfa á Reykjalundi og aðjúnkt við Háskólann á Akureyri. En hún kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá niðurstöðum rannsóknarinnar, sem hún segir að hafi verið bæði óvæntar og í raun mannlegar. Lausnin felst í meiri eftirfylgni sem getur í framhaldi sparað gríðarlegar upphæðir fyrir heilbrigðiskerfið.

Svo var það Heilsuvaktin með Helgu Arnardóttur. Lífi Lilju Óskar Snorradóttur kvikmyndaframleiðanda var umturnað í einu vetfangi eftir slys sem hún lenti í árið 2021 með þeim afleiðingum að hún hlaut heilahristing með alvarlegum eftirköstum á borð við minnisleysi, úthaldsleysi, sjóntruflanir, hljóðviðkvæmni, erfiðleika við að lesa, mynda setningar og skilja samtöl, en Lilja upplifði djúpt þunglyndi í kjölfarið. Það tók Lilju hátt í þrjú ár að ná bata en hún byrjaði að skrifa dagbók um líðan sína sem endaði í nýútkominni bók: Heimsins besti dagur í helvíti. Bókin  er lýsing á því erfiða líkamlega og andlega ferðalagi sem hún neyddist til að undirgangast til að ná heilsu á ný. Helga Arnardóttir ræddi við Lilju í tilefni af útkomu bókarinnar. 

Lög í þættinum í dag: 

Fólkið í blokkinni/Eggert Þorleifsson(Ólafur Haukur Símonarson) 
Eitt af blómunum / Páll Óskar og Benni Hemm Hemm (Páll Óskar Hjálmtýsson og Benedikt Hermann Hermannsson) 
Vísa um veginn / Stína Ágústsdóttir (höf. Ókunnur, texti Kristín Birgitta Ágústsdóttir) 
I Feel the Earth Move / Carole King (Carole King)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 21 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104997198" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416040D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:41</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>413</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sálrænt öryggi á vinnustað, Óperudagar og Hjálmar lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416039D0.mp3</link><description>Upplifir þú sálrænt öryggi á þínum vinnustað? Það er mikilvægt að finna til öryggis í hópnum á vinnustað, geta tjáð sig frálst á fundum fyrir framan aðra og þora að vera maður sjálfur. Ein skilgreining á sálrænu öryggi er einmitt sú meðlimir teymis upplifi öryggi til að taka félagslega áhættu og vera berskjaldaðir. Hilja Guðmundsdóttir ráðgjafi hjá Mental og sérfræðingur í Mannauðsstjórnun kom í þáttinn í dag. 

Tónlistarhátíðin Óperudagar er í fullum gangi og stendur til 26.oktober. Aðstandendur hátíðarinnar og fjölmargir þátttakendur standa fyrir fjölbreyttum söngverkefnum í Reykjavík, Kópavogi, Garðabæ, Borgarbyggð og Reykjanesbæ. Á hátíðinni er boðið upp á um 40 viðburði fyrir alla aldurshópa og um 200 listamenn frá ýmsum löndum koma fram. Ragnheiður Ingunn Jóhannsdóttir verkefnisstjóri sagði okkur frá því helsta á Óperudögum í þættinum. 
 
Svo var það lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Hjálmar Waag Árnason, fyrrverandi alþingismaður, skólameistari og kennari. Hjálmar þýddi bókina Marta, Marta eftir færeyska rithöfundinn Marjun Syderbö Kjelnæs, sem við fengum hann til að segja okkur aðeins frá og svo auðvitað líka frá þeim bókum sem hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Hjalmar talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Brennu Njálssaga 
Talað við dýrin e. Konraud Loreenz 
Meðan eldarnir brenna e. Stacu 
Ný og nið e. Jóhannes úr Kötlum 
Ljóðasafn Steins Steinarr 
Halldór Laxness 
Bláskjár 
Riddarinn Rauðgrani 
Dísa ljósálfur 
Bækur um göngu- og hjólaleiðir 

Lög í þættinum í dag: 

Þú komst við hjartað í mér / Hjaltalín (Þorgrímur Haraldsson, Sveinbjörn Bjarki Jónsson, texti Páll Óskar Hjálmtýsson) 
Það þarf fólk eins og þig / Rúnar Júlíusson (Buck Owens, texti Rúnar Júlíusson) 
Mamma / Luciano Pavarotti &amp; Ricky Martin (B. Cherubini, A Cesare Bixio)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 20 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105295621" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416039D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:50</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>412</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þrír föstudagsgestir og matarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416038D0.mp3</link><description>Niflungahringurinn er í aðalhlutverki hjá  föstudagsgestunum  okkar í dag. Félagarnir í Hundur í óskilum og Katla Margrét Þorgeirsdóttir leikkona munu á einni kvöldstund sýna Niflungahringinn í Borgarleikhúsinu og til þess þurfa þau marga búninga, fullt af hljóðfærum, nokkuð mörg sönglög og hraðar hendur.  Hjörleifur Hjartarsson skrifaði leikgerðina og hefur verið vakin og sofin yfir þessu síðustu ár. Leikstjóri er Ágústa Skúladóttir og um búninga sér Þórunn María Jónsdóttir. Við ætlum að tala um Niflungahringinn og fara hringinn í kringum hann með þeim Hjörleifi, Eiríki Stepensen og Kötlu Margréti hér á eftir. Já við erum með þrjá föstudagsgesti í dag. 

Í Matarspjallinu erum við enn á þjóðlegu nótunum og kjöt í karrý kemur aftur við sögu en einnig ýmislegt annað eins og geitalæri og kannski tölum við eitthvað um döðlur og sveskjur koma líka við sögu. Sigurlaug Margrét verður með okkur eins og venjulega. 

Umsjón: Guðmundur Pálsson og Guðrún Gunnarsdóttir

Tónlist í þættinum í dag: 

Óbyggðirnar kalla / KK og Magnús Eiríksson (Magnús Eiríksson) 
Lag úr Niflungahringnum / Hundur í óskilum 
Deus / Hundur í óskilum (Sykurmolarnir)</description><pubDate>Fri, 17 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105343268" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416038D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:51</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>411</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Slökkvilið Reykjavíkur, Sporið þjóðdansafélag og Valdimar Svavarsson ráðgjafi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416037D0.mp3</link><description>Landssamband slökkviliðs- og sjúkraflutningamanna heldur á morgun og hinn daginn mikla námsstefnu, Á vakt fyrir Ísland, sem er mikilvægur vettvangur fræðslu, umræðu og samvinnu fyrir þau fjölmörgu sem starfa við viðbragðs- og björgunarstörf hér á landi. Bjarni Ingimarsson formaður landsambandsins ætlar að segja okkur betur frá þessu hér rétt á eftir. 

Danshópurinn Sporið sýnir íslenska þjóðdansa við ýmis tækifæri og var stofnaður var á Hvanneyri árið 1995 og á sér rætur í enn eldri hópi sem þar starfaði. Megintilgangur hópsins er að iðka og kynna íslenska þjóðdansa, sem eru hverfandi en engu að síður afar mikilvægur hluti menningararfs landsins. Danshópurinn Sporið hefur lagt sitt af mörkum til miðlunar þessarar hefðar í allmörg ár og nýjustu tíðindi eru þau að yngra fólkið er að sækja í þennan félagsskap. Guðrún Jónsdóttir er á leiðinni til okkar úr Borgarfirðinum og sest hjá okkur í spjall á eftir. 

Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi hjá Fyrsta skrefinu kemur til okkar í dag enda fastur gestur hjá okkur á fimmtudögum. Í dag ætlar hann að halda aðeins áfram að tala um hlutverk í fjölskyldum. 

Tónlist í þættinum í dag:
Snorri Helgason - Torfi á orfi
Hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar, Anna Vilhjálms, Vilhjálmur Vilhjálmsson - Ég bíð við bláan sæ
Grettir Björnsson - Austfjarðaþokan</description><pubDate>Thu, 16 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99452551" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416037D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:47</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>410</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Mýrin, UNICEF á Gaza og Stamfélag Íslands</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416336D0.mp3</link><description>Mýrin, alþjóðleg barna- og unglingabókmenntahátíð hefst á morgun  í Norræna húsinu. Þetta er í tólfta sinn sem hátíðin er haldin og yfirskriftin að þessu sinni er Týnd útí mýri. Áhersla er lögð á Norrænar barna- og unglingabókmenntir og lestrargleði og sköpun höfð að leiðarljósi og ýmis konar uppákomur og viðburðir verða fyrir börn, ungmenni og alla aðra sem láta sig barnabókmenntir varða. Gunnar Theodór Eggertsson rithöfundur situr í stjórn Mýrarinnar.

Birna Þórarinsdóttir, framkvæmdastjóri Barnahjálpar Sameinuðu þjóðanna - UNICEF á Íslandi, er gestur okkar í dag. Við tölum við hana um aðkomu UNICEF að hjálparstarfi á Gaza eftir að samkomulag náðist um vopnahlé. Þörfin fyrir mat, lyf og önnur hjálpargögn er mikil og það hefur gengið illa að koma þeim til þeirra sem þurfa.  

Málbjörg, félag um stam heitir núna Stamfélag Íslands og jafnframt var hannað nýtt lógó fyrir félagið. Hönnuðurinn er Sveinn Snær Kristjánsson sem byggir hönnunina á eigin upplifun af stami. Í næstu viku, 22.okt, er alþjóðlegur vitundarvakningardagur um stam. Sveinn Snær ræði við okkur í Mannlega þættinum.

Umsjón: Guðmundur Pálsson og Guðrún Gunnarsdóttir

Tónlist í þættinum í dag: 

Einhvern tímann / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Harry Chapin, texti Vilhjálmur Vilhjálmsson) 

Berg og Båre / Kari Bremnes (Lars, Kari og Ola Bremnes) 

Kavatína Kristínar / Uppáhellingarnir (Jón Múli Árnason, texti Jónas Árnason)</description><pubDate>Wed, 15 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103558582" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416336D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:56</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>409</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Inflúensa, prótein og veðurspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415735D0.mp3</link><description>Við tölum um flensuna í þætti dagsins. Umsjónarmönnum Mannlega þáttarins hafa borist fregnir af fólki sem hefur veikst nokkuð kröftuglega af inflúensu í þessum mánuði, sem okkur þykir nú full snemmt, október er rétt að verða hálfnaður. Guðrún Aspelund sóttvarnalæknir ætlar að spjalla við okkur um inflúensu, hvernig hún hegðar sér - er hún óvenju snemma á ferðinni? Og viðbrögðin - eru bólusetningar t.d. hafnar? 

Prótein virðist vera heilsuorð haustsins og aukin prótein-inntaka er eitthvað sem víða er mælt með. En í frumskógi upplýsinga er oft erfitt að finna rétt svör og þá leitar maður til fagfólksins. Þórhallur Ingi Halldórsson er prófessor við matvæla og næringarfræðideild, við spyrjum hann út í neyslu próteina og hvort hættulegt sé að borða of mikið af því. 

Í veðurspjallinu með Einari Sveinbjörnssyni tölum við meðal annars um kakó en kakóræktun er viðkvæm fyrir veðurfarssveiflum og breytingum. 60-70% af öllu kakói kemur frá tveimur ríkjum í Afríku og ef veður svíkur þar er umtalsverð hætta á að heimsmarkaðsverð á kakói margfaldist. Við ræðum líka um sumarveðráttuna á Íslandi og fleira.

Umsjón: Guðmundur Pálsson og Guðrún Gunnarsdóttir

Tónlist í þætti dagsins:

Haraldur Reynisson - Hámenningin.
Fjallabræður og Lay Low - Hvíl í ró.
Hjálmar og Prins Póló - Grillið inn.</description><pubDate>Tue, 14 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102945854" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415735D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>408</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Vínlaus lífsstíll, ofsafengin sjálfsrækt og lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416334D0.mp3</link><description>Sífellt fleiri velja sér vínlausan lífsstíl og nú er til dæmis hægt að sækja námskeið í því að tileinka sér þann lífsstíl, Full af lífi-vínlaus lífsstíll. Þau Gunnar Hersveinn heimsspekingur og rithöfundur og Margrét Leifsdóttir arkitekt og heilsumarkþjálfi hafa hannað námskeiðið í samstarfi við SÁÁ og þau segja að það krefjist að sjálfsögðu hugrekkis að breyta líferni sínu og hætta því sem telst eðlilegt í samfélaginu en ferlið sé afar lærdómsríkt og veiti frelsi. Margrét Leifsdóttir er gestur Mannlega þáttarins. 

Við tölum líka við Hafrúnu Kristjánsdóttur, sem er deildarforseti íþróttafræðideildar Háskólans í Reykjavík og sálfræðingur. Hún hefur undanfarið velt mikið fyrir sér því sem hún kallar „ofsafengna sjálfsrækt“ og hvernig nútímakröfur og það að vera sífellt að reyna að toppa sig getur snúist upp í andhverfu sína. Hún flutti í síðustu viku erindi um þetta í opnu streymi sem nú er aðgengilegt á vef HR. Þar leggur hún út af hugmyndum um ofurmanneskjur, sem birtast okkur helst sem afreksfólk í íþróttum og tengir við hugmyndir fólks um að reyna í sífellu að „besta“ sig, hugmyndir sem í mörgum tilfellum eru knúnar áfram af samfélagsmiðlum. Hún leggur áherslu á hvað við getum gert til að ná sem bestu jafnvægi í lífinu með skynsemina í fyrirrúmi.

Og lesandi vikunnar er Sigrún Eldjárn einn ástsælasti barnabókahöfundur þjóðarinnar en hún var tilnefnd til Íslensku bókmenntaverðlaunaanna og Fjöruverðlaunanna fyrir bók sína Sigrún á safninu sem kom út í fyrra. Í þeirri bók sagði hún frá æskuheimili sínu á þjóðminjasafninu og nú er komin út ný bók Torf,grjót og burnirót þar sem útskýrt er hvernig torfbær er reistur. En Sigrún segir okkur frá bókum og höfundum sem hafa haft áhrif á hana í gegnum tíðina. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Handaband - Possibillies

If paradise is half as nice - Amen Corner 

Vals nr.1 - Magnús Eiríksson

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUÐMUNDUR PÁLSSON</description><pubDate>Mon, 13 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99721717" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416334D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:56</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>407</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Jóhann og Edda föstudagsgestir og kjötsúpumatarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415733D0.mp3</link><description>Við vorum með tvo föstudagsgesti að þessu sinni, tónlistarfólkið Edda Borg og Jóhann Helgason en þau verða saman á útgáfutónleikum Jóhanns í Bæjarbíói en hann er að gefa út nýja sólóhljómplötu með nýjum lögum en það gerði hann síðast árið 1999. Jóhann og Edda kynntust fyrst þegar þau hittust í því einstaka og sögufræga hljóðveri Hljóðrita fyrir margt löngu síðan.  Þau Jóhann og Edda tóku einnig lagið fyrir okkur, já það var lifandi tónlistarflutningur og spjall með þeim í dag. 

Matarspjallið var auðvitað á sínum stað, Sigurlaug Margrét kom í heimsókn með svuntuna bundna um mittið og beindi sjónum sínum að kjötsúpunni, lambakjöti og öðrum súpum. 

Tónlist í þættinum: 
Karen / Bjarni Arason (Jóhann Helgason, texti Björn Björnsson) 
Aðeins lengur - Jóhann Helgason og Edda Borg (Jóhann Helgason, texti Björn Björnsson) 
She’s Done it Again / Jóhann Helgason og Edda Borg (Jóhann Helgason, texti Andre Matza)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 10 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103681462" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415733D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>406</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Klúbburinn Geysir, Roof Tops og hlutverk innan fjölskyldunnar með Valdimari Þór</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416032D0.mp3</link><description>Í meira en tuttugu ár hefur Klúbburinn Geysir markað spor sín í geðheilbrigðismálum Íslendinga með því að bjóða einstaklingum með geðrænar áskoranir hlutverk, ábyrgð og tækifæri til þess að hafa stöðugleika í lífi sínu. Klúbburinn starfar eftir gagnreyndri hugmyndafræði Clubhouse International og er tilgangur hans að virkja félaga klúbbsins til þátttöku í samfélaginu.Benedikt Gestsson, aðstoðarframkvæmdastjóri klúbbsins, og Sigurður Guðmundsson, sem nýtir sér starfsemi Geysis, komu í þáttinn í dag í tilefni Alþjóðlega geðheilbrigðisdagsins sem er á morgun. 

Þeir félagar í hljómsveitinni Roof Tops ætla að flytja lög Bítlana í Salnum í Kópavogi eftir viku og allir textarnir verða á íslensku en það er Þorsteinn Eggertsson sem hefur samið þá. Við ræddum í dag við þá Guðmund Hauk Jónsson og Ara Jónsson hljómsveitarmeðlimi Roof Tops. 

Svo voru það Mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa. Samskiptin geta verið flókin og Valdimar var að segja okkur síðasta fimmtudag frá hlutverkum sem fjölskyldumeðlimir gjarnan raðast í, sérstaklega ef einhvers konar vanvirkni er til staðar. En hann náði ekki að klára þá umræðu þannig að hann hélt áfram með hlutverkin innan fjölskyldna í þættinum í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 
(Just like) Starting Over / John Lennon (John Lennon) 
Söknuður / Roof Tops (S. Oldham, D. Penn, texti Stefán G. Stefánsson) 
With You / Roof Tops (Jón Pétur Jónsson, texti Guðmundur Haukur Jónsson) 
Hæ Mambó / Haukur Morthens (Merrill, texti Loftur Guðmundsson)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 09 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103905489" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416032D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:07</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>405</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Heimildarmynd um heilatengda sjónskerðingu, súrdeigsráðgjafi og rafrænt námskeið um makamissi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416031D0.mp3</link><description>Annað kvöld verður sýnd heimildarmynd á RÚV eftir Bjarney Lúðvíksdóttur um heilatengda sjónskerðingu eða CVI, myndin heitir á íslensku Fyrir allra augum og er eina heimildarmyndin í heiminum í fullri lengd um heilatengda sjónskerðingu. Myndin fjallar um Dagbjörtu Andrésdóttur, metnaðarfullan söngnema sem les ekki nótur heldur lærir þær með eyranu en það dugar ekki til að útskrifast. Í leit að svörum uppgötvar hún, 26 ára, að hún hefur verið blind frá fæðingu með heilatengda sjónskerðingu, eða CVI. Dagbjört kom í þáttinn í dag ásamt Elínu Sigurðardóttur, vinkonu sinni, sem fylgir Dagbjörtu í myndinni. 
 
Við töluðum svo við Sæunni Öldudóttur, hún ber þann flotta titil að vera súrdeigsráðgjafi. Hún hefur haldið fjölda námskeiða þar sem hún hjálpar fólki að ná tökum á súrdeiginu. Hún stefnir á að opna lítið bakarí, en hún hefur selt brauð lengi og búið til deig fyrir verslanir. Sæunn fræddi okkur um grunnatriðin í súrdeigi og ýmsu súrdeigstengdu hér á eftir. 

Þær Guðfinna Eydal sálfræðingur og Anna Ingólfsdóttir, rithöfundur og jógakennari, gáfu út bókina MAKAMISSIR fyrir nokkrum árum sem fékk góðar viðtökur og sýndi að þörf er fyrir stuðning við fólk sem hefur misst maka. Nú bjóða þær stöllur uppá rafrænt námskeið þar sem þær fara dýpra og ítarlegar í málefnið en námskeiðið veitir fræðslu, samkennd og stuðning sem hjálpar til við úrvinnslu sorgar og að ná sálrænni endurheimt. Anna kom í þáttinn í dag og sagði frá.  

Tónlist í þættinum í dag: 

Og co / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Magnús Þór Sigmundsson, texti Vilhjálmur Vilhjálmsson) 
Ítalskur calypso / Erla Þorsteinsdóttir (L. Monte &amp; W. Merrell) 
Dansað á dekki / Fjörefni (P. Nicholas, texti Ellert Borgar Þorvaldsson) 
Við gengum tvö / Ingibjörg Smith (Friðrik Jónsson, texti Valdimar Hólm Hallstað)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 08 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101367640" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416031D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:47</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>404</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sálfræði peninganna, Ragnheiður Gröndal og Friðbjörn og Akureyrarklíníkin á Heilsuvaktinni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416030D0.mp3</link><description>Tvö viðfangsefni hafa áhrif á okkur öll hvort sem við höfum áhuga á þeim eða ekki: heilsa og peningar. Fólk hefur mjög mismunandi viðhorf til peninga og hegðun okkar þegar kemur að fjármálum fer gjarnan frekar eftir tilfinningum okkar til þeirra en því sem við mögulega kunnum og vitum. Hjónin Georg Lúðvíksson og Kristrún Tinna Gunnarsdóttir þýddu saman bókina Sálfræði peninganna eftir Morgan Housel sem er nýkomin út. Þau komu til okkar í dag og sögðu okkur frá bókinni og þeirra sameiginlega áhugamáli, en eins og þau segja sjálf þá er fjármálanördar hugtak sem á ágætlega við um þau. 

Ragnheiður Gröndal tónlistarkona var ein af þeim sem hlaut starfslaun til eins árs, sem tónskáld og tónlistarflytjandi. Hún segir að það hafi verið kærkomið að fá næði og rými til eigin tónsmíða og er með mörg járn í eldinum. Við heyrðum í henni í þættinum og hún leyfði okkur að heyra nýtt lag sem er ekki enn komið út.

Svo var það Heilsuvaktin. Akureyrarklíníkin hefur á einu ári frá stofnun tekið á móti rúmlega fimm hundrað manns sem greinst hafa með langvinnan Covid sjúkdóm. Friðbjörn Sigurðsson einn úr læknateyminu þar segir sjúkdóminn einkennast af mikilli örmögnun og ofsaþreytu og að sjúklingar sem greinist með hann hafi hvað mesta sjúkdómsbyrði af öllum sjúkdómum sem Friðbjörn hefur komist í kynni við sem fyrrverandi krabbameinslæknir. Hann sé enn ólæknanlegur og læknar viti ekki hvaða lyf og meðferðir reynist bestar fyrir sjúklinga. Það sé þó von því mikil vitundarvakning hafi orðið undanfarin misseri um sjúkdóminn. Friðbjörn segist hafa trú á því að lækning eða lyf finnist samhliða auknum rannsóknum í náinni framtíð. Helga talaði við Friðbjörn á Heilsuvaktinni í dag.

Tónlist í þættinum í dag: 
Verst af öllu / Ríó Tríó (Evert Taube, texti Jónas Friðrik Guðnason) 
Allar mínar götur / Halli Reynis og Vigdís Jónsdóttir (Halli Reynis) 
Ég þakka / Ragnheiður Gröndal (Ragnheiður Gröndal) 

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 07 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101358445" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416030D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:47</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>403</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Skítamix hljómsveitarinnar Evu, Lovísa Ósk og ÍD og Guðrún lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416029D0.mp3</link><description>Hljómsveitin Eva var einu sinni efnileg framúrstefnuhljómsveit og sviðslistahópur en þarf nú að horfast í augu við raunveruleikann; andleg veikindi, dauðann, adhd greiningar, snemmbúið breytingaskeið og þá staðreynd að þær hafa ekki samið nýtt lag í fimm ár. Svona hljómar kynning á verkinu Kosmískt skítamix sem þær stöllur Vala Höskuldsdóttir og Sigríður Eir Zophoníasardóttir, sem einmitt skipa Hljómsveitina Evu, munu frumsýna á föstudaginn. Í verkinu munu þær segja fólki frá því sem á daga þeirra hefur drifið í þessum grátbroslega en kosmíska tónleik. Vala og Sigríður komu í þáttinn í dag. 

Við kláruðum svo í dag yfirferð okkar um sviðslistahúsin til að kynna okkur hvað verður á fjölum þeirra í vetur. Nú er komið að Íslenska dansflokknum. Lovísa Ósk Gunnarsdóttir er listdansstjóri þar og hún var með okkur í dag og sagði frá því hvað er á döfinni hjá ÍD þennan veturinn.  

Svo var það lesandi vikunnar, sem í þetta sinn var Guðrún Steinþórsdóttir bókmenntafræðingur og aðjúnkt við Menntavísindasvið HÍ. Guðrún sagði okkur frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Guðrún talaði um eftirafarandi bækur og höfunda:
Atburðurinn e. Annie Ernaux
Móðurást: Oddný og Móðurást: Draumþing e. Kristínu Ómarsdóttur
Gervigul e. Rebecca F. Kuang
Fyrir vísindin e. Önnu Rós Árnadóttur
Tove Janson, Astrid Lindgren, Guðrún Helgadóttir, Vigdís Grímsdóttir, Steinunn Sigurðardóttir, Isabel Allende og Toni Morrison.
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Kiddi Kadilakk / Mannakorn (Magnús Eiríksson) 
Ævilagið / Hljómsveitin Eva (Jóhanna Vala Höskuldsdóttir og Sigríður Eir Zophoníasardóttir) 
Good Vibrations / The Beach Boys (Brian Wilson &amp; Mike Love) 

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 06 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98200346" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416029D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:08</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>402</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Edda Björgvins og Ragnar Bragason föstudagsgestir og morgunmatur í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416028D0.mp3</link><description>Í dag voru föstudagsgestirnir tveir, annar var með okkur hér í Reykjavík, Ragnar Bragason leikstjóri, og fyrir norðan í hljóðveri RÚVAK var Edda Björgvinsdóttir leikkona, en þau frumsýna nýja sjónvarpsþáttaröð, Felix og Klöru hér á RÚV á sunnudaginn. Edda og Jón Gnarr leika titilhlutverkin, hjónin Felix og Klöru sem standa á tímamótum. Við fengum þau auðvitað til að segja okkur aðeins frá nýju þáttaröðinni, en svo fórum við líka aftur í tímann eing og við gerum gjarnan með föstudagsgestum þáttarins, en í dag rifjuðu Ragnar og Edda upp sambandið við ömmur þeirra og afa og það að eldast. 

Svo var matarspjallið með Sigurlaugu Margréti auðvitað á sínum stað. Í dag töluðum við um mismunandi morgunmat, jafnvel bröns, íslenskar, amerískar og japanskar pönnukökur, og mismunandi aðferðir til að elda egg. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Handaband / Possibillies (Jón Ólafsson, texti Sigmundur Ernir Rúnarsson) 
Kossaflóð / Mugison (Örn Elías Guðmundsson)
Það blanda allir landa upp til stranda / Lónlí blú bojs (Merle Haggard, texti Þorsteinn Eggertsson)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 03 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99120692" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416028D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:37</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>401</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kaffistofa Samhjálpar, Hlæjum fyrir milljón og hlutverk innan fjölskyldna</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416327D0.mp3</link><description>Kaffistofa Samhjálpar mun flytja á Grensásveginn og opna þar í desember en á meðan á framkvæmdum þar stendur verður kaffistofan opin í Hvítasunnukirkjunni við Hátún. Samhjálp hefur undanfarin ár leitað logandi ljósi að nýjum stað fyrir kaffistofuna sem hefur verið í Borgartúni í Reykjavík frá 2007. Fyrirkomulagið á nýja staðnum mun breytast þannig að þjónusta við skjólstæðinga  verður aðskilin eldhúsinu. Það veitir aukin tækifæri segir framkvæmdastýra samtakanna Guðrún Ágústa Guðmundsdóttir sem kom í þáttinn í dag. 
 
Gleðismiðjan hefur starfað í fimm ár við að skapa gleði, eins og nafnið segir. Smiðjan býður upp á hópeflisæfingar, hláturjóga og fleira fyrir fyrirtæki og allar gerðir hópa. Í staðinn fyrir að halda afmælisveislu í tilefni fimm ára afmælisins ætlar Gleðismiðjan að láta gott af sér leiða með því að ýta úr vör verkefninu Hlæjum fyrir milljón þar sem allar tekjur renna óskiptar til Geðhjálpar. Finnbogi Þorkell Jónsson og Þorsteinn Gunnar Bjarnason, eigendur Gleðismiðjunnar, sögðu okkur betur frá þessu í þættinum í dag. 

Svo kom Valdimar Þór Svavarsson til okkar að ræða mannleg samskipti, sem geta verið talsvert snúin eins og hefur komið fram í spjalli okkar við hann undanfarna fimmtudaga. Í dag sagði hann okkur frá hlutverkum sem fjölskyldumeðlimir gjarnan raðast í, sérstaklega ef einhvers konar vanvirkni er til staðar. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Landleguvalsinn / Haukur Morthens (Jónatan Ólafsson, texti Númi Þorbergsson) 
Megi dagur hver fegurð þér færa / Ragnar Bjarnason (Green &amp; Wile, texti Jóhanna G. Erlingsson) 
Yummy Yummy Yummy / Ohio Express (Arthur Resnick &amp; Joe Levine) 
Massachusetts / Bee Gees (Barry, Robin, Maurice Gibb)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 02 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102440124" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416327D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:21</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>400</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Læknanemi í Moulin Rouge, sjálfboðaliðar á Ryder Cup og hraðstefnumót í Bíó Paradís</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416326D0.mp3</link><description>Moulin Rouge, söngleikurinn sem gerist á samnefndum skemmtistað í París í lok 19. aldarinnar og er gerður upp úr gríðarlega vinsælli kvikmynd frá árinu 2001, var frumsýndur um helgina í Borgarleikhúsinu. Þetta er mikið sjónarspil, söngur, dans, eldheit ást í meinum, veisla fyrir augu og eyru. Þetta var frumraun Péturs Ernis Svavarssonar á Stóra sviðinu, en hann fer með hlutverk Babydoll sem er ein af söngdívum staðarins. Pétur er með BA í klassískum píanóleik og söng, hann hefur einnig klárað meistaranám í söngleikjum frá Royal Academy of Music í London og eins og það sé ekki nú, núna er hann í læknisfræði í HÍ og þurfti til dæmis að fá frí á æfingum til að fara í próf í læknisfræðinni. Það er greinilega nóg um að vera hjá Pétri Erni og við fengum hann til að segja okkur betur frá í dag. 

Annað hvert ár fer fram einn stærsti viðburður í heimi kylfinga, Ryder Cup, þar sem lið samansett af 12 bestu kylfingum Evrópu keppa á móti 12 bestu kylfingum Bandaríkjanna. Gríðarlegur fjöldi mætir á staðinn til að horfa hvetja sitt lið og eðlilega flestir sem halda með heimaliðinu, en keppnin er haldin til skiptis vestan hafs og í Evrópu. Meðal rúmlega fjögur þúsund sjálfboðaliða á Ryder bikarnum í ár, sem fór fram um síðustu helgi í New York, voru hjónin Kjartan Drafnarson og Guðrún Jóhanna Hallgrímsdóttir. Við slógum á þráðinn til þeirra og fengum að vita hvernig það kom til, hvað felst í því að vera sjálfboðaliði á svona móti og svo komumst við ekki hjá því að ræða framkomu áhorfenda, sem talsvert var fjallað um í fréttum, en þau segja að sjónvarpsáhorfendur hafi bara séð smá brot af því sem þar gerðist. 

Klukkan sjö í kvöld hefjast svo aftur hraðstefnumót í Bíó Paradís og nú er fólk á aldrinum 45-60 ára hvatt til að koma en sárlega vantar þó fleiri karlmenn á stefnumótin sem þó hafa verið afar vinsæl og mæting góð. Við heyrðum meira af þessum stefnumótum frá Hrönn Sveinsdóttur og Ásu Baldursdóttur sem halda um stjórnartaumana í Bíó Paradís. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Lífsbókin / Bergþóra Árnadóttir (Bergþóra Árnadóttir, ljóð Laufey Jakobsdóttir) 
Ég skal bíða þín / Helgi Björns og reiðmenn vindanna (Michel Legrand, texti Hjördís Morthens) 
Rikki Don’t Lose that Number / Steely Dan (W. Becker &amp; Donald Fagan) 
Everybody´s Talking / Harry Nilsson (Fred Neil)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 01 Oct 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100707265" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416326D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:27</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>399</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Meðfæddir ónæmisgallar, Álfastund í Borgarnesi og Veðurspjallið í beinni frá Ísafirði</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415725D0.mp3</link><description>Lind, félag fólks með meðfædda ónæmisgalla, vill vekja athygli á því að félagsmenn þess geta þurft á ævilangri lyfjagjöf að halda. Fram að þessu hafa flestir farið inn á sjúkrahús á þriggja til fjögurra vikna fresti í lyfjagjöf og þurfa þá að sækja lyfjagjöfina á Landspítala sama hvar á landinu þau búa. En annar möguleiki er lyfjagjöf undir húð með dælu heima einu sinni í viku og sá möguleiki eykur lífsgæði sjúklinga verulega, tekur t.d. minni tími frá vinnu og skóla, fyrir utan mikinn sparnað fyrir heilbrigðiskerfið. Í þessari viku heldur félagið tvo fræðslufundi, annan fyrir fagfólk í heilbrigðiskerfinu og hinn fyrir almenning. Guðlaug María Bjarnadóttir, leikkona og kennari hefur átt við meðfæddan ónæmisgalla að stríða alla ævi, kom í þáttinn í dag ásamt Sigurveigu Þ. Sigurðardóttur lækni og sérfræðing í barna- og ónæmislækningum.  

Við forvitnuðumst svo um málþingið Álfastund, um álfa og huldufólk, sem verður haldið í Borgarnesi á laugardaginn. Þar verða flutt stutt erindi frá ólíkum sjónarhornum sjáenda, fræðafólks, listafólks og almennings. Bryndís Fjóla Pétursdóttir garðyrkjufræðingur, heilari og starfandi völva, kom í þáttinn ásamt Sigríði Ástu Olgeirsdóttur sviðslistakonu en þær munu báðar tala á málþinginu.

Svo var það veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni, hann var í beinu sambandi frá Ísafirði þar sem hann sækir ráðstefnuna SNOW2025, sem haldin er í tilefni þess að nú eru um 30 ár frá snjóflóðunum miklu 1995. Hann sagði okkur aðeins frá því sem þar fer fram og til dæmis nýju skafrennings- og snjósöfnunarlíkani sem hann og sonur hans, Sveinn Gauti, kynntu þar. Svo sagði Einar okkurfrá fellibyljunum Humberto og Imeldu sem að óbreyttu gætu orðið að skaðræðislægð með stefnu á Bretlandseyjar og munu líka hafa áhrif á spánna hér á landi í lok vikunnar. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Ég veit þú kemur / GDRN og Magnús Jóhann (Oddgeir Kristjánsson, texti Ási í Bæ) 
Puppet on a String / Sandie Shaw (Bill Martin, texti Phil Coulter) 
Kall sat undir kletti / Þokkabót (Jórunn Viðar, texti Halldór Björnsson)
You've Lost that Lovin' Feeling / Righteous Brothers (Phil Spector, Cynthia Weil og Barry Mann)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIr</description><pubDate>Tue, 30 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105142648" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415725D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>398</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Leikveturinn í Landnámssetrinu, virkni eldri borgara og Sigrún lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416024D0.mp3</link><description>Við héldum áfram yfirferð okkar yfir það sem verður á leiksviðum leikhúsanna í vetur. Í dag var komið að Landnámssetrinu í Borgarnesi. Kjartan Ragnarsson og Sigríður Margrét Guðmundsdóttir ráða ríkjum þar og Kjartan kom til okkar og sagði okkur sögu Landnámssetursins, sem verður 20 ára næsta vor og svo fór hann með okkur yfir það sem verður á döfinni hjá þeim þennan leikveturinn. 

Nú er að ljúka Íþróttaviku Evrópu eða „#BeActive“, sem er alþjóðlegt hvatningarátak um hreyfingu og bætta heilsu. Við ræddum við Lýðheilsufulltrúa Reykjavíkurborgar, Hörpu Þorsteinsdóttur, um félagslega virkni eldra fólks í Reykjavík og bætt lífsgæði þeirra.

Svo var það lesandi vikunnar sem í þetta sinn var Sigrún Alba Sigurðardóttir rithöfundur og doktorsnemi við Hugvísindasvið Háskóla Íslands. Við fræddumst aðeins um nýju bókina hennar, Þegar mamma mín dó og svo fengum við auðvitað að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Sigrún talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Rúmmálsreikningur (Om udregning af rumfang) VI e.Solvej Balle
På Sct. Jørgen e. Amalie Skram
Vi er fem e. Mathias Faldbakken 
Har døden taget noget fra dig så giv det tilbage - Carls bog
e. Naja Marie Aidt
Svo talaði hún um höfundana Astrid Lindgren, Guðrúnu Helgadóttir, Anne-Cath Vestly, Milan Kundera, Dostojevski og Isabel Allende
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Ljúfa vina / Ragnar Bjarnason og Sigrún Jónsdóttir (Ólafur Gaukur, Jón Sigurðsson og Jón Sigurðsson, texti Ólafur Gaukur og Indriði G. Þorsteinsson) 
Ó ljúfa líf / Flosi Ólafsson (erlend lag, texti Flosi Ólafsson) 
Heim / Magni Ásgeirsson (Magni Ásgeirsson og texti Magni Ásgeirsson og Ásgrímur Ingi Arngrímsson)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIr</description><pubDate>Mon, 29 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97522416" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416024D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:47</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>397</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sigurður Sigurjónsson föstudagsgestur og herragarðsmatarboð</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416023D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Sigurður Sigurjónsson leikari og leikstjóri. Hann fór mjög ungur í leiklistarskólann og vakti fljótt athygli eftir útskrift. Auðvitað hefur grínið, Spaugstofan, Skaupin og margt fleira, verið fyrirferðamikið í hans ferli, en hann er einnig frábær í alvarlegri hlutverkum og í seinni tíð hefur hann einnig verið fantagóður í hlutverki skúrka. Það var virkilega gaman að spjalla við Sigurð, einn ástsælasta leikara þjóðarinnar, fara með honum aftur í tímann á æskuslóðirnar í Hafnarfirðinum og svo fengum að vita hvað hann er að bardúsa þessa dagana. 

Svo var það matarspjallið með Sigurlaugu Margréti sem var auðvitað á sínum stað. Veðurspáin var ekki góð því var um að gera að hafa það huggulegt og búa til góðan mat og Sigurlaug var á herragarðsslóðum í matarboðshugleiðingum. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Ég lifi í draumi / Björgvin Halldórsson (Eyjólfur Kristjánsson, texti Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson) 
Teach Your Children / Crosby, Stills, Nash &amp; Young (Graham Nash) 
Father and son / Cat Stevens (Cat Stevens)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 26 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99817012" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416023D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:59</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>396</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Að gleyma sér, söngvar úr suðri og norðri og innra og ytra virði</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416022D0.mp3</link><description>Ólafur Þór Ævarsson geðlæknir var hjá okkur í dag, en hann skrifar mikið af pistlum og hugleiðingum sem hann deilir meðal annars á akureyri.net. Þar hefur hann meðal annars skrifað um geðheilsu aldraðra, orkuveitu heilans, það að vera öðruvísi og það að gleyma sér. Við ræddum við Ólaf í dag um mikilvægi þess að gleyma sér og nokkrar aðferðir til þess. 

Við litum inná æfingu í Salnum í gær, þar hittum við óperusöngvarana Kristinn Sigmundsson Kolbein Ketilsson og píanóleikarann Matthildi Önnu Gísladóttur. Á morgun halda þau tónleika með söngvum úr suðri og norðri, en dagskránni verða íslensk og erlend sönglög úr ýmsum áttum.  
 
Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi var svo hjá okkur í dag það sem við köllum Mannleg samskipti. Hann hefur fjallað undanfarna fimmtudaga um áföll og afleiðingar þeirra, sem til dæmis hafa áhrif á samskipti. Svo talaði hann um meðvirkni, til dæmis í uppeldi og þau áhrif sem geta fylgt. Í dag talaði hann svo um innra og ytra virði okkar og hvernig getur verið misræmi þar á milli. 
 

Tónlist í þættinum í dag: 

Ég vil fara upp í sveit / Ellý Vilhjálms (Carasella, texti Jón Sigurðsson)  
Allt í gúddí / Ólöf Arnalds (Ólöf Arnalds) 
Fly me to the Moon / Frank Sinatra og hljómsveit Count Basie (Bart Howard) 
Það er draumur að vera með dáta / Soffía Karlsdóttir (Edward Brink, texti Bjarni Guðmundsson) 

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 25 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100245002" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416022D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:12</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>395</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Gæludýra- og húsapössun, BragðaGarður og Dávur í Dali</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416021D0.mp3</link><description>Hunda-, katta- og gæludýraeigendur þekkja það að það getur verið snúið að fá pössun fyrir dýrin ef þau þurfa að fara erlendis eða eitthvað slíkt. Arnrún Bergljótardóttir stofnaði Sporið þar sem hún býður upp á heimapössunarþjónustu fyrir gæludýr og þá í leiðinni heimilin, á meðan eigendurnir eru ekki heima. Þar hugsar hún um allar þarfir dýrsins eða dýranna og nú býður hún líka upp á ummönnun og hreyfingu hesta og fleira. Arnrún kom í þáttinn og sagði okkur aðeins frá Sporinu og hvernig þetta kom til. 
 
BragðaGarður er tveggja daga hátíð sem fagnar matarmenningu, sjálfbærni og líffræðilegri fjölbreytni og er haldin í Garðskálanum í Grasagarði Reykjavíkur. Hátíðin er haldin af Slow Food hreyfingunni og býður upp á fjölbreytta dagskrá fyrir alla aldurshópa. Dagskráinn á föstudeginum er sérstaklega sniðin að nemendum á framhaldsskólastigi og nemendur úr matvælagreinum við Menntaskólann í Kópavogi leiða jafningjafræðslu um flest það sem snýr að mat. Dóra Svavarsdóttir, matreiðslumeistari, kennari og formaður Slow Food á Íslandi kom í þáttinn ásamt Haraldi Sæmundssyni framkvæmdastjóra Hótel- og veitingaskólans í MK. 

Dávur í Dali er fyndnasti Færeyingurinn á Íslandi, a.m.k. sá eini sem við vitum af sem fæst við uppistand. Hann er núna með uppistand í Tjarnarbíó þar sem hann segir í stuttu máli frá sögu Færeyja á grafalvarlegan hátt. Aðalstarf hans er sálfræðingur hjá Kvíðameðferðarstöðinni, það var því um nóg að ræða við hann í dag.  
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Af litlum neista / Pálmi Gunnarsson (Guðmundur Ingólfsson og Magnús Haraldsson) 
Fólkið í blokkinni / Eggert Þorleifsson (Ólafur Haukur Símonarson) 
Hvað um mig og þig? / Ragnhildur Gísladóttir (Magnús Eiríksson) 
Ljósvíkingur / Egill Ólafsson (Gunnar Þórðarson, texti Ólafur Haukur Símonarson)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 24 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104030040" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416021D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:10</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>394</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Draumar, málþing um byggðafestu ungs fólks og Hafdís Inga í Heilsuvaktinni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416320D0.mp3</link><description>Draumar eru sammannleg fyrirbæri og draumatúlkun getur hjálpað fólki við að takast á við ýmis viðfangsefni í sínu lífi, hvort heldur sem þau eru tengd tilfinningum, aðstæðum eða jafnvel flóknum úrlausnarefnum og vandamálum. Á námskeiðinu Draumar – spegill sálarinnar sem Arna Ýrr Sigurðardóttir prestur hefur verið með í nokkur ár, byggir Arna á sinni eigin reynslu af því að nota draumavinnu í sálgæslu. 

Á málþinginu „Hvað ef ég vil vera hér?“ sem fram fer á Höfn í Hornafirði í dag og á morgun er umfjöllunarefnið ungt fólk, byggðafestuna þeirra og framtíð á landsbyggðinni. Á þinginu verður ungt fólk frá Noregi, Svíþjóð, Danmörku og Íslandi og þau munu deila reynslu sinni. Eyrún Fríða Árnadóttir verkefnastjóri HeimaHafnar var á línunni í þættinum og sagði okkur betur frá málþinginu og stöðu ungs fólks á landsbyggðinni. 

Svo var það Heilsuvaktin með Helgu Arnardóttur. Hafdís Inga Helgudóttir Hinriksdóttir hefur glímt við langvinn veikindi eftir að hún fékk Covid fyrir þremur árum. Hún upplifði algjöra örmögnun, minnisleysi, mæði, heilaþoku, sjón og heyrnartruflanir, meltingartruflanir og fékk einnig sjúkdóminn Potts. Hafdís þakkar vökvagjöfum, háþrýstimeðferðum og lyfjum að hún sé á betri stað en fyrir ári en hún óttast afleiðingar niðurskurðar hins opinbera. Helga talaði við Hafdísi Ingu í Heilsuvaktinni í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Heitt toddý / Ellen Kristjánsdóttir (erlent lag, texti Friðrik Erlingsson) 
Draumalandið / Karlakór Reykjavíkur (Sigfús Einarsson, texti Jón Trausti (duln.f. Guðmund Magnússon)) 
Tico tico / Les Baxter (Les Baxter)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 23 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97060153" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416320D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:33</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>393</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Leikárið hjá LA, innanhúshönnun og Silja Ingólfsd. lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416019D0.mp3</link><description>Við héldum áfram yfirferð okkar um leiksvið landsins þar sem skoðum hvað verður á fjölunum í leikhúsunum í vetur. Nú er komið að Leikfélagi Akureyrar, sem er hluti af Menningarfélagi Akureyrar, þar er leikhússtjóri Bergur Þór Ingólfsson, sem var í beinu sambandi frá hljóðveri RÚV á Akureyri. Bergur fór með okkur yfir hvað verður á döfinni hjá þeim í vetur. 
 
Í dag verður Katrín Ísfeld Guðmundsdóttir innanhússarkitekt með áhugavert spjall um innanhússhönnun á Borgarbókasafninu Árbæ þar sem hún gefur gestum og gangandi góð ráð. Í erindi sínu fer Katrín yfir það helsta sem þarf að hafa í huga varðandi hönnun heimilisins, svo sem grunnmynd rýmisins, flæði, litaval, stíl og fleira. Við skipulagningu heimila þurfi innanhússarkitektinn í meira mæli að lesa í hvaða fólk býr þar, hvernig það umgengst rýmið og hvaða stíll og litir höfða til þess. Katrín sagði betur frá þessu í þættinum.

Lesandi vikunnar var í þetta sinn Silja Ingólfsdóttir, friðar- og átakafræðingur og upplýsingafulltrúi Veitna. Hún sagði okkur frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Silja sagði frá eftirfarandi bókum og höfundum:
Franska Sveitarbýlið e. Jo Thomas 
Trílógían His Dark Materials e. Philip Pullman
We Wish to Inform You That Tomorrow We Will Be Killed with Our Families: Stories from Rwanda e. Philip Gourevitch 
Guð kemur bara til Afghanistan til að gráta (Nach Afghanistan kommt Gott nur noch zum Weinen) e. Siba Shakib. 
Krossferð á gallabuxum e. Theu Beckman
Kristín Steinsdóttir og Astrid Lindgren 

Tónlist í þættinum í dag: 

Komdu í kvöld / Ragnar Bjarnason (Jón Sigurðsson) 
Draumur fangans / Erla Þorsteinsdóttir (Freysteinn Jóhannsson eða 12.september) 
Sveitapiltsins draumur / Hljómar (Gunnar Þórðarson, texti Þorsteinn Eggertsson)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 22 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99021218" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416019D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:34</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>392</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Haraldur Þorleifsson föstudagsgestur og matarspjall um hvítlauk og skonsur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416318D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Haraldur Ingi Þorleifsson. Hann stofnaði hönnunarfyrirtækið Ueno árið 2014 í Bandaríkjunum, rekstur þess gekk gríðarlega vel, þau unnu fyrir mörg af stærstu fyrirtækjum í heiminum og það vakti mikla athygli þegar hann seldi fyrirtækið árið 2021 til Twitter og fjölskyldan flutti aftur til Íslands. Eftir það hefur Haraldur brallað ýmislegt, hann kom af stað og stjórnaði verkefninu Römpum upp Reykjavík, til að auðvelda aðgengi fyrir hjólastóla. Upprunanlega markmiðið var að byggja 100 rampa við fyrirtæki og verslanir í Reykjavík, en að lokum voru þeir orðnir yfir 1750 um allt land og nú hefur hann ýtt úr vör rampaverkefnum í Úkraínu og Panama. Hann minntist móður sinnar, Önnu Jónu, sem lést þegar hann var tíu ára og opnaði veitingastað í hennar nafni, samdi og gaf út eigin tónlist sem Önnu Jónuson. Haraldur er svo að auki með hlaðvarpsþætti, bæði á íslensku og ensku, þar sem hann spjallar við áhugavert fólk og í síðustu viku kom í ljós að hann er búinn að endurvekja Ueno, fyrirtækið sem hann seldi fyrir fjórum árum. Það var um nóg að tala við Harald í dag, við ferðuðumst með honum afturbak og áfram í tíma og rúmi, frá Vesturbænum til New York, Buenos Aires og Tokyo. 

Svo var auðvitað matarspjallið með Sigurlaugu Margréti á sínum stað. Í dag spjölluðum við um hvítlauk og skonsur. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Ferrari / Ragnheiður Gröndal (Páll Torfi Önundarson)  
Take Me to Church / Sinéad O’Connor (Kearns &amp; Reynolds) 
Delirious Love / Neil Diamond (Neil Diamond)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 19 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103206661" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416318D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:45</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>391</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kvikmyndatónlist Herdísar, Dagbjört og Sigrún um Sæmund Hólm og mannleg (og meðvirk) samskipti</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415717D0.mp3</link><description>Herdís Stefánsdóttir kvikmyndatónskáld hefur komið víða við í heimi kvikmyndanna og gert tónlist við bæði erlendar og íslenskar myndir, nú síðast Eldana sem nýlega var frumsýnd en þar áður við þættina um Vigdísi sem sýndir voru hér á RÚV við góðar undirtektar. Svo hefur hún samið tónlist við tvær kvikmyndir M. Night Shyamalan, leikstjórann heimsfræga. Herdís er búsett hér á landi og eignaðist sitt annað barn fyrir skömmu og er í raun í sínu fyrsta fríi í langan tíma þar sem hún hefur verið uppbókuð í verkefni langt fram í tímann. Á meðan hefur  hún einbeitt sér að því að semja sína eigin tónlist og fyrirhugað er að gefa út tvær plötur á næstu misserum.  Herdís ræddi við okkur um kvikmyndatónsmíðar og fleira í dag.    

Við fræddumst svo aðeins um Sæmund Hólm Magnússon, sem fæddist árið 1749 og var fyrsti háskólamenntaði listamaður íslensku þjóðarinnar. Hann átti mjög merkilega og viðburðarríka ævi og þær Dagbjört Höskuldsdóttir, fyrrverandi banka-útibússtjóri, kaupfélagsstjóri og bóksali í Stykkishólmi og Sigrún Magnúsdóttir, fyrrverandi kaupmaður, safnstjóri, borgarfulltrúi, alþingismaður og ráðherra, hafa kynnt sér líf Sæmundar komu í þáttinn og sögðu okkur frá honum, en þær ætla einmitt að halda fyrirlestur um hann í næstu viku í húsakynnum Færeyska Sjómannafélagsins í Skipholti. 

Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi var svo hjá okkur með það sem við köllum Mannleg samskipti, en þau geta einmitt verið talsvert flókin. Hann hefur fjallað undanfarna fimmtudaga um áföll og afleiðingar þeirra, sem til dæmis hafa áhrif á samskipti. Svo talaði hann um meðvirkni, og í dag ræddi hann meðvirkni til dæmis í uppeldi og þau áhrif sem geta fylgt. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Eldarnir / Herdís Stefánsdóttir (Herdís Stefánsdóttir)  
Sveitin milli sanda / Ellý Vilhjálms (Magnús Blöndal Jóhannsson) 
Bíldudals grænar baunir / Jolli &amp; Kóla (Valgeir Guðjónsson) 
Heima / Haukur Morthens og hljómsveit Jörn Grauengaard (Oddgeir Kristjánsson, texti Ási í Bæ)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG HELGA ARNARDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 18 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104738063" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415717D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>390</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Húsnæðismál Konukots og ilmheimur Fischersunds</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416016D0.mp3</link><description>Hvar eiga heimilislausar konur að vera ef þær eru óvelkomnar alls staðar? Við ræddum stöðu þeirra hér í dag í tilefni af grein sem birt var fyrir skömmu á Vísi um yfirstandandi ósætti um að Konukot, neyðarskýli fyrir heimilislausar konur, flytji tímabundið í nýtt húsnæði í Ármúla 34. Húsnæðið þar sem Konukot er rekið í Eskihlíð er nánast ónýtt og komið að þolmörkum í viðhaldi. 84 konur gistu í Konukoti í fyrra, að meðaltali 9 á dag. Leit hefur staðið lengi að hentugu húsnæði en nú hafa eigendur annarrar starfsemi í Ármúla sett fyrirvara við því að þessi hópur komi þangað. Halldóra R. Guðmundsdóttir forstöðukona Konukots og Bjartey Ingibergsdóttir hjúkrunarfræðingur á göngudeild smitsjúkdóma hjá Landspítalanum komu í þáttinn í dag og við ræddum starfsemi Konukots, hvort raunverulega stafi hætta af heimilislausum konum eða hvort þetta séu fordómar og vanþekking á þessum viðkvæma jaðarsetta hópi. 

Í sögufrægu húsi að Fischerundi 3 rekur fjölskylda hönnunarverslun þar sem boðið er upp á upplifun fyrir skilningarvitin. Fischersund var kjörin besta hönnunarbúðin í ár af The Reykjavik Grapevine og þau eru nýkomin frá hönnunarvikunni í Helsinki þar sem þau vöktu mikla athygli, en þau sögðu frá ilmgerð fjölskyldunnar og töfrandi ilmheimi Íslands, þau hafa verið með viðlíka viðburði með ilmviðburði víða erlendis. Lilja Birgisdóttir er ein af stofnendum Fischersunds og hún kom í þáttinn og sagði okkur meira frá ilmum, útilykt og fleiru. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Veldu stjörnu / Ellen Kristjánsdóttir og John Grant (Ellen Kristjánsdóttir, texti Bragi Valdimar Skúlason) 
Michelle / The Beatles (Lennon &amp; McCartney) 
Gathering Stories / Jónsi (Jón Þór Birgisson, texti Jón Þór Birgisson 
og Cameron Crowe)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG HELGA ARNARDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 17 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97691271" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416016D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:52</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>389</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Skyrið, Lífræni dagurinn og veðurathugunarstöðin á Grímsstöðum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416015D0.mp3</link><description>Hvað varð um íslenska hnausþykka og súra skyrið okkar og af hverju er það orðið að aukefnaþeyttri, jafnvel sykraðri þunnri jógúrt sem neytendum býðst nánast eingöngu í matvörubúðum í dag? Neytendur þurfa að leggja sig sérstaklega eftir því og fara á tiltekna staði til þess að nálgast alvöru skyr eins og þekktist í gamla daga. Hallgrímur Helgason rithöfundur hrinti af stað kröftugri umræðu um íslenska skyrið á samfélagsmiðlum um helgina og sagði fjölmarga sakna þess og spurði hvers vegna við gátum glutrað þessu niður? Við ræddum um hvað hefur breyst á framleiðslu skyrs, mjólkurvara og annarra matvæla síðastliðin ár, stöðu lífrænnar framleiðslu á Íslandi og Lífræna daginn sem verður haldinn á laugardaginn næstkomandi eða 20.september víða um land. Þær Dóra Svavarsdóttir, formaður Slow food á Íslandi, og Anna María Björnsdóttir, kvikmyndagerðarkona og verkefnastjóri Lífræna dagsins, voru með okkur í þættinum í dag.  
 
Einar Sveinbjörnsson kom svo til okkar í dag í Veðurspjallið. Í þetta sinn ræddi hannum veðrabrigðin, en það eru talsvert greinileg haustteikn í kortunum, kannski greinilegri en oft áður. Og sagði hann frá heimsókn sinni á Grímsstaði á Fjöllum í sumar. Þar hefur verið veðurathugunarstöð í yfir hundrað ár og er hún ein síðasta mannaða stöðin á landinu. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Lambalæri / Ómar Ragnarsson og Lúdó sextett (Hank Williams, texti Ómar Ragnarsson) 
Græna byltingin / Spilverk þjóðanna (Spilverk þjóðanna) 
Vindar að hausti / Sigríður Thorlacius og Sigurður Guðmundsson (Antonio Carlos Jobim, texti Birkir Blær Ingólfsson)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG HELGA ARNARDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 16 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101652689" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416015D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:56</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>388</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Leikárið í Þjóðleikhúsinu, Bára og Kvæðamannafélagið og Sváfnir lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416014D0.mp3</link><description>Við héldum áfram yfirferð okkar um það sem verður á fjölum leikhúsanna í vetur, í síðustu viku var það Borgarleikhúsið, nú er komið að Þjóðleikhúsinu. Magnús Geir Þórðarson, Þjóðleikhússtjóri, kom í þáttinn og sagði okkur frá því sem er á döfinni á nýhöfnu leikári, en Þjóðleikhúsið á einmitt 75 ára afmæli um þessar mundir. 

Dagur rímnalagsins er í dag og við fengum formann Kvæðamannafélagsins Iðunnar Báru Grímsdóttur til okkar en í dag verður sérstök hátíðardagskrá í Salnum í Kópavogi, þar sem barnahópar kveða og Rímnafögnuður í kvöld þar sem frumfluttir verða tveir nýjir rímnaflokkar og annar sérstaklega saminn við þetta tækifæri, Kópavogsbragur hinn síðari. Bára Grímsdóttir leyfði okkur að heyra brot úr honum í þættinum. 

Svo var það lesandi vikunnar, í þetta sinn er það Sváfnir Sigurðarson, tónskáld, textahöfundur, markaðs- og kynningafulltrúi, en hann er einmitt að gefa út nýja barnabók sem kallast Brandara bíllinn. Við fengum hann til að segja okkur aðeins frá henni og svo auðvitað líka frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Sváfnir sagði frá eftirfarandi bókum og höfundum:
Guð leitar að Salóme e. Júlía Margrét Einarsdóttir
Óvæntur ferðafélagi e. Eiríkur Bergmann
Sextíu kíló af kjaftshöggum e. Hallgrímur Helgason
Stundarfró e. Orri Harðar
Hundrað ára einsemd e. Gabriel Garcia Marquez
Punktur punktur komma strik e. Pétur Gunnarsson
Bjargvætturinn í grasinu e. J.D Salinger 

Tónlist í þættinum í dag: 

Þjóðsaga / Þrjú á palli (þjóðlag, texti Jónas Árnason) 
Létt / Ríó tríó (Gunnar Þórðarson, texti Jónas Friðrik Guðnason) 
Flóð og fjara / Sváfnir Sigurðarson (Sváfnir Sigurðarson)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 15 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98520502" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416014D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:18</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>387</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Vigdís Hrefna föstudagsgestur og matarspjall um kjúlla, crepes og brokkolini</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416013D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var leikkonan Vigdís Hrefna Pálsdóttir. Hún hefur auðvitað leikið fjölda hlutverka á sviði og fyrir framan myndavélar og nú síðast leikur hún aðalhlutverkið, jarðskjálftafræðinginn Önnu í kvikmyndinni Eldarnir, sem byggð er á bók Sigríðar Hagalín Björnsdóttur. Við spurðum hana út í myndina og hlutverkið og fórum með henni aftur í tímann á æskuslóðirnar og svo á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag. 

Svo var matarspjallið með Sigurlaugu Margréti Jónasdóttur á sínum stað. Við ræddum í dag um hvað stendur uppúr hjá okkur matarlega séð eftir sumarið. Sigurlaug talaði um crepe suzette, Gunnar gaf upp dásamlega uppskrift fyrir kjúklingabringur og Guðrún nefndi steikt brokkolini. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Litla stúlkan við hliðið / Ellý Vilhjálms (Freymóður Jóhannsson, 12.september) 
Snögglega Baldur / Edda Heiðrún Bachman og Leifur Hauksson (Alan Menken, Howard Ashman, íslenskur texti Megas) 
I Threw It All Away - Take 1 / Bob Dylan (Bob Dylan)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 12 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99041280" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416013D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:35</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>386</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Gleði Bjargar, Lalli töframaður og mannleg samskipti með Valdimar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416012D0.mp3</link><description>Listakonan Björg Þórhallsdóttir hefur búið í Noregi nánast allt sitt líf og kom núna til Íslands til þess að kynna nýja bók sem hún skrifaði, Gleði Bjargar - Hamingjan er markmið, gleðin er afstaða. Björg er líka höfundur hinna vinsælu dagbóka Tíminn minn, sem komið hafa út hér á landi í rúman áratug. Hún hefur haslað sér völl í Noregi sem myndlistarmaður og rithöfundur og þessi nýja bók hennar var um tíma í efsta sæti bóksölulista þar í landi. Björg kom í þáttinn í dag, beint af flugvellinum, og með henni kom Hildur Blöndal, þerapisti og ráðgjafi en þær vinna saman sem þerapistar í Noregi. 

Við fengum svo töfrabrögð í beinni í þættinum í dag. En Lalli töframaður, eða Lárus Blöndal Guðjónsson, kemur fram með Sinfóníuhljómsveit Íslands í Eldborgarsal Hörpu 20.sept. og verður með sjónhverfingar og töfrabrögð. Sinfóníuhljómsveitin mun spila vinsæl lög úr söngleikjum á borð við Frozen og Mary Poppins. Að auki er að koma út barnabókin Dagur með Lalla, eftir Lalla og hann kom í þáttinn og sagði okkur betur frá bókinni, tónleikunum og töframennskunni. 

Valdimar Þór Svavarsson, ráðgjafi hjá fyrsta skrefinu og umsjónarmaður Meðvirknipodcastsins, kom svo til okkar í dag með það sem við köllum Mannleg samskipti, þar sem við skoðum með honum ýmislegt sem viðkemur mannlegum samskiptum og hvað getur haft áhrif á þau og gert þau flókin. Í dag talaði Valdimar um áföll, sem geta verið gríðarlega margvísleg og fjölbreytt, og áhrif þeirra á okkur, til dæmis í samskiptum okkar við annað fólk, ef við fáum ekki hjálp til að takast á við afleiðingar þeirra. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Allur lurkum laminn / Bjarni Ara (Hilmar Oddsson) 
Okkar eigin Osló / Valdimar Guðmundsson (Helgi Svavar Svavarsson og Bragi Valdimar Skúlason) 
A Woman is a Something Thing / Louis Armstrong (Ira Gershwin and George Gershwin) 
He Ain’t Heavy He’s My Brother / The Hollies (Bobby Scott &amp; Bobby Russel)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 11 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104138710" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416012D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:14</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>385</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Dýravernd á Íslandi, Spilakvöld á miðvikudögum og tangóhátíð í Reykjavík</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416011D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um Ingunni Einarsdóttur frumkvöðul í baráttu fyrir velferð dýra á Íslandi. Hún fæddist árið 1850 og hvatti til dæmis til stofnunar dýraverndarfélagsins, sem heitir í dag Dýraverndarsamband Íslands. Hún hafði líka forgang um að félagið gæfi út rit til að fræða almenning um velferð dýra. Linda Karen Gunnarsdóttir, formaður Dýraverndarsambandsins og hestafræðingur, var hjá okkur og sagði okkur betur frá Ingunni og dýravernd á Íslandi. 

Tryggvi Björgvinsson, titlaður spilameistari, ætlar að bjóða upp skemmtilega nýjung á Borgarbókasafninu Úlfarsárdal; vikuleg borðspilakvöld fyrir fullorðna (16 ára og eldri) á miðvikudögum milli kl. 19:30-21:30. Tryggvi er einarður borðspilaáhugamaður úr Grafarholtinu og hefur verið viðloðandi spilamennsku frá barnsaldri. Í dag á hann borðspilasafn sem gerir honum kleift að spila mismunandi spil hvern einasta dag almanaksársins. 
 
Að lokum kynntum við okkur Tangófélagið, sem heldur upp á 25 ára afmælið með þriggja daga tangóhátíð í Kramhúsinu og Iðnó. Þau Bergljót Arnalds og Hlynur Helgason komu í þáttinn og sögðu okkur frá félaginu og tangó á Íslandi. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Það styttir alltaf upp / Ragnar Bjarnason og Jón Jónsson (Jón Jónsson) 
Dýravísur / Guitar Islancio
You Don't Have to Say You Love Me / Dusty Springfield (Pino Donggio, Simon Napier-Bell, V-Pallavicini og Vicky Vickham) 
The Tango of Love and Hate / Bergljót Arnalds (Bergljót Arnalds)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 10 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102631549" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416011D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:27</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>384</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Helga og Heilsuvaktin, Sirrý og Lífskraftur og Friðrik og arabískar nætur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416310D0.mp3</link><description>Helga Arnardóttir kom til okkar í dag, en hún verður með Heilsuvaktina annan hvern þriðjudag í þættinum, eins og síðasta vetur. Í dag sagði hún okkur frá því sem hún ætlar að fjalla um í haust, til dæmis langvarandi einkenni Covid, þyngdarstjórnunarlyfjum, breytingar á lífstíl til að ná bata eða tökum á sjúkdómum, heilsusamlegt mataræði og hreyfingu, mýtur þegar kemur að heilsu og fleira. 

Á Íslandi greinast árlega 15-20 konur með leghálskrabbamein og 3-5 deyja árlega vegna þess. Áhrifin eru auðvitað mikil á fjölskyldur, aðstandendur, samfélagið og atvinnulífið og meðferðin kostar gríðarlega mikið. Sirrý Ágústsdóttir er stofnandi Lífskrafts og hefur greinst með leghálskrabbamein tvívegis. Hún kom í þáttinn og sagði okkur frá Lífskrafti, sinni reynslu og markmiðinu að Ísland verði fyrsta þjóðin í heiminum til að útrýma leghálskrabbameini. 

Við forvitnuðumst svo að lokum um arabíska menningu sem er fagnað með tónlist og dansi í Kramhúsinu þessa vikuna. Friðrik Agni Árnason skipuleggur hátíðina Arabískar Nætur í Reykjavík, ásamt Írisi Stefaníu, þar sem þau vilja sýna þennan fjarræna menningarheim í jákvæðu ljósi. Við heyrðum í Friðrik í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Don’t Try to Fool Me / Jóhann G. Jóhannsson (Jóhann G. Jóhannsson) 
In My Life / The Beatles (Lennon &amp; McCartney)  
Missisippi / Cactus Blossom 
Men Nazra / Nancy Ajram (Ziad Jamal)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 09 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102277120" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416310D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:16</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>383</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Leikárið í Borgarleikhúsinu, íslensk matargerð í Japan og Rósa lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415709D0.mp3</link><description>Við héldum áfram yfirferðinni um leikhúsin í dag, að skoða það sem verður á fjölunum í vetur. Í síðustu viku var það Tjarnarbíó, nú var komið að Borgarleikhúsinu. Egill Heiðar Anton Pálsson, leikhússtjóri, kom í þáttinn og sagði okkur allt um leikárið framundan í Borgarleikhúsinu. 
 
Hinrik Carl Ellertsson, íslenskur matreiðslumaður og kennari við Menntaskólann í Kópavogi, er nýkominn heim úr ferð til Japans. Þar sinnti hann kynningu á norrænni matargerð í Nordic Pavilion á heimssýningunni í Osaka og hélt jafnframt masterclass í hinum virta Tsuji matreiðsluskóla. Á heimssýningunni í Osaka tók Hinrik Carl þátt í að kynna norræna matarmenningu ásamt kokkum frá Færeyjum og vakti þetta mikla athygli, en yfir þrjátíu greinar birtust í japönskum og erlendum fjölmiðlum. Við spjölluðum við Hinrik í dag.  

Svo var það lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Rósa Ólöf Ólafíudóttir, hjúkrunarfræðingur, djákni og uppeldisfræðingur. Hún er að skrifa bók um bróður sinn Lalla Johns, en hann tók af henni loforð áður en hann dó að hún myndi skrifa bók um hann. Við fengum hana til að segja okkur aðeins frá bókinni, Lalla og söfnuninni fyrir útgáfu bókarinnar á Karolinafund. En svo sagði hún okkur auðvitað líka frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Rósa talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Biblían
Ástkær e. Tony Morrison
Hind's feet on high places e. Hannah Hurnard
barnabækurnar Litla ljót og Láki Jarðálfur
Litbrigði jarðarinnar e. Ólafur Jóhann Sigurðsson
Ljóð Steins Steinarrs

Tónlist í þættinum í dag: 
Haust / Elly Vilhjálms og Hljómsveit Svavars Gests (Baldur Geirmundsson)
Do it / Hera Hjartardóttir (Hera Hjartardóttir) 
Haust / Stefán Hilmarsson (Heimir Sindrason og Ari Harðarson)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 08 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99443356" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415709D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>382</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þórhildur Sunna föstudagsgestur og Albert gestur í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416008D0.mp3</link><description>Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, mannréttindalögfræðingur, fyrrverandi þingmaður og þingflokksformaður Pírata var föstudagsgestur Mannlega þáttarins að þessu sinni. Þórhildur er nýtekin við stöðu framkvæmdastjóra alþjóðlegu samtakanna Courage International, samtök sem helga sig baráttunni fyrir frjálsu flæði upplýsinga, tjáningarfrelsi, fjölmiðlafrelsi og friðhelgi einkalífsins. Við fórum með Þórhildi Sunnu aftur í tímann í gegnum erfiða reynslu í æsku, þar sem réttlætiskenndin kviknaði og fórum svo með henni á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag, með viðkomu í Þýskalandi, Hollandi og Belgíu. 

Matarspjallið hófst svo að nýju í dag þegar Sigurlaug Margrét kom með gest með sér í hljóðstofu, gest sem hún minnist oft á í matarspjallinu, Albert Eiríksson. Albert hefur nýlokið við að skrifa matreiðslubók um einfalda og holla rétti og hann kom ekki tómhentur. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Farfuglarnir / Ragnheiður Gröndal (Jóhann Helgason, texti Þórarinn Eldjárn)  
It’s a Fire / Portishead (Adrian Utley, Beth Gibbons &amp; Geoff Barrow) 
Lady K / Emilíana Torrini (Emilíana Torrini og Simon Byrt, texti Emilíana Torrini)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 05 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102497802" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416008D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:23</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>381</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þjóðræknisþing, Valdimar og mannleg samskipti og Uppskriftabókin á RÚV</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416007D0.mp3</link><description>Næsta sunnudag stendur Þjóðræknisfélag Íslendinga fyrir Þjóðræknisþingi í Reykjavík, en markmið félagsins er að efla tengsl, samhyggð og samstarf milli Íslendinga heima og erlendis, fólk af íslenskum ættum í Norður-Ameríku. Guðrún Ágústsdóttir, formaður félagsins og Pála Hallgrímsdóttir sem er í stjórn félagsins komu í þáttinn og sögðu okkur betur frá þinginu og félaginu. 

Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi mun vera með okkur á fimmtudögum í haust með það sem við köllum Mannleg samskipti. Við kynntumst Valdimari í dag og hvar hans reynsla liggur og fórum með honum yfir það sem hann mun taka fyrir næstu fimmtudaga, til dæmis margar hliðar meðvirkni og í rauninni hvað meðvirkni er. Áföll og afleiðingar áfalla og margt fleira, sem einmitt getur haft áhrif á samskipti okkar við annað fólk, innan fjölskyldna, í ástarsamböndum, á vinnustaðnum og í rauninni út um allt. Mynstur sem við þróum, af ýmsum ástæðum, í æsku fylgja okkur í gegnum lífið og litar öll okkar samskipti við annað fólk. Hlustendur geta svo jafnvel sent spurningar á mannlegi@ruv.is sem Valdimar Þór mun gera sitt besta við að svara næstu fimmtudaga.

Uppskriftabókin er nýr matreiðsluþáttur þar sem Solla Eiríks heimsækir konur sem hafa áratuga reynslu af matargerð og fær að kíkja í uppskriftarbækur þeirra. Uppskriftabókin eru þættir sem flétta saman matarhefðum okkar við nýsköpun og náttúruauð, með það að markmiði að miðla þekkingu á milli kynslóða. Sunneva Ása Weisshappel leikstýrir þáttunum og hún kom ásamt Sollu í þáttinn í dag, en í fyrsta þættinum koma við sögu kindakæfa og sápa. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Garden party / Mezzoforte (Eyþór Gunnarsson) 
Peaceful Easy Feeling / Eagles (Jack Tempchin) 
Slide on by / Hera Hjartardóttir (Hera Hjartardóttir) 
Út hjá Haga / Bubbi Morthens (Carl Michael Bellman, íslenskur texti Hjörtur Pálsson) 

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 04 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101705351" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416007D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:58</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>380</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Magnús kenndi jóga í Kabúl, maraþonbakstur og Vonarbrú</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416006D0.mp3</link><description>Það eru ekki allir sem finna „einu og réttu“ leiðina í því sem þau vilja gera í lífinu. Sumir vita upp á hár hvað þau vilja læra og vinna við, jafnvel frá því þau voru mjög ung, en svo er líka töluvert margir sem hafa ekki hugmynd um hvað þau vilja verða „þegar þau verða stór“. Magnús Árni Skjöld Magnússon, prófessor í stjórnmálafræði við Háskólann á Bifröst, er einn þeirra. Hann fór úr einu í annað, sökkti sér á bólakaf í mismunandi áhugamál, mismunandi nám, vinnur, jafnvel mismunandi trúarbrögð en áttaði sig svo á því  að kannski væri það bara allt í lagi, kannski væri það einmitt hans leið. Hann að minnsta kosti skrifaði bókina Hvernig ég varð jógakennarinn í Kabul, þar sem hann fer yfir sína sögu og reynslu og aðferð sem hann bjó til sem hefur nýst honum og gæti jafnvel nýst fleirum. Magnús sagði okkur betur frá bókinni og þessu í þættinum.     

Lilja Katrín Gunnarsdóttir leikkona bakaði í sólarhring árið 2016 og safnaði fé fyrir Kraft og nú, níu árum síðar, ætlar hún að endurtaka leikinn og baka í sólarhring núna um helgina til styrktar Berginu headspace. Þau hjónin Lilja Katrín og Guðmundur Ragnar Einarsson og þeirra börn urðu fyrir áfalli í byrjun árs þegar fóstursonur þeirra, Guðni Alexander Snorrason, lést aðeins tvítugur að aldri. Þau Lilja og Guðmundur komu í þáttinn í dag. 

Svo komu þær Ragnheiður Steindórsdóttir og Guðný Gústafsdóttir. En þær eru tvær af þeim sem standa að almannaheillafélaginu Vonarbrú sem stofnað var í vor. Tilgangur félagsins er meðal annars að safna fjármagni til að styrkja u.þ.b. 70 stríðshrjáðar barnafjölskyldur sem búa við mjög erfiðar aðstæður á Gaza. Markmiðið er að veita þessum fjölskyldum nauðsynlegan stuðning við kaup á mat, hreinlætisvörum og öðrum mikilvægum nauðsynjum.  Þær sögðu okkur frá félaginu og starfi þess í dag, en frekari upplýsingar um það má finna á www.vonarbru.is. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Leiðin okkar allra / Hjálmar (Þorsteinn Einarsson, texti Einar Georg Einarsson) 
Golden Brown / The Stranglers (Dave Greenfield, Hugh Cornwell, Jean Jacques Burnel, Jet Black) 
Þetta loft / Sigurður Halldór Guðmundsson (Sigurður Halldór Guðmundsson)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 03 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95065652" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416006D0.mp3"/><itunes:duration>0:49:30</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>379</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Heimildarmyndin Einstakt ferðalag, Jóhanna Birna Bjartmarsd. og veðurspjallið með Einari</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416305D0.mp3</link><description>Sunnudagurinn næsti verður Duchenne dagurinn, en Duchenne er sjaldgæfur vöðvasjúkdómur sem skerðir hreyfigetu og hrjáir einn af hverjum fjögur þúsund drengjum. Við fræddumst um nýja íslenska heimildarmynd sem heitir Einstakt ferðalag. Hún er um Ægi Þór 9 ára dreng frá Höfn í Hornafirði, sem er með þennan sjaldgæfa sjúkdóm, og ferðalag hans um Ísland þar sem hann hittir önnur börn með sjaldgæfa sjúkdóma. Myndin varpar ljósi á stöðu langveikra barna og aðstandenda þeirra hér á landi. Ágústa Fanney Snorradóttir, leikstjóri myndarinnar, kom í þáttinn og sagði okkur betur frá henni.
 
Jóhanna Birna Bjartmarsdóttir hefur á síðustu misserum vakið athygli en hún hélt athyglisverðan fyrirlestur á ráðstefnu BUGL árið 2023 þar sem hún fór yfir reynslu sína af íslenska skólakerfinu og hvernig henni fannst það bregðast sér. Jóhanna Birna er greind með lesblindu, einhverfu og ADHD. Jóhanna Birna hefur nú lokið háskólanámi í Bandaríkjunum og hyggur á áframhaldandi nám. Hún heldur fyrirlestra um hvernig henni finnst að skólakerfið geti betuð komið til móts við börn í svipuðum aðstæðum og hún var í þegar hún gekk í grunnskóla. 

Svo kom Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur til okkar í veðurspjallið í dag. Hann var með uppgjör á sumarveðrinu og hverrnig við upplifum það á mismunandihátt. Einar talaði svo um hitamet og metsumur úti í heimi, horfurnar næstu daga og að lokum reyndi Einar að svara spurningunni: Hvenær mun hausta? 

Tónlist í þættinum í dag: 

Heiðlóan / Gísli Magna og Co. (Steingrímur M. Sigfússon) 
Þótt falli snjór / Jóhann Sigurðason (Ágúst Guðmundsson) 
Landleguvalsinn / Haukur Morthens (Jónatan Ólafsson, texti Númi Þorbergsson) 
Lítið og væmið / Valdimar (Valdimar Guðmundsson)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 02 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101752163" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416305D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:59</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>378</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Bráðaskólinn, leikveturinn hjá Tjarnarbíói og Kári lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416304D0.mp3</link><description>Bráðaskólinn sérhæfir sig annars vegar í skyndihjálparkennslu fyrir almenning og fyrirtæki og hins vegar í ýmsum sérhæfðum námskeiðum fyrir heilbrigðisstarfsfólk. Sérstaða skólans er einna helst sú að allir kennarar eru heilbrigðisstarfsfólk sem vinnur við bráðar aðstæður í daglegum störfum sínum. Skólinn var stofnaður árið 2011 og hefur síðan þá haldið yfir 580 námskeið af ýmsu tagi og nemendurnir eru orðnir ríflega 7300 talsins. Eigendaskipti urðu á Bráðaskólanum sumarið 2024 og núverandi eigendur Bráðaskólans, hjónin Haukur Smári Hlynsson svæfingahjúkrunarfræðingur og Guðrún Ingibjörg Þorgeirsdóttir, læknir á Bráðadeild LSH komu í þáttinn í dag.  

Við ætlum að skoða hvað verður á boðstólnum á leiksviðum leikhúsanna á komandi leikvetri. Við fáum forsvarsfólk leikhúsana til okkar næstu mánudaga og í dag reið á vaðið Snæbjörn Brynjarsson leikhússtjóri Tjarnarbíós. Hann sagði okkur frá því helsta sem verður boðið upp á í Tjarnarbíói í vetur. 

Svo var það fyrsti lesandi vikunnar þetta haustið, það var Kári Valtýsson, lögfræðingu og rithöfundur. Hann var að senda frá sér sína fjórðu bók, Hyldýpi, sem við fengum hann til að segja okkur aðeins frá og svo fengum við auðvitað að vita hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Kári talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Karítas án titils og Óreiða á Striga e. Kristínu Marju Baldursdóttur,
Dolores Claiborne e. Stephen King
Konuna í búrinu e. Jussi Adler Olsen
Síðasta freisting Krists e. Niko Kazantszakis,
Fight Club e. Chuck Palahniuk,
The Rules of Attraction e. Bret Easton Ellis,
og Charles Bukowski

Tónlist í þættinum í dag: 
Einhversstaðar einhverntíma aftur / Ellen Kristjáns og Mannakorn (Magnús Eiríksson) 
SOS ást í neyð / Vilhjálmur Vilhjálmsson (erlent lag, texti Ómar Ragnarsson) 
The last farewell / Roger Whittaker

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 01 Sep 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102051422" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416304D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:09</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>377</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kristín Jónsdóttir föstudagsgestur og Sigríður Wöhler rabarbarasérfræðingur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416003D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Kristín Jónsdóttir, eldfjalla- og jarðskjálftafræðingur og starfar sem hópstjóri í náttúruváreftirliti hjá Veðurstofu Íslands. Hún er í vísindaráði Almannavarna og hefur starfað sem stundakennari við Háskóla Íslands. Við fengum Kristínu til að fara með okkur aftur í tímann á æskuslóðirnar í Breiðholtinu, í gegnum skólagönguna, MH, HÍ, doktorsnám í Svíþjóð og svo rannsóknir á eldstöðvum og jarðskjálftaóróa. Við forvitnuðumst líka um hennar tónlistarferil þar sem hún söng meðal annars í feikivinsælu lag með Rúnari Júlíussyni og Unun og spilar í dag á trommur. 
 
Svo var það matarspjallið með Sigurlaugu Margréti, þar var bara talað um rabarbara við sérlegan gest, Sigríði Wöhler, sérfræðing í rabarbara. Hún kom færandi hendi með köku, sýróp og kryddmauk, allt unnið úr rabarbara og allt dásamlega gott. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Hann mun aldrei gleym’enni / Unun og Rúnar Júlíusson (Þór Eldon og Gunnar Hjálmarsson) 
Debaser / Pixies (Black Francis) 
Gigantic / Pixies (Black Francis &amp; Kim Deal) 

UMSJÓN   GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 27 Jun 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101974517" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416003D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:06</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>376</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Skeiðakenningin, systkinin í Blood Harmony og Eldblóm í Örlygshöfn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416002D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um það sem kallast skeiðakenningin. Höfundur kenningarinnar, Christine Miserando, þróaði þessa kenningu til að geta útskýrt fyrir vinkonum sínum hvernig hún verður að skipuleggja hvern einasta dag og að hún gæti ekki gert allt sem hún vildi, en hún glímdi frá 15 ára aldri við skerðingar á daglegu lífi vegna þreytu og verkja. Guðrún Friðriksdóttir iðjuþjálfi hjá Ljósinu, endurhæfingarmiðstöð fyrir krabbameinsgreinda, vinnur talsvert með skeiðakenninguna í sínu starfi og hún kom í þáttinn og sagði okkur betur frá í dag. 
 
Við fengum svo lifandi tónlist um miðbik þáttarins þegar systkinin í hljómsveitinni Blood Harmony komu í viðtal og spiluðu fyrir okkur og sungu, Ösp, Örn Eldjárn, en Björk systir þeirra var fjarri góðu gamni í þetta sinn. Þau hyggja á plötuútgáfu á næsta ári og spila á nokkrum tónleikum í sumar og taka þátt í  Sumartónum í Salnum í dag. Þau fluttu í hljóðverinu hjá okkur lagið Draumsnillingar sem Ösp samdi og gaf Erni í jólagjöf. 
 
Bergsteinn Sigurðsson, kollegi okkar úr sjónvarpinu, kom við á Minjasafninu á Hnjóti í Örlygshöfn í sunnanverðum Patreksfirði og hitti Sigríði Soffíu Níelsdóttur, danshöfund og listakonu, en hún var þar með uppákomu undir merkjum Eldblóma, sem er hennar vörumerki fyrir hennar list, hvort sem það eru líkjörar, ilmur, flugeldasýning, haustlaukar og blómainnsetning. Bergsteinn var svo góður að leyfa okkur að senda það út í þættinum í dag.  

Tónlist í þættinum í dag: 

Spánardraumur / Hljómsveit Ingimars Eydal (erlent lag, texti Einar Haraldsson) 
Sideways / Sigrún Stella (Sigrún Stella  
Draumsnillingar / Blood Harmony (Ösp Eldjárn) 
Tasko Tostada / Hljómar (Rúnar Júlíusson)

UMSJÓN   GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 26 Jun 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104437969" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416002D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:23</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>375</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kennsla íslensku sem annars máls og Þjóðlagahátíð á Siglufirði</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416301D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um nám og kennslu íslensku sem annars máls í framhaldsskólum, með sérstakri áherslu á inngildingu og fjölmenningu, en málþing um einmitt það var haldið í byrjun júní á Ísafirði. Þar kom fagfólk saman í málstofum og miðluðu reynslu og þekkingu sín á milli. Jóna Dís Bragadóttir, skólastjóri Tækniskólans og Heiðrún Tryggvadóttir, skólameistari Menntaskólans á Ísafirði, sögðu okkur betur frá málþinginu og mikilvægi þessarar kennslu í þættinum í dag. 
 
Þjóðlagahátíðin á Siglufirði fagnar um þessar mundir 25 ára afmæli. Fyrsta hátíðin var haldin sumarið 2000 og hefur verið haldin árlega síðan að frátöldu einu ári. Þjóðlagahátíðin verður haldin dagana 2. til 6. júlí og ber yfirskriftina Fljúga hvítu fiðrildin. Listrænn stjórnandi hátíðarinnar frá upphafi er Gunnsteinn Ólafsson tónskáld og hann kom til okkar í dag og sagði betur frá og fræddi okkur um þjóðlagatónlist. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Vonarströnd / Íkorni (Stefán Örn Gunnlaugsson) 
Heimþrá / Brek (Guðmundur Atli Pétursson, Sigmar Þór Mattíasson, Harpa Þorvaldsdóttir, Jóhann Ingi Benediktsson. Texti Jóhann Ingi Benediktsson) 
Kveitevisa / Österlide (Þjóðlag)

UMSJÓN   GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 25 Jun 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105437727" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416301D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:54</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>374</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Vernd barna gegn ofbeldi, matarsaga Reykjaness og veðurspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415700D0.mp3</link><description>Dr. Svala Ísfeld Ólafsdóttir dósent, við lagadeild Háskólans í Reykjavík, kom í þáttinn í dag og sagði frá Ráðstefnu um vernd barna gegn ofbeldi á heimilinu sem hún stóð að í HR í byrjun júní. Ein af frumskyldum hvers samfélags er að vernda yngstu þegnana og þessi ráðstefna var liður í því, enda eru afleiðingar ofbeldis gegn börnum margþættar og alvarlegar. Svala sagði frá því sem á ráðstefnunni kom fram og frá hennar erindi um rannsókn hennar um kynferðisbrot gegn börnum framin innan skjólveggja heimilisins. 
 
Kristinn Guðmundsson sér um matreiðsluþættina Soð sem sýndir eru í sjónvarpinu hér á RÚV, hann sagði okkur í dag frá viðburðum sem hann stendur fyrir og kallar Matarsaga Reykjaness í fimm réttum.

Einar Sveinbjörnsson kom svo í veðurspjallið á Jónsmessu sem er í dag. Nýtt tungl kviknar á morgun í suðaustri og stórstreymt verður á fimmtudag og Einar sagði okkur meðal annars frá æðarvarpi og góðri dúntekju, hann sagði frá júní sem verið hefur kaldari en maí hingað til. Svo talaði hann um horfurnar framundan hér á landi og mikla hita víða um heim og spár um framhald þeirra.
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Kóngur einn dag / KK og Magnús Eiríksson (Magnús Eiríksson) 
Barn / Ragnar Bjarnason (Ragnar Bjarnason, texti Steinn Steinarr) 
Við saman / Hljómar (Gunnar Þórðarson, texti Þorsteinn Eggertsson og Gunnar Þórðarson) 
Sólskinsdagur / B.G. og Ingibjörg (lagahöfundur ókunnur, texti Jónas Friðrik Guðnason) 

UMSJÓN   GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 24 Jun 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102784522" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415700D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>373</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Gönguleiðir á höfuðborgarsvæðinu, sumartónleikar í Skálholti og Sigrún lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415999D0.mp3</link><description>Nú er tími útivista og gönguferða, fólkið í landinu reimar á sig gönguskóna og nýtur fegurðar íslenskrar náttúru. Yfirleitt þarf ekki að leita langt yfir skammt til að finna skemmtilegar gönguleiðir, en það getur þó verið erfitt að vita hvar skal byrja og hvar þær er að finna. Jónas Guðmundsson, gönguleiðsögumaður, landvörður og ferðamálafræðingur hefur varið ótal stundum á fjöllum og á göngu um náttúru landsins og nú hefur hann gefið út nýja bók, Gönguleiðir á höfuðborgarsvæðinu, þar sem hann fjallar um 30 gönguleiðir einmitt á höfuðborgarsvæðinu og nágrenni. Jónas kom í þáttinn í dag og sagði okkur betur frá þessum leiðum og bókinni. 
 
Sumartónleikar í Skálholti hafa verið starfandi frá árinu 1975 og staðið fyrir tónleikahaldi í Skálholtskirkju á hverju sumri síðan. Hátíðin er sú elsta og jafnframt stærst sinnar tegundar á landinu og einn stærsti menningarviðburður sem fram fer á Suðurlandi yfir sumartímann. Benedikt Kristjánsson söngvari sagði betur frá hátíðinni í þættinum. 

Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var Sigrún Blöndal, kennari og deildarstjóri. Hún sagði okkur frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Sigrún sagði frá eftirfarandi bókum og höfundum:
Ann Cleves og Shetland seríu hennar og sögupersónunni Veru Stanhope.
Lee Child og bækurnar um Jack Reacher
Stig Larsson og bækurnar um Lisbeth Salander
Det forsömte forår e. Hans Scherfig
Fornaldarsögur Norðurlanda
Hrólfssaga Kraka

Tónlist í þættinum í dag: 

Sól mín sól / Anna Pálína Árnadóttir (Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson) 
Styttur bæjarins / Spilverk þjóðanna (Egill Ólafsson, Valgeir Guðjónsson og Sigurður Bjóla Garðarsson) 
Don’t Stop Me Now / Philharmonix (Freddie Mercury)

UMSJÓN   GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 23 Jun 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99387350" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415999D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:45</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>372</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Eliza Reid föstudagsgestur og súkkulaðikökur í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415998D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Eliza Reid, sagnfræðingur, rithöfundur og fyrrverandi forsetafrú. Við fórum með henni aftur á æskuslóðirnar í Ottawa í Ontario fylki Kanada, þar sem hún fæddist og ólst upp. Hún sagði okkur frá, tónlistarnámi, kórsöng, ferðalögum til Afríku og Asíu og þegar hún kom fyrst til Íslands. Svo fórum við með henni á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag og ræddum auðvitað líka um nýju bókina hennar Diplómati deyr. 

Í matarspjallinu  með Sigurlaugu Margréti í dag töluðum við um súkkulaðikökur, franskar súkkulaðikökur, skúffukökur og fleiri týpur. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Allt í fína / Ragnar Bjarnason og Ragnheiður Gröndal (Karl Olgeirsson) 
Hafið þennan dag / Hera (Hera Hjartardóttir)  
What I Wouldn’t Do / Serena Ryder (Serena Ryder &amp; Jerrod Bettis)

UMSJÓN   GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 20 Jun 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103724930" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415998D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:01</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>371</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Staðan á fasteignamarkaðinum og performatífar pílagrímsgöngur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415997D0.mp3</link><description>Fasteignamarkaðurinn er gjarnan í fréttum af ýmsum ástæðum. Fasteignaverðið og þróun þess, framboð á íbúðum,leiguíbúðum og nú síðast nýtt fasteignamat. Við ákváðum því að skoða aðeins hver er staðan á fasteignamarkaðinum í dag. Monika Hjálmtýsdóttir formaður Félags fasteignasala kom í þáttinn í dag og fór með okkur yfir sviðið og skoða stöðuna og hvert fasteignamarkaðurinn er að stefna. 
 
Við fjöllum gjarnan um útivist og göngur, gönguleiðir og svo framvegis. Í dag forvitnuðums viðt aðeins um göngu og útivist sem eru öðruvísi, eða hvað? Hún kallast Leiðin og er vissulega ganga, en líka sviðslistaverk, þar sem þáttakendum, eða kannski frekar gestum, er boðið í performatífa pílagrímsgöngur á nokkrum stöðum á landinu, þar sem markmiðið er að rannsaka ferðalagið sem form. Steinunn Knúts Önnudóttir sviðslistakona kom í þáttinn í dag, en hún stendur að þessum göngum, og við fengum hana til að útskýra betur fyrir okkur þessar göngur. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Veldu stjörnu / Ellen Kristjáns og John Grant (Ellen Kristjáns, texti Bragi Valdimar Skúlason) 
Draumur / Bergþóra Árnadóttir (Bergþóra Árnadóttir, texti Steinn Steinarr) 
Töfrabörn / Ragnheiður Gröndal (Ragnheiður Gröndal)

UMSJÓN   GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 19 Jun 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102746906" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415997D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:30</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>370</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Björn Elí og ME taugasjúkdómurinn, alþjóðleg píanókeppni og síðasta póstkortið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415996D0.mp3</link><description>Við fræddumst um ME taugasjúkdóminn í dag og um sögu Björns Elí Jörgensen Víðissonar, en hann er 24 ára gamall og greindist með ME árið 2021. Það gæti komið einhverjum á óvart að hann hafi greinst svona ungur með ME, en þessi taugasjúkdómur getur þróast hjá einstaklingum á hvaða aldri sem er. Við tókum nýlega viðtal við Gunnar Svanbergsson sjúkraþjálfara sem glímir við ME í kjölfar langtíma Covid, en það hefur orðið algeng kveikja ME í kjölfar heimsfaraldursins. Björn Elí sagði okkur meira frá ME og sína reynslusögu í þættinum í dag. 
 
Fyrsta alþjóðlega píanókeppnin á Íslandi fer fram í Salnum í Kópavogi í ágúst. Með því að halda keppnina hérlendis er verið að bjóða upp alþjóðlegan vettvang þar sem næsta kynslóð hæfileikaríkra píanóleikara á aldrinum 10-25 ára getur látið ljós sitt skína og byggt upp tengsl við annað tónlistarfólk og kennara alls staðar að úr heiminum. Nína Margrét Grímsdóttir píanóleikari og forseti WPTA samtakanna á Íslandi sagði okkur betur frá keppninni í þættinum í dag.   
 
Við fengum svo póstkort í dag frá Magnúsi R. Einarssyni og í dag var komið að síðasta póstkorti Magnúsar til hlustenda og hann kvaddi hlustendur með því að segja aðeins frá ferli sínum hjá útvarpinu. Hann sagði líka frá því sem hann hefur verið að fást við eftir að fastri vinnu lauk fyrir einum sjö árum. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Kartöflur / Sigurður Halldór Guðmundsson (Sigurður Halldór Guðmundsson) 
Fjólublátt flauel / Bubbi Morthens (Bubbi Morthens) 
Rigning og súld / KK (Kristján Kristjánsson, texti Eyþór Gunnarsson og Kristján) 
Simple Pleasures / Blood Harmony (Ösp Eldjárn Kristjánsdóttir) 

UMSJÓN:   GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 18 Jun 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102740218" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415996D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:30</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>369</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Droplaugarstaðir, Hinsegin hátíð fyrir norðan og Hrefna Björg lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415995D0.mp3</link><description>Við kynntum okkur í dag starfsemi Droplaugastaða hjúkrunarheimilis sem fékk alþjóðlega viðurkenningu síðastliðið haust og hvatningarverðlaun Velferðaráðs Reykjavíkurborgar á dögunum. Jórunn Ósk Frímannsdóttir, forstöðumaður Droplaugarstaða og formaður Öldrunarráðs Íslands kokm í þáttinn og sagði okkur frá starfseminni, hvað Eden heimili felur í sér, verðlaununum og því helsta sem er á döfinni hjá þeim.   
 
Við heyrðum svo í Elísabetu Ögn Jóhannsdóttur, verkefnastjóra Hinsegin hátíðar á Norðurlandi eystra sem haldin verður 18.-22.júní. Þar verður fjölbreytileikanum fagnað og markmiðið er að auka sýnileika LGBTQ+ samfélagsins og byggja upp samfélag sem er opið og öruggt fyrir alla íbúa og gesti. Elísabet Ögn sagði okkur betur frá hátíðinni sem meðal annara öll sveitarfélögin á Norðurlandi eystra standa fyrir. 

Svo var það lesandi vikunnar sem var í þetta sinn Hrefna Björg Gylfadóttir, stefnustjóri hjá Veitum. Hún sagði okkur frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Hrefna sagði okkur frá eftirfarandi bókum og höfundum:  
Not the end of the world e. Hanna Ritchie
The Hypocrite e. Jo Hamya
Patriot e. Alexei Navalny
Halldór Laxness og Han Kang 
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Á skútunni minni / South River Band (Ólafur Þórðarson, texti Helgi Þór Ingason) 
Brotin loforð / Bubbi Morthens (Bubbi Morthens) 
Constant Craving / K.D. Lang (Mink og K.D. Lang)

UMSJÓN   GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 16 Jun 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105813890" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415995D0.mp3"/><itunes:duration>0:55:06</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>368</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ásgeir Jónsson föstudagsgestur og þjóðhátíðarmatarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416294D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Ásgeir Jónsson Seðlabankastjóri.  Við ræddum við hann um lífið og tilveruna í dag.

Svo var matarspjallið með Sigurlaugu Margréti auðvitað á sínum stað, í dag hringdum við í Albert Eiríksson og þjóðhátíðarmaturinn var ræddur, enda 17. júní á þriðjudaginn.

UMSJÓN: FANNEY BIRNA JÓNSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 13 Jun 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105660917" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416294D0.mp3"/><itunes:duration>0:55:01</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>367</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Áfengisvarnir, sorgarleyfi og ráðleggingar um mataræði</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416293D0.mp3</link><description>Árni Guðmundsson, formaður Foreldrasamtaka gegn áfengisauglýsingum, segir áfengisvarnarsamtök eiga í vök að verjast þegar markaðsöflin eru annars vegar en líka vegna minna fé renni til forvarnarstarfs en áður. Árni komst í fréttirnar í fyrra þegar hann gagnrýndi viðbragðsleysi og seinagang lögreglu eftir að hafa sjálfur kært sig til lögreglu fyrir ólögleg áfengiskaup á netinu árinu áður. Hann sagði frá starfi samtakanna og málþingi sem þau standa fyrir 16. júní í þættinum.

Alþingi samþykkti í síðustu viku frumvarp Ingu Sæland félagsmálaráðherra um breytingar á lögum um sorgarleyfi. Lögin fela í sér aukinn rétt foreldra til sorgarleyfis og er ætlað að styrkja stöðu barna og barnafjölskyldna sem verða fyrir áföllum. Hólmfríður Anna Baldursdóttir, stjórnarformaður Gleym mér ei styrktarfélags, og Kolbrún Tómasdóttir, framkvæmdastjóri félagsins, ræddu þessar breytingar og sögðu frá félaginu Gleym mér ei.  

Meirihluti landsmanna fer ekki eftir ráðleggingum í matarræði og breytingar á ráðleggingum  sem fela meðal annars í sér minni neyslu á rauðu kjöti og meiri neyslu á grænmeti og ávöxtum hafa fengið blendin viðbrögð.  Kolbrún Sveinsdóttir, matvælafræðingur og verkefnastjóri hjá MATÍS, fór yfir hvers vegna fólki er ráðlagt að borða minna af rauðu kjöti og af hverju hafa kjötneytendur átt undir högg að sækja að undanförnu.

Tónlist í þættinum: 

Good vibrations / Beach Boys 
My Body's A Zombie For You / Dead Man's Bones
Lifa af / Bríet og Birnir.

Umsjón: Guðrún Hálfdánardóttir og Helga Arnardóttir.</description><pubDate>Thu, 12 Jun 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97590125" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416293D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:49</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>366</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Læsi og lesskilningur íslenskra barna og tilfinningar í Íslendingasögunum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415692D0.mp3</link><description>Læsi og lesskilningi íslenskra barna hefur hrakað þrátt fyrir allskonar átaksverkefni í gegnum tíðina. Deilt hefur verið um hver beri ábyrgð á þessari stöðu og sitt sýnist hverjum. En væntanlega eru allir sammála um að eitthvað verður að gera til að bæta stöðuna. Nú eru grunnskólar landsins komnir í sumarleyfi og væntanlega margir foreldrar sem velta fyrir sér hvernig eigi að halda lestri að börnum sínum næstu mánuði. Auður Björgvinsdóttir og Sigríður Ólafsdóttir læsisfræðingar og kennarar ræddu þetta. 

Hvernig birtast tilfinningar á borð við reiði, skömm, ást, girnd, samkennd og fleira í norrænum fornsögum? Þetta verður umfjöllunarefni málþings á vegum Miðaldastofu Íslands á morgun í tilefni af útkomu bókar sem ber heitið SAGA EMOTIONS. Her fræðimanna hefur skrifað um nær allan tilfinningaskalann og rannsakað hvernig hann kemur fram hjá söguhetjum Íslendingasagnanna. Brynja Þorgeirsdóttir lektor í íslenskum bókmenntum við Háskóla Íslands, ein höfunda og ritstjóra bókarinnar kom í þáttinn.     


Tónlist í þættinum í dag: 
Valentine / Richard Hawley 
Build me up Buttercup / The Foundations   

Umsjón: Helga Arnardóttir og Guðrún Hálfdánardóttir.</description><pubDate>Wed, 11 Jun 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98477871" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415692D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>365</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Myrkur Games með nýjan tölvuleik í sumar, Veðurspjallið og lesandi vikunnar María Elísabet Bragadóttir</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415991D0.mp3</link><description>Fyrsti tölvuleikur íslenska tölvuleikjafyrirtækisins Myrkur Games sem nefnist Echoes of the End eða Bergmál endalokanna í lauslegri þýðingu er að koma út í sumar eftir átta ára þróunarvinnu. Leikurinn er sá fyrsti sem fyrirtækið framleiðir og sameinar spennandi bardagakerfi, fjölbreyttar þrautir, og hjartnæma sögu í fantasíuheimi sem sækir innblástur í íslenskt landslag. Aldís Amah Hamilton leikkona leikur aðalhetju leiksins og sagði frá honum ásamt Magnúsi Guðrúnarsyni, handritshöfundi, sem býr til heiminn.  

Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur kom í Veðurspjallið og talaði um hvernig veðrið getur haft áhrif á tómstundir að sumri, golfið, hlaupa-og hjólreiðafólk og íþróttamót barna og ungmenna. Hann ræddi líka um hvort frostnætur að undanförnu hafi áhrif á gróðurinn og veðurútlit næstu daga þar á meðal 17.júní sem er á næsta leiti.  

Og lesandi vikunnar var María Elísabet Bragadóttir rithöfundur sem deildi með okkur bókunum sem hún hefur verið að lesa og þeim sem hafa haft mest áhrif á hana. Hún sagði einnig frá því hvað er framundan hjá henni og hvernig viðtökurnar hafa verið við smásagnasafni hennar Herbergi í öðrum heimi sem er að koma fyrir augu lesenda erlendis auk þess sem smásagnasafn hennar Sápufuglinn var tilnefnd til Bókmenntaverðlauna Evrópusambandsins í fyrra og hlaut þar sérstaka viðurkenningu.   

Tónlist í þættinum í dag: 
Everybody´s Talking  / Harry Nilsson  
Fragile /  Sting  
Don´t stop / Fleetwood Mac 
 
UMSJÓN HELGA ARNARDÓTTIR OG FANNEY BIRNA JÓNSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 10 Jun 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97508205" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415991D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:47</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>364</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hilmar Guðjónsson leikari föstudagsgestur og grískar ólífuolíur í matarspjalli Sigurlaugar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415990D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var leikarinn Hilmar Guðjónsson. Hann hefur leikið ótal hlutverk á sviði og fyrir framan myndavélina á þeim 15 árum frá því hann útskrifaðist. Hann er vesturbæingur í húð og hár og KR-ingur, en við fórum með honum aftur í tímann á æskuslóðirnar, ræddum töfra leiklistarinnar og áskoranir hennar.  
 
Matarspjallið með Sigurlaugu Margréti var auðvitað á sínum stað. Í dag talaði hún við okkur um ólífuolíur og hvernig til dæmis Grikkir nota hana í mat. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Það sýnir sig / Hjálmar (Sigurður Halldór Guðmundsson) 
Lucille / Han Young Ae (Han Young Ae) 
Oddaflug / Tómas Jónsson (Tómas Jónsson) 
  
UMSJÓN  GUNNAR HANSSON OG HELGA ARNARDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 06 Jun 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101493864" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415990D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:51</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>363</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sálræn fyrsta hjálp, Brúðubíllinn með barnabarni Helgu Steffensen og póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415989D0.mp3</link><description>Allir geta lent í því að koma að fólki sem hefur lent í áfalli, slysi, ofbeldi, náttúruhamförum eða einhverjum öðrum alvarlegum atburðum. Þá geta fyrstu viðbrögð verið  mikilvæg og ýmislegt sem ber að varast. Auðvitað ætti fagfólk að veita slíka hjálp en alvarlegir atburðir gera oft ekki boð á undan sér, því getur verið gott að kunna einföld viðbrögð sem geta hjálpað þangað til fagfólk getur komið inn í aðstæðurnar. Belinda Karlsdóttir leiðbeinandi hefur kennt sálræna fyrstu hjálp hjá Rauða krossi Íslands og á næstunni ætlar Rauði krossinn að bjóða almenningi upp á netnámskeið í sálrænni fyrstu hjálp. Belinda ræddi um þetta.   

Barnabarn Helgu Steffensen, Hörður Bent Steffensen hefur tekið við Brúðubílnum af ömmu sinni eftir nokkurra ára hlé og býður upp á fjölda sýninga í sumar ásamt góðu teymi. Hann er leikari að mennt og var mikill aðdáandi Brúðubílsins alla sína æsku og fékk loks að taka þátt í sýningum á unglingsaldri. Hörður sagði frá sýningum sumarsins og hversu vel amma hans hélt upp á brúðurnar, handritin og leikmyndirnar sem fylgja Brúðubílnum sem á um hálfrar aldar sögu.     
 

Póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni. Magnús er nýkominn til Eyja eftir ferðalag erlendis og lentur í norðanbrælu og kulda. Hann rifjaði upp þegar hann kom fyrst til Eyja fyrir fjórum árum þá var honum sagt að það væri þrennt sem ekki mætti krítisera í Eyjum og hann fer yfir það í póstkortinu. Í seinni hlutanum sagði hann aðeins frá brosinu sem er nánast einstakt í dýraríkinu hér á jörð. 
 
Tónlist í þættinum í dag:

Aftur heim til þín / Eyþór Ingi og Lay Low (Baldur Hjörleifsson og Jónína Guðrún Eysteinsdóttir) 
Sveitin mín / Haukur Morthens (Jóhann Helgason) 
Dýrin úti í Afríku / Brúðubíllinn (Helga Steffensen) 
Sveitastúlkan og sveitapilturinn / Marína og Mikael (Charlie Parker, texti Marína Ósk Þórólfsdóttir) 
Hafið / Egill Ólafsson (Matti Lauri Kallio, texti Egill Ólafsson) 
   
UMSJÓN  GUNNAR HANSSON OG HELGA ARNARDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 05 Jun 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101776404" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415989D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>362</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hækkun fasteignamats, Menningargarðurinn og vinningshafi Verðlaunasjóðs lækna</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415988D0.mp3</link><description>Fasteignamat hækkar enn og samkvæmt nýju mati fyrir árið 2026 hefur það hækkað um 9,2% á milli ára. Þetta getur auðvitað haft áhrif  á fasteignagjöld en þarf ekkert endilega
að gera það. Tryggvi Már Ingvarsson framkvæmdastjóri Fasteigna hjá Húsnæðis-og mannvirkjastofnun ræddi þetta og fór einnig yfir hvernig staðið var að
matinu og hvað hafði raunverulega áhrif á hækkun þess.    

Á mánudaginn snýr Menningargarðurinn aftur í Húsdýragarðinum, en þetta er annað sinn sem hann verður haldinn þar sem fjölbreytileika samfélagsins er fagnað með kynningu á menningu ólíkra þjóða, matreiðslu, handverksmiðju, dans, söng og sýningum. Þessi viðburður er haldinn á vegum menningarsendiherranna sem hittast í Suðurmiðstöð 
Reykjavíkurborgar einu sinni í mánuði. Sóley Thuy Doung, Lina Haidar Hatem og Jóhannes Guðlaugsson verkefnistjóri lýðheilsu og forvarna í Suðurmiðstöð komu í þáttinn og sögðu frá deginum. 

Við kynntumst svo nýjasta verðlaunahafa Verðlaunasjóðs í læknisfræði og skyldum greinum, Martin Inga Sigurðssyni, prófessor í svæfingum og gjörgæslulækningum og yfirlæknir við svæfinga-og gjörgæsludeild Landspítalans. Verðlaunin nema sjö milljónum króna en um er að ræða ein stærstu verðlaun sem veitt eru íslenskum vísindamönnum. Martin hlýtur verðlaunin fyrir rannsóknarferil sinn, meðal annars við að meta einstaklingsbundna áhættu við svæfingar til að koma í veg fyrir alvarlegar aukaverkanir. Martin sagði frá sínum störfum og með honum kom Steinunn Þórðardóttir, formaður Læknafélags Íslands sem sagði frá verðlaunasjóðnum og hver rökstuðningurinn var við valið í ár. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Lapis Lazuli / Helgi Björnsson (Helgi Björnsson og Guðmundur Óskar Guðmundsson) 
Lóan er komin / Tendra (James A. Bland, texti Páll Ólafsson) 
Stjörnur stara / Rebekka Blöndal (Ásgeir Jón Ásgeirsson, texti Rebekka Blöndal) 
Brúnaljósin brúnu / Páll Óskar Hjálmtýsson (Jenni Jóns) 

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG HELGA ARNARDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 04 Jun 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103003533" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415988D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:38</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>361</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sæunn býflugnabóndi, nýútskrifað kvikmyndagerðarfólk og staða sviðslista</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416287D0.mp3</link><description>Við heyrðum í dag í Sæunni Vigdísi Sigvaldadóttur, þroskaþjálfa á Egilsstöðum og býflugnabónda í Hallormsstaðaskógi. Sæunn er stödd í Seattle í Bandaríkjunum þar sem hún ætlar að læra tæknifrjóvgun býflugnadrottninga. Áætlunin er að gera Ísland sjálfbært í býflugnarækt til þess að draga úr innflutningi á býflugum, sem reynist sífellt erfiðara sökum býsjúkdóma. Við fengum Sæunni í dag til að segja okkur meðal annars frá því hvernig það kom til að hún fór út í býflugnarækt, hvað þarf til þess að fara út í ræktun og hvernig Ísland hentar fyrir býflugnarækt. 
 
Hvað tekur við að loknu kvikmyndanámi hérlendis og hvaða tækifæri bíða ungs kvikmyndagerðarfólks? Vigdís Howser Harðardóttir og Alvin Hugi Ragnarsson voru í fyrsta árgangi nýrrar kvikmyndadeildar við Listaháskóla Íslands og útskrifast um miðjan júní, en þau sögðu okkur frá lokaverkefnum sínum ásamt því að ræða kvikmyndasenuna hér á landi og hvernig þau ætla að setja mark sitt á hana.   
 
Í framhaldi af því ræddum við stöðu sviðslista á Íslandi og hverjar áskoranir og hlutverk þeirra eru við Friðrik Friðriksson, framkvæmdastjóra Sviðslistamiðstöðvar Íslands, en á föstudaginn fór fram Bransadagur Sviðslistanna í Borgarleikhúsinu þar sem staðan var rædd og þátttakendur deildu hugmyndum og sýn sinni á framtíð sviðslista.  
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Býflugan / Geirfuglarnir (Þorkell Heiðarsson) 
The Birds And The Bees / Jewel Akens (Herbert Newman) 
Sumarvísa / Þorgerður Ása Aðalsteinsdóttir og Vigdís Hafliðadóttir (Mats Paulson, texti Iðunn Steinsdóttir) 
Heitt toddý / Ellen Kristjánsdóttir (H. Hendler &amp; R. Flanagan, texti Friðrik Erlingsson) 

UMSJÓN  GUNNAR HANSSON OG HELGA ARNARDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 03 Jun 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101483833" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416287D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:51</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>360</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Arnar Ásgeirsson og skúlptúrarnir og Kristín Hulda lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415686D0.mp3</link><description>Sex skúltpurverk eftir Arnar Ásgeirsson myndlistarmann voru valin úr fjölda hugmynda í samkeppni um listaverk í nýbyggingu Grensáss- endurhæfingardeildar LSH fyrir skömmu. Skúlptúrarnir mynda form sem gætu líkst framfaraferli. Þeir sýna örvar sem liðast út og suður, taka dýfur, kollsteypast en vísa upp á endanum. Örvarnar sýna að bataleiðin er ekki endilega stöðug eða bein. Arnar þekkir þetta af eigin raun eftir að hafa slasast í fyrra og eru verk hans innblásin af þeim langa tíma sem tók að ná bata og fullri líkamlegri færni.  Arnar var gestur þáttarins í dag.     

Lesandi vikunnar í þetta sinn var Kristín Hulda Gísladóttir sálfræðingur hjá Ljósinu, stuðnings- og endurhæfingarmiðstöð fyrir krabbameinsgreinda. Hún sagði frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Kristín talaði um eftirafarandi bækur og höfunda:
With the end in mind: dying, death, and wisdom in the age of denial e. Katheryn Mannix
Just kids e. Patti Smith
Cosmos e. Carl Sagan
The Bell Jar e. Sylvia Plath
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Og þess vegna erum við hér í kvöld / Fjallabræður (Magnús Þór Sigmundsson) 
Sama sól / Sigurður Halldór Guðmundsson (Sigurður Halldór Guðmundsson) 
Veldu stjörnu / Ellen Kristjánsdóttir og John Grant (Ellen Kristjánsdóttir, texti Bragi Valdimar Skúlason)

UMSJÓN  GUNNAR HANSSON OG HELGA ARNARDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 02 Jun 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95782870" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415686D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>359</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Saga Garðarsdóttir föstudagsgestur og matarspjall frá Krít</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416285D0.mp3</link><description>Saga Garðarsdóttir leikkona var föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn. Hún leikur eitt aðahlutverkið í nýrri kvikmynd Hlyns Pálmasonar, Ástin sem eftir er sem frumsýnd var í Cannes fyrr í mánuðinum og fékk ljómandi góðar viðtökur. Saga er tiltölulega nýlent eftir viðburðaríka daga í Cannes en hún hefur auðvitað verið á sviðum leikhússanna síðustu ár ásamt því að vera sjálfstætt starfandi gamanleikkona og grínisti um allar trissur. Hún er byrjuð að æfa leikritið ÍBÚÐ 10B eftir Ólaf Jóhann Ólafsson í leikstjórn Baltasars Kormáks sem frumsýnt verður í Þjóðleikhúsinu í haust. Við fórum í ferðalag í gegnum lífið með Sögu Garðarsdóttur í þættinum í dag.   
 
Svo var auðvitað matarspjallið með Sigurlaugu Margréti á sínum stað, en hún er stödd í þetta sinn á Krít hvaðan hún var í beinu sambandi. Lambakjöt, sósur, fetaostur, safaríkar melónur, hunang og olía úr fjöllunum er meðal þess sem hún sagði okkur frá í dag. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Reyndu aftur / Mannakorn (Magnús Eiríksson) 
Í draumalandinu / Space Station (Björgúlfur Jes Einarsson)  
Það sem enginn veit / Eysteinn Pétursson (Þórbergur Þórðarson)

UMSJÓN  GUNNAR HANSSON OG HELGA ARNARDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 30 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98707748" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416285D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:24</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>358</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Erfið staða fjölmiðla á Íslandi og tíbetskur lama á leiðinni til landsins</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415684D0.mp3</link><description>Ísland skipar 17.sætið á heimsvísu þegar kemur að frelsi fjölmiðla á meðan Noregur trónir á toppnum níunda árið í röð samkvæmt nýlegri úttekt samtakanna Blaðamenn án landamæra. Er fækkun og hnignun fjölmiðla undanfarin ár um að kenna eða er versnandi samband milli stjórnmálafólks og fjölmiðla ástæða þessarar niðurstöðu, í samanburði við hin Norðurlöndin?   Formaður Blaðamannafélags Íslands, Sigríður Dögg Auðunsdóttir og Freyja Steingrímsdóttir, framkvæmdastjóri félagsins, komu í þáttinn í dag og ræddu þetta ásamt því að greina frá niðurstöðum svokallaðs Lausnamóts sem haldið var á vegum félagsins með fólki úr blaðamannastétt og öðrum stéttum samfélagsins til að leita lausna við þeim vanda sem nú steðjar að íslenskum fjölmiðlum.  
 
Við fræddumst svo um það hvað þarf að leggja á sig til að verða lama, eða andlegur kennari í Tibet búddisma, en Ringu Tulku er einmitt hátt settur tíbetskur lama og er á leiðinni til Íslands. Gunnar L. Friðriksson kom til okkar í dag en hann er í  Félagi tíbetbúddista á Íslandi og sagði frá Ringu Tulku og Hugleiðslu- og friðarmiðstöðinni í þættinum. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Tætum og tryllum / Stuðmenn (Jakob Frímann Magnússon) 
Þorparinn / Pálmi Gunnarsson (Magnús Eiríksson) 
Þúsund sinnum segðu já / Grafík (Helgi Björnsson)

UMSJÓN  GUNNAR HANSSON OG HELGA ARNARDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 28 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100234971" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415684D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>357</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ný uppgötvun í sambandi við fósturlát, Discover Grindavík og veðurspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415983D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um nýja uppgötvun vísindafólks Íslenskrar erfðagreiningar og samstarfsfólks þeirra í Danmörku þar sem þau raðgreindu tæplega fimm hundruð sýni úr fósturlátum meðal danskra fjölskyldna og komust að því að ein af hverjum 136 þungunum endar með fósturláti vegna nýrra stökkbreytinga í fóstrinu. Þetta samsvarar því að slíkar stökkbreytingar valdi um milljón fósturlátum árlega á heimsvísu. Hákon Jónsson og Guðný A. Árnadóttir, vísindafólk hjá Íslenskri erfðagreiningu, komu í þáttinn í dag og útskýrðu fyrir okkur hvernig þessar rannsóknir komu til, hvernig þær voru framkvæmdar, niðurstöðurnar og hvað þær þýða. 

Þrátt fyrir jarðskjálfta, eldgos og viðvarandi óvissu í Grindavík hefur fyrrverandi kennari, og fyrrverandi upplýsinga- og markaðsfulltrúi bæjarins til 17 ára, Kristín María Birgisdóttir, fundið ný tækifæri til að halda sögu Grindavíkur á lofti. Hún hefur stofnað ferðaþjónustufyrirtækið DISCOVER GRINDAVÍK fyrir erlenda og innlenda ferðamenn þar sem hún ætlar að rekja sögu bæjarins og náttúruhamfaranna undanfarin ár. Kristín María sagði okkur frá þessu í þættinum. 

Einar Sveinbjörnsson var svo hjá okkur í dag með veðurspjallið, reyndar í beinni sambandi frá Lettlandi. Í þetta sinn talaði hann við okkur um hvaða áhrif loftslagsbreytingar hafa í Eystrasaltsríkjunum. Svo talaði hann um moskítóflugur og vangavelturnar sem koma upp aftur og aftur, þ.e. af hverju þær berast ekki til Íslands? Á meðan þær til dæmis grassera á Grænlandi. Tengist það veðurfarinu? Og að lokum endaði Einar á hugleiðingum um sjávarhitann, sem er nú óvenjulega hár fyrir norðan land, hvað veldur því?  

Tónlist í þættinum í dag: 
Heim í Búðardal / Ðe lónlí blú bojs (Gunnar Þórðarson, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Ég veit þú kemur / Ellý Vilhjálms (Oddgeir Kristjánsson, texti Ási í Bæ)  
Gvendur á Eyrinni / Dátar (Rúnar Gunnarsson, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Hæ Mambó / Haukur Morthens og Kvintett Jörn Grauengaard (Merril, texti Loftur Guðmundsson)

UMSJÓN  GUNNAR HANSSON OG HELGA ARNARDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 27 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102731023" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415983D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:30</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>356</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Veislan - ný þáttaröð og Ásta Sigrún lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415982D0.mp3</link><description>Sjónvarpsþáttaröðin Veislan með Michelin matreiðslumanninum Gunnari Karli Gíslasyni og Sverri Þór Sverrissyni er að hefja göngu sína á ný á RÚV um miðjan júní. Þetta er þriðja þáttaröðin sem unnin er og að þessu sinni heimsækja þeir eyjar í kringum landið. Þetta eru eyjarnar Flatey í Breiðafirði og á Skjálfanda, Hrísey, Vigur og Heimaey. Þar hitta þeir fyrir heimamenn og elda með þeim kræsingar úr hráefni frá hverjum stað. Þau Lilja Jónsdóttir, leikstjóri og ein meðframleiðenda þáttanna, og Gunnar Karl sögðu okkur í þættinum frá Veislu sumarsins ásamt því að ræða hvað verður um uppskriftirnar allar sem eru spunnar upp á þessum fallegu stöðum og sögurnar sem þau hafa fengið að heyra á ferðalögunum.  

Lesandi vikunnar í þetta sinn var Ásta Sigrún Magnúsdóttir, samskiptastjóri Garðabæjar. Við fengum hana til að segja okkur hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Ásta talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Julie Chan is dead e. Liann Zhang
Kúnstpása e. Sæunni Gísladóttur
Bréf úr sjálfskipaðri útlegð e. Gunnlaug Magnússon.
Kvika e. Þóru Hjörleifsdóttur
Baldintáta e. Enid Blyton,
Sitjið Guðs Englar serían e. Guðrúnu Helgadóttur
Elías e. Auði Haralds
Peð á páhnetunni Jörð e. Olgu Guðrúnu Árnadóttur

Tónlist í þættinum í dag: 
Ég er á leiðinni / Brunaliðið (Magnús Eiríksson) 
Horfðu til himins / Nýdönsk (Jón Ólafsson, Daníel Ágúst Haraldsson, texti Daníel Ágúst Haraldsson) 
Heimförin / Ásgeir Trausti (Ásgeir Trausti Einarsson, texti Einar Georg Einarsson)

UMSJÓN  GUNNAR HANSSON OG HELGA ARNARDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 26 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101136091" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415982D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:40</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>355</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Karl Olgeirsson föstudagsgestur og óvenjulegar samsetningar í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415981D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Karl Olgeirsson tónlistarmaður. Hann hóf nýlega störf sem organisti í Ástjarnarkirkju og þar stofnaði hann kirkjukór. Hann hefur samið tónlist nánast frá því hann fékk hljóðfæri fyrst í hendurnar. Við fórum með honum aftur í tímann á æskuslóðirnar í Hlíðunum, til Svíþjóðar og aftur heim og fórum svo á handahlaupum í gegnum lífið til dagins í dag. En hann er í nýju hlutverki á morgun þegar hann er aðalsöngvarinn í dagskrá þar sem flutt verða bestu lög Steely Dan og Donald Fagen í Hörpu. 
 
Í matarspjalli dagsins með Sigurlaugu Margréti héldum við svo áfram að skoða skrýtnar og óvenjulegar samsetningar á mat og fórum í gegnum nokkra tölvupósta frá hlustendum þess efnis. Og svo skoðuðum við hvort þessar breytingar í veðrinu hafi áhrif á matarval okkar. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Smells Like Teen Spirit / Raggi Bjarna og Milljónamæringarnir (Kurt Cobain, Dave Grohl og Krist Novoselic) 
Gríptu draum / Sigríður Eyrún Friðriksdóttir og Karl Olgeirsson (Karl Olgeirsson) 
I.G.Y. / Karl Olgeirsson og Reykjvik Tribute Orchestra (Donald Fagen)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 23 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101761358" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415981D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>354</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Drengir á jaðrinum, Crazy Puffin ferðaskrifstofa og Ólína um heilaheilsu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415980D0.mp3</link><description>Í gærkvöldi var á dagskrá sjónvarpsins norska heimildarmyndin Drengir á jaðrinum, sem fjallar um reynslu 36 drengja í 10.bekk sem höfðu fundið sig illa í skólakerfinu og lífinu og voru flestir búnir að taka þá ákvörðun að fara ekki í framhaldsskóla. Þeir fengu tilboð um að fara í tveggja vikna skólabúðir, þétt skipulagðar. Símarnir voru teknir af þeim og þeir voru saman allan sólarhringinn í námi, leikjum, samtölum og fleiru. Kennararnir voru með þeim allan tímann líka. Það gekk á ýmsu, upp og niður en til að gera langa sögu stutta gjörbreyttu þessar tvær vikur þeirra viðhorfi til skólans og ekki síst til þeirra sjálfra og þeir allir enduðu með að fara í framhaldsskóla. Margrét Kristín Sigurðardóttir, tónlistarkona og kennari, hefur unnið talsvert með nemendum sem finna sig ekki í skólakerfinu sá myndina áður en hún var sýnd hér í sjónvarpi og hreifst svo mikið af henni að hún fór beint á fund í Menntamálaráðuneytinu og hjá Reykjavíkurborg til þess að kynna þetta úrræði fyrir þeim sem málið varða. Margrét kom í þáttinn í dag.
 
Við heyrðum svo í Birni Pálssyni, en hann rekur ferðaskrifstofu sem sérhæfir sig í ferðum til landa sem eru ekki kannski þessi hefðbundnu sumarleyfisstaðir, en vissulega gríðarlega áhugaverð. Sýrland, Afghanistan, Yemen, Túrkmenistan, Máritanía, Írak, Alsír og fleiri staðir. Björn býr sjálfur á Sri Lanka, en er staddur á Akureyri, hvaðan hann spjallaði við okkur í dag. 
 
Ólína Guðbjörg Viðarsdóttir sérfræðingur í klínískri sálfræði og eigandi Heilaheilsu, sem er þjónusta fyrir fólk með hugrænan vanda og heilaáverka. Ólína lenti í því sjálf sem fótboltakona að fá ítrekaðan heilahristing og fann ekki miklar upplýsingar um hvernig hún gæti náð bata eftir að hafa fundið fyrir sjóntruflunum, heilaþoku, langvarandi úthaldsleysi og þreytu. Hún segir mikilvægasta skrefið að gera allt til að róa taugakerfið og hvíla heilann vel gagnvart öllu áreiti en byrja þó fljótlega að hreyfa sig skynsamlega aftur til að fá blóðið af stað og mælir með stuttum göngutúrum til að byrja með. Huga þurfi að mataræði og forðast þekkta bólguvalda á borð við sykur, unnar matvörur, stýra streituvöldum og passa upp á svefn. Helga Arnardóttir ræddi við Ólínu Guðbjörgu á Heilsuvaktinni í dag. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Sumarlag / Stjórnin ( Eyjólfur Kristjánsson, texti Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson) 
Söngur um lífið / Rúnar Júlíusson (Höfundur óþekktur, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Ég fer á Land Rover frá Mývatni á Kópasker / Helgi Björnsson (Helgi Björnsson, Guðmundur Óskar Guðmundsson og Atli Bollason)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 22 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104560013" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415980D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:27</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>353</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Viljum við að færri fái krabbamein? Ívar rekur 20 osteopatastofur í Danmörku og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415979D0.mp3</link><description>Viljum við að færri fái krabbamein? Það ætti að vera auðvelt að svara þessari spurningu, en hún er einmitt yfirskriftin á málþingi sem Krabbameinsfélagið stendur fyrir næsta laugardag. Þar verður rætt um hvort það séu vannýtt tækifæri til þess að fækka þeim sem fá krabbamein í íslensku samfélagi og sóknarfæri í forvörnum. Sigrún Elva Einarsdóttir, sérfræðingur og teymisstjóri fræðslu og forvarna hjá Krabbameinsfélaginu, og Vigdís Eva Guðmundsdóttir, sérfræðingur í fræðslu og forvörnum hjá Krabbameinsfélaginu, komu í þáttinn í dag, en þær halda báðar erindi á málþinginu.
 
Við heyrðum svo í Ívari Dagssyni, en hann rekur 20 osteopatastofur í Danmörku og 140 osteopatar starfa fyrir fyrirtækið. Hann stofnaði fyrirtækið fyrir 11 árum, eftir að hann lauk námi. Hann áformar nú að opna stofur í fleiri löndum og sína fyrstu osteopata stofu á Íslandi í júní. En það er ekki víst að allir viti hvað osteopatar gera, því fengum við Ívar til að segja okkur allt um það og frá velgengninni í Danmörku og víðar. 
 
Að lokum fengum við póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni. Í korti dagsins fjallar Magnús fyrst um fyrrum forseta Urugays, sem lést fyrir nokkrum dögum. Hann varð frægur um allan heim fyrir látlausan lífstíl og róttækar umbætur sem hann gerði í heimalandi sínu. Í seinni hlutanum segir frá vaxandi sniðgöngu á bandarískum vörum og framleiðslu vegna tollapólitíkur bandaríkjaforseta. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
 
Hinn elskulegi garðyrkjumaður / Kristjana Stefánsdóttir (Páll Torfi Önundarson) 
Í sól og sumaryl / Stebbi og Eyfi (Gylfi Ægisson) 
Sumarlandið / Jón Jónsson og KK (Jón Jónsson, texti Jóns Jónsson og Martina Vigdís Nardini) 
Sumargestur / Ásgeir Trausti (Ásgeir Trausti Einarsson, texti Einar Georg Einarsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 21 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102728515" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415979D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:30</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>352</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Bændasamtökin, Ungliðahreyfing Amnesty og ókeypis sumarnámskeið Okkar heims</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415678D0.mp3</link><description>Bændasamtök Íslands standa að herferðinni - Við erum öll úr sömu sveit - þessa dagana. Beinir snertifletir almennings við bændur og matvælaframleiðslu eru færri en áður sem óhjákvæmilega bitnar á tengslum og innsýn. Samtökin vilja minnka bilið milli bænda og þjóðarinnar og opna faðminn og samtal við þjóðina. Trausti Hjálmarsson, formaður Bændasamtakanna var hjá okkur í dag og sagði betur frá þessu. 

Svo kynntum við okkur starfsemi Ungliðahreyfinar Amnesty International, sem er er félagsskapur fyrir ungt fólk á aldrinum 14 til 25 ára. Hlutverk hennar er að vekja athygli á mannréttindum og mannréttindabrotum um allan heim. Heiðrún Vala Hilmarsdóttir og Cynthia Anne Namugambe, úr Ungliðahreyfingunni og Árni Kristjánsson, ungliða- og aðgerðarstjóri Íslandsdeildar Amnesty International sögðu okkur allt um þetta í þættinum. 

Að lokum fræddumst við um Okkar heim og ókeypis sumarnámskeið fyrir börn foreldra sem glíma við geðrænan vanda. Okkar heimur er stuðningsúrræðið sem stendur að þessum námskeiðum auk annars fræðslu- og stuðningsstarfs fyrir þennan hóp barna, en eitt af hverjum fimm börnum í heiminum á foreldra með geðrænan vanda. Sigríður Gísladóttir, framkvæmdastjóri Okkar heims, og Þórunn Edda Sigurjónsdóttir, félagsráðgjafi, komu í þáttinn.   
 

Tónlist í þættinum í dag: 
Sólarsamba / Bræðrabandalagið (Magnús Kjartansson, texti Halldór Gunnarsson) 
Sólarlag / Bergþóra Árnadóttir (Bergþóra Árnadóttir, texti James G. Johnson) 
Sólin er komin / Mugison (Örn Elías Guðmundsson) 
Sól mín sól / Anna Pálína Árnadóttir (Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 20 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105477015" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415678D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>351</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Gunnar Svanbergsson glímir enn við eftirköst Covid og Eydís Blöndal lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416277D0.mp3</link><description>Gunnar Svanbergsson sjúkraþjálfari kom í þáttinn í dag, hann fékk Covid um jólin 2020, sem hann lýsti þá eins og bara ansi týpískri skítapest, en eftir hana var hann eiginlega alveg máttlaus og til að gera langa sögu stutta þá er hann ekki enn þann dag í dag búinn að jafna sig. Áður en hann veiktist var hann mikill útvistar- og ævintýramaður í toppformi. Nú, um það bil fjórum og hálfu ári eftir að hann veiktist líkir hann því við að hann þurfi að klífa Everest, eða yfirþyrmandi hindrun, bara til að komast fram úr rúminu og ná sér í kaffi. Við fengum Gunnar til að segja okkur þessa erfiðu reynslusögu, hvernig ferlið hefur verið og hvernig útlitið er framundan.

Lesandi vikunnar í þetta sinn var Eydís Blöndal, hugmynda- og textasmiður og ljóðskáld. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Eydís talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
The Vegetarian e. Han Kang
When Things Fall Apart e. Pema Chödrön
Límonaði frá Díafani e. Elísabetu Jökulsdóttur
Piranesi e. Susanna Clarke
I Who Have Never Known Men e. Jacqueline Harpman
Hús andanna e. Isabel Allende
Lovestar e. Andra Snæ Magnason

Tónlist í þættinum í dag: 
Sól bros þín / Bubbi Morthens (Bubbi Morthens) 
Sólarsamban / Rebekka Blöndal (Ásgeir Jón Ásgeirsson, texti Rebekka Blöndal og Stefán Örn Gunnlaugsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 19 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103550223" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416277D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:55</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>350</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Jóhannes Haukur föstudagsgestur, matarspjall um skrýtnar samsetningar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415676D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var leikarinn Jóhannes Haukur Jóhannesson. Hann hefur mikið látið að sér kveða eftir að hann útskrifaðist úr leiklistarskólanum, bæði í leikhúsi og fyrir framan myndavélina þar sem hann hefur leikið margvísleg hlutverk. En svo fyrir rúmum tíu árum fékk hann fyrsta hlutverk sitt í erlendu kvikmyndaverkefni og þá fór boltinn að rúlla. Í dag flýgur hann heimshornanna á milli og leikur í gríðarstórum kvikmyndum og sjónvarpsþáttaröðum, Game of Thrones, Succession, nýjustu ofurhetjumyndinni um Captain America og nú er hann að leika í  kvikmynd um He-Man, eða Garp eins og hann kallaðist á íslensku. Við fórum með Jóhannesi aftur á æskuslóðirnar, en hann ólst að hluta til upp í Færeyjum og brunuðum svo með honum í gegnum lífið til dagsins í dag. 
 
Í matarspjalli dagsins með Sigurlaugu Margréti tókum við framhaldsumræðu um af makkarónur með hangikjöti og kokteilsósa og pítusósa með pizzum og aðrar skrýtnar, eða að minnsta kosti óvenjulegar samsetningar á mat. Ef þið lumið á sögum af slíku, samsetningu á mat sem er kannski þekkt í einhverjum fjölskyldum, eða í einhverjum landshlutum, en gætu þótt sérkennilegar annars staðar, þá endilega sendið okkur á mannlegi@ruv.is.   

Tónlist í þættinum í dag: 

Pabbi vill mambó / Páll Óskar og Milljónamæringarnir (Al Hoffman, Bix Reichner, Dick Manning, textahöfundur ókunnur) 
Hvað er ástin? / GDRN (Friðrik Dór Jónsson og Jón Jónsson) 
Rólegur kúreki / Bríet (Bríet Ísis Elfar og Pálmi Ragnar Ásgeirsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 16 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100951353" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415676D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>349</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Mýrdalshlaupið, nýr veðurvefur á ruv.is og Baugur Bjólfs</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415975D0.mp3</link><description>Mýrdalshlaupið hefur tryggt sér sess meðal bestu og stærstu utanvegahlaupaviðburða á Íslandi síðustu ár og fer nú fram í 12. skipti þann 31. maí að Vík í Mýrdal. Allt skipulag og utanumhald hlaupsins er í höndum einnar fjölskyldu frá Vík og hlaupið er ræst í fjörunni í Vík og hlaupa allir keppendur upp á Reynisfjall vestan við þorpið þar sem leiðir skilja. Hlaupið er eitt mest krefjandi utanvegahlaup á Íslandi vegna mikillar hækkunar og lækkunar, mikils bratta og fjölbreytts undirlags. Guðni Páll Pálsson, einn af skipuleggjendunum og meðlimur fjölskyldunnar sem stendur að hlaupinu, kom til okkar í dag og með honum var Þorsteinn Roy Jóhannesson sem er einn besti utanvegahlaupari landsins. 
 
Veðrið og margbreytileiki er auðvitað fyrirferðamikið í umræðunni, enda hefur það mikil áhrif á okkar daglega líf hér á eyjunni í Norður-Atlantshafi. Nú hefur opnað nýr veðurvefur á ruv.is og er hann síuppfærður með veðurupplýsingum frá Veðurstofu Íslands. Lögð er áhersla á að greina frá veðurspánni á myndrænan hátt þar sem hægt er að skoða allar veðurstöðvar landsins og nágrenni þeirra og fá langtímaspár og ýmislegt fleira. Við heyrðum í Birgi Þór Harðarsyni vefstjóra ruv.is fengum hann til að segja okkur betur frá þessum nýja vef sem hægt er að finna á www.ruv.is/vedur og á www.vedurspa.is. 

Í Landnámu er sagt frá landnámsmanninum Bjólfi, sem fyrstur nam Seyðisfjörð. Ekki er mikið meira fjallað um ferðir Bjólfs, en sagan segir að hann sé heygður hátt uppi í fjallinu. Baugur Bjólfs er hringlaga útsýnispallur sem mun sitja á Bæjarbrún, fyrir neðan Baugstind, þar sem er einstakt útsýni yfir Seyðisfjörð og í raun til allra átta. Við slógum á þráðinn austur og töluðum við Aðalheiði Borgþórsdóttur, atvinnu- og menningarmálastjóri hjá Múlaþingi og fyrrum sveitarstjóri Seyðisfjarðar, og fengum hana til að segja okkur betur frá þessu verkefni í dag. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Dúddi rádd'okkur heilt / Stuðmenn og Eggert Þorleifsson (Sigurður Bjóla Garðarsson, Valgeir Guðjónsson og Egill Ólafsson) 
Stingum af / Mugison (Örn Elías Guðmundsson) 
Perlur og svín / Emilíana Torrini (Ólafur Gaukur Þórhallsson, texti Hallgrímur Helgason) 
Simple pleasures / Blood harmony (Ösp Eldjárn)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 15 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104139546" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415975D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:14</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>348</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Vinnuvernd og útvarpsþáttaröðin Kaflaskil um menntamálin</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415974D0.mp3</link><description>Samskipti, streita, fjarvistir og félagsleg sjálfbærni á vinnustöðum er nokkuð sem fyrirtækið Auðnast vinnur með og leggur áherslu á gott umhverfi fyrir starfsfólk og vinnustaði. Ragnhildur Bjarkadóttir sálfræðingur og sérfræðingur í vinnuvernd kom í þáttinn í dag og við til dæmis veltum fyrir okkur hvað felst í orðinu vinnuvernd, en hér á árum áður þýddi það aðallega gulur hjálmur en í dag svo miklu meira. 
 
Svo skoðuðum við menntamálin, nánar tiltekið nýja þáttaröð sem heitir Kaflaskil. Í þeim er farið djúpt ofan í stöðuna í menntamálum, þar sem talað er við kennara, skólastjóra og nemendur. Er A í einum skóla það sama og A í öðrum? Hvernig ná skólarnir að sinna nemendum með fötlun eða nemendum með erlendan bakgrunn? Guðrún Hálfdánardóttir, kollegi okkar hér á Rás 1 og umsjónarmanneskja þáttaraðarinnar, var hjá okkur í dag og fór betur með okkur yfir menntamálin og efni þáttaraðarinnar og við fengum að heyra tvö brot úr þáttunum, úr viðtali Guðrúnar við Sigrúnu Blöndal deildarstjóra í 6.- 10. bekkjar í Egilsstaðaskóla. Hægt er að hlusta á þættina á sunnudögum á Rás 1 og í spilara RÚV á ruv.is 
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Nú liggur vel á mér / Lummurnar, útsetning Gunnar Þórðarson (Óðinn G. Þórarinsson, texti Númi Þorbergsson) 
Nútíminn / Þursaflokkurinn (Egill Ólafsson, texti Sigurður Bjóla Garðarsson) 
Gaggó Vest / Eiríkur Hauksson (Gunnar Þórðarson, texti Ólafur Haukur Símonarson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 14 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99562057" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415974D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:51</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>347</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>VÆB bræður á svið í kvöld, diskóball fyrir eldri borgara og veðurspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415973D0.mp3</link><description>VÆB bræðurnir tveir, Hálfdán og Mattías Mattíassynir stíga á Eurovisionsviðið í kvöld ásamt dönsurum og syngja lagið Róa. Þeir voru sérstaklega valdir til að vera fyrstir af því stjórnendur keppninnar vildu að kvöldið myndi byrja með miklu stuði. Fararstjóri íslenska hópsins er sem fyrr Felix Bergsson og við vorum með hann á línunni í dag og fengum nýjustu fréttir frá Basel. 

Miðvikudagsbíó hefur verið vinsælt í vetur í Bíó Paradís, þessar sýningar voru hugsaðar fyrir eldra fólk, fólk sem vinnur á kvöldin og bara hvern sem vildi koma um miðjan dag í bíó. 28.maí verður lokaviðburður miðvikudagsbíósins með frumsýningu á gamanmynd og boðið verður upp á diskóball fyrir eldri borgara strax eftir sýninguna. Hrönn Sveinsdóttir, framkvæmdastjóri Bíó Paradísar, og Katrín Þorsteinsdóttir, dyggur aðdáandi miðvikudagsbíósins og kvikmynda yfir höfuð, komu til okkar og sögðu betur frá þessu í þættinum. 
 
Svo kom Einar Sveinbjörnsson til okkar í veðurspjallið í dag. Í þetta sinn talaði hann um lýsingar á veðri, orðfæri og tungutak. Þ.e.a.s. hann bar saman hvernig veðrinu var lýst á 19.öld af Erlendi Björnssyni og hvernig það yrði orðað í dag og hvernig mun þetta mögulega þróast áfram inn í framtíðina. Svo rýndi Einar í langtímaútlitið út maí og jafnvel aðeins inn í júní. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Never Ever Let You Go / Rollo and King (Sören Poppe, Stefan Nielsen og Thomas Brekling) 
Róa (Jazz útgáfa) / VÆB (Hálfdán Helgi Matthíasson, Matthías Davíð Matthíasson, Gunnar Björn Gunnarsson og Ingi Þór Garðarsson) 
Bara Bada Bastu / Kaj (Anderz Wrethov, Axel Åhman, Jakob Norrgård, Kevin Holmström, Kristoffer Strandberg, Robert Skowronski) 
Calm After the Storm / The Common Linnets (Ilse Delange, JB Meijers, Rob Crosby, Matthew Crosby og Jake Etheridge)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 13 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98742021" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415973D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:25</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>346</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>LED væðing garðyrkjubænda, syngur Cohen og Védís Eva lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415972D0.mp3</link><description>Garðyrkjubændur geta fengið allt að 15 milljóna króna styrk úr loftslags- og orkusjóði vegna fjárfestinga í orkusparandi tækni, LED-ljósum, tölvu- og stýribúnaði og gardínukerfum. Jóhann Páll Jóhannsson umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra hefur undirritað reglugerð um styrkina sem geta numið allt að 40% af heildarkostnaði við fjárfestingu, en þó að hámarki 15 milljónir. Axel Sæland er formaður deildar garðyrkjubænda hjá Bændasamtökum Íslands og hann kom í þáttinn í dag og sagði okkur betur frá stöðunni. 
 
Margir hafa horft á þáttaröðina um söngvaskáldið Leonard Cohen sem sýnd var nýlega í sjónvarpinu og er enn aðgengileg í spilaranum á ruv.is. Þar er rifjað upp tímabil í lífi söngvarans þegar hann var við það að slá í gegn og sambúð hans með hinni norsku Marianne. Söngvarinn og lagasmiðurinn Daníel Hjálmtýsson hefur sungið lög Leonard Cohen og vakið athygli fyrir góða túlkun. Daniel og hljómsveit hans voru til dæmis þau fyrstu til að flytja síðustu plötu Leonard Cohen, You Want it Darker, í heild sinni í IÐNÓ árið 2019. Nú ætlar Daníel að syngja lög Leonard Cohen í Hvalsneskirkju, Akraneskirkju og í Djúpinu í Reykjavík í lok maímánaðar og hann kom í þáttinn og fræddi okkur um Cohen. 
 
Lesandi vikunnar í þetta sinn var Védís Eva Guðmundsdóttir, hún er menntaður lögfræðingur og hefur starfað sem slíkur erlendis og hér á landi, en í dag rekur hún frönsku sælkeraverslunina Hyalin á Skólavörðustíg, ásamt eiginmanni sínum og er sest aftur á skólabekk, í þetta sinn í ritlist við Háskóla Íslands. En hún var auðvitað komin í þáttinn til að segja okkur frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Védís Eva talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Orbital e. Samantha Harvey
Matrenescence e. Lucy Jones
Heyrnalaut lýðveldi e. Ilya Kaminski
Kafka á ströndinni, 1Q84 og fleiri bækur eftir Haruki Murakami
Himnaríki og helvíti og Fiskarnir hafa enga fætur e. Jón Kalmann
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Það er svo ótal margt / Ellý Vilhjálms (Smith &amp; Lindsey, texti Jóhanna G. Erlingsson) All kinds of everything 
Ég vil bara beat músík / Ríó tríó (Dixon &amp; Mason, texti Ómar Ragnarsson) 
So Long Marianne / Leonard Cohen (Leonard Cohen)  

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 12 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102413374" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415972D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:20</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>345</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Inga Eydal föstudagsgestur og hnausþykkar pizzur og ofsoðið pasta í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415971D0.mp3</link><description>Föstudagsgesturinn okkar að þessu sinni kemur að norðan, söngkonan og hjúkrunarfræðingurinn Inga Eydal. Inga hefur verið að syngja frá blautu barnsbeini, dóttir Ingimars Eydal tónlistarmanns og Ástu Sigurðardóttir, en Ásta samdi fjölmarga dægurlagatexta við lög sem hljómsveit Ingimars flutti hér á árum áður. Inga söng með hljómsveit föður síns, rak sína eigin hljómsveit um tíma auk þess að starfa sem hjúkrunarfræðingur. Árið 2020 gaf hún út bók sem vakti mikla athygli, Konan sem datt upp stigann, saga af kulnun. Inga hefur í kjölfar útgáfu bókarinnar haldið fjölmarga fyrirlestra um þessa reynslu sína af kulnun og hefur einnig veitt ráðgjöf og stuðning við einstaklinga meðal annars vegna kulnunar, langvarandi veikinda og streitu. Við fórum með Ingu aftur í tímann á æskuheimilið og fetuðum okkur í gegnum lífið til dagsins í dag. 
 
Matarspjallið var svo sent út frá þremur stöðum í dag, Reykjavík, Akureyri, þar sem Guðrún var, og Laxárdal hvar Sigurlaug Margrét var. Við ræddum um ítalskan mat, þ.e. þegar hann kom fyrst til landsins, pasta og pizzur. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Hvítur Stormsveipur / Hljómsveit Ingimars Eydal (Finnur Eydal) 
Gömul saga / Atlantic kvartettinn og Helena Eyjólfs (Livingstone, texti Jón Sigurðsson) 
Í fyrsta sinn ég sá þig / Inga Eydal (Birger Sjöberg, Magnús Ásgeirsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 09 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101638478" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415971D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:56</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>344</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sánuvagn Mæju, vorverkin í garðinum og Skjálftasögur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415670D0.mp3</link><description>María Pálsdóttir leikkona hefur svo sannarlega látið að sér kveða hér á Akureyri síðan hún flutti aftur þangað fyrir nokkrum árum. Hún opnaði Hælið, setur um sögu berklanna á Íslandi sem hefur hlotið mikla athygli enda fróðleg og áhrifarík sýning. Hún kom á fót Fiðringi, hæfileikakeppni grunnskólanna á Akureyri í ætt við Skrekk fyrir sunnan og í gærkvöldi kepptu níu grunnskólar til úrslita í Hofi. Nú síðast hefur hún sett á stofn fargufu á Akureyri sem hún kalla Sánuvagn Mæju. María sagði okkur frá þessu öllu í þættinum í dag. 

Garðeigendur eru byrjaðir að huga að garðinum og víða er fólk að hreinsa til eftir veturinn. Guðríður Helgadóttir garðyrkjufræðingur kom til okkar í dag og fór yfir vorverkin og sagði okkur líka frá 140 ára afmæli Garðyrkjufélags Íslands, en hún er einmitt formaður félagsins. 

Fyrir aldarfjórðungi, í júnímánuði árið 2000, riðu yfir Suðurland öflugir jarðfskjálftar sem skildu eftir sig djúp spor í minni þeirra sem upplifðu þá. Sveitarfélagið Rangárþing ytra stendur að verkefninu „Skjálftasögur“ með það að markmiði að safna saman persónulegum sögum af þessum stóra atburði og hvetja fólk sem upplifði skjálftana til að deila reynslu sinni, en sveitarfélagið vill nú tryggja að þessar mikilvægu frásagnir verði skrásettar. Ösp Viðarsdóttir, markaðs- og kynningafulltrúi Rangárþings ytra sagði okkur betur frá þessu verkefni, en hægt er að senda inn sögur á heimasíðu sveitarfélagsins: www.ry.is 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Ævilagið / Hljómsveitin Eva (Jóhanna Vala Höskuldsdóttir og Sigríður Eir Zophoníasardóttir) 
Hvað um mig og þig? / Ragnhildur Gísladóttir (Magnús Eiríkisson) 
Tíu dropar / Moses Hightower (Moses Hightower, texti Steingrímur Karl Teague og Andri Ólafsson) 
Tíu dropar af sól / Baggalútur (Bragi Valdimar Skúlasons)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 08 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102036375" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415670D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>343</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hollar skólamáltíðir, breytt nálgun í geðheilbrigðismálum og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415969D0.mp3</link><description>Hollar skólamáltíðir fyrir loftslagið og líðan barna  er yfirskrift málþings sem verður haldið þann 13. maí í samstarfi Menntavísindasviðs HÍ og Aldins, samtaka eldri borgara gegn loftslagsvá. Meginmarkmiðið er að varpa ljósi á tengsl hollra skólamáltíða, umhverfis og líðan barna í námi og starfi.  Málþingið er öllum opið og séstakir gestir koma frá Finnlandi og Svíþjóð og lýsa reynslu sinni af fyrirkomulagi skólamáltíða . Laufey Steingrímsdóttir næringarfræðingur kom í þáttinn og sagði frá. 
 
Þörf fyrir samfélagsbreytingar 2025 er yfirskriftin á ráðstefnu og vinnustofum sem Geðhjálp stendur fyrir. Þar munu koma fram fyrirlesarar sem hafa beitt sér á alþjóðavettvangi fyrir breyttri nálgun í geðheilbrigðismálum, nálgun sem hefur skilað árangri. Grímur Atlason framkvæmdastjóri Geðhjálpar kom til okkar í dag og sagði okkur meðal annars frá áfallameðvituðu fangelsiskerfi og fleiru sem rætt verður um á ráðstefnunni. Upplýsingar um ráðstefnuna má finna hér: https://socialchange.is/ 
 
Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag og í korti dagsins talaði Magnús um Lundahlaupið, The Puffin Run eins og það heitir opinberlega, en það er nú að baki í Vestmannaeyjum og þótti takast einstaklega vel. Magnús segir frá því að hann missti gersamlega af öllu því tilstandi því hann var að fylgjast með úrslitaleiknum í snóker sem fór fram á sama tíma. Hann segir aðeins frá sögu þessa vinsæla leiks og ennfremur af helstu snókerstjörnu samtímans, Ronnie O'Sullivan sem Magnús segir að sé gallaður snillingur. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Sjáumst aftur / Páll Óskar (Orlande de Lassus, texti Páll Óskar Hjálmtýsson) 
Vegbúi / Una Torfa og Elín Hall (KK) 
Stella í orlofi / Diddú (Valgeir Guðjónsson) 
Froðan / Jón Jónsson og Ragnar Bjarnason (Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson, texti Ásgeir Sæmundsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 07 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97190556" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415969D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:37</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>342</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Umhirða legstaða, appið Lifetrack og umhverfisveikindi á Heilsuvaktinni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416268D0.mp3</link><description>Kirkjugarðar Reykjavíkur bjóða aðstandendum og umsjónarfólki legstaða upp á fræðsludag á morgun í Fossvogskirkjugarði. Þar munu starfsmenn veita ráðgjöf um umhirðu legstaða og jafnvel einnig ráðleggingar sem gætu nýst í heimagörðum eða við sumarbústaðinn. Heimir Janusarson, garðyrkjufræðingur og starfsmaður Kirkjugarða Reykjavíkur, kom í þáttinn í dag og sagði okkur betur frá þessu og göngu sem hann mun leiða um Fossvogsgarð. 

Fjölmargir Íslendingar hafa notað ýmis öpp til að bæta lífstíl sinn með því til dæmis að auðvelda sér að ná jafnvægi næringarefna, efla hreyfingu og jákvætt hugarfar. Hjónin Ingi Torfi Sverrisson og Linda Rakel Jónsdóttir heilsu og markþjálfar standa á bak við nýtt íslenskt app á þessum nótum, Lifetrack, og við heyrðum í Inga Torfa í þættinum og fræddumst um það hvernig þetta virkar. 
 
Töluverður fjöldi fólks upplifir svokölluð umhverfisveikindi sem koma oft til af myglu í húsnæði. Umhverfisveikindi geta orðið svo alvarleg að fólk getur ekki búið eða unnið í húsnæðinu og verður fárveikt, orkulaust, þjakað af hausverkjum og mikilli vanlíðan. Linda Gunnarsdóttir sjúkraþjálfari og framkvæmdastjóri Heilsumiðstöðvarinnar Endurheimt er ein þeirra sem varð að umbylta sínum lífstíl til að ná heilsu á ný eftir erfið veikindi. Helga Arnardóttir ræddi við Lindu á Heilsuvaktinni í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Ég leitaði blárra blóma / Hörður Torfason (Hörður Torfason, texti Tómas Guðmundsson) 
Átján rauðar rósir / Berti Möller og Lúdó og Stefán (Bobby Darrin, íslenskur texti Iðunn Steinsdóttir) 
Garðurinn minn / Baggabandið (Magnús Þór Sigmundsson) 
Matthew and Son / Cat Stevens (Yusuf/Cat Stevens)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 06 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102548793" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416268D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:24</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>341</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Doktorsrannsókn Ingu, samantekt á fjármálaspjalli og Svala lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415667D0.mp3</link><description>Þættir sem spá fyrir um flutning á hjúkrunarheimili og umönnunarbyrði aðstandenda, er heiti á doktorsritgerð sem Inga Valgerður Kristinsdóttir sérfræðingur í Heimahjúkrun varði í Hjúkrunarfræði við Hjúkrunar og ljósmóðurfræðideild Háskóla Íslands, fyrir 2 vikum.  Doktorsrannsóknin hafði það að markmiði að varpa ljósi á þessa stöðu til að greina hvernig mætti þróa heimaþjónustu til að bregðast betur við þessum þörfum og styðja við eldra fólk til áframhaldandi búsetu á eigin heimili. Einnig er staðan hér á landi borin saman við nokkur lönd í Evrópu og niðurstaðan úr þeim samanburði er áhugaverð. Inga sagði okkur betur frá þessu í þættinum.
 
Í dag kom Georg Lúðvíksson til okkar í síðasta sinn í bili í það sem við höfum kallað fjármálin á mannamáli. Því leit hann yfir farinn veg með okkur í dag og fór  aðeins aftur yfir það helsta sem hann hefur talað um síðastliðna mánudaga: sparnað, lífeyrissjóðsmálin, lánaumhverfið, vextina og fleira. Sem sagt samantekt á mannamáli með Georgi í dag. 
 
Svo var það lesandi vikunnar, sem var í þetta sinn Svala Ísfeld Ólafsdóttir, dósent við lagadeild HR. Hún sagði okkur frá því hvað hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Svala talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Rokið í stofunni e. Guðrúnu Jónínu Magnúsdóttur
Álfadalur e. Guðrúnu Jónínu Magnúsdóttur
A Very Private School e. Charles Spencer
Býr Íslendingu hér? e. Garðar Sverrisson
Hin hljóðu tár, ævisaga Ástu Sigurbrandsdóttur e. Sigurbjörgu Árnadóttur
Lífsstríðið, æviferð Margrétar Þórðardóttur e. Eirík Jónsson

Tónlist í þættinum í dag: 

Velkomin heim / Haraldur Reynisson (Haraldur Reynisson) 
Let It Be Me / The Everly Brothers (Mann Curtis, Pierre Delanoe) 
It’s Only a Paper Moon / Perry Como (Billy Rose, Harlod Arlen &amp; Yip Harburg)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 05 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98364186" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415667D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>340</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Helgi Pétursson föstudagsgestur og matur sem byrjar á emm</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415966D0.mp3</link><description>Helgi Pétursson, eða Helgi Pé eins og hann er jafnan kallaður, kemur upprunalega úr Kópavoginum og hefur lengst af verið kenndur við Ríó Tríó, en þeir félagar stofnuðu hljómsveitina kornungir. Undanfarin ár hefur hann starfað fyrir Landsamband eldri borgara og hefur látið að sér kveða á þeim vettvangi, en er nú að hætta störfum sem framkvæmdastjóri sambandsins. Við buðum Helga velkomin sem föstudagsgest og fórum með honum yfir það helsta eftir þessi fjögur ár hjá LEB, svo fórum við aftur í tímann og hann rifjaði upp hvernig hann og Ólafur Þórðarson byrjuðu að spreyta sig á tónlist og söng fyrir 10 ára aldur. Svo fengum við að vita hvað er framundan hjá Helga. 

Í matarspjalli dagsins ákváðum við að tala um mat sem byrjar á M af því nú er maímánuður nýhafinn. Maís, mangó, marhnútur og marengs til dæmis. Við fengum ábendingar frá hlustendum og rifjuðum upp erfiða lífsreynslu tengda keppni í marengstertugerð.

Tónlist í þættinum í dag: 

Alltaf einn / Ríó tríó (Gunnar Þórðarson, texti Jónas Friðrik Guðnason) 
Þegar hjartað segir frá / Ríó  tríó (Gunnar Þórðarson, texti Jónas Friðrik Guðnason) 
Létt / Ríó tríó (Gunnar Þórðarson, texti Jónas Friðrik Guðnason)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 02 May 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="93591928" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415966D0.mp3"/><itunes:duration>0:48:44</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>339</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hláturjóga, leiðsöguhundar og golfsumarið 2025</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415965D0.mp3</link><description>Það eru ekki allir sem treysta sér í jógaæfingar en líklega geta flestir tileinkað sér hláturjóga. Það er talið að hláturjóga dragi úr streitu og hjálpi líkamanum að framleiða endorfín og fleiri jákvæð efni sem hafa ýmis jákvæð áhrif á okkur, bæði líkamlega og andlega. Við fengum í dag tvo hláturjógaleiðbeinendur, Ástu Valdimarsdóttur og Þorstein Gunnar Bjarnason. 
 
Alþjóðlegur dagur leiðsöguhunda er haldinn hátíðlegur um allan heim í dag. Á síðastliðnum árum hefur leiðsöguhundum fjölgað jafnt og þétt og má búast við að enn bætist í þennan fjölbreytta og frábæra hóp á næstu árum. Vonandi vitum við það flest að þegar leiðsöguhundur er í vinnubeislinu sínu þá ættum við að gefa honum vinnufrið, því hann þarf að einbeita sér að verkefninu sem fyrir hann er lagt. Þorkell Steindal og hundurinn hans Gaur komu í þáttinn í dag og fræddu okkur um eiginleika góðra leiðsöguhunda og fleira. 
 
Lóan er komin, hitastigum fjölgar, sólin hækkar á lofti og grasið grænkar. Þá fara kylfingar um allt land að fá kitling í lófana og löngun til að grípa í golfkylfur sínar og elta litlu kúlurnur ofan í holurnar í sem fæstum höggum. Tugir þúsunda eru meðlimir í golfklúbbum landsins og Brynjar Eldon Geirsson, framkvæmdastjóri Golfsambands Íslands var á línunni í dag og sagði okkur frá golfsumrinu sem er framundan, hvernig vellir koma undan vetri, innanhúsgolfi og fleiru. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Léttlynda löggan / Stefán Karl Stefánsson (Charles Penrose, texti Gísli Rúnar Jónsson) 
Hláturpolka / Sigríður Magnúsdóttir og Hljómsveit Ásgeirs Sverrissonar (May Marthall – texti, Númi Þorbergsson) 
Hundurinn / Varsjárbandalagið og Karlakórinn Case (Sigríður Ásta Árnadóttir) 
Sólin er komin / Mugison (Örn Elías Guðmundsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 30 Apr 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100250853" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415965D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:12</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>338</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>VÆB á leið til Basel, Léttsveit Reykjavíkur og veðurspjallið með Einari</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415964D0.mp3</link><description>VÆB bræður, Matthías og Hálfdán, stíga á svið í Basel fyrir Íslands hönd á fyrra undanúrslitakvöldi Eurovision 13.maí. Hópurinn fer til Sviss síðar í vikunni og það er skiljanlega mikil spenna fyrir því sem koma skal. Rúnar Freyr Gíslason fjölmiðlafulltrúi íslenska hópsins og VÆB var hjá okkur í dag og fór með okkur yfir það sem er framundan og stemninguna í hópnum. 
 
Léttsveit Reykjavíkur er stærsti kvennakór landsins, en hann samanstendur af 100 konum á öllum aldri með fjölbreyttan bakgrunn. Léttsveitin á þrjátíu ára afmæli í ár og verður því með ýmsa viðburði tengda afmælinu víða um landið. Við fengum þær Ingibjörgu Margréti Gunnlaugsdóttur, formann kórsins og Helgu Björk Jónsdóttur, kórfélaga, til að segja okkur frá kórnum, starfseminni og afmælisárinu. 
 
Svo var það veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni. Í dag ræddi hann við okkur um rafmagnsleysið á Spáni og í Portúgal undanfarinn sólarhring og tengsl þess við veður. Hann talaði svo um þessa góðu tíð sem hefur verið undanfarið og bar hana saman við sama tíma í fyrra og svo skoðuðum við aðeins horfurnar framundan. Kemur hret? Einar fór með okkur yfir það í veðurspjallinu í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Vorið kemur / Diddú (Valgeir Guðjónsson, texti Jóhannes úr Kötlum) 
Róa / VÆB (Ingi Bauer, Gunnar Björn Gunnarsson, Hálfdán Helgi og Matthías Davíð Matthíassynir, enskur texti Peter Fenner) 
Langferð (Aften) / Léttsveit Reykjavíkur (Matti Borg, texti Eygló Eyjólfsdóttir)
Þá mun vorið vaxa / Hjálmar (Þorsteinn Einarsson, texti Einar Georg Einarsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 29 Apr 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98395115" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415964D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:14</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>337</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þóra og Ævintýrajóga, lífeyrismálin á mannamáli og Bergdís lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415963D0.mp3</link><description>Þóra Rós Guðbjartsdóttir dansari og jógakennari lærði listdans í Mexíkó og er núna á skjám landsmanna þar sem hún kennir börnum jóga í gegnum þættina Ævintýrajóga.  Í Mexíkó ferðaðist hún um með danshópum og sýndi dans en fann sig svo betur í jógafræðunum og er með ýmis plön í farvatninu og ekki bara fyrir börn. Þóra kom til okkar í dag.
 
Eins og undanfarna mánudaga kom Georg Lúðvíksson til okkar í dag í það sem við köllum fjármálin á mannamáli og í dag fór hann aðeins með okkur yfir lífeyrismálin. Þau eru mikilvæg og ekki því fyrr sem maður hugsar um þau og kynnir sér þau, því betra. Georg fór betur yfir lífeyrismálin í þættinum. 
 
Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var svo Bergdís Júlía Jóhannsdóttir, leikkona, leikstjóri og leiklistarkennari, en hún skrifaði, ásamt Arnari Haukssyni, útvarpsleikritið Sorrí hvað ég svara seint, sem var flutt um páskana í útvarpinu og hægt er að hlusta á í spilara RÚV. Við fáum hana aðeins til að segja okkur frá því og svo auðvitað líka frá þeim bókum sem hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Bergdís talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Systir mín, raðmorðinginn e. Oyinkan Braithwaite
Hælið e. Emil Hjörvar Petersen
Uncut Funk e. Bell Hooks og Stuart Hall 
Guðrún Helgadóttir og Astrid Lindgren
Bell Hooks
Andri Snær Magnason
Shaun Tan
Sólveig Eva Magnúsdóttir
 

Tónlist í þættinum í dag: 
Byrjaðu í dag að elska / Geirfuglarnir (Rokkmúsirnar) 
Perfidia / Linda Ronstadt (Milton Leeds) 
Apríkósusalsa / Sniglabandið og Borgardætur (Pálmi J. Sigurhjartarsson og Helga Kvam)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 28 Apr 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97294210" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415963D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:40</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>336</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Grétar Örvarsson föstudagsgestur og sumarmatarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415962D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var tónlistarmaðurinn Grétar Örvarsson. Hann þekkja auðvitað flestir úr hljómsveitinni Stjórninni þar sem hann og Sigga Beinteins hafa sungið sig inn í hjörtu þjóðarinnar, til dæmis í Eurovision og mun víðar. Við fórum með honum aftur í tímann á æskuslóðirnar á Höfn í Hornafirði, þar sem hann ólst upp á heimili ömmu sinnar og afa. Hann sagði til dæmis sögur af því þegar heimilið breyttist í fæðingarheimili, því amma hans var ljósmóðir og svo þegar hann byrjaði að spila fyrir dansi fimmtán ára á hótelinu á Höfn. Við fórum á handahlaupum með honum í gegnum lífið til dagsins í dag en hann stendur fyrir tónleikum eftir viku í Salnum í Kópavogi undir nafninu Sunnanvindur - eftirlætislög Íslendinga. 
 
Sigurlaug Margrét var svo auðvitað með okkur í matarspjallinu og í dag, í upphafi sumars, töluðum við um kjúklingarétt með sólþurrkuðum tómötum, og hægeldaðan lambabóg úr smiðju Yotam Ottolenghi.  

Tónlist í þættinum í dag: 

Ég er kominn heim / Óðinn Valdimarsson (Imre Kálmán, texti Jón Sigurðsson) 
Eina nótt (láttu mjúkra lokka flóð) / Grétar Örvarsson (Kris Kristofferson, texti Jónas Friðrik Guðnason) 
Sumarlag / Stjórnin (Eyjólfur Kristjánsson, texti Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 25 Apr 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98416849" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415962D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:15</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>335</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Stóri plokkdagurinn, skólagangan í dægurtextum og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416261D0.mp3</link><description>Á sunnudaginn mun forseti Íslands setja Stóra plokkdaginn og svo verður haldið upp á daginn um allt land með tilheyrandi plokki. Stóri plokkdagurinn hefur verið haldinn frá árinu 2018 og hefur hann vaxið og dafnað síðan. Fólk er hvatt til að skipuleggja plokk í sínu nágrenni, eða bara hvar sem er með því að sameinast í útiveru og plokka rusl. Rótarý hreyfingin, í samstarfi við Landsvirkjun og Umhverfisráðuneytið standa að Stóra plokkdeginum og til okkar komu í dag þau Jón Karl Ólafsson, forseti Rótarý hreyfingarinnar á Íslandi og Elín Birna plokkari á Eyrarbakka, sem verður sérstakur gestur setningarathafnarinnar á sunnudaginn.  
 
Karl Hallgrímsson kom svo til okkar, en hann vann útvarpsþætti sem verða fluttir á Rás 2 á næstunni og bera heitið  Röfl um mengi og magann á beljum og eru hluti af meistarrannsókn þar sem úrtakið er um sextíu dægurlagatextar íslenskra höfunda og gerði Karl eigindlega rannsókn á innihaldi þeirra, dró fram svipmyndir og viðhorf sem þar birtast til skólans, námsins og tilheyrandi þátta. 
 
Við fengum að lokum póstkort í dag frá Magnúsi R. Einarssyni. Kort dagsins segir af páskahaldinu á Spáni, en Magnús hefur dvalið alla dymbilvikuna í Alicante. Páskahaldið einkennist af íburðarmiklum skrúðgöngum, háværri tónlisti og skrautlegum búningum. Risastór og þung líkneski eru borin um stræti og torg alla dagana og gríðarlegur fjöldi manna tekur þátt í hátíðarhöldunum. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Berum út dívanana/Stuðmenn(Jakob Frímann-Þórður Árnason) 
Öll þín tár / KK, Ólöf Arnalds og Önnu Jónu Son (Kristján Kristjánsson, Haraldur Ingi Þorleifsson og Ólöf Helga Arnalds) 
Fallinn / Tívolí (Stefán S. Stefánsson) 
Nú liggur vel á mér / Ingibjörg Smith og Hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar (Óðinn G. Þórarinsson, texti Númi Þorbergsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 23 Apr 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99804473" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416261D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:58</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>334</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Íslenskubrú Breiðholts, Tekla Hrund á Heilsuvaktinni og Urður lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416260D0.mp3</link><description>Grunnskólar í Breiðholti hlutu veglegan nýsköpunar- og starfsþróunarstyrk frá mennta og barnamálaráðuneytinu á síðasta ári fyrir verkefnið Íslenskubrú Breiðholts. ÍSAT stendur fyrir námsgreinina íslenska sem annað tungumál og markmið þess var að útbúa verkefni, leiðbeiningar, áætlanir, námsmat og ýmislegt fleira til að kennarar hefðu fleiri verkfæri og tól til þess að kenna íslensku sem annað mál. Þær Erla Guðrún Gísladóttir verkefnisstjóri verkefnisins og Heiðrún Ólöf Jónsdóttir kennari komu í þáttinn í dag.
 
Hvað er næringarleg streita og hvernig er gott að bregðast við henni? Lítið er fjallað um þetta í öllu tali um streitu og Tekla Hrund Karlsdóttir læknir er að skoða sérstaklega hvernig streitan hefur áhrif á konur. Hún segir líkamskerfi kvenna svara umhverfisáreiti miklu meira og þær séu hreinlega viðkvæmari fyrir flóknari veikindum á borð við langvinnum covid einkennu,, potts, ME, vefjagigt, umhverfisóþoli og kulnun. Konur séu oft undir það miklu álagi að það bitnar á réttri næringarinntöku og vatnsneyslu. Tekla stofnaði sína eigin stofu, sem kallast SoundHealth, ásamt eiginmanni sínum, Kjartani Hrafni Loftssyni lækni, til að verja meiri tíma með sjúklingum sínum  og leita lausna við einkennum sem oft fá ekki mikla meðhöndlun og greiningu í heilbrigðiskerfinu. Helga Arnardóttir talaði við Teklu Hrund á Heilsuvaktinni í dag. 
 
Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í dag var svo Urður Gunnarsdóttir, verkefnastjóri, en hún vinnur að atvinnu- og byggðaþróun, markaðsmálum og öðru tilfallandi og býr austur í Fljótsdal. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Urður talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Strá fyrir Straumi – Sigríður Pálsdóttir e. Erlu Huldu Halldórsdóttur
Hnífur e. Salman Rushdie
Í skugga trjánna e. Guðrún Eva Mínervudóttir 
Æviminningar Sigfúsar á Austfjarðarútunni e. Vilhjálm Einarsson 
Vefarinn mikli frá Kasmír e. Halldór Laxness
Bone Clocks e. David Mitchell
Eyland e. Sigríði Hagalín

Tónlist í þættinum í dag: 
Indæl er æskutíð / Adda Örnólfs og tríó Ólafs Gauks (Erlent lag, texti Eiríkur Karl Eiríksson) 
Sólbrúnir vangar / Berti Möller (Oddgeir Kristjánsson og Ási í Bæ)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 22 Apr 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="92469289" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416260D0.mp3"/><itunes:duration>0:48:09</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>333</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Logi Bergmann páskagestur og páskalambið með Úlfari Finnbjörnss.</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415659D0.mp3</link><description>Í dag er síðasti virki dagurinn fyrir páska, því ákváðum við að fá ekki föstudagsgest, heldur miðvikudags-föstudags-páskagest. Logi Bergmann Eiðsson hefur nú búið í Washington í um það bil 8 mánuði, en eiginkona hans, Svanhildur Hólm Valsdóttir, er sendiherra Íslands þar. Við spurðum hann út í dvölina í Washington, fórum með honum aftur í tímann og í gegnum ferilinn og lífið á handahlaupum til dagsins í dag. 
 
Það eru margir sem ætla að matreiða lambakjöt um páskana og oft verða lærin fyrir valinu. Úlfar Finnbjörnsson matreiðslumeistari kom svo til okkar og fór með okkur yfir það hvernig á að elda hið fullkomna páskalamb. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Sjóddu frekar egg / Bogomil Font og Greiningardeildin (Bragi Valdimar Skúlason) 
Þá kemur þú / Nýdönsk (Björn Jörundur Friðbjörnsson) 
I Don’t Wanna Hear About It / Maggie Antone (Maggie Antone &amp; Carol Karpinen)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 16 Apr 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100260049" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415659D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>332</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>SLF leitar að nýju nafni, jazzsöngkonur og páskaveðrið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415958D0.mp3</link><description>Styrktarfélag lamaðra og fatlaðra kallar eftir hugmyndum um nýtt nafn fyrir félagið. Þegar félagasamtökin voru stofnuð, um miðja síðustu öld, geysaði skæð farsótt, lömunarveikin, sem lagðist af þunga á fjölmörg börn og ungt fólk. Tímarnir hafa breyst og margt hefur breyst til hins betra í samfélaginu og enn er ýmsir þröskuldar á vegi fólks með fötlun, áþreifanlegir og óáþreifanlegir. Bergljót Borg, framkvæmdastjóri Styrktarfélags lamaðra og fatlaðra, kom í þáttinn og sagði okkur sögu samtakanna og leitinni að nýja nafninu, sem þau vilji að verði einkennandi fyrir gildi, starfsemi og framtíðarsýn félagsins. 
 
Jazzsöngkonur koma saman síðasta vetrardag og syngja lög þekktra söngkvenna eins og Peggy Lee, Judy Garland, Julie London og fleiri. Rebekka Blöndal, Kristjana Stefáns og Silva Þórðar, þrjár af fimm söngkonum sem koma fram á tónleikunum, komu til okkar í dag og spjölluðu um líf jazzsöngkonunnar og þau verkefni sem þær eru að fást við. 
 
Svo kom Einar Sveinbjörnsson til okkar í veðurspjallið, en í dag ræddi við okkur um borgarskóga og áhrif þeirra á til dæmis veðurfar. Hann talaði um umskiptin í veðrinu framundan og hugtakið páskahret og svo auðvitað að skoðaði hann aðeins páskaveðrið sem lítur bara nokkuð vel út víðast hvar um landið. 

Tónlist í þættinum í dag:

 Ég hef heyrt / BG og Ingibjörg (Lois Armstrong, texti BG og Ingibjörg) 
Fever / Peggy Lee (John Davenport og Eddie Cooley) 
Tenderly / Rosemary Clooney (Walter Cross og J.Lawrence) 
Sukiyaki / Kyu Sakamoto (Hachidai Nakamura &amp; Rokusuke Ei)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 15 Apr 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98395951" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415958D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:14</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>331</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þorvaldur og staðan í jarðhræringum, fjármálin á mannamáli og Hjörtur lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415957D0.mp3</link><description>Aukin skjálftavirkni hefur mælst innan Ljósufjallakerfisins á Snæfellsnesi síðan 2021 og farið mjög vaxandi síðan í ágúst í fyrra. Mælingar benda til þess að upptök skjálftanna séu á 15 til 20 kílómetra dýpi. Svo er það Reykjanesið, aflögunargögn sýna skýrt merki um að landris haldi áfram undir Svartsengi. Landris mælist nú hraðara en eftir síðustu eldgos. Og svo hefur töluverð jarðskjálftahrina verið í gangi frá því í fyrradag um 14 kílómetra VestNorðvestan við Húsavík. Þorvaldur Þórðarsson prófessor í bergfræði og eldfjallafræði kom í þáttinn í dag og fór yfir stöðuna. 
 
Það er mánudagur þannig að Georg Lúðvíksson, sérfræðingur í heimilisfjármálunum, kom til okkar í það sem við köllum fjármálin á mannamáli. Í dag talaði hann um það sem hefur tekið mikið pláss í fréttum undanfarið, þ.e. tollastríðið og sveiflurnar á hlutabréfamörkuðum, hvernig þetta allt saman snertir við hinum almenna borgara. 

Svo var það lesandi vikunnar sem í þetta sinn var leikarinn Hjörtur Jóhann Jónsson. Hann leikur þessa dagana í verkinu Fjallabak í Borgarleikhúsinu. En hann var auðvitað kominn í þáttinn til að segja okkur frá því hvað hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Hjörtur Jón talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Farm Boys e. Will Fellows
For Whom the Bell Tolls e. Ernest Hemingway
Murderbot Diaries e. Martha Wells
Giovannis Room e. James Baldwin
Robinson Cruseo e. Daniel Dafoe

Tónlist í þættinum í dag: 
Söngur um lífið / Rúnar Júlíusson (lagahöfundur óþekktur, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Yakkety yak smacketty smack / Change (Jóhann Helgason) 
Don’t Stop / Fleetwood Mac (Christine McVie) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 14 Apr 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101484669" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415957D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:51</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>330</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kristín Þóra föstudagsgestur og litlir matarmarkaðir í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415956D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Kristín Þóra Haraldsdóttir leikkona. Síðan hún útskrifaðist sem leikkona hefur hún leikið fjölda hlutverka bæði á sviði og fyrir framan myndavélina og ávallt hefur hennar frammistaða vakið eftirtekt. En svo er það sýningin sem hún bjó til, Á rauðu ljósi, þar sem hún er ein á sviðinu í Þjóðleikhúskjallaranum og fjallar um eigin reynslu, af stressi, streitu og því að keyra sig í þrot. Þar fjallar hún á bráðfyndinn hátt um þessa erfiðu reynslu, en einnig af slíkri einlægni að það snertir virkilega við áhorfendum og nú er hún farin að flytja einnig erindi um þessa reynslu. Við fengum Kristínu auðvitað til að segja okkur aðeins frá því hvernig þessi sýning hefur sprungið út og svo fórum við auðvitað með henni aftur í tímann á æskuslóðirnar, í Skotlandi, Englandi og Hlíðunum og röktum okkur svo í gegnum lífið til dagsins í dag. 
 
Sigurlaug Margrét var svo með okkur í matarspjallinu í beinni útsendingu frá suður Evrópu. Hún sagði okkur frá litlum sveitamörkuðum og frönskum kartöflum í þetta sinn. 

Tónlist í þættinum í dag:  
Vor í Vaglaskógi / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Jónas Jónasson, texti Kristján frá Djúpalæk) 
Freedom / Wham (George Michael) 
I Wanna Dance With Somebody / Whitney Houston (George Merrill &amp; Shannon Rubicam)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 11 Apr 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100110419" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415956D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:08</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>329</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Málþingið Hvað um okkur? Og íslenskir ástargerðarmeistarar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415955D0.mp3</link><description>Á morgun standa Landssamtökin Þroskahjálp og diplómanám HÍ fyrir málþingi þar sem fatlað fólk er í aðalhlutverki. Yfirskrift málþingsins er „Hvað um okkur?“ Þar verða flutt erindi og svo fer fram óformlegt sófaspjall þar sem fólk með fötlun deilir sinni reynslu úr atvinnulífinu, menntun, aðgengismálum og bara lífinu sjálfu. Það eru hindranir og áskoranir á öllum þessum sviðum og þau sem upplifa þær daglega eru auðvitað best í því að miðla því hverjar þær eru. Hekla Björk Hólmarsdóttir og Jóhanna Brynja Ólafsdóttir komu í þáttinn og sögðu frá sinni reynslu og með þeim kom Anna Lára Steindal framkvæmdastjóri Þroskahjálpar. 
 
Fyrirtækið Livefood ehf. var stofnað í nóvember 2019 með það að markmiði að framleiða hágæða íslenska grænkera osta. Livefood festi kaup á iðnaðarhúsnæði í Hveragerði sem hefur aðgengi að jarðvarma þar sem þau rækta mikið af því hráefni sem notað er í þeirra vörur. Kartöfluostar eru sérstaða ostanna, eða ástanna, og þróunarvinna hefur staðið í  langan tíma þar sem áherslan var lögð á að geta framleitt plöntuost úr íslensku hráefni. Þessa osta er hægt að rífa, sneiða, smyrja og bræða og við fengum Erlend Eiríksson ástagerðarmeistara og Ingólf Þór Tómasson, viðskiptafélaga hans til að segja okkur allt um þetta ævintýri í þættinum í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Þú komst við hjartað í mér / Hjaltalín (Toggi, Þorgrímur Haraldsson og Páll Óskar Hjálmtýsson) 
Samferða / Mannakorn (Magnús Eiríksson 
Þusund sinnum segðu já / Our Lives og Toggi (Rúnar Þórisson, Rafn Jónsson, Helgi Björnsson og Örn Jónsson, texti Helgi Björnsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 10 Apr 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102922449" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415955D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:36</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>328</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Viltu finna milljón, trérennismíði og Spánarpóstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416254D0.mp3</link><description>Við héldum áfram að skoða heimilisfjármálin í dag og skoðuðum í dag þætti sem hafa verið í sýningu á Stöð 2 og kallast Viltu finna milljón. Þar taka þrjú pör, eða þrjár fjölskyldur, þátt í að taka í gegn heimilisbókhaldið, þau fá ýmis verkefni og áskoranir með það að markmiði að bæta fjárhag sinn og að búa til venjur til framtíðar þegar kemur að fjármálunum. Í upphafi skoða þau til dæmis tekjur heimilisins og útgjöld og að lokum, eftir fimm mánuði er farið yfir stöðuna og hvaða árangri þau hafa náð í að bæta stöðu heimilisins. Hrefna Björk Sverrisdóttir og Grétar Halldórsson sömdu samnefnda bók og Hrefna, sem er annar stjórnandi þáttanna, kom í þáttinn í dag og sagði okkur betur frá þáttunum og hversu miklu er hægt að breyta á tiltölulega skömmum tíma. 
 
Félag trérennismiða á Íslandi fagnar í ár 30 ára afmæli og heldur af því tilefni sérstakan listviðburð í samstarfi við Hönnun &amp; Handverk (H&amp;H) að Eiðistorgi. Í aprílmánuði mun félagið taka yfir sýningarrými Handverks og hönnunar. Þar munu félagar setja upp fullbúna vinnustofu þar sem þeir vinna svo að trérenniverkum á staðnum og fólk getur komið og skoðað handverkið þegar það verður til. Edda Guðmundsdóttir, framkvæmdastjóri Handverks og hönnunar, og Andri Snær Þorvaldsson, formaður Félags trérennismiða á Íslandi komu í þáttinn. 
 
Svo fengum við póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni. Magnús er núna staddur á Spáni þar sem hann bjó um hríð fyrir nokkrum árum. Hann segir okkur frá þeirr góðu tíð sem ríkir á Spáni þar sem hagvöxtur er sá mesti í Evrópu. Sem þykir merkilegt því þar stjórna sósíalistar sem hingað til hafa ekki verið taldir snjallir i kapitalisma. Hann segir aðallega frá Alicante, borginni sem hann bjó í á sínum tíma og þykir ennþá vænt um. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Verðbólgan / Brimkló (Björgvin Halldórsson, texti Kjartan Heiðberg) 
Láttu mig gleyma / Stuðmenn (Egill Ólafsson, Jakob Frímann Magnússon og Þórður Árnason, texti Þórður Árnason) 
Augun mín / Bubbi Morthens (Bubbi Morthens)
Jennifer Juniper / Donovan (Donovan)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 09 Apr 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101518106" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416254D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:52</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>327</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Íslenskunámið Speak Viking, Barnamenningarhátíð og Gáttatif á heilsuvaktinni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415653D0.mp3</link><description>Við spjölluðum í dag við Óskar Braga Stefánsson sem kennir fólki íslensku á netinu undir því sem hann kallar Speak Viking. Nemendur hans, sem eru orðnir gríðarlega margir, koma hvaðanæva að úr heiminum og fer kennslan fram í gegnum netið. Óskar Bragi er ekki lærður kennari, en viðlíka námskeið eru til í flestum tungumálum á netinu, til dæmis á youtube og gefa þau áhugasömum tækifæri að læra framandi tungumál. Óskar sagði okkur frá því hvernig þetta kom til og hvernig hefur gengið í þættinum, en hægt er að finna Speak Viking til dæmis á Instagram og Youtube. 
 
Barnamenningarhátíð í Reykjavík hófst í dag og fer fram um alla borg þar sem boðið verður upp á stórar og smáar sýningar og viðburði sem unnir eru fyrir börn eða með börnum. Börn sýna verkin sín á virtum menningarstofnunum og taka að miklu leyti yfir menningarlíf borgarinnar þessa sex daga sem hátíðin stendur yfir. Við heyrðum í Björgu Jónsdóttur, verkefnastjóra Barnamenningarhátíðar, þar sem hún var stödd í Hörpu ásamt mörg hundruð krökkum á opnun hátíðarinnar. 
 
Svo var það heilsuvaktin í dag, en svokallað gáttatif, sem er hraður óreglulegur hjartsláttur og getur valdið óþægindum og töluverðum ótta hjá fólki, hefur færst í aukana meðal annars með hækkandi aldri fólks en líka í kjölfar aukinnar ofþyngdar og í tengslum við kæfisvefn. Gáttatif er ekki hættulegt eitt og sér en mikilvægt er að greina það snemma og veita meðferð við því. Helga Margrét Skúladóttir hjartalæknir hefur nýlokið við doktorsgráðu sína þar sem hún rannsakaði lífeðlisfræðileg og sálfræðileg áhrif gáttatifs. Hún segir mikilvægt að þeir sem greinist með gáttatif hætti ekki að gera það sem þeir eru vanir að gera, haldi áfram að hreyfa sig og lifa lífinu til fulls. Hún mælir þó alls ekki með að fólk fari á fyllerí, eins og hún orðar það, eða stundi fjallamaraþon. Raunar mælir hún bara alls ekki með að fólk, hvort sem það er með gáttatif eða ekki, stundi hvers kyns ofurhlaup eða bakgarðshlaup sem krefjast svefnlausra nótta og samfelldrar áreynslu í marga klukkutíma. Helga Arnardóttir ræddi við Helgu Margréti á heilsuvaktinni í dag. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Eitt lag enn / GÓSS (Hörður G. Ólafsson, texti Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson) 
Silver Lining / Laufey (Laufey Lín Jónsdóttir og Spencer Stewart) 
Hlaupasting / Inspector Spacetime (Inspector Spacetime (Egill Gauti Sigurjónsson, Elías Geir Óskarsson og Vaka Agnarsdóttir) og texti byggður á svörum 4.bekkinga í skólum Reykjavíkurborgar)

UMSJÓN  GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 08 Apr 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101188754" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415653D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>326</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Öldrunarþjónusta á gervigreindaröld, fjármálin á mannamáli og Reynir lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416252D0.mp3</link><description>Við sögðum í dag frá ráðstefnu sem haldin verður í Hörpu á fimmtudaginn þar sem umfjöllunarefnið verður öldrunarþjónusta framtíðarinnar og tækni. Yfirskrift ráðstefnunnar er: Öldrunarþjónusta á gervigreindaröld: Nýsköpun í öldrunarþjónustu og aukin lífsgæði aldraðra. Þar verður sérstaklega fjallað um hvaða áhrif gervigreindin og tæknin, eins og til dæmis róbótar, hafa á umönnun aldraðra nú og í framtíðinni. María Fjóla Harðardóttir forstjóri Hrafnistu kom í þáttinn. 

Í dag, eins og undanfarna mánudaga, kom Georg Lúðvíksson til okkar með það sem við köllum fjármálin á mannamáli. Í þetta sinn talaði hann um heppni og óheppni þegar kemur að fjármálunum. Georg útskýrði þetta betur fyrir okkur í spjallinu. 
 
Svo var það lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Reynir Lyngdal leikstjóri, en hann er einn þriggja leikstjóra nýrrar þáttaraðar, Reykjavík 112, sem eru spennuþættir byggðir á metsölubók Yrsu Sigurðardóttur DNA. En hann sagði okkur auðvitað frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Reynir talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: 
Sporðdrekar e. Dag Hjartarson 
Múffu e. Jónas Reyni 
Lunga e. Pedro Gunnlaug Garcia 
DNA e. Yrsu Sigurðardóttur 
Astrid Lindgren 
bækurnar um Tinna og Tobba, Ástrík 
Michel Houellebecq 
Tove Jansen 
  
Tónlist í þættinum í dag: 
Freistingar / Sigríður Thorlacius og Sigurður Guðmundsson (Sigurður Halldór Guðmundsson og Bragi Valdimar Skúlason) 
Ryðgaður dans / Valdimar (Valdimar Guðmundsson og Ásgeir Aðalsteinsson) 
Þú bíður (allaveganna eftir mér) / Ragnheiður Gröndal (Magnús Þór Jónsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 07 Apr 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99021218" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416252D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:34</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>325</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Silja Bára föstudagsgestur og matvöruverslanir erlendis í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415651D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Silja Bára R. Ómarsdóttir, nýkjörinn rektor Háskóla Íslands. Silja á langan akademískan feril að baki í stjórnmálafræði og alþjóðastjórnmálum. Flestir þekkja hana sem sérfræðing í bandarískum stjórnmálum og alþjóðamálum og er hún tíður gestur í fjölmiðlum fyrir kosningar úti í heimi. Silja tók BA próf og MA gráðu í Bandaríkjunum en þegar hún var í doktorsnámi í Californiu gerðist alvarlegt atvik í hennar lífi sem hafði mikil áhrif á hana og varð til þess að hún flutti til Íslands og seinkaði doktorsgráðunni sem hún tók þó síðar á Írlandi. Silja sagði okkur frá því og öðru sem hefur mótað hana eins og uppvextinum í Ólafsfirði, bókum sem hún las í æsku og kennslu sem hún segist hafa mikla ánægju af. Hún sagði okkur líka hvernig hún vill sjá Háskóla Íslands fyrir sér sem næsti rektor, en hún tekur við embættinu 1.júlí næstkomandi. 
 
Svo var það matarspjallið, Sigurlaug Margrét var stödd við landamæri Spánar og Frakklands og hún ákvað því að tala um matvöruverslanir þar og erlendis yfir höfuð. Á ferðalögum getur verið mjög gaman og að minnsta kosti áhugavert að fara í matvöruverslanir og sjá aðrar vörur en við erum vön hér úti í búð. Sem sagt matvöruverslanir erlendis í matarspjalli dagsins.
  
Tónlist í þættinum í dag: 
Heim í Búðardal / Ðe lónlí bú bojs (Gunnar Þórðarson, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Purple Rain / Prince (Prince) 
Just a Girl / No Doubt (Gwen Stefani &amp; Tom Dumont)

UMSJÓN  HELGA ARNARDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 04 Apr 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101533988" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415651D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>324</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Veruleiki unga fólksins út frá Adolescence þáttunum og Rauða fjöðrin</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415950D0.mp3</link><description>Sjónvarpsþættirnir Adolescence á Netflix hafa náð metáhorfi um allan heim og vakið athygli á slæmri líðan og stöðu ungmenna í dag. Þættirnir sýna fram á að þau eru ekki hólpin innilokuð í herbergjum sínum fyrir framan skjá, því þar getur umræða til dæmis kvenhaturshópa á borð við INCEL hugmyndafræðina rutt sér inn í hugarheim ungmenna og haft mikil áhrif á tjáskipti þeirra heimssýn. Við fræddumst í þættinum um INCEL hugmyndafræðina, upphaf hennar og hversu áhrifamikil hún er að verða og ræddum í því samhengi um líðan íslenskra ungmenna og hvernig er tekið á stöðunni í skólakerfinu hér á landi og ekki síst inni á heimilunum. Við fengum Bjarka Þór Gröndfeldt stjórnmálasálfræðing, sem hefur rannsakað og skrifað um Incel hreyfinguna, og Soffíu Ámundadóttur sem er kennari og knattspyrnuþjálfari til fjölmargra ára.    

Lions hreyfingin hóf í dag sölu á Rauðu fjöðrinni, við helstu verslunarkjarna landsins og víðar til styrktar Píeta samtökunum og fovarnarverkefnis þeirra fyrir ungt fólk. En samtökin ætla að bjóða öllum framhaldsskólanemum á landinu upp á fræðslu um mikilvægi geðræktar og geðheilbrigðis. Áhersla er lögð á mikilvægi þess að styðja við geðheilsu ungs fólks og að vekja með þeim von og kenna þeim bjargráð þegar lífið virðist erfið áskorun. Ellen Calmon framkvæmdastýra Píeta samtakanna og Geirþrúður Fanney Bogadóttir, fjölumdæmisstjóri Lions á Íslandi, komu í þáttinn í dag.  
  
Tónlist í þættinum í dag: 

Viltu vitrast / Samaris (Jófríður Ákadóttir, Þórður Kári Steinþórsson, texti Steingrímur Thorsteinsson) 
Allur lurkum laminn / Bubbi Morthens (Hilmar Oddsson) 
Horfðu til himins / Nýdönsk (Daníel Ágúst Haraldsson og Jón Ólafsson, texti Daníel Ágúst Haraldsson)

UMSJÓN  HELGA ARNARDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 03 Apr 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103664744" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415950D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:59</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>323</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sjúk ást og spilið Sjúk flögg og 3dagar.is</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415949D0.mp3</link><description>Það getur stundum verið erfitt að skilja á milli heilbrigðra og sjúkra sambanda. Þá er gott að skoða hegðun, bæði sína eigin og annarra, og meta hvert tilvik fyrir sig. Sjúk flögg er umræðuspil sem skoðar heilbrigða og óheilbrigða hegðun í samböndum og hentar ungmennum jafnt sem fullorðnum. Spilið er gefið út í tilefni af því að ný Sjúkást herferð er hafin, en Sjúk ást er fræðslu- og forvarnarverkefni á vegum Stígamóta, þar sem markmiðið er að fræða ungmenni, og bara alla um mörk, samþykki og heilbrigð sambönd með það að leiðarljósi að koma í veg fyrir kynferðisofbeldi áður en það er framið. Svandís Anna Sigurðardóttir, verkefnastýra fræðslu og forvarna hjá Stígamótum kom í þáttinn og sagði okkur betur frá verkefninu, spilinu og herferðinni í ár. 
 
Mörgum hefur eflaust brugðið við sjá auglýsingar frá Rauða krossinum sem nú eru sýndar í sjónvarpi og á vefnum þar sem fólk er spurt hvort það sé klárt fyrir neyðarástand til þriggja daga og hvort viðlagakassinn sé tilbúinn. Það er engin ástæða til að óttast, segir Gylfi Þór Þorsteinsson, sviðstjóri Fjáröflunar‑ og kynningarsviðs hjá Rauða krossinum, því  verkefnið 3dagar.is hefur verið við lýði í samvinnu við almannavarnir í mörg ár. Nú sé hins vegar talin ástæða til að dusta rykið af því ekki síst í ljósi eldsumbrota á Reykjanessskaga, vondra veðra og rafmagnsleysis. Gylfi segir eðlilegt að fólk setji þetta í samhengi við yfirvofandi stríðsástand vegna mikillar óvissu í heimsmálunum en fyrst og fremst sé verið að huga að ástandinu hér heima vegna náttúrvár. Gylfi kom í þáttinn í dag.  

Tónlist í þættinum í dag: 

Vetrarsól / Gunnar Þórðarson (Gunnar Þórðarson, texti Ólafur Haukur Símonarson) 
Það brennur / Egill Ólafsson og Diddú (Egill Ólafsson) 
Það styttir alltaf upp / Ragnar Bjarnason og Jón Jónsson (Jón Jónsson)    

UMSJÓN  HELGA ARNARDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 02 Apr 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105170233" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415949D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:46</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>322</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þættir um Arnar og Bjarka, gengið til Rómar og veðurspjallið með Einari</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415948D0.mp3</link><description>Við forvitnuðumst í dag um nýja sjónvarpsþáttaröð sem kallast A&amp;B og er saga tvíburanna Arnars og Bjarka Gunnlaugssona. Þeir vöktu fljótt mikla athygli fyrir mikla hæfileika á knattspyrnuvellinum á Skaganum. Þeir fóru ungir í atvinnumennskuna, léku með landsliðinu og saga þeirra þar er rakin í þáttunum. Þeim er svo fylgt eftir í gegnum viðskiptaævintýri eftir atvinnumennskuna og hvernig þeir fundu báðir aftur fótboltann og nú er til dæmis Arnar orðinn landsliðsþjálfari hjá karlalandsliðinu. Þetta er saga drengja sem upplifa drauma sína, en lenda líka í hremmingum innan sem utan vallar. Gunnlaugur Jónsson, umsjónarmaður, handritshöfundur og framleiðandi þáttanna, kom í þáttinn ásamt Arnari, öðrum bróðurnum. 
 
Steinunn Harðardóttir leiðsögukona hefur í 12 ár farið í pílagrímsgöngur áleiðis til Rómar en á miðöldum gengu fjölmargir íslenskir pílagrímar til Rómar. Einn þeirra var Nikulás ábóti á Munkaþverá í Eyjafirði en hann fór til Noregs og  Danmerkur og gekk þaðan til Rómar og svo alla leið til Jerúsalem. Hann skrifaði leiðarvísi fyrir aðra pílagríma árið 1153-4, „Leiðarvísir og borgarskipan“ er sá eini sinnar tegundar frá þessum tíma sem hefur varðveist í Evrópu. Þegar Steinunn kom til Rómar síðasta haust stóðu yfir miklar viðgerðir á borginni vegna Heilags árs hátíðarhöldum sem hófust á jólum 2024 og standa út allt þetta ár. Heilög ár eru haldin af kaþólsku kirkjunni á 25 ára fresti. Steinunn kom í þáttinn og sagði okkur nánar frá. 

Svo var það veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni. Það er hafið nýtt eldgos suðaustur af Þorbirni við Grindavík, því fór Einar aðeins yfir stöðuna, til dæmis hvað varðar gasdreifingu. Svo gerði hann aðeins upp veturinn, en með mars lauk veðurstofuvetrinum. Einar talaði svo að lokum um mikla hita sem nú geysa á fjarlægum slóðum, s.s. sunnarlega í Bandaríkjunum, í Kákasus og á Tælandi og merkilegt marsveður sem Madrídingar og Spánverjar hafa upplifað.  
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Ég skal bíða þín / Helgi Björnsson (Michel Legrande, texti Hjördís Morthens) 
April in Paris / Count Basie orchestra (Vernon Duke) 
Creepin’ in / Dolly Parton og Norah Jones (Lee Alexander)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 01 Apr 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95116643" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415948D0.mp3"/><itunes:duration>0:49:32</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>321</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Stockfish hátíðin, erfðamálin og María Anna lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415947D0.mp3</link><description>Alþjóðlega kvikmynda- og bransahátíðin Stockfish 2025 fer fram dagana 3.–13. apríl í Bíó paradís og boðið verður upp á fjölbreytta dagskrá. Sýndar verða um 30 alþjóðlegar verðlaunamyndir, sem flestar hafa ekki verið sýndar hér á landi. Að auki verður ítalskt horn á dagskrá þar sem ítalskri kvikmyndagerð verður fagnað með mat og víni. Í ár verður ókeypis aðgangur inn á hátíðina en gestum verður gefinn möguleiki á að greiða það sem það hefur tök á að greiða ef áhugi er á að styrkja hátíðina. Við ræddum við Dögg Mósesdóttur framkvæmdastýru hátíðarinnar og Berg Bernburg, en kvikmynd hans Veðurskeytin er opnunarmynd hátíðarinnar og Íslandsfrumsýning. 
 
Það er mánudagur og því kom Georg Lúðvíksson, sérfræðingur í heimilisfjármálum, til okkar í það sem við köllum fjármálin á mannamáli. Í dag talaði hann um erfðamálin, en þau brenna á mörgum og því miður hafa margar fjölskyldur lent í erfiðleikum þegar kemur að þeim. Hvað ber að hafa í huga, hvað ber að varast og fleira með Georgi í dag. 
 
Svo var það lesandi vikunnar sem í þetta sinn var María Anna Þorsteinsdóttir, íslenskufræðingur, en hún var íslenskukennari, prófarkalesari, handritagrúskari og útgefandi. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. María Anna talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: 
Morgun í Yemen e. Susan Abulowa
Sporðdrekar e. Dag Hjartarson
Eldri konur e. Evu Rún Snorradóttur
Kvár e. Elias Rúni
Nýja testamentið 
Tímarit Máls og menningar 
Grimms ævintýri og íslenskar þjóðsögur 

Tónlist í þættinum í dag: 

Saga farmannsins / Óðinn Valdimarsson (Marty Robbins, texti Jón Sigurðsson) 
Hvítu mávar / Helena Eyjólfsdóttir (Walter Lange, texti Björn Bragi Magnússon) 
Síðasta sjóferðin / Brimkló (Steve Goodman, texti Þorsteinn Eggertsson) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 31 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102023000" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415947D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:08</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>320</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Stefán Ingvar föstudagsgestur og skápahreinsun í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415946D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var uppistandarinn, pistlahöfundurinn, leikskáldið og grínarinn Stefán Ingvar Vigfússon. Hann byrjaði mjög ungur að skrifa og var einn þeirra sem stofnuðu sviðslistaviðburðinn Ungleik. Hann hefur framleitt og flutt sýningar, skrifað efni fyrir sjónvarp og leiksvið, skrifað pistla í fréttamiðla og er hluti af uppistandshópnum VHS. Við fórum með honum aftur í tímann á æskuslóðirnar, smá til Danmerkur og svo á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag, en hann frumsýnir á næstunni uppistandssýninguna Stefán Ingvar sigrar atvinnulífið. 
 
Svo var það matarspjallið. Frú Sigurlaug Margrét kom auðvitað og í dag skoðuðum við alls konar skápa- búr- ískáps og frystikistuhreinsanir. Það eru að koma mánaðarmót og við veltum fyrir okkur hvað er hægt að elda úr því sem er til á heimilinu.  
Tónlist í þættinum í dag: 
Don’t Try to Fool Me / Jóhann G. Jóhannsson (Jóhann G. Jóhannsson) 
Miami Memory / Alex Cameron (Alex Cameron) 
The End / Salóme Katrín (Salóme Katrín) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 28 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100828473" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415946D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:30</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>319</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Á allra vörum fyrir Kvennaathvarfið og ungir markaðsmenn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415645D0.mp3</link><description>Þann 6. desember 1982 var Kvennaathvarfið opnað og það var magnaður hópur kvenna sem stóð að baki athvarfinu. Ein þeirra var Álfheiður Ingadóttir og hún kom til okkar í dag ásamt þeim Elísabetu Sveinsdóttur og Guðnýju Pálsdóttur, en átakið Á allra vörum er hafið og nú er það átakið „Byggjum nýtt Kvennaathvarf“. Þær stöllur Guðný, Elísabet og Gróa Ásgeirsdóttir standa að baki „Á allra vörum“ og hafa styrkt mörg góðgerðarsamtök og félög. Þær hrundu átakinu af stað með því að gefa upphafskonum Kvennaathvarfsins fyrstu varasettin en átakið í þetta sinn snýst um að vekja athygli á málefni Kvennaathvarfsins með því að selja varasett frá danska merkinu Gosh, þar sem gloss, varalitur og blýantur eru saman í pakka.  
 
Svo hittum við unga drengi, sextán ára, sem eru búnir að stofna markaðsfyrirtæki, markaðsstofuna Haen, sem vinnur í stafrænum markaðsmálum þar sem þeir nýta innsýn sína í menningu og hegðun ungs fólks til að ná betri árangri til dæmis á samfélagsmiðlum og eru nú þegar komnir með nokkra viðskiptavini. Þeir eru fjórir sem standa að Haen og tveir þeirra, Dagur Jónsson og Nataníel Máni Stefánsson komu í þáttinn í dag og sögðu okkur betur frá þessu ævintýri í þættinum.   

Tónlist í þættinum í dag: 

Hér á ég heima / Fjallabræður og Sverrir Bergmann (Magnús Þór Sigmundsson, texti Tómas Jónsson) 
Ástrós / Bubbi Morthens og Bríet (Bubbi Morthens) 
Hver hefur rétt / Bergþóra Árnadóttir (Bergþóra Árnadóttir) 
Heimur allur hlær / Stefán Hilmarsson (Hallgrímur Óskarsson og Stefán Hilmarsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 27 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100495778" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415645D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>318</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Bruna- og vinnuslysaforvarnir, Kristjana Dröfn og bananapóstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416244D0.mp3</link><description>Jón Viðar Matthíasson slökkviliðsstjóri Slökkviliðs höfuðborgarsvæðisins kom í þáttinn í dag og við ræddum við hann um brunaforvarnir og í því fór hann samhengi yfir brunann sem varð í Kringlunni í júní í fyrra og hvað má læra af honum. Með honum kom Sigrún A. Þorsteinsdóttir, sérfræðingur í forvörnum hjá VíS, en hún fræddi okkur um vinnuslys, öryggismál og forvarnir á vinnustöðum. 
 
Kristjana Dröfn Haraldsdóttir jógakennari fór í þrot árið 2017 og ákvað í kjölfarið að taka heilsuna í gegn. Í dag vinnur hún sem heilsumarkþjálfi, jógakennari og nuddari og rekur fyrirtækið Nærandi líf þar sem hún hjálpar öðrum að losa sig við streitu og ná tökum á djúpri slökun. Við heyrðum hvernig hún náði að endurstilla hugsanamynstur sem hún var föst í og öðlast betra líf.

Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag. Í þessu póstkorti segir Magnús af áhyggjum heimsins vegna bananaræktar sem nú er í hættu vegna þess að ósigrandi sveppur leggst á bananaplöntuna og drepur hana. Þetta er hægfara þróun en óstöðvandi hingað til. Bananinn er einn vinsælasti ávöxtur heims fyrir utan mango og epli og ef ekkert verður við ráðið þá munu bananar hverfa úr verslunum innan aldarfjórðungs.   

Tónlist í þættinum í dag: 

Sólarsamba / GÓSS (Magnús Kjartansson, texti Halldór Gunnarsson) 
Dansað á dekki / Fjörefni (P. Nicholas, texti Ellert Borgar Þorvaldsson) 
Vor í Reykjavík / Uppáhellingarnir (Andri Ólafsson, texti Þórarinn Már Baldursson) 
Og co. / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Magnús Þór Sigmundsson, texti Vilhjálmur Vilhjálmsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 26 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103514279" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416244D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:54</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>317</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Diljá Sveinsdóttir dansari, Kváradagurinn og Ingunn á heilsuvaktinni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415643D0.mp3</link><description>Íslenski danflokkurinn frumsýnir á föstudaginn Hringir Orfeusar og annað slúður, nýtt verk eftir Ernu Ómarsdóttur. Ýmis tungumál eru notuð í verkinu, þar á meðal íslenskt táknmál sem er blandað inn í hreyfingar dansanna. Diljá Sveinsdóttir dansari í dansflokknum, missti heyrnina mjög ung og hefur notað táknmál frá barnsaldri og hún dansar alltaf með heyrnatæki, en hún hefur stundað dans nánast allt sitt líf. Diljá kom í þáttinn og sagði okkur sína sögu og frá sýningunni. 
 
Kváradagurinn er í dag. Kvár eru þau sem skilgreina sig utan kynjatvíhyggjunnar, eða hvorki sem karl né konu. Flest fólk hugsar lítið sem ekkert út í kynvitund sína því hún samræmist því kyni sem því var úthlutað við fæðingu. Það er kallað að vera sískynja. Annað fólk efast eða er fullvisst um að það kyn sem því var úthlutað við fæðingu sé ekki þess rétta kyn. Það er kallað að vera trans. Það trans fólk sem upplifir kyn sitt hvorki sem karl eða konu heldur utan tvíhyggju kynjakerfisins er kallað kynsegin. Ólöf Bjarki Antons stjórnmálafræðingur kom til okkar í dag í tilefni af Kváradeginum.

Ingunn Gubrandsdóttir, jógakennari og heilsuþjálfi, fannst fullt tilefni til að ræða meira um streitu og áhrif hennar og stofnaði hópinn Streitutips á Facebook í því augnamiði að minna fólk á einföld ráð við streitu og hvernig við getum komist hjá henni í amstri dagsins. Hún segir djúpa öndun það allra mikilvægasta þar sem við gleymum hreinlega að anda djúpt í miklum önnum og stressi, en hreyfing og viðvera í náttúrunni og jafnvel með gæludýr draga líka verulega úr áhrifum streitu. Helga Arnardóttir ræddi við Ingunni á dögunum sem við heyrðum á Heilsuvaktinni í dag.   
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Ég veit þú kemur / Ellý Vilhjálms (Ási í Bæ og Oddgeir Kristjánsson) 
Töfrar / Silfurtónar (Júlíus Heimir Ólafsson) 
Í fjarlægð / Björgvin Halldórsson (Karl O. Runólfsson, texti Cæsar, eða Valdimar Hólm Hallstað) 
Puppet on a String / Sandie Shaw (Bill Martin &amp; Phil Coulter)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 25 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104826671" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415643D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>316</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Rauðir þræðir Díönu, stýrivextir á mannamáli og Margrét lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415942D0.mp3</link><description>Við slógum á þráðinn til spænsku borgarinnar Valencia í dag en þar var um miðjan marsmánuð opnuð ljósmyndasýning Díönu Júlíusdóttur, listakonu og ljósmyndara Þetta er hennar fyrsta einkasýning á erlendri grundu og umfjöllunarefnið er heimilisofbeldi og leið konu úr ofbeldissambandi og ber sýningin yfirskriftina Rauðar flækjur. Díana sagði okkur frá sýningunni í þættinum 
 
Það er mánudagur í dag, því kom Georg Lúðvíksson, sérfræðingur í heimilisfjármálum, með það sem við köllum fjármálin á mannamáli. Í dag talaði hann um stýrivexti Seðlabankans, sem hafa nú aldeilis verið mikið í fréttum undanfarið. En hvað þýða þeir fyrir okkur og hvaða áhrif hafa þeir á lánin okkar og lánakjör? 
 
Svo var það lesandi vikunnar. Í þetta sinn var það Margrét Adamsdóttir fréttamaður. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Margrét talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: 
Patriot e. Alexei Navalny 
Yellowface e. R.F. Kuang 
Sapiens e. Yuval Noah Harari 
Orbital e. Samantha Harvey 
Into the wild e. Jon Krakauer  
La peste e. Alexandre Camus 
Out of Africa e. Karen Blixen

Tónlist í þættinum í dag: 

Ég er á leiðinni / Brunaliðið (Magnús Eiríksson) 
Were the wild roses grow / Kylie Minogue, Nick Cave og The Bad Seeds (Nick Cave) 
Einsemd / Snorri Helgason (Snorri Helgason og Guðmundur Óskar Guðmundsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 24 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103948956" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415942D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:08</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>315</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hildur Vala föstudagsgestur og rósakál og fennel í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415941D0.mp3</link><description>Föstudagsgesturinn okkar að þessu sinni var Hildur Vala Einarsdóttir tónlistarkona. Það er óhætt að segja að henni hafi skotið skyndilega upp á íslenska stjörnuhimininn árið 2005 í annari þáttaröð af söngvakeppninni Idol-stjörnuleit, en hún sigraði þá keppni 23 ára að aldri. En síðan eru liðin mörg ár og í dag sinnir Hildur Vala söngkennslu við Tónlistarskóla FÍH, sinnir eigin tónsmíðum og syngur víða á tónleikum. Við forum með Hildi Völu aftur í tímann og forvitnuðumst um hennar rætur og hvernig tónlistin kom til hennar og svo fórum við á handahlaupum til dagsins í dag. 
 
Í matarspjalli dagsins töluðum við svo um grænmeti sem janvel einhverjir forðast, rósakál og fennel. Rósakálið hefur þó komið sterkt inn síðustu ár eftir parað við beikon. En hvað dettur okkur í hug þegar fennel berst í tal? Sigurlaug Margrét var með þóttafullan svip því hún er talsvert andsnúin annarri tegundinni. Rósakáli þá eða Fennel? Það kemur í ljós matarspjalli dagsins. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Betri tíð / Hildur Vala Einarsdóttir (Valgeir Guðjónsson og Þórður Árnason) 
Oddaflug / Hildur Vala Einarsdóttir (Hildur Vala Einarsdóttir) 
For once in my life / Stevie Wonder (Ron Miller &amp; Orlando Murden)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 21 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99939892" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415941D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:03</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>314</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Í beinni útsendingu frá Borgarnesi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415940D0.mp3</link><description>Í dag sendum við beint út frá Borgarnesi og tókum á móti skemmtilegum gestum í hljóðstofu RÚV sem staðsett er í Menntaskóla Borgarfjarðar þar sem við vorum með gott útsýni út um gluggan hvar blasti við meðal annars Borgarfjarðarbrúin og Hafnarfjallið góða. Flestir hafa margoft stoppað í Borgarnesi, til að fylla bílinn, til að fá sér eitthvað borða og jafnvel fara í sund, en við þekkjum kannski fæst mannlífið og samfélagið sem þar þrífst. 

Gísli Einarsson tók vel á móti okkur í upphafi þáttar og fór með okkur yfir sviðið.

Svo kom Sigurþór Kristjánsson, eða Sissi bakari, en hann rekur Geirabakarí við brúnna sem margir þekkja. Með honum kom Sigfríður Björnsdóttir skólastjóri  Listaskóla Borgarfjarðar. 

Næsti gestur var Margrét Katrín Guðnadóttir kaupfélagsstjóri en hlustendur Rásar eitt og tvö þekkja að öllum líkindum skemmtilegu og óvenjulegu útvarpsauglýsingar Kaupfélags Borgarfirðinga. 

Að lokum töluðum við við Þóru Geirlaugu Bjartmarsdóttur, kennara, en hún hefur vakið athygli og var til dæmis tilnefnd til íslensku menntaverðlaunanna fyrir kynfræðslukennslu í grunnskólum.  

Tónlist í þættinum í dag: 

Við saman / Hljómar (Gunnar Þórðarson, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Lapis Lazuli / Helgi Björnsson (Helgi Björnsson og Guðmundur Óskar Guðmundsson) 
Kærleikur og tími / KK (Kristján Kristjánsson) 
Son of a Preacher Man / Dusty Springfield (John David Hurley &amp; Ronnie Stephen Wilkins) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 20 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102802912" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415940D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:32</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>313</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Borgarlínan, Tannverndarvika og þáttaka barna með fötlun og af erlendum uppruna í íþróttastarfi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415939D0.mp3</link><description>Í hverri viku bætast að meðaltali um 50-60 nýir bílar í umferðina á höfuðborgarsvæðinu og við ákváðum að forvitnast um Borgarlínuna í þættinum í dag. Framkvæmd Borgarlínunnar er skipt í 6 lotur og fyrsta lota nær frá Hamraborg í Kópavogi að Krossmýrartorgi í Reykjavík og áætlað er að hún verði fullbúin árið 2031. Atli Björn Levy tók við starfi forstöðumanns Verkefnastofu Borgarlínunnar fyrir nokkrum mánuðum. Hann er samgönguverkfræðingur og leiðir Borgarlínuverkefnið og hann kom í þáttinn í dag og fór með okkur yfir stöðuna. 
 
Nú stendur yfir Tannverndarvikan og til okkar í dag kom Jóhanna Bryndís Bjarnadóttir tannlæknir og fyrrverandi formaður Tannlæknafélagsins. Lögð er áhersla á rétta tannhirðu, tengsl munnheilsu og andlegrar vellíðunar, forvarnir gegn verkjum og sýkingum og fleira sem Jóhanna fræddi okkur um tannheilsu í þættinum. 
 
Svo heyrðum við um verkefni á Suðurnesjum, þar sem er til dæmis kortlögð íþróttaiðkun barna með fötlun og aðgerðaráætlun með það fyrir augum að auka þáttöku þeirra og barna af erlendum uppruna í skipulögðu íþrótta- og tómstundastarfi. Þáttaka meðal einstaklinga með fötlun í skipulögðu íþróttastarfi er ekki nema 4% og sú prósenta er jafnvel enn lægri á Suðurnesjum. Sigurður Friðrik Gunnarsson og Petra Ruth Rúnarsdóttir, svæðisfulltrúar ÍSÍ og UMFÍ á Suðurnesjum, komu í þáttinn og sögðu okkur meira frá þessu. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Kata rokkar / Björk Guðmundsdóttir og Tríó Guðmundar Ingólfssonar (Theódór Einarsson) 
Waterloo Sunset / The Kinks (Ray Davies) 
Líttu sérhvert sólarlag / Sigríður Thorlacius og Valdimar Guðmundsson (Bragi Valdimar Skúlason) 
Ástarsæla / Hljómar (Gunnar Þórðarson, texti Þorsteinn Eggertsson) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 19 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103994096" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415939D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:09</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>312</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Íslensk-pólsk veforðabók, útivera fjölskyldunnar og veðurspjall um logn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415938D0.mp3</link><description>Á föstudaginn verður íslensk-pólsk veforðabók opnuð formlega, en hún hefur verið í undirbúningi undanfarin ár. Orðabókin mun nýtast þeim fjölmörgu íbúum Íslands sem hafa pólsku að móðurmáli og Stanislaw Bartoszek, málfræðingur, skjalaþýðandi og ritstjóri veforðabókarinnar, kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá bókinni og þessu stóra verkefni. Slóðin á veforðabókina verður www.pl.is 
 
Fjöldi rannsókna hefur sýnt fram á að heilsutengdur ávinningur af því að hreyfa sig úti sé margfaldur á við það að hreyfa sig inni. Kolbrún Kristínardóttir yfirsjúkraþjálfari á Æfingastöðinni er mikil áhugamanneskja um útilíf og heilsu og hefur leitt skipulagðar fjölskyldugöngur og fræðslu um málefnið víðsvegar, nú síðast með erindinu „Af hverju að vera inni þegar vonin er úti?“ á Læknadögum. Kolbrún kom í þáttinn í dag.  

Svo var það veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni. Í dag ræddum við við hann um logn og ótal samheiti fyrir lognið. Svo eru það loftslagsmálin, en árið 2024 fór meðalhækkun hitastigsins í heiminum í fyrsta skipti yfir eina og hálfa gráðu og Einar talaði um nálgun ýmissa þjóða í þessum málum þessa dagana. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Með þér / Ragnheiður Gröndal (Bubbi Morthens) 
Við stóran stein / Hildur Vala (Valgeir Guðjónsson) 
The Windmills of Your Mind / Helena Eyjólfsdóttir og Hljómsveit Ingimars Eydal (Alan Bergman, Marilyn Bergman og Michel Legrand) 
Dátt er blessað lognið / Þrjú á palli (höf. lags ókunnur, texti Jónas Árnason)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 18 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103958151" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415938D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:08</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>311</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>List Ingu Elínar, fjármálin á mannamáli og Sigríður Rún lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415937D0.mp3</link><description>Listakonan Inga Elín hefur frá unga aldri tileinkað líf sitt listinni. Ástríða Ingu á keramík hófst í Myndlistaskóla Reykjavíkur og elti hún draum sinn um að verða listamaður og hönnuður í Listháskóla Íslands. Þaðan var förinni heitið til Kaupmannahafnar þar sem hún stundaði nám við Skolen for Brugskunst sem er betur þekktur í dag sem Denmark Design. Í byrjun árs 2020 enduropnaði Inga Elín verslun sína við Skólavörðustíg eftir 25 ára fjarveru og í þetta skiptið með syni sínum Kristni Ísaki, sem sér um skipulags- og markaðsmál fyrirtækisins. Við heimsóttum Ingu Elínu og Kristinn á vinnustofuna út á Granda. 
 
Það er mánudagur og þá eru fjármálin á mannamáli á dagskrá í þættinum og Georg Lúðvíksson sérfræðingur í heimilisbókhaldi kom til okkar og hélt áfram að fræða okkur. Í sinn talaði Georg um utanaðkomandi áhrif sem hafa áhrif á okkur og okkar fjármálahegðun, eins og til dæmis verðbólgu, hrun og svo framvegis. 
 
Svo var það lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Sigríður Rún Tryggvadóttir, prófastur í Austurlandsprófastsdæmi og prestur í Egilsstaðaprestakalli. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfunda hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Sigríður talaði um eftirfarandi bækur og höfundar:
Játning e. Ólaf Jóhann Ólafsson
Þessir djöfulsins karlmenn e. Andrev Walden
Guð hins smáa e. Arundhati Roy
Veisla undir grjótvegg, smásögur e. Svövu Jakobsdóttur
og svo var það bók bókanna, Biblían. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Bíttu í það súra / Bogomil Font og Greiningardeildin (Bragi Valdimar Skúlason) 
Byrjaðu í dag að elska / Geirfuglarnir (Rokkmúsirnar) 
Það er svo ótalmargt / Ellý Vilhjálms (Jackie Smith, Derry Lindsay, texti Jóhanna G. Erlingsson) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 17 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101936901" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415937D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:05</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>310</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hafliði Ragnarsson föstudagsgestur og þýskt matarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416236D0.mp3</link><description>Flestum þykir nú gott súkkulaði og sætabrauð og föstudagsgesturinn okkar í dag, hreinlega lifir af því að búa til þetta tvennt fyrir sína kúnna. Viðkomandi er bakari og hefur sérhæft sig í súkkulaðinu og ber  jafnvel titilinn súkkulaðimeistari. Hafliði Ragnarsson var föstudagsgesturinn okkar en bakaríið hans er Mosfellsbakarí og var stofnað af foreldrum hans og föðurbróður 1982 og eftir að Hafliði heim frá námi í Danmörku og Frakklandi tók hann við framleiðslustjórn og hóf að framleiða eðalsúkkulaði undir eigin nafni HR konfekt. Við kynntumst Hafliða betur í þættinum, fórum með honum aftur í tímann í sveitina fyrir austan og vestur á Patreksfjörð, frægðardraumana, trommuleikinn og svo auðvitað súkkulaðið.  

Matarspjallið var ekki á sömu sætu nótunum því eftir að við kvöddum Hafliða tók Sigurlaug Margrét við, ströng á svip, því við flettum í gegnum litlar bækur sem okkur bárust, um þýskan mat. Schnitzel, Pretzel, Currywurst, Bratwurst og fleira í þýsku matarspjalli í dag. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Fólkið í blokkinni / Eggert Þorleifsson (Ólafur Haukur Símonarson) 
Careless Memories / Duran Duran (Andy Taylor, John Taylor, Nick Rhodes, Roger Taylor og Simon le Bon) 
Does Your Mother Know / ABBA (Benny Andersson og Björn Ulvaeus)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 14 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103789296" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416236D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:03</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>309</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Mottumars, músíkmeðferð og Sex í sveit í Árnesi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416235D0.mp3</link><description>Við erum að nálgast miðjan Mottumars, slagorð þessa árlega átaks Krabbameinsfélagsins, gegn krabbameinum hjá körlum, þetta árið er: Ertu að grínast með þinn lífsstíl? Þar er vakin athygli á óheilbrigðum og heilbrigðum lífsvenjum sem við getum haft. Guðni Gíslason, ritstjóri Fjarðarfrétta, kom til okkar í dag og deildi sögu sinni, en hann greindist með blöðruhálskrabbamein nánast fyrir tilviljun fyrir rúmu ári. Með Guðna kom Halla Þorvaldsdóttir, framkvæmdastjóri Krabbameinsfélagsins. 
 
Í Hafnarfirði hefur börnum og ungmennum með margvíslegan vanda staðið til boða að fara í músíkmeðferð hjá Ingu Björk Ingadóttur músíkmeðferðarfræðingi. En hvað er músíkmeðferð? Inga segir að hver og einn hafi sinn eigin grunntón, takt, flæði og hraða og þegar unnið sé markvisst með tónlistina sé hún ótrúlega öflug. Meðferðin hentar vel þeim sem eigi erfitt með hefðbundna tjáningu og henti einmitt þar sem samtalsmeðferð geri það ekki. Við ræddum við Ingu Björk í þættinum og sungum með henni lag, sem hún hafði sérstaklega samið texta fyrir okkur og þáttinn. 

Leikdeild Ungmennafélags Gnúpverja sýnir um þessar mundir í Árnesi gleðileikinn Sex í sveit í leikstjórn Bjarkar Jakobsdóttur. Fyrstu sýningum hefur verið mjög vel tekið enda fjörmikil sýning og hlutverkin eru auðvitað í höndum fólks úr sveitinni, fólk sem leggur á sig að æfa hvert einasta kvöld í margar vikur eftir fullan vinnudag. Oddrún Ýr Sigurðardóttir er ein þeirra sem leikur í sýningunni, hún er líka garðyrkjubóndi í  Garðyrkjustöðinni í Hrunamannahreppi, þroskaþjálfi og reiðkennari. Við heyrðum í Oddrúnu í dag.
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Við viljum lifa / Ríó Tríó (L. Alberto, texti Helgi Pétursson) 
Lífið er lotterí / Þrjú á palli (höf lags ókunnur, texti Jónas Árnason) 
Í ró / Inga Björk Ingadóttir (Inga Björk Ingadóttir) 
Leikur að vonum / Mánar (Ólafur Þórarinsson, texti Jónas Friðrik Guðnason)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 13 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105365838" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416235D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:52</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>308</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ragnar Axelsson og Grænland og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415634D0.mp3</link><description>Það er Grænlandsþema þessa vikuna á Rás 1, á mánudaginn heyrðum við í þættinum viðtal við Jósep og Skúla um Kalak, vinfélags Íslands og Grænlands og í dag kom Ragnar Axelsson ljósmyndari til okkar. Ragnar, eða RAX, hefur ferðast um Grænland í um 40 ár og hefur á þeim árum og tekið magnaðar ljósmyndir og safnað sögubrotum af harðri lífsbaráttu Grænlendinga í sambýli við besta vin mannsins, sleðahundinn. Við fengum Ragnar til að segja okkur frá Grænlandi, þessu stórbrotna landi og því fólki sem hann hefur kynnst þar og þeim breytingum sem hann hefur orðið vitni að á þessum fjórum áratugum. 
 
Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni. Kort dagsins kemur frá Eyjum og segir frá endurminningum Magnúsar um Bítlana og Liverpool á meðan hann var úti í Berlín í liðinni viku. Hann rifjar upp ferð sína á tónleika með Paul McCartney í Liverpool og segir hvernig borgin hefur breyst á þeim næstum fjörutíu árum frá því að hann kom þar fyrst til að heimsækja slóðir fjórmenninganna sem höfðu heillað hann í æsku. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Hvíl í ró / Lay Low og Fjallabræður (Lay Low) 
Here Comes the Sun / The Beatles (George Harrison) 
Penny Lane / The Beatles (Lennon &amp; McCartney)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 12 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98759575" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415634D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>307</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Notkun svefnlyfja, hverjir eru ráðherrarnir? Gjörunnin matvæli</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415933D0.mp3</link><description>Notkun svefnlyfja getur haft ýmsar neikvæðar afleiðingar í för með sér og skert lífsgæði, sérstaklega eldra fólks, en í þeim hópi er notkun svefnlyfja mest. Rannsóknir sýna að langtímanotkun svefnlyfja sé gagnslaus, en þau geta haft alvarlegar hættur í för með sér og neikvæð áhrif á heilsuna. Hildur Þórarinsdóttir formaður Félags íslenskra öldrunarlækna og Drífa Sigfúsdóttir varaformaður Landssambands eldri borgara komu í þáttinn og sögðu okkur betur frá mikilvægi þess að minnka svefnlyfjanotkun og herferðinni „Sofðu vel“. 
 
Við skruppum svo út með hljóðnemann og spurðum fólk á förnum vegi hvort það þekkti ráðherrana í ríkisstjórninni og í hvaða ráðuneyti þau eru. Svörin voru áhugaverð og ljóst að ekki allir eru með þetta á hreinu, ríkisstjórnin er þó auðvitað ekki búin að starfa mjög lengi. 

Gjörunnin matvæli eru að öllu jöfnu orkurík vegna mikils magns sykurs og/eða fitu en þetta mikla magn lækkar hlutfall mikilvægra næringarefna á móti. Þetta eru matvæli sem oft eru kölluð skyndifæða og ýmis efni eins og litarefni og sætuefni eru notuð til að gera matvælin girnileg. Við heyrðum í dag viðtal sem Helga Arnardóttir tók við Kristján Þór Gunnarsson heimilislækni á Selfossi um gjörunnin matvæli. Viðtalið var áður í þættinum í júní í fyrra. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Riddarar kærleikans / GDRN (Dagmar Helga Helgadóttir og Valgerður Rakel Rúnarsdóttir) 
Serendpity / Laufey (Laufey &amp; Spencer Stewart) 
I’m a believer / The Monkees (Neil Diamond) 
All I Have to do is Dream / The Everly Brothers (Boudleaux Bryant)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 11 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101619252" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415933D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:55</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>306</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kalak - vinafélag Íslands og Grænlands, fjármál og sambönd og Þórhildur lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415932D0.mp3</link><description>Kalak er heiti á vinafélagi Grænlands og Íslands var stofnað í mars árið 1992. Markmið KALAK er að vinna að auknum samskiptum Íslands og Grænlands, einkum á sviði félags- og menningarmála. Félagið hefur gegnum tíðina haldið fjölmörg mynda- og fræðslukvöld, staðið fyrir grænlenskum dögum og stutt við samfélagsleg verkefni á Grænlandi, sérstaklega í þágu ungs fólks. Stærsta verkefni KALAK hefur verið  heimsókn 12-13 ára barna, frá litlu þorpunum á austurströnd Grænlands. Hingað hafa þau komið ásamt fylgdarliði kennara og til dæmis sótt skóla í Kópavogi, þar sem þau kynnast jafnöldrum. KALAK hefur líka frá upphafi tekið virkan þátt í skáklandnámi og verkefnum Hróksins á Grænlandi. Jósep Gíslason formaður og Skúli Pálsson gjaldkeri komu í þáttinn í dag.  
 
Georg Lúðvíksson var hjá okkur í dag með það sem við köllum fjármálin á mannamáli. Í þetta sinn talaði hann um fjármál og sambönd. Mikilvægi þess að vera á sömu blaðsíðu í fjármálum í sambandi eða hjónabandi. 
 
Lesandi vikunnar í þetta sinn var svo Þórhildur Þorkelsdóttir framkvæmdastjóri hjá ráðgjafafyrirtækinu Brú Strategy, hlaðvarpsstjórnandi og dagskrárgerðarkona. Hún sagði okkur hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Þórhildur talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: 
Þúsund bjartar sólir e. Khaled Hosseini 
Small things like these e. Klare Ceegan  
Karitas án titils / Óreiða á striga e. Kristín Marja Baldursdóttir  
Everything I know about love e. Dolly Alderton 
Á milli landshorna e. Sigurður Sigurmundsson frá Hvítárdal (afi Þórhildar)
Bróðir minn ljónshjarta e. Astrid Lindgren 


Tónlist í þættinum í dag: 
Austurstræti / Laddi (Þórhallur Sigurðsson) 
Verum í sambandi / Sprengjuhöllin (Bergur Ebbi Benediktsson og Snorri Helgason) 
Aleinn og mæddur / HIGG &amp; HB (Jimmy Cox, texti Gunnar Jóhannes Gunnarsson)  

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 10 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101921018" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415932D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:05</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>305</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Erla Skúladóttir föstudagsgestur og Parísarmatarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415931D0.mp3</link><description>Föstudagsgesturinn Mannleg þáttarins í dag var leikonan, kvikmyndaleikstjórinn og þýðandinn Erla Skúladóttir sem búsett er í New York og hefur búið í þeirri borg í  næstum fjóra áratugi. Erla útskrifaðist frá Leiklistarskóla Íslands árið 1982 og lék hjá Leikfélagi Reykjavíkur, Leikfélagi Akureyrar, Þjóðleikhúsinu, Alþýðuleikhúsinu, Egg leikhúsinu, Svörtu og sykurlausu götuleikhúsinu og Frú Emilíu áður en hún flutti vestur um haf. Hún vann þar sem aðstoðarkvikmyndatökukona fór svo í mastersnám í kvikmyndaleikstjórn og kvikmyndatöku í New York University. Erla hefur leikstýrt, skrifað handrit, tekið og klippt stuttmyndir og fleira. Í dag vinnur Erla við þýðingar af ýmsu tagi og veit ekkert skemmtilegra en að þýða kvikmyndahandrit. Við slógum á þráðinn til Erlu til New York í dag. 

Í matarspjalli dagsins vorum við á frönskum nótum og töluðum því um franskan mat í tilefni af því að var nýkomin þaðan, úr kuldanum í París og þá kom franska lauksúpan sterk inn en hún er borin fram sjóðandi heit og kemur hita í kroppinn. Parísarmatur í matarspjalli dagsins. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Vor í Vaglaskógi / Kaleo (Jónas Jónasson / Kristján frá Djúpalæk) 
Here there and everywhere / Beatles (Lennon &amp; Mcartney) 
Wise Up / Aimee Mann (Aimee Mann)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 07 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101141107" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415931D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:40</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>304</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Tölum um endó, ljóð í þágu friðar og Skáldasuð í Reykjanesbæ</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415930D0.mp3</link><description>Endósamtökin hafa farið af stað með vitundarvakningarátak undir yfirskriftinni - Þetta er allt í hausnum á þér - þar sem vakin er athygli á þeim hindrunum sem konur og fólk með endó, eða endómetríósu, lendir í heilbrigðiskerfinu og krefjast úrbóta. Næstkomandi þriðjudag verður heimildarmynd samtakanna, Tölum um ENDÓ - ekki bara slæmir túrverkir, sýnd á RÚV. Ásdís Elín Jónsdóttir, einn af viðmælendum í myndinni, kom í þáttinn og deildi sinni reynslusögu. 
 
8. mars næstkomandi er alþjóðlegur baráttudagur kvenna. Af því tilefni munu konur í félagsskapnum Leikhúslistakonur 50+ standa fyrir viðburði í Fríkirkjunni í þágu friðar. Maraþonlestur á ljóðum um stríð og frið. Og þær segja sjálfar „Við erum mæður og ömmur sem höfum áhyggjur af stöðu heimsmálanna og framtíð afkomenda okkar og viljum vekja athygli á því sem skáldin hafa sagt um þetta efni.“ Skipulagið verður í líkingu við lestur Passíusálmanna á föstudeginum langa, ljóðalestur sem fléttaður er saman með fallegri tónlist.  Leikkonurnar Ragnheiður Steindórsdóttir og Rósa Guðný Þórsdóttir sögðu okkur frá viðburðinum í þættinum í dag og lásu hvor um sig eitt ljóð í beinni útsendingu. 

Og talandi um ljóð, Skáldasuð er ný ljóða– og listahátíð sem haldin er nú í annað sinn, en hún fór fyrst fram í fyrra suður með sjó. Þessi litla listahátíð er hugarfóstur Gunnhildar Þórðardóttur myndlistarkonu, ljóðskálds og kennara. Ljóðin eru í aðalhlutverki á hátíðinni og verða til dæmis til flutt í Sundlaug Keflavíkur, það verða ljósaljóð í strætóskýlum bæjarins og hægt verður að fara í ljóðalabb, þ.e.a.s. hefur ljóðum verið komið fyrir á ýmsum gönguleiðum um bæinn. Við heyrðum í Gunnhildi í þættinum

Tónlist í þættinum í dag: 
Eingetið ljóð / Bjartmar Guðlaugsson (Bjartmar Guðlaugsson) 
Lítið ljóð / Rebekka Blöndal (Ásgeir Ásgeirsson og Rebekka Blöndal, texti Rebekka Blöndal og Stefán Örn Gunnlaugsson) 
Ljóð um ástina / Sigrún Hjálmtýsdóttir og Spilverk Þjóðanna (Valgeir Guðjónsson og Sigurður Bjóla) 
Svefnljóð / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Magnús Kjartansson, texti Kristján frá Djúpalæk)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 06 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103458272" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415930D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:53</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>303</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Rannsókn á fæðingartíðni, skimun fyrir krabbameini í ristli og endaþarmi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415929D0.mp3</link><description>Fæðingartíðni hefur lækkað víðast hvar í heiminum á síðustu áratugum. Ari Klængur Jónsson, nýdoktor og verkefnastjóri við Félagsvísindastofnun, kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá nýrri rannsókn þar sem rýnt er í fæðingartíðni á Íslandi út frá ýmsum þáttum, þar á meðal tekjum og uppruna. Í rannsókninni er lesið í mögulegar ástæður fyrir fallandi fæðingartíðni á Íslandi og í fyrsta sinn skoðuð fæðingatíðni innflytjenda á Íslandi. Ari Klængur sagði okkur frá þessari merkilegu rannsókn og hversu flókið það er að lesa í niðurstöðurnar. 

Skimun fyrir krabbameini í ristli og endaþarmi er nú að hefjast og hópur landsmanna mun á næstu dögum fá boð um að taka þátt í skimun. Til að byrja með verður um 200 manns boðin þátttaka í prufuhópi en almennar skimanir munu hefjast um leið og prófunum lýkur. Ristil- og endaþarmskrabbamein er þriðja algengasta krabbameinið sem greinist á Íslandi, um tíu prósent allra krabbameina sem greinast. Ólíkt öðrum skimununum þarf fólk ekki að fara úr húsi, heldur fær það sent sjálfspróf heim og einfaldar leiðbeiningar um hvernig á að taka sýni. Sýnið er sett í póst eða skilað á heilsugæslustöð á höfuðborgarsvæðinu. Við ræddum við Ágúst Inga Ágústsson, yfirlækni Samhæfingarstöðvar krabbameinsskimana hjá Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins, í þættinum. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Síminn / Halli og Laddi (Scharfenberger, texti Haraldur Sigurðsson) 
Bara rólegan æsing / Egill Ólafsson (Egill Ólafsson) 
Where Do You Go to My Lovely / Peter Sarstedt (Peter Sarstedt)</description><pubDate>Wed, 05 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103828584" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415929D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:04</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>302</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Skaðaminnkunarverkefni RKÍ, Dagur heyrnar og veðrabrigði í veðurspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416228D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um skaðaminnkunarverkefni Rauða krossins, Frú Ragnheiði og Ylju neyslurými. Sigríður Ella, teymisstjóri skaðaminnkunar- og félagsverkefna Rauða Krossins og Jónína Guðný Bogadóttir hjúkrunarfræðingar í skaðaminnkunarverkefnunum komu í þáttinn og fræddu okkur til dæmis um hugmyndafræði skaðaminnkunar, þau áhrif sem verkefnin hafa og þær ranghugmyndir sem gjarnan koma upp gagnvart skaðaminnkunarverkefnum.    
 
Dagur heyrnar var í gær og þema dagsins í ár er Breytt viðhorf, gættu réttinda þinna. Markmið dagsins er að vekja fólk til umhugsunar um eigin ábyrgð á heyrnaheilsu. Hildur Heimisdóttir kennsluráðgjafi Heyrnar- og talmeinastöðvar Íslands og í Hlíðaskóla, kom í þáttinn.  
 
Einar Sveinbjörnsson var svo hjá okkur í dag með veðurspjallið. Í dag talaði Einar um sjávarflóðin undanfarið og að í rauninni hafi heppnin verið með okkur að ekki fór verr, til dæmis með tilliti til sjávarborðshækkunar síðustu 70 árin. Svo eru að verða veðrabrigði, í dag ætti að vera síðasti dagurinn með rosaveðri. Einar sagði okkur frá þessu og fleiru í veðurspjalli dagsins. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Lífsbókin / Bergþóra Árnadóttir (Bergþóra Árnadóttir, texti Laufey Jakobsdóttir) 
That’s What Friends are For / Dionne Warwick, Elton John, Gladys Knight og Stevie Wonder (Burt Bacharach &amp; Carole Bayer Sager) 
Regndropar falla við hvert fet / Engilbert Jensen (Burt Bacharach, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Nýfallið regn / Moses Hightower (Ásgeir Trausti Einarsson, texti Einar Georg Einarsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 04 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103332884" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416228D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:49</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>301</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Parkinson og borðtennis, fjármál á mannamáli og Bjarni lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416227D0.mp3</link><description>Hannes Guðrúnarson fékk í upphafi þessa árs styrk úr Íþróttasjóði og Lýðheilsusjóði til að bjóða upp á borðtennisæfingar fyrir fólk með Parkinson en hann hefur starfað sem borðtennisþjálfari og dómari í allnokkur ár og þegar hann heyrði af því að borðtennis hefði jákvæð áhrif á fólk sem glímir við Parkinson ákvað hann að kynna sér málið betur. Hannes er með hóp sem hittist tvisvar í viku í TBR húsinu og hann vonar að borðtennis geti stuðlað að betra lífi hjá þeim því skjálftinn virðist alveg hverfa á meðan þau spila. Við kíktum á æfingu í TBR húsið og töluðum við Hannes þjálfara og Atla Þór sem glímir við Parkison. 
 
Georg Lúðvíksson kom aftur í þáttinn, eins og undanfarna mánudaga, með það sem við köllum fjármálin á mannamáli. Í dag ræddi hann um fjárfestingar og sparnað, hvernig er best að ávaxta peningana sína. 
 
Svo var það lesandi vikunnar, sem var í þetta sinn Bjarni Jónsson leikskáld, dramatúrg, leikstjóir, þýðandi og framleiðandi. Hann hefur komið að uppsetningu fjölda leikverka út frá framantöldum titlum, nú síðast var hann í hlutverki leikstjóra og dramatúrgs, eða leiklistarráðunautar, í uppsetningu leikritsins Innkaupapokanum, sem leikhópurinn Kriðpleir spinnur umhverfis veröld Elísabetar Jökulsdóttur og leikrit hennar „Mundu töfrana“. En Bjarni sagði okkur auðvitað frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Bjarni talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Min Kamp e. Karl Ove Knausgaard
Jóhannes á Borg e. Stefán Jónsson
Bækur Halldórs Laxness
Leikrit William Shakespeare

 
Tónlist í þættinum í dag: 
Léttur í lundu / Bítlavinafélagið (Karl Hermannsson) 
Húsið og ég / Grafík (Helgi Björnsson, Rafn Jónsson, Rúnar Þórisson, Örn Jónsson, texti Vilborg Halldórsdóttir) 
Uppboð / Valgeir Guðjónsson (Valgeir Guðjónsson, texti Jóhannes úr Kötlum) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 03 Mar 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102967588" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416227D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:37</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>300</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Bjarni Arason föstudagsgestur og bollu- og saltkjötsmatarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415626D0.mp3</link><description>Föstudagsgesturinn okkar að þessu sinni var enginn annar en Bjarni Arason söngvari sem tók þátt í Söngvakeppninni um síðustu helgi og stóð sig glimrandi vel. Bjarni va elsti þáttakandinn í ár og lagið sem hann söng, Aðeins lengur, mun hann sennilega syngja aðeins lengur því síminn hefur varla stoppað hjá Bjarna eftir keppnina. Bjarni hóf feril sinn mjög ungur, söng 16 ára Elvis lög í sjónvarpi og vann ári síðar söngvakeppnina Látúnsbarkann og varð landsfrægur á augabragði. Við fórum með Bjarna yfir söngvasviðið og lífið í þættinum. 

Matarspjallið var svo að helgað bolludeginum og sprengideginum sem eru eftir helgi. Það skoðuðum við eilífðarspurninguna; hvort ertu vatnsdeigs- eða gerbollur betri? Og eru allir spenntir fyrir saltkjöti og baunum? Bollur, saltkjöt og túkall í matarspjalli dagsins með Sigurlaugu Margréti.  
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Hringur og Bítlagæslumennirnir / Stuðmenn (Jakob Frímann Magnússon, Valgeir Guðjónsson og Egill Ólafsson)  
Aðeins lengur / Bjarni Arason (Jóhann Helgason, texti Björn Björnsson) 
Beautiful Maria / Bjarni Arason (Robert Kraft, texti Arne Glimcher)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 28 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100801724" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415626D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>299</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Píeta á Austurlandi, EMDR og TRE og Dóra um matarsóun</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415925D0.mp3</link><description>Í dag opnaði meðferðarúrræði Píeta samtakanna á Reyðarfirði. Austurland hefur lengi kallað eftir þjónustu samtakanna, þau eiga fyrir skjól í Reykjavík, á Ísafirði, á Akureyri og á Húsavík, auk hjálparsímans sem þjónustar allt landið allan sólarhringinn árið um kring. Opnað hefur verið fyrir bókanir í viðtöl auk þess verður boðið upp á fjarviðtöl. Píeta samtökin veita auðvitað meðferð fyrir þau sem eru í sjálfsvígshættu eða sjálfsskaða og stuðning við aðstandendur þeirra og aðstandendur sem hafa misst. Þjónustan er fyrir 18 ára og eldri og er gjaldfrjáls. Við heyrðum í Ellen Calmon, framkvæmdastýru samtakanna, og Ragnari Sigurðssyni, formanni fjölskyldunefndar Fjarðarbyggðar, þar sem þau eru stödd á Reyðarfirði við opnunina. 
 
Streita hefur mikil áhrif á líkama okkar og nú síðustu ár hefur komið betur í ljós hvaða áhrif streita og áföll hafa á taugakerfið. EMDR meðferð er sálfræðileg aðferð sem hjálpar til við að vinna úr afleiðingum áfalla og streitu og TRE aðferðin er líkamsmiðuð nálgun sem losar spennu, streitu og verki úr líkamanum. Við töluðum í dag við Sigríði Björnsdóttur, sálfræðing, meðferðaraðila og handleiðara og Svövu B. Svanhildardóttur, en hún er vottaður TRE leiðbeinandi með sérhæfingu í líkamsmiðaðri nálgun. 
 
Matvælaframleiðsla er einn af stærstu einstöku losnurpóstunum á gróðurhúsalofttegundum og það skiptir miklu máli hvað við veljum að borða, hvaðan það kemur, hvernig við geymum og göngum um matinn og síðast en ekki síst hvort við séum að sóa matnum okkar. Dóra Svavarsdóttir, matreiðslumeistari, kennari og formaður Slow Food Reykjavík hefur verið iðinn við að vekja athygli á matarsóun undanfarna áratugi og verið virk í umhverfismálum. Við töluðum við Dóru í þættinum í dag.  

Tónlist í þættinum í dag: 
Sjóddu frekar egg / Bogomil Font og Greiningardeildin (Bragi Valdimar Skúlason) 
Listen to the music / Doobie Brothers (Tom Johnston) 
Heitt toddý / Ellen Kristjánsdóttir (R. Flanagan, texti Friðrik Erlingsson)
Í skóm af Wennerbóm / Spilverk þjóðanna (Spilverk þjóðanna)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 27 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103160685" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415925D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:43</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>298</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Skátafélagið Hraunbúar 100 ára, Sagan af þér að breyta heiminum og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415924D0.mp3</link><description>Fjölmennasta skátafélag landsins Hraunbúar Hafnarfirði fagnar 100 ára afmæli um þessar mundir og félagsforinginn Bjarni Freyr Þórðarsson segir að aðalatriðið í skátastarfinu snúist um að undirbúa fólk fyrir lífið. Skátastarfið snúist ekki um bikara og medalíur heldur veganesti út í lífið, sjálfsbjargarviðleitni og að efla sjálfstæða einstaklinga og leiðtoga. Við ræddum við Bjarna og Hörpu Hrönn Grétarsdóttur sveitaforingi, í dag.  
 
Það er ríkt í okkur að vilja láta gott af okkur leiða, en það eru ekki allir sem vita hvernig á að snúa sér þegar að því kemur. Eins getur verið snúið að ganga ekki of nærri sér á þeirri vegferð. Sigurborg Kr. Hannesdóttir sagði okkur í dag frá sinni reynslu, en hún hefur sjálf upplifað að ganga of nærri sér á slíkri vegferð og nú vill hún leiðbeina fólki í svipuðum sporum með því að nota þeirra eigin sögu, á netnámskeiði sem hún kallar Sagan af þér að breyta heiminum.
 
Við fengum svo póstkort í dag frá Magnúsi R. Einarssyni og kort dagsins barst nú frá Vestmannaeyjum því Magnús er kominn heim frá Grænhöfðaeyjum. Hann sagði frá ýmsu því sem við er að eiga í Eyjum þessa dagana. Þar er tekist á um samgöngur, sem hafa verið í nokkru lamasessi vegna óveðurs í febrúar, sem og sandburðar í Landeyjahöfn. Hann sagði líka frá deilum sem hafa skapast vegna minnismerkis um gosið 1973, en um það verður haldin íbúafundur næsta föstudag. 

Tónlist í þættinum í dag 
Miðvikudagur / Þokkabót (Ingólfur Steinsson, texti Steinn Steinarr) 
Breaking up is Hard to Do / Neil Sedaka og Sissel Kyrkjebö (Neil Sedaka &amp; Greenfield) 
Lazy Sunday / Small faces (Marriott Lane) 
Girl From Before / Blood Harmony (Örn Eldjárn Kristjánsson) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 26 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102425913" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415924D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:20</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>297</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kynferðisbrot unglinga á milli, Smiðjan og nikótínpúðanotkun frá sjónarhorni tannlækna</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415923D0.mp3</link><description>Um 730 unglingar í 8. til 10. bekk svöruðu því játandi að annar unglingur hefði brotið á þeim kynferðislega í Íslensku æskulýðsrannsókninni. Ekki tóku allir skólar þátt í rannsókninni og talið er að aðeins helmingur barna segi frá slíku ofbeldi, því má ætla að raunverulegar tölur séu hærri. Kolbrún Hrund Sigurgeirsdóttir, verkefnastýra ofbeldis- og kynheilbrigðismála hjá Barnaheill, kom í þáttinn og sagði okkur betur frá þessum niðurstöðum og fræðslu sem er í boði til dæmis fyrir foreldra.  

Sýningin Gleðin að gera og vera var opnuð í Borgarbókasafninu í Spönginni í síðustu viku og þar má sjá svipmyndir úr fjölbreyttu starfi fatlaðs fólks hjá Virknimiðstöð Reykjavíkur og verk sem fatlað fólk á öllum aldri hefur unnið. Virknimiðstöð Reykjavíkur er úrræði fyrir fólk með fötlun á öllum aldri og samanstendur af þremur starfsstöðum sem eru starfandi í Efra Breiðholti og Grafarvogi, Opus: vinna og virkni, Iðjuberg og Smiðjan. Við heimsóttum Smiðjuna í gær og töluðum við Árna Elfar Guðjónsen, en hann tekur þátt í sýningunni, og Melkorku Eddu Freysteinsdóttur deildarstjóra Listasmiðjunnar. 
 
Notkun nikótínpúða hefur verið talsvert í fréttum undanfarin ár, ekki síst notkun ungs fólks en einnig fullorðinna. Íris Þórsdóttir tannlæknir kom í þáttinn og sagði okkur frá því hvernig tannlæknar verða varir við notkun nikótínpúða í sínu starfi, en þeir geta séð, jafnvel talsvert áður en notendur átta sig, áhrif og afleiðingar slíkrar notkunar. Við fengum Írisi til að segja okkur hverjar afleiðingarnar eru og hvernig þetta lítur út frá sjónarhorni tannlækna. 
 
Tónlist í þættinum í dag  
Landíbus með jökri (Nú hvaða hvaða?) / Íkorni (Stefán Örn Gunnlaugsson) 
Svo til / Latínudeildin og Rebekka Blöndal (Ingvi Þór Kormáksson, texti Rebekka Blöndal) 
She’s Always a Woman / Billy Joel (Billy Joel)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 25 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99643141" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415923D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:53</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>296</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Reynslusaga Hildar M. Jónsd., fjárhagslegt frelsi og Björg lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415922D0.mp3</link><description>Mannlegi þátturinn var áfram á heilsunótunum í dag. Hildur M. Jónsdóttir heilsuráðgjafi kom í þáttinn í dag, en hún glímdi í áratugi við gigtarsjúkdóma, bólgusjúkdóma og mikla verki og hún segir að það hafi tekið um 20 ára rannsóknarvinnu að koma sjálfri sér til heilsu á ný. Hildur kallar eftir nýrri nálgun innan heilbrigðiskerfisins og við heyrðum hennar sögu í dag. 
 
Georg Lúðvíksson sérfræðingur í heimilisfjármálum var svo hjá okkur í dag með Fjármálin á mannamáli. Í þetta sinn fjallaði hann um það að öðlast fjárhagslegt frelsi og reyna að komast úr hamstrahjólinu. 
 
Svo var lesandi vikunnar auðvitað á sínum stað og í þetta sinn var það Björg Björnsdóttir, safnstjóri í Minjasafni Austurlands á Egilsstöðum og ljóðskáld. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Björg talaði um eftirfarandi bækur og höfund: 
Hundagerðið e. Sofi Oksanen 
Skiptidagar e. Guðrúnu Nordal  
90 sýni úr minni mínu e. Halldóru Thoroddsen  
Blóðhófnir e. Gerði Kristnýju  
Moldin heit e. Birgittu Björgu Guðmarsdóttur

Tónlist í þættinum í dag 

Við saman / Hljómar (Gunnar Þórðarson og Þorsteinn Eggertsson) 
Borgartún / Snorri Helgason (Snorri Helgason) 
Gjöf / Baggalútur (Bragi Valdimar Skúlason)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 24 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102308049" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415922D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:17</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>295</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Vala Kristín föstudagsgestur og snúðadagurinn mikli</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416221D0.mp3</link><description>Vala Kristín Eiríksdóttir leikkona og handritshöfundur var föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn. Hún hefur auðvitað leikið fjölmörg hlutverk á sviði og í sjónvarpi undanfarin ár, jafnhendis í gríni og dramatík. Hún skrifaði sex þáttaraðir af grínþáttunum Venjulegt fólk ásamt Júlíönnu Söru Gunnarsdóttur og nú er hún annar handritshöfunda, ásamt Ólafi Agli Ólafssyni, af nýrri leiksýningu, Þetta er Laddi, um líf og grín Ladda, Þórhalls Sigurðssonar. Við fórum auðvitað aftur í tímann með Völu Kristínu á æskulóðirnar í Garðabænum og svo á handahlaupum til dagins í dag. 

Svo var það matarspjallið með Sigurlaugu Margréti, í dag var það snúðadagurinn mikli. Við smökkuðum snúða, þessa gömlu góðu með súkkulaðiglassúr úr fjórum bakaríum, það var þó ekki kókómjólk með í för eins og gjarnan í gamla daga. Sannkallað snúðaferðalag í þættinum í dag. 

Tónlist í þættinum í dag 

Sóley / Björgvin Halldórsson og Katla María (Gunnar Þórðarson, texti Ólafur Haukur Símonarson) 
Freknótta fótstutta mær / Laddi og Brunaliðið (Þórhallur Sigurðsson) 
Mamma og ég / Halli og Laddi (Þórhallur Sigurðsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 21 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="94208000" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416221D0.mp3"/><itunes:duration>0:49:03</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>294</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Farsæld barna og áföll og áskoranir í nútímanum og Systrasamlagið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415620D0.mp3</link><description>Áföll af ýmsum toga geta haft alvarleg áhrif á þroska og velferð barna til framtíðar litið. Rannsóknir hafa sýnt fram á mikilvægi þess að skólar og aðrar stofnanir mæti þörfum barna sem verða fyrir áföllum. Sigrún Harðardóttir, dósent við Félagsráðgjafardeild HÍ, kom í þáttinn í dag en hún stýrir málstofu um farsæld barna og áföll og áskoranir í nútímanum á Félagsráðgjafaþingi sem fram fer á föstudaginn. Með henni kom Ragnheiður Hergeirsdóttir, lektor við Félagsráðagjafardeild HÍ, en hún heldur erindi á þinginu um börn sem búa við erfiðar aðstæður, eða eru jaðarsett og eru því líklegri en önnur til að búa við langvarandi og alvarlegri vanda í kjölfar samfélagslegra áfalla eða hamfara.  

Við kíktum í heimsókn í Systrasamlagið, sem nú er til húsa við Óðinsgötu 1, en var stofnað 2013 á Seltjarnarnesi og var á þeim tíma dáldið nýtt konsept í verslunar- og kaffihúsarekstri á Íslandi. Þetta er verslun og lífrænt kaffihús og byggt á þeirri hugsjón að víkka út hugmyndina um heilsubúð og færa nær almenningi og hafa andann alltaf með í efninu. Þannig tóku þær stefnuna systurnar Jóhanna &amp; Guðrún Kristjánsdætur strax í upphafi að bjóða ekki eingöngu upp á holla og góða fæðu, heldur einnig t.d. lífrænan jógafatnað og jógavörur. Þær æfðu handbolta í æsku sem þær segja að hafi kennt sér ákveðið úthald og seiglu sem komi sér vel í svona rekstri þar sem skiptast á skin og skúrir. 

Tónlist í þættinum í dag 

Egils appelsín / Spilverk þjóðanna (Egill Ólafsson, Valgeir Guðjónsson, Sigurður Bjóla Garðarsson, texti Egill Ólafss., Valgeir Guðjónss., Sigurður Bjóla, Kristján Jónsson og Sveinbjörn Egilsson) 
Ameríka / Valdimar Guðmundsson og Þorsteinn Einarsson (Bragi Valdimar Skúlason, texti Magnús Eiríksson) 
Með hækkandi sól / Systur (Lovísa Elísabet Sigrúnardóttir / Lay Low)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 20 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99243572" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415620D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>293</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Samfélagsmiðlanotkun barna og leiksýning um Marlene Dietrich</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416219D0.mp3</link><description>Við höfum fjallað talsvert um samfélagsmiðlanotkun og snjalltækjanotkun, ekki síst unga fólksins, í þættinum og þær afleiðingar sem hún getur haft. Þórhildur Halldórsdóttir, dósent við Sálfræðideild HR og barnasálfræðingur og Berglind Sveinbjörnsdóttir, lektor við Sálfræðideild HR og forstöðukona MSc námsins í hagnýtri atferlisgreiningu HR komu í þáttinn í dag og fræddu okkur um niðurstöður íslenskra rannsókna á tengslum samfélagsmiðla og tölvunotkunar við líðan ungmenna og hagnýt ráð fyrir foreldra barna.
 
Söngleikur um ævi Marlene Dietrich var frumsýndur fyrir nokkrum dögum á Hótel Parliament, í Sjálfsstæðissalnum, sem margir þekkja betur sem gamla Nasa salinn. Höfundur og aðalleikona verksins, Sigríður Ásta Olgeirsdóttir leikkona og söngkona, féll fyrir ævisögu Dietrich sem hún fékk í jólagjöf frá systur sinni. Í sýningunni notar hún lög Dietrich til að segja söguna, en Sigríður syngur á fjórum tungumálum en leiknu atriðin eru á íslensku. Farið er í gegn um líf Marlene Dietrich, ástir og ævintýri, örvætingarfulla vonbiðla og harmþrungið ævikvöld. Við ræddum við Sigríði Ástu Olgeirsdóttur í þættinum. 

Tónlist í þætti dagsins: 

Hæ vinur minn / Fjallabræður (Halldór Gunnar Pálsson, texti Halldór Gunnar Pálsson og Magnús Þór Sigmundsson) 
Harvest moon / Neil Young (Neil Young) 
Lili Marlene / Marlene Diethrich (Norbers Schultze) 
Ich bin von kopf bis fuzz auf Liebe eingestellt / Marlene Dietrich (Frederick Hollaender)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 19 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99648156" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416219D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:53</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>292</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Gigt og mataræði, bækur með orðskýringum og veðurspjallið með Einari</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415618D0.mp3</link><description>Við fjölluðum um gigt og mataræði í þættinum í dag. Talið er að einn af hverjum fimm fái gigtarsjúkdóm einhvern tíma á lífsleiðinni og allir geta fengið gigt, óháð aldri. Einkennin geta verið misjafnlega alvarleg, það fer eftir uppruna, en það sem flestar gigtar tegundir eiga sameiginlegt eru bólgur, stirðleiki og verkir. Vísindalegar rannsóknir sýna að bólgustemmandi mataræði dregur ekki bara verulega úr einkennum heldur eykur einnig lífsgæði og vellíðan. Þorbjörg Hafsteinsdóttir næringarþerapisti kom í þáttinn í dag og fræddi okkur um gigt og mataræði. 

Við fræddumst svo um bækur sem eru fyrst og fremst fyrir fólk af erlendum uppruna sem er að læra íslensku. Þetta eru skáldsögur, smásögur, þar sem erfið orð og orðasambönd eru útskýrð með tilvísunum sem þá hjálpa nemendum, sem er búin með grunnnám í íslensku, til að komast lengra í málskilningi og málnotkun í gegnum áhugaverðar sögur. Bækurnar henta líka til að efla orðaforða íslenskra barna og unglinga. Kristín Guðmundsdóttir er matartæknir að mennt og höfundur bókarinnar kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá þessum bókum, hvernig þær komu til og hvernig og hverjum þær hafa nýst. 
 
Svo var það veðurspjallið, Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur kom til okkar í dag og í þetta sinn staldraði Einar aðeins við óveðrið í síðustu viku, 5. og 6. febrúar. Þó veðrið hafið orðið hart og þó nokkuð afbrigðilegt gekk mjög vel að spá fyrir um það. Svo eru það vetrarblæðingar á vegum sem hafa eðlilega verið mjög í fréttum undanfarið. Hvað þarf til, veðurfarslega, til að framkalla þennan ófögnuð? Og þessar vetrarblæðingar eru ekki bara bundnar við Ísland. Svo í lokin veltum við fyrir okkur spurningunni, er að koma vor? 

Tónlist í þætti dagsins: 
Hr. Reykjavík / Stuðmenn (Valgeir Guðjónsson og Sigurður Bjóla Garðarsson) 
Einbúinn / Vilhjálmur Vilhjálmsson o g Mannakorn (Magnús Eiríksson) 
Our House / Crosby, Stills, Nash &amp; Young (Graham Nash) 
Jeg har så travlt / Tina Dickow og Helgi Hrafn Jónsson (Tina Dickow)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 18 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101049991" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415618D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>291</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Akureyrarklíníkin, húsnæðislánin á mannamáli og Jón Knútur lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415917D0.mp3</link><description>Akureyrarklínikin er fyrst sinnar tegundar í heiminum sem rekin er af hinum opinbera en um er að ræða samstarfsverkefni Sjúkrahússins á Akureyri og Heilbrigðisstofnunar Norðurlands, sem þekkingar– og ráðgjafamiðstöð fyrir ME sjúkdóminn og eftirstöðvar Covid 19. Akureyrarklínikin samanstendur af þverfaglegu teymi lækna, sjúkraþjálfa, félagsráðgjafa, iðjuþjálfa og hjúkrunarfræðings. Teyminu er ætlað að sinna ME sjúklingum á landsvísu, bæði í staðarviðtölum en einnig fjarviðtölum. Bati getur verið mjög hægur og í sumum tilfellum lítill sem enginn. Það þarf frekari vitundarvakningu um eðli sjúkdómsins, meðferð og batahorfur. Ingunn Eir Eyjólfsdóttir og Lilja Sif Þórisdóttir, félagsráðgjafar, sögðu okkur meira frá í þættinum í dag.

Georg Lúðvíksson, sérfræðingur í heimilisbókhaldi, kom til okkar í dag með það sem við köllum fjármálin á mannamáli. Í þetta sinn fræddi hann okkur efni sem er mörgum hugleikið, húsnæðislánin. Þetta eru yfirleitt stærstu lánin sem fólk tekur á ævinni og lánaumhverfi á Íslandi er talsvert flókið, því var áhugavert að fá útskýringar á mannamáli um það sem hafa ber í huga varðandi val á láni.

Svo var það lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Jón Knútur Ásmundsson, skrifstofumaður á Reyðarfirði, starfsmaður Austurbrúar, ljóðskáld og hundaeigandi. Hann sagði okkur frá því hvað hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Jón talaði um eftirfarandi bækur og höfunda
Fólkið í kjallaranum e. Auði Jónsdóttur 
Í skugga trjánna e. Guðrúnu Evu Mínervudóttur 
Norwegian Wood og Novelist as a Vocation e. Haruki Murakami 
On Writing e. Stephen King 
Aðlögun e. Þórdísi Gísladóttur. 
Innanríkið – Alexíus e. Braga Ólafsson. 
Teiknimyndabækur æsku hans, Svalur og Valur, Tinni og fleiri 
Bloggarar, blaðamenn og pistlahöfundar um aldamótin, til dæmis  
Karl Th. Birgisson, Illugi Jökulsson og Egill Helgason. 
 
Tónlist í þætti dagsins: 
Alltígóðulagi / Moses Hightower (Moses Hightower, texti Steingrímur Karl Teague og Andri Ólafsson) 
Money / Pink Floyd (Roger Waters) 
Borgarfjarðarminning / Stefán Helgi Stefánsson og Davíð Ólafsson (Óli H. Þórðarson, texti Böðvar Guðmundsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 17 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98112574" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415917D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:05</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>290</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þór Freysson föstudagsgestur og matarspjall um fisk og sósur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415916D0.mp3</link><description>Þór Freysson útsendingarstjóri, upptökustjóri, framleiðandi og tónlistarmaður var föstudagsgesturinn okkar að þessu sinni. Þór hefur mikla reynslu af að stjórna stórum beinum útsendingum í sjónvarpi og er einmitt núna að stýra útsendingum Söngvakeppninnar. Þór byrjaði ungur á Stöð tvö sem hljóðmaður og vann sig svo upp, eins og algengt er í þessum bransa. Þór er gítarleikari í Baraflokknum frá Akureyri en þar liggja einmitt hans rætur, í Eyjafirði. Við fórum aftur í tímann og spjölluðum um lífið, tónlistina og vinnunna í sjónvarpinu með Þór Freyssyni í dag.

Matarspjallið með Sigurlaugu Margréti var svo á sínum stað og í dag töluðum aðallega um fisk og sósur með fiski. Sigurlaug lumaaði að sjálfsögðu á einni franskri sem hún deildi með okkur. 

Tónlist í þætti dagsins: 
Mig dregur þrá / Hljómsveit Ingimars Eydal (Merle Kilgore, Claude King, texti Kristján frá Djúpalæk) 
Matter of time / Bara flokkurinn (Ásgeir Jónsson) 
Black days / Hvítá (Róbert Marshall)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 14 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102401671" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415916D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:20</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>289</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þorvaldur og eldgosin, heilsa hinsegin fólks og dansslagur í Borgarleikhúsinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415915D0.mp3</link><description>Hættumat Veðurstofu Íslands vegna jarðhræringanna á Reykjanesskaga helst óbreytt. Töluverðar líkur eru á eldgosi og kvika í kvikuhólfinu undir Svartsengi á Reykjanesskaga er komin að neðri þolmörkum og því gæti gosið á Sundhnúksgígaröðinni í þessari eða næstu viku. Kvikan sem hefur safnast fyrir í kvikuhólfinu undir Svartsengi síðan síðasta eldgosi lauk er örlítið meiri en kvikan sem fór út þá. Þorvaldur Þórðarson prófessor í eldfjalla- og bergfræði kom í þáttinn og spáði í stöðuna og nýjustu tölur. 
 
Hinsegin fólk býr almennt við verri heilsu og líðan en þau sem eru ekki hinsegin og það þarf að bregðast við því. Þetta sýna niðurstöður rannsóknarinnar Heilsa og líðan hinsegin fólks sem er hluti af aðgerðaráætlun lýðheilsustefnu Reykjavíkur. Sérstaklega var skoðuð reynsla af ofbeldi, áfengis- og vímuefnaneyslu og geðheilsu. Þórhildur Elínardóttir Magnúsdóttir, sérfræðingur í málefnum hinsegin fólks og Harpa Þorsteinsdóttir, verkefnastjóri lýðheilsumála á skrifstofu borgarstjóra og borgarritara, komu í þáttinn og sögðu okkur frá niðurstöðum rannsóknarinnar og hvernig þær verða nýttar. 
  
Svo í lok þáttar fræddumst við um street dans, eða götudans, og Dance Battle, eða dansslag, sem er eins konar hólmganga í dansi þar sem dansarar sýna færni sína til að skáka andstæðingi sínum. Það mátti til dæmis sjá slíka keppni á síðustu Ólympíuleikum þar sem keppt var í breikdansi. Í gær mættust dansarar úr Íslenska dansflokknum og Ice Crew í Borgarleikhúsinu og var áhorfendum meðal annars boðið að taka þátt. Erna Gunnarsdóttir, dansari hjá dansflokknum, og Mikael Christopher Grétarsson, úr danshópnum Ice Crew, komu í þáttinn og sögðu okkur hvernig fór í gær og frá nýrri sýningu dansflokksins þar sem dansarar úr flokknum mæta street dönsurum í verki eftir íranska danshöfundinn Hooman Sharifi. 

Tónlist í þættinum í dag:  
Clementine / Hraun (Svavar Knútur Kristinsson) 
Until I Met You / Manhattan Transfer (Freddie Green &amp; Don Wolf) 
Everything is beautiful / Ray Stevens (Ray Stevens) 
Í góðu skapi / Sniglabandið (Pálmi J. Sigurhjartarson, Þorsteinn Marel Júlíusson og Björgvin Ploder)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 13 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102764460" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415915D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:31</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>288</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Á slóðum vesturfara, gítarveisla Björns og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415914D0.mp3</link><description>Frá 1870-1914 yfirgáfu um 16 þúsund Íslendingar heimaland sitt og hófu nýtt líf í Norður-Ameríku, þetta var um fjórðungur þjóðarinnar. Snorri West er menningarskiptaverkefni milli Íslands og afkomenda Íslendinga í Norður-Ameríku. Eitt þeirra er fjögurra vikna reisa ungra Íslendinga vestur um haf þar sem heimsóttar eru slóðir vesturfaranna og samfélög afkomenda þeirra. Sigfús Haukur Sigfússon sagði okkur í dag frá sinni reynslu, en hann tók þátt í slíkri ferð árið 2022 og með honum kom Atli Geir Halldórsson verkefnastjóri Snorra West.  
 
Gítarveisla Björns Thoroddsen verður haldin  í 21.sinn 21. febrúar. Sérstakur gestur verður sænski stórgítarleikarinn Janne Schaffer, en hann lék með ABBA nær allan þeirra starfsferil og hann hefur verið í fremstu röð í sænsku tónlistarsenunni í rúma fimm áratugi. Þeir Björn Thoroddsen og Jón Rafnsson sögðu okkur nánar frá Janne og tónleikunum í dag. 
 
Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni og kort dagsins barst að þessu sinni frá Grænhöfðaeyjum þar sem Magnús er núna staddur ásamt kátum ferðafélögum í höfuðborginni Praia. Hann sagði okkur aðeins af sögu eyjanna og framtíðarmöguleikum íbúanna, en líka af ýmis konar vanda sem við er að glíma þar suður frá. Magnús heillaðist af hinni miklu tónlistarhefð sem eyjaskeggjar hafa skapað og hann sagði okkur aðeins af þessari einstöku blöndu af afrískri og evrópskri tónlist. 

Tónlist í þættinum í dag:  
Meiriháttar / Rósa Guðrún Sveinsdóttir (Rósa Guðrún Sveinsdóttir) 
Manitoba / Gunnar Þórðarson (Gunnar Þórðarson) 
Eagle / ABBA (Benny Anderson og Björn Ulveus) 
Vegir liggja til allra átta / Ellý Vilhjálms (Sigfús Halldórsson, texti Indriði G. Þorsteinsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 12 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96013583" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415914D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>287</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sjálfsvígsforvarnir,  rannsókn á algengi kulnunar og heilaheilsa á Heilsuvaktinni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415913D0.mp3</link><description>Sjálfsvíg eru alvarlegt alþjóðlegt lýðheilsumál. Nýlegar rannsóknir sýna að eigi sjálfsvígsforvarnir að bera árangur þarf víðtækar samfélagslegar aðgerðir og þar er til dæmis ábyrg umfjöllun fjölmiðla mikilvægur þáttur. Nú er komin út, á vegum Landlæknisembættisins og Lífsbrúar - miðstöðvar sjálfsvígsforvarna hjá embætti landlæknis, handbókin Sjálfsvígsforvarnir: Ráðleggingar fyrir fjölmiðlafólk. Guðrún Jóna Guðlaugsdóttir, verkefnastjóri sjálfsvígsforvarna á lýðheilsusviði embættis landlæknis var hjá okkur í dag og fór með okkur yfir þessar ráðleggingar, ekki síst vegna þess að með tilkomu samfélagsmiðla þar sem allir geta tjáð sig um allt opinberlega þá geta þær nýst öllum. 

Forvarnasvið VIRK stendur fyrir morgunfundi á fimmtudaginn um kulnun og vinnumarkaðinn og þar mun Guðrún Rakel Eiríksdóttir, sviðsstjóri forvarna hjá VIRK, fara yfir rannsókn á algengi kulnunar á íslenskum vinnumarkaði og greina eftir mismunandi þáttum. Einnig verður fjallað um þróunarverkefni hjá VIRK varðandi kulnun og starfsendurhæfingu. 
 
Í Heilsuvakt dagsins var umræðuefnið heilaheilsa. Það er jafn mikilvægt að gera nýja og krefjandi hluti fyrir heilann eins og það er mikilvægt að borða hollan mat, hreyfa sig reglulega og sofa vel. Það sem fæstir vita hins vegar er að það er aldrei of seint að örva heilann á hvaða aldri sem er og vinna markvisst gegn elliglöpum og myndun alzheimers sjúkdómsins. Til dæmis að læra ný tungumál, ráða krossgátur, sudoku og læra dansspor er allt eitthvað sem getur örvað heilann okkar og auðvitað margt fleira. Þetta segir dr. Thomas Wood prófessor í barnalækningum og taugavísindum við Washington háskóla en hann er lykilrödd í umræðu um heilbrigðan lífstíl í Bretlandi og í Bandaríkjunum. En það sem fáir vita um Thomas er að hann er hálfur Íslendingur. Helga Arnardóttir talaði við hann á Heilsuvaktinni í dag.  

Tónlist í þættinum í dag:  
Lærum að fljúga / Svavar Knútur Kristinsson (Svavar Knútur Kristinsson Úr leikritinu Kafteinn Frábær) 
Arietta / Dag Arnesen Trio (Edvard Grieg) 
You Don’t Have To Say You Love Me / Dusty Springfield (Wickham, Donaggio, Pallavicini og Napier-Bell)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 11 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102450155" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415913D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:21</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>286</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Dagur íslenska táknmálsins, fjármálin á mannamáli og Reinhold lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415612D0.mp3</link><description>Dagur íslenska táknmálsins er á morgun 11. febrúar en þann dag var Félag heyrnarlausra stofnað. Íslenska táknmálið var viðurkennt sem „jafnrétthátt íslensku sem tjáningarform í samskiptum manna í milli“ með lögum árið 2011 og bannað er að mismuna fólki eftir því hvort málið það notar. Íslenska táknmálið er eina hefðbundna minnihlutamálið á Íslandi og er fyrsta mál um 300 Íslendinga. Við ræddum við Valgerði Stefánsdóttur sem er formaður málnefndar um íslenskt táknmál í þættinum í dag. 

Georg Lúðvíksson, sérfræðingur í heimilisfjármálum, kom svo til okkar í dag, eins og aðra mánudaga eftir áramót, það er liður sem við köllum Fjármálin á mannamáli. Í dag talaði hann um góðgerðarmál og það að gefa til baka. 
 
Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var Reinhold Richter, hann segist vera að stíga sín fyrstu skref sem eftirlaunaþegi og svo gaf hann á dögunum út sitt fyrsta lag sem hann samdi til minningar um besta vin sinn, ljóðskáldið Ísak Harðarson, við heyrðum lagið, Heim til vina, fyrir viðtalið. Svo sagði hann okkur auðvitað frá því hvað hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. 

Tónlist í þættinum í dag:   
Fallegur dagur / Bubbi (Bubbi Morthens) 
Peningar / Hljómar (Rúnar Gunnarsson, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Heim til vina / Edgar Smári Atlason (Reinhold Richter)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 10 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101941916" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415612D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>285</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ásta Arnardóttir föstudagsgestur og rautt og appelsínugult matarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416211D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Ásta Arnardóttir. Ásta er eigandi og framkvæmdastjóri Yogavin, hún er menntuð leikkona, leiðsögukona og yogakennari og hún hefur tekið virkan þátt í náttúruvernd og var til dæmis tilnefnd til Nátturu- og umhverfisverðlauna Norðurlandaráðs 2009. Við fórum með henni aftur í tímann á æskuslóðirnar og svo á handahlaupum  í gegnum lífið til dagsins í dag með viðkomu meðal annars í Englandi, Póllandi og Bandaríkjunum. 
 
Svo var það auðvitað matarspjallið með Sigurlaugu Margréti á sínum stað. Í síðustu viku tengdum við matarspjallið við gular veðurviðaranir sem þá höfðu verið og töluðum um gulan mat. Þá lá beinast við að fjalla í dag um appelsínugulan og rauðan mat í þetta sinn eftir viðvaranir og veðrið þessarar viku.  

Tónlist í þættinum í dag:  
 
Herbergið mitt / Brimkló (Arnar Sigurbjörnsson og Vilhjálmur frá Skáholti) 
We are Family / Sister Sledge (Bernard Edwards &amp; Nile Rodgers) 
Lokah Samasta / Deva Premal &amp; Miten (M. Done)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 07 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97083559" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416211D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:33</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>284</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ný heimildarmynd um Sigurbjörn Bárðarson og Voces Masculorum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415610D0.mp3</link><description>Sigurbjörn Bárðarson, hestamaður, tamningameistari, landsliðsþjálfari og afreksmaður er þjóðsagnapersóna í lifanda lífi og einn verðlaunaðasti íþróttamaður íslenskrar íþróttasögu. Hann var kjörinn íþróttamaður ársins árið 1993 og var tekinn inn í heiðurshöll Íþrótta- og Ólympíusambands Íslands í ársbyrjun 2025. Á laugardaginn verður frumsýnd ný íslensk heimildarmynd, Sigurvilji, um Sigurbjörn og hann var hjá okkur í dag og við ræddum við hann um þennan ótrúlega feril, heimildarmyndina, fjölskylduna og auðvitað samband hans við hestinn.   
 
Karlakórinn Voces Masculorum er að eigin sögn langbesti og hógværasti karlakór landsins. Kórinn var stofnaður árið 2000 og hefur aðallega helgað sig söng við jarðafarir. Nú er kórinn 25 ára og heldur uppá það með tónleikum og á dagskránni eru, eins og þeir orða það, aðallega lögin við vinnunna eða útfararsálmar en einnig hefðbundin karlakóraviðfangsefni bæði innlend og erlend. Gissur Páll Gissurarson og Hjálmar P. Pétursson komu til okkar í dag í spjall og við fengum í lokin að heyra í kórnum. 

Tónlist í þættinum í dag:  
Reiðmenn vindanna / Helgi Björnsson og Reiðmenn vindanna (Stan Jones, texti Bragi Valdimar Skúlason) 
Allir eru að fara í kántrí / Baggalútur (Bragi Valdimar Skúlason) 
Heilig heilig / Voces Masculorum (Franz Schubert)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 06 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98062419" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415610D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>283</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Börn með hjartagalla, hákarlaveiðar á 19. öld og hraðstefnumót fyrir eldri borgara</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415909D0.mp3</link><description>Það fæðast að meðaltali 70 börn á ári með hjartagalla á Íslandi, mörg þeirra þurfa flóknar aðgerðir og ævilanga eftirfylgni. Þrátt fyrir að læknisfræðilegri aðstoð hafi fleygt fram, þá gleymist oft andlegi og félagslegi þátturinn, til dæmis hvernig börnin og aðstandendur þeirra upplifa lífið með hjartagalla. Guðrún Kristín Jóhannesdóttir, formaður Neistans, styrktarfélags barna með hjartagalla og Óskar Ericsson, framkvæmdastjóri félagsins komu í þáttinn í dag og fræddu okkur um málefni barna með hjartagalla og vitundarvikuna sem er framundan.   
 
Dalrún Kaldakvísl Eygerðardóttir er með doktorspróf í sagnfræði og hún er sérfræðingur í sögu hákarlamanna fyrr á öldum og mun flytja erindi á málþingi næsta laugardag í boði Félags um átjándu aldar fræði. Dalrún mun fjalla um samband hákarlamanna við hákarlinn á 19.öld.En hún leggur stund á rannsóknir á náttúrusögu Íslands. Við fengum hana til að segja okkur frá hákörlum og samspilinu milli hákarla og hákarlamanna 19.öld, á blómaskeiði hákarlaveiði á Íslandi.

Hraðstefnumót fyrir eldri borgara verður í Bíó Paradís í tilefni af frumsýningu myndarinnar Eftirlætis kakan mín (My Favourite Cake) í aðdraganda Valentínusardagsins en frumsýningin verður á miðvikudaginn 12. febrúar kl 14:00. Sett verða upp  borð á kaffihúsi Bíó Paradís þar sem kaffi og kleinur verða í boði. Hver þátttakandi fær 5 mínútur á hverju borði og leiðbeinandi spurningarblað við komu þar sem fólk getur kynnst hvort öðru. Ása Baldursdóttir dagskrárstjóri Bíó Paradís kom og sagði okkur frá þessum viðburði í dag. 
 
Tónlist í þættinum í dag:  
Skítaveður / Bogomil Font og Greiningardeildin (Bragi Valdimar Skúlason) 
Borgartún / Snorri Helgason (Snorri Helgason) 
Vonarströnd / Íkorni (Stefán Örn Gunnlaugsson) 
Lítið og væmið / Valdimar (Valdimar Guðmundsson) 
Til þín ástin mín / Stefán Helgi Stefánsson (Óli H. Þórðarson, texti Viktor A. Guðlaugsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 05 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100963056" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415909D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:35</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>282</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Börn og strætó, ástarljóð um eiginkonuna og veðurspjallið með Einari</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415908D0.mp3</link><description>Um helgina fór fram fundur á vegum Umboðsmanns barna í samvinnu við ungmennaráðin á höuðborgarsvæðinu og UNICEF þar sem málefni Strætó voru rædd. Markmið fundarins var að koma á formlegum umræðum milli barna og ungmenna, Strætó og sveitastjórnum um umbætur á strætókerfinu með hag barna að leiðarljósi. Þau Dagur Jónsson og Júlíanna Rós Skúladóttir voru tveir af fulltrúum ungmenna á fundinum, þau voru hjá okkar í dag og sögðu okkur frá því helsta sem ungmennin komu á framfæri á fundinum, til dæmis öryggismál og samskipti við vagnstjóra og hvernig var tekið í tillögurnar. 
 
64 ára gamall húsasmiður og innanhúsarkitekt úr Hafnarfirði var að gefa út sína fyrstu bók, ljóðabók sem heitir Þú ert engill. Hans Unnþór Ólason heitir höfundurinn og hefur fengist við að raða saman orðum í rúmlega hálfa öld og yrkisefnið í þessari ljóðabók er konan hans Helena Mjöll en hann segir að hún sé engill í mannsmynd. Við töluðum við Hans í dag. 
 
Einar Sveinbjörnsson kom svo til okkar í Veðurspjallið í dag. Hann talaði um ótíðina að undanförnu og djúpar lægðir á Atlantshafinu. Svo sagði hann okkur frá veðurspám sem verða sífellt nákvæmari og hvernig verkefni veðurfræðinga hefur því breyst frá því að spá í veðrið yfir í að túlka og vara við á réttum tíma og stöðum og þar mun gervigreindin, eða hermigreindin, gegna miklu hlutverki í túlkun veðurspárinnar. Svo ræddi hann um vetrarvertíð til forna sem hófst eftir Kyndilmessu (2.feb) og erfiða sjósókn um hávetur. Einar horfði svo til verstöðvarinnar í  Dritvík og við enduðum á lestri Jóns Helgasonar á Áföngum, 3. erindi um Dritvík. 

Tónlist í þættinum í dag:  

Önnur sjónarmið / Edda Heiðrún Bachman (Hilmar Oddsson) 
Dagný / Eivör Pálsdóttir og Egill Ólafsson (Sigfús Halldórsson og Tómas Guðmundsson) 
Ást / Orri Harðarson (Orri Harðarson) 
Óbyggðirnar kalla / KK &amp; Magnús Eiríksson (Kristján Kristjánsson og Magnús Eiríksson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 04 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102517864" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415908D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:23</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>281</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Nýtt merki fyrir kynhlutlaust rými, fjárhagslegt uppeldi og Birta lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415907D0.mp3</link><description>Samtökin '78, Félag íslenskra teiknara og Miðstöð hönnunar og arkitektúrs standa nú fyrir  samkeppni um tákn fyrir kynhlutlaus rými, svo sem salerni, búningsklefa, sturtuaðstöðu o.fl. Fimm ár eru liðin frá því að lög um kynrænt sjálfræði voru samþykkt og Ísland er fremst í flokki hvað varðar lög sem þessi. Hins vegar er vandað og skýrt tákn fyrir kynhlutlaus rými enn ekki til. Samtökin '78 fá margar fyrirspurnir frá fyrirtækjum og stofnunum varðandi táknnotkun, bæði hérlendis og erlendis frá. Anton Jónas Illugason, formaður Félags íslenskra teiknara og Magnús Bjarni Gröndal rekstrarstjóri samtakanna 78 komu í þáttinn í dag. 

Georg Lúðvíksson, sérfræðingur í heimilisfjármálum, var hjá okkur í dag eins og undanfarna mánudaga með það sem við köllum Fjármálin á mannamáli. Í þetta sinn ætlar hann að velta fyrir sér fjárhagslegu uppeldi og koma með einhver góð ráð í þeim málum. 

Lesandi vikunnar í þetta sinn var svo Birta Björnsdóttir fréttakona, hún setti sér markmið fyrir nokkrum árum að lesa visst margar bækur á ári, en þurfti svo aðeins að endurskoða þau markmið. Við heyrðum betur af því og svo sagði hún okkur auðvitað frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Birta talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Líkami okkar, þeirra vígvöllur e. Christinu Lamb 
Sjö fermetrar með lás e. Jussi Adler Olsen 
Bókasafn föður míns e. Ragnar Helga Ólafsson 
Isabel Allende, og Hús andanna 
Einar Kárason, Óvinafögnuður, Killiansfólkið, Djöflaeyjan og Gulleyjan.

Tónlist í þættinum í dag:  
Stúlkan / Todmobile (Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson og Andrea Gylfadóttir) 
Svarthvíta hetjan mín / Dúkkulísur (Gréta Jóna Sigurjónsdóttir) 
Hún ógnar mér / Flott (Ragnhildur Veigarsdóttir og Vigdís Hafliðadóttir)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 03 Feb 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100271751" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415907D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:13</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>280</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Benedikt Valsson föstudagsgestur og gult matarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415906D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var annar hluti tvíeykisins í Hraðfréttum, Bennni, eða Benedikt Valsson. Við þekkjum hann auðvitað fyrst og fremst úr Hraðfréttum, en hann hefur gert ýmislegt annað, vissulega flest með Fannari félaga sínum, leikstýrt og skrifað Skaupið, verið kynnir í Söngvakeppninni og nú hafa þeir hleypt af stokkunum nýju hlaðvarpi sem þeir kalla Hraðvarpið. En við fórum auðvitað aftur í tímann með honum á æskuslóðirnar og fórum svo á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag. 
 
Í matarspjallinu með Sigurlaugu Margréti brydduðum við upp á nýjung, í tilefni allra þessara gulu viðvarana að hafa gult þema og skoða hvaða matur er gulur og hversu girnilegur hann er. Auk þess heyrðum við líka tillögur hlustenda að eftirréttum með þorramatnum. 
 
Tónlist í þættinum í dag:  

Glugginn / Flowers (Rúnar Gunnarsson, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Birta / Friðrik Dór og Snorri Helgason (Friðrik Dór Jónsson) 
I’ve Got a Message to You / Keith Urban og Barry Gibb (Maurice Gibb, Barry Gibb og Robin Gibb)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 31 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101305782" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415906D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:45</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>279</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Lífið er núna og slúður á vinnustöðum og í litlum samfélögum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415905D0.mp3</link><description>Lífið er núna dagurinn er haldin í dag, en þessi vitundarvakning Krafts er árleg og er ein stærsta fjáröflun félagsins og stendur til 12.febrúar. Kraftur hvetur vinnustaði til að brjóta upp hversdagsleikann með því t.d. að bjóða upp á appelsínugular veitingar og jafnvel að klæðast í appelsínugul föt og einhverjar byggingar eru lýstar upp með appelsínugulri lýsingu sem er litur Krafts. Við ræddum við þær Ragnhildi Þóru Hafsteinsdóttur og Katrínu Petersen í dag. Ragnhildur sagði okkur frá þeirri lífsreynslu að greinast með bráðahvítblæði þegar hún var í mastersnámi og á 30. viku í meðgöngu af þriðja barni. Ragnhildur var greind á fimmtudegi og var líf hennar og ófædda drengsins hennar í húfi. Lyfjameðferð hófst strax tveimur dögum eftir greiningu og að auki kom í ljós hjartabilun sem gerði það að verkum að það yrði ekki öruggt fyrir hana að fara inn í fæðingu. Kraftur selur húfur til styrktar í tilefni vitundarvakningarinnar og ágóðinn af sölunni fer allur í styrktarsjóð Krafts.
 
Hvernig er talað á þínum vinnustað? Er mikið slúðrað þar? Gréta Bergrún Jóhannesdóttir, doktor í félagsfræði, sem kallar sig líka Doktor slúður, fer á vinnustaði, hittir hópa, félagasamtök og jafnvel bæjarfélög þar sem hún talar um slúður sem valdatæki og stjórnun, en í doktorsrannsókn sinni rannsakaði hún slúður í minni samfélögum um allt land. Gréta Bergrún útskýrði þetta betur fyrir okkur í þættinum í dag. 

Tónlist í þættinum: 
Heima er hjá þér / Magni Ásgeirsson (Vignir Snær og Magni Ásgeirsson) 
Hér á ég heima / Fjallabræður og Sverrir Bergmann (Tómas Jónsson og Magnús Þór Sigmundsson)
Heima / Haukur Morthens og hljómsveit Jörns Grauengaards (Oddgeir Kristjáns, texti Ási í Bæ)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 30 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103880411" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415905D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:06</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>278</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>G-vítamín, Quigong og Taiji og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416204D0.mp3</link><description>Þorrinn er hafinn og eins og undanfarin ár standa landssamtökin Geðhjálp fyrir geðræktarátakinu G-vítamín á þorranum með það að markmiði að setja geðrækt á oddinn. Af því tilefni gefa þau út geðræktardagatal, svona borðdagatal upp á gamla mátann, þar sem er einn skammtur af G-vítamíni á hverjum degi á þorranum, sem sagt ráðlagður dagskammtur. Svava Arnardóttir, formaður Geðhjálpar, kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá starfseminni og dagatölunum. 
 
Við héldum svo áfram að tala um heilsueflingu og úrval leiða til að efla líkamlega og andlega heilsu. Í dag heyrðum við í Ólafi Guðmundssyni leikara og leiklistarkennara en hann kennir Qigong og Taiji. Hann fór til Tíbet og Kína síðasta sumar og við heyrðum af því og svo sagði hann okkur frá Qigong ot Taiji, en hann verður með námskeið í febrúar þar sem hann blandar þessu tvennu saman.

Við fengum svo póstkort í dag frá Magnúsi R. Einarssyni. Það hefur verið ótíð að undanförnu í Vestmannaeyjum og víst er að brælurnar verða fleiri og fleiri. Veðurfarið hefur truflandi áhrif á samgöngur eins og Magnús segir frá í póstkorti dagsins. En eyjamenn halda sínu striki  hörkuduglegir hvort sem er í leik eða starfi. Magnús segir líka af ferðalagi sínu til Póllands í fyrrasumar og heimsókn til Auschwitz, en þar var þess minnst á mánudaginn að áttatíu ár eru síðan hermenn Rauða hersins frelsuðu þá sem eftir lifðu í þessum alræmdu útrýmingarbúðum nazista. 
LEIÐRÉTTING: Fyrir mistök sagði Magnús í póstkortinu að hersveitin sem kom fyrst að frelsun útrýmingarbúðanna í Auschwitz hefði verið úkraínsk en ekki rússnesk, sem hún var vissulega. Hann biðst einlæglega afsökunar á að hafa ekki kannað betur bakgrunn hersveitarinnar.

Tónlist í þættinum: 
Hæ Mambó / Haukur Morthens (Merril, texti Loftur Guðmundsson) 
Að vera í sambandi / Stuðmenn (Tómas Magnús Tómasson, Valgeir Guðjónsson og Jakob Frímann Magnússon) 
Léttur í lundu / Bítlavinafélagið (Karl Hermannsson) 
On the Road Again / Canned Heat (Alan C Wilson &amp; Floyd V Jones)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 29 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98285609" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416204D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:11</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>277</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Gott aðgengi í ferðaþjónustu, Kvennaárið 2025 og efnaskipti á Heilsuvaktinni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416203D0.mp3</link><description>Mikill fjöldi, hvaðanæva að úr heiminum, hefur áhuga á því að ferðast, hefur bæði tíma og fjármuni til að gera það en heldur sig samt heima vegna þess að aðgengi fyrir fatlaða og hreyfihamlaða er víða ábótavant.  Samkvæmt íslenskum lögum og reglugerðum á að gæta þess sérstaklega að aðgangur fólks með fötlun að manngerðu umhverfi sé til jafns við aðra. Margrét Lilja Aðalsteinsdóttir, málefnafulltrúi Sjálfsbjargar, Landssambands Hreyfihamlaðra, kom í þáttinn í dag og fór með okkur yfir stöðuna í aðgengismálum í ferðaþjónustu. 
 
Það eru liðin 50 ár frá því að konur hér á landi lögðu niður launuð sem ólaunuð störf sín og stöðvuðu þannig samfélagið. Þrátt fyrir þrotlausa baráttu í hálfa öld búa konur enn við misrétti og ofbeldi. Metþátttaka var í Kvennaverkfallinu árið 2023 og valdefling, baráttugleði, og skýrt ákall um breytingar einkenndu þessa miklu samstöðu rétt eins og árið 1975. Næsta fimmtudag fer fram fyrsti viðburður kvennaársins í Iðnó og Sonja Ýr Þorbergsdóttir formaður BSRB kom í þáttinn og sagði okkur nánar frá. 
 
Heilbrigð efnaskipti í líkamanum stuðla ekki eingöngu að góðri líkamlegri heilsu heldur hefur hún einnig  veruleg áhrif á andlega heilsu. Rannsóknir sýna nú svo ekki verður um villst að viðvarandi efnaskiptavilla í líkamanum, sem á sér stað þegar viðkomandi neytir of mikils sykraðs og gjörunnins mataræðis til langs tíma, getur haft áhrif á myndun hvers kyns geðsjúkdóma, viðhaldið þeim og hreinlega komið í veg fyrir að fólk nái bata. Guðmundur Freyr Jóhannsson, lyf- og bráðalæknir, hélt erindi um andlega heilsu og efnaskipti á nýafstöðnum Læknadögum í Hörpunni hefur undanfarin ár reynt að vekja athygli almennings á skaðlegum áhrifum gjörunnins og sykraðs mataræðis og rætt um lausnir fyrir fólk til að leiðrétta efnaskiptin. Hann vill nú beina athygli okkar að áhrifum viðvarandi efnaskiptavillu á geðsjúkdóma. Helga Arnardóttir ræddi við Guðmund Frey á Heilsuvaktinni í dag. 

Tónlist í þættinum: 
Síðan eru liðin mörg ár / Brimkló (Brimkló, Chip Taylor, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Með þér / Ragnheiður Gröndal (Bubbi Morthens) 
Engin önnur en ég er / Ellen Kristjánsdóttir (Ellen Kristjánsdóttir, texti Bragi Valdimar Skúlason)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 28 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97188049" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416203D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:37</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>276</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hjartastuðtæki á vinnustöðum, fjármál á mannamáli og Guðmundur Einar lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416202D0.mp3</link><description>Hjartastuðtæki á vinnustöðum hafa fyrir löngu sannað gildi sitt og bjargað mannlífum. Tíminn í slíkum atburðum skiptir öllu máli og . Ef hjartastopp á sér stað þá er mikilvægt að gefa rafstuð eins fljótt og auðið er og ef það næst að gefa rafstuð innan einni mínútu frá hjartastoppi þá aukast lífslíkur um 90%. Ef það næst að gefa rafstuð innan þriggja mínútna frá hjartastoppi þá aukast lífslíkur um 70%. Um 200 hjartastopp eiga sér stað árlega á Íslandi en talið er að einungis 20% lifa það af. Með fjölgun hjartastuðtækja er hægt að bjarga fleiri mannslífum.  Meira um hjartastuðtæki hér á eftir. Sigríður Einarsdóttir, sérfræðingur hjá Fastus og hjúkrunarfræðingur, kom í þáttinn og sagði okkur betur frá þessu. 

Við höfum verið með það sem við köllum Fjármálin á mannamáli á mánudögum eftir áramót og Georg Lúðvíksson, sérfræðingur í fjármálum heimilanna, kom því til okkar í dag og í dag fjallaði um hvernig hægt er að greiða hraðar niður lán og stefna að skuldleysi, auk þess sem hann svaraði spurningu sem hann fékk frá hlustanda.  
 
Lesandi vikunnar í þetta sinn var Guðmundur Einar Láru Sigurðsson, leikstjóri og grínisti. Hann er í grínhópnum Kanarí og leikstýrt sjónvarpsþáttum hópsins, hann er meðlimur í Improv Ísland og er nú að undirbúa uppistandssýningu, þar sem hann verður einn á sviðinu heilt kvöld. En Guðmundur Einar sagði okkur auðvitað frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Guðmundur talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Bernska og Gift e. Tove Ditlevsen
Svartfugl e. Gunnar Gunnarsson
The New Comedy Bible e. Judy Carter
Astrid Lindgren, t.d. Bróðir minn Ljónshjarta
Halldór Laxness, t.d. Barn náttúrunnar og Sjálfstætt fólk
 
Tónlist í þættinum: 
Mánudagur / KK band (Kristján Kristjánsson og Kormákur Geirharðsson) 
Monday, Monday / Mamas and Papas (John Philips) 
Suddenly Monday / Melanie C. (Matt Rowe, Richard Frederick Stannard, Melanie Chisholm &amp; Julian Gallagher)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 27 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100402155" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416202D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:17</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>275</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Tinna Hrafnsdóttir föstudagsgestur og þorramatarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415601D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Tinna Hrafnsdóttir, leikstjóri, leikkona handritshöfundur og framleiðandi. Hún er annar leikstjóra sjónvarpsþáttanna um Vigdísi Finnbogadóttur, hún gerði kvikmyndina Skjálfta upp úr bók Auðar Jónsdóttur, hún leikstýrði sjónvarpsþáttunum Heima er best auk þess að skrifa handritið ásamt tveimur öðrum og hún hefur leikið í fjölda verkefna á sviði og fyrir framan myndavélina. Við fórum með Tinnu aftur í tímann, á æskuslóðirnar og svo á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag. 

Svo var það matarspjallið með Sigurlaugu Margréti, sem auðvitað var á sínum stað í dag eins og aðra föstudaga. Í dag er bóndadagur, fyrsti dagur í þorra, og það er þorramaturinn sem verður umræðuefnið í dag. Íslenski þorramaturinn komst á alþjóðlegan lista sem er ekki endilega listinn til að vera á, sem við skoðuðum aðeins. Sviðakjammi, sviðasulta, rófustappa, súrir hrútspungar og allt þetta góðgæti sem við elskum en vekja jafnvel furðu hjá öðrum þjóðum. 
 
Tónlist í þættinum: 

Okkar eigin Osló / Valdimar Guðmundsson og Memfismafían (Helgi Svavar Helgason, texti Bragi Valdimar Skúlason) 
Af því að pabbi vildi það / Jonee Jonee (Jonee Jonee) 
Morning has Broken / Cat Stevens (Cat Stevens &amp; Eleanor Farjeon)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 24 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102784522" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415601D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>274</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Keppni í fjármálalæsi, Katrín mikla og ný íslensk ópera</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415900D0.mp3</link><description>Við höfum fjallað talsvert um fjármál og heimilisbókhald undanfarið í Mannlega þættinum, t.d. með Fjármálunum á mannamáli á mánudögum. Þá kemur gjarnan upp hugtakið fjármálalæsi og hvort það sé til dæmis lögð nógu mikil áhersla á að kenna fjármálalæsi í skólum landsins. Kristín Lúðvíksdóttir, sem vinnur í fræðslu- og menntamálum hjá Samtökum fyrirtækja í fjármálaþjónustu, kom í þáttinn í dag og sagði okkur til dæmis frá Fjármálaleikunum, keppni grunnskólanna í fjármálalæsi, sem haldin hefur verið í nokkur ár á vegum Fjármálavits, sem er fræðsluvettvangur um fjármálalæsi ungmenna. 
 
Svo var það Katrín mikla, hún var þýsk en varð óvænt keisaraynja Rússlands 1762. Hún varð einvaldur í einu mesta feðraveldi Evrópu og gerði Rússland að stórveldi, reyndi að bæta hag almennings, en sýndi líka mikla hörku þegar svo bar undir. Illugi Jökulsson kom til okkar og sagði frá Katrínu miklu og áhrifum hennar allt til dagsins í dag, sem hann mun kenna á námskeiði hjá Endurmenntun HÍ. 
 
Eftir rúmar tvær vikur verður frumflutt ný íslensk ópera í Gamla bíói. Þetta er óperan Hliðarspor eftir Þórunni Guðmundsdóttur. Sýningin er hluti af svokölluðum Figaró-þríleik, en fyrri hlutar hans, Rakarinn í Sevilla og Brúðkaup Figarós, verða í sýningu á svipuðum tíma í flutningi Sviðslistahópsins Óðs og Kammeróperunnar. Allar þessar óperur byggja á leikritum franska leikskáldsins og athafnamannsins Pierre Beaumarchais. Síðasta leikritið er minnst þekkt, en Hliðarspor er byggt á því. Óperan gerist ca. 20 árum eftir að Brúðkaupi Figarós lýkur. Í helstu hlutverkum eru átta einsöngvarar og níu manna kammersveit sér um meðleikinn. Við töluðum við Þórunni höfund verksins og Hafstein Þórólfsson sem syngur eitt aðalhlutverkið og heyrðum áhugavert brot úr sýningunni.  
 
Tónlist í þættinum: 

Daglega fer mér fram / Mannakorn (Magnús Eiríksson) 
Ég fer í nótt / Vilhjálmur Vilhjálmsson (J. Allison, texti Ómar Ragnarsson) 
Vesturgata / Björgvin Halldórsson (Gunnar Þórðarson og Ólafur Haukur Símonarson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 23 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98282266" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415900D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:11</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>273</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Fjöláfalla- og tengslavandi, svefntruflanir á breytingaskeiðinu og Alexanderstækni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415899D0.mp3</link><description>Grunnþörf okkar í barnæsku eru að tengjast tilfinningaböndum við foreldra og/eða ummönnunaraðila. Þannig fáum við þörfinni fyrir kærleika, öryggi og vernd mætt. En ef það verður tengslaröskun, tengslavandi, vegna vanrækslu, misalvarlegrar, þá geta afleiðingarnar og vandinn þróast og haft áhrif á allt nærumhverfi okkar, sérstaklega ef við fáum ekki hjálp við að vinna úr þeirri reynslu. Jóhanna Jóhannesdóttir, félagsráðgjafi, MA og fjölskyldufræðingur, var hjá okkur í dag og hún fræddi okkur um þetta en hún kennir einmitt á námskeiði sem kallast Fjöláfalla- og tengslavandi hjá börnum frá 11-16 ára hjá Endurmenntun HÍ. 
 
Breytingaskeiðið er vissulega áskorun fyrir margar konur en það er engin ástæða til þess að þjást í hljóði og reyna að þrauka. Afleiðingarnar geta verið margvíslegar og það er mjög breytilegt hvenær breytingaskeiðið hefst hjá konum og hversu langt tímabil það er. Guðrún Arnalds, heildrænn heilsuráðgjafi, hefur starfað við heildræna heilsuráðgjöf í um 30 ár, auk þess að kenna leiðir til að auka líkamsvitund og styrkja tengslin milli hugar og líkama. Guðrún kom í þáttinn í dag og sagði meðal annars frá svefntruflunum, sem eru talsvert algengar á breytingaskeiðinu, en hún býður konum einmitt upp á ókeypis námskeið til að takast á við svefntruflanir. 
 
Svo fræddums við um nokkuð sem heitir Alexanderstækni, en með þeirri nálgun er unnið með stöðu höfuðs, háls og hryggjarsúlu, öndun, meðvitund og hreyfingu til þess að vinna gegn óæskilegri spennu í líkamanum, en hún getur haft mikil áhrif á til dæmis stoðkerfi líkamans. Harpa Guðmundsdóttir lærði Alexanderstækni í London á árunum 1996-1999 og einnig lærði hún fæðingarhjálp með þeirri tækni og hún hefur að auki aðstoðað til dæmis leikara og söngvara með þessari tækni.

Tónlist í þættinum: 
Fyrir austan mána / Sextett Ólafs Gauks (Oddgeir Kristjánsson og Loftur Guðmundsson) 
You’ve Lost That Lovin’ Feeling / Righteous Brothers (Barry Mann, Cynthia Weil &amp; Phil Spector) 
Lazy Sunday / Small Faces (Lane &amp; Marriott) 
Njáll og Bergþóra / Spilverk þjóðanna (Spilverk þjóðanna)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 22 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103867036" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415899D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:05</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>272</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Lánskjaravakt, afleiðingar myglu og slydduísing í veðurspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415898D0.mp3</link><description>Aurbjörg var stofnuð árið 2017 með það að markmiði að auka fjármálalæsi í landinu með því að bjóða upp á til dæmis óháðan samanburð á kjörum fjármálaþjónustu. Lánskjaravakt Aurbjargar fylgist með húsnæðislánamarkaðnum greinir lánamöguleika og ber saman lánakjör. Fólk getur sett inn upplýsingar um íbúðarlán sitt og borið það saman við það sem er í boði annars staðar. Ásdís Arna Gottskálksdóttir er framkvæmdastjóri  Aurbjargar og hún kom í þáttinn í dag. 
 
Mygla í húsnæði hefur verið mikið í umræðunni undanfarin ár enda virðast stöðugt koma nýjar fréttir um húsnæði þar sem mygla hefur fundist. Fólk fer misjafnlega útúr návígi við mygluna, sumir ansi illa. Margrét Sigurðardóttir, grasalæknir og Gréta Ósk Óskarsdóttir, bætiefnaráðgjafi hafa báðar lent illa í myglu, en hafa náð sér. Þær eru nú að fræða fólk um leiðir til að takast á við afleiðingarnar í gegnum t.d.  mataræði, bætiefni og jurtir. Þær komu í þáttinn í dag og sögðu okkur sínar reynslusögur tengdar myglu og sögðu frá námskeiði sem þær eru að kenna á í Mamma veit best í Kópavoginum.
 
Svo var það veðurspjallið en Einar Sveinbjörnsson kom til okkar í dag og sagði okkur frá vetrarkuldum í N-Ameríku þar sem snjóar allt suður undir Mexíkóflóa. Miklar lægðir herja á íbúa vesturstrandar Grænlands og önnur mikilúðleg stefnir á Bretlandseyjar. Við sleppum blessunarlega að þessu sinni en langtímahorfur eru óljósar. Hann sagði okkur svo frá því hvað slydduísing er, en hún hefur fellt raflínur austanlands í nýliðnu óveðri, svo sagði hann okkur frá öðru áþekku veðri á sviðpuðum slóðum fyrir 39 árum (1986) og svo endaði hann á því að flytja stutt kvæði eftir Jón Helgason. 

Tónlist í þættinum: 

Gömul taska / Hildur Vala Einarsdóttir (Sigurður Bjóla Garðarsson, texti Kristján Hreinsson) 
Viðbein / Hljómsveitin Eva (Jóhanna Vala Höskuldsdóttir og Sigríður Eir Zophoníasardóttir) 
That’s What Friends are for / Dionne Warwick, Stevie Wonder, Elton John og Gladys Knight (Burt Bacharach &amp; Carole Bayer Sager)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 21 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95689247" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415898D0.mp3"/><itunes:duration>0:49:50</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>271</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Símennt, Fjármálin á mannamáli og Guðjón Friðriksson lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415897D0.mp3</link><description>Símennt eru samtök fræðslu- og símenntunarmiðstöðva, en 11 símenntunarmiðstöðvar um allt land eiga aðild að samtökunum. Mikilvægt er  að vinna að símenntun og framhaldsfræðslu á Íslandi þar sem lögð er áhersla á að efla þekkingu og hæfni einstaklingsins. Það er margt í boði fyrir fólk sem hefur t.d. hætt framhaldsskólanámi og vill bæta við sig, þá er í boði raunfærnismat sem hægt er að fá metna reynslu af vinnumarkaði. Við töluðum við Guðjónínu Sæmundsdóttur forstöðukonu miðstöðvar símenntunar á Suðurnesjum, hún er einnig  formaður heildarsamtakanna. 

Eftir áramót byrjuðum við með það sem við köllum Fjármálin á mannamáli, þar sem Georg Lúðvíksson, sérfræðingur í fjármálum heimilanna, fræðir okkur um ýmsar hliðar á fjármálunum. Í dag sagði hann okkur frá áhugaverðri rannsókn frá Danmörku, þar sem kemur fram að danskir ellilífeyrisþæegar nýti sér afar lítið af ævisparnaði sínum á efri árum. 

Lesandi vikunnar í þetta sinn var Guðjón Friðriksson, sagnfræðingur og rithöfundur. Hann sendi frá sér tvær stórar og miklar bækur á síðasta ári. Annars vegar Rauði krossinn á Íslandi - hundrað ára saga og hins vegar Börn í Reykjavík. Við spurðum hann aðeins út í þessar bækur og fengum svo auðvitað að vita hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Guðjón talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Móðurást e. Kristínu Ómarsdóttur
Himintungl yfir heimsins ystu brún e. Jón Kalman Stefánsson
Jörundur hundadagakonungur e. Sarah Bakewell
Sögur Jóns Trausta, t.d. Anna frá Stóruborg, Sögur úr Skaftáreldum


Tónlist í þættinum: 
January / Pilot (David Paton) 
June in January / Dean Martin (Ralph Rainger og Leo Robin) 
January / Elton John (Elton John &amp; Bernie Taupin) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 20 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102821302" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415897D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:33</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>270</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Egill Eðvarðsson föstudagsgestur og kvikmyndamatur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415896D0.mp3</link><description>Egill Eðvarðsson  myndlistamaður og leikstjóri er föstudagsgesturinn okkar að þessu sinni. Egill útskrifaðist úr Myndlista- og handíðaskóla Íslands árið 1971 og árið 2019 fékk hann heiðursverðlaun Eddunnar en hann hefur starfað við ís­lenska sjón­varps- og kvik­mynda­gerð í hart­nær 50 ár lengst af við dag­skrár­gerð og upp­töku­stjórn hjá RÚV. Við fórum með Agli aftur í tímann á æskuslóðirnar á Akureyri, á ljósmyndastofu föður hans og fleira og fórum svo á handahlaupum í gegnum lífið til nútímans, en Í dag sinnir Egill myndlistinni sinni og hann sagði okkur frá hvað annað hann hefur verið að bardúsa þessa dagana. Hann er síður en svo sestur í helgan stein og hann hefur sterkar skoðanir á því kerfi sem er við lýði þar sem fólk er nánast sett út í kuldann þegar það er komið á vissan aldur. 

Matarspjallið með Sigurlaugu Margréti var svo auðvitað á sínum stað og í dag og við töluðum um áhrif kvikmynda og sjónvarpsefnis þegar kemur að mat. Matur spilar stórt hlutverk í mörgum kvikmyndum og sjónvarpsþáttum og oft er hann svo girnilegur að áður en við vitum að erum við farin að elda það sama. 

Tónlist í þættinum: 

Reiknaðu með mér / Björn Jörundur og Ragnheiður Gröndal (Björn Jörundur Friðbjörnsson) 
My Little Grass Shack / Leon Redbone og Ringo Starr (Bill Cogswell, Johnny Noble &amp; Tommy Harrison) 
Vetrarsól / Björgvin Halldórsson (Gunnar Þórðarson og Ólafur Haukur Símonarson) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 17 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100801724" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415896D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:30</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>269</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kvennaathvarfið, hráfæði og litla tónlistarhornið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416195D0.mp3</link><description>Linda Dröfn Gunnarsdóttir, framkvæmdastýra Kvennaathvarfs, komst í desember á lista breska ríkisútvarpsins BBC yfir 100 áhrifamestu konur heims árið 2024. Linda segir að hún geti ekki neitað því að hún hafi verið hissa þegar hún heyrði af þessu, hún segist vera sett á listann sem málsvari Kvennaathvarfsins og að hún standi á herðum þeirra kvenna sem stofnuðu athvarfið árið 1982. Linda kom í þáttinn og sagði frá starfsemi Kvennaathvarfsins, hver sérstaða þess er, hver þróunin hefur verið frá stofnun, stöðunni í dag og byggingu nýs athvarfs sem verður tekið í gagnið á næsta ári.

Við höfum farið vítt og breitt um hollustuheima í janúar og fengum beiðni frá hlustanda um að fjalla um hráfæði í þættinum. Sigurlína Davíðsdóttir, prófessor emeritus, kom í þáttinn en hún hefur verið á hráfæði frá árinu 2001 og sagði okkur frá sinni reynslu og hvernig er gott að taka fyrstu skrefin í að breyta yfir í hráfæði. 
 
Í lokin vorum við með lítið tónlistarhorn þar sem við spiluðum þrjú lög sem leikurar sem leika í  sjónvarpsþáttunum um Vigdísi syngja. Þetta voru lögin Í garðinum heima sem Elín Hall syngur, en hún leikur yngri útgáfuna af Vigdísi í þáttunum. Svo var það lagið Fólkið í blokkinni sem Eggert Þorleifssonsyngur, en hann leikur föður Vigdísar í þáttunum. Og að lokum var það lagið Söngu Gullauga, sem Hanna María Karlsdóttir syngur, en hún leikur móður Vigdísar í þáttunum. Og til að bæta aðeins við tenginguna þá léku þau Eggert og Hanna María saman í söngleiknum Gretti, en bæði lögin sem þau sungu eru úr þeim söngleik.
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Það þarf fólk eins og þig / Rúnar Júlíusson (Buck Owens, texti Rúnar Júlíusson) 
Í fylgsnum hjartans / Hildur Vala Einarsdóttir (Ástvaldur Traustason, texti Stefán Hilmarsson) 
Í garðinum heima / Elín Hall (Elín Hall) 
Fólkið í blokkinni / Eggert Þorleifsson (Ólafur Haukur Símonarson) 
Söngur Gullauga / Hanna María Karlsdóttir (Egill Ólafsson-Þórarinn Eldjárn)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 16 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102056437" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416195D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:09</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>268</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Heimildarmyndin Gróa, Hótel- og matvælaskólinn og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416194D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um lífræna ræktun á Íslandi og lífræna matvælaframleiðslu. Anna María Björnsdóttir tónlistkarkona bjó lengi í Danmörku, þar kynntist hún Jesper sem ólst upp á lífrænum bóndabæ á Jótlandi. Nokkrum árum og börnum síðar fluttu þau til Íslands og Anna fór að kynna sér lífræna ræktun á Íslandi, eða kannski skort á henni og hún fór að reyna að breyta því. Hún hefur nú framleitt heimildarmyndina Gróu, ásamt Tuma Bjarti Valdimarssyni, um lífræna ræktun hér á landi. Þau sögðu okkur frá myndinni og lífrænni ræktun í þættinum. 
 
Fyrir um það tveimur árum komu til okkar höfundar nýrrar matreiðslubókar sem gefin var út í tengslum við námið í Hótel- og matvælaskólanum í Kópavogi. Nú er komin út ný útgáfa en bókin er unnin með það að leiðarljósi að efla kennslu og þekkingu nemenda í matreiðslu og styðja við markmið matreiðslubrautarinnar um menntun í matargerð. Þetta er jú eini skólinn sem kennir þessar matvælagreinar á Íslandi og við könnuðum í þættinum stöðuna í skólanum í dag? Er næg aðsókn og hvaða brautir eru vinsælli en aðrar? Við töluðum við einn höfunda bókarinnar og deildarstjóra skólans Hermann Þór Marinósson og framkvæmdastjóra skólans Harald Sæmundsson.  
 
Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag og í korti dagsins segir Magnús frá hugrenningum sínum um paradís, himnaríki eða sumarlandið eins og margir vilja kalla þann stað þar sem framliðnir ástvinir dvelja. Magnús var á ferð í Herjólfi í mikilli brælu og veltingi og paradísin leitaði á hann þegar hann sá aðra farþega þjást af sjóveikinni sem er ólæknanleg á meðan á ferðalaginu stendur. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Aldrei of seint / Mannakorn (Magnús Eiríksson) 
Peaceful Easy Feeling / Eagles (Jack Tempchin) 
Villtir strengir / Sextett Ólafs Gauks (Oddgeir Kristjánsson, texti Loftur Guðmundsson) 
If Paradise is Half as Nice / Amen corner (Battisti, Mogol &amp; Fichman)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 15 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98676819" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416194D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:23</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>267</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Foreldrafærninámskeið, HM í handbolta og Jóhannes Kr. á Heilsuvaktinni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415593D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um foreldrafærninámskeið sem haldið hefur verið í Hafnarfirði í næstum aldafjórðung, frá árinu 2000. Í fyrra sóttu 100 foreldrar námskeiðið þar sem þau fá kennslu og eru þjálfuð í styðjandi leiðum í uppeldishlutverkinu og læra meðal annars að setja börnum sínum skýr mörk á mildan máta. Kolbrún Sigþórsdóttir, verkefnisstjóri PMTO - foreldrafærni í Hafnarfirði, sagði okkur frá þessu námskeiði og þessari PMTO leið í þættinum í dag. 
 
HM í handbolta hefst í dag. Þorkell Sigurbjörnsson kom til okkar í dag ásamt Vigni Stefánssyni, en það muna kannski margir eftir því að Vigni var flogið út á miðju EM móti 2022 af því Bjarki Már Elísson fékk Covid. Vignir spilaði í ótrúlegum sigri á móti Frökkum, en fékk svo sjálfur Covid í mælingu eftir leikinn og spilaði ekki meira á mótinu heldur sat í einangrun á hótelherbergi í Búdapest. Vignir er farinn að lýsa landsleikjum á RÚV og mun verða áberandi í lýsingum okkar á þessu móti. Þeir fóru með okkur yfir mótið og leiki Íslands í þættinum. 

Jóhannes Kr. Kristjánssson, rannsóknar- og heimildamyndagerðarmaður sem nú stýrir hinu vinsæla hlaðvarpi Á VETTVANGI, greindist með sykursýki tvö  þegar hann var í miklum önnum að vinna heimildarþættina Storm, sem fjallaði um Covid faraldurinn á Íslandi og áhrif hans á samfélagið. Ótal einkenni voru komin fram sem hann hafði ekki gert sér grein fyrir, eins og tíð þvaglát, fótaóeirð og svitaköst við minnstu áreynslu. Það var ekki fyrr en hann var kominn inn á bráðamóttöku með hjartsláttatruflanir að hann greindist með sjúkdóminn og ákvað í kjölfarið að taka málin í sínar hendur. Hann tók smá skref í einu, minnkaði matarskammtana og byrjaði að hreyfa sig rólega og hefur nú létt sig um um það bil tuttugu og fimm kíló. Helga Arnardóttir ræddi við Jóhannes á Heilsuvaktinni í dag um það hvernig hann snéri við blaðinu. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Enginn veit / Sigrún Harðardóttir og Oríon (Lennon &amp; McCartney, texti Eysteinn Jónasson) 
Blackbird / The Beatles (Lennon &amp; McCartney) 
Tico tico / Les Baxter (Les Baxter)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 14 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96619624" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415593D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>266</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sjálfsdáleiðsla, tilfinningar tengdar peningum og Bjarni lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415892D0.mp3</link><description>Það er talið að í dáleiðsluástandi getum við leyst úr ýmsum vandamálum og heilað okkur. Dáleiðararnir og mæðgurnar Ásdís Olsen og Brynhildur Karlsdóttir kenna einfalda sjálfsdáleiðsluaðferð, Simpson Protocol. Á námskeiði hjá þeim læra þátttakendur að komast í dáleiðsluástand þegar þeim hentar, hvort sem er hjá tannlækninum eða á sófanum heima. Ásdís og Brynhildur sögðu okkur meira frá þessu í þættinum í dag. 
 
Georg Lúðvíksson, sérfræðingur í heimilisfjármálum, var í annað sinn hjá okkur í dag með það sem við köllum fjármálin á mannamáli. Á mánudögum mun Georg fræða okkur um ýmsar hliðar á fjármálunum og í dag talaði hann um tilfinningar okkar tengdar peningum og samband okkar við peninga. 

Svo var það lesandi vikunnar, sem í þetta sinn var Bjarni Fritzson rithöfundur og eigandi Út fyrir kassann. Bækur Bjarna um Orra óstöðvandi hafa verið gríðarlega vinsælar og nýjasta bókin um Orra var mest selda barnabókin á landinu á síðasta ári. Við fengum að vita hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Bjarni talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: 
Dauðinn einn var vitni e. Stefán Mána 
Marrið í stiganum, Strákar sem meiða og Stelpur sem ljúga e. Evu Björgu Ægisdóttur 
Ég læt sem ég sofi e. Yrsu Sigurðardóttur 
Kvíðakynslóðin e. Jonathan Haidt 
Grafarþögn og Mýrin e. Arnald Indriðason 
Show Dog e. Phil Knight 
Paulo Coelho (The Zahír, Veronika verður að deyja, Alkemistinn) 
Why we sleep e. Matthew Walker 
Raunvitund e. Hans Rosling 
Villtir svanir e. Jung Chang. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Gullvagninn / Björgvin Halldórsson (lagahöfundur ókunnur, texti Jónas Friðrik Guðnason) 
Vertu ekki að horfa svona alltaf á mig / Ragnar Bjarnason (Monaco, McCarthy &amp; Johnson, texti Jón Sigurðsson) 
Litla flugan / Sigfús Halldórsson (Sigfús Halldórsson, texti Sigurður Elíasson) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 13 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98803879" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415892D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:27</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>265</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ingibjörg Stefánsdóttir föstudagsgestur og matarspjall að norðan</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415891D0.mp3</link><description>Árið 1993 vann Jon Kjell Seljeseth Söngvakeppnina með laginu Þá veistu Svarið sem Ingibjörg Stefánsdóttir söng. Ingibjörg var föstudagsgestur Mannlega þáttarins í dag, en þegar hún fór til Írlands til að taka þátt í Eurovision fyrir hönd Íslands var hún tvítug og hafði getið sér orðspors sem söngkona hljómsveitarinnar Pís of keik og fyrir að leika eitt aðalhlutverkið í kvikmyndinni Veggfóður. Ingibjörg hefur komið víða við í listinni, sungið og leikið og síðustu ár hefur hún starfað sem jógakennari og rekið sína eigin jógastöð Yoga Shala. Ingibjörg fór með okkur aftur í tímann og talaði um árin í Hallormstaðaskóla, móðurmissinn, námsárin í New York og margt fleira. 
 
Frú Sigurlaug Margrét var enn stödd norður á Akureyri í matarspjalli dagsins. Þar, eins og víðast á landinu, hefur verið ansi kalt og því var spjallið í dag helgað mat sem yljar okkur að innan. Til dæmis súpur og plokkfiskur og svo við, einu sinni sem oftar, ábendingu frá hlustendum um muninn á soðibrauði og soðbrauði.
 
Tónlist í þættinum: 
Þá veistu svarið / Ingibjörg Stefánsdóttir (Jon Kjell Seljeseth, texti Friðrik Sturluson) 
Náum aðeins andanum / Daði Freyr og Ásdís María (Daði Freyr)  
Everything Now / Arcade Fire (Edwin Butler, Jeremy Gara, Regine Chassagne, Richard Reed Parry, Tim Kingsbury, William Butler)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 10 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100193175" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415891D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:11</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>264</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Íris Tanja og Fannar um Ungfrú Ísland og Daðey um snjallsímanotkun</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415890D0.mp3</link><description>Leikararnir Íris Tanja Flygenring og Fannar Arnarsson komu í þáttinn í dag, en þau leika bæði í sýningunni Ungfrú Ísland, sem unnin er upp úr samnefndri verðlaunaskáldsögu Auðar Övu Ólafsdóttur, sem frumsýnd verður í næstu viku í Borgarleikhúsinu. Sagan er um Heklu, unga konu á Íslandi og þann veruleika sem hún bjó við um miðbik síðustu aldar, þar sem það að verða rithöfundur og vera til á eigin forsendum virtist utan seilingar fyrir fyrir unga konu.

Áhrif snjalltækja og samfélagsmiðla á líf okkar eru gríðarleg og ekki síst á ungu kynslóðirnar. Afleiðingar þessa geta verið alvarlegar, ekki síst þegar kemur að börnum og unglingum, ef aðgengið er óheft. Daðey Albertsdóttir, sálfræðingur á Geðheilsumiðstöð barna HH og Domus Mentis Geiðheilsustöð, fór yfir stöðuna með okkur í dag. Af hverju foreldrar ungra barna ættu að fresta því að gefa þeim snjallsíma. Góð ráð til þeirra sem vilja gefa börnum sínum snjallsíma um hvernig sé best að standa að því og svo góð ráð til foreldra barna sem eiga nú þegar snjallsíma og eru hugsi yfir notkun barna sinna á tækjunum. Daðey skrifaði greinina ásamt Silju Björk Egilsdóttur og Skúla Braga Geirdal. 
 
Tónlist í þættinum: 

Stingum af / Bjartey Sveinsdóttir og Guðný Gígja Skjaldardóttir (Örn Elías Guðmundsson)  
Vegbúinn / Elín Ey og hljómsveit úr Óskalög þjóðarinnar (Kristján Kristjánsson - KK) 
Þannig týnist tíminn / Páll Rósinkranz (Bjartmar Guðlaugsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 09 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97245727" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415890D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:38</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>263</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Að setja og virða mörk og Sigurbjörn um Elvis Presley</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415889D0.mp3</link><description>Okkar daglega líf felur oftast í sér að vera í kringum annað fólk, hvort sem það er á vinnustað, í námi, á meðal fjölskyldu og vina eða einfaldlega ókunnugra í ýmsum aðstæðum. Í öllum tilvikum þar sem við erum að umgangast annað fólk, hvort sem við eigum í beinum samskiptum við það eða ekki, þá reynir á mörkin okkar. Sumir eru með skýr mörk á meðan aðrir eru markalausir. Sumir virða mörk annarra á meðan aðrir gera það ekki.  Þetta er áhugaverð umræða því öll viljum við að mörkin okkar séu virt en setjum við öðrum mörk og hvað þýðir það? Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi hefur mikla reynslu af því að hjálpa öðrum á sviði meðvirkni og að setja mörk, hann kom í þáttinn í dag. 
 
Elvis Presley fæddist á þessum degi árið 1935, hann hefði því orðið 90 ára í dag ef hann hefði lifað. Sigurbjörn Arnar Jónsson er mikill áhugamaður um Elvis og ævi hans. Sigurbjörn kom fram á 10. áratug síðustu aldar í gervi Elvis, meðal annars þrisvar í sjónvarpinu. Við fengum Sigurbjörn í þáttinn í dag til að segja okkur frá Elvis Presley, ferlinum og lífi hans og af hverju hann varð svona mikill aðdáandi. 

Tónlist í þættinum: 
Ég vil fá mér kærustu / Hjálmar (lagahöfundur ókunnur, texti Indriði Einarsson) 
Heimförin / Ásgeir Trausti og Sinfóníuhljómsveit Íslands (Ásgeir Trausti Einarsson, texti Einar Georg Einarsson) 
Suspicuous Minds / Elvis Presley (Mark James) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 08 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="93494125" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415889D0.mp3"/><itunes:duration>0:48:41</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>262</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Veganúar, hryllingsmynd Þórðar og veðurspjallið með Einari</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416188D0.mp3</link><description>Í upphafi árs, á þeim tímamótum, skoðum við gjarnan stöðuna á ýmsu, það eru vörutalningar, hvernig er formið? Eftir jólin og veislurnar endurskoðum við jafnvel mataræðið. Samtök grænkera á Íslandi standa fyrir Veganúar í janúar. Það er dagskrá af því tilefni allan þennan mánuð og við fengum nýjan formann samtakanna, Aldísi Amah Hamilton til að koma og segja okkur meira frá veganúar. 
  
„Á Vestfjörðum, í afskekktri verbúð á 19. öld, þarf Eva ung ekkja, að taka erfiða ákvörðun þegar erlent seglskip strandar í firðinum,“ segir í lýsingu á myndinni The Damned, sem er sálfræðitryllir innblásin af íslenskri þjóðtrú og stórbrotinni náttúru. Myndin hefur fengið frábærar viðtökur eftir frumsýningu sína í Bandaríkjunum. Þetta er fyrsta kvikmynd Þórðar Pálssonar í fullri lengd en hann skrifaði söguna ásamt handrits höfundinum Jamie Hannigan.  Þórður kom í þáttinn í dag. 
 
Veðrið leikur alltaf stórt hlutverk í lífi okkar Íslendinga og á því er engin breyting í dag. Heimsókn Einars Sveinbjörnssonar veðurfræðings er kærkomin annan hvern þriðjudag og í dag kom hann með smá viðbót við veðuruppgjör síðasta árs þar sem hann skoðar ástæður fyrir því hvað 2024 var kalt. Svo ræddi hann um ísinn á Þingvallavatni og umskipti í veðurspánni framundan.

Tónlist í þættinum: 
Stóð ég út í tunglsljósi / Björgvin Halldórsson (lagahöfundur ókunnur, texti Heine Heinrich, íslenskur texti Jónas Hallgrímsson) 
Landíbus með jökri (Nú hvaða hvaða?) / Íkorni (Stefán Örn Gunnlaugsson) 
Sjáumst aftur / Páll Óskar Hjálmtýsson (Orlande de Lassus, texti Páll Óskar Hjálmtýsson) 
Never Going Back / Fleetwood Mac (Lindsey Buckingham &amp; Christine McVie)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 07 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103734125" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416188D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:01</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>261</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Namaste á Hrafnistu, fjármálin á mannamáli og Andrea lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415887D0.mp3</link><description>Á Hrafnistu hefur verið að innleidd hugmyndafræði sem er kölluð Namaste nálgun. Þessi nálgun er hugsuð sem hlýleg og róleg stund með það að markmiði að bæta vellíðan íbúa, draga úr óróleika og gefa starfsfólki verkfæri til að nálgast íbúa af nærgætni og kærleika. Namaste nálgun var upprunalega hugsuð fyrir fólk með langt gengna heilabilun en  reynslan sýnir að Namaste stund hentar í raun öllum íbúum á hjúkrunarheimilum vegna þess hversu auðvelt það er að sníða það að persónulegum þörfum hvers og eins. Sunnefa Lindudóttir, hjúkrunarfræðingur og deildarstjóri Hrafnistu Skógarbæ, heldur utan um verkefnið sem hún sagði okkur nánar frá í dag. 

Næstu mánudaga ætlum við að fá Georg Lúðvíksson sérfræðing í heimilisfjármálum til þess að koma í fjármálasamræður sem mætti kalla fjármálin á mannamáli. Þar ætlar Georg, í samtali við okkur, að fræða okkur um hinar ýmsu hliðar á fjármálum, sérstaklega sem snúa að okkar daglega lífi. lánamálin, skattar, vextir, lífeyrismál, sparnaður og ýmislegt fleira. Við kynntumst Georgi í dag og ræddum við hann um  heimilisbókhaldið, að koma sér í fjárhagslegt form og fleira í dag. 

Lesandi vikunnar í þetta sinn var Andrea Diljá Edwinsdóttir meistaranemi í þjóðfræði. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Andrea talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
All Fours e. Miranda July
Dalalíf e. Guðrún frá Lundi 
Aðventa e. Gunnar Gunnarsson
Surfacing e. Margaret Atwood
The Year of Magical Thinking e. Joan Didion
Úr djúpunum e. Oscar Wilde

Tónlist í þættinum: 
Janúar / Karl Olgeirsson (Karl Olgeirsson) 
You Can’t Make Old Friends / Kenny Rogers og Dolly Parton (King, Schlitz &amp; Smith) 
Unforgettable / Nat King Cole (Irwing Gordon) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 06 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101494700" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415887D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:51</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>260</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Vala Höskuldsdóttir föstudagsgestur og matarspjall með soðbrauð og kæfu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416186D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Vala Höskuldsdóttir. Hún er söngkona og lagahöfundur og annar helmingur Hljómsveitarinnar Evu, hinn helmingurinn er Sigríður Eir Zophoníasardóttir. Auk tónlistarinnar hefur Vala unnið sem ráðgjafi, leikkona, leiklistarkennari, hér í útvarpinu og ýmislegt fleira. Vala er að norðan og við fórum með henni aftur í tímann á æskuslóðirnar á Eyrinni á Akureyri og fórum svo á handahlaupum í gegnum tíðina til dagsins í dag. Vala er að eigin sögn mikið tilfinningablóm og hún glímir og við ræddum meðal annars við hana um stórar tilfinningar tengdar jólunum og það að horfast í augu við þær. Hún segist vera loksins byrjuð að samþykkja það að jólaskapið sé alls konar og eftir að hún hætti að streitast á móti tilfinningunum þá losnaði um stíflu og hún hefur varla hætt að hlægja síðan. 
 
Svo var það matarspjallið, þar sem meirihluti þáttakenda var norðan heiða, en Sigurlaug Margrét var ásamt Guðrúnu í hljóðveri RÚV á Akureyri. Við ræddum meðal annars um soðbrauð og kæfu, sem þær gæddu sér á undir spjallinu. 

Tónlist í þættinum: 

Það er allt í lagi að leggja sig á daginn / Hljómsveitin Eva (Jóhanna Vala Höskuldsdóttir, Sigríður Eir Zophoníasardóttir, Sveinbjörn Thorarensen og Ívar Pétur Kjartansson) 
Thank You / half.alive (Brett Kramer, J.Tyler Johnson, James Alan, Joshua William Taylor, Michael Coleman) 
Both Sides Now / Joni Mitchell (Joni Mitchell) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 03 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97351053" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5416186D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:42</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>259</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Áhyggjur vegna ályktana í Grænbók um ADHD og Heilsuvaktin í fyrra og á nýju ári</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415585D0.mp3</link><description>Nefnd skipuð af fyrrverandi heilbrigðisráðherra birti í samráðsgátt stjórnvalda á dögunum svokallaða Grænbók, þar sem skoðuð er staðan í málum tengdum ADHD á Íslandi. Skoðaðir eru til dæmis langir biðlistar eftir greiningu og algengi lyfjameðferðar. Mat nefndarinnar er að gæðum sé ábótavant, bæði þegar kemur að greiningum og lyfjameðferð. Formaður ADHD samtakanna sagði í síðustu viku að þær ályktanir sem fram koma í Grænbókinni muni valda mikilli ólgu hjá félögum samtakanna og hjá þeim sem bíða greiningar og að þar sé ýmislegt sem þurfi að skoða betur. Hrannar B. Arnarsson, framkvæmdastjóri ADHD samtakanna, var hjá okkur í dag og fór með okkur yfir niðurstöður Grænbókarinnar og tók undir áhyggjur formannsins, að ef farið yrði eftir þeim ályktunum sem þar koma fram þá gæti það verið skref aftur á bak, eða í það minnsta gæti það kallað á stöðnun í málefnum ADHD á Íslandi. 
 
Helga Arnardóttir kom svo til okkar og fór yfir það sem hún hefur fjallað um á Heilsuvaktinni á liðnu ári. Þar kennir margra grasa, t.d. blóðsykur, gjörunnar matvörur, ofþyngd barna, heilbrigði þarmaflórunnar, öndun til að róa taugakerfið, heilaörvunarmeðferð við þunglyndi, mikilvægi þess að fara í krabbameinsskimun, reynslusögur og margt fleira. Við rifjuðm upp það helsta frá Heilsuvaktinni árið 2024 með Helgu í dag og hún fór aðeins yfir það hvað yrði til umfjöllunar á nýju ári og auglýsti eftir hugmyndum og ábendingum frá hlustendum í því tilliti. Þær er hægt að senda á netfang þáttarins: mannlegi@ruv.is 
 
Tónlist í þættinum: 
Hvar er tunglið? / Kristjana Stefánsdóttir (Sigurður Flosason, texti Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson) 
Godess / Laufey (Laufey Lin Jónsdóttir) 
Why can’t you behave? / Ella Fitzgerald (Cole Porter)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 02 Jan 2025 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98985273" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5415585D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>258</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ársuppgjör veðurs, síðasti vinkillinn og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5422992D0.mp3</link><description>UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON 

Við byrjuðum þennan síðasta þátt ársins með því að spá í veðrið auðvitað. Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingurinn fór með okkur yfir veðurárið sem er að líða. Það var um margt óvenjulegt. Hér fyrir neðan er uppgjörið í textaformi í fullri lengd. Hann fór svo auðvitað aðeins yfir áramótaveðrið og veðrið næstu vikuna.  
 
Guðjón Helgi Ólafsson sendi okkur í dag síðasta vinkillinn að sinni og fjallaði hann um jólahefðir, heimsósóma, persónulegan ósóma og fréttir á jóladagsmorgun. Við kveðjum Guðjón Helga sem hefur verið fastagestur hjá okkur á mánudögum sl. tvö árin og þökkum honum fyrir góða vinkla, en þeir eru 107 talsins.

Ljósmengun var umfjöllunarefni póstkortsins sem við fengum í dag frá Magnúsi R. Einarssyni. Hann sagði fyrst frá hinum íburðarmiklu jólaljósaskreytingum í Eyjum þar sem snarhækkandi orkuverð hefur ekkert dregið úr jólaljósadýrðinni í Vestmannaeyjum. Í framhaldinu sagði hann frá því hvernig raflýsingin, sem hefur aðeins verið til í rúma öld, getur haft skaðleg áhrif á heilsu fólks með því að trufla hina náttúrulegu hrynjandi ljóss og myrkurs á jörðu og ennfremur hvernig ljósmengunin hefur rænt okkur fegurð næturinnar  og stjörnuhiminsins. 

Ársuppgjör Einars Sveinbjörnssonar - veðrið 2024
Árið 2024 verður í veðurfarslegu tilliti helst minnst fyrir það hve kalt það reyndist. Í það minnsta ef mið er tekið af síðustu tveimur áratugum eftir að tók að hlýna um og fyrir aldamótin.
Ísland sker sig því verulega úr hvað hita jarðar áhrærir, en 2024 stefnir á heimsvísu í að verða enn eina ferðina hlýjasta ár frá upphafi mælinga.
Í Reykjavík verður árið það kaldasta frá 1995 og á landsvísu trúlega frá því 1998.
Hitafarið líkist frekar því sem var hér á árabili sem kallast kalda tímabilið og varði frá um 1965 – 1995.
En líklega er þetta fráviksár eitt af mörgum sem verða hér alltaf annað slagið, sem skera sig úr, enda veðráttan hér þekkt fyrir afar mikinn breytileika eins og við þekkjum.
Sérstaklega þótti síðari hluti sumars vera kaldur sem og haustmánuðirnir.
Í raun athyglisvert og fréttnæmt að í Reykjavík mældist hitinn undir meðallagi átta mánuði í röð, frá maí – des. Þá er miðað við meðaltalið 1991-2020.
Úrkoma var hins vegar í meðallagi í Reykjavík, en um 20% meiri en í meðalári á Akureyri. Dálítið misskipt og eigum eftir að fá samanburð fyrir Suðurland og eins Vesturland þar sem ég held að endurteknar stórrigningar í sumar vegi þungt. Mikið vatnsveður á Snæfellsnesi  13.-14 júlí og sólarhringsúrkoma 227 mm. í Grundarfirði og jafnframt met á þeim stað. Svo mikil rigning að sumarlagi heyrir til tíðinda.
Í raun má segja að júlímánuður hafi verið sannkallaður rigningarmánuður sunnan- og vestanlands og þannig voru sólskinsstundir í Reykjavík markvert færri en að jafnaði. 
En gerum upp árið að öðru leyti:
Janúar þótti fremur kaldur og umhleypingasamur þegar frá leið. Eins var kalt í febrúar, en talsvert um froststillur. Litlar breytingar í mars, en þá var NA-átt ríkjandi og snjóaði norðan- og austanlands. Dálítið um það að snjóflóð féllu á vegi, en annars var veturinn að mestu laus við mikið óveður eða alvöru vetrarlægðir.
Apríl var stilltur, en fremur kaldur og áfram ríkjandi NA- og N-áttir. Sólin skein linnulítið suðvestanlands og með sólríkari aprílmánuðum í Reykjavík.
Það voraði vel, svona heilt yfir, eða þar til sló verulega í bakseglin með nokkuð langvinnu norðanhreti sem gekk yfir landið í byrjun mánaðarins. Snjóaði óvenju mikið norðanlands, mældust þannig 43 sm. í Vaglaskógi.  Af hlaust fugladauði og tjón fyrir bændur. Eins voru umtalsverðar samgöngutruflanir miðað við árstíma. Sjálfur mat ég það svo að ekki hefði gert jafn slæmt hret á þessum árstíma í trúlega 90 ár og eldri bændur norður í Þingeyjasýslu með gott veðurminni voru sama sinnis.
Sumarið þótti frekar slappt og endasleppt. Það gerði góðan kafla austanlands seint í júní og sunnan- og vestanlands náðust ágæt hey áður en lagðist í vætutíð. Aftur koma ágætur kafli í nokkra daga um miðbik júlí og þá komst hitinn í 27,5 stig á Egilsstaðaflugvelli sem jafnframt var hæsti hiti ársins.
Fyrir mánaðarmótin lagðist í N-áttir og hófst þá afbrigðilegur veðurkafli sem stóð fram í september. Kalt og úrkomusamt um land allt og með lægsta meðalhita á þessari öld.  Hún var einkennileg staða veðurkerfanna sem sást best á því að í ágúst mældist lægsti meðalloftþrýstingur, a.m.k. suðvestanlands, frá upphafi mælinga 1820.  
Kalda tíðin hélt áfram og september var sá kaldasti á landinu í 19 ár. Áfram var kalt fram á haustið, en tíðin fremur hæglát.
Veðrið skipti síðan algerlega um ham snemma í nóvember, þegar gerði tveggja vikna nokkuð óvenjuleg hlýind með nokkuð hvössum sunnanáttum. Voru slegin nóvemberhitamet á fjölda veðurstöðva. Hvergi hlýrra en á Kvískerjum með 23,8 stig.  Hæsti hiti sumarsins í Reykjavík var til samanburðar 17,4 stig!
Leysingar og vatnavextir fylgdu með grjóthruni og skriðuföllum. Um miðjan mánuðinn snerist síðan aftur í kaldar N-áttir og umskiptin voru mjög glögg. Endaði mánuðinn á því að vera undir hitameðaltalinu um nánast allt land.
Desember er ekki liðinn, hann verður enn einn kaldi mánuður ársins. Markverðar voru leysingar með talsverðum vatnavöxtum í kring um 10.des og síðan útsynningurinn um jólin með ófærð á milli landshluta, einkum á þorláksmessu og jóladag.

Tónlist í þættinum: 

Myrkur og mandarínur / Hljómsveitin Eva (Hljómsveitin Eva - Vala Höskuldsdóttir og Sigríður Eir Zophoníasardóttir)  
Nýársmorgunn / Sigurður Guðmundsson(Bragi Valdimar Skúlason)   
Ding Dong / Kór Langholtskirkju (erl. útsetning Anders Örwall, texti Gunnlaugur V. Snævarr)  
Á jólunum er gleði og gaman / Eddukórinn (Höf. ókunnur, texti Friðrik G. Þorleifsson)</description><pubDate>Mon, 30 Dec 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100688875" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5422992D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:26</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>257</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Höfundar Skaupsins, María, Katla og Friðgeir föstudagsgestir</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331781D0.mp3</link><description>Við vorum með þrjá föstudagsgesti í dag, það voru þau Katla Margrét Þorgeirsdóttir, María Reyndal og Friðgeir Einarsson, en þau eru öll í höfundateymi Skaupsins í ár. Við fórum með þeim yfir árið sem er að líða, hvernig það hefur verið fyrir þau, bæði persónulega og svo í því samhengi að vera að skrifa Skaupið. Eins töluðum við um hátíðar- og áramótahefðir og hvað þau gera á þessum tímamótum sem áramótin eru. 

Tónlistin í þættinum: 

Gamlárspartý / Baggalútur (erlent lag, texti Bragi Valdimar Skúlason) 
Skammdegisvísur / Ragnhildur Gísladóttir, Magnús Þór Sigmundsson, Ólafur Þórðarson 
Gömul kynni gleymast ei / Guðrún Árný Karlsdóttir (erlent lag, texti Árni Pálsson)  

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 27 Dec 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102631549" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331781D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:27</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>256</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Halla Tómasdóttir, forseti Íslands, aðfangadagsgestur Mannlega þáttarins</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5332023D0.mp3</link><description>Í dag, á aðfangadag jóla, bjóðum við sérlega velkomna í Mannlega þáttinn kærkominn gest, forseta Íslands, Höllu Tómasdóttur. Við áttum skemmtilegt spjall við hana um jólin, jólahald í bernsku, nútíð og jafnvel framtíð. Jólaminningar, hefðirnar, fyrstu jólin að Bessastöðum, jólahald erlendis, æskujólin í Kópavoginum, riddara kærleikans og margt fleira. Hátíðleg stund með Höllu Tómasdóttur. 

Tónlist í þættinum: 
Er líða fer að jólum / Sigurður Guðmundsson og Sigríður Thorlacius (Gunnar Þórðarson, texti Ómar Ragnarsson)  
Riddari kærleikans / GDRN (Dagmar Helga Helgadóttir, Valgerður Rakel Rúnarsdóttir) 
Dansaðu vindur / Ylja (Nanne Grönvall, Peter Grönvall, texti Kristján Hreinsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 24 Dec 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104641933" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5332023D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:30</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>255</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sigyn Blöndal föstudagsgestur á Filippseyjum og sósuklúður í matarspjalli</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331779D0.mp3</link><description>Sigyn Blöndal er nafn sem við þekkjum vel úr þáttagerð í sjónvarpi og útvarpi og þá sérstaklega hefur hún gert efni fyrir börn og unglinga. Sigyn sá um Stundina okkar lengi og þegar hún hætti hjá RUV fyrir fáeinum árum hóf hún störf se, réttindaskólastjóri UNICEF á Íslandi. En enn eru breytingar hjá Sigyn og nú í byrjun hausts flutti hún og fjölskyldan til Manila, höfuðborgar Filippseyja, þegar eiginmaður hennar fékk vinnu þar. Við slógum á þráðinn til hennar í dag og forvitnuðumst um lífið í Manila, jólahaldið þar og fleira. Sumsé Sigyn Blöndal var föstudagsgesturinn okkar í dag. 

Í matarspjalli dagsins fórum við með Sigurlaugu um aftur í tímann og rifjuðum upp rjúpusósusögu, eða öllu heldur hringdum við í Elísabetu Indru Ragnarsdóttur, sem rifjaði upp söguna af því þegar hún var næstum búin að klúðra jólunum með því að hella rjúpusósunni í vaskinn.
 
Tónlist í þættinum: 

Hin fyrstu jól / Hljómeyki (Ingibjörg Þorbergsdóttir, texti Kristján frá Djúpalæk) 
Jólaundirbúningurinn / Strumparnir (Laddi) (Þjóðlag, texti Jónatan Garðarsson) 
Amma engill / Borgardætur (Jack Scholl, M. K. Jerome, texti Friðrik Erlingsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 20 Dec 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102834677" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331779D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:33</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>254</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sólveig Þorbergsdóttir á Heilsuvaktinni og seinni hluti örsagna ritlistarnema</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331778D0.mp3</link><description>Mikill munur er á því að fara í kulnun vegna streitu og of mikils vinnuálags en í kjölfar áfalls því þá  hefur maður enga stjórn á atburðarás. Þetta segir Sólveig Þorbergsdóttir myndlistarkona enhún er ein þeirra Grindvíkinga sem missti heimilið sitt til næstum þrjátíu ára vegna jarðhræringa en hún hafði ásamt eiginmanni sínum unnið að miklum endurbótum á húsinu í áraraðir. Hún keypti húsið illa farið, þá einstæð móðir með tvíburadrengi. Hún segir að betur hefði mátt hlúa að andlegri heilsu og líðan Grindvíkinga en gert var og hefur sjálf þurft að leita eftir bjargráðum til að takast á við það að missa heimilið sitt varanlega. Helga Arnardóttir ræddi við Sólveigu á Heilsuvaktinni í dag, um það hvernig hægt er að takast á við erfið áföll og eftirmála þeirra og líta á það sem jákvæða umbreytingu sem mögulega leiðir eitthvað gott af sér. 

Út er komin árlega Jólabók Blekfjelagsins, örsagnasafn meistaranema í ritlist við Háskóla Íslands. Sögurnar eru 28 og allar telja þær nákvæmlega 88 orð, auk titils og yfirskriftin þetta árið er „Ómerkt“. Blekfjelagsið hefur gefið út þess háttar jólabók samfellt í 13 ár. Sú fyrsta kom árið 2012 og þá áttu sögurnar innihalda nákvæmlega 100 orð auk titils. Á hverju ári fækkar orðunum um eitt og fyrir vikið eru þau núna 88. Við heyrðum fyrrihlutann á þriðjudaginn en í dag var seinni hlutinn fluttur í þættinum. Höfundar örsagnanna í dag voru: María Ramos, Jóhannes Árnason, Ösp Eldjárn Kristjánsdóttir, Vala Hauks, Ragnhildur Guðmundsdóttir, Daníel Daníelsson, Gígja Sara Björnsson, Ásta H. Ólafsdóttir, Margrét Eymundardóttir, Birta Svavarsdóttir, Patricia Anna Þormar, Lovísa Rut Kristjánsdóttir, Unnar Ingi Sæmundarson og Sturla Óskarsson.

Tónlistin í þættinum: 
Hleyptu ljósi inn / Vigdís Hafliðadóttir og Villi Neto (Tasuro Yamashita, texti Vigdís Hafliðadóttir) 
It was a very good year / Frank Sinatra (Erwin Drake) 
It Came Upon a Midnight Clear / Ella Fitzgerald (Edmund Sears, Grace Price &amp; Robert Black Willis) 
Hvenær koma jólin / Björt Sigfinnsdóttir (Aðalheiður L. Borgþórsdóttir) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 19 Dec 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104733884" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331778D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:32</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>253</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Jólalandinn og eplaskipið, rakarakvartettinn Barbari og póstkort um óttann</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331748D0.mp3</link><description>Margir sem komnir eru á efri ár muna vel eftir rauðu eplunum sem komu til landsins fyrir jólin og hægt var að kaupa í búðunum. Fyrir nokkrum árum var rifjuð upp í Landanum saga um siglingu skips sem flutti eplin til Íslendinga fyrir jólin og lenti í miklum sjávarháska. Við heyrðum söguna af eplaskipinu svokallaða en þau komu í þáttinn, Gísli Einarsson og Þórdís Claessen úr Landanum, og sögðu okkur frá Jóla Landanum sem verður bæði í útvarpi og sjónvarpi þessi jólin. Í innslaginu um eplaskipið tóku þau viðtal við Egil Kristjánsson.
 
Kvartettinn Barbari hefur komið áður í Mannlega þáttinn í desember og sungið fyrir okkur og nú komu þeir aftur og sungu fyrir okkur í beinni útsendingu tvö lög án undirleiks eins og rakarakvartettar gera. Kvartetinn Barbara skipa þeir Gunnar Thor Örnólfsson, Karl Friðrik Hjaltason, Páll Sólmundur H. Eydal og Ragnar Pétur Jóhannsson. Jólatónleikar þeirra eru á föstudaginn í Háteigskirkju. 
 
Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag og í þessu korti, þegar líður að áramótum, sagði Magnús frá hugsunum sínum um óttann, frumstæðastu og máttugustu mannlega tilfinninguna að margra mati. Hann sagði frá kenningu ítalska höfundarins Macchiavelli um óttann, sem máttugra afl en kærleikann. Óttinn við náttúruna hefur dvalið með manninum frá upphafi og minnkar síður en svo með aukinni þekkingu. Í lokin sagði Magnús svo frá sjóslysum og baráttunni við hafið. 

Tónlist í þættinum: 
Klukkur klingja / Ragga Gröndal (Ragnheiður Gröndal) 
Úti er alltaf að snjóa / Jón Múli og Jónas Árnasynir (Jón Múli Árnason og texti Jónas Árnason) 
2 lög með Barbara kvartettnum:
Let it Snow / Barbari
Jólalalag / Barbari  
Hátíð í bæ / Borgardætur (Smith, Smith &amp; Bernard, texti Ólafur Gaukur Þórhallsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 18 Dec 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98879947" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331748D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>252</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Jólaálagið, írskur vinkill og örsögur ritlistarnema</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5332019D0.mp3</link><description>Þegar líður fer að jólum er ekki laust við að álagið verður meira og meira, jafn vel of mikið fyrir marga. Það á að njóta og njóta svo margs. Í rauninni hlöðum við afskaplega miklu, auk gríðarlegra væntinga, ofan á vinnuna, fjölskylduna og allt hitt í lífinu og svo geta peningaáhyggjur komið ofan á það allt saman. Hrund Þrándardóttir sálfræðingur var hjá okkur í dag og við minntum okkur á að fara ekki fram úr okkur í aðdraganda jólanna og að við náum raunverulega að njóta, frekar en kannski bara að þjóta. 

Við fengum vinkil í dag frá Guðjóni Helga Ólafssyni og vinkill dagsins var að þessu sinni lagður við líkindi milli okkar Íslendinga og frændþjóðarinnar Íra. Guðjón gerði tilraun til að varpa ljósi á þau og síðan, hann lagði svo leið sína á nokkrar írskar krár og velti því fyrir sér sem þar fer fram, auk þess sem tölulegar staðreyndir er varða stærsta brugghús borgarinn voru fram bornar. 

Út er komin árlega Jólabók Blekfjelagsins, örsagnasafn meistaranema í ritlist við Háskóla Íslands. Yfirskriftin þetta árið er Ómerkt. Sögurnar eru 28 og allar telja þær nákvæmlega 88 orð, auk titils. Blekfjelagið hefur gefið út jólabók samfellt í 13 ár. Sú fyrsta kom árið 2012 og þá töldu sögurnar stranglega 100 orð auk titils. Á hverju ári fækkar orðunum um eitt og fyrir vikið eru þau núna 88. Við heyrðum fyrri hluta örsagnanna í dag og svo verður seinni hlutinn á dagskrá í þættinum á fimmtudaginn.  Höfundar sagnanna í þessum fyrri hluta voru: Elín Elísabet Einarsdóttir, Védís Eva Guðmundsdóttir, Sólveig Auðar, Áslaug, Karólína Rós Ólafsdóttir, Aron Martin Ásgerðarson, Hera Fjörd, Elísabet Dröfn Kristjánsdóttir, Guðmundur Erlingsson, Kolbrún Dögg Kristjánsdóttir, Katrín Mixa, Ingunn Eyþórsdóttir, Guðrún Friðriks og Kolfinna Nikulásdóttir.

Tónlistin í þættinum 
Léttur yfir jólin / Ríó Tríó (írskt þjóðlag, texti Jónas Friðrik)  
Þorláksmessukvöld / Ragnheiður Gísladóttir og Brunaliðið (Mel Tormé &amp; Robert Wells, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Jingle bells / Frank Sinatra (James Lord Pierpont)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 17 Dec 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98464496" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5332019D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:16</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>251</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Maríanna í Portúgal og Ágúst Páll lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331746D0.mp3</link><description>Maríanna Friðjónsdóttir  sjónvarpsframleiðandi og leikstjóri hefur haft vetrarsetu í Portúgal síðustu 9 ár með móður sinni Viktóríu Særúnu Gestsdóttur. Yfir sumartímann hefur Marianna farið heim til Danmerkur þar sem hún bjó í 20 ár og mamma hennar verið á Íslandi en núna hefur Marianna flutt alfarið til Portugal. Við slógum á þráðinn til Mariönnu og fengum að vita hvernig lífið gengur fyrir sig hjá þeim mæðgum í litla þorpinu þar sem þær búa. 
 
Svo var það lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Ágúst Páll Óskarsson, hann er nemi á þriðja ári í Kvennó og vinnur á bókasafni Mosfellsbæjar. Við fengum að vita hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. 
 
Tónlistin í þættinum 
Jólin eru hér / Sigurður Guðmundsson og Memfismafían (Sigurður Halldór Guðmundsson, texti Bragi Valdimar Skúlason) 
Er líða fer að jólum / Sigríður Thorlacíus og Sigurður Guðmundsson (Gunnar Þórðarson, texti Ómar Ragnarsson) 
Hin fullkomnu jól / Hildur Jónsdóttir og Einar Örn Magnússon (Hidur Jónsdóttir)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 16 Dec 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101093459" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331746D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>250</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þorleifur Örn föstudagsgestur og matarspjall um bók Nigellu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331774D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Þorleifur Örn Arnarsson leikstjóri. Eftir að hann útskrifaðist úr leikstjóranámi frá einum virtasta leiklistarháskóla Evrópu hefur hann sett upp fjölda leiksýninga og ópera hér á landi, víða í Þýskalandi og í fleiri löndum. Hann var um hríð yfirmaður leiklistarmála hjá hinu fræga Volksbühne í Berlín. Hann hefur hlotið þýsku leiklistarverðlaunin fyrir leikstjórn og Grímuverðlaunin hér á landi fyrir leikstjórn. Hann hefur leikstýrt hverri stórsýningunni á fætur annarri og hans nýjasta sýning er Köttur á heitu blikkþaki eftir Tennessee Williams sem verður frumsýnd í Borgarleikhúsinu 28.desember. Við spjölluðum við Þorleif Örn um lífið, tilveruna, leikhúsið, leikstjórnina, fórum til Þýskalands, Sviss og víðar í þættinum.

Matarspjallið með Sigurlaugu Margréti var á sínum stað og í dag kom hún með matreiðslubók að heiman sem er Jólamatreiðslubók Nigellu Lawson. Í byrjun ræddum við líka aðeins matreiðslubók sem gefin var út af Íslandsbanka á sínum tíma.

Tónlistin í þættinum 
Jólin koma / GDRN og Magnús Jóhann (Eiríkur Guðmundsson) 
Everything in Its Right Place / Radiohead (Colin Greenwood, Ed O'Brien, Jonny Greenwood, Philip Selway &amp; Thom Yorke)
Life on Mars / David Bowie (David Bowie)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG HELGA ARNARDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 13 Dec 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103741649" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331774D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:01</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>249</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þögnin með Sirrý Arnardóttur,Björn Hafþór á Stöðvarfirði,Guðaveigar ný kvikmynd.</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331773D0.mp3</link><description>“Að hvíla vel í þögninni getur verið mikilvægur hluti af öruggri tjáningu. Í vinnu, stjórnmálum, fjölmiðlum, á Teams og vinasamböndum.” segir Sirrý Arnardóttir stjórnendaþjálfari, háskólakennari, rithöfundur og fjölmiðlakona.  Við töluðum um mikilvægi þagnarinnar í dag. 


Það er nú ekki algengt að fólk á áttræðisaldri sé að gefa út geisladiska með eigin tónlist en við heyrðum af manni á Stöðvarfirði sem réðst í það verkefni á árinu og nú er diskurinn komin út, Við skulum ekki hafa hátt , heitir diskurinn og lagahöfundurinn heitir Björn Hafþór Guðmundsson.  Björn Hafþór hefur starfað við sveitastjórnarmál fyrir austan í áratugi og verið oddviti, setið í sveitarstjórnum og starfað sem sérfræðingur og nú þegar hann var hættur að vinna, hefur hann verið leiðsögumaður með erlenda ferðamenn víða um austurland.  Við töluðum við Björn Hafþór í dag.

Guðaveigar heitir ný íslensk mynd sem frumsýnd verður í kvikmyndahúsum annan í jólum og kemur úr smiðju Markelsbræðra, þeirra Arnar Marínós Arnarsonar og Þorkells Harðarsonar en þeir hafa framleitt sex gamanmyndir á síðustu fjórum árum á borð við Síðustu veiðiferðina, Saumaklúbbinn, Ömmu Hófí og Fullt hús svo eitthvað sé nefnt sem allar hafa fengið góðar viðtökur í kvikmyndahúsum.  Við ræddum við þá félaga í dag.

MANNLEGI ÞÁTTURINN - FIMMTUDAGUR 12. DESEMBER  
UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG HELGA ARNARDÓTTIR 

Tónlist í þættinum
Irglová, Markéta - Vegurinn heim.
Matti Lauri Kallio, Tantanen, Hannu, Hakala, Petri - Nord waltz.
Hilmar Örn Garðarsson Vestmann - Veröld sem var.</description><pubDate>Thu, 12 Dec 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100584385" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331773D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:23</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>248</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Baujan sjálfshjálp, ykkar einlæg eftir Úlfar Bragason,Jurtaapótekið í 20 ár</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331772D0.mp3</link><description>Guðbjörg Thoroddsen leikkona hefur gefið út bókina Baujan sem býr yfir  einfaldri sjálfsstyrkingaraðferð og byggir á meðvitaðri öndun í tengslum við tilfinningavinnu, úrvinnslu áfalla og áfallastreitu.  Guðbjörg eða Bauja eins og hún er kölluð hefur starfað sem ráðgjafi innan skólakerfis og utan samhliða leiklistinni í fjöldamörg ár og miðar bók hennar að því að hafa stjórn á líðan sinni og tileinka sér núvitund. Guðbjörg kom til okkar í dag.    

Það eru 20 ár liðin frá því Kolbrún Björnsdóttir opnaði Jurtaapótekið en Kolbrún hefur starfað við grasalækningar frá því hún útskrifaðist  úr grasalæknaskólanum í Bretlandi árið 1993.Hugmyndir Kolbrúnar með stofnun Jurtaapóteks var að fræða fólk um lækningamátt jurta og áhrif betri fæðu. Með þetta að leiðarljósi væri auðveldara fyrir hvern og einn að taka sjálfstæðar ákvarðanir varðandi heilsu sína og lífstíl. Við ræddum við Kolbrúnu í þættinum í dag.

Ingunn Sigurjónsdóttir fæddist árið 1906 og smitaðist ung af berklum og dvaldist síðustu árin sem hún lifði á heilsustofnunum. Bréfin sem hún sendi þaðan foreldrum sínum og systkinum lýsa lífinu þar, lækningaaðferðum, andlegu ástandi berklasjúklinga, löngunum og þrám. Úlfar Bragason safnaði bréfunum saman og út er komin bók sem heitir Ykkar einlæg. Við ræddum við Úlfar.  

MANNLEGI ÞÁTTURINN - FIMMTUDAGUR 12. DESEMBER  
UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG HELGA ARNARDÓTTIR 

Tónlistin í þættinum
Ragnar Bjarnason, Elly Vilhjálms - Jólin alls staðar.
Þór Breiðfjörð - Allt er svo þögult (heilaga nótt).
Erna Hrönn Ólafsdóttir, Pálmi J. Sigurhjartarson  Tónlistarm. - Jól.</description><pubDate>Wed, 11 Dec 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99934040" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331772D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:02</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>247</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Amnesty Íslandsdeild 50 ára,Grænkeramatur um jólin,Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331771D0.mp3</link><description>Í dag 10. desember eru ýmsar byggingar í Reykjavík lýstar gular í tilefni alþjóðlega mannréttindadagsins og verið er að safna undirskriftum í tengslum við árlegu mannréttindaherferðina Þitt nafn bjargar lífi. Í kvöld verður svo frumsýnd ný heimildamynd Vonarljós, sem  Íslandsdeild Amnesty International hefur látið gera vegna 50 ára afmælis deildarinnar. Framleiðandi myndarinnar er Hrafnhildur Gunnarsdóttir hjá Krumma Films. Myndin er frumsýnd í Bíó Paradís kl.19 og verður svo sýnd á RÚV í kvöld.  Við ræddum við framkvæmdastjóra Íslandsdeildar Amnesty Önnu Lúðvíksdóttur. 

 

Á þessum árstíma og þrátt fyrir gómsætar kökur og kjötveislur huga ýmsir að hollustu og grænkerafæði yfir jólin og ekki síst eftir hátíðarnar því í janúar færist í vöxt að fólk sleppi kjöti og jafnvel verði vegan í einn mánuð. Guðrún Sóley Gestdóttir sjónvarpskona er ástríðufullur grænkeri og hún kom til okkar á með tillögur að hátíðarmat sem allir geta unað við. 

 
Við ræddum um veðrið með Einari Sveinbjörnssyni. Töluðum um hlýju strokuna sem fór yfir landið um helgina og hvernig þau tengjast óveðri í nótt í Noregi.  

Ræddum um tíðina á aðventu og hálkutíðina sem er svo algeng á þessum árstíma ástamt horfunum næstu daga. Og svo sagði Einar okkur frá bókinni Útlit Loptsins eftir Einar Fal Ingólfsson. Ljósmyndir alla daga ársins frá júní 22 til júní 23 og tengsl við veðurathuganir í Stykkishólmu sömu daga árið 1858

Tónlist í þættinum
Borgardætur - Hátíð í bæ.
Greiningardeildin, Bogomil Font - Sjóddu frekar egg.
Barnakór Kársnesskóla, Egill Ólafsson - Jólabros í jólaös.</description><pubDate>Tue, 10 Dec 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100909557" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331771D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:33</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>246</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Áhrif langvinnra veikinda á aðstandendur, Lesandinn Svava O’Brien og Vinkill vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331770D0.mp3</link><description>Hver eru áhrif alvarlegra veikinda á aðstandendur? Langvinn veikindi geta haft víðtæk áhrif, ekki bara á þann sem veikist, heldur líka á þá sem standa honum næst. Niðurstöður erlendra rannsókna benda til að langvinn veikindi hafi margvísleg áhrif á líf og heilsu maka þess sem býr við heilsubrest. Við ræddum við Guðbjörgu Guðmundsdóttur iðjuþjálfa en hún fjallaði um þetta efni í meistararannsókn sinni. 

 Guðjón Helgi Ólafsson leggur vinkil vikunnar upp að kaldhæðni örlaganna, hvernig yfirráð yfir siglingaleiðum verða til þess á stríðstímum, að átök brjótast út og hvernig litlu getur munað að gæfan falli öðrum í vil en upphaflega virðist. Bandarískur nemi í vélaverkfræði, sem seinna verður frægur rithöfundur kemur við sögu og reynslusaga hans af fyrrnefndum átökum.  

 Lesandinn okkar að þessu sinni var Svava O’Brien og hún sagði okkur frá bókunum sem hún er að lesa og hvaða bækur og höfundar hafa haft áhrif á hana í gegnum tíðina. 

MANNLEGI ÞÁTTURINN - MÁNUDAGUR 9. DESEMBER  
UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG HELGA ARNARDÓTTIR 

Tónlist í þættinum:
Sigurður Guðmundsson og Memfismafían - Það snjóar.
Hljómar - Undrastjarna.
Stefán Hilmarsson, Ellen Kristjánsdóttir - Eigðu jólin með mér.</description><pubDate>Mon, 09 Dec 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99686609" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331770D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:55</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>245</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Frostrósirnar Margrét Eir og Dísella og kengúrusteik í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331740D0.mp3</link><description>Föstudagsgestir Mannlega þáttarins í dag voru söngdívurnar og Frostrósirnar Margrét Eir og Dísella Lárusdóttir. Þær eru báðar á kafi í undirbúningi tónleika og ekki bara Frostrósatónleika heldur eru þær út og suður eins og margt tónlistarfólk þessa daganna. Við ræddum við þær í dag um lífið og tilveruna, Frostrósirnar og vertíðina í desember. 
 
Svo var það matarspjallið með Sigurlaugu Margréti. Í dag töluðum við um gamla uppskriftarbæklinga sem fengust gjarnan í verslunum sem innihalda uppskriftir að hátíðarmatnum. Einn bæklinganna innihélt meðal annars uppskriftir að kengúrusteik og hérasteik, sem voru í boði til skamms tíma hér á landi. 
 
Tónlist í þættinum: 
It’s Christmas / Jamie Cullum (Jamie Cullum)
Af álfum / Frostrósir - Margrét Eir og Friðrik Ómar (Karl Olgeirsson samdi lag og texta) 
Friður á Jörð / Frostrósir - Margrét Eir, Dísella og Hera Björk (Lowell Mason, texti Þorsteinn Eggertsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 06 Dec 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101522285" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331740D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>244</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Draugar fortíðar, Búðu til pláss og bókabúð í Grenivíkurskóla</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5332011D0.mp3</link><description>Hlaðvarpið Draugar fortíðar sem stjórnað er af þeim Baldri Ragnarssyni og Flosa Þorgeirssyni hefur vakið mikla athygli og notið mikilla vinsælda. Þeir félagar taka fyrir ýmis mál úr mannkynssögunni og nálgast það úr ýmsum áttum á skemmtilegan og lifandi en umfram allt, fræðandi máta. Ekki síst hefur umræða þeirra um geðræn vandamál og andlega heilsu stuðlað að því að þeir eiga dyggan hóp hlustenda. Draugarnir munu fara víðreist um landið í janúar og heimsækja vel valda staði í öllum landshlutum eða eins og þeir segja sjálfir: Draugar fortíðar ásækja Ísland. Baldur og Flosi komu í þáttinn í dag. 
 
Búðu til pláss er nafnið á söfnunar- og skemmtiþætti UNICEF, Barnahjálpar Sameinuðu þjóðanna, sem verður annað kvöld í sameiginlegri beinni útsendingu RÚV, Stöðvar 2 og Sjónvarps Símans. UNICEF á Íslandi fagnar 20 ára afmæli í ár og tugþúsundir Íslendinga hafa búið til pláss í hjörtum sínum með því að gerast heimsforeldrar og þannig stutt réttindi og velferð milljóna barna um allan heim. Við fengum þau Fannar Sveinsson og Sigrúnu Ósk Kristjánsdóttur, sem eru tvö af þeim sem hafa umsjón með dagskránni annað kvöld, til að segja okkur betur frá henni í dag. 
 
Svo hringdum við í Grenivíkurskóla, en krakkarnir þar hafa unnið að sagna- og bókagerð og nú hafa þau opnað bókabúð þar sem þau selja eingöngu eigin ritverk og ýmislegt fleira sem þau hafa búið til og allur ágóði rennur til mæðrastyrksnefndar á Akureyri. Við töluðum við Pál Þóri Þorkelsson nemanda og Hólmfríði Björnsdóttur kennara í lok þáttarins í dag. 
 
Tónlist í þættinum: 
Snjókorn falla / Laddi (Bob Heatlie, texti Jónatan Garðarsson) 
Litli Trommuleikarinn / Raggi Bjarna og Ellý Vilhjálms (Harry Simeone, Henry Onorati, texti Stefán Jónsson) 
Jólarómantík / Stefán Hilmarsson og Ragga Gröndal (Frank Loesser, texti Kristján Hreinsson) 
Jól á Hafinu / Vilhjálmur Vilhjámsson (Steer &amp; Hansen, texti Jóhanna G. Erlingsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 05 Dec 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100810919" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5332011D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:30</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>243</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hæglætishreyfingin, póstkort frá Magnúsi og Jónatan um Öddu Örnólfs</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5332010D0.mp3</link><description>„Stöðug pressa um að gera allt hraðar hefur þau áhrif að við flýtum okkur í gegnum lífið í stað þess að lifa því í raun og veru. Ef þú gírar þig niður, stígur á bremsuna, nærðu yfirsýn og allt raðast á sinn stað. Þú tengir betur, skapar meira, einbeitir þér betur og afkastar meiru. Þú einfaldlega lifir meira og betur.“ þetta eru orð Carls Honoré, en Hæglætishreyfingin á Íslandi fær hann á næstunni til landsins til að flytja fyrirlestur um hugmyndafræði Hæglætishreyfingarinnar. Þóra Jónsdóttir, formaður hreyfingarinnar á Íslandi kom til okkar og sagði okkur meira frá hreyfingunni og þessum fyrirlestri Carl Honoré. 
 
Jónatan Garðarsson kom svo til okkar í dag og hélt áfram að fræða okkur um sögu íslensks tónlistarfólks. Í þetta sinn fræddi hann okkur um Öddu Örnólfs, en hún söng inn á fjölmargar plötur á sjötta áratugnum, til dæmis lagið um Bellu símamær sem hefur fyrir löngu orðið sígilt. Hún fæddist árið 1935 á Suðureyri við Súgandafjörð en fluttist ung til Reykjavíkur og var uppgötvuð átján ára. Jónatan sagði okkur meira frá hennar söngferli og ævi í þættinum. 
 
Við fengum svo að lokum póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag. Póstkortið berst frá Þýskalandi að þessu sinni. Í því segir frá jólamörkuðum sem eru forn þýsk hefð allt frá fjórtándu öld. Jólamarkaðurinn þykir ómissandi hluti af aðventunni og þar hafa myndast margar skemmtilegar hefðir i gegnum aldirnar og hefur hver borg sinn sérstaka stíl. En það sem er sameginlegt með þeim öllum er hefðbundin matur og drykkur, kökur, sætabrauð og  jólaglögg, eða Gluhwein eins og þjóðverjar kalla það. Einnig er fjallað um jólatónlist sem hefur breyst mikið í áranna rás. 
 
Tónlist í þættinum: 
Senn koma jólin / Sigríður Beinteinsdóttir (Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson, texti Kristlaug María Sigurðardóttir) 
Hátíðarfiðringur/Pálmi Sigurhjartarsson og Unnur Birna Bassadóttir(Pálmi Sigurhjartarsson -Herdís Anna Þorvaldsdóttir ) 
Kom þú til mín / Adda Örnólfs og Hljómsveit Carls Bilich (Kristinn Magnússon, texti Jón Ingiberg Bjarnason) 
Bella símamær / Adda Örnólfs (lagahöfundur ókunnur, texti Guðmundur Guðmundarson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 04 Dec 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104596793" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5332010D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:28</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>242</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hrafnhildur og útikennsla og Lára Sigurðardóttir um neyslu nikótínpúða</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282450D0.mp3</link><description>Hrafnhildur Sigurðardóttir, kennari við Sjálandsskóla í Garðabæ, hlaut Íslensku menntaverðlaunin sem voru veitt á dögunum við hátíðlega athöfn á Bessastöðum. Verðlaunin hlaut hún í flokknum framúrskarandi kennsla, en Hrafnhildur var verðlaunuð fyrir þróun fjölbreyttrar og hugmyndaríkrar útikennslu, fjölbreyttar valgreinar og leiðsögn við kennara og kennaraefni um útivist og umhverfismennt. Hrafnhildur var hjá okkur í dag og við fengum hana til að segja okkur frá sínum störfum og aðferðum við útikennslu. 
 
Nikótín hefur mikil og neikvæð áhrif á taugakerfi ungmenna, veldur kvíða, hjartsláttartruflunum, svefnleysi og er í raun örvandi og ávanabindandi efni sem þau þurfa raunverulega að vara sig á. Í Heilsuvakt dagsins ræddi Helga Arnardóttir við Láru Sigurðardóttur, lækni og lýðheilsufræðing, um sívaxandi nikótín notkun meðal ungmenna, í formi púða og veips, sem eru stundum með margfalt meira magn nikótíns en sígarettur. Lára segir nikótínið rótsterkt efni, sem hafi neikvæð áhrif á svefn og einbeitingu ólíkt því sem margir halda fram. Hún lýsir einnig hvernig líkamleg fráhvörf koma fram þegar neyslu þess er hætt og gefur góð ráð til þeirra sem vilja venja sig af þessum óþverra.     

Tónlist í þættinum: 
Ef ég nenni / Helgi Björnsson (Zucchero, texti Jónas Friðrik Guðnason) 
Þitt fyrsta bros / Pálmi Gunnarsson (Gunnar Þórðarson, texti Ólafur Haukur Símonarson) 
Happy Holiday, The Holiday Season / Silva &amp; Steini (Irving Berlin)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 03 Dec 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104464718" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282450D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>241</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Samskipti ungmenna, húfuvinkill og Tanja lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5332008D0.mp3</link><description>Aukin harka er komin í samskipti barna í öllum árgöngum grunnskóla en þó sérstaklega á miðstigi og unglingastigi.  Strákar þurfa að vera harðir og óhræddir og mega ekki klaga. Húmorinn er grimmur og stelpa eiga það til að lenda undir og láta lítið fyrir sér fara, en þar á bæ skiptir útlitið hvað mestu máli. Þetta segir Gunnlaugur Víðir Guðmundsson félagsmálafræðingur sem starfað hefur með ungu fólki í tvo áratugi bæði á Akureyri og í Reykjavík og er nú forstöðumaður Gleðibankans, félagsmiðstöðvar Hlíðaskóla. Við ræddum þetta við Gunnlaug í dag og leituðum skýringa og ræddum hvaða þættir hafa áhrif á þessa hegðun barna og hvernig við getum brugðist við henni.   
 
Við fengum vinkil í dag frá Guðjóni Helga Ólafssyni. Vinkillinn var að þessu sinni borinn að höfðum okkar, nánar til tekið að húfum og höfuðfötum. Guðjón velti því fyrir sér hvernig húfan sem slík verður til í mannkynssögunni, hvers vegna og hvað það er sem gerist í mannslíkamanum við of mikinn kulda og of mikinn hita. Að lokum skoðaði hann örlítið hvers vegna sum okkar virðast alltaf þurfa að vera með húfu á meðan önnur setja þær helst ekki upp. 

Og svo var það lesandi vikunnar sem í þetta sinn var Tanja Rasmussen frásagnafræðingur og bóksali. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Tanja talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Limits to Growth e. Donellu Meadows o.fl.
Mikilvægt rusl e. Halldór Armand
Moldin heit e. Birgittu Björgu Guðmarsdóttur
Eldri konur e. Evu Rún Snorradóttur
Jólabókarleitin e. Jenny Colgan
Twilight serían e. Stephenie Meyer
Sjálfstætt fólk e. Halldór Laxness

Tónlist í þættinum: 

Litli tónlistarmaðurinn / Vilhjálmur Vilhjálmsson og Ellý Vilhjálms (Freymóður Jóhannsson) 
Ást / Ragnheiður Gröndal (Magnús Þór Sigmundsson, texti Sigurður Nordal) 
Lapis Lazuli / Helgi Björnsson (Helgi Björnsson og Guðmundur Óskar Guðmundsson) 

UMSJÓN  HELGA ARNARDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 02 Dec 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104591778" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5332008D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:28</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>240</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hannes Þór föstudagsgestur og smákökumatarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282832D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur þáttarins í þetta sinn er þjóðþekktur fyrir afrek sín í íþróttum og kvikmyndagerð. Út er komin bókin Handritið mitt um Hannes Halldórsson  fyrrverandi markvörð, landsliðsmann og kvikmyndagerðarmann, sem var einmitt föstudagsgestur okkar í dag. Bókina skrifar Magnús Örn Helgason sem lýsir knattspyrnuferli Hannesar frá upphafi til enda, allt frá Shellmótinu árið 1994 þar sem hann var valinn besti markvörðurinn  til haustsins 2021 þegar hann lagði skóna á hilluna eða markmannshanskana sína öllu heldur. Hannes var lykilmaður í landsliðinu sigursæla sem þjóðin fylgdist með en þó með allt annan bakgrunn og öðruvísi líf en flestir liðsfélagar hans. Hann fór seint í atvinnumennsku, glímdi við erfið meiðsl fyrir tvítugt, sem kostuðu hann mikið, en aldrei gafst hann upp.  Við ræddim við Hannes í dag, gerðum upp knattspyrnuferilinn og ræddum hina ástríðu hans, auglýsinga- og kvikmyndaleikstjórn, en nýlega kom út þáttaröð tvö af vinsæla strákabandinu ICE GUYS á Sjónvarpi Símans sem Hannes leikstýrir og framleiðir. Markmannshanskar, vítaspyrna Messi, axlameiðsli, kvikmyndagerðin og verkefnin framundan voru meðal þess sem rætt var við Hannes. 

Svo var það matarspjallið með Sigurlaugu Margréti. Í dag ræddum við um smákökur og piparkökur. Það eru auðvitað uppskriftirnar, sortirnar og allt það sem sækir að okkur á þessum árstíma. 

Tónlist í þættinum: 

Ævilagið / Hljómsveitin Eva (Jóhanna Vala Höskuldsdóttir og Sigríður Eir Zophoníasardóttir) 
Vetrarsól / Krummi Björgvinsson (Gunnar Þórðarson, texti Ólafur Haukur Símonarson) 
Þegar vetur / Iceguys (Friðrik Dór Jónsson, Jón Jónsson, Ásgeir Orri Ásgeirsson, Árni Páll Árnason, Aron Can Gultekin, Rúrik Gíslason)

UMSJÓN  HELGA ARNARDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 29 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104152920" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282832D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:14</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>239</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hlaðvarp um Bráðamóttökuna, Emilía dansari og stjúpfjölskyldur um jólin</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282831D0.mp3</link><description>Jóhannes Kr. Kristjánsson rannsóknarblaðamaður hefur varið yfir fjögur hundruð klukkustundum á Bráðamóttöku Landspítalans síðustu mánuði við gerð hlaðvarpsþáttanna Á vettvangi sem hann vinnur í samstarfi við Heimildina. Með þáttunum gefur hann hlustendum innsýn í raunverulega stöðu Bráðamóttökunnar sem er þröng og erfið, þar sem plássleysi fyrir sjúklinga er viðvarandi vandamál. Hann ræðir við starfsfólk á gólfinu sem vinnur undir miklu álagi við mögulega erfiðari aðstæður en hægt er að ímynda sér. Jóhannes kom til okkar og sagði okkur frá þáttunum og stærstu málunum sem Bráðamóttakan glímir við um þessar mundir.    

Emilía Benedikta Gísladóttir dansari kom svo til okkar. Hún var sólódansari hjá Compania Nacional de Danza í Madrid og svo undir stjórn Katrínar Hall í dansflokki Óperunnar í Gautaborg. Á báðum stöðum dansaði hún í verkum margra frægustu danshöfunda heims, en nú dansar hún aftur hjá Íslenska dansflokknum meðal annars í Jóladraumum sem var frumsýndur í síðustu viku. Emilía sagði okkur frá sinni reynslu í þessum stóru dansflokkum og hvernig það er að dansa aftur á Íslandi. 
 
Er mikilvægara að börn eigi jól með nýju stjúpforeldri en foreldrinu á hinu heimilinu? Jólin geta reynt á marga og sérstaklega stjúpfjölskyldur. Margir eru óvissir um hver á að gefa og þá hverjum hvað? Hverjum á að bjóða og hverjum ekki? Og með hverjum eiga börnin að eiga jólin? Félags- og fjölskylduráðgjafinn Valgerður Halldórsdóttir segir þetta algengt áhyggjuefni hjá mörgum fyrir jólin og  hélt erindi um þetta á Bókasafni Kópavogs fyrir stundu. Hún ræddi þetta við okkur í dag.  
Tónlist í þættinum: 
Ryðgaður dans / Valdimar (Valdimar Guðmundsson og Ásgeir Aðalsteinsson) 
Í eigin vanmætti / KK (Kristján Kristjánsson) 
Léttur í lundu / Bítlavinafélagið (Karl Hermannsson) 
Í bláum skugga / Stuðmenn (Sigðurðu Bjóla Garðarsson)

UMSJÓN  HELGA ARNARDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 28 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101529809" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282831D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:52</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>238</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Gervigreind fyrir venjulegt fólk og Drottningin í dalnum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282830D0.mp3</link><description>Gervigreind hefur tekið mikið pláss í umræðunni undanfarið, sérstaklega eftir að opnað var fyrir aðgengi almennings að ýmis konar tólum eins og ChatGPT, þar sem gervigreindinni virðast engin takmörk sett með hvað hún getur skrifað og jafnvel framkvæmt á ógnarhraða. Það er þó bara ein birtingarmynd gervigreindar, hún er í rauninni allt í kringum okkur og ekki er víst að allir viti nákvæmlega hvað hún er. Við erum bara rétt að sjá toppinn af ísjakanum þegar kemur að mögulegri notkun gervigreindar og ýmist er talað um hana sem spennandi þróun með endalausa möguleika eða það er varað við henni og að hún sé misnotuð. Grímur Sæmundsson, verkefnastjóri gagna og gervigreindar hjá Crayon, kom í þáttinn og fræddi okkur um það sem hann kallar gervigreind fyrir venjulegt fólk, sem hann hefur verið að kenna á námskeiði hjá Opna háskólanum í HR.

Út er komin bók sem heitir Drottningin í dalnum. Þetta er saga Guðrúnar Margrétar Þorsteinsdóttur, tveggja eiginmanna og sona hennar í Vatnsdal. Saga Guðrúnar Margrétar er um margt merkileg. Foreldrar hennar urðu að láta hana frá sér vegna fátæktar og ómegðar þegar hún var aðeins þriggja ára. Hún eignaðist þrjú börn og varð ekkja í annað sinn 42 ára. Í kjölfarið tókst hún á við það verkefni að kaupa jörðina Haukagil og þar bjó hún með reisn í 26 ár. Hér er um að ræða  heimildarrit sem bregður ljósi á hag- og samfélagssögu Íslendinga í tæplega eina og hálfa öld. Eggert Ágúst Sverrisson er höfundur bókarinnar en hann fór í sagnfræðinám eftir að hann hætti að vinna og segir það hafa verið eina af betri ákvörðunum lífs síns. Við spjölluðum við Eggert í dag. 
 
Tónlist í þættinum: 
Þannig týnist tíminn / Ragnar Bjarnason og Lay Low (Bjartmar Guðlaugsson) 
Þú komst við hjartað í mér / Hjaltalín(Páll Óskar, Sveinbjörn Bjarki Jónsson og Toggi, Þorgrímur Haraldsson) 
Í hjarta þér / Katrín Halldóra (Jón Múli og Jónas Árnasynir)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 27 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103842795" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282830D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:05</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>237</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Roðagyllum heiminn, leiklistarkennsluaðferðir og veðurspjallið með Einari</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282829D0.mp3</link><description>Soroptimistasamband Íslands samanstendur af 20 klúbbum um allt land sem eru hluti af alþjóðlegum samtökum kvenna sem stuðla að bættri stöðu kvenna og stúlkna um allan heim. Á sunnudaginn var Soroptimistaklúbbur Vestfjarða stofnaður. Við töluðum við Sigríði Kr. Gísladóttur og Hörpu Guðmundsdóttur um Soroptimista og þeirra starf og átakið Roðagyllum heiminn, en í gær, á alþjóðlegum baráttudegi gegn kynbundnu ofbeldi, hófst 16 daga vitundarvakning þar sem Soroptimistar fræða fólk til að þekkja rauðu aðvörunarljósin þegar kemur að stafrænu ofbeldi.
 
FLÍSS, Félag um leiklist í skólastarfi, heldur hátíðlegan IDEA daginn á morgun. IDEA eru alþjóðasamtök leiklistar/leikhúss og menntunar. Haldið er upp á daginn árlega til þess að fagna og minna á mikilvægi þess að nota kennsluaðferðir leiklistar í skólum landsins. Leiklist kom inn í Aðalnámskrá grunnskóla árið 2013 og er nú orðin að fullgildri kennslugrein til jafns við aðrar listgreinar. Ása Helga Ragnarsdóttir, formaður FLÍSS, og Halldóra Björnsdóttir leikkona og leiklistarkennari komu í þáttinn. 
 
Einar Sveinbjörnsson kom til okkar í Veðurspjallið í dag. Í þetta sinn fræddi hann okkur um daggarmark loftsins, veðurútlit næstu daga og kosningaveðrið en mikil óvissa er í spám eftir að þessum frostakafla lýkur. Að lokum sagði hann okkur frá bókinni Veðurfregnir og jarðafarir eftir Maó Alheimsdóttur, en það er skáldsaga þar sem veðurfræðingur er ein aðalpersónan. 

Tónlist í þættinum: 

Borð fyrir tvo / Hjálmar (Sigurður Halldór Guðmundsson, texti Bragi Valdimar Skúlasons) 
Smile / Nat King Cole ( Charlie Chaplin, Geoffrey Parsons og John Turner) 
Knowing me knowing you / ABBA (Benny og Björn) 
Ástarsæla / Júníus Meyvant (Gunnar Þórðarson og Þorsteinn Eggertsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 26 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99626422" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282829D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:53</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>236</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Karlar og krabbamein, vinkill frá Mongólíu og Ragnheiður lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282828D0.mp3</link><description>Krabbameinsfélagið Framför, félag karlmanna með krabbamein í blöðruhálskirtli og aðstandenda var stofnað þann 12. febrúar 2007. Tilgangur félagsins er að styðja karlmenn sem hafa greinst með krabbamein í blöðruhálskirtli og maka þeirra og aðstandendur. Krabbameinsfélagið Framför starfar á landsvísu sem sjálfstætt stuðnings- og áhugamannafélag. Nú í nóvember er verið að selja Bláa trefilinn til styrktar félaginu og við fengum þá Stefán Stefánsson framkvæmdastjóra og Guðmund Pál Ásgeirsson formann í spjall í dag.

Við fengum svo vinkil í dag frá Guðjóni Helga Ólafssyni og vinkill dagsins var að þessu sinni víðs fjarri dægurþrasi um stjórnmál, væntanlegar kosningar, möguleg og ómöguleg úrslit þeirra, eldgos og aðrar hamfarir bæði í tíma og rúmi, því austur í Innri Mongólíu eru borgarrústir sem vöktu áhuga Guðjóns. Hvaða fólk byggði staðinn og hvers vegna þarna í miðri eyðimörk? Hvernig stóð á því að staðurinn fór í eyði? Og hverjum datt í hug að grafa borgina upp úr sandinum? 
 
Lesandi vikunnar í þetta sinn var Ragnheiður Jónsdóttir rithöfundur og íslenskufræðingur. Hún hlaut glæpasagnaverðlaunin Svartfuglinn fyrir fyrstu bók sína, Blóðmjólk, en nú er komin út ný bók eftir hana, Svikaslóð. Við fengum hana til að segja okkur aðeins frá þeirri bók, en svo auðvitað aðallega frá þeim bókum sem hún hefur verið að lesa undanfarið og svo hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. 

Tónlist í þættinum: 
Fönn fönn fönn / Stuðmenn (Egill Ólafsson, Jakob Frímann Magnússon og texti Þórður Árnason) 
Ástarorð / Ragnheiður Gröndal (Ragnheiður Gröndal) 
Á skíðum skemmti ég mér / Bogomil Font (B.Berg, G. Rucher &amp; H. Meyer, texti Ásta Sigurðardóttir) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 25 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99905619" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282828D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:02</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>235</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Guðmundur Pétursson föstudagsgestur og Jamie Oliver í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5332002D0.mp3</link><description>Föstudagsgesturinn okkar í þetta sinn var gítarleikarinn og tónskáldið Guðmundur Pétursson. Hann var að senda frá sér glænýja LP plötu og á henni er t.d. lagið sem hann hlaut Íslensku tónlistarverðlaunin fyrir, Wandering beings en það er einmitt heiti plötunnar. Við ræddum við Guðmund um tónlistina og upphafið með gítarinn og þegar hann varð frægur á einni nóttu eftir að hafa komið 14 ára fram í kosningarsjónvarpinu á RÚV. Hann sagði okkur til dæmis frá því hvað tónlistin spilar stórt hlutverk í hans lífi, en hann telur að um það bil 90% af því sem fram fer í höfði hans sé tónlistartengt. 

Matarspjallið var svo auðvitað á sínum stað og frú Sigurlaug Margrét dró fram fyrstu matreiðslubók Jamie Oliver, Kokkur án klæða. Við fórum aðeins yfir hans feril, skoðuðum nokkrar uppskriftir og svo ræddum við aðeins um mandarínur í lokin.

Tónlist í þættinum: 
Taktu til við að tvista / Stuðmenn (Valgeir Guðjónsson) 
Wandering Beings / Guðmundur Pétursson (Guðmundur Pétursson) 
Battery Brain / Guðmundur Pétursson (Guðmundur Pétursson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 22 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105532186" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5332002D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:57</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>234</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Aldin kór aðgerðarsinna og ferðahjónin Trausti og Rún</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282442D0.mp3</link><description>Aldin er heitið á hreyfingu fólks sem komið er á þriðja aldursskeiðið, eða samtök eldri aðgerðarsinna gegn loftslagsvá eins og þau segja sjálf. Mörg þeirra eru afar og ömmur og þau vilja leggja lóð sín á vogaskálarnar til að knýja á um þær breytingar sem þarf til að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda, fyrir afkomendur sína og komandi kynslóðir. Við hittum hluta af hópnum í gær, þar sem þau voru samankomin í húsnæði FÍH á fyrstu kóræfingu nýstofnaðs kórs samtakanna. Við töluðum við Laufeyju Steingrímsdóttur og Ludvig Guðmundsson og fengum til dæmis að vita hvernig þau ætla að nýta sér söngraddirnar til að koma skilaboðum sínum á framfæri. 
 
Svo töluðum við við hjónin Trausta Hafsteinsson og Rún Kormáksdóttur, en þau kynntust í kennaranámi fyrir tæpum þremur áratugum. Þau störfuðu bæði við kennslu en fljótt fór að koma í ljós mikill áhugi beggja á ferðalögum. Trausti gerðist fararstjóri erlendis og til að gera langa sögu stutta, þar sem þau meðal annars bjuggu í tólf ár á Tenerife, hafa þau í rauninni bæði ferðast sjálf út um allan heim síðan, til dæmis um alla Suður-Ameríku og Bandaríkin, auk þess að vinna í ferðamálum. Þau fluttu aftur til Íslands í heimsfaraldrinum og eftir enn eina ævintýraferðina, nú til Egyptalands og Marokkó, ákváðu þau að setja á stofn eigin ferðaskrifstofu þar sem þau bjóða upp á ferðir á framandi slóðir, ekki þessa hefðbundnu staði sem Íslendingar ferðast á í stórum hópum. Trausti og Rún sögðu okkur ferðasögu sína í þættinum. 

Tónlist í þættinum 
Hafið eða fjöllin / Fjallabræður (Ólafur Ragnarsson) 
Jörðin sem ég ann / Magnús Þór Sigmundsson (Magnús Þór Sigmundsson) 
Ferðabar / Spilverk þjóðanna (Spilverk þjóðanna)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 21 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101498044" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282442D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>233</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kosningafundur LEB, Jónatan um Óðinn Valdimarsson og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282825D0.mp3</link><description>Landssamband eldri borgara hefur boðað til kosningafundar á morgun með frambjóðendum allra flokka sem bjóða fram á landsvísu. Málefni fundarins verða þau mál sem brenna mest á eldri borgurum þessa lands, svo sem kjaramál, heilbrigðismál og húsnæðismál. Frambjóðendur allra flokka sem bjóða fram á landsvísu munu kynna sín stefnumál í þeim málaflokkum sem snúa að eldri borgurum og að því loknu verða pallborðsumræður. Helgi Pétursson formaður LEB og formaður kjaranefndar sambandsins, Björn Snæbjörnsson voru hjá okkur í dag. 
 
Svo kom Jónatan Garðarsson til okkar og tók upp þráðinn frá því í vor og hélt áfram að segja okkur frá íslensku tónlistarfólki. Í dag sagði hann okkur frá Óðni Valdimarssyni, sem hefur á allra síðustu árum tengst laginu Er völlur grær (Ég er kominn heim) en þessi magnaði söngvari söng mun fleiri lög sem náðu miklum vinsældum og segja má að flest það sem hann kom nálægt á yngri árum hafi orðið sígilt og heyrist reglulega á öldum ljósvakans. Ævi Óðins var hins vegar þyrnum stráð og Jónatan sgði okkur betur frá í þættinum. 
 
Við fengum svo að lokum póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag. Það verður norðan átt ríkjandi næstu daga í Vestmannaeyjum og því fagnar Magnús í póstkorti dagsins. Þrátt fyrir kulda er fallegt gluggaveður og samgöngur tryggari við Landeyjahöfn en í útsynningnum sem hefur gert Eyjamönnum lífið leitt að undanförnu. Það er mikið fjallað um hugsanleg göng milli lands og Eyja núna fyrir kosningarnar, sem Magnúsi líst svona í döpru lagi á að muni raungerast. Póstkortið sagði líka af straumi ungra Afríkumanna til Rússlands og í framhaldinu er fjallað um hið gríðarlega mannfall í stríðinu við Úkraínu sem hugsanlega muni draga Rússa að samningsborðinu. 

Tónlist í þættinum 
Hringrás lífsins / Berglind Björk Jónasdóttir (Alan Menken - Ólafur Haukur Símonarson) 
Hringrás lífsins / Páll Rósinkrans og Icelandic Pop Orchestra (Rúnar Þór Pétursson, texti Ómar Ragnarsson) 
Hringrás / Þorgrímur Jónsson Quintett (Þorgrímur Jónsson) 
Ég er kominn heim / Óðinn Valdimarsson (Imré Kálmán, texti Jón Sigurðsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 20 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99063013" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282825D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:35</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>232</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Nagladekkin og svifrykið, Petra paprika og rafsegulmeðferð á Heilsuvaktinni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282824D0.mp3</link><description>Reykjavíkurborg hefur sett sér markmið til næstu ára um að bæta loftgæði í borginni og vill hvetja íbúa til að taka þátt í þeirri vegferð. Eitt af fyrstu og mikilvægustu skrefunum er að draga verulega úr notkun nagladekkja, sem spilar stóran þátt í slæmum loftgæðum, sérstaklega yfir vetrartímann. Fyrir utan við svifryksmyndun og slæm loftgæði, valda nagladekk miklu sliti á götum sem eykur viðhald og kostnað. Svava Svanborg Steinarsdóttir, heilbrigðisfulltrúi hjá Heilbrigðiseftirliti Reykjavíkurborgar kom í þáttinn og fræddi okkur um sviryk og mikilvægi loftgæða. 
 
Hafdís Helgadóttir næringafræðingur kom svo til okkar en hún fræddi okkur um næringu og hvernig við getum aðstoðað börnin okkar og yngri kynslóðirnar að skilja betur næringu og áhrif hennar á líkamann og þá getum við, fullorðna fólkið, einnig lært heilmikið í leiðinni. Hún fékk innblástur í fræðandi barnaefni úr sinni æsku, eins og teiknimyndaþáttunum Einu sinni var sem kenndu börnum til dæmis mannkynssögu á skemmtilegan hátt. Því ákvað hún að búa til barnabók. Hafdís sagði okkur frá því hvernig hún nýtti sér gervigreind og endaði svo sjálf sem bókaútgefandi. 
 
Rafsegulmeðferð, eða TMS meðferð eins og hún er kölluð, hefur reynst verulega árangursrík fyrir þá sem glíma við þrálátt þunglyndi og hafa ekki fundið viðunandi úræði við sínum sjúkdómi og eru jafnvel í svo mikilli vanlíðan að hún hefur djúpstæð áhrif á daglegt líf þess. Byrjað var að veita TMS meðferðina hér á landi fyrir tveimur árum og hafa á annað hundrað manns nýtt sér hana. Helga Arnardóttir ræddi á Heilsuvaktinni við Dag Bjarnason geðlækni og yfirlækni á Heilaörvunarmiðstöðinni í Skógarhlíð en þangað geta allir á landinu sótt þjónustu. 

Tónlist í þættinum 
Lífsgleði / Pónik (Jean &amp; Vanguard, texti Þorvaldur Halldórsson og Erlendur Svavarsson) 
Allar þínar gjafir / Ragnheiður Gröndal og Finnur Árnason og Co. (Finnur Árnason, texti Árni Grétar Finnsson) 
Lifðu hægt / Hildur Vala (Svavar Knútur Kristinsson, texti Karl Ágúst Úlfsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 19 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99291219" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282824D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:42</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>231</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ný bók um hjátrú, vinkill frá Guðjóni og Ástrós Hind lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282823D0.mp3</link><description>Flestir Íslendingar eru að einhverju leyti hjátrúarfullir og þekkja þetta helsta að forðast að ganga undir stiga og berja í tré og segja 7-9-13. Nú er komin út ný bók hjátrú; Svartir kettir, fullt tungl og rauðhærðar konur. Hér er fjallað um hjátrú af ýmsum toga, innlenda, erlenda, gamalgróna og nýja. Þjóðháttafræðingurinn Símon Jón Jóhannsson er höfundur bókarinnar og hann kom í þáttinn í dag. 
 
Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni og vinkill dagsins fjallar um mismunandi nálgun manneskjunnar á að „lenda í“ hinum ýmsu aðstæðum, hvernig sum okkar eru bara kærulaus og lenda í þessu og hinu og hvernig önnur segjast bara hafa „lent í“ ýmsu, en hafa í raun stefnt að því ljóst og leynt. Örlítið er fjallað um írska þjóðtrú í því samhengi og dæmi eru tekin af tveimur mönnum sem hafa mismunandi tengingar við eyjur í Atlantshafi. Báðir eru þeir dugnaðarforkar og jafn merkilegir, annar er svolítið frægur en hinn ekki. 
 
Svo var það lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Ástrós Hind Rúnarsdóttir, bókmenntafræðingur og sviðslistakona. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og svo hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. 

Tónlist í þættinum 
Hvað kostar hamingjan? / Nýdönsk og Sinfó (Ólafur Hólm, texti Björn Jörundur Friðbjörnsson) 
For the good times / The Little Willies (Kris Kristofferson) 
Suma daga / Moses Hightower (Andri Ólafsson, Steingrímur Teaque, Magnús Trygvason Elíasen og Daníel Friðrik Böðvarsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 18 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102960065" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282823D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:37</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>230</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ástvaldur Zenki Traustason föstudagsgestur og hyggematarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282822D0.mp3</link><description>Ástvaldur Zenki Traustason tónlistarmaður, prestur og kennari hjá Zen á Íslandi var föstudagsgesturinn okkar í dag. Hann hefur iðkað Zen hugleiðslu undir handleiðslu bandarísks Zen meistara síðan árið 1998 og hlotið þjálfun meðal annars í Japan. Ástvaldur nam tónlist í FÍH og í bandaríska tónlistarskólanum Berklee College of Music og rak um tíma tónlistarskólann Tónheima. Hann starfar einnig sem organisti og kórstjóri í Bessastaðakirkju. Við fórum með honum aftur í tímann í Dalina, þar sem hann var hjá ömmu sinni og afa á sumrin, hann sagði okkur frá áhugaverðri reynslu sem hann varð fyrir ungur að aldri, sem kallaðist svo á við það þegar hann hóf að stunda Zen hugleiðslu. Við ræddum tónlistarferil hans og samband hans við Ragnar Bjarnason og hann talaði meðal annars um núvitund og frið föstudagspjallinu í dag. 

Svo var það matarspjallið með Sigurlaugu Margréti sem var auðvitað á sínum stað í dag. Í svona veðri, gulri og appelsínugulri viðvörun, ákváðum við að tala um „huggu mat“ eða „hyggemad“ og að hafa það kósi. Að mati Sigurlaugar er best að djúpsteikja matinn á svona dögum og hún sagði meðal annars frá djúpsteiktum rækjum og þrísteiktum kartöflum.  

Tónlist í þættinum 
Sólóður / Milljónamæringarnir og Bjarni Arason (Ástvaldur Traustason, texti Stefán Hilmarsson) 
Just One of Those Things / Ragnar Bjarnason Hljómsveit Ástvaldar Traustasonar (Cole Porter) 
Víst ertu Jesús kóngur klár / Ástvaldur Traustason (höf. ókunnur)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 15 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102344829" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282822D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:18</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>229</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Tau frá Tógó, Eyrún kórstjóri og húmor og grimmd</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282437D0.mp3</link><description>Tau frá Togó er nafn á nýrri netverslun þar sem allur ágóði rennur til heimilis í Togó fyrir munaðarlaus börn. Þau sem standa að þessu verkefni selja vörur sem búnar eru til á heimilinu og seldar til að fjármagna reksturinn og hafa með þessu fjármagnað skólagöngu barnanna á heimilinu og auk þess greitt fyrir einstaka eldri nemendur í framhaldsnám. Þetta samstarf byrjaði fyrir 10 árum þegar Guðný Einarsdóttir ættleiddi son sinn frá þessu heimili. Guðný kom í þáttinn í dag.

Það eru ekki margir kórstjórar sem eru með fjóra kóra á sínum snærum en Eyrún Jónasdóttir er ein af þeim og einn af þessum kórum er kór Menntaskólans við Laugarvatn. Það er merkilegt að meirihluti nemenda við skólann er í kórnum. En hvernig tekst henni að halda úti kórastarfinu þegar þróunin virðist því miður vera sú að kórastarf við framhaldsskóla hefur sumstaðar lagst af? Við ræddum við Eyrúnu í þættinum í dag.  

Flestir líta húmor jákvæðum augum, hann léttir lífið og gerir samskipti skemmtilegri. Það er hins vegar erfitt að útskýra húmor og hann er auðvitað ekki alltaf jákvæður, getur verið dökkur, meiðandi og grimmur. Hvað er fyndið og hvers vegna erum við að reyna vera fyndin? Og hvað er grimmd og hvers vegna sýnum við hana? Ársæll Már Arnarson, prófessor á Menntavísindasviði HÍ, hefur skoðað þessi tvö hugtök og hann kom og ræddi húmor og grimmd í dag. 

Tónlist í þættinum 

Vetur / Egill Ólafsson (Egill Ólafsson) 
Lazy Sunday / Small Faces (Marriott Lane) 
Forðum / Tómas R Einarsson og Óskar Guðjónsson (Tómas R Einarsson) 
Aguas de Marco / Antonio Carlos Jobim &amp; Elis Regina (Antonio Carlos Jobim)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 14 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103021087" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282437D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>228</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Áhugaverðar niðurstöður nýrrar rannsóknar ÍE, Málæði og vinkill</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282436D0.mp3</link><description>Ný rannsókn dregur fram hvernig líkamsþyngdarstuðull, eða öllu heldur ofþyngd, hefur áhrif á hættu á ýmsum sjúkdómum og niðurstöðurnar eru áhugaverðar þegar kemur að tengslum milli erfðabreytileika og sjúkdóma og hvaða áhrif líkamsþyngd getur haft á hættuna á sjúkdómunum. Guðmundur Einarsson, vísindamaður hjá Íslenskri erfðagreiningu og Kári Stefánsson, forstjóri, komu í þáttinn og fóru með okkur yfir þessar áhugaverðu niðurstöður. 
 
Svo fræddumst við um Málæði, nýjan sjónvarpsþátt, sem sýndur verður af tilefni Dags íslenskrar tungu á laugardaginn. Í þættinum fylgjumst við með og fáum að heyra tónlist sem landsþekkt tónlistarfólk flytur og unglingar í grunnskólum landsins sömdu, sem sagt bæði lög og texta við. Þær Harpa Rut Hilmarsdóttir, verkefnastjóri Málæðis, og Elfa Lilja Gísladóttir, sem stýrir List fyrir alla, barnamenningarverkefni á vegum Menningarráðuneytissins, komu og sögðu okkur betur frá þessu verkefni í dag. 
 
Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni. Í þessum vinkli talaði hann um hvernig kosningar óhjákvæmilega taka yfir sviðið þegar nær dregur, sérstaklega í fréttatengdu efni. Þá koma nýafstaðnar kosningar í Bandaríkjum Norður-Ameríku aðeins við sögu og líka fyrirliggjandi kosningar í Miðbaugs-Gíneu og örlítið er farið yfir stöðuna þar og hvernig hanski sem eitt sinn prýddi hægri hönd ástsæls tónlistarmanns tengist fyrir gráglettni örlaganna við þá sem nú ráða þar ríkjum. 

Tónlist í þættinum 

Á vígaslóð / Sléttuúlfarnir (Gunnar Þórðarsson, texti Jónas Friðrik) 
Hringiða / Vigdís Hafliðadóttir (Hljómsveitin Kanskekki) 
Sumarið ‘24 / Bubbi Morthens (Bubbi Morthens, hátt í 1000 unglingar eiga hlut í textanum) 
Fátt er svo með öllu illt / Ellý Vilhjálms og Vilhjálmur Vilhjálmsson (Buck Owens, texti Ómar Ragnarsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 13 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103394742" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282436D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>227</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Vertonet, ástarþrá og ástarfælni og veðurspjallið með Einari</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284333D0.mp3</link><description>Við fræddumst um Vertonet, samtök kvenna og kvára í upplýsingatækni á Íslandi, í þættinum í dag, eða nánar tiltekið um átaksverkefni Vertonet sem er samvinnuverkefni yfir 20 fyrirtækja, samtaka og menntastofnanna í upplýsingatækni til að auka hlut kvenna og kvára í tæknigeiranum á Íslandi. Tæknigeirinn hefur vaxið jafnt og þétt á undanförnum árum og talið er að það vanti um níu þúsund sérfræðinga til að standa undir þeim vaxtaráformum sem eru til staðar í hugverkaiðnaðinum hér á landi. Ásdís Eir Símonardóttur, stjórnenda- og mannauðsráðgjafi og driffjöður átaksverkefnis Vertonet sagði okkur betur frá þessu í þættinum. 

Viltu heilbrigðari samskipti og sambönd? Einlægni og nánd í stað spennu og fjarlægðar og vera með opið hjarta án ótta við höfnun? Gyða Dröfn Tryggvadóttir starfar sem meðferðararaðili í áfalla- og uppeldisfræðum hún fræddii okkur í dag um óheilbrigð mynstur í samböndum sem fara sama hringinn aftur og aftur og koma í veg fyrir þá einlægni og nánd. Það sem í daglegu tali kallað ástarþrá og ástarfælni. 

Svo kom Einar Sveinbjörnsson til okkar í veðurspjallið. Hann talaði um hitann á landinu í nótt sem er óvenjulegur í alla staði, en þó ekki met þó nærri hafi farið. Hann tengdi hitann við uppruna loftsins suður í höfum og heitum sjó þar. Einar talaði svo um eftirtektarverða hita á Kanaríeyjum síðustu daga. Það rigndi mikið fyrir vestan og með vatnavöxtum og skemmdum á vegum, 111 mm. sólarhringsúrkoma á Hólum í Dýrafirði, sem þykir með mesta móti þar. Það er svo von á stórrigningu að nýju á fimmutdag og svo skoðuðum í lokin við langtímaspána með Einari, en umskiptum er spáð á föstudag með kólnandi veðri. 

Tónlist í þættinum 

Einsemd / Snorri Helgason (Snorri Helgason og Guðmundur Óskar Guðmundsson) 
Sólin er komin / Mugison (Örn Elías Guðmundsson) 
Með vaxandi þrá / Geirmundur Valtýsson og Erna Gunnarsdóttir Hljómsveit Magnúsar Kjartanssonar (Geirmundur Valtýsson og Hjálmar Jónsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 12 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102175138" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284333D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:12</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>226</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hulda Jóhannsdóttir ári síðar og Sólveig Ólafsdóttir lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282434D0.mp3</link><description>Grindvíkingar og aðrir landsmenn minntust þess um helgina að ár er liðið frá rýmingunni í Grindavík og þann 16.nóvember 2023 tókum við viðtal við Huldu Jóhannsdóttur leikskólastjóra í Grindavík sem lýsti þessu áfalli en hún var í sömu stöðu og aðrir í Grindavík, þurfti að yfirgefa heimilið sitt með hraði og óvissan mikil. Hulda skrifaði á þessum tíma færslu á facebook sem vakti athygli en þar talaði hún um að það þyrfti að huga að börnunum og einnig að starfsfólki grunn- og leikskóla. En hvernig hefur þetta ár liðið hjá Huldu og hvernig líður henni í dag? Við töluðum við Huldu í þættinum í dag. 
 
Svo var það lesandi vikunnar, en í  þetta sinn var það Sólveig Ólafsdóttir sagnfræðingur og verkefnastjóri hjá Menntavísindasviði HÍ. Sólveig sagði okkur frá sýningum um Frú Guðríði og séra Hallgrím Petursson sem hún er að vinna að fyrir nýopnaða menningarmiðstöð á Hvalsnesi og svo kom hún að handritsgerð að sjónvarpsþáttaröðinni Hvað var í matinn. En fyrst og fremst sagði hún okkur auðvitað frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða höfundar og bækur hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Solveig talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Barrokkmeistarinn e. Margréti Eggertsdóttur
Ljóðmæli - Veraldlegur kveðskapur Hallgríms Péturssonar
Dótarímur e. Þórarinn Eldjárn
Jarðljós e. Gerði Kristnýju
Innanríkið e. Braga Ólafsson
Helga í öskustónni,  Bangsímon, Kapítula, safn Halldórs Laxness, Jane Austen, Virginía Woolf, George Elliott, Karen Blixen, Simone de Bevoir, Charlotte Bronte og Gertrude Stein

Tónlist í þættinum 

Reykingar / Stuðmenn (Lag og texti Valgeir Guðjónsson og Sigurður Bjóla) 
Constant Craving / K.D. Lang (K.D. Lang &amp; Ben Mink) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 11 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101797302" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282434D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>225</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sigrún Eðvaldsdóttir föstudagsgestur og matarspjall um kjötbollur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282817D0.mp3</link><description>Föstudagsgesturinn okkar í þetta sinn var Sigrún Eðvaldsdóttir fiðluleikari og konsertmeistari Sinfóníuhljómsveitar Íslands. Sigrún hóf fiðlunám 5 ára gömul hjá Gígju Jóhannsdóttur en lauk einleikaraprófi frá Tónlistarskólanum í Reykjavík árið 1984 undir handleiðslu Guðnýjar Guðmundsdóttur og lauk bakkalárprófi frá Curtis tónlistarháskólanum í Philadelphiu í Bandaríkjunum 1988. Hún hefur tekið þátt í fjölda alþjóðlegra fiðlukeppna; varð í öðru sæti í Leopold Mozart keppninni árið 1987, hlaut bronsverðlaun í Síbelíusar-keppninni árið 1990 og önnur verðlaun í Carl Flesch keppninni árið 1992. Sama ár hlaut hún bjartsýnisverðlaun Brøste. Hennar er getið sem eins af áhugaverðustu fiðluleikurum framtíðarinnar í bók Henry Roth og hún hefur gegnt stöðu 1. konsertmeistara Sinfóníuhljómsveitar Íslands frá árinu 1998 og sama ár var hún sæmd Riddarakrossi hinnar íslensku Fálkaorðu fyrir störf sín á sviði tónlistar. Við fórum með Sigrúnu aftur í tímann á æskuslóðirnar í Garðabæ og hún sagði okkur hvenær fiðlan kom inn í hennar líf, hún talaði um námið og keppnisskapið og frá erfiðri reynslu þegar hún handleggsbrotnaði í Svíþjóð árið 2022. 

Í matarspjalli dagsins með Sigurlaugu Margréti töluðum við aðeins meira um færeysku matreiðslubókina og þær athugasemdir sem komu frá glöggum hlustendum í kjölfarið og svo töluðum við um kjötbollur og kalkúnahakk.

Tónlist í þættinum 
Óvissan / Guðmundur Rafnkell Gíslason (Björn Hafþór Guðmundsson) 
Minning / Sigrún Eðvaldsdóttir og Selma Guðmundsdóttir (Þórarinn Guðmundsson) 
Schindler’s List meginstef / Sinfóníuhljómsveit Íslands, Sigrún Eðvaldsdóttir (John Williams höfundur, stjórnandi Daníel Bjarnason)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 08 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98624992" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282817D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:22</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>224</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Jósep baksérfræðingur og þáttaröð um læsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282816D0.mp3</link><description>Margir þjást af bakverkjum í stuttan eða langan tíma og brjósklos er frekar algengur kvilli svo maður tali ekki um þursabit eða hekseskudd. Oft er erfitt að finna útúr bakverkjum því þeir geta verið margvíslegir og einstaklingsbundir. Jósep Ó. Blöndal skurðlæknir einn af stofnendum háls- og bakdeildar Franciskuspítala, kom í þáttinn og fræddi okkur um bakverki, greiningu þeirra og meðhöndlun í ljósi reynslu aldanna og vísindanna. Hann fræddi okkur um algengustu orsakir bakverkja, nýjustu rannsóknir og fyrirbyggjandi æfingar. 
 
Þáttaröðin Læsi sem er á dagskrá á sunnudögum hér á Rás 1 í umsjón Guðrúnar Hálfdánardóttur hefur vakið mikla athygli og næsta á sunnudag fer í loftið fjórði þáttur þar sem fjallað verður um aðgerðir í skólamálum og mikilvægi þess að beita gagnreyndum aðferðum. Í þáttunum er rætt við skólastjórnendur, kennara, sérfræðinga í læsi, foreldra o.fl. á Höfuðborgarsvæðinu, Norðurlandi, Akranesi og Reykjanesi. Guðrún kom í þáttinn og sagði okkur frá þáttaröðinni og við heyrðum brot úr næsta þætti þar sem Guðrún talaði við Freyju Birgisdóttur, sviðsstjóra matssviðs Miðstöðvar menntunar og skólaþróunar.

Tónlist í þættinum 
Núna / Pálmi Gunnarsson (Magnús Eiríksson) 
Er of seint að fá sér kaffi núna? / Prins Póló (Svavar Pétur Eysteinsson) 
Marsbúa chacha / Bogomil Font og Milljónamæringarnir (Sigtryggur Baldursson og Sigurður Jónsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 07 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101017391" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282816D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:36</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>223</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Alli á Eyri, Svava og sinnepið og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282815D0.mp3</link><description>Grindvíkingurinn og netagerðameistarinn Aðalgeir Jóhannsson, eða Alli á Eyri eins og hann er jafnan kallaður, er einn þeirra sem er fluttur aftur heim til Grindavíkur eftir rýmingu bæjarins þann 10. nóvember 2023. Alli er einn af viðmælendum Gígju Hólmgeirsdóttur í heimildaþáttum hennar sem fjalla um hvernig líf Grindvíkinga hefur þróast frá rýmingu. Gígja heimsótti Alla í vor og hann sagði henni þá frá nýútkominni bók sinni sem kallast Grindavíkurblús. Þættirnir Grindavík eru á dagskrá kl.13 á sunnudögum og þættina má finna í spilara RÚV. 
 
Svava H. Guðmundsdóttir lyfjafræðingur bjó og starfaði í Svíþjóð og eftir að hún flutti aftur heim til Íslands byrjaði hún að prófa sig áfram með að búa til sína eigin útgáfu af sænsku sinnepi sem hún saknaði. Til að gera langa sögu stutta þá hefur hún þróað ýmsar tegundir af sinnepi sem hún notar íslensk hráefni eins og t.d. aðalbláber, blóðberg og rabarbara og á krukkunum kallar hún sig íslensku sinnepskonuna. Svava kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá þessu sinnepsævintýri sínu. 
 
Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag og í korti dagsins segir frá söngkonu frá Grænhöfðaeyjum sem kom hingað til lands og söng á tvennum tónleikum. Hún hafði aldrei áður séð snjó og varð himinlifandi þegar hún sá norðurljósin. Póstkortið fjallar líka um fyrirkomulag Alþingiskosninga sem Magnúsi finnst afleitt, talningin seinleg og úrslitin lengi að berast. Þessu er öðruvísi farið í flestum Evrópulöndum þar sem úrslit eru kunn um það bil tveim tímum eftir að kjörstöðum lokar. Í lokin segir af nýlegri könnun í Bandaríkjunum sem sýnir að neysla unglinga á kannabis hefur minnkað en snaraukist hjá eldri borgurum. 
  
Tónlist í þættinum 
Við saman / Hljómar (Gunnar Þórðarsson, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Vegurinn heim / Markéta Irglová (Magnús Eiríksson) 
Ég skal bíða þín / Helgi Björnsson og reiðmenn vindanna (erlent lag, texti Hjördís Morthens)
Maria Elena / Cesaria Evora (Lorenzo Barcelata)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 06 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98832300" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282815D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:28</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>222</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Glóð fyrir Konukot, skjánotkun barna og Stefaníu Thors í Heilsuvaktinni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282814D0.mp3</link><description>Konukot er neyðarskýli fyrir heimilislausar konur í Reykjavík, þar er grunnþörfum kvenna sem þangað leita sinnt hvað varðar húsnæði, hreinlæti og mat. Halldóra R. Guðmundsdóttir, forstöðukona Konukots, kom í þáttinn ásamt Erlingi Jóhannessyni gullsmiði sem hannaði Glóð nýjan íslenskan hönnunargrip sem seldur er til styrktar Konukoti.  

Að frumkvæði umboðsmanns barna hafa verið gefin út viðmið um skjánotkun barna og ungmenna til stuðnings foreldrum við að stuðla að jákvæðri og uppbyggilegri umgengni við tækni, tölvur og snjalltæki. Það er til dæmis ekki mælt með því að börn fái skjátíma fyrir 18. mánaða aldur. Við ræddum við Unni Örnu Jónsdóttur frá Hugarfrelsi í dag.

Stefanía Thors leik- og kvikmyndagerðarkona var næstum því búin að sleppa boðaðri krabbameinsskimun vegna mikilla anna en gaf sér þó sem betur fer tíma til að fara. Skimunin sjálf tók stuttan tíma og hún bjóst alls ekki við að verða greind með illkynja brjóstakrabbamein sem snéri lífi hennar á hvolf. Helga Arnardóttir ræddi við hana á Heilsuvaktinni í dag. 

Tónlist í þættinum 

Helga / Magnús Kjartansson (Magnús Kjartansson) 
Heitt Toddý / Ellen Kristjáns (erlent lag, texti Friðrik Erlings)
Lítið ljóð / Rebekka Blöndal (Rebekka Blöndal og Ásgeir Ásgeirsson, texti Rebekka Blöndal og Stefán Örn Gunnlaugsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 05 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97394520" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282814D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:43</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>221</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Stóra brauðtertubókin, 100. vinkillinn og Steinunn Lilja lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282813D0.mp3</link><description>Brauðtertan hefur fylgt okkur Íslendingum lengi og hún er borin á borð bæði á gleði- og sorgarstundum. Sagan segir að danska leikskáldið Ludwig Holmberg hafi kynnt til sögunnar samlokutertu í leikverki um aldamótin 1700 en það var svo í kringum 1940 sem samlokutertur, eða brauðtertur (smårgåstorta), urðu vinsælar í Svíþjóð og stuttu síðar í Finnlandi og svo hér á Íslandi var fjallað um brauðtertur í íslenskum tímaritum árið 1953. Brauðterta með rækjusalati er það sem flestir kalla hina klassísku brauðtertu en margir elska hangikjötsbrauðtertuna og enn aðrir skinkusalatsbrauðtertuna. Í dag er brauðtertugerð orðin að keppnisgrein á Íslandi. Friðrik V. Hraunfjörð og Erla Hlynsdóttir eru tvö af sex höfundum Stóru Brauðtertubókarinnar sem var að koma út og þau komu í brauðtertuspjall í þáttinn í dag. 
 
Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag og þessi var sá 100. í röðinni frá honum. Guðjón Helgi fjallaði að þessu sinni um svæði sem stundum lendir í fréttum hjá okkur, borgina Karachi í Pakistan. Rætt er um fasteignaauglýsingu sem bar fyrir augu pistlahöfundar á rápi sínu um internetið, en þar eru falboðnar nokkrar lóðir við sjóinn í Karachi og auk þess var minnst á mannskætt flóð sem var á þessum slóðum fyrir fjórum árum. 

Og lesandi vikunnar í þetta sinn var Steinunn Lilja Emilsdóttir verkefnastjóri á Ónæmisfræðideild Landspítalans. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og svo hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum lífið. 

Tónlist í þættinum 
Bakkelsi / Baggalútur (Bragi Valdimar Skúlason) 
Waterloo Sunset / The Kinks (Ray Davies) 
Afturábak / Moses Hightower (Magnús Trygvason Eliassen, Steingrímur Karl Teague og Andri Ólafsson, texti Andri Ólafsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 04 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101880894" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282813D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:03</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>220</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hilmir Snær föstudagsgestur og færeyskt matarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282428D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var leikarinn og leikstjórinn Hilmir Snær Guðnason. Hann hefur auðvitað leikið fjölda hlutverka á sviði, í sjónvarpi og kvikmyndum og hann byrjaði að leikstýra í leikhúsum ungur að aldri. Við fórum með honum aftur í tímann á æskuslóðirnar í miðbænum og vesturbænum. Við röktum ættir hans í báða ættliði til Vestfjarða og fórum svo með honum á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag og að lokum sagði hann okkur frá leikritinu Óskaland sem hann var að leikstýra á stóra sviði Borgarleikhússins.

Það var færeyskt matarspjall í þættinum í dag, Sigurlaug Margrét kom með færeyska matreiðslubók, en hún smakkaði í fyrsta skipti færeyskar grindarbollur í síðustu viku sem vöktu áhuga hennar á færeyskri matargerð. Hún er að ýmsu leyti lík þeirri íslensku en líka að ýmsu leyti ólík.

Tónlist í þættinum 
Óskaland / Moses Hightower (Moses Hightower, texti Andri Ólafsson og Steingrímur Karl Teague)
Budapest / George Ezra (Joel Pott &amp; George Ezra Barnett)
Texas Hold'em / Beyoncé (Atia "Ink" Boggs, Beyoncé, Brian Bates, Elizabeth Lowell Boland, Megan Bülow, Nate Ferraro &amp; Raphael Saadiq)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 01 Nov 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102763624" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282428D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>219</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Slagdagurinn okkar, fræðsla ekki hræðsla og kaffi og kólestról</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284325D0.mp3</link><description>Hár blóðþrýstingur getur farið leynt og afleiðingarnar geta verið alvarlegar. Á laugardaginn er Slagdagurinn okkar og af því tilefni verður boðið uppá ókeypis blóðþrýstingsmælingu og ráðgjöf í Kringlunni og á Glerártorgi á Akureyri. Þórir Steingrímsson formaður Heilaheilla og  Dr. Anna Bryndís Einarsdóttir, taugasérfræðingur, yfirlæknir Taugadeildar Landspítalans, komu í þáttinn og fræddu okkur um til dæmis merkin sem við verðum að vera vakandi um, sem gætu bent til þess að slag sé hafið, en þau eru S.L.A.G.: Sjóntruflanir, Lömun útlima, Andlitslömun og Glatað mál. Ef þessi merki eiga við hjá okkur skiptir öllu máli að hringja strax í 112 því hver mínúta er mikilvæg í að lágmarka afleiðingar heilablóðfalls.

Ofbeldi virðist vera að færast í aukana hjá ungu fólki og veldur áhyggjum, hverjar eru orsakirnar og hvernig getum við brugðist við? Við fengum Soffíu Ámundadóttur, verkefnastjóra Menntafléttunnar og kennara, og Arnrúnu Maríu Magnúsdóttur, leikskólakennara í þáttinn í dag. En þær fræddu okkur um málstofu á vegum Menntafléttunnar sem ber yfirskriftina Ræðum um ofbeldi og lausnir.Soffía hefur rannsakað og fjallað um ofbeldi nemenda í meistararitgerð sinni og Arnrún María rekur eigið fyrirtæki, Samtalið fræðsla ekki hræðsla þar sem hún leggur áherslu á samtalið við börn, sem sagt að fræða en ekki hræða.  
 
Í lok þáttar glugguðum við í grein í norska ríkisútvarisins NRK, sem fjallar um hvernig kaffidrykkja getur haft áhrif á kólestrólmagn eða blóðfitu. Það er ekki sama hvernig kaffi við drekkum og hversu mikið af því. En olía í kaffi getur leitt til hækkaðs kólestrólmagns í líkamanum. 

Tónlist í þættinum 
Ferðabar / Spilverk þjóðanna (Spilverk þjóðanna) 
Reyndu aftur / Mannakorn (Magnús Eiríksson) 
Tíu dropar / Moses Hightower (Moses Hightower, texti Andri Ólafsson og Steingrímur Karl Teague) 
Kaffi til Brasilíu / Stephan Hilmarz og Milljónamæringarnir (Hillard &amp; Miles, texti Stefán Hilmarsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 31 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104507350" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284325D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:25</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>218</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sjálfskaðahegðun unglinga, hvernig líður okkur á safni og listin að vera leiðinlegt foreldri</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282426D0.mp3</link><description>Unglingar sem stunda sjálfsskaðahegðun nota yfirleitt hegðunina til það ráða við og/eða þola sterkar og erfiðar tilfinningar, segir Kristín Inga Grímsdóttir, sérfræðingur í barna og unglingageðhjúkrun. Algengi sjálfsskaðahegðunar er á bilinu 13-40%, eftir því hvaða aldurshópur er skoðaður. En hverjar eru ástæður sjálfsskaðahegðunar unglinga og hvernig geta foreldrar brugðist við ef þau komast að því að unglingurinn er að skaða sig? Kristín Inga fræddi okkur frekar um þetta í þættinum. 
 
Hvernig líður okkur á safni? Hvað er það á safni sem lætur okkur líða vel og hvaða safn er okkur minnistætt  hér á landi eða erlendis, þar sem okkur hefur liðið vel. Halldóra Arnardóttir er listfræðingur og stjórnandi verkefnisins Listir og menning sem meðferð við alzheimer. Hún kom til okkar í dag og við töluðum við hana um menningu, miðlun og sýnleika geðrænnar heilsu.  

Flestir foreldrar kannast við þá klemmu að þurfa að vera „leiðinlega foreldrið“, sem bannar það sem „allir“ aðrir leyfa, sem setur mörk og gerir kröfur. Okkur getur fundist að óþægilega margar setningar okkar sem foreldra byrji á „Nei“ eða „Ekki“. En þessi orð kunna kannski að vera þau mikilvægustu sem foreldrar segja við börn sín. Ársæll Már Arnarsson prófessor við Menntavísindasvið Háskóla Íslands, kom í þáttinn og fræddi okkur um „Listina að vera leiðinlegt foreldri“ og fór með okkur yfir það að setja mörk og hvers vegna.  

Tónlist í þættinum 

Leikur að vonum / Mánar (Ólafur Þórarinsson, texti Jónas Friðrik) 
Haunted / Laufey (Laufey og Spencer Stewart) 
Á Akureyri / Óðinn Valdimarsson (Óðinn Valdimarsson) 
Í berjamó / Reggae on Ice (Stefán Örn Gunnlaugsson, Matthías Matthíasson og Hrólfur Sæmundsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 30 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102252878" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282426D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>217</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>TRE spennulosun, lömunarveiki og veðurspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282809D0.mp3</link><description>TRE (Tension, Stress &amp; Trauma Release) er ný leið sem ætlað er að hjálpa líkamanum að losa um spennu, streitu og áföll sem liggja djúpt í vöðvum líkamans. Leiðin er þróuð af Dr. David Berceli til að virkja náttúruleg viðbrögð líkamans á öruggan hátt með því að leyfa líkamanum að skjálfa eða titra þannig að losni um vöðvaspennu og  taugakerfið róist. TRE getur einnig verið hjálpleg leið til að losa um daglega streitu og spennu vegna langvarandi álags, veikinda eða áfalla. Svava Brooks Svanhildardóttir kom í þáttinn og fræddi okkur um TRE.  

Þann 24. október á hverju ári er Alþjóðadagur Polio, eða lömunarveiki. Lömunarveiki er mjög smitandi veirusjúkdómur, sem getur leitt til lömunar og dauða. Alþjóðaheilbrigðisstofnunin (WHO) lýsti því yfir árið 1988, að stefna yrði að útrýmingu lömunarveiki í heiminum. Síðan þá hefur smitum lömunarveiki fækkað um 99% á heimsvísu og 3 milljarðar barna hafa verið bólusett. Enn hefur þó ekki tekist að uppræta þessa veiru að fullu og til dæmis komu nýlega upp tilfelli á Gaza þar sem ekki hefur náðst að klára bólusetningu barna vegna árása Ísraelshers. Jón Karl Ólafsson, umdæmisstjóri Rótarý á Íslandi, kom í þáttinn í dag, en Rótarýhreyfingin hefur unnið að útrýmingu lömunarveiki ásamt Aþjóðaheilbrigðisstofnuninni og fleiri samstarfsaðilum.  

Svo var það veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni. Það stefnir í að október verði þriðji kaldi mánuðinn í röð hér á landi. Langtímahorfur inn í nóvember hafa breyst síðustu daga og útlit er fyrir talsverðar breytingar í veðri frá og með helginni. Svo hélt Einar áfram að fræða okkur um veðurstöðvar landsins, en í dag sagði hann okkur frá eldri veðurstöðvum í vitum landsins, einkum Galtavita og Hornbjargsvita. Um miðja síðustu öld gegndu nærri 10 vitaverðir einnig starfi veðurathugnarmanna. Og að lokum sagði Einar okkur frá mikilvægi veðurskeyta fyrir fiskveiðar og alþjóðasiglingar við landið.    

Tónlistin í þættinum  
Í rökkurró (Manstu ekki vinur) / Helena Eyjólfsdóttir (B. Rau, A. Nevins, Morton Nevins, texti Jón Sigurðsson)  
Allt í gúddí / Ólöf Arnalds (Ólöf Arnalds)  
Vetur / Egill Ólafsson (Egill Ólafsson) 
En elsker i Berlin / Kari Bremnes (Kari Bremnes)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 29 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103372173" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282809D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:50</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>216</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Senjóríturnar, vinkill og Jens Pétur lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282808D0.mp3</link><description>Kór eldri kvenna, Senjóríturnar, varð til sem afsprengi út frá Kvennakór Reykjavíkur fyrir nokkrum árum og Senjóríturnar voru síðan formlega stofnaðar 2015. Þær hafa reglulega haldið tónleika, tekið þátt í kóramótum og farið í söngferðalög. 
Það er mikill metnaður í starfi Senjórítanna og á undanförnum árum hafa þær leitað í smiðju þekktra söngvara. Meðal þeirra sem hafa sungið með kórnum eru Raggi Bjarna heitinn, Bragi Valdimar Skúlason í Baggalúti og Bubbi Morthens. Kórinn lagði af stað í enn eina kórferðina fyrir helgi og þær eru komnar til Norður-Írlands á kóramót. Við hittum þær á lokaæfingunni hér heima í Digraneskirkju og það var mikil stemmning og tilhlökkun í hópnum.  Rætt var við Unni Ragnars, Ragnheiði Sigurðardóttur, Hildi Bjarnadóttur, Sigrúnu Klöru Hannesdóttur, Silju Aðalsteinsdóttur, Ágota Joó og Vilberg Viggósson. 
 
Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag. Vinkill dagsins fjallaði að þessu sinni um breytingar á högum fólks þegar nútíminn ríður í hlað, við fengum tilvitnun frá rithöfundinum Helga Valtýssyni og rætt var um neftóbaksfræði sem svo eru kölluð; eða þjóðlegan fróðleik og reyndum að átta okkur aðeins á hvað hugtakið felur í sér. 
 
Og að lokum var það lesandi vikunnar. Í þetta sinn var það Jens Pétur Kjærnested, íslenskufræðingur og íslenskukennari. Við fengum að vita hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og svo hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Jens Pétur talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
The Empusium (A Health Resort Horror Story) e. Olgu Tokarczuk
Grief is the Thing with Feathers e. Max Porter
Os Meses os Dias, Um a Um. (Mánuður, Dagar, hver á eftir öðrum) e. Eugénio de Andrade
Undir Eplatrénu e. Olav H. Hauge 
Skýin eru skuggar e. Jon Fosse
Gleðileikurinn guðdómlegi e. Dante Alighieri og ævisögu Dante sem heitir Dante: a Life e. Alessandro Barbero
Dantes Bone´s e. Gay Raffa
þýðingar (og endurútgáfur) Guðbergs Bergssonar á bókmenntum spænskumælandi landa 
Ingibjörg Haralds og þýðingar hennar úr rússnesku 
Friðrik Rafnsson og Milan Kundera 
Pétur Gunnars og Madame Bovary 
Mánasteinn e. Sjón

Tónlistin í þættinum 
Bíddu pabbi / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Peter Callander og Geoff Stevens, texti Iðunn Steinsdóttir) 
Orðin mín / Senjóríturnar (Bragi Valdimar Skúlason)
I’m a Believer / The Monkees (Neil Diamond) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 28 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103146475" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282808D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:43</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>215</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Helgi Björnsson föstudagsgestur og vetrarmatur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282807D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var söngvarinn og leikarinn Helgi Björnsson. Hann heldur þessa dagana upp á fjörutíu ár í tónlistarbransanum með tónleikum þar sem hann fer yfir vinsælustu lögin á farsælum ferli, í hljómsveitunum Grafík og Síðan skein sól og á mörgum hljómplötum í eigin nafni. Við fórum með honum aftur í tímann á æskuslóðirnar, en hann er fæddur og uppalinn á Ísafirði, flutti svo suður, lærði leiklist og hefur leikið fjölda hlutverka á sviði, í kvikmyndum og sjónvarpi. 40 ár af Helga Björns í þættinum í dag. 
 
Á morgun er fyrsti vetrardagur og í matarspjalli dagsins með Sigurlaugu Margréti fórum við yfir það sem hún kallar vetrarmat. Gúllas, kássur og fleira í matarspjallinu í dag. 

Tónlistin í þættinum 
Tangó / Grafík (Helgi Björnsson, Rafn Jónsson og Rúnar Þórisson) 
Mér var svo kalt / Síðan skein sól (Helgi Björnsson) 
Himnasmiðurinn / Helgi Björnsson (Helgi Björnsson og Þormóður Eiríksson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 25 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100900362" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282807D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:33</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>214</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Skynjun og skynörvun, heimilisbókhaldið og Valgerður biskupsfrú</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282806D0.mp3</link><description>Við leitumst við að stunda líkamsrækt og hreyfingu til að halda líkamanum við, halda vöðvunum við, en skynfærin geta gleymst. Við fræddumst í dag um skynjun og skynfærin okkar. Berglind Indriðadóttir, iðjuþjálfi, stendur fyrir námskeiðinu Skynjun og skynörvun - leiðir að betri líðan notenda öldrunarþjónustu þar sem hún kennir leiðir til að halda skynfærunum við.  Berglind fjallar um leiðir til þess að flétta örvun fyrir skynfærin inn í daglegar athafnir. Berglind var hjá okkur í dag og fór með okkur yfir það hvernig við getum örvað skynjun okkar og skynfærin. 
 
Georg Lúðvíksson er sérfræðingur í heimilisfjármálum og stofnandi Meniga sem sérhæfir sig í persónulegum fjármálum. Georg hefur haldið ógrynni námskeiða um mikilvægi þess að hafa fjármálin á hreinu og fjallað um heimilisbókhald, hvernig hægt er að halda eyðslunni í skefjum, borgað niður skuldir, hvernig lán á að taka osfrv. Við heyrðum í Georgi í dag, þegar heimilisbókhaldið hefur sjaldan skipt meira máli, enda hefur allt hækkað og vextir eru háir. 
 
Þegar Valgerður Jónsdóttir biskupsfrú (1771-1856) var borin til grafar voru þau orð látin falla að hún hefði verið í „öllu tilliti merkiskona“. Hún safnaði miklum auði, stóð í viðskiptum og var ein ríkasta kona Íslands á sínum tíma. Halldóra Kristinsdóttir starfar sem sérfræðingur á handritasafni Landsbókasafns Íslands – Háskólabókasafns sagði okkur nánar frá lífshlaupi Valgerðar í þættinum.  

Tónlistin í þættinum 
Með þér / Ragnheiður Gröndal (Bubbi Morthens) 
Í bláum skugga / Stuðmenn (Sigurður Bjóla Garðarsson) 
Let’s keep dancing / Emilíana Torrini (Emillíana Torrini og Simon Byrt) 
Ég fer á Land Rover frá Mývatni á Kópasker / Helgi Björnsson (Helgi Björnsson, Guðmundur Óskar Guðmundsson og Atli Bollason) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 24 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103388891" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282806D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:50</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>213</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Stafrænt kynferðisofbeldi gegn börnum, Nýrnafélagið og póstkort</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282805D0.mp3</link><description>Á föstudaginn fer fram málþing á vegum Mennta- og barnamálaráðuneytisins og Háskóla Íslands um hættuna á misnotkun gervigreindar og tækninýjuna til að brjóta kynferðislega á börnum. Með nýrri tækni blasir við nýr veruleiki sem vekur upp spurningar um það hvernig sé rétt að bregðast við. Sérfræðingar munu tala á málþinginu um það hvernig gervigreind og önnur stafræn tækni er misnotuð til að brjóta á börnum, hverjar birtingamyndir brotanna eru, hvernig tekist er á við slíkt og til hvaða forvarnaraðgerða er gripið. Páll Magnússon, sem starfar hjá fastanefnd Íslands í Genf og stýrir málþinginu, kom í þáttinn ásamt Regínu Jensdóttur, sérfræðingi í mannréttindum barna í Evrópu, en hún heldur erindi á þinginu. 

Við fræddumst um starfssemi Nýrnafélagsins í dag en markmið þess er meðal annars að styðja alla þá sem veikjast af langvinnum nýrnasjúkdómum og aðstandendur þeirra og að fræða almenning og sjúklinga um nýrnasjúkdóma, meðferð þeirra og félagsleg vandamál sem þeim fylgja. Helga Jóhanna Hallgrímsdóttir formaður Nýrnafélagsins kom í þáttinn. 

Svo fengum við póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag og pólitíkin var til umfjöllunar í upphafi póstkortsins. Magnús sagði frá pólitík sem hann upplifði í ýmsum Evrópulöndum þar sem hann hefur búið. Í seinni hlutanum sagði hann frá athygliverðum rannsóknum bandarísks sagnfræðiprófessors sem hefur rannsakað svefnvenjur fólks á miðöldum. Hann komst að því að fyrir iðnbyltinguna svaf fólk svokölluðum tvífasa svefni. Það þýðir að það vaknaði eftir um það bil þriggja tíma svefn, vakti í tvo tíma og svaf svo aftur í þrjá til fjóra tíma. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Fyrir þig / Dátar (Rúnar Gunnarsson, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Veldu stjörnu / Ellen Kristjánsdóttir og John Grant (Ellen Kristjánsdóttir, texti Bragi Valdimar Skúlason) 
Ryðgaður dans / Valdimar (Valdimar Guðmundsson og Ásgeir Aðalsteinsson) 
Á æðruleysinu / KK (Kristján Kristjánsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 23 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100796708" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282805D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:29</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>212</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Verkjasjúklingar, iðjuþjálfar og háþrýstimeðferð</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284318D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um verkjasjúklinga, sem sagt þegar fólk glímir við langvinnandi verki og stoðkerfisvanda, en um 20% þjóðarinnar býr við hamlandi verki að einhverju leiti. Hrefna Óskarsdóttir er sviðstjóri iðjuþjálfunar á verkjasviði Reykjalundar, auk þess að kenna við Háskólann á Akureyri, hún kom í þáttinn og sagði sína eigin reynslusögu. En hún hefur glímt sjálf við verki og þar sem hún er einmitt sjálf iðjuþjálfi á verkjasviði þá mætti ætla að hún hefði nægilegar upplýsingar og skilning og verkfæri til að takast á við verkina, en staðreyndin var sú að því duglegri sem hún var í því að gera það sem var „rétt“ samkvæmt verkjafræðunum, því verkjaðri varð hún. Þá voru góð ráð dýr. Hrefna sagði okkur sína sögu í þættinum og vonast eftir að umræðan komi meira upp á yfirborðið í framhaldi. 
 
Heilbrigðismál voru í brennidepli hjá okkur á þessum þriðjudegi. Iðjuþjálfar er mikilvægt heilbrigðisstarfsfólk og næsti sunnudagur er dagur iðjuþjálfunar. Í Ljósinu starfa 13 iðjuþjálfar sem í þverfaglegum teymum sérsníða endurhæfingu og stuðning við yfir 600 krabbameinsgreinda í mánuði og öll þessi vika er tileinkuð iðjuþjálfun í Ljósinu. Guðrún Friðriksdóttir og Kolbrún Halla Guðjónsdóttir frá Ljósinu komu í þáttinn, en þær eru nýkomnar af fyrstu sameinaða Evrópuráðstefna iðjuþjálfara. 

Svokölluð háþrýstimeðferð sem fer fram á Landspítalanum hefur hjálpað um 60 langtíma covid sjúklingum að ná bata eftir erfið eftirköst sjúkdómsins á borð við heilaþoku, síþreytu og viðvarandi flensu einkenni. Sumir þeirra hafa jafnvel ekki haft orku svo mánuðum skiptir til að sinna börnum og einföldum húsverkum án þess að örmagnast og hafa þurft að vera frá vinnu vegna veikinda og orkuleysis. Erlendar rannsóknir sýna að háþrýstimeðferð, sem gengur út á súrefnisinntöku í háþrýstiklefa í 90 mín á dag, hjálpar frumum að endurnýja ónýta og bólgna vefi, t.d. af völdum covid, og gerir það að verkum að heilaþoka minnkar og orka fólks eykst. Dæmi eru um að fólk sem var hætt að geta synt stuttar vegalengdir, hreyft sig eða bara leyst Sudoku er farið að geta sinnt því aftur eftir meðferð. Enn aðrir eru farnir að vinna aftur, stunda nám á ný og geta lifað eðlilegu lífi. Helga Arnardóttir hitti tvo starfsmenn háþrýstiklefans á Landspitalanum, Nönnu Ólafsdóttur hjúkrunarfræðing, sem hefur starfað þar lengi, og ítalska háþrýsti-og köfunarlækninn Leonardo Sturlu Giampaoli. 
 

Tónlist í þættinum í dag: 
Ég vil fara upp í sveit / Ellý Vilhjálms (Carasella, texti Jón Sigurðsson) 
Nantes / Beirut (Zach Conlon) 
Augun þín blá / Óðinn Valdimarsson og Hljómsveit Finns Eydal (Jón Múli Árnason og Jónas Árnason) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 22 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100286798" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284318D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:13</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>211</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Barnakvikmyndahátíð, vinkill um fráveitu og Stefán Halldórsson lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284317D0.mp3</link><description>Alþjóðleg Barnakvikmyndahátíð í Reykjavík hefst í næstu viku. Hátíðin hefur fest sig í sessi sem árlegur menningarviðburður barna og unglinga. Þarna verða sýndar alþjóðlegar verðlaunamyndir fyrir alla fjölskylduna og opnunarmynd hátíðarinnar í ár er ævintýra og fantasíumyndin Flow, sem vann dómnefndar og áhorfendaverðlaun á Annecy teiknimynda hátíðinni í ár. Myndin er án tals og hefur verið kölluð ein byltingarkenndasta teiknimyndin síðan Bambi kom út. Lísa Björg Attensperger, stjórnandi hátíðarinnar og Ása Baldursdóttir, dagskrárstjóri Bíó Paradís komu í þáttinn. 

Við fengum svo vinkil í dag frá Guðjóni Helga Ólafssyni. Vinkillinn fjallaði að þessu sinni um fráveitumannvirki, sem eru pistlahöfundi hugleikin nú í þíðunni, hann velti fyrir sér ýmsum tæknihugtökum og bregðum á leik með samanburði á slíkum fyrirbærum milli þjóða sem hafa marga eða fáa íbúa á ferkílómeter. Að lokum kom svolítil tilvitnun í Innansveitarkróníku Halldórs Laxness. 

Svo var það lesandi vikunnar. Í þetta sinn var það Stefán Halldórsson, félagsfræðingur, rekstrarhagfræðingur og ættfræðigrúskari. Við fengum að vita hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Stefán talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Ástand Íslands um 1700. Lífshættir í bændasamfélagi, e.
Þú ringlaði karlmaður – tilraun til kerfisuppfærslu e.
Bernskubók e. Sigurð Pálsson 
Það liðna er ekki draumur e.Theodor Kallifatides
Staðurinn e. Annie Ernaux
Veröld sem var e. Stefan Zweig
Söknuður e. Matthías Johannessen
Þríleikurinn Gangvirkið (1955), Seiður og hélog (1977), Drekar og smáfuglar (1983) e. Ólaf Jóhann Sigurðsson 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Stundum / Moses Hightower (Andri Ólafsson, Magnús Trygvason Eliassen og Steingrímur Karl Teague) 
Grýla / Hrekkjusvín (Leifur Hauksson, texti Pétur Gunnarsson) 
Oh Happy Day / Edwin Hawkins Singers (Edwin Hawkins) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 21 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100600267" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284317D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:23</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>210</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Örn Árnason og Sigrún Hjálmtýsdóttir föstudagsgestir og matarspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284316D0.mp3</link><description>Föstudagsgestir Mannlega þáttarins í þetta sinn voru þau Örn Árnason og Sigrún Hjálmtýsdóttir, Diddú. Þau þarf auðvitað vart að kynna. Tómas og við heitir söngdagskrá og ljóðalestur þar sem þau flytja lög með textum eftir Tómas Guðmundsson og ljóð eftir hann fimmtudaginn 31.okt. í Salnum í Kópavogi. Við ræddum við þau um Tómas og sín tengsl við ljóðin hans. Þau bæði lærðu ljóð eftir hann snemma á ævinni og Örn á í fórum sínum óútgefnar vísur sem faðir hans lærði utan að og kenndi honum.

Í matarspjalli dagsins héldum við áfram að fletta í gegnum matreiðslubækur, gamlar og aðeins nýrri og að þessu sinni töluðum við um kjúkling í hvítvíni og svo skoðuðum við bók sem heitir Alice´s Tea Cup, bók sem keypt var í samnefndu kaffihúsi í New York. Systurnar Haley og Lauren Fox ólust upp við tedrykkju og góðan bakstur og lærðu að þekkja flestar tegundir tes og stofnuðu þetta kaffihús árið 2001. 
 
Tónlist í þættinum í dag:
Hótel Jörð / Heimir, Jónas og Vilborg (Heimir Sindrason, texti Tómas Guðmundsson) 
Tondeleyo / Sigfús Halldórsson (Sigfús Halldórsson, texti Tómas Guðmundsson) 
Dagný / Sigrún Hjálmtýsdóttir og Terem Quartet (Sigfús Halldórsson, texti Tómas Guðmundsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 18 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101441201" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284316D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:50</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>209</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Húmor virkar og staða íslenskrar tungu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282417D0.mp3</link><description>Húmor virkar er heiti á fyrirlestri sem farið hefur víðreist um landið og þar er stuðst við meðal annras við niðurstöður viðamikilla rannsókna á virkni húmors á heilsu, sem er umtalsverð, og sem árangursaukandi afl í atvinnulífinu og lífinu almennt. Sveinn Waage er höfundur og flytjandi þessa fyrirlesturs en hann hefur meðal annars starfað sem markaðsstjóri, fyrirlesari og uppistandari. Sveinn fékk beiðni frá Háskólanum í Reykjavík árið 2021 að setja saman námskeið um virkni húmors sem svo þróaðist seinna yfir í samnefndan fyrirlestur. Sveinn kom í þáttinn í dag.

Íslensk málnefnd stendur fyrir afmælismálþingi í dag í tilefni af sextugsafmæli nefndarinnar undir yfirskriftinni Í þjónustu tungunnar. Þar verða flutt nokkur erindi þar sem verða meðal annars farið yfir hugleiðingar um stöðu íslenskrar tungu. Jóhannes B. Sigtryggsson, rannsóknardósent við Árnastofnun og er í stjórn Íslenskrar málnefndar, kom í þáttinn og sagði okkur frá störfum málnefndarinnar og fór með okkur yfir stöðu íslenskrar tungu og framtíð hennar. 

Tónlist í þættinum: 

Leiðin okkar allra / Hjálmar (Þorsteinn Einarsson, texti Einar Georg Einarsson) 
Heimförin / Ásgeir Trausti (Ásgeir Trausti Einarsson, texti Einar Georg Einarsson) 
Undir stórasteini / Sigurður Guðmundsson og Memfismafían (Jón Múli Árnason, texti Jónas Árnason) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 17 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100864418" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282417D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>208</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Saga björgunarskipsins Maríu Júlíu og fatlað fólk í tæknivæddri framtíð</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282800D0.mp3</link><description>Björn Erlingsson hafeðlisfræðingur kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá sögu hins fornfræga björgunarskips Vestfirðinga, Maríu Júlía BA 36, sem kom var safnað fyrir og að lokum smiðað í Danmörku. Skipið kom til Íslands árið 1950 og nýttist á fjölbreyttan hátt næstu áratugina, til dæmis er talið að áhafnir skipsins hafi bjargað um tvö þúsund manns og í skipinu var sérútbúin rannsóknarstofa fyrir fiskifræðinga og fyrir sjómælingar. Skipið var því fyrsti vísir að hafrannsóknarskipi á Íslandi. Í dag er skipið komið til hafnar á Húsavík en ætlunin er að gera það upp enda er skipið nú friðað með lögum.  Björn sagði okkur merkilega sögu Maríu Júlíu í þættinum. 
 
Á laugardaginn fer fram málþing um fatlað fólk í tæknivæddri framtíð. Hugmyndafræði og ákvæði samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks, sem er nú í lögfestingarferli á Íslandi, nýtast sem grunnviðmið til að meta bæði áhættu og tækifæri sem skapast með aukinni notkun gervigreindar og starfrænnar tækni. Í grundvallaratriðum er samningnum ætlað að tryggja fötluðu fólki jafnrétti og jafnræði á öllum sviðum. Heimsmarkmið SÞ eru sett fram með það að meginmarkmiði að skilja engan eftir og í þeim felst hugsjón um að búa til samfélag þar sem allir, þar á meðal fatlað fólk, njóti jafnra tækifæra og jafnréttis á öllum sviðum. Anna Lára Steindal, framkvæmdastjóri Þroskahjálpar og Magga Dóra Ragnarsdóttir, stafrænn hönnunarleiðtogi Mennskrar ráðgjafar komu í þáttinn og sögðu okkur frá því um hvað verður rætt á þinginu og hvað ber helst að hafa í huga í þessum málum svo að tæknivædd framtíð og gervigreind geti nýst öllum. 

Tónlist í þættinum: 

Horfðu til himins / Nýdönsk (Daníel Ágúst Haraldsson og Jón Ólafsson) 
Farmaður hugsar heim / Ragnar Bjarnason og Elly Vilhjálms (lagið eftir Þórunni Franz og textinn eftir séra Árelíus Níelsson) 
One of these things first / Nick Drake (Nick Drake)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 16 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98018115" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282800D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:03</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>207</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Norðurhjálp, Snorri golfvallahönnuður og veðurspjallið með Einari Sveinbjörnss</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282799D0.mp3</link><description>Norðurhjálp tekur við og selur allskyns notaðar vörur; fatnað, heimilisbúnað, húsgögn, bækur, smádót, listaverk og margt fleira. Allur ágóði fer í að styrkja einstaklinga og fjölskyldur á svæðinu sem ekki hafa mikið á milli handanna. Fjórar konur sem hafa starfað lengi við sjálfboðavinnu tóku höndum saman og vinna nú 6 daga vikunnar við að taka á móti vörum og við afgreiðslu. Við heimsóttum Norðurhjálp í rúmlega 400 fm. skemmu sem þær leigja undir starfsemina rétt hjá Glerártorgi. Sæunn Ísfeld Guðmundsdóttir tók á móti okkur.
 
Svo heyrðum við í Snorra Vilhjálmssyni í Austurríki, en hann starfar þar við golfvallahönnun hjá fyrirtæki sem kennt er við einn frægasta kylfing heims. Snorri lærði golfvallahönnun í Skotlandi og vinnur nú að hönnun og byggingu glæsilegra golfvalla um nánast allan heim. Það er ekki víst að margir viti hvað felst í starfi golfvallahönnuðar. Við fengum Snorra til að segja okkur í dag. 
 
Einar Sveinbjörnsson kom svo í veðurspjallið í dag. Í þetta sinn sagði hann okkur frá kaldri tungu sjávar undan Vestfjörðum og Húnaflóa um þessar mundir og hvernig hún mótar hitafarið. Svo talaði Einar um veðurstöðina Grímsstaði á Fjöllum. Þar er ríkir hálfgert meginlandsloftslag og hann ætlar að skoða kuldana undanfarna daga einmitt þar. Og að lokum veltum við því fyrir okkur hvort fellibyljatímanum á Atlantshafi sé lokið. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Pínulítið lengur / Stefán Hilmarsson (D. Gates, texti Stefán Hilmarsson) 
Litli tónlistarmaðurinn / Elly Vilhjálms (Freymóður Jóhannsson eða Tólfti September) 
Build Me Up Buttercup / The Foundation (A. G. Instone, M. D'Abo og T. Macaulay)
Veðurglöggur / Spilverk Þjóðanna (Spilverk Þjóðanna) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 15 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101433678" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282799D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:49</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>206</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Vegur að heiman, vinkill um kefír og Halldór Armand lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282798D0.mp3</link><description>Í kvöld verður fyrsti þátturinn á dagskrá sjónvarps í þáttaröðinni Vegur að heiman. Þetta eru þættir þar sem skoðað er, af hverju fólk flytur, í gegnum 24 sögur í sex þáttum. Þá erum við ekki að tala um að flytja úr einu húsi í annað heldur þegar fólk skiptir um félagslegt umhverfi, s.s. búferlaflutningar, eins og á milli landa og landshorna. Í hverjum þætti er ein saga skoðuð tvisvar, fyrir og eftir flutning. Þá er líka talað við nokkra sérfræðinga og fjölda fólks í örviðtölum í hverjum þætti. Halla Ólafsdóttir er umsjónarmaður þáttana og hún kom í þáttinn í dag. 

Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag og í þetta sinn fjallaði hann um afleiðingar breytinga á fjölskyldumynstri, en líka um fyrirbærið kefír, en samkvæmt pistlahöfundi er þar um að ræða bragðgóðan mjólkurdrykk, sem mannkynið hefur notið í 3700 ár, ef eitthvað er að marka fornleifafræðina. Ævintýraleg saga af kefíráhuga Blandov bræðranna rússnesku og samstarfskonu þeirra, Irinu Sakharovu, rak síðan lestina í vinkli dagsins. 

Svo var það lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Halldór Armand Ásgeirsson rithöfundur, en bókin hans Mikilvægt rusl er nýútkomin. En við fengum auðvitað að vita hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Halldór talaði um eftirfarandi bækur:
Lessons in Chemistry e. Bonnie Garmus
Keisararnir 12 e. Súetóníus
Truflunin e. Steinar Braga
Broken Money e. Lyn Alden
Andrés blöðin, Lukku Láki og Tinni
Góði dátinn Sveijk e. Hasek
og svo rithöfundurinn Don DeLillo
 
Tónlist í þættinum: 
Við höfum það gott / B.G. og Ingibjörg (Baldur Geirmundsson og Ingibjörg G. Guðmundsdóttir) 
Vegurinn heim / Markéta Irglová (Magnús Eiríksson) Sérstaklega gert fyrir þættina hennar Höllu Ólafsdóttur. 
Three Little Birds / Bob Marley (Bob Marley)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 14 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100016796" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282798D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:05</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>205</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Lára Zulima Ómarsdóttir föstudagsgestur og ítalskir brauðréttir</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282797D0.mp3</link><description>Föstudagsgesturinn okkar í dag kom úr heimi fjölmiðlana og er manneskja sem hefur bæði unnið í útvarpi og sjónvarpi. Lára Ómarsdóttir, sem lét breyta nafninu sínu fyrir stuttu síðan í Lára Zulima Ómarsdóttir, en móðuramma hennar hét einni Lára Zulima. Lára hefur starfað sem fréttamaður og unnið við  margskonar dagskrárgerð, hún hefur meðal annars gert þætti um náttúru Íslands í ferðaþáttum með föður sínum, Ómari Ragnarssyni. Lára rifjaði upp æskuna í Háaleitinu og ÁLftamýraskóla, Kerlingafjöll og tilraunir í tískumálum. Undanfarið hefur hún unnið í almannatengslum og hún hefur svo meðal annars unnið að heimildamynd um gler- og myndlistarkonuna Höllu Har og verður sú mynd sýnd í bíó Paradís fljótlega.
 
Matarspjallið með Sigurlaugu Margréti var svo auðvitað á sínum stað. Við höfum verið að skoða matreiðslubækur undanfarið og héldum því áfram í dag. Sigurlaug kom með ítalska bók sem fjallar að mestu um brauð, brúskettur og ítalska brauðrétti. 
 
Tónlist í þættinum: 

Yakkety yak smacketty smack / Change (Jóhann Helgason) 
Fjalaköttur / Egill Ólafsson (Gunnar Þórðarson, texti Hrafn Gunnlaugsson)  
Ég vild’ég væri / Stuðmenn (Valgeir Guðjónsson og Ragnhildur Gísladóttir)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 11 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="107126282" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282797D0.mp3"/><itunes:duration>0:55:47</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>204</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Stundin okkar tekur á loft, Downs heilkennið og Grófin og Lausa skrúfan</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282796D0.mp3</link><description>Stundin okkar er elsti sjónvarpsþáttur landsins en fyrsti þátturinn var sendur út árið 1966. 26 umsjónarmenn hafa séð um þáttinn frá upphafi og 116 þáttaraðir hafa verið sýndar. Nú er komið að nýrri þáttarröð og nýjum manneskjum í brúnni og í þetta sinn verður tekið á loft, bókstaflega, því þáttaröðin er tekin upp í nýju sýndarmyndveri RÚV Andrés P. Þorvaldsson Laskowski, sem leikur aðalhlutverkið Loft, og Erla Hrund Halldórsdóttir hugmyndasmiður, leikstjóri, handritshöfundur og framleiðandi, komu í þáttinn í dag. 
 
Nýlega var haldið málþing um fóstur- og nýburaskimanir þar sem ræddar voru meðal annars siðfræðileg álitamál við fóstur- og nýburaskimanir, álitamál um tækni, samfélag og félagslegt réttlæti, reynsla af ráðgjöf og þjónustu við foreldra hjá Fósturgreiningardeildinni og fleira. Við fengum Guðmund Ármann Pétursson, formann Félags áhugafólks um Downs heilkennið, til að koma og segja okkur frá erindi sínu á málþinginu sem kallaðist Downs heilkennið í nútíð og framtíð. 
 
Grófin geðrækt á Akureyri er gjaldfrjálst úrræði fyrir einstaklinga 18 ára og eldri á öllum stigum bataferlisins sem vilja bæta heilsuna með geðrækt og batavinnu gegnum hópastarf á jafningjagrundvelli. Grófin er eina opna geðræktin á Norðurlandi og þar er vettvangur fyrir öll þau sem vilja vinna að geðrækt á jafningjagrunni, hvort sem þau eru notendur geðheilbrigðisþjónustunnar, fagaðilar, aðstandendur eða og áhugafólk um framfarir í geðheilbrigðismálum. Verkefnið Lausa skrúfan er valdeflandi nýsköpunarverkefni sem unnið er af notendum Grófarinnar og við fræddumst um það og Grófina þegar Sigurður Gísli Gunnlaugsson, hugmyndasmiður Lausu skrúfunnar  og  Pálína Sigrún Halldórsdóttir, framkvæmdastjóri Grófarinnar og iðjuþjálfi, komu í þáttinn. 
 
Tónlist í þættinum: 

Sigling / Magnús Þór Sigmundsson (Magnús Eiríksson) 
Kvöldsigling / Ólafur Þórarinsson (Gísli Helgason og Jón Sigurðsson) 
Sigling / Andrea Gylfadóttir (Friðrik Bjarnason og Örn Arnarson) 
Sigling / Ásgeir Óskarsson (Ásgeir Óskarsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 10 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98071614" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282796D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:04</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>203</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Málþing um dánaraðstoð, Gigtarfélag Íslands og póstkort frá Möltu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284309D0.mp3</link><description>Lífsvirðing, félag um dánaraðstoð, stendur fyrir málþingi í næstu viku undir yfirskriftinni: Dánaraðstoð - reynsla annarra landa. Á málþinginu munu fulltrúar, Sviss, Hollands og Kanada, landa sem hafa lögleitt dánaraðstoð deila reynslu sinni. Bjarni Jónsson, stofnandi, gjaldkeri og stjórnarmaður í félaginu kom í þáttinn og sagði okkur frá málþinginu og stöðu mála í þessum málaflokki hér á landi. 
 
Gigtarsjúkdómar hafa áhrif á um fjórðung Íslendinga á lífsleiðinni. Margir þjást í hljóði þar sem sjúkdómurinn getur verið ósýnilegur almenningi. Um 200 mismunandi gigtarsjúkdómar eru þekktir, þar á meðal sumir sem geta verið lífshættulegir. Þrátt fyrir algengi og alvarleika sjúkdómana hefur stuðningur oft verið ófullnægjandi innan heilbrigðiskerfisins. Hér gegnir Gigtarfélag Íslands lykilhlutverki en félagið á einmitt afmæli í dag 9. október. Opið hús verður í nýju húsnæði Gigtarfélags Íslands, í Brekkuhúsum 1, og nýjungar í þjónustu verða kynntar í tilefni af alþjóðlega gigtardeginum 12. október. Hrönn Stefánsdóttir varaformaður Gigtarfélagsins kom í þáttinn og sagði okkur meðal annars sýna sögu, en hún greindist með lupus eftir langa og erfiða vegferð.  
 
Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag. Eyjan Malta er í Miðjarðarhafinu milli Sikileyjar og Túnis. Magnús er nýkominn frá Möltu og varð hrifinn af landi og þjóð. Hann segir frá umsátrinu mikla árið 1565, hann sagði frá höfuðborginni og þjóðlagahátíð þar sem hann marseraði með sikileyskri lúðrasveit. Undir lokin talaði hann aðeins um síma sem eru minnst notaðir sem símar. 
 
Tónlist í þættinum: 
Láttu þér líða vel / Stjórnin (Grétar Örvarsson, texti Aðalsteinn Ásberg) 
Hvernig líður þér í dag / Stefán Hilmarsson (Rafn Jónsson) 
Serendipity / Laufey (Laufey og Spencer Stewart) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 09 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102679196" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284309D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:28</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>202</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>ADHD málþingið Konur - vitund og valdefling og Sigríður Pétursdóttir á Heilsuvaktinni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284308D0.mp3</link><description>Málþing ADHD samtakanna, Konur - vitund og valdefling, verður haldið á föstudaginn. Markmið þingsins verður að fjalla um ADHD út frá styrkleikum, sjálfsmildi og sigrum. Þar verða fjöldi fyrirlestra um efni sem spurt hefur verið eftir meðal kvenna með ADHD. Við fengum Elínu H. Hinriksdóttur, sérfræðing hjá ADHD Samtökunum, til að segja okkur frá því hver efni fyrirlestranna er og Kristín Þórsdóttir, kynlífsmarkþjálfi kom með henni, en hún verður með fyrirlestur um kynlíf, hvatvísi og heilarugl og hún sagði okkur frá honum og einnig sinni reynslu en hún greindis með ADHD fyrir aðeins tveimur árum í kjölfar þess að dóttir hennar fór í gegnum greiningu.
 
Svo var það heilsuvaktin, sem er komin úr sumarfríi. Helga Arnardóttir talaði í dag við Sigríði Pétursdóttur kvikmyndafræðing, sem þurfti að gera upp við sig hvort hún vildi verða verkjuð til langs tíma og rúmliggjandi vegna liðagigtar og óþols við lyfjagjöf eða umbylta sínu mataræði og lífstíl. Hún valdi seinni kostinn og hefur verið lyfjalaus í fimm ár og aldrei liðið betur. Hún tók út öll gjörunnin matvæli, sykur og gervisykur, mjólkurvörur og hveiti og eldar allt frá grunni. Þótt það sé flókið á köflum þá segir hún það allt á sig leggjandi til að vera verkjalaus og geta stundað daglegt líf. Við heyrðum þeirra spjall á Heilsuvaktinni í dag. 

Tónlist í þættinum: 

Borgin / Hjálmar (Þorsteinn Einarsson) 
Two of Us / The Beatles (Lennon &amp; McCartney) 
Frostrósir / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Freymóður Jóhannsson, eða 12.september)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 08 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96979905" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284308D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:30</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>201</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ertu klár í kynlífið? Vinkill dagsins og Aníta Rut lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282409D0.mp3</link><description>Handbókin Ertu klár í kynlífið? var nýlega gefin út á vegum Samtaka um kynheilbrigði. Handbókin er ætluð ungum karlmönnum á aldrinum 16-24 ára. Tilurð þessarar handbókar má rekja til frásagna ungra karlmanna hér á landi en hún svarar ákalli þeirra eftir meiri fræðslu um kynheilbrigði. Bókin fjallar um sex viðfangsefni, sjálfsöryggi, samskipti, samþykki, sambönd, smokkanotkun og það að stunda kynlíf. Tvær af höfundum bókarinnar, Lóa Guðrún Gísladóttir, aðjúkt og doktorsnemi, og Sóley S. Bender, formaður samtaka um kynheilbrigði og prófessor emerita, komu í þáttinn og sögðu okkur meira frá henni. 

Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag. Vinkill dagsins fór aðeins á dýpið í dag, pistlahöfundur fékk það verkefni fyrir nokkru að rifja upp minningar úr bernsku sem var áhugaverð lífsreynsla og kannski mannbætandi. Tilgangurinn var að afla efnis fyrir listamanninn Ólaf Svein Gíslason, sem nú um stundir sýnir verkið „Undirliggjandi minni“ í Félagslundi, Flóahreppi. Eftir svona mikla naflaskoðun var svo notalegt að fá nokkrar vísur og skáldkonan Erla, Guðfinna Þorsteinsdóttir, fylgdi okkur inn í daginn. 
 
Svo var það lesandi vikunnar. Í þetta sinn var það Aníta Rut Kristjánsdóttir, læknir í sérnámsgrunni. Við fengum hana til að segja okkur frá því hvað hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum lífið. Aníta Rut talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: 
Lady Tan's Circle of Women e. Lisa See  
The Wolf Den e. Elodie Harper 
Snerting e. Ólaf Jóhann Ólafsson  
Out e. Natsuo Kirino  
Percy Jackson sería e. Rick Riordan  
og Howl's Moving Castle e. Dianna Wynne Jones.

Tónlist í þættinum: 

Glaðasti hundur í heimi / Friðrik Dór Jónsson, Dr. Gunni og vinir hans (Gunnar Lárus Hjálmarsson) 
Að vera í sambandi / Stuðmenn ( Tómas M. Tómasson, Valgeir Guðjónsson, Jakob Frímann Magnússon) 
Manstu ekki eftir mér / Ragnhildur Gísladóttir og Trabant ehf. (Ragnhildur Gísladóttir, texti Þórður Árnason)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 07 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99421622" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282409D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>200</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Föstudagsgesturinn Pálmi Gestsson og Stóra matreiðslubókin</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282792D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var leikarinn Pálmi Gestsson, nýorðinn 67 ára. Hann þarf auðvitað vart að kynna eftir öll árin í Spaugstofunni, ótal hlutverk á fjölum leikhúsanna, í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum. Nú síðast leikur hann í nýju leikriti, Sýslumaður dauðans í Borgarleikhúsinu, þar sem hann leikur föður sem deyr og sonur hans þarf að leysa þrjár þrautir til að heimta föður sinn aftur af biðstofu sýslumanns dauðans. En við fórum auðvitað með Pálma aftur í tímann á æskuslóðirnar fyrir vestan, í Bolungarvík, en þegar hann fór suður til Reykjavíkur í leiklistarnám um tvítugt þá var það aðeins í annað skiptiði sem hann var að koma til höfuðborgarinnar. Í skemmtilegu spjalli fórum við með Pálma á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag þar sem til dæmis hæfileikar hans í eftirhermum fengu talsvert pláss.. 

Svo var það matarspjallið með Sigurlaugu Margréti. Nú var komið að Gunnari að koma með matreiðslubók og deila því sem í henni er með hlustendum. Þessi bók sem hann kom með er engin smá smíði, Stóra matarbókin, sem er er líklega hátt í tíu kíló að þyngd, full af ljósmyndum, uppskriftum og fróðleik.    
 
Tónlist í þættinum: 

Ég lifi í draumi / Björgvin Halldórsson (Eyjólfur Kristjánsson, texti Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson) 
The Longest Time / Billy Joel (Billy Joel) 
Can’t Keep it In / Cat Stevens (Yusuf/Cat Stevens)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 04 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102282971" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282792D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:16</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>199</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Málþing ungra sagnfræðinga, Bleika slaufan og breytingaskeiðið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282791D0.mp3</link><description>Næstkomandi laugardag heldur Félag um átjándu aldar fræði málþing undir yfirskriftinni Rannsóknir ungra sagnfræðinga á sögu Íslands á átjándu og nítjándu öld. Þór Martinsson, sagnfræðingur og kynningarfulltrúi Reykjavíkur Akademíunnar, er fundarstjóri á málþinginu, hann kom í þáttinn í dag ásamt Kolbeini Sturlu G. Heiðusyni sagnfræðingi, en hann heldur erindi á málþinginu um eigur vinnuhjúa í Skagafirði um miðja nítjándu öld.  
 
Í ár er 25 ára afmæli Bleiku slaufunnar fagnað.  Slagorðið í ár er „Þú breytir öllu“ og er sjónum beint að aðstandendum og þeim þakkað, þeim sem hvorki búast við né ætlast til að fá þakkir, fólkinu sem er svo mikilvægt en á það til það að gleymast. Athyglinni er beint að aðstæðum þeirra, því mikilvæga hlutverki sem þeir gegna í alvarlegum veikindum en líka þeim áhrifum sem veikindi ástvinar hafa óhjákvæmilega á líf þeirra. Lóa Björk Ólafsdóttir hjúkrunarfræðingur og ráðgjafi hjá Krabbameinsfélaginu kom til okkar. 

Breytingaskeiðið er miklu meira en „bara“ hitakóf. Þetta tímabíl í lífi okkar kvenna, er langt og margar konur eru með margþætt og óþægileg einkenni eins og  svefntruflanir, streitu, heilaþoku, minnisleysi, blæðingatruflanir, liðverki, þurrk í slímhúð og þrálátar blöðrubólgur. Fleiri hundruð konur hafa sótt námskeið Þorbjargar Hafsteinsdóttur Konur, hormónar og hollusta. Þorbjörg hefur skrifað margar bækur um samspil mataræðis og heilsu og haldið ótal mörg námskeið hér heima og erlendis. Þorbjörg kom til okkar í dag sagði okkur líka frá mataræði sem gagnast við gigt og bólgum.

Tónlist í þættinum: 

Í minni skel – Bogomil Font og Salsakommúnan (Sölvi Rögnvaldsson, texti Sæmundur Rögnvaldsson ásamt Sölva) 
Bíldudals grænar baunir / Jolli og Kóla (Valgeir Guðjónsson) 
Í gegnum hollt og hæðir / Þursaflokkurinn (Egill Ólafsson, texti Þórarinn Eldjárn)  
(If paradise is) Half as Nice / Amen Corner (Battisti, Fishman &amp; Mogol)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 03 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97847588" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282791D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:57</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>198</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Öndunaræfingar og kæling og Samtökin Sólskinsstundir</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282790D0.mp3</link><description>Theódór Gunnar Smith, matreiðslumaður, sjósundkappi, öndunarleiðbeinandi, „kælari“, setti Íslandsmet í ísbaði í síðustu viku með því að vera 45 mínútur og sex sekúndur á kafi í vatni við frostmark. Metið var sett á Akureyri þar sem aðstoðarmenn jusu sífellt krapi niður í baðið til hans til að halda því nógu köldu. Við fengum að vita hvernig þessi þrekraun fór fram og hvað fer í gegnum hugann á meðan. Það er nauðsynlegt að taka það fram að ekki er mælst til þess að fólk dembi sér í svona mikla kælingu án þess að gæta fyllsta öryggis en undirbúningurinn var gríðarlegur og þar skipti öndun mikilu máli og eins verður að taka það fram að Theódór endaði á bráðamóttökunni þar sem hann fékk hjálp við að ná aftur eðlilegum líkamshita og var skammaður þar fyrir, því illa hefði getað farið. Theódór stendur að námskeiðum í öndun á vegum símenntunar Háskólans á Akureyri ásamt dr. Auðbjörgu Björnsdóttur sem er forstöðumaður kennlsu og upplýsingatæknisviðs H.A. Auðbjörg var í hljóðveri RÚV fyrir norðan með Guðrúnu á meðan Theódór var ásamt Gunnari fyrir sunnan. 
 
Svo kom Þráinn Þorvaldsson í þáttinn. Hann hefur, ásamt öðrum, verið að vinna því því að stofna Samtökin Sólskinsstundir sem veita fólki sem hefur misst maka félagslegan vettvang til þess að hittast, fá stuðning, sækja menningarviðburði, borða saman, drekka kaffi og ferðast saman innanlands eða jafnvel erlendis. Þráinn sagði okkur frá sinni reynslu, en hann missti eiginkonu sína, Elínu Guðrúnu Óskarsdóttur, fyrir níu mánuðum og hann vill með þessu búa til vettvang fyrir fólk sem hefur reynslu af makamissi að hittast, vera félagsskapur og stuðningur. Þráinn benti á netfang sitt, ef fólk hefur áhuga á því að taka þátt í stofnun samtakanna: alud@mmedia.is 

Tónlist í þættinum: 

Fallegur dagur / Bubbi (Bubbi Morthens) 
Dagar / Eyjólfur Kristjánsson (Eyjólfur Kristjánsson og Aðalsteinn Ásberg) 
Ljúfa langa sumar / Ragnar Bjarnason (Gunnar Þórðarsson og Ólafur Gaukur Þórhallsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 02 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101630119" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282790D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:55</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>197</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Jafningjastuðningur á geðsviðinu og monsúnvindar og sumarkuldi í veðurspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282789D0.mp3</link><description>Alþjóðleg ráðstefna um geðhvörf stendur nú yfir í Hörpu og við fjölluðum í dag um nýja nálgun á geðsviði sem er aukið samstarf á milli geðheilbrigðisstarfsfólks og jafningja með eigin reynslu af geðsjúkdómum. Nína Eck, félagsráðgjafi hjá Geðhvarfateymi Landspítala og fyrrum notandi geðheilbrigðisþónustu, kom í þáttinn, en hún hefur tekið þátt í að innleiða jafningjastuðning í Geðþjónustu Landspítalans. Með henni kom  Guðmunda Arnardóttir, kennari í Bataskóla í Kaupmannahöfn og einn höfunda bókarinnar Geðhvörf fyrir byrjendur. Þær sögðu okkur meira frá jafningjastuðningnum og til dæmis því sem kallað er bjargráð. 
 
Einar Sveinbjörnsson var svo hjá okkur í veðurspjallinu í dag. Í dag fjallaði hann um monsúnvinda, almennt séð en einkum þann þekktasta í Indlandi. Þeir hafa skilað miklum rigningum í sumar, til góðs fyrir uppskeru á þessu svæði þar sem um fjórðungur mannkyns býr, en líka til ills því mannskæð flóð hafa fylgt, nú síðast í Nepal. Svo talaði Einar aðeins meira um sumarhitann hér á landi, nú þegar Veðurstofusumrinu er formlega lokið. Það hefur ekki verið kaldara í Reykjavík frá árinu 1992. Svo í lokin fór Einar aðeins yfir langtímahorfurnar þar sem veðurfyrirbærið fyrirstöðuhæð kom við sögu.  

Tónlist í þættinum: 

Here Comes the Sun / The Beatles (George Harrison) 
Yo canto, canto por amor / Lissete Hernandez Piqueras (Egill Ólafsson og Lissete Hernandez Piqueras) 
Poor Boy / Nick Drake (Nick Drake)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 01 Oct 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="107140493" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282789D0.mp3"/><itunes:duration>0:55:48</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>196</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Skautað á Akureyri, vinkill um rauðan sportbíl og Soffía lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284302D0.mp3</link><description>Við kíktum í heimsókn í Skautahöllina á Akureyri og fovitnuðumst um hið öfluga félagsstarf sem þar fer fram hjá Skautafélagi Akureyrar. Þar vaxa upp leikmenn sem skila sér í íshokkífélög til dæmis í Svíþjóð, Þýskalandi og Danmörku svo eitthvað sé nefnt. Við hittum framkvæmdastjórann Jón Benedikt Gíslason og tvo unga leikmenn. 

Við fengum svo í dag vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni. Vinkillinn fjallaði að þessu sinni um þann leiða ávana margra, að dæma ýmislegt fyrirfram eftir útliti þess, við fengum nokkur dæmi frá Guðjóni og litla dæmisögu um rauðan sportbíl sem reyndist flagð undir fögru skinni. Að lokum fengum við ljóð frá Akureyrsku skáldi sem fjallar um mannsævina fram að þrítugu. 
 
Lesandi vikunnar í þetta sinn var Soffía Karlsdóttir, leikkona og söngkona. Hún mun ásamt hljómsveit, í tilefni af 40 ára útgáfuafmælis plötu Bubba Morthens, Kona, flytja hana í heild á tónleikum á tónleikum um næstu helgi, auk þekktra laga eftir Leonard Cohen. En hún sagði okkur auðvitað frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Soffía talaði um eftirtaldar bækur og höfunda:
Sögur úr Síðunni e. Böðvar Guðmundsson
Ljóð Leonard Cohen
Ljóð Káinn
Hýbýli vindanna og Lífsins Tré e. Böðvar Guðmunds
Fátækt fólk e. Tryggvi Emils
Selur kemur í heimsókn e. Deitch og Hlavatý
Sigrún fer á sjúkrahús e. Njörð P. Njarðvík
Páll Vilhjálmsson e. Guðrún Helgadóttir
Pollyanna e.Eleanor H. Porter

Tónlist í þættinum: 

Haust / Elly Vilhjálms og Hljómsveit Svavars Gests (Baldur Geirmundsson) 
De Smukke Unge Mennesker / Kim Larsen (Kim Larsen) 
Talað við gluggann / Bubbi Morthens (Bubbi Morthens)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 30 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101413616" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284302D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:49</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>195</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Föstudagsfeðgarnir Stefán og Haraldur Ari og matarspjall frá Róm</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284301D0.mp3</link><description>Föstudagsgestir Mannlega þáttarins í þetta sinn voru aftur tveir, eins og í síðustu viku, en í þetta sinn eru það feðgar. Ekki nóg með það heldur leikstýrir faðirinn syninum í leikriti sem fjallar um feðga. Þetta eru þeir Stefán Jónsson, leikari og leikstjóri og Haraldur Ari Stefánsson leikari og tónlistarmaður. Við spjölluðum við þá í dag um lífið, listina og tilveruna. Við fórum með þeim aftur í tímann og fundum hvar leiklistin fór að láta á sér kræla hjá þeim hvorum fyrir sig. Og svo spjölluðum við auðvitað líka um leikritið Sýslumaður dauðans sem þeir eru að vinna saman í, en þetta er í fyrsta skipti sem þeir vinna saman á leiksviði. 
 
Matarspjallið með Sigurlaugu Margréti var auðvitað á sínum stað nema að þessu sinni var það í beinni útsendingu frá þeirri mögnuðu borg Róm, en þar hefur Sigurlaug dvalið undanfarna daga við að rannsaka mat og drykk. Róm er margslungin borg og maturinn magnaður. Guðrún var í beinni frá Akureyri og Gunnar var í Efstaleitinu á meðan sólargeislarnir léku um Sigurlaugu á meðan hún talaði meðal annars um spaghetti carbonara og rómveskar pizzur. 

Tónlist í þættinum: 

Snefill / Moses Hightower (Steingrímur Karl Teague, Andri Ólafsson, Magnús Trygvason Eliassen og Daníel Friðrik Böðvarsson) 
Til þín / Haraldur Ari Stefánsson og Unnsteinn Manuel (Laurent Bourque, Ingi Þór Garðarsson, Unnsteinn Manuel Stefánsson, texti Haraldur Ari Stefánsson og Unnsteinn Manuel) 
Ást / Karlakórinn Fóstbræður (Magnús Þór Sigmundsson, ljóð Sigurður Nordal)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 27 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102481084" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284301D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:22</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>194</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Fundur um stöðu ungmenna, Ónæmisgallar og Ullarvika</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284300D0.mp3</link><description>Fullt var út úr dyrum á foreldrafundi sem fram fór í Safamýri í fyrradag fyrir foreldra barna í hverfum 104, 105 og 108 þar sem kallað var eftir því að opnunartími félagsmiðstöðva  og sundlauga yrði rýmkaður og starf félagsmiðstöðva eflt ásamt foreldrarölti.  Ljóst er að foreldrar eru að kalla eftir meiri viðbrögðum í skólakerfinu og víðar til að sporna gegn vaxandi unglingadrykkju og ofbeldi meðal barna. Til okkar komu Arna Hrönn Aradóttir verkefnastjóri í Norðurmiðstöð Reykjavíkurborgar sem sér einnig um forvarnir og lýðheilsumál í hverfinu og Unnar Þór Bjarnason samfélagslögreglumaður en mikið hefur verið rætt um að auka sýnileika þeirra í hverfum borgarinnar. 

Hvað er ónæmiskerfi, hvernig myndast það og hvernig ver það okkur gegn sýkingum? Í verslunum og apótekum má finna ótal tegundir bætiefna og vítamína sem eiga að bæta ónæmiskerfið, er virkar það? Lind félag fólks með ónæmisgalla / meðfæddan mótefnaskort, blæs til námstefnu um ónæmisgalla á mánudaginn en margt bendir til þess að ónæmisgallar séu vangreindir hér á landi sem annars staðar en rétt meðferð getur stuðlað að heilbrigði og fullri atvinnuþátttöku. Guðlaug María Bjarnadóttir leikkona og kennari formog Hrefna Jónsdóttir Hjúkrunarfræðungur á göngudeid ónæmisfræða, komu til okkar. 
 
Núna styttist í Ullarvikuna sem fram fer í þriðja sinn og er undirbúin af 30 konum á Suðurlandi í sjálfboðavinnu.  Það má segja að þetta sé vaxandi viðburður og í ár eru um það bil 20 námskeið í boði og þar af 8 uppseld og örfá pláss laus á önnur. Það stefnir í metaðsókn,aðallega íslendingar en nokkrir hópar koma erlendis frá. Helga Thoroddsen var á línunni.

Tónlist frá útsendingarlogg 2024-09-26
Ríó - Landið fýkur burt.
Franklin, Aretha - Solitude.
Joel, Billy - Piano man.</description><pubDate>Thu, 26 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101168692" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284300D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:41</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>193</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Lyfjafræðingar aðstoða, áhugaverðir staðir að ferðast til og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282401D0.mp3</link><description>Lyfja­fræðing­ur­inn Sig­ríður Pálína Arn­ar­dótt­ir sem rekur Reykjanesapótek hefur ásamt sínu teymi hjálpað fólki við að venja sig af og trappa sig niður vegna neyslu á ávanabindandi lyfjum. Hún flutti til Íslands árið 2017 frá Noregi og er undir miklum áhrifum þaðan um hvernig lyfjafræðingar geta veitt fólki þessa aðstoð. Sigríður vill taka kaupmannsstimpilinn af lyfjafræðingum því þeir séu fyrst og fremst heilbrigðisstarfsfólk sem geti létt undir með heilsugæslunni sem oft sé umsetin og færri komast að en vilja. Sigríður sagði okkur frá á alþjóðadegi lyfjafræðinga sem er einmitt í dag.     

Flestir Íslendingar hafa afskaplega gaman af að ferðast og eru sífellt að leita að nýjum áhugaverðum áfangastöðum. Provence í Frakklandi og Gvade-lúp-eyjar og Martinique í Karíbahafinu eru landsvæði sem eiga ólíka sögu en eiga það sameiginlegt að vera rík af menningu og spennandi áfangastaðir fyrir ferðalanga.  Grégory Cattaneo Miðaldasagnfræðingur og rithöfundur kom til okkar og fór yfir sögu þessara ólíku landsvæða og kafar ofan í þá menningarlegu þróun sem þar hefur átt sér stað. 

Við fengm póstkort frá Magnúsi R Einarssyni í dag. Póstkortið sagði af ferðalögum Magnúsar undanfarna daga, en hann hefur verið á ferð með fjölda manns um þýskar borgir. Hann segir frá fenjasvæðinu Spreevald sem er einstakt og stundum kallað sveitaútgáfan af Feneyjum. En nú er hann staddur á Möltu og sagði okkur aðeins af þeirri sólskinsríku og sögufrægu eyju. 

Tónlist frá útsendingarlogg 2024-09-25
Flott - Hún ógnar mér.
L'amour fou - Austurstræti.
Kristjana Arngrímsdóttir - Útþrá.
Hljómar - Þú og ég.

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG HELGA ARNARDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 25 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101180395" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282401D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>192</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Langvinn Covid einkenni, Hljóðóþol og Efnaskiptavandi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282784D0.mp3</link><description>Hópur fólks hér á landi sem hefur glímt við alvarleg og langvinn veikindi eftir COVID kallar eftir vitundarvakningu og úrræðum í íslensku heilbrigðiskerfi. Þessi eftirköst og veikindin hafa gert það að verkum að fólk er nánast óvinnufært og glímir við margvíslegan heilsubrest á borð við eilífðar flensueinkenni, mæði,  slæma hausverki, ógleði, heilaþoku, máttleysi og margt fleira.  Þær Hafdís Inga Helgudóttir Hinriksdóttir og Sigríður Elín Ásgeirsdóttir sem báðar hafa verið heilsuhraustar og miklar íþróttakonur segja líf sitt hafa kollvarpast eftir að þær greindust með Covid fyrir tveimur árum.  Þær komu í þáttinn. 

Hljóðóþol er taugaröskun sem lýsir sér í því, að upplifum tiltekinna hljóða veldur svo mikilli vanlíðan að það truflar allar athafnir daglegs lífs. Mikilvægt er að greina börn með hljóðóþol snemma þannig að hægt sé að gera ráðstafanir sem koma í veg fyrir að hljóðóþolið trufli nám og félagslegan þroska og það þarf að útbúa greiningartól og fræðsluefni fyrir starfólk menntastofnana. Heyrnarhjálp vinnur nú í að undirbúa ráðstefnu um Hljóðóþol og ráðstefnan verður 15.okt. Halla B. Þorkelsson formaður Heyrnarhjálpar og Hjörtur H Jónsson fv. Formaður,komu í þáttinn.

Fólk sem greinist með efnaskiptavillu eða hvers kyns lífsstíls kvilla sem geta leitt til alvarlegra sjúkdóma geta nú fengið ráðgjöf um sitt heilsufar, mataræði og lífstíl og leiðrétt það með hjálp tveggja lækna, sem eru reyndar líka hjón en þau stofnuðu nýlega heilsufyrirtækið Sound Health lífstílslækningar í þeim tilgangi að veita fólki ráðgjöf um hvernig það getur sjálft gripið í taumana.  Þau Kjartan Hrafn Loftsson og Tekla H. Karlsdóttir ræddu um efnaskiptaheilsu og einnig úrræði fyrir langvinn Covid einkenni.  

Tónlist í þættinum:
Eyjólfur Kristjánsson - Kiddi greifi.
Thomas, B.J. - Raindrops keep fallin' on my head.
Beatles, The - Blackbird.

Umsjón Helga Arnardóttir og Guðrún Gunnarsdóttir</description><pubDate>Tue, 24 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99134067" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282784D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:37</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>191</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Leikárið í Tjarnarbíói, kjötsúpuvinkill og Móheiður lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282783D0.mp3</link><description>Við höfum verið að fjalla undanfarna mánudaga um það hvað verður á fjölunum í leik- og sviðslistahúsunum í vetur. Í dag var komið að Tjarnarbíói, Snæbjörn Brynjarsson nýráðinn leikhússtjóri þar á bæ kom í þáttinn. Tjarnarbíó hefur verið aðalmiðstöð frjálsu leikhópana hér á höfuðborgarsvæðinu og verður það áfram í vetur með fjölbreytta dagskrá sem Snæbjörn sagði okkur frá henni í þættinum. 
 
Við fengum vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag. Í þetta sinn fjallaði vinkillinn um matargerð sem tekur mið af hnattstöðu Íslands og ekki síður árstíðinni, því nú verður spjallað um kjötsúpu. Hvers vegna er kjötsúpan mismunandi á milli heimila og landa? Má allt í kjötsúpugerð, eða verður að fara eftir uppskrift? Eru einhver leyndarmál sem gera súpuna betri á sumum heimilum en öðrum? 
 
Svo var það lesandi vikunnar. Í þetta sinn var það Móheiður Hlíf Geirlaugsdóttir skáld og bóksali. Hún rekur bókabúðina Kanínuholan, sem hefur verið kölluð minnsta bókabúð landsins, en búðin er í bílskúrnum hjá henni. Hún sagði okkur auðvitað frá því hvað hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Móheiður talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Mafalda e. Quino, teiknimyndasögur
Undir grjótvegg e. Svövu Jakobsdóttur
Ariel e. Sylviu Plath (sem Móheiður hefur verið að þýða)
Óseldar bækur bóksala e. Shaun Bythell.
Things You May Find Hidden in My Ear e. Mosab Abu Toha
Og svo talaði hún um bækurnar Mémoire d’une Jeune Fille Rangée / Mémoirs of a Dutiful Daughter og La Femme Rompue  / A Woman Destroyed e. Simone de Beauvoir 

Tónlist í þættinum: 

Komdu í kvöld / Ragnar Bjarnason (Jón Sigurðsson)  
Allar mínar götur / Ragnar Bjarnason (Haraldur Reynisson) 
Barn / Ragnar Bjarnason (Ragnar Bjarnason, ljóð Steinn Steinarr)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 23 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102059781" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282783D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:09</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>190</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Föstudagsgestirnir Elín og Katla og uppáhaldsmatur Elvis Presley</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282782D0.mp3</link><description>Föstudagsgestir Mannlega þáttarins í þetta sinn voru tveir, leik- og tónlistarkonurnar Elín Hall og Katla Njáls. Þær leika aðalhlutverkin í kvikmyndinni Ljósbrot sem hefur fengið frábærar viðtökur, var frumsýnd á Cannes, hefur verið valin á fjölda virtra kvikmyndahátíða og er í forvali til Evrópsku kvikmyndaverðlaunanna. Þær hafa báðar leikið talsvert, bæði á sviði og fyrir framan myndavélarnar, og svo eru þær líka báðar tónlistarkonur og hafa stofnað dúettinn Mammaðín. Við spjölluðum við þær um lífið og tilveruna, leiklistina og tónlistina og reynsluna af því að leika saman í kvikmyndinni Ljósbrot og lífsreynsluna af því að vera á rauða dreglinum og frumsýna hana í Cannes. 

Í matarspjalli dagsins var Sigurlaug Margrét með áhugaverða matreiðslubók í farteskinu. Það er ekki hægt að segja að hollustan sé í fyrirrúmi í téðri bók, þar sem uppskriftir af uppáhaldsmat eins frægasta tónlistarmanns sögunnar, Elvis Presley, er safnað saman.   

Tónlist í þættinum: 

Heim í Búðardal / Lónlí blú bojs (Gunnar Þórðarson, texti Þorsteinn Eggertsson) 
California Dreamin / The Mamas &amp; The Papas (John Phillips &amp; Michelle Phillips)  
Mammaðín / Frekjukast (Dagný Kristjánsdóttir, Elín Sif Halldórsdóttir, Jóhannes Damian Patreksson, Katla Njálsdóttir og Kristján Jóhann Jónsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 20 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96288600" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282782D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:08</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>189</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Áráttu- og þráhyggjuröskun, Bergrisar og Heimsforeldrar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282781D0.mp3</link><description>Við töluðum í dag við Brynjar Halldórsson, klínískan sálfræðing sem er dósent við Háskólann í Reykjavík og sinnir klínísku starfi við geðsvið Landspítalans. Hann fræddi okkur um áráttu- og þráhyggjuröskun. Við töluðum við hann til dæmis um mýturnar tengdar þessu, hverjar eru birtingamyndirnar, hver eru áhrif þeirra, hvað er hægt að gera og af hverju það skiptir máli að fá hjálp við þeim. 

Eva Rós Ólafsdóttir, fagstjóri hjá Berginu Headspace, kom svo til okkar í dag. Í Berginu er boðið upp á frí viðtöl fyrir öll ungmenni á aldrinum 12-25 ára. Þau geta komið í ráðgjöf eins oft og þau þurfa og ráðgjafarnir eru fagmenntað fólk með fjölbreytta reynslu af störfum með ungu fólki. Bergið er 6 ára og hefur veitt þjónustu í 5 ár og eru nú að safna Bergrisum, sem styðja við starfið með föstum mánaðargreiðslum. Eva Rós sagði okkur frekar frá starfseminni og Bergrisunum í þættinum. 
 
Svo er það herferðin „Búðu til pláss“ sem UNICEF á Íslandi hleypti af stokkunum í vikunni í tilefni 20 ára afmælis samtakanna á Íslandi. Þar er verið að leita að heimsforeldrum. Ævar Þór Benediktsson, sendiherra UNICEF og rithöfundur, sem hlaut á dögunum Barnabókaverðlaun Guðrúnar Helgadóttur, kom í þáttinn ásamt Birnu Þórarinsdóttur, framkvæmdastjóra UNICEF á Íslandi. 
 
Tónlist í þættinum: 
While You Were Sleeping / Laufey (Laufey Lín Bing Jónsdóttir og Stewart Spencer) 
Styttur bæjarins / Spilverk þjóðanna (Spilverk þjóðanna)
Younger than springtime / Les Baxter (Les Baxter) 
Gefðu þeim pláss / Dísa og Memfismafían (Bragi Valdimar Skúlason)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 19 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97871830" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282781D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:58</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>188</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Íris Stefanía og Kynveran og netnámskeið Geðverndarfélagsins</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282780D0.mp3</link><description>Íris Stefanía Skúladóttir kom í þáttinn í dag. Hún er að fara af stað með námskeiðið Kynveran í Kramhúsinu. Hún hefur þróað það í tvö ár í framhaldi af lokaverkefni hennar frá LHÍ sem kallaðist „Þegar ég fróa mér“. Eftir útskrift hefur verkefnið lifað góðu lífi og vaxið og dafnað. Hún  hefur meðal annars farið með það á leiklistarhátíð í Finnlandi nýlega, einnig til Hollands og Akureyrar. Íris sagði okkur frá því hvernig þetta verkefni varð til, þær viðtökur sem hún fékk þegar hún sýndi þessum málum áhuga ung að aldri og því hvernig þau misgóðu viðbrögð gerðu hana enn ákveðnari í að rannsaka kynveruna í okkur og að láta ekki skömmina stjórna sér. Eins og hún segir, því betur sem við tengjumst kynverunni í okkur sjálfum, því fyrr byrjum við að elska okkur og sættast við okkur sjálf. 
 
Við fræddumst svo um ný netnámskeið sem verða tekin í gagnið á næstunni. Þau eru á vegum Geðverndarfélags Íslands í samvinnu við bresk heilbrigðisyfirvöld. Námskeiðin, sem eru sem sagt á vefnum https://inourplace.co.uk/iceland/ og verða opin fyrir alla án endurgjalds. Þau eru hugsuð fyrir fjölskyldur, foreldra, aðstandendur, ömmur og afa og einnig verða námskeið eingöngu fyrir unglinga. Námskeiðin eru 17 talsins og verða öll á íslensku, en fyrsta námskeiðið sem búið er að þýða á íslensku er „Að skilja barnið - frá smábarni til unglings“. Kjartan Valgarðsson, framkvæmdastjóri Geðverndarfélagsins, kom í þáttinn og sagði okkur frekar frá þessum námskeiðum og hvernig þau virka. 

Tónlist í þættinum: 

Ég bíð við bláan sæ / Anna Vilhjálms og Vilhjálmur Vilhjálmsson (Phil Spector, texti Jón Sigurðsson) 
Unforgettable / Aretha Franklin (Irwing Gordon) 
Grasaferð / Snorri Helgason (Snorri Helgason)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 18 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103866200" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282780D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:05</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>187</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Raddheilsan, geðheilbrigði á vinnustað og veðurspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284293D0.mp3</link><description>Halldís Ólafsdóttir talmeinafræðingur flutti hingað til lands fyrir nokkrum árum til að starfa sem talmeinafræðingur. Hún er menntuð í Danmörku og hefur starfað bæði þar og í Noregi. Hún hefur sérhæft sig í raddmeinum en raddmein geta stafað af margvíslegum toga og haft mikil áhrif á líf fólks hvort sem það hefur atvinnu af röddinni eða ekki. Hver er líffræðin á bak við góða raddbeitingu og hvaða æfingar er hægt að gera til að stuðla að góðri raddbeitingu. Halldís kom til okkar í dag.  

Alþjóðlegur dagur geðheilbrigðis er 10.október næstkomandi og þema dagsins í ár er Geðheilbrigði á vinnustað. Mental ráðgjöf, í samstarfi við aðra, stendur fyrir átaki þar sem ætlunin er að vekja máls á mikilvægi þess að vinnustaðir hlúi að andlegri heilsu starfsfólks og stuðli að geðheilbrigðu vinnuumhverfi. Helena Jónsdóttir, framkvæmdastjóri og stofnandi Mental ráðgjafar kom í þáttinn og sagði okkur meira frá þessu átaki í dag. 
 
Einar Sveinbjörnsson kom svo til okkar í veðurspjallið í dag. Hann ræddi við okkur fyrst um flóð sem herjað hafa á víða um heimsbyggðina í sumar, m.a. í mið-Evrópu síðustu daga og á svæðum Sahel í Afríku, sem alla jafna eru þurr svæði. Svo ræddum um veðrið hér heima, lágan hita það sem af er september og grófar horfur út mánuðinn. Hann ætlar svo að fræða okkur á næstunni um veðurathugunarstöðvarnar á landinu og að þessu sinni sagði hann okkur frá  Litlu-Ávík á Reykjanesi í Árneshreppi. 

Tónlist í þættinum: 
 
Ekki vill það batna / Ríó tríó (Gunnar Þórðarson, texti Jónas Friðrik Guðnason) 
Hvað er að? / Ellý Vilhjálms og Hljómsveit Svavars Gests (Jón Múli Árnason, texti Jónas Árnason) 
Walk on By / Dionne Warwick (Burt Barcharach &amp; Hal David)
Skítaveður / Bogomil Font (Bragi Valdimar Skúlason)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 17 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97993038" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284293D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:02</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>186</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Leikárið í Þjóðleikhúsinu, vinkill um forystufé og Signý lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284292D0.mp3</link><description>Við héldum áfram yfirferð okkar um leik- og sviðslistahúsin, hvað verður á fjölum þeirra í vetur. Í dag var það Þjóðleikhúsið, Magnús Geir Þórðarson, Þjóðleikhússtjóri, kom og sagði okkur allt um það hvernig leikveturinn verður þar á bæ.  

Við fengum vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag. Að þessu sinni fjallaði vinkillinn um forystufé. Það mun vera sérstakur fjárstofn, með sérstaka eiginleika sem útlistaðir verða. Auk þess verður gluggað í bók sem skrifuð var um miðja síðustu öld með það fyrir augum að varðveita sögur af forystufé, auk þess sem eins slík fær að fljóta með. 
 
Svo var það lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Signý Pálsdóttir, fyrrverandi skrifstofustjóri menningarmála Reykjavíkurborgar, Signý sagði okkur frá því hvað hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Signý talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
The Covenant of Water e. Abraham Verghese
Fátækt fólk, Baráttan um brauðið og Fyrir sunnan, allar e. Tryggva Emilsson
Þetta rauða það er ástin, e. Rögnu Sigurðardóttur
Biblían
Salka Valka e. Halldór Laxness
Laxdæla og Íslendingasögurnar

Tónlist í þættinum: 
Út í kvöld / Stuðmenn (Jakob Frímann Magnússon) 
One of these days / Solveig Slettahjell (Sjur Miljeteig) 
The Girl from Ipanema / Frank Sinatra (Antonio Carlos Jobim, Vinicius Demoraes, Norman Gimbel) 

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 16 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97763160" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284292D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:55</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>185</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Föstudagsgesturinn Björn Jörundur Friðbjörnsson og matarspjall um haustmat ofl.</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282393D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn er tónlistarmaðurinn og leikarinn Björn Jörundur Friðbjörnsson. Hann þarf vart að kynna fyrir hlustendum en hefur auðvitað verið í hljómsveitinni Nýdönsk í vel á fjórða áratug, gefið út tónlist í eigin nafni auk fjölda annarra verkefna í tónlistinni. Hann hefur leikið í fjölda kvikmynda og sjónvarpsþátta, frá því að hann lék sitt fyrsta hlutverk í Sódómu Reykjavík. Nú síðast lék hann annað aðalhlutverkið í kvikmyndinni Ljósvíkingar, sem var frumsýnd í síðustu viku.  

 

Svo er það matarspjallið með frú Sigurlaugu Margréti. Í dag fikruðum mig okkur inn í haustið, varlega, og skoðuðum mat sem gott er að ylja sér við í fækkandi hitastigum...ekki hitaeiningum. 

 
Tónlist í þættinum: 

Don’t try to fool me / Jóhann G. Jóhannsson (Jóhann G. Jóhannsson) 
Þá kemur þú / Nýdönsk (Björn Jörundur Friðbjörnsson) 
Á sama tíma að ári / Nýdönsk og Svanhildur Jakobsdóttir (Björn Jörundur Friðbjörnsson)</description><pubDate>Fri, 13 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96347951" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282393D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>184</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ólöf og Ljósið, Kallaspjall Bjarna og þjóðlistahátíð</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282776D0.mp3</link><description>Við fræddumst um átak hjá Ljósinu endurhæfingar- og stuðningsmiðstöð fyrir fólk sem hefur fengið krabbamein og aðstandendur þess. Átakið snýst  um að safna nýjum Ljósavinum og að virkja hóp aðstandenda sem standa að einstaklingi með krabbamein gerist Ljósavinur. Þegar einhver úr hópnum greinist með krabbamein er Ljósið til staðar til að grípa og veita stuðning sem hópurinn hefur mögulega ekki ráð eða burði til. Ólöf Erla Einarsdóttir greindist með krabbamein á Covid tíma fyrir nokkrum árum og við heyrðum hennar sögu og hvernig hún upplifði stuðning vinkvenna og Ljóssins. Átakið í ár kallast „Hópar landsins láta ljósið skína“. 

Við ræddum svo um freka kallinn, seka kallinn, lúxuskallinn, staka kallinn og spaka kallinn, en Bjarni Karlsson prestur og siðfræðingur er að fara í gang með röð erinda sem fjalla um eðli og forsendur friðar undir heitinu Kallaspjall með Bjarna Karls - Fimm fyndnar hugmyndir sem valda ófriði. 

Vaka - Þjóðlistahátíð fer fram í Reykjavík um helgina og meðal viðburða eru tónleikar, matarveisla, dans, þjóðlagasamspil. Einnig verða vinnustofur í íslenskum rímnasöng, langspilsleik og evrópskum þjóðdönsum. Við heyrðum í Bjarna Karlssyni þrítugum Akureyringi sem heldur utan um dagskrána.  

Tónlist í þættinum: 

Heimþrá / Erla Þorsteinsdóttir (Freymóður Jóhannsson (Tólfti september, dulnefni) 
Litli tónlistarmaðurinn / Vilhjálmur Vilhjálmsson og Ellý Vilhjálms (Freymóður Jóhannsson (Tólfti september, dulnefni)) 
Vikivaki / Valgeir Guðjónsson og Joel Christopher Durksen á píanó (Valgeir Guðjónsson-Jóhannes úr Kötlum) 
Brúðkaupsvísur / Hinn íslenski Þursaflokkur (Egill Ólafsson, texti Vigfús frá Leirulæk)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 12 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100029335" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282776D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:05</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>183</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ný bók um þyrlusögu Landhelgisgæslunnar og póstkort</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282775D0.mp3</link><description>Hinar stóru og öflugu björgunarþyrlur Landhelgisgæslu Íslands eru flestum auðþekktar þegar þær birtast og hverfa úr augsýn yfir höfuðborgarsvæðinu, þær eru í stöðugum verkefnum í þágu veikra,slasaðra og nauðstaddra. Allt bendir til þess að Lárus Eggertsson hafi verið fyrsti Íslendingurinn sem flaug þyrlu. Lárus sem var fæddur á Akureyri árið 1921 stundaði um tíma þyrluflugnám meðfram þjálfun í björgunarstörfum og köfun hjá bandarísku strandgæslunni á árunum 1944-1946 .Út er komin ný bók um þyrlusögu Íslands-fyrstu 40 árin. Höfundar bókarinnar, Júlíus Ó Einarsson, þjóðfræðingur og fyrrum lögreglumaður, Benóný Ásgrímsson og Páll Halldórsson, tveir af okkar reyndustu þyrluflugmönnum, komu í þáttinn í dag. 
 
Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni. Í korti dagsins sagði Magnús fyrst frá ferð í útrýminga- og fangabúðirnar í Auschwitz, sem eru skammt frá Kraká í Póllandi. Auschwitz var langstærst allra útrýmingabúða nasista og hefur verið breytt í minningarreit og safn. Í síðari hluta póstkortsins fjallaði Magnús um sveimhygli sem og muninum á upplifun og reynslu gagnvart forgengilegum hlutum og eignum. 

Tónlist í þættinum: 

Það þarf fólk eins og þig / Rúnar Júlíusson (Buck Owens, texti Rúnar Júlíusson) 
Girl from before /Blood Harmony(Örn Eldjárn Kristjánsson) 
Undir stórasteini / Sigurður Guðmundsson og Memfismafían (Jón Múli Árnason, texti Jónas Árnason)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 11 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99145769" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282775D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:38</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>182</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ný bók um kúk, piss og prump, Hafrót á Eyrabakka og leikhússkóli</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282774D0.mp3</link><description>Sævar Helgi Bragason kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá nýrri bók sinni sem heitir Kúkur, piss og prump. Eins og segir aftan á bókinni, „Allt í náttúrunni er hluti af hringrás. Þú líka! Þar leikur meltingin algjört lykilhlutverk. Heimurinn verður svo fallegur og forvitnilegur þegar við uppgötvum hvernig allt er tengt. Meira að segja kúkur, piss og prump verður bara... spennandi!“ Sævar Helgi fræddi okkur um þessa bók og þessa mikilvægu starfsemi líkama okkar í dag. 
 

Í gær hófst  alþjóðleg listahátíð og vinnustofa á Eyrarbakka í þriðja sinn, Oceanus/ Hafsjór.  Listsýningar, gjörningar og tónlistarflutningur munu fara fram í Kartöflugeymslunni, verksmiðjuhúsnæði ásamt fleiri óhefðbundnum sýningarrýmum víðs vegar um Eyrarbakka. Hafrót er yfirskrift hátíðarinnar að þessu sinni og listamenn erlendir og innlendir taka þátt í sköpuninni næstu vikur. Gestum og gangandi gefst kostur á að skoða ferlið á vinnustofunum meðan á hátíðinni stendur. Við skruppum á Eyrarbakka og tókum tali listakonuna Ástu Guðmundsdóttur sem stendur á bak við þetta.   

Við fræddumst svo að lokum um nýjan Leikhússkóla Þjóðleikhússins. Þar munu nemendur læra um allar hliðar á starfsemi leikhússins í þverfaglegu námi, til dæmis hönnun leikmynda, búninga, lýsingar og hljóðs, sýningarstjórn, leikritun og leiklist. Vala Fannell, skólastjóri skólans, kom í þáttinn og sagði frá. 

Tónlist í þættinum: 

Flottur jakki / Ragnar Bjarnason (J.K.Thomas, texti Kristján Hreinsson) 
Waterloo sunset / The Kinks (Ray Davies) 
For once in my life / Frank Sinatra (Ron Miller og Orlando Murden) 
Ameríka / Valdimar Guðmundsson og Þorsteinn Einarsson (Bragi Valdimar Skúlason, texti Magnús Eiríksson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 10 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100731507" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282774D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:27</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>181</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Leikárið í Borgarleikhúsinu, vinkill og Sunneva lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282773D0.mp3</link><description>Við héldum áfram yfirferð okkar um hvað verður á fjölunum í leik- og sviðslistahúsum landsins. Í dag var komið að Borgarleikhúsinu og til okkar kom Brynhildur Guðjónsdóttir leikhússtjóri. Hún sagði okkur allt um það sem þar mun fara fram þennan leikveturinn. 
 
Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag. Í þetta sinn fjallaði vinkillinn um gildi þess að hugsa frekar fallega en ekki til samferðafólksins og hvernig það getur mögulega haft áhrif til hins betra á samskipti manna í millum, jafnvel heilu samfélögin. Þá var fjallað um áhrif kurteisi í samskiptum og gildi þess að segja það sem maður meinar og að meina það sem maður segir. 
 
Svo var í lokin lesandi vikunnar. Í þetta sinn var það Sunneva Thomsen, en hún starfar við kvikmyndagerð auk þess að vera í listnámi. Hún ætlar að segja okkur frá því hvað hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Sunneva talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Dune e. Frank Herbert
In the Dream House e. Carmen Maria Machado
Boulder e. Eva Baltasar
Ein til frásagnar e. Immaculee Ilibagiza
Jane Eyre e. Charlotte Bronte

Tónlist í þættinum: 

Vonarströnd / Íkorni (Stefán Örn Gunnlaugsson) 
Óskaland / Moses Hightower (Steingrímur Karl Teague, Andri Ólafsson og magnús Tryggvason Eliassen) 
Vængir / Hörður Torfason (Hörður Torfason)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 09 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98997812" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282773D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:33</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>180</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ebba Guðný föstudagsgestur og samantekt sumarsins í matarspjalli</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282388D0.mp3</link><description>Föstudagsgesturinn okkar að þessu sinni er kennari og rithöfundur. Hún hefur skrifað nokkrar matreiðslubækur þar sem hollustan og fjölskyldan er í fyrirrúmi og einnig gert vinsæla matreiðsluþætti fyrir sjónvarp. Hún hefur tekið þátt í  dansþáttum í sjónvarpi, þar sem hún sagðist hafa farið verulega út fyrir þægindarammann, og hún hefur einnig spreytt sig sem leikkona. Ebba Guðný Guðmundsdóttir var föstudagsgesturinn okkar í dag. 

Matarspjallið með Sigurlaugu Margréti hófst á ný í dag og við fórum yfir hvað umsjónarfólki fannst markverðast í matargerð á ferðalögum þeirra í sumar. Hvað stóð upp úr? Japan, Portúgal og Frakkland komu við sögu í matarspjalli dagsins. 

Tónlist í þættinum: 
Við saman / Hljómar (Gunnar Þórðarsson, texti Þorsteinn Eggertsson og Gunnar Þórðarsson) 
Yfir skýin / Lúpína (Grímur Einarsson og Nína Solveig Andersen) 
Guðirnir / Þríradda, Benedikt (Benedikt Gylfason)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 06 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99803637" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282388D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>179</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Fjármál við starfslok, drengir í sjávarháska og Haustgildi á Stokkseyri</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282387D0.mp3</link><description>Við lok starfsferils er mikilvægt að undirbúa sig fyrir þær breytingar sem verða eftir að störfum lýkur. Með aukinni þekkingu er fengin betri yfirsýn og auðveldara verður að aðlaga sig að breyttu lífsmynstri. Við fengum Lilju Lind Pálsdóttur, viðskipta- og hagfræðing, til þess að fara aðeins yfir þetta með okkur í dag, en hún þekkir vel til lífeyrismála og hefur verið með ráðgjöf og fræðslu til fjölda ára. Hún heldur námskeið á vegum Endurmenntunar Háskóla Íslands, Á tímamótum - fjármál við starfslok og Lilja fór betur yfir þessi mikilvægu mál með okkur í dag. 
 
Mannlegi þátturinn er tíu ára um þessar mundir og við höfum verið að rifja upp efni frá fyrstu dögum þáttarins. Til dæmis viðtal við Ara Ólafsson eðlisfræðing sem komst í hann krappan, ásamt fjórum vinum sínum, allt saman ungir drengir, þegar þeir fóru í ævintýralegan róður á Kópavoginum. Þeir voru aldrinum 12-14 ára og höfðu nokkrum sinnum farið í lystisiglingar á voginum, en í þetta skiptið reið alda yfir og bátnum hvolfdi.  Við rifjuðum upp atburðinn með einum þessara drengja, Ara Ólafssyni eðlisfræðingi. 
 
Uppskeruhátíðin Haustgildi, menning er matarkista, verður haldin í fjórða sinn á Stokkseyri um næstu helgi. Á sama tíma verður haldið upp tíu ára afmæli Bókabæjanna austanfjalls. Haustgildi er uppskeruhátíð í víðri merkingu sem fagnar hausti og uppskeru með það að markmiði að tvinna saman menningarviðburði og markað í fjölskylduvæna upplifun við ströndina.  Við ræddum í dag við Pétur Má Guðmundsson, einn af aðstandendum hátíðarinnar. 

Tónlist í þættinum: 

Afi / Björk Guðmundsdóttir og Björgvin Gíslason (Björgvin Gíslason, texti Bjartmar Guðlaugsson) 
Hún hring minn ber / Vilhjálmur Vilhjálmsson og hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar (erlent lag, texti Baldur Pálmason) 
Capri Catarina / Haukur Morthens og hljómsveit Jörn Grauengard (Jón Jónsson, texti Davíð Stefánsson) 
Ég er á leiðinni / Brunaliðið (Magnús Eiríksson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 05 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99983360" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282387D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>178</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Bataskólinn og Salóme Katrín með tíu ára millibili</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284284D0.mp3</link><description>Bataskólinn er fyrir fólk sem glímt hefur við geðrænar áskoranir og aðstandendur þeirra. Þar er boðið upp á fjölbreytt námskeið sem fjalla öll um bata á einhvern hátt nemendum að kostnaðarlausu. Í síðustu viku var haldinn opinn kynningarfundur um Bataskólann og starfsemi hans og þær Guðný Guðmundsdóttir, verkefnastjóri og Sigrún Sigurðardóttir, jafningjafræðari, komu í þáttinn í dag og sögðu okkur betur frá skólanum, starfseminni og því sem þar er boðið upp á. 
 
Eins og við sögðum frá á mánudaginn, þá er Mannlegi þátturinn 10 ára og við rifjuðum í dag upp viðtal frá fyrstu viku þáttarins. Þá fórum við í ferð til Vestfjarða og komum við í Tjöruhúsinu, veitingastaðnum í Neðstakaupstað á Ísafirði. Hjónin sem reka staðinn voru ekki við, en dóttir þeirra Salóme Magnúsdóttur, þá 19 ára, tók á móti okkur. Við heyrðum þetta 10 ára gamla viðtal og í framhaldinu heyrðum við aftur í Salóme, en hún er auðvitað 10 árum eldri í dag. Hún var sem sagt að heyra viðtalið við sig í fyrsta skipti  síðan þá og í rauninni mundi hún ekkert eftir því. Það var gaman að heyra hvað hafði á daga hennar drifið síðan þá. 

Tónlist í þættinum: 
Sólin er komin / Mugison (Örn Elías Guðmundsson) 
Kaffi Tröð / Bjartmar Guðlaugsson (Bjartmar Guðlaugsson) 
Kvöld / Egill Ólafsson og Villi Valli (Villi Valli) 
Quietly / Salóme Katrín Magnúsdóttir (Salóme Katrín Magnúsdóttir)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 04 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99339702" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284284D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:44</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>177</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Málbjörg og Stamvarpið, Veganestið á Vesturlandi og veðurspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282385D0.mp3</link><description>Málbjörg er fyrir fólk sem stamar og aðstandendur þeirra. Markmið félagsins er að stuðla að umræðu um stam og vera vettvangur fyrir sjálfshjálp og einnig gefa þeim sem stama möguleika á að hjálpa hvert öðru með því að ræða saman í góðu umhverfi og skiptast á skoðunum og reynslu. Nú hefur félagið sett á fót hlaðvarp, Stamvarpið, og sú sem heldur utan um það heitir Guðbjörg Ása Jóns Huldudóttir og við ræddum við hana í þættinum og heyrðu brot úr Stamvarpinu, en í hljóðbútnum heyrðist í Sveini Snæ Kristjánssyni. 
 
Páll Ásgeir Ásgeirsson, útivista- og leiðsögumaður, sem kom í Sumarmál á þriðjudögum í sumar, kom í eitt síðasta skipti til okkar í dag. Hann sagði okkur frá áhugaverðum stöðum á Vesturlandi og tengdi meira að segja Vesturland við álfa, huldufólk, skrímsli og geimverur. 

Veðurspjallið með Einar Sveinbjörnssyni er komið aftur á dagskrá og í dag gerðum við upp með Einari veðursumarið, hita og úrkomu og fáaeina góða daga. Við sppjölluðum einnig um veðrið á Svalbarða sem hefur verið ótrúlega hlýtt sem og í N-Evrópu. Að lokum fjallaði Einar um horfurnar, hvort  einhverjar breytingar séu í vændum og hvað gefa lengri tíma spár til kynna. 

Tónlist í þættinum: 
Ef að ég má / Friðrik Ómar (erlent lag, texti Óttar Felix Hauksson) 
Wonderful / Toggi (Hallgrímur Jón Helgason, Helgi Egilsson, Don Pedro,Sveinbjörn Bjarki Jónsson,Toggi, texti Toggi) 
Fyrirheitna landið / Geirfuglarnir og Jóhann Sigurðarson (Þorkell Heiðarsson)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 03 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98020623" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282385D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>176</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Leikárið fyrir norðan, vinkill um eyjar og Birgitta Björg lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282768D0.mp3</link><description>Mannlegi þátturinn fór í dag aftur í loftið og við höfum undanfarin haust farið yfir það sem leik- og sviðslistahúsin eru með á döfinni í vetur. Við byrjuðum norður á Akureyri, þar er nýtekinn við starfi leikhússtjóra Bergur Þór Ingólfsson. Hann var í beinni útsendingu frá hljóðveri RÚV fyrir norðan og sagði okkur frá því sem verður á fjölunum á Akureyri í vetur. 
 
Svo fengum við fyrsta vinkil haustsins frá Guðjóni Helga Ólafssyni. Vinkill dagsins fjallar um búsetu manna og hvað það er sem ræður því að við setjumst að á sumum stöðum en ekki öðrum, til dæmis hvers vegna enn er blómleg byggð í Vestmannaeyjum en ekki á eyjunni St. Kildu úti fyrir Suðureyjum Skotlands, sem þó fóstraði mannabyggðir í tvöþúsund ár. 
 
Svo var það lesandi vikunnar, við héldum sem sagt áfram að fá áhugaverða einstaklinga í Mannlega þáttinn á mánudögum til þess að deila með okkur bókum og höfundum sem þau hafa verið að lesa og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á í gegnum tíðina. Lesandi vikunnar í dag var Birgitta Björg Guðmarsdóttir, rithöfundur og tónlistarkona, en hún hefur lokið við sína aðra bók sem kemur út síðar í haust. Birgitta sagði okkur frá nýju bókinni og því sem hún hefur verið að lesa. Hún talaði um eftirfarandi bækur:
Prophet Song e. Paul Lynch
Heaven e. Mieko Kawakami
Orlandó e. Virginíu Woolf
The Argonauts eftir Maggie Nelson
God bless you Mr. Rosewater e. Kurt Vonnegut
Milkman e. Anna Burns

Tónlist í þættinum: 

Lífið er lotterí / Þrjú á palli (erlent þjóðlag, texti Jónas Árnason) 
Snögglega Baldur / Kristinn Óli Haraldsson og Birta Sólveig Söring Þórisdóttir (Alan Menken, Howard Ashman, texti Magnús Þór Jónsson) 
Blúndustelpa / Ólafur Kram (Birgitta Björg Guðmarsdóttir og Ólafur Kram)

UMSJÓN  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 02 Sep 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105810547" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282768D0.mp3"/><itunes:duration>0:55:06</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>175</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Föstudagsgesturinn Lilja Sigurðardóttir og matarspjall um pönnukökur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282767D0.mp3</link><description>Lilja Sigurðardóttir glæpasagnahöfundur, leikskáld og handritshöfundur var föstudagsgestur hjá okkur í dag. Eftir Lilju liggja ellefu bækur, átta þeirra hafa verið þýddar á erlend tungumál og um milljón eintaka verið seld í tuttugu löndum. Því fylgir að sjálfsögðu mikið kynningarstarf,  krefst ferðalaga og viðveru á glæpasagnahátíðum um allan heim.  Við heyrðum hvað Lilja er helst að fást við þessa dagana og líka af æsku hennar  en foreldrar hennar voru heimshornaflakkarar og bjó hún víða erlendis á sínum mótunarárum.   

Í matarspjallinu með Sigurlaugu Margréti renndum við yfir þá fjölmörgu pósta sem okkur bárust í síðustu viku vegna pönnukökuspjalls og vörpuðum við þeirri spurningu fram, af hverju festast pönnukökur við pönnukökupönnuna? Síðan hringdum við í frú Sigurlaugu sem brá sér til Parísar til að kanna hina frönsku pönnuköku.

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG HELGA ARNARDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 14 Jun 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103464960" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282767D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:53</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>174</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Nærgætni í samskiptum við veika, Helga Rakel Rafnsdóttir og tölum um tilfinningar, Bergið Headspace</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282766D0.mp3</link><description>Hvernig á að ræða MND við fólk sem greinist með þennan taugahrörnunarsjúkdóm og aðstandendur þeirra og hvaða byltingarkenndu lyfjameðferðir eru nú í boði? Þetta og fleira verður rætt á málþingi sem haldið verður í tilefni af alþjóðadegi MND sjúkdómsins þann 21. júní næstkomandi.  Helga Rakel Rafnsdóttir, kvikmyndagerðarkona, kom til okkar en hún greindist með sjúkdóminn fyrir rúmum þremur árum. Hún sagði okkur frá þeim miklu breytingum sem hún hefur upplifað eftir að hún fékk loksins leyfi fyrir því að taka inn MND- lyfið Tofersen sem hefur gjörbreytt líðan hennar og styrk á allan hátt.   

Bergið Headspace, stuðnings- og ráðgjafasetur fyrir ungt fólk upp að 25 ára aldri hefur ýtt úr vör átakinu Tölum um tilfinningar. Forsvarsmenn Bergsins vilja vekja athygli á því að ungmenni frá 12-25 ára geta leitað þangað og fengið fría ráðgjöf og sálfræðiþjónustu án þess að fá tilvísun frá heimilislækni. Stjórnarkona úr Berginu Diljá Mist Ámundadóttir sálgætir kom til okkar og ræddi um mikilvægi þess að geta rætt tilfinningar sínar og vanlíðan í traustu umhverfi, því ekkert vandamál sé of stórt eða of lítið.  

Tónlist í þættinum
Bjarni Arason - Allur lurkum laminn.
Desafinado - Getz, Stan, Byrd, Charlie, Deppenschmidt, Buddy, Betts, Keeter, Byrd, Gene, Reichenbach, Bill, 
Mugison - Stingum af.

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG HELGA ARNARDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 13 Jun 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99800293" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282766D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:58</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>173</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Varð blind af streitu, nýtt íslenskt forrit slær í gegn í kvikmyndabransanum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282765D0.mp3</link><description>Anna María Hjálmarsdóttir varð skyndilega blind á öðru auga fyrir umþaðbil ári síðan, án þess að nokkur skýring fyndist og hún var send í sjúkraflugi til Reykjavíkur þar sem hún undirgekkst ótal rannsóknir í kjölfarið. Í nóvember missti hún svo sjónina á hinu auganu og varð því alveg blind. Eftir margar rannsóknir og tilgátur lækna, varð það helst ofan á að líklega hafi langvarandi streita valdið blindunni. Við heyrðum sögu Önnu Maríu. 

 Íslenska framleiðslufyrirtækið Polarama er um þessar mundir að kynna nýja hugbúnaðarlausn á markað sem hjálpar framleiðslufyrirtækjum um allan heim að finna myndræna og ævintýralega tökustaði fyrir kvikmyndir og auglýsingar, hér á landi og erlendis. Forritið ber heitið MASSIF og er fyrsta sinnar tegundar í heiminum og hefur verið í þróun um allnokkurt skeið. Þá heyrðum við einnig af spennandi kvikmyndaverkefnum sem Polarama er að framleiða í samvinnu við erlenda framleiðendur og eitt þeirra er byggt á bókinni REFURINN eftir Sólveigu Pálsdóttur glæpasagnahöfund.

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG HELGA ARNARDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 12 Jun 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101394390" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282765D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:48</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>172</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Vaxtamál bankanna og Neytendasamtökin, Veðurspjall Einar Sveinbjörnsson</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282764D0.mp3</link><description>Íslenskum bönkum er ekki heimilt að breyta vöxtum að vild og skilmálar í lánasamningum þeirra teljast ekki uppfylla skilyrði um gegnsæi og skýrleika.  Þetta kemur fram í nýlegu áliti EFTA dómstólsins vegna mála sem Neytendasamtökin höfðuðu á hendur þremur bönkum í sex málum, vegna matskenndra og ógegnsærra vaxtaákvarðana. En hvað þýðir þetta fyrir neytendur? Sjálfa lántakendur og hvað geta þeir gert til að verða hreyfiafl í þessu risavaxna máli ef dómstólar dæma Neytendasamtökunum í hag eftir álit EFTA dómstólsins? Formaður Neytendasamtakanna og lögmaður þeirra ræddu þetta mál í Mannlega þættinum í dag.

Við fengum svo Einar Sveinbjörnsson veðurfræðing til okkar í gegnum símalínu hér á eftir, en hann er staddur í Kaupmannahöfn. Hann ætlar að segja okkur frá áhugaverðri  vinnustofu sem hann sótti með Vegagerðinni,  líkani með aðferðum gerfigreindar til að spá fyrir um yfirborðshita vega að vetrarlagi. Gert á grunni hitamyndavéla í bílum Vegagerrðarinnar sem taka slíkar hitamyndir í sífellu á ferðum sínum.  Og svo ræddum við líka um veðurútlitið næstu daga sem telst vera gott. 17. júní og langtímaspár fyrir næstu viku fram yfir sumarsólstöður sem nálgast óðfluga.

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG HELGA ARNARDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 11 Jun 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100010945" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282764D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:05</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>171</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Lesandinn Kristín Ásgeirs,Vinkill vikunnar og Bernskubrek í Kópvogi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284277D0.mp3</link><description>Bernskubrek í Kópavogi er yfirskrift dagskrár sem Marteinn Sigurgeirsson kennsluráðgjafi og kvikmyndagerðrmaður hefur boðið til núna á fimmtudaginn. Sögur og myndefni frá fyrri tímum í bæjarlífinu verða í sviðsljósinu og þar má nefna samskipti unglinga við herinn á stríðsárunum,fimm drengi í sjávarháska,Skiptistöðina,Pönkgangu um Hamraborg og svo baráttuna milli austurbæjar og vesturbæjar. Við ræðum við Martein hér á eftir. 

 

Vinkillinn frá Guðjóni Helga Ólafssyni, okkar manni í Flóanum,fjallar í dag  að stærstu leyti um gamla gríska stríðshetju, nefnilega flotaforingjann Laskarinu Bouboulinu; fyrstu konuna sem hlaut aðmírálstign, árið 1825. 

 

Lesandi vikunnar er svo eigandi veitingastaðarins Yndisauka, Kristín Ásgeirsdóttir sem er mikill bókaormur. Við fáum að vita hvaða bækur hún hefur lesið og hvaða rithöfundar hafa haft áhrif á hana. 

Tónlist frá útsendingarlogg 2024-06-10
Cactus Blossoms, The - Mississippi.
Uppáhellingarnir, Sigríður Thorlacius - Kavatína Kristínar (feat. Sigríður Thorlacius).</description><pubDate>Mon, 10 Jun 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104642769" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284277D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:30</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>170</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Jakob Frímann föstudagsgestur og pönnsuspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284276D0.mp3</link><description>Föstudagsgesturinn okkar að þessu sinni er tónlistarmaðurinn og þingmaðurinn Jakob Frímann Magnússon Stuðmaður með meiru. Jakob stígur fram á Listahátíð í Reykjavík hinn 8. júní næstkomandi. Þá verður flutt hið dularfulla og splunkunýja spádómsverk Future Forecast af hljómsveitinni Jack Magnet Science sem skipuð er einvalaliði tónlistarmanna. Auk alls sem hann hefur gert í tónlistinni hefur hann gert margt á sviði menningarmála, verið menningarfulltrúi sendiráðs Íslands í London og menningarráðunautur utanríkisráðuneytisins, miðborgarstjóri Reykjavíkur og margt fleira. Við fáum Jakob til að fara með okkur aftur í æskuárin, á Akureyri og í Hlíðunum. Við stiklum svo á stóru með honum í gegnum lífið til dagsins í dag, með viðkomu meðal annars í Menntaskólanum við Hamrahlíð og Los Angeles.   
 
Í matarspjallinu í dag kemur Sigurlaug Margrét eins og venjulega til okkar og við ætlum að tala um pönnukökubakstur. Við veltum fyrir okkur hvernig er best að komast hjá því að pönnukökurnar festist við pönnuna. Hvað er best að setja á pönnukökurnar, hvað er best að bera fram með þeim og svo framvegis. Pönnsuspjall! 

Tónlist í þættinum í dag: 
Hvílík þjóð / Stuðmenn (Jakob Frímann Magnússon) 
Old Jack Magnet / Jack Magnet (Jakob Frímann Magnússon og John Lang) 
Extra Polation / Jack Magnet Science (Jack Magnet Science)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 07 Jun 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103876231" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284276D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:06</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>169</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>ÁLFkonur, Berjadagar og Prjónagleði</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282377D0.mp3</link><description>ÁLFkonur er félagsskapur kvenna með ljósmyndun að áhugamáli og hefur starfað saman sem hópur frá árinu 2010. Þær hafa haldið fjölmargar ljósmyndasýningar víða um Akureyri, Eyjafjörð, á Húsavík og í Edinborg Skotlandi. Í þrettánda sinn bjóða ÁLFkonur, í samvinnu við Lystigarðinn á Akureyri og LYST kaffihús upp á ljósmyndasýningu við útisvæðið og veitingasöluna í garðinum. Við hittum Reyni Gretarsson sem rekur Lyst kaffihús og Ingu Eydal ÁLFkonu, í Lystigarðinum á Akureyri.

Við fræddumst svo um Berjadaga, fjögurra daga tónlistarhátíð sem fram fer árlega á Ólafsfirði 14.-17.júní. Á hátíðinni er flutt fjölbreytt tónlist í fallegu umhverfi, boðið verður upp á göngur með náttúruskoðun, spjall fræðimana og fleira. Ólöf Sigursveinsdóttir, listrænn stjórnandi Berjadaga og Hrólfur Sæmundsson, barítónsöngvari, sögðu okkur betur frá Berjadögum, dagskránni og sögunni í dag.

Næstu helgi fer fram nördalegasta bæjarhátíð landsins, að því er aðstandendur hátíðarinnar segja. Prjónagleðin verður haldin á Blönduósi í áttunda sinn og það er mikil stemning fyrir hátíðinni, bæði innanbæjar og utan, og alveg klárt að það lifnar rækilega yfir mann- og bæjarlífinu á Blönduósi þessa helgi.  Við ræddum við Svanhildi Pálsdóttur, viðburða- og markaðsstjóra Textílmiðstöðvar Íslands í þættinum.  
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Efter Skoletid / Fenders (Eyjólfur Kristjánsson) 
Kaffi tröð / Bjartmar Guðlaugsson (Bjartmar Guðlaugsson) 
Ég lít í anda liðna tíð  / Garðar Cortes og Jónas Ingimundarson (Sigvaldi Kaldalóns, texti Halla Eyjólfsdóttir) 
Gott er að lifa / Bergþóra Árnadóttir (Bergþóra Árnadóttir) 

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 06 Jun 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104651964" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282377D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>168</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Andrea Margrét, Móðurmál 30 ára og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282760D0.mp3</link><description>Það er aldrei of seint að skella sér í nám og láta draumana rætast. Þetta eru skilaboð Andreu Margrétar Þorvaldsdóttur, sem er nýútskrifaður rafvirki frá Verkmenntaskólanum á Akureyri. Andrea er nýorðin fimmtug og er þessa vikuna að klára sveinspróf en hún er búin með þrjú próf af fimm. Á unglingsárum ýjaði kennari að því að hún gæti einfaldlega ekki lært stærðfræði og það kom í veg fyrir að hún færi í frekara nám á yngri árum. Við töluðum við Andreu í þættinum í dag.
 
Móðurmál – samtök um tvítyngi á þrjátíu ára afmæli í ár. Móðurmál er hagsmuna- og regnhlífasamtök sem styðja við og halda utan um móðurmálskennslu á höfuðborgarsvæðinu. Markmið samtakanna er að styðja við móðurmálshópa og móðurmálskennara, að vinna með foreldrum fjöltyngdra barna að því að skapa börnunum tækifæri til að læra móðurmál sín og þannig styðja við virkt fjöltyngi í samfélaginu. Frú Vigdís Finnbogadóttir er verndari samtakanna. Oksana Shabatura, stjórnarkona og Þórður Arnar Árnason, verkefnastjóri hjá Móðurmáli, komu í þáttinn í dag og sögðu okkur frá samtökunum, starfseminni og afmælinu. 
 
Við fengum svo að lokum póstkort í dag frá Magnúsi R. Einarssyni. Magnús segist vera kominn með opinbera staðfestingu á því að vera nú orðinn eyjamaður. Vandi fylgir vegsemd hverri og hann lenti strax í deilum við fólk af fasta landinu um ýmislegt sem gengur á í Vestmannaeyjum. Hann segir líka frá þeirri sektarkennd sem fylgir því að horfa á hnefaleika í sjónvarpinu. Í lokin fjallar hann aðeins um hvernig Saudi Arabía er að reyna að laga vonda ímynd sína í veröldinni með því að kaupa viðburði og afburða íþróttamenn. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Nýfallið regn / Ásgeir Trausti (Ásgeir Trausti Einarsson, texti Einar Georg Einarsson og Júlíus Aðalsteinn Róbertsson) 
Sjóddu frekar egg / Bogomil Font og Greiningardeildin (Bragi Valdimar Skúlason) 
Danska lagið / Bítlavinafélagið (Eyjólfur Kristjánsson) 
Ég veit þú kemur / Ellý Vilhjálms (Oddgeir Kristjánsson, texti Ási í Bæ)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 05 Jun 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105577325" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282760D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:59</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>167</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Svavar Knútur, listnám fyrir fólk með þroskaskerðingu og Heilsuvaktin</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282759D0.mp3</link><description>Svavar Knútur er nýkomin úr tónleikaferðalagi um Ástralíu og Evrópu og nú er hann lagður af stað hringinn í kringum landið með tvöfalt nýtt plötualbúm í farteskinu. Þessi tónlist er á vissan hátt 15 ára úrvinnsla sorgar segir Svavar Knútur sem var í hljóðstofu RÚV á Akureyri í beinni útsendingu í dag. 
 
Svo komu þær Áslaug Thorlacius og Björg Jóna Birgisdóttir í þáttinn til að segja okkur frá listnámi í Myndlistaskólanum í Reykjavík fyrir einstaklinga með þroskaskerðingu. Áslaug er skólastjóri Myndlistaskólans og Björg fylgdi systur sinni, Lilju Dögg, í gegnum námið. Björg segir námið hafa verið valdeflandi fyrir systur sína á mörgum sviðum og hafi gríðarlega þýðingu og að það sé mannbætandi að geta boðið upp fólki með þroskaskerðingu listnám. 
 
Viðvarandi blóðsykurssveiflur yfir daginn geta verið orsök þreytu og orkuleysis, vakið upp falska svengdartilfinningu, raskað þyngdarstjórnun og valdið alvarlegum sjúkdómum á við sykursýki, hjarta- og æðasjúkdómum, fitulifur og hvers kyns bólgusjúkdómum sem nú þegar herja á samfélagið í auknum mæli. En við þessu geta verið einföld ráð. Ef við neytum fyrst grænmetis og annarra trefja, fitu eða próteina á undan kolvetnum virkar það eins og sía áður en sykurinn kemst út í blóðið og þar með komum við í veg fyrir óhóflega blóðsykurshækkun í líkamanum. Þetta sagði Kristján Þór Gunnarsson heimilislæknir á Selfossi, sem er umfram allt áhugamaður um rót vandans, þegar Helga Arnardóttir ræddi við hann á Heilsuvakt dagsins.  
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Sannaðu til / Spilverk þjóðanna (Spilverk þjóðanna) 
Refur / Svavar Knútur (Svavar Knútur Kristinsson) 
Joc de doi din Banat / Virgil Muzur (Virgil Muzur)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 04 Jun 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102943347" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282759D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:36</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>166</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Erla Axels við Selvatn, vinkill og Rósa Guðný lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282758D0.mp3</link><description>Selvatn, í Miðdalslandi í Mosfellsbæ, er sennilega ekki þekktasta vatn Höfuðborgarsvæðisins en þar eru þó nokkuð mörg sumarhús og þar er myndlistarkonan Erla Axels með vinnustofu í Listaseli með góðu útsýni bæði yfir vatnið og Miðdalsheiðina. Erla opnaði sýningu í þessu fallega umhverfi um síðustu helgi og aflvaki myndanna er upplifanir og minningar úr náttúrunni við Selvatn. Verkin vann hún síðastliðinn tvö ár og stendur sýningin í stuttan tíma, eða  til 9.júní. Við heimsóttum Erlu Axels í Listaselinu við Selvatn. 
 
Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag. Vinkill dagsins er borinn við forsetakosningar, sjómannadag og sjóhunda. Minnst er á afleitar veðurhorfur á Íslandi og líka fjallað um fellibylinn Remal sem herjaði á Bangladesh fyrir skömmu en þjóðsögur þaðan eru mjög áhugaverðar og við fengum stuttan úrdrátt úr einni slíkri. 
 
Svo var það lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Rósa Guðný Arnardóttir, háskólanemi og crossfit þjálfari. Hún sagði okkur frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Rósa talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: 
Recursion eftir Blake Crouch,  
Dune e. Frank Herbert 
Utopia for Realists e. Rutger Bregman 
Eclipse e. Stephanie Meyer 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Fram í heiðanna ró / GÓSS (Daniel E. Kelly, texti Friðrik A. Friðriksson) 
Allt í gúddí / Ólöf Arnalds (Ólöf Arnalds) 
Lífsgleði / Pónik (Jean &amp; Vanguard, texti Þorvaldur Halldórsson og Erlendur Svavarsson)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 03 Jun 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104331807" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282758D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:20</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>165</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ólafía Hrönn föstudagsgestur og þjóðlegir réttir á kosninganótt</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282757D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Ólafía Hrönn Jónsdóttir, leikkona, söngkona og lagahöfundur. Hún hefur auðvitað leikið fjölda hlutverka á sviði og í sjónvarpi og kvikmyndum og svo er hún meðlimur í Heimilistónum og Hljómsveit Jarþrúðar og hefur sungið víða. Framundan er Sumarkjólaball Heimilistóna í Gamla Bíói, en við fórum auðvitað aftur í tímann með Ólafíu, á æskuslóðirnar, í Reykjavík, á Höfn í Hornafirði og á Laugarvatni. Við fórum svo með henni á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag og spjallið leiddi okkur á skemmtilegar slóðir, til dæmis þegar hún sagði frá því hvaðan draumurinn um að verða leikkona kom, grínið og hljómsveitirnar, en hún er nýbúin að stofna tríó sem ber nafnið Mamma þín. 

HP sósan var svo til umfjöllunar í Matarspjallinu með Sigurlaugu Margréti, en í síðustu viku fjölluðum við um Worchestershire sósuna. Svo ræddum við hugmyndir að þjóðlegum smáréttum og partýmat sem sniðugt gæti verið að bera á borð á kosningavökunni annað kvöld.   

Tónlist í þættinum í dag: 

Nú liggur vel á mér / Ingibjörg Smith (Óðinn G Þórarinsson og Númi Þorbergs) 
Tuð / Hljómsveit Jarþrúðar (Ólafía Hrönn Jónsdóttir) 
Haltu utan um mig / Heimilistónar (Ólafía Hrönn Jónsdóttir)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 31 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104924473" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282757D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:38</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>164</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Borgarstjóri og lífsgæðakjarnar og rannsóknir á samsæriskenningum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284270D0.mp3</link><description>Til stendur að byggja á þriðja þúsund íbúðir auk hundruða hjúkrunarrýma á uppbyggingareitum sem hafa verið skilgreindir sem sérstakir „lífsgæðakjarnar” fyrir eldri borgara í Reykjavík. Borgarstjóri skrifaði sl.föstudag undir viljayfirlýsingar um uppbyggingu á fjórum stöðum í borginni þar sem þróuð verður ný nálgun á húsnæði og þjónustu fyrir fólk á besta aldri. Á teikniborðinu eru allt að 2600 nýjar íbúðir auk hjúkrunarrýma og kallað var eftir samstarfsaðilum um þróun og uppbyggingu á lífsgæðakjörnum í maí í fyrra. Nú eru fjögur teymi farin af stað og hafa átt samtöl við félög eldra fólks en einnig sótt sér alþjóðlega ráðgjöf við þróun og útfærslu lífsgæðakjarnana. Einar Þorsteinsson borgarstjóri kom í þáttinn í dag og sagði okkur betur frá þessu og svo notuðum við tækifærið og ræddum við hann um mengunarmál í borginni, almenningssamgöngur og hvernig honum hefur liðið í þessu nýja starfi, en hann tók við embætti borgarstjóra í upphafi árs. 
 
Svo heyrðum við í Eiríki Bergmann, prófessor við félagsvísindadeild Háskólans á Bifröst, en hann tekur þátt í að stofna norrænt samstarfsnet um rannsóknir á samsæriskenningum, CONNOR (Nordic Network of Conspiracy Theories Research), sem byggir meðal annars á rannsóknum Eiríks. Auk hans er Hulda Þórisdóttir, prófessor við stjórnmálafræðideild HÍ, í stjórn Íslandsdeildar CONNOR. Á opnunarráðstefnunni komu saman um 50 fræðimenn frá Norðurlöndum og víðar og þar kynnti Eiríkur helstu rannsóknir sínar á vopnvæðingu samsæriskenninga. Eiríkur var á línunni í dag og sagði okkur frekar frá þessu samstarfsneti, hvernig það kom til og hver markmið þess eru. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Lífið er undur / Egill Ólafsson (Egill Ólafsson) 
Herbergið mitt / Brimkló (Arnar Sigurbjörnsson, texti Vilhjálmur frá Skáholti)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 30 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104018338" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284270D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:10</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>163</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Gagnvirkt Íslandskort barna, líknardeildin og Jónatan um Rúnar Gunnarsson</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282371D0.mp3</link><description>Í tilefni þess að 80 ár eru liðin í ár frá stofnun lýðveldis á Íslandi efndu Safn Jóns Sigurðssonar á Hrafnseyri og Þjóðgarðurinn á Þingvöllum til verkefnisins Heill heimur af börnum - börn setja mark sitt á Íslandskortið. Hugmyndin að því var að hvetja börn til að miðla því sem þeim finnst mikilvægt og áhrifaríkt í lífi sínu og umhverfi á sjónrænan hátt og koma því til skila á nýju gagnvirku Íslandskorti sem er í mótun. Kristín R. Vilhjálmsdóttir, kennari og menningarmiðlari var á línunni og sagði okkur betur frá þessu verkefni í þættinum í dag. 

Líknarmeðferð er hugtak sem margir tengja við yfirvofandi lífslok einstaklinga með illkynja sjúkdóma, þegar „ekkert er lengur hægt að gera.“ Staðreyndin er að líknarmeðferð er mun meira en meðferð við lok lífs og margt er hægt að gera til að bæta líðan og efla lífsgæði. Líknardeildin í Kópavogi sinnir einstaklingum 18 ára og eldri og fjölskyldum þeirra og þar starfar þverfaglegur hópur starfsfólks, meðal annars læknar, hjúkrunarfræðingar, sjúkraliðar, sjúkraþjálfi, sálfræðingur, prestur og sérhæft starfsfólk. Líknardeildin átti 25 ára afmæli í apríl og af því tilefni fengum við þær Ólöfu Ásdís Ólafsdóttur og Örnu Dögg Einarsdóttur til að koma í þáttinn fyrr í vor og við heyrðum það viðtal aftur í dag. 

Jónatan Garðarsson kom svo til okkar í dag og hélt áfram að fræða okkur um íslenskt tónlistarfólk. Í dag sagði hann okkur frá tónlistarmanninum  Rúnari Gunnarssyni, sem setti heldur betur mark sitt á íslenska tónlistarsögu þrátt fyrir að hafa látist langt fyrir aldur fram. Hann var auðvitað í hljómsveitinni Dátum, spilaði meðal annars með Sextett Ólafs Gauks og samdi nokkur lög sem urðu gríðarlega vinsæl og lifa góðu lífi enn í dag og við heyrðum þrjú þeirra auk þess sem Jónatan fræddi okkur um líf Rúnars.

Tónlist í þættinum í dag:  
Þá það / María Magnúsdóttir (Karl Olgeirsson, texti Bragi Valdimar Skúlason) 
Glugginn / Flowers (Rúnar Gunnarsson, texti Þorsteinn Eggertsson)  
Gvendur á Eyrinni / Dátar (Rúnar Gunnarsson, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Undarlegt með unga menn / Sextett Ólafs Gauks (Rúnar Gunnarsson, texti Ólafur Gaukur Þórhallsson)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 29 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="108044120" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282371D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>162</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Að velja háskólanám, heiftúðug umræðuhefð og veðurspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284268D0.mp3</link><description>5. júní rennur út umsóknarfrestur í flesta háskóla á landinu.  Það getur verið snúið að finna út hvaða nám hentar manni best og við fengum Grétu Matthíasdóttur, forstöðukona nemendaráðgjafar Háskólans í Reykjavík, í þáttinn til að fara vítt og breitt yfir sviðið og hvernig hægt er að hjálpa nemendum að finna sína leið. 
 
Gunnar Hersveinn, heimspekingur og rithöfundur, kom svo í þáttinn, en hann skrifaði pistil sem við rákumst á um umræðuhefðina sem skapast hefur hér á landi, og reyndar víða í öðrum löndum, þar sem stíllinn einkennist til dæmis af því að láta andstæðinginn, eða þann sem þú ert ósammála, fá það óþvegið. Að fólk með andstæðar skoðanir sé ekki að tala saman, heldur hafi meiri áhuga á að skamma hvert annað, hæðast að og grafa undan. Við ræddum þessa umræðuhefð við Gunnar í þættinum. 
 
Að lokum kom Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur til okkar í veðurspjallið. Í dag sagði hann okkur frá miklum hitum sem hafa geysað undanfarnar vikur í Mexíkó. Mörg hitamet hafa fallið og sérstaklega heitar nætur. Dýr hafa drepist af hitaslagi og þurrkar fylgja og nú er óttast að vatn geti endanlega gengið til þurrðar í Mexíkóborg á næstu vikum. Svo rifjðuum við upp vorið í fyrra, en um þetta leyti gerði hret svo stórsá á trjágróðri. Nú er sem betur fer annað uppi á teningnum. Milt þessa daga, en spáð er kólnandi veðri, t.d. á kjördag. Að lokum sagði Einar okkur frá því hversu fáar mannaðar veðurstöðvar eftir í dag.  

Tónlist í þættinum í dag: 
Líf / Hildur Vala (Jón Ólafsson, texti Stefán Hilmarsson)  
Almost Over You / Önnu Jónu Son (Haraldur Þorleifsson) 
Óbyggðirnar kalla / KK &amp; Magnús Eiríksson (Magnús Eiríksson) 
Ferðabar / Spilverk þjóðanna (Spilverk þjóðanna)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 28 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102867278" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284268D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:34</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>161</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Grindvíkingar heiðursgestir á Sjómannadaginn, vinkill og Sigríður lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282369D0.mp3</link><description>Sjómannadagurinn, hátíðisdagur allra sjómanna, verður næsta sunnudag, 2. júní. Aríel Pétursson, formaður sjómannadagsráðs, og Eggert Sólberg Jónsson, sviðsstjóri frístunda- og menningarsviðs Grindavíkurbæjar komu í þáttinn í dag, en Sjóarinn síkáti, hátíð Grindvíkinga, verður sem sagt haldinn í Reykjavík og Grindvíkingar verða sérstakir heiðursgestir í ár. Við fengum þá til að segja okkur frá hátíðinni í ár og hvernig þetta mun allt saman fara fram. Það verður auðvitað fjölbreytt dagskrá, leikir, tónleikar og margt fleira á hafnarsvæðinu á Grandanum. 

Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag og vinkill dagsins var borinn að moldviðrinu sem þyrlaðist upp í Flóanum í vikunni. Í ljósi þess þá skoðaði Guðjón jarðrækt almennt í sögulegu en yfirborðslegu samhengi og velti svolítið fyrir sér hvernig þúfur myndast og hvaða þýðingu þær hafa fyrir hann og kannski einhver fleiri. 
 
Svo að lokum var það lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Sigríður Soffía Níelsdóttir, dansari, danshöfundur og hún er einnig þekkt meðal annars fyrir flugeldasýningahönnun og blómalistaverk. Það opnaði ný sýning eftir hana, Eldblóm, í Hönnunarsafni Íslands fyrir helgi sem við fengum hana til að segja okkur frá, en auðvitað sagði hún okkur aðallega frá því hvað hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Sigríður Soffía sagði frá eftirtöldum bókum og höfundum:
Milk and Honey e. Rupi Kaur
Hold on to your Kids e. Gabor Mate
Jelli e. Bompas &amp; Parr
At Work e. Piet Oudolf 
Veröld sem var e. Stefan Zweig

Tónlist í þættinum í dag: 

Vorblik / Pálmi og Dísa (Pálmi Sigurhjartarson og Herdís Anna Þorvaldsdóttir) 
Sjóarinn síkáti / Jón Fanndal (Jón Fanndal Bjarnþórsson)  
Sölvi Helgason / Mannakorn (Magnús Eiríksson)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 27 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99115676" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282369D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>160</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Margrét Einarsdóttir föstudagsgestur og matarspjall um Worchesterhire sósu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282752D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í dag var Margrét Einarsdóttir búningahönnuður. Hún hefur rekið tískuverslun, verið stílisti og hannað föt í fjölmörgum kvikmyndum og sjónvarpsþáttum. Meðal annars fyrir kvikmyndirnar Hrútar, Vonarstræti og Snertingu, nýjustu mynd Baltasars Kormáks og svo hannaði hún búningana í sjónvarpsþáttröðunum Verbúðinni, Aftureldingu og  þessa dagana er hún að vinna í gríðarstórri þáttaröð, King and Conquerer. Við fórum með henni aftur í tímann og rifjuðum upp æskuslóðirnar, í Svíþjóð og Reykjavík og fórum svo á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag og fengum hana til að segja okkur hvernig það kom til að hún fór að vinna í sínu fagi. 
 
Í matarspjallinu töluðum við um hina frægu Worcestershiresósu. Sósan rekur uppruna sinn til Englands á 19. Öld, en hvað er í henni og í hvað er best að nota hana?  

Tónlist í þættinum í dag: 
Ég lifi í draumi / Björgvin Halldórsson (Eyjólfur Kristjánsson og Aðalsteinn Ásberg Sigurðarson) 
Fever / Sarah Vaughan (Eddie J. Cooley &amp; John Davenport) 
Paroles... Paroles... / Dalida &amp; Alain Delon (Giancarlo del Re, Giovanni Ferrio &amp; Matteo Chiosso)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 24 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98351647" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282752D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:13</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>159</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Saga Brynhildar, sytkinin á Húðvaktinni og Ingibjörg Smith</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282751D0.mp3</link><description>Fyrir nokkrum árum fór Brynhildur Pétursdóttir að finna fyrir einkennum á mjaðmasvæði sem voru sakleysisleg í fyrstu en fóru versnandi og tveimur árum síðar var hún orðin svo slæm að hún þurfti að nota hækjur til að geta gengið. Eftir að hafa hitt ótal sjúkraþjálfara, lækna, osteopata, kírópraktora og nuddara í leit að svari, neyddist hún að leggjast sjálf í rannsóknir og seint og um síðir bárust böndin að spjaldliðum, sem því miður virðist vera lítil þekking á. Brynhildur hefur deilt sögu sinni ítarlega á síðunni www.konaikerfi.com og hún sagði okkur sína sögu í þættinum í dag.  

Nýlega rákum við augun í þjónustu sem kallast Húðvaktin. Þau sem standa á bak við vaktina eru systkinin Jenna Huld, húð- og kynsjúkdómalæknir og Bjarni Eysteinsbörn framkvæmdastjóri. Þau segja mikilvægt að geta sinnt læknisþjónustu í gegnum netið og með því bætt þjónustu við landsbyggðina og hraðað ferlinu ef mikið er í húfi. Jenna Huld hefur einnig starfaði í Svíþjóð en Svíar standa framarlega í þróun fjarlækninga og er það fyrirmyndin að Húðvaktinni. Jenna og Bjarni sögðu okkur meira frá þessu í þættinum. 
 
Svo kom Jónatan Garðarsson til okkar í dag og hélt áfram að fræða okkur um okkar frábæra tónlistarfólk. Nú var röðin komin að Ingibjörgu Smith, sem lést nýlega, en hún var ein af okkar fyrstu dægurlagasöngkonum og söng nokkur gríðarlega vinsæl lög, til dæmis Við gengum tvö og Nú liggur vel á mér, sem við heyrðu í þættinum. Jónatan sagði okkur meira frá þessari merku tónlistarkonu í þættinum. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Egils appelsín / Spilverk þjóðanna (Spilverk þjóðanna) 
Heitt toddý / Ellen Kristjánsdótir (erlent lag, texti Friðrik Erlingsson) 
Við gengum tvö / Ingibjörg Smith (Valdimar Hólm Hallstað og Friðrik Jónsson)
Nú liggur vel á mér / Ingibjörg Smith (Óðinn G. Þórarinsson og Númi Þorbergsson)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 23 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101182902" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282751D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:41</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>158</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kvennakórinn Katla, póstkort frá Magnúsi og Vera Sif Rúnarsdóttir</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282750D0.mp3</link><description>Við kíktum niður í Hörpu á æfingu hjá kvennakórnum Kötlu en þær eru með árlega vortónleika næstu helgi og kórinn er fjölmennur, en um 80 konur eru skráðar í hann og sérstök áhersla er lögð á búninga, leikmuni og gleði. Þær vilja líka láta gott af sér leiða í okkar samfélagi. Samstýrur kórsins, Hildigunnur Rúnarsdóttir og Lilja Dögg Gunnarsdóttir, sögðu okkur frá starfinu og einnig var rætt við konur í búninganefnd kórsins, þær Ragnheiði Bjarnadóttur og Elínu Hörpu Valgeirsdóttur og svo að lokum stjórnarkonurnar Guðrúnu Helgadóttur, Söndru Harðardóttur og Sólveigu Ingólfsdóttur . 

Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag. Í Þýskalandi standa núna yfir réttarhöld yfir næstum þrjátíu manns sem eru ákærðir fyrir að skipuleggja vopnaða byltingu gegn stjórn landsins. Aðalsprautan í hópnum er sjötíu og tveggja ára fasteignasali sem kallar sig prins Hinrik þrettánda. Frá þessu var sagt í póstkorti dagsins, en Magnús er nýkominn frá Þýskalandi þar sem þetta er ein aðalfréttin í fjölmiðlum. Hann sagði líka frá heimsókn sinni í pyntingartækjasafn í borginni Rothenburg, en safnið geymir ótrúleg tæki og tól frá miðöldum sem voru notuð til knýja fram játningar hjá sakamönnum aðallega konum sem voru kærðar fyrir galdra. 
 
Sjónaukinn, árleg ráðstefna heilbrigðis-, viðskipta- og raunvísindasviðs Háskólans á Akureyri fór fram í síðustu viku. Þar voru flutt fjölmörg fjölbreyttu erindi en stór hluti af erindum á ráðstefnunni eru kynningar nema sem eru að ljúka meistaranámi í heilbrigðisvísindum á rannsóknarverkefnum sínum. Vera Sif Rúnarsdóttir kynnti niðurstöður rannsóknar á tengslum áfalla í æsku við almennt heilsufar á fullorðinsárum. Vera sagði okkur meira frá því í þættinum í dag.
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Þín hvíta mynd / Kristjana Stefánsdóttir og Svavar Knútur Kristinsson (Sigfús Halldórsson og Tómas Guðmundsson) 
Everybody’s Talkin’ / Harry Nilson (Fred Neil) 
Adios Muchachos / Stanley Black (Sanders &amp; Vedani)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 22 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96267702" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282750D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:08</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>157</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Náttúran á Heilsuvaktinni, vinkill um nettröll og Dóra Björg lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282749D0.mp3</link><description>Við byrjuðum þáttinn í dag á Helgu Arnardóttur og Heilsuvaktinni. Rannsóknir sýna svo ekki verður um villst að náttúran hefur góð áhrif á okkur og gott betur því kórtisólið í líkamanum lækkar, blóðþrýstingur lækkar og hjartsláttur líka við það eitt að vera úti í náttúrunni. Kristín Sigurðardóttir, bráða- og slysalæknir sem einblínt hefur á streitu og áhrif hennar síðustu ár, segir okkur þjást af náttúruleysi. Hún á að sjálfsögðu ekki við getuleysi heldur er þetta þýðing hennar á fyrirbæri sem kallast á ensku nature deficit disorder. Með því að verja dágóðum tíma í náttúrunni getum við dregið verulega úr neikvæðum áhrifum streitu í okkar daglega lífi. Helga Arnardóttir ræddi við Kristínu á Heilsuvaktinni í dag.  
  
Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag og í vinkli dagsins er komið víða við. Fyrst fjallar Guðjón aðeins um eggjaát, en aðal atriðið er frétt sem Guðjón las í gær um að verið sé að nota nettröll til að ata frambjóðendur auri sem hleypti Guðjóni af stað í að búa til sögu þar sem umboðsmenn nettrölla og frambjóðanda hittast til að hafa samráð um aurkast sem leiðir inn í frásögn úr Þjóðsögum Ólafs Davíðssonar og endar svo á kurteisisbrýningu. Þetta kom betur í ljós í vinkli dagsins. 
 
Lesandi vikunnar í þetta sinn var svo Dóra Björg Árnadóttir sérfræðingur hjá alþjóðadeild Ríkislögreglustjóra. Við fengum að vita hvað hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafi haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Dóra Björg talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Piranesi e. Susanna Clarke 
Hamnet e. Maggie O'Farrell 
Gamache serían e. Louise Penny 
The Thursday Murder Club e. Richard Osman 
DaVinci Code e. Dan Brown 
The Murder of Roger Ackroyd e. Agatha Christie
Dóra nefndi einnig Guðrúnu Helgadóttur, Astrid Lindgren, Harry Potter bækurnar og Twilight bókaröðina.

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 21 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99219330" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282749D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:40</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>156</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Bjarni Snæbjörnsson föstudagsgestur og matarspjall um sumar og salt</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282748D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var leikarinn Bjarni Snæbjörnsson. Hann hefur leikið og sungið víða á sviði frá útskrift úr leiklistarnámi, en svo vakti hann sérstaka athygli þegar hann samdi söngleikinn Góðan daginn faggi, sem sýndur var í Þjóðleikhúskjallaranum.  Í sýningingunni rifjaði Bjarni upp æskuna og glímu sína við að koma út úr skápnum og horfast í augu við það hver hann var, baráttu við fordóma, ekki síst sína eigin. Sýningin varð gríðarlega vinsæl, var sýnd næstum 150 sinnum, ekki bara í Þjóðleikhúsinu heldur víða um landið. Og nú er nýkomin út bókin Mennska eftir Bjarna og hann hefur hleypt af stokkunum samnefndu hlaðvarpi. Við fórum auðvitað aftur í tímann með honum, eins og við gerum alltaf með föstudagsgestinum, enda er æska hans nátengd því sem hann hefur verið að fjalla um í sínum verkum. Bjarni sagði okkur meðal annars frá dvöl sinni í Ástralíu, námsárunum í leiklistarskólanum og því hvernig hann sættist að lokum við sjálfan sig.
 
Svo kom Sigurlaug Margrét í matarspjallið. Við skoðuðum með henni sænska matreiðslubók sem heitir Salt og sumar og svo tökum við aðeins upp þráðinn frá síðasta matarspjalli, eftir viðbrögð frá hlustendum við því sem þar kom fram. Fiskisúpa, saffran og birkirúnstykki komu við sögu.

Tónlist í þættinum í dag: 
Heim í Búðardal / Lónlí blú bojs (Gunnar Þórðarson, texti Þorsteinn Eggertsson) 
To Be Free / Emilíana Torrini (E.G. White og Emilíana Torrini) 
Hello / Adele (Adele Adkins &amp; Greg Kurstin) 

UMSJÓN GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 17 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102117459" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282748D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:11</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>155</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Bein útsending frá Slökkviliðinu á höfuðborgarsvæðinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282363D0.mp3</link><description>Í dag brugðum við okkur úr húsi og sendum út Mannlega þáttinn frá Skógarhlíð 14 þar sem  Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins er til húsa. Slökkvilið er byggðasamlag frá árinu 2000 stofnað af  Reykjavíkurborg, Garðabæ, Hafnarfjarðarbæ, Kópavogsbæ, Mosfellsbæ, Seltjarnarnesbæ og Sveitarfélaginu Álftanesi. Verkefnin eru fjölbreytt eins og við komumst að í þættinum, útkallsþjónusta og forvarnir.  
 
Viðmælendur okkar voru Jón Viðar Matthíasson Slökkviliðsstjóri, Róbert Ægir Hrafnsson, bráðatæknir, en bráðatæknar eru þeir sem hafa mesta menntun í sjúkraflutningunum, og  Aldís Rún Lárusdóttir, sviðsstjóri forvarnarsviðs. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Ég er á leiðinni / Brunaliðið (Magnús Eiríksson)  
Eldur / Heimilistónar (Heimilistónar) 
Never Ever Let You Go / Rollo and King (Sören Poppe, Stefan Nielsen, Thomas Brekling)
Where do you go to my lovely / Petar Sarstedt (Peter Sarstedt) 

UMSJÓN GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 16 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102849724" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282363D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>154</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Anton leitaði upprunans á Indlandi og Haukur Morthens 100 ára</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284260D0.mp3</link><description>Við heyrðum sögu Antons Gunnars Ólafssonar í dag. Hann var ættleiddur sjö mánaða gamall, frá Indlandi, af hjónum frá Akureyri. Hann hefur hugsað um uppruna sinn frá barnsaldri, óhjákvæmilega áttaði hann sig á því að hann var ólíkur öðrum börnum í kringum sig. Hann fór þó ekki að hugsa af alvöru um það að leita að uppruna sínum fyrr en eftir að faðir hans lést árið 2016. Hann fékk í sínar hendur skjölin sem fylgdu honum í ættleiðingunni, og eftir að hafa leitað ráða, meðal annars hjá vinkonu sinni sem hafið staðið í sömu sporum, fór hann loks til Indlands í fyrsta sinn. Hann er nýkominn heim úr þeirri ferð og við fengum að heyra í þættinum hjá honum hvernig sú reynsla var. 
 
Svo kom Jónatan Garðarsson aftur til okkar, eins og hann hefur gert undanfarnar vikur, til að fræða okkur um okkar frábæra tónlistarfólk. Í dag sagði Jónatan okkur sögu Hauks Morthens, en á föstudaginn hefði Haukur orðið 100 ára. Hann var auðvitað einn farsælasti og vinsælasti dægurlagasöngvari Íslands. Við komum ekki að tómum kofanum hjá Jónatani í dag frekar en fyrri daginn. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Ennþá man ég hvar / GÓSS (Mogens Dam og Kaj Andersen texti Bjarni Guðmundsson) 
Ó, borg mín borg / Haukur Morthens (Haukur Morthens, texti Vilhjálmur frá Skáholti) 
Við freistingum gæt þín / Haukur Morthens (Jóhann Helgason, texti Matthías Jochumson)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 15 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102368235" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284260D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:18</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>153</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Iceland Innovation Week, forestakjörið og veðurspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282361D0.mp3</link><description>Við fræddumst í þættinum um stærsta nýsköpunar- og frumkvöðlaviburð sem haldinn er hér á landi, einmitt þessa dagana; Iceland Innovation Week. Hátíðin er markaðsgluggi íslenskrar nýsköpunar og þar gefst frumkvöðlum og fyrirtækjum kostur á að standa fyrir viðburðum og kynna starfsemi sína.  Melkorka Sigríður Magnúsdóttir stofnaði Iceland Innovation Week ásamt Eddu Konráðsdóttur. Melkorka er listrænn stjórnandi hátíðarinnar, kom í þáttinn og sagði okkur meira frá þessari viku og viðburðinum sem hefur vaxið gríðarlega á þeim fjórum árum síðan hann var haldinn fyrst.  
 
Forsetakjör fer fram laugardaginn 1. júní næstkomandi. Kjörstaðir í Reykjavík eru opnir frá kl. 9:00 til 22:00. Ef þú ert ekki viss um hvort þú sért á kjörskrá þá má fletta því upp og hvernig gerir maður grein fyrir sér á kjörstað? Jú, með skilríkjum en hvers konar skilríki eru tekin gild?. Nýir kjörstaðir hafa bæst við síðan síðast og búið er að opna fyrir atkvæðagreiðslu  utankjörfundar. Við fórum yfir nokkur praktísk atriði með Helgu Björk Laxdal skrifstofustjóra skrifstofu borgarstjórnar í þættinum. 
 
Svo kom Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur til okkar í veðurspjallið í dag. Við ræddum við hann um sólstorminn sem skall á um helgina og við misstum af vegna þess að það var of skýjað. Einar fræddi okkur um litróf norðurljósanna og truflanir sem geta orðið á fjarskiptum og raforkulutningi. Þetta var mesti sólstormur frá því í oktobér 2003 og tengist 11 ára sólsveiflunni svokölluðu. Svo ræddum við aðeins um klaka í jörðu sem óðum er að hverfa og hvernig jarðvegshitamælingar geta sagt til um leysingu klakans og aurbleytu. Svo að lokum skoðuðum við hvaða ytri þættir kunna að móta sumarveðráttuna hjá okkur og Einar fjallaði aðeins um þá og vísbendingar í veðurlagsspám, til dæmis fyrir hvítasunnuhelgina. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Talað við gluggann / Bubbi (Bubbi Morthens) 
Við arineld / Vala Guðnadóttir (Magnús Eiríksson, texti Kristján frá Djúpalæk) 
Kúbanska / Tómas R. Einarsson (Tómas R. Einarsson)  

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 14 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103882919" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282361D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>152</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Landssamband eldri borgara, vinkill og Kamilla lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282744D0.mp3</link><description>Landsfundur Landssambands eldri borgara verður haldinn á morgun kl.10 á Hótel Natura. Búist er við fjölda fólks á fundinn frá 55 félögum eldra fólks af öllu landinu, en um 37 þúsund manns eru innan sambandsins. Á fundinum var sérstök áhersla lögð á undirbúning næstu kosninga til Alþingis og möguleikum á að beina kröftum fólks til þeirra stjórnmálaflokka sem styðja kjarabaráttu eldra fólks. Landssamtök eldri borgara hafa reynt að vekja athygli stjórnvalda á að um 15.000 eldri borgarar búa við slæm kjör og brýnt sé að grípa til sértækra aðgerða til að rétta hlut þeirra. Helgi Pétursson formaður LEB kom í þáttinn í dag. 
 
Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í þetta sinn fjallaði hann um möguleikann á að hlutlaust karlkyn eigi undir högg að sækja í íslensku og vitnað er í nýlega grein sem fjallar um málið, auk þess sem vafasöm rannsókn pistlahöfundar um sama mál er lítillega rædd. Þá er fjallað um sanddæluskipið Trölla sem nú er staðsettur austur á Hornafirði, en hann og þjónustupramminn Nökkvi eiga fimmtíu ára afmæli á þessu ári. Þeir eiga mjög merkilega forsögu í 577 metra hæð, órafjarri sjó. 
 
Svo var það lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Kamilla Kjerúlf lögfræðingur, barnabókarithöfundur og saksóknarfulltrúi hjá Lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Kamilla talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Undir yfirborðinu e. Freida McFadden
Þú sérð mig ekki e. Evu Björg Ægisdóttur
DJ Bambi e. Auði Övu Ólafsdóttur
Sjö systur e. Lucinda Riley
Harry Potter bækurnar e. JK Rowling
Ungfrú Ísland e. Auði Övu Ólafsdóttur
The Hunger Games serían e. Suzanne Collins

Tónlist í þættinum í dag: 
Lukta-Gvendur / Björk Guðmundsdóttir og Tríó Guðmundar Ingólfs (Nat Simone, texti Eiríkur Karl Eiríksson) 
Manic Monday / The Bangles (Prince) 
Massachusetts / Bee Gees (Maurice, Robin og Barry)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 13 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101469622" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282744D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:50</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>151</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hara systur föstudagsgestir og ítalskt matarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282743D0.mp3</link><description>HARA systur frá Hveragerði komu sáu og næstum því sigrðu X Factor keppnina árið 2007. Þær lentu í öðru sæti eftir spennandi einvígi við Jogvan Hansen, sem þær höfðu reyndar nokkrum mánuðum áður skráð til leiks ásamt sér. Systurnar urðu á skömmum tíma gríðarlega vinsælar og í kjölfarið gáfu þær út plötu og voru  bókaðar út um allt land. En það hefur ekki mikið heyrst til þeirra undanfarin ár. Hvar eru þær í dag og hvað hefur á daga þeirra drifið? Við tókum vel á móti Hara systrum, Rakel og Hildi Magnúsdætrum í dag og fórum með þeim yfir þessa miklu reynslu sem keppnin var, æskuárin í Hveragerði, aðdraganda þess að þær skráðu sig í keppnina sem breytti lífi þeirra, skuggahliðar þess að slá í gegn svona snögglega og svo hvað þær hafa verið að gera undanfarið. 

Matarspjallið var svo á sínum stað og í dag var ítalskt þema þar sem leikkonan Sophia Lauren var í aðalhlutverki, en Sigurlaug Margrét keypti matreiðslubók fyrir 15 árum þar sem Sophia deilir uppskriftum sínum og sögum á bak við þær og okkur skilst að Sigurlaug hafi prófað að matreiða hverja einustu þeirra.

Tónlist í þættinum í dag: 

Við saman / Hljómar (Gunnar Þórðarson og Þorsteinn Eggertsson) 
Hvernig veit ég? / Hara systur (Hildur Magnúsdóttir og texti Rakel Magnúsdóttir) 
Framtíðin / Hara systur (Pernille Rosendahl, Jonas Struck, Emil Jörgensen og texti Rakel Magnúsdóttir og Hildur Magnúsdóttir)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 10 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101522285" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282743D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:52</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>150</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Menntunarsjóður mæðrastyrksnefndar, Alfreð Clausen og póstkort</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282742D0.mp3</link><description>Mæðradagurinn er á sunnudaginn og í gær var hleypt af stokkunum söfnunarátaki Menntunarsjóðs mæðrastyrksnefndar,  þar sem tilgangurinn er að styrkja efnalitlar konur til náms og þannig veita þeim tækifæri til að bæta lífskjör sín og sinna. Sjóðurinn hefur undanfarin ár styrkt um 500 konur til náms og Unnur Ösp Stefánsdóttir, leikari og leikstjóri kom í þáttinn í dag, en það var tilkynnt í gær að hún, ásamt Elísabetu Jökulsdóttur, eru verndarar menntunarsjóðsins. Með Unni kom Lilja Kristjánsdóttir, sem hefur þegið styrk til náms úr sjóðnum. Þær sögðu okkur frá menntsjóðinum og Lilja sagði okkur sína sögu.
 
Jónatan Garðarsson kom svo aftur í þáttinn í dag og hélt áfram að fræða okkur um íslenskt tónlistarfólk. Í síðustu viku sagði Jónatan okkur frá Soffíu Karlsdóttur söng- og leikkonu og í dag fræddi Jónatan okkur um Alfreð Clausen, einn af frumkvöðlum í íslenskum dægurlagasöngi. 
  
Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag og í korti dagsins segir frá víðavangshlaupinu Puffin Run sem fram fór um liðna helgi á Heimaey. Þar hlupu næstum ellefu hundruð manns í blíðskaparveðri. Magnús veltir fyrir sér af hverju hlaupið er kallað Puffin Run en ekki „bieg maskonurów“ uppá pólsku því töluvert fleiri pólverjar en bandaríkjamenn tóku þátt í hlaupinu. Hann segir líka frá heimsókn sinni til Víkur í Mýrdal þar sem fleiri tala ensku en íslensku, en hann endar á Ítalíu þar sem bæir og borgir eru að taka til á heiðursborgaralistum sínum. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Þú og ég / Hljómar (Gunnar Þórðarson og Ólafur Gaukur Þórhallsson) 
Æskuminning / Alfreð Clausen (Ágúst Pétursson og Jenni Jóns) 
I Can’t Give You Anything But Love / Alfreð Clausen (Dorothy Fields og Jimmy McHugh) 
On the Road Again / Canned Heat (Alan Wilson &amp; Floyd Jones)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 08 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102899879" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282742D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:35</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>149</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Fagleg handleiðsla, golfsumarið og þarmaflóran á Heilsuvaktinni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282741D0.mp3</link><description>Við töluðum aðeins um mannlega þáttinn í Mannlega þættinum í dag, sem sagt mannlega þáttinn á vinnustöðum. Við höfum fjallað talsvert í þættinum um streitu og vanlíðan í vinnunni. Ef stemningin er ekki góð á vinnustaðnum, þar sem starfsfólk jafnvel upplifir sig vanmetið, lítilsvirt og óöruggt, þá eru talsvert meiri líkur á að lenda í kulnun eða að upplifa kulnunareinkenni. Við fengum þær séra Díönu Óskarsdóttur, doktor í handleiðslufræðum og Sigrúnu Harðardóttur doktor í félagsráðgjöf og dósend við Félagsráðgjafardeild HÍ, til að segja okkur frá því hvernig fagleg handleiðsla getur nýst, t.d. sem forvörn og til að styðja að bæta vinnustaðamenninguna og getur jafnvel minnkað starfsmannaveltu og fjarveru vegna veikinda. Þær Díana og Sigrún útskýrðu þetta frekar fyrir okkur í þættinum. 
 
Með hækkandi sól og hækkandi hitatölum spretta kylfingar úr hverju horni tilbúnir að arka út á golfvelli landsins til að elta litlu hvítu boltana í sem fæstum höggum ofan í holurnar. Í fyrravor komu golfvellirnir ekki vel undan vetri eftir frosthörkur, en spurningin er hvernig staðan er á þeim núna? Brynjar Eldon Geirsson, framkvæmdastjóri Golfsambands Íslands kom í þáttinn og fór með okkur yfir stöðuna og hvað er framundan í golfinu í sumar. 
 
Heilbrigð þarmaflóra er grunnurinn að góðri heilsu bæði líkamlega og andlega. Þetta hafa rannsóknir sýnt fram á með afgerandi hætti undanfarin ár og gjörunnin matvæli, sykruð, söltuð og reykt vinna gegn góðri flóru. Birna G. Ásbjörnsdóttir doktor í heilbrigðisvísindum og sérfræðingur í þarmaflóru segir lykilatriði að borða eins ólíkar tegundir af grænmeti og ávöxum í viku til að hafa sem öflugasta flóru meltingarkerfinu. Hún nefnir að hátt í 30 tegundir væru langbesta markmiðið, auk þess að borða mikið af hnetum, fræjum og baunum. Sykurlausir gosdrykkir og orkudrykkir séu alslæmir fyrir bakteríubúskap í þörmunum og þá eigi að drekka í algjöru lágmarki. Helga Arnardóttir ræddi við Birnu á Heilsuvaktinni í dag. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Pólstjarnan / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Ágúst Pétursson, texti Kristján frá Djúpalæk) 
Oh happy day / The Edwin Hawkins singers (Edwin Hawkins) 
Im a believer / The Monkees (Neil Diamond)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 07 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101712039" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282741D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:58</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>148</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Fjölmenningarþing, vinkill og Sveinn Sampsted lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282740D0.mp3</link><description>Fjölmenningarþing var haldið á vegum Reykjavíkurborgar nú um helgina en þingið er mikilvægur vettvangur virkrar umræðu sem snertir á málefnum innflytjenda og fólks af erlendum uppruna. Reykjavíkurborg er fjölmenningarborg og eru um fjórðungur íbúa hennar af erlendum uppruna. Á þinginu var til dæmis varpað fram spurningunum: Fjölmenningarfærni - sitjum við öll við sama borð? Ert þú fjölmenningarfær? Getur góð þýðing á bókmenntum falið í sér inngildingu? Hvernig þróum við samfélagstúlkun í breyttu samfélagi? Íslenska töluð með hreim - hefur það áhrif á samskipti í daglegu lífi? Guðný Bára Jónsdóttir, verkefnastjóri hjá mannréttinda- og lýðræðisskrifstofu Reykjavíkurborgar, kom í þáttinn og sagði okkur frá því sem kom fram á þinginu. 
 
Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag og vinkill dagsins var lagður við komandi forsetakosningar, frá nokkrum hliðum. Til dæmis hvernig sameiginlegur kynningarþáttur getur haft áhrif á skoðanir þeirra sem hafa kosningarétt, en líka hvaða forsendur við gefum okkur áður en uppáhaldsframbjóðandi er valinn og hvort við séum tilbúin til að breyta um skoðun ef okkar manneskja stendur sig síður en aðrir í kynningu, eða hvort við höldum tryggð við fyrsta val. 
 
Lesandi vikunnar í þetta sinn var svo Sveinn Sampsted íþróttafræðingur. Við fengum að vita hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft  mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Sveinn sagði frá eftirfarandi bókum og höfundum:
Uppruni (Origin á ensku) e. Dan Brown 
Iron Widow e. Xiran Jay Zhao 
Eldarnir e. Sigríði Hagalín Björnsdóttur 
Barn að Eilífu e. Sigmund Erni Rúnarsson  
Andrés Önd Syrpurbækurnar frá Disney 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Ef ég hefði vængi / Halli Reynis og Elínrós Ben (Haraldur Reynisson) 
Velkomin / Bubbi (Bubbi Morthens) 
Vorið er komið / Gísli Rúnar Jónsson (Hallbjörg Bjarnadóttir, texti Jón Thoroddsen)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 06 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98980258" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282740D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:33</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>147</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Gísli Örn föstudagsgestur og matarspjall um dýrasta krydd í heimi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284253D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Gísli Örn Garðarsson, leikari og leikstjóri. Hann útskrifaðist úr leiklistardeild LHÍ árið 2001. Hann hefur sett upp fjölda leiksýninga á Íslandi og erlendis, sem höfundur og leikstjóri og hefur leikið á sviði, í kvikmyndum og sjónvarpi. Hann hefur starfað við fjölda virtra leikhúsa á Íslandi, í Noregi, Bretlandi, Bandaríkjunum, Þýskalandi og víðar. Hann leikstýrir Frosti í Þjóðleikhúsinu í vetur og í haust verður sýningin vinsæla Ellý tekin aftur til sýninga í Borgarleikhúsinu. Meðal leikstjórnarverkefna hans eru einminn Ellý, Jólaboðið, Fólk, staðir og hlutir, Ofviðrið, Óþelló, Í hjarta Hróa hattar, Hamskiptin, Faust, Woyzeck og Rómeó og Júlía. Hann er einn af stofnendum Vesturports. Hann hefur tvívegis hlotið Edduverðlaunin sem leikari og hefur unnið til alþjóðlegra leiklistarverðlauna fyrir leikstjórn. Hann er einn af leikstjórum sjónvarpsþáttaraðarinnar Verbúðarinnar, auk þess sem hann er einn af leikurum, handritshöfundum og framleiðendum þáttanna og nú standa yfir tökur á sjónvarpsþáttum um Vigdísi Finnbogadóttur sem verða sýndir á næsta ári í sjónvarpinu. Við fórum með Gísla á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag með viðkomu í Noregi, Hlíðunum, fimleikum og miklu víðar.  
 
Og í matarspjalli dagsins var saffran, kryddið dýra, í aðalhlutverki og við fengum dýrindisuppskrift af risarækjum í saffrankryddi og tagliatelle. Og sú uppskrift kom ekki frá Sigurlaugu heldur úr smiðju Gunnars Hanssonar. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Vorið er komið / Gísli Rúnar Jónsson (Hallbjörg Bjarnadóttir, texti Jón Thoroddsen) 
Allt mitt líf / Katrín Halldóra Sigurðardóttir (Umberto Bindi, texti Ólafur Gaukur Þórhallsson) 
Summer / Greg Hildreth (Kristen Anderson, Lopez &amp; Robert Lopez)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 03 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95717668" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284253D0.mp3"/><itunes:duration>0:49:51</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>146</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Stafræn heilbrigðistækni, fuglaganga og Jónatan um Soffíu Karlsdóttur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282738D0.mp3</link><description>Henný Björk Birgisdóttir hjúkrunarfræðingur kom til okkar í dag og fræddi okkur um stafræna heilbrigðistækni en hún hefur nýtt sinn hjúkrunarfræðigrunn og er að vinna með fyrirtækinu Helix með stafræna lausn í smáforritinu Iðunni sem Helix er að þróa og getur sparað hjúkrunarfræðingum töluverðan tíma svo þeir hafi meiri tíma að til að sinna sjúklingum. Semsagt vísir að ákveðinni byltingu í störfum hjúkrunarfræðinga sem í dag eyða stórum hluta vinnunnar í tímafreka skriffinnsku. Henný Björk sagði okkur meira frá þessu í dag.  
 
Alla miðvikudaga í maí verður boðið upp á menningar- og fræðslugöngur í Skálholti. Um er að ræða fræðsluerindi og göngur sem tengjast Skálholti á einhvern hátt. Á á laugardaginn mun Tómas Grétar Gunnarsson, fuglafræðingur á Laugarvatni og forstöðumaður rannsóknaseturs HÍ á Suðurlandi, leiða gesti um Skálholtslandið og fræða þá um þá fugla sem þar finnast. Tómas sagði okkur frá fuglum á þessu svæði og göngunni í dag. 
 
Jónatan Garðarsson kom aftur til okkar í dag og hélt áfram að fræða okkur um íslenskt tónlistarfólk. Í dag sagði hann okkur frá leik- og söngkonunni Soffíu Karlsdóttur. Hún varð þekkt í tengslum við revíu- og kabarettsýningar, svo ekki sé minnst á nokkur lög sem urðu gríðarlega vinsæl um miðja síðustu öld, til dæmis Bílavísur og Það er draumur að vera með dáta. Soffía leit sjálf ekki á sig sem söngkonu, en eins og Jónatan sagði okkur frá í dag þá eru hún engu að síður meðal allra fyrstu dægurlagasöngkvenna Íslands. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Dagar / Eyjólfur Kristjánsson (Eyjólfur Kristjánsson og Aðalsteinn Ásberg) 
Segðu mér satt / Stuðmenn (Valgeir Guðjónsson) 
Það er draumur að vera með dáta / Soffía Karlsdóttir (Edward Brink, texti Bjarni Guðmundsson) 
Bílavísur / Soffía Karlsdóttir (Holmes, texti Jón Sigurðsson)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 02 May 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99443356" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282738D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:47</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>145</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kynheilbrigði og fjölbreyttur taugaþroski, hláturjóga og veðurspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284251D0.mp3</link><description>Kynheilbrigði og fjölbreyttur taugaþroski er yfirskriftin á árlegri vorráðstefnu Ráðgjafar- og greiningarstöðvar sem haldin verður á fimmtudag og föstudag á Hótel Nordica. Umfjöllunarefnið er kynheilbrigði frá bensku til fullorðinsára og hvernig hægt er að mæta betur fjölbreyttum taugaþroska barna og skoðuð verður staðan og þjónustan í þessum málaflokki og fleira. María Jónsdóttir, félagsráðgjafi á Ráðgjafar- og greiningarstöð, kom í þáttinn í dag og fræddi okkur um það sem þarna fer fram. 

Hin árlegi Alþjóða hláturdagur verður haldinn 5. maí næstkomandi við þvottalaugarnar í Laugardal með það að markmiði að vekja athygli á hlátri, gæðum hláturs og finna hina barnslegu leikgleði sem svo mörg okkar eiga til að gleyma í alvarleika lífsins. Við ræddum við Finnboga Þorkel Jónsson, hláturjógaleiðbeinanda og eiganda Gleðismiðjunnar, í þættinum. Finnbogi fræddi okkur um sögu hláturjóga og ávinningin og kenndi okkur í beinni útsendingu hlátursláttuvélina, sem er æfing til að koma af stað hlátri. 
 
Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur kom svo til okkar í veðurspjallið. Hlýnun jarðar veldur því að tilvikum ókyrrðar fer fjölgandi. Umfjöllun var um málið í BBC um helgina og Einar fræddi okkur um ókyrðina sem hefur aukist með hlýnun loftslagsins.Svo voru það sólskinsmælingar í Reykjavík og fjöldi sólarstunda. Apríl er að ljúka og mars var sérlega sólríkur suðvestanlands. Er aprílsólarmetið í Reykjavík að falla? Svo fór Einar að lokum aðeins yfir veðurspána framundan.  
 
Tónlist í þættinum í dag: 
S.O.S. Ást í neyð / Hljómsveit Magnúsar Ingimarsson (Moroder &amp; Holm, texti Ómar Ragnarsson)
Hagi / Þorgrímur Jónsson (Þorgrímur Jónsson) 
Build Me Up Buttercup / The Foundations (Mike D'Abo &amp; Tony Macaulay) 
Fjórir kátir þrestir / Sigrún Jónsdóttir (erlent lag, texti Jón Sigurðsson)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 30 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98864065" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284251D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:29</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>144</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ökukennsla, vinkill nr. 83 og Gísli lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282352D0.mp3</link><description>Þuríður B. Ægisdóttir var endurkjörin sem formaður Ökukennarafélags Íslands á ársþingi um síðustu helgi. Hún var fyrsta konan til að hljóta kosningu sem formaður í félaginu fyrir tveimur árum síðan.Ökukennarafélag Íslands var stofnað 22. nóvember 1946 og er fagfélag ökukennara. Margt hefur breyst í ökukennslu sl. áratugi og við ræddum það betur við Þuríði í þættinum í dag. 
 
Við fengum svo vinkil í dag frá Guðjóni Helga Ólafssyni. Vinkill dagsins inniheldur hugleiðingar varðandi fyrirliggjandi forsetakosningar og í pistlinum verður greint frá nýrri aðferð til að velja forseta, svokallaðri „Elvars aðferð“, eftir höfundi hennar. Þá velti pistlahöfundur fyrir sér ýmsum forsjárvísindum, það er að segja aðferðum til að sjá fyrir það sem mun mögulega gerast, til dæmis er nefnd til sögunnar aðferð sem sögð er óbrigðul til að sigra forsetakosningar. Við fengum að lokum textabrot úr bók eftir Hallgrím Helgason. 

Lesandi vikunnar í þetta sinn var Gísli Einarsson sjónvarpsmaður með meiru. Við þekkjum hann auðvitað úr Landanum og fjölda annarra sjónvarspþátta, en í dag stökk hann inn með skömmum fyrirvara til að segja okkur frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Gísli talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: 
Tálknfirðingur BA – e. Ólaf Svein Jóhannesson 
Einmanna – e. Aðalbjörgu Stefaníu Helgadóttur 
Þjóðsögur Jóns Árnasonar - ritröðin öll 
Kóngulóin e. Lars Kepler 
Hundrað kvæði e. Þórarinn Eldjárn 
Snorri Sturluson og Jón Trausti 
 
Tónlist í þættinum í dag:
Leikur að vonum / Mánar (Ólafur Þórarinsson, texti Jónas Friðrik)  
Eat your car / Bogomil Font (erlent lag, texti Sigtryggur Baldursson) 
Mirror Mirror / Pinkerton’s Assorted Colours (Tony Newman)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 29 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96240953" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282352D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>143</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hallgrímur Ólafsson föstudagsgestur og leynigestur í matarspjallinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282735D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var leikarinn Hallgrímur Ólafsson, eða Halli melló eins og hann er oft kallaður. Hann er fæddur og uppalinn á Akranesi, hann starfaði meðal annars á Akraborginni og fór á sjóinn með pabba sínum. Hann byrjaði ungur að spila tónlist og syngja, fluttist um tvítugt til Reykjavíkur, fór í Leiklistarskólann, þar sem hann tengdi misvel við það sem þar var kennt og hefur svo meira og minna verið að leika í leikhúsunum frá því hann útskrifaðist. Við fórum með Hallgrími á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag.

Og svo sat Hallgrímur óvænt áfram með okkur og Sigurlaugu Margréti í matarspjallinu. Þar talaði hann um sinn uppáhaldsmat, purusteik, kjötfars, saltfisk og fleira.</description><pubDate>Fri, 26 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98342452" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282735D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:13</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>142</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Gosmengun, Barnamenningarhátíð, Vor í Árborg og póstkort úr Eyjum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282734D0.mp3</link><description>Það lá gosmóða og gasmengun yfir höfuðborginni í gær. Gosmóða eða blámóða hefur einkennandi blágráan lit sem myndast er sólarljósið brotnar á ögnum/úða og getur orsakað slen, höfuðverk, ertingu í augum og hálsi auk flensueinkenna. Þeir sem eru viðkvæmir fyrir í öndunarfærum, og börn eiga að forðast útivist í lengri tíma og takmarka áreynslu. Þeir sem eru síður viðkvæmir geta einnig fundið fyrir einkennum. Ekki er mælt með því að láta ung börn sofa úti í vagni við þessar aðstæður. Við fengum Helga Guðjónsson, verkefnastjóra í einingu vöktunar hjá Heilbrigðiseftirliti Reykjavíkur til að fræða okkur frekar um gasmengun og gosmóðu í dag. 
 
Við hringdum svo í Björgu Jónsdóttur, verkefnisstjóra Barnamennigarhátíðarinnar sem stendur nú yfir í Reykjavík. Það er fjölbreytt dagskrá og ókeypis er inn á alla viðburði á dagskránni, en hana er hægt að nálgast á barnamenningarhatid.is 

Svo er fræddumst við um Vor í Árborg og barnabókahetjur heimsins. En í grunn- og leikskólum Árborgar eru töluð yfir 30 tungumál og á morgun, sumardaginn fyrsta, verður opnuð sýning á Bókasafni Árborgar þar sem verða kynntar barnabækur á öllum þessum tungumálum og sérstaklega söguhetjur úr bókunum sem munu lifna við í skrúðgöngu Skátafélagsins Fossbúa á morgun. Margrét Blöndal, deildarstjóri menningar- og upplýsingadeildar Árborgar kom í þáttinn og sagði frá.
 
Svo fengum við póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni og í korti dagsins voru Vestmannaeyjar til umfjöllunar. Vorið hefur verið blítt hingað til í Eyjum. Magnús segir frá skömmum sem hann fékk þegar hann sagði Helgafellið fegurra en Heimaklett, en Heimaklettur er nánast heilagur í huga eyjamanna. Hann segir líka frá ferðamönnunum sem eru farnir að streyma til Eyja á nýjan leik eftir og allir vilja þeir sjá lundann sem er eins og eyjamenn segja ljúfastur allra fugla.  

Tónlist í þættinum  
Ítalskur Calypso / Erla Þorsteinsdóttir (erlent lag, texti Loftur Guðmundsson) 
Turistens klagan / Cornelis Vreesjwik (Cornelis V.) 
Allt í gúddí / Ólöf Arnalds (Ólöf Arnalds) 
Heitt Toddý / Ellen Kristjánsdóttir (erlent lag, texti Friðrik Erlingsson) 
Things We Said Today / The Beatles (Lennon &amp; McCartney) 

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 24 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100474880" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282734D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:19</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>141</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Gengur til styrktar Píeta, Garðyrkjuskólinn á Reykjum og Heilsuvaktin</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282733D0.mp3</link><description>Bergur Vilhjálmsson starfar sem slökkviliðs- og sjúkraflutningamaður og björgunarkafari hjá Slökkviliði höfuðborgasvæðisins. Hann er að fara í gang með styrktarverkefni fyrir Pieta samtökin. Hann ætlar að ganga frá Akranesi, í gegnum Hvalfjörðinn og í Grafarholtið og draga á eftir sér þyngdan sleða eða ýta honum á undan sér. Sleðin er rúm 100 kíló og 100 kíló af lóðum verða á sleðanum og eftir hverja 10 km. mun hann létta af sleðanum 10 kílóum. Þau kíló tákna að hann sé á réttri leið að vinna úr erfiðleikum. Sleðinn táknar erfiðleika sem við erum flest að burðast með í gegnum lífið en það eru til hlutir/verkfæri sem geta gert þessa byrði léttari. Bergur sagði okkur frá aðdraganda göngunnar og svo göngunni sjálfri sem hann hefur á fimmtudaginn kl.14. 
 
Sumardagurinn fyrsti er núna á fimmtudaginn og þá verður að venju opið hús í Garðyrkjuskólanum á Reykjum. Gróðurinn blómstrar í garðskálanum og gróðurhúsunum og fyrsta uppskeran af fersku grænmeti er tilbúin. Hægt verður að skoða skoða verkefni nemenda, forseti Íslands veitir garðyrkjuverðlaun ársins, boðið verður upp á kaffi ræktað á Íslandi og fleira. Björgvin Örn Eggertsson, námsbrautarstjóri skógræktar í Garðyrkjuskólanum, kom í þáttinn og sagði okkur betur frá þessu í dag. 
 
Hvernig getum við komið meira af grænmeti og ávöxtum inn í fæðið okkar? Nýjustu næringarráðleggingar frá Norðurlöndunum mæla með að við borðum um 500-800 grömm af því daglega til að halda góðri heilsu. Draga ætti úr kjötáti og unnum kjötvörum og auka neyslu á fiski, baunum ásamt öðru jurtafæði. Anna Sigríður Ólafsdóttir prófessor í næringarfræði við Háskóla Íslands gefur okkur góð ráð um hvernig við breytum gömlum venjum og innleiðum nýjar. Helga Arnardóttir ræddi við Önnu Sigríði í Heilsuvaktinni í dag.

Tónlist í þættinum 

Yakketi yak smacketty smack / Change (Jóhann Helgason) 
Útþrá / Kristjana Arngrímsdóttir (Kristjana Arngrímsdóttir og Elísabet Geirmundsdóttir)  
Sumarvísa / Þorgerður Ása og Vigdís Hafliðadóttir (Mats Poulson og Iðunn Steinsdóttir) 

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 23 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99334687" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282733D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:44</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>140</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Líknardeildin 25 ára, vinkill og Heiðar Ingi lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282732D0.mp3</link><description>Líknarmeðferð er hugtak sem margir tengja við yfirvofandi lífslok einstaklinga með illkynja sjúkdóma, þegar „ekkert er lengur hægt að gera“. Staðreyndin er að líknarmeðferð er mun meira en meðferð við lok lífs og margt hægt að gera til að bæta líðan og efla lífsgæði. Líknardeildin í Kópavogi sinnir einstaklingum 18 ára og eldri og fjölskyldum þeirra og þar starfar þverfaglegur hópur starfsfólks, meðal annars læknar, hjúkrunarfræðingar, sjúkraliðar, sjúkraþjálfi, sálfræðingur, prestur og sérhæft starfsfólk. Líknardeild Landspítala í Kópavogi átti 25 ára afmæli í síðustu viku og þær komu í þáttinn Ólöf Ásdís Ólafsdóttir hjúkrunardeildarstjóri á líknardeildinni og Arna Dögg Einarsdóttir yfirlæknir og sögðu okkur frá deildinni. 
 
Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni og í dag fjallaði vinkillinn um vorkomuna og örnefnið Fagridalur fékk svolitla umfjöllun, ekki síst sá á Reykjanesskaga. Höfundur kvæðisins um Tuma sem fór á fætur við fyrsta hanagal og fleiri góðra, Freysteinn Gunnarsson, var fæddur og alinn upp í Flóanum; við heyrðum örlítið af uppvexti hans en héldum næst austur yfir Þjórsá og heimsóttum Bergstein Kristjánsson, samtíðarmann hans og þjóðháttasafnara, fengum eina þjóðsögu frá Jóni Þorkelssyni og enduðum á bjartsýni í lok vinkilsins. 
 
Og svo var það lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Heiðar Ingi Svansson, formaður Félags bókaútgefenda. Á morgun er alþjóðlegur dagur bókarinnar, og af því tilefni sagði hann okkur frá félaginu og bókaútgáfu á Íslandi. En svo sagði hann okkur auðvitað frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina.  Heiðar Ingi talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Einmana – tengsl og tilgangur í heimi vaxandi einsemdar e. Aðalbjörgu Stefaníu Helgadóttur.
Gegnumtrekkur e. Einar Lövdahl.
Sápufuglinn e. María Elísabetu Bragadóttur.
Haugalygi e. Sigtrygg Baldursson
Náttúrulögmálin e. Eirík Örn Norðdahl.
og svo um höfundana Indriða Úlfsson, Diddu, Hallgrím Helgason, Tryggva Emilsson og Pedro Gunnlaug Garcia.

Tónlist í þættinum 

Á sjó / Þorvaldur Halldórsson og hljómsveit Ingimars Eydal (erl.lag, texti Ólafur Ragnarsson) 
Cabayo / Les Baxter 
Perfect Day / Lou Reed (Lou Reed) 

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 22 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102466037" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282732D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:22</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>139</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir föstudagsgestur og matarspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282731D0.mp3</link><description>Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir matvælaráðherra var föstudagsgesturinn Mannlega þáttarins að þessu sinni. Hún hefur verið alþingismaður Norðausturkjördæmis síðan 2013 fyrir Vinstrihreyfinguna grænt framboð. Hún var bæjarfulltrúi í Ólafsfirði, kennari og náms- og starfsráðgjafi við Grunnskóla Ólafsfjarðar og síðar við Menntaskólann á Tröllaskaga. Við fræddumst um rætur Bjarkeyjar, æskuslóðirnar og ferðalagið í gegnum lífið til dagsins í dag.   

Svo kom Sigurlaug Margrét til okkar í matarspjall og í dag flettum við í bókinni Unga fólkið og eldhússtörfin og könnuðum hvað má enn læra af bókinni og svo hvað er kannski orðið úrelt.  
Tónlist í þættinum 

Nei eða já / Stjórnin (Grétar Örvarsson, Friðrik Karlsson og Stefán Hilmarsson) 
Eltu mig uppi / Sálin hans Jóns míns (Guðmundur Jónsson og Stefán Hilmarsson) 
Sóley / Björgvin Halldórsson og Katla María (Gunnar Þórðarson og Sigrún Toby Herman)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 19 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102419226" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282731D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:20</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>138</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Um Skapta Ólafsson, leiðsöguhundar og karlakórar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284244D0.mp3</link><description>Jónatan Garðarsson kom til okkar í dag og hélt áfram að fræða okkur um íslenskt tónlistarfólk. Í dag sagði hann okkur frá Skapta Ólafssyni söngvara. Hann var með fyrstu rokksöngvurum Íslands og hann söng meðal fyrstur að syngja rokk á plötu hérlendis, sjónarmun á undan Erlu Þorsteins. Jónatan fór með okkur yfir feril Skapta, sem söng mörg lög sem urðu gríðarlega vinsæl og skipa sér í dag meðal klassískra dægurlaga, m.a. Allt á floti, sem við heyrðum einmitt á undan viðtalinu. 
 
Í næstu viku er alþjóðlegur dagur leiðsöguhundsins. Á þeim degi mun Blindrafélagið fara af stað með verkefni sem heitir Vinir leiðsöguhunda, þar sem fyrirtæki og stofnanir geta fengið merki í gegnum samfélagsmiðla Blindrafélagsins og flaggað þeim á sínum miðlum og með límmiðum í raunheimum til að sýna að vel sé tekið á móti leiðsöguhundum og notendum þeirra. Þorkell Steindal, formaður leiðsöguhundadeildar og Kristinn Halldór Einarsson framkvæmdastjóri Blindrafélagsins komu til okkar í dag og sögðu okkur betur frá leiðsöguhundum og þessu nýja verkefni. 
 
Við forvitnðumst um karlakóra í þættinum í dag, en á laugardaginn fara fram þrennir vortónleikar hjá þremur karlakórum í þremur kirkjum. Þetta eru karlakórarnir Söngbræður, Karlakór Kjalnesinga og Karlakórinn Esja, en samanlagt eru um 150 meðlimir í þessum kórum og sumir félagar aka 260 kílómetra á kóræfingar. Við fengum einn fulltrúa úr hverjum af þessum kórum, Gunnar Örn Guðmundsson frá Söngbræðrum, Bjarka Guðmundsson úr Karlakóri Kjalnesinga og Guðfinn Einarsson úr Karlakórnum Esju í viðtal í dag til að segja okkur frá starfseminni og stemningunni að vera í karlakór.  

Tónlist í þættinum 

Allt á floti  / Skapti Ólafsson (Lionel Bart, Tommy Steele &amp; M. Pratt, texti Björn Bragi Magnússon og Jón Sigurðsson) 
Sófasjómaðurinn / Sniglabandið og Skapti Ólafsson (Pálmi J. Sigurhjartarson og Kári Waage) 
You’ve Lost That Lovin’ feeling / Righteous Brothers (Barry Mann, Cynthia Weil &amp; Phil Spector) 
Undir dalanna sól / Karlakórinn Heimir (Björgvin Þ. Valdimarsson og Hallgrímur Jónsson)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 18 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105206178" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284244D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:47</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>137</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Heilsuvera og 1700, viðbrögð við Covid, Sigríður Lára Gunnlaugsd.</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284243D0.mp3</link><description>Við töluðum í síðustu viku við Sigríði Dóru Magnúsdóttur, forstjóra Heilsugæslunnar á höfuðborgarsvæðinu, meðal annars um álag og langa bið hjá heilsugæslunni. Hún talaði um að oft sé ekki nauðsyn að koma á heilsugæsluna, heldur geti fólk leitað fyrst á heilsuvera.is, bæði í netspjallið og þær upplýsingar sem þar eru, nú eða jafnvel að hringja í 1700 ef erindið er brýnt. En það er ekki víst að allir viti hvernig það gengur fyrir sig og hvernig er best að snúa sér í sambandi við það. Ingibjörg Rós Kjartansdóttir, hjúkrunarfræðingur og verkefnastjóri hjá Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins er einmitt rétta manneskjan til að svara þeim spurningum og hún kom til okkar í dag. 
 
Á morgun fer fram opin málstofa í viðskiptadeild Háskólans á Akureyri. Þar mun Grétar Þór Eyþórsson deildarforseti Viðskiptadeildar tala um viðbrögð við Covid 19 faraldrinum á  Íslandi: Tilviksrannsókn frá sveitastjórnarstiginu. Í erindinu greinir Grétar frá fyrstu niðurstöðum sínum úr norrænni rannsókn um stjórnunarlega og skipulagslega þætti sem tengjast viðbrögðum við COVID-19 faraldrinum. Við töluðum við Grétar í dag. 
 
Við heyrðum svo í Sigríði Láru Gunnlaugsdóttur, sjúkraþjálfara á Ísafirði. Hún lauk meistaranámi frá Háskólanum á Akureyri í fyrra og í meistaraverkefni hennar rannsakaði hún reynslu heilbrigðisstarfsfólks sem sinnti einstaklingum sem lentu í snjóflóðunum í Súðavík 1995 fyrstu dagana eftir flóðin. Tilgangur rannsóknarinnar var að fá innsýn í upplifun heilbrigðisstarfsfólksins og kanna hvort þessi lífsreynsla hafi haft áhrif á þeirra líf og störf. Sigríður sagði okkur betur frá rannsókninni og niðurstöðunum í þættinum. 
 
Tónlist í þættinum 
Ertu viss / Eyjólfur Kristjánsson (Eyjólfur Kristjánsson, texti Aðalsteinn Ásberg) 
Landið fýkur burt / Ríó Tríó (Gunnar Þórðarson, texti Jónas Friðrik Guðnason) 
Everybody’s talkin’ / Harry Nilson (Fred Neil) 
Heim / Magni Ásgeirsson (Magni Ásgeirsson og Ásgrímur Ingi Arngrímsson)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 17 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102898207" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284243D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:35</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>136</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Heimildarmynd um Endó, Litli mallakútur og veðurspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282344D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um heimildarmyndina Tölum um ENDÓ, þar sem rætt er við konur á ýmsum aldri um einkenni og áhrif sjúkdómsins endómetríósu á þeirra líf og störf. Sjúkdómurinn var áður kallaður legslímuflakk, en nú er talað um endó í daglegu tali. Þóra Karítas Árnadóttir, leikstjóri og framleiðandi myndarinnar kom í þáttinn og sagði okkur frá myndinni, með henni kom Karen Ösp Friðriksdóttir, en hún deilir sinni reynslu af endómetríósu í myndinni, auk þess að vera gjaldkeri Endósamtakanna. 
 
Mörg hlaðvörpin hafa litið dagsins ljós undanfarin ár og fjalla þau um nánast allt milli himins og jarðar. Litli mallakúturinn heitir eitt þeirra og þar má finna viðtöl við fólk sem á það sameiginlegt að hafa gengist undir aðgerð á maga vegna offitu. Sá sem stjórnar og stýrir því heitir Gunnar Ásgeirsson, kerfisstjóri, og við ræddum við hann í dag. 
  
Einar Sveinbjörnsson kom svo til okkar í dag í veðurspjall. Hann talaði við okkur í dag um hafís og áhrif hans á vorveðráttuna, en hafísinn er í meiri útbreiðslu nú en undanfarin ár. Hann rifjaði svo upp þegar ís fyllti firði og flóa vorið 1979. Svo að lokum skoðaði hann með okkur veðurspána framundan, þar sem hitinn fer loksins hækkandi, að minnsta kosti í bili. 

Tónlist í þættinum 
Bolur inn við bein / Brimkló (erlent lag, texti Jónas Friðrik og Björgvin Halldórsson)  
Lítið ljóð/ Rebekka Blöndal (Rebekka Blöndal og Ásgeir Ásgeirsson, texti Rebekka Blöndal og Stefán Örn Gunnlaugsson)  
Betri tíð/ Hildur Vala (Valgeir Guðjónsson og Þórður Árnason) 
Þín hvíta mynd / Kristjana Stefánsdóttir og Svavar Knútur (Sigfús Halldórsson og Tómas Guðmundsson) 

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 16 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105808875" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282344D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>135</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Fasteingamarkaðurinn f. norðan, vinkill og Bergrún lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282727D0.mp3</link><description>Haft var eftir seðalbankastjóra í síðstu viku að hann hefði áhyggjur af því að fasteignaverð væri farið að hækka á ný. Mannlegi þátturinn var staddur á Akureyri í dag og til að fá smá yfirsýn yfir fasteignamarkaðinn, til dæmis fyrir norðan, töluðum við við Arnar Birgisson fasteignasala en hann er eigandi og framkvæmdastjóri fasteignasölunnar Eignavers á Akureyri. 
 
Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag og í vinkli dagsins fengum við dæmi um veðurfar aprílmánaðar fyrir 100 árum, 50 árum og 25 árum og skoðuðum hvort hugurinn tengist einhverjum atburðum við það að heyra þau. Þá var fjallað um hversu minni sumra getur verið lélegt tæki til að skrásetja viðburði. Í lok vinkilsins fengum við svo þrjár vísur úr kvæði eftir Indriða Þórkelsson frá Fjalli, það er spurning hvort og hvernig efni þeirra eigi við í dag. 
 
Svo var það lesandi vikunnar. Í þetta sinn var það Bergrún Andradóttir, skrifstofustýra hjá Samtökunum 78. Hún sagði okkur frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Bergrún talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Inverse Cowgirl e. Alicia Roth Weigel
One Last Stop e. Casey McQuiston
Girls Can Kiss Now e. Jill Gutowitz 
Light from Uncommon Stars e. Ryka Aoki
Mávahlátur e. Kristínu Marju Baldursdóttur

Tónlist í þættinum: 
Á skíðum skemmti ég mér/Bogomil Font og Millarnir (erlent lag, texti e. Ástu Sigurðardóttur) 
Leyndarmál / Ásgeir Trausti (Ásgeir Trausti Einarsson, texti Einar Georg Einarsson og Júlíus Aðalsteinn Róbertsson)  
Pata pata / Miriam Makeba (Miriam Makeba, J. Rogovoy og Jerry Ragovoy)Bath Haus e. P.J. Vernon

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 15 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104832522" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282727D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:35</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>134</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Pálmi Guðmundsson föstudagsgestur og matarspjall um kaffi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282726D0.mp3</link><description>Föstudagsgesturinn Mannlega þáttarins í þetta sinn var Pálmi Guðmundsson, hann var markaðs- og dagskrárstjóri á Stöð 2 í 12 ár og dagskrárstjóri hjá Sjónvarpi Símans í 10 ár en starfar nú sem forstöðumaður stafrænnar þróunar hjá Árvakri, Morgunblaðinu og mbl.is. Pálmi er fjölmiðla- og rekstrarhagfræðingur, lagði stund á fjölmiðlafræði í Arizona í Bandaríkjunum og vann meðal annars hér ár RÚV meðfram náminu. Eftir námið hefur hann meira og minna unnið í fjölmiðlum. Við fórum með honum aftur í tímann á æskuslóðirnar í Árbænum, upphafsárin í útvarpinu á Stjörnunni og Bylgjunni og svo á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag. 

Matarspjallið í dag snéri að öllu leyti um kaffi. Hvað er gott kaffi og hvernig notum við t.d. kaffi í matargerð? Við rifjuðum upp fyrstu kynni okkar af kaffi, kaffisull, Neskaffi og fleira með Sigurlaugu Margréti í dag.
 
Tónlist í þættinum: 
Ó hvað get ég gert / Hljómsveit Ingimars Eydal (Þorvaldur Halldórsson og Ómar Ragnarsson)  
Einhversstaðar einhverntíma aftur / Ellen Kristjánsdóttir og Mannakorn (Magnús Eiríksson) 
Ást er æði / Ragnheiður Gröndal og Björgvin Halldórsson(Sam Brooker, texti e. Kristin G. Bjarnason)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 12 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104770664" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282726D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:34</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>133</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Staðan á Heilsugæslunni, Stóri plokkdagurinn og Finnur Eydal</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282725D0.mp3</link><description>Við fáum stundum ábendingar eða óskir frá dyggum hlustendum um umfjöllunarefni í þáttinn og nýlega barst ein slík um stöðuna á heilsugæslunni. Það er að segja viðkomandi var að reyna að fá tíma hjá heimilislækni og fékk tíma í júní. Þriggja mánaða bið. Hvað veldur? Læknaskortur og aukið álag er eitthvað sem við heyrum reglulega. Sigríður Dóra Magnúsdóttir forstjóri heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins kom í þáttinn og fór með okkur yfir stöðuna. 
 
Stóri plokkdagurinn verður haldinn í sjöunda sinn um allt land sunnudaginn 28.apríl. Það er Rótarýhreyfingin á Íslandi sem skipuleggur daginn. Markmiðið er að fyrirtæki, vinnufélagar, nágrannar, húsfélög, heilu hverfin eða jafnvel sveitarfélögin geta skipulagt hreinsunarátak á þeim degi í nágrenni sínu og sínu nærumhverfi. Það þarf ekki mikið til, kannski bara hanska og/eða tangir og glæran poka til að safna ruslinu sem plokkað er af jörðinni. Ómar Bragi Stefánsson umdæmisstjóri Rótarý á Íslandi kom í þáttinn og sagði okkur meira frá plokkdeginum og aðkomu Rótarý hreyfingarinnar. 

Að lokum kom Jónatan Garðarsson til okkar og hélt áfram að fræða okkur um íslenskt tónlistarfólk. Hann hefur nýlega sagt okkur frá Berta Möller, Erlu Stefánsdóttur, Sigrúnu Jónsdóttur, Bergþóru Árnadóttur og fleirum. Í dag fræddi hann okkur um Finn Eydal tónlistarmann og klarinettuleikara frá Akureyri. Finnur var gríðarlega hæfileikaríkur tónlistarmaður og fjölhæfur, hann lést langt fyrir aldur fram aðeins 56 ára gamall.  

Tónlist í þættinum: 
Mikki / Stuðmenn (Jakob Frímann Magnússon) 
Sleðaferð / Magnús Þór og KK (Magnús Þór Sigmundsson) 
Bjórkjallarinn / Hljómsveit Finns Eydal (Ludwig Fischer) 
Stakir Jakar / Hljómsveit Ingimars Eydal (Finnur Eydal) 

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 11 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99775216" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282725D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:57</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>132</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Galdrar og geimferðir, Delta Kappa Gamma og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282724D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um það hvernig kennararnir Ármann Halldórsson, ensku- og heimspekikennari við Verslunarskólann og dr. Sveinn Guðmundsson, mannfræðingur og jafnréttisfulltrúi við Háskóla Íslands, nýta sér dægurmenningarfyrirbærin Star Trek og Harry Potter í kennslu. Í gegnum þessa söguheima skoða þeir hvernig dægurmenning getur dregið fram umdeild málefni samfélagsins og jafnvel virkað sem breytingarafl þegar kemur að þeim. Þeir Ármann og Sveinn sögðu okkur frá því hvernig söguheimar galdradrengsins og geimferða nýtast þeim í kennslu í þættinum. 
 
Svo kynntumst við Delta, Kappa, Gamma, sem er samtök kvenna í fræðslustörfum. Samtökin hafa starfað hér á landi í tæp 50 ár, í þeim eru um 340 konur í alls kyns störfum sem tengjast menntamálum á öllum skólastigum, í ráðuneytum og fleiri stofnunum innan menntageirans. Markmið samtakanna eru m.a. að efla persónulegan og faglegan þroska félagskvenna og styðja hvers konar viðleitni til umbóta í menntamálum. Árný Elíasdóttir, forseti landssambands DKG, og Málfríður Þórarinsdóttir varaforseti, komu í þáttinn í dag og sögðu okkur frekar frá samtökunum og vorráðstefnu þeirra sem fram fer 20. apríl á Hótel Vesturlandi í Borgarnesi. 
 
Við fengum svo að lokum póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag. Póstkort dagsins fjallar til að byrja með um veðrið í Eyjum, en þrátt fyrir skaplegt veður að undanförnu flykkjast Eyjamenn til Tenerife, eða Tene eins og þeir kalla eyjuna sér til hægðarauka. Ferðamönnum hefur hins vegar fjölgað svo mikið að heimamönnum þar syðra er farið að ofbjóða og boða til mótmæla. Það ríkir neyðarástand á Tene vegna vatnsskorts. Undir lokin er fjallað aðeins um hina miklu leit að vellíðan og hamingju. 

Tónlist í þættinum: 
Hún hring minn ber / Hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar og Vilhjálmur Vilhjálmsson (erl.lag - texti Baldur Pálmason) 
Where Do You Go To My Lovely / Peter Sarstedt (Peter Sarstedt) 
Goodbye Yellos Brick Road / Elton John (Elton John &amp; Bernie Taupin) 
Svona er ástin / Ríó tríó (Gunnar Þórðarson og Jónas Fririk Guðnason)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 10 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98793848" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282724D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:27</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>131</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Samband peninga og hamingju, ofbeldi nemenda og Heilsuvaktin snýr aftur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284237D0.mp3</link><description>Hvert er sambandið milli tekna og velferðar? Eða peninga og hamingju? Hvað miklar tekjur telja einstaklingar sig þurfa og hversu næmt er fólk fyrir breytingum í tekjum? Hvað þarf fólk mikið af peningum til að vera hamingjusamt og hversu mikið breytist hamingja fólks við það að fá hærri tekjur og meiri pening?  Við fræddumst í dag um grein sem er fyrsti hluti af doktorsverkefnis Guðrúnar Svavarsdóttur, doktorsnema við Hagfræðideild Háskóla Íslands og rannsakanda hjá ConCIV rannsóknarhópnum. Guðrún kom í þáttinn og sagði okkur meira frá þessu, til dæmis um hið flókna samband tekna og velferðar, því þar hafa margar breytur áhrif, til dæmis ytri aðstæður, menntun, búseta og kyn. 
 
Mikil aukning hefur verið á ofbeldi nemenda og alvarlegum birtingarmyndum þess, samhliða ákveðnu úrræðaleysi og starfsfólk skóla getur upplifað sig óöruggt og vonlítið í krefjandi aðstæðum með nemendum. Við endurfluttum í dag viðtal við Soffíu Ámundadóttur, grunnskólakennara og leikskólakennara, sem var áður í þættinum 1.feb. s.l., en hún hefur haldið námskeið hjá Endurmenntun Háskóla Íslands sem ber yfirskriftina Ofbeldi nemenda og hegðunarvandi. Soffía hefur starfað í Brúarskóla, sem er sérskóli fyrir nemendur með tilfinninga- og hegðunarvanda.   
 
Áfengi, rautt kjöt og unnar kjötvörur er komið á lista með skaðvöldum á borð við reykingar og aðra krabbameinsvaldandi þætti. Nú er mælt með því að draga verulega úr neyslu áfengis og þessara matvara til að minnka líkur á krabbameini í meltingarkerfinu eða annars staðar. Þetta var umfjöllunarefni Helgu Arnardóttur í Heilsuvaktinni sem nú hóf aftur göngu sína í Mannlega þættinum. Þar ræddi hún við Huldu Maríu Einarsdóttur ristil- og endaþarmsskurðlækni hjá Landspítalanum. Hún hefur verið grænmetisæta í fjöldamörg ár og starfað í Bandaríkjunum í á annan áratug en hún segist merkja mikla neikvæða breytingu í meltingarvegi yngra fólks sem allt má rekja til lífsstíls. 

Tónlist í þættinum: 

Litli tónlistarmaðurinn / Ellý Vilhjálms og Vilhjálmur Vilhjálmsson (Freymóður Jóhannsson) 
Sixpence Only / Spilverk þjóðanna (Spilverk þjóðanna) 
Í sól og sumaryl / Hljómsveit Ingimars Eydal (Gylfi Ægisson)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 09 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97860127" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284237D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:58</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>130</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>ADHD fullorðinna, vinkill um forréttindablindu og Margrét lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282722D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um bókina ADHD fullorðinna. Bókin varpar  ljósi á ADHD eins og það kemur fram á fullorðinsárum. Farið er yfir lykileinkenni og orsakir ADHD, þróun einkenna yfir æviskeiðið, birtingarmyndir og mögulega fylgikvilla, eins og kvíða og þunglyndi. Fjallað er um greiningarferli, meðhöndlun og helstu styrkleika sem fylgt geta því að vera með ADHD. Eins er greint frá leiðum til að bæta skipulag, einbeitingu, tímastjórn og minni, sem og aðferðum til að draga úr frestun. Höfundar bókarinnar, Sóley Dröfn Davíðsdóttir og Bára Sif Ómarsdóttir, sálfræðingar hjá Kvíðameðferðarstöðinni, komu í þáttinn í dag og sögðu betur frá. 

Við fengum vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag. Vinkill dagsins fjallar um hugtakið forréttindablindu og það er mátað við ýmislegt í tilveru pistlahöfundar, sem ákvað upp úr leiða að fara einn í ferðalag upp í Þjórsárdal til að hreinsa hugann; í vondu veðri og gista í skóginum, auk þess sem lítil upprunasaga ófærubifreiðar hans fléttast inn í frásögnina. 
 
Lesandi vikunnar í þetta sinn var Margrét Helga Erlingsdóttir fréttamaður og fréttaþulur á Stöð 2, Vísi og Bylgjunni. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og svo hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Margrét talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: 
Kletturinn e. Sverri Norland 
Náttúrulögmálin e. Eirík Örn Norðdal 
Seek you – A Journey Through American Loneliness e. Kirsten Radke 
Moments of Being e. Virginia Wolf 

Tónlist í þættinum: 

Stingum af / Mugison (Örn Elías Guðmundsson)  
You don’t have to say you love me / Dusty Springfield (Pino Donaggio &amp; Vito Pallavicini) 
Darling be Home Soon / Lovin Spoonful (John B. Sebastian)

UMSJÓN GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 08 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99783575" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282722D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:58</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>129</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Heimir Már föstudagsgestur og matarspjall frá Kraká</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284235D0.mp3</link><description>Föstudagsgesturinn okkar að þessu sinni var Heimir Már Pétursson fréttamaður á fréttastofu Stöðvar 2, Vísis og Bylgjunnar. Heimir hlaut  blaðamannaverðlaun ársins 2023 fyrir ítarlega og vandaða umfjöllun um kjaramál. Heimir hefur unnið sem blaðamaður hjá Þjóðviljanum, Bændablaðinu, Helgarblaðinu og Norðurlandi. Hann á einnig tónlistarferil og hefur verið textahöfundur. En við auðvitað förum aftur í tímann með Heimi Má, fáum hann til að segja okkur frá æskuslóðunum á Ísafirði, tónlistinni, námsárunum og fleiru á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag. 
 
Svo var það matarspjallið, Sigurlaug Margrét var í þetta sinn stödd í Kraká í Póllandi og hún talaði auðvitað um Prins Polo en líka dumplings, snitzel, súrar gúrkur, berlínarbollur og pretzel. Og svo sagði hún frá heimsókn sinni í safnið í Auscwitz.

Tónlist í þættinum: 

Þín innsta þrá / B.G. og Ingibjörg (Verard, Rocco Granata, texti Jóhanna Erlings Gissurardóttir) 
Democracy / Leonard Cohen (Leonard Cohen &amp; Jeff Fisher) 
Tíminn líður / Hnotubrjótar (Heimir Már Pétursson og Þór Eldon) 

UMSJÓN GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 05 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101830739" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284235D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:02</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>128</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Brosmildu stilltu börnin, Erla Stefánsdóttir söngkona og veðurspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282336D0.mp3</link><description>Til að geta skilið börn verður að líta til frumtengsla þeirra og ummönnunaraðila, það þarf að lesa svipbrigði, líkamlegt atferli, yrta og óyrta tjáningu barna svo unnt sé að skima fyrir hættu í tengslasamböndum þeirra. Þetta er skrifað í lýsingu á námskeiðinu Brosmildu og stilltu börnin sem Ragnheiður B. Guðmundsdóttir, félagsráðgjafi, fjölskyldufræðingur og doktorsnemi við HÍ, stýrir hjá Endurmenntun HÍ. Ragnheiður kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá námskeiðinu og til dæmis hvernig hægt er að greina tengslahegðun barna sem búa við hættu. 
 
Jónatan Garðarsson hefur heimsótt Mannlega þáttinn nokkrum sinnum upp á síðkastið og farið yfir feril þekktra íslenskra dægurlagasöngvara. Í dag er röðin komin að söngkonunni Erlu Stefánsdóttur frá Akureyri sem er klárlega þekktust fyrir flutning sinn á laginu Lóan er komin sem kom út á sjöunda áratugnum. Hún söng þó inn á fjölmargar plötur á ferli sínum og skemmti víða um land með ýmsum hljómsveitum. Erla fæddist 1947 í S-Þingeyjasýslu en fluttist til Akureyrar þar sem söngferill hennar hófst. Hún gerðist þá söngkona hljómsveitarinnar Póló sumarið 1964 en þeir félagar höfðu séð hana syngja sextán ára gamla á skólaskemmtun. Hún söng einnig á tímabili með Hljómsveit Ingimars Eydal. Hægt er að sjá Erlu syngja í sjónvarpsþættinum Manstu gamla daga frá árinu 1991 hér: https://www.ruv.is/sjonvarp/spila/manstu-gamla-daga/28071/8bmiri
 
Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur kom svo til okkar í dag í veðurspjall. Hann talaði um páskaveðrið, þegar við upplifðum snjó og kulda hér á landi en á sama tíma voru slegin hitamet víða um heimþ Það var t.d. fáheyrður hiti á Sahel svæðinu í Afríku með 48,5 stiga hita í Malí. Svo er það biðin endalausa eftir eiginlegu vori, það glittir eiginlega ekki enn í almennilega vortíð og svo litum við á langtímaspár.

Tónlist í þættinum: 
Þú ert ungur enn / Erling Ágústsson (Logan, Price, texti Erling Ágústsson) 
Lóan er komin / Erla Stefánsdóttir (James Bland, ljóð Páll Ólafsson) 
Góða nótt / Erla Stefánsdóttir (franskt þjóðlag, texti Egill Bjarnason) 
Vor í dal / Karlakórinn Heimir, Óskar Pétursson einsöngur (Peter Wulsing, texti Freysteinn Gunnarsson)

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 04 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103041985" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282336D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>127</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ólafur hjúkrunarfræðingur, Katrín í Hull og Skiljum (við) verkina</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282719D0.mp3</link><description>UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON 

Rauði kross Íslands er 100 ára í ár og við töluðum við Ólaf Guðbrandsson sem útskrifaðist sem hjúkrunarfræðingur 1982 og fór í sína fyrstu ferð sem sendifulltrúi Rauða krossins ári síðar. Hann fór all 6 sinnum á stríðshrjáð svæði og vann á sjúkrahúsum Alþjóða Rauða krossins. Við fengum hann til að segja okkur frá sinni reynslu og störfum við þessar erfiðu aðstæður, til dæmis í Thailandi, Afghanistan, Kenýa og víðar. 
 
Íslendingar eru dreifðir um heiminn eins og gengur og gerist en um 50 þúsund Íslendingar búa erlendis. Katrín Snædal Húnsdóttir leikskólakennari og handverkslistakona hefur búið í nágrenni ensku borgarinnar Hull í um 20 ár og er dyggur hlustandi Rásar eitt þar sem hún hlustar flesta morgna við vinnuborðið sitt. Við fengum hana til að segja til dæmis frá því hvað kom til að hún flutti á sínum tíma frá Íslandi, hönnunarvörunum sem hún gerir til dæmis úr fiskileðri og ull og svo almennt frá lífinu í Hull. 

Við fræddumst svo um námskeiðið Skiljum (við) verkina, sem er fyrir fólk sem býr við langvinna verki og hefur áhuga á að fræðast um samband heilans, taugakerfisins og verkja og hvernig hægt er að virkja hugann til að endurmóta taugabrautir heilans og draga þannig úr, eða jafnvel rjúfa þrálát verkjamynstur. Þær Sóley Stefáns Sigrúnardóttir og Edda Björk Pétursdóttir standa að námskeiðinu, þær eru báðar svokallaðar PRT meðferðaraðilar. Við fengum þær til að segja okkur frá námskeiðinu og sinni reynslu, en þær báðar glímdu við þráláta verki, af mismunandi ástæðum, en náðu að sigrast á þeim í gegnum þessa PRT aðferð. 
 
Tónlist í þættinum: 
Capri Katarína / Haukur Morthens (Jón Jónsson og Davíð Stefánsson) 
Lífinu ég þakka / Anna Pálína Árnadóttir og Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson (Violeta Parra og Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson) 
Where the Wild Roses Grow / Nick Cave &amp; The Bad Seeds og Kylie Minogue (Nick Cave)</description><pubDate>Wed, 03 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96253492" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282719D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:07</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>126</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Dýrmæta Anna, páskaveðursvinkill og Hulda lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282718D0.mp3</link><description>Dýrmæta Anna er heiti á barnabók, nokkurs konar sjálfshjálparbók og er skrifuð til að gefa krökkum skilning á hlutum sem geta gagnast þeim út lífið og stuðlað að aukinni hamingju, meiri sjálfsást og betri samskiptum. Höfundur bókarinnar, Fjóla María Bjarnadóttir, hefði sjálf viljað að svona bækur hefðu verið nálægt henni í æsku en hún þekkir af eigin raun að vera barn og unglingur í mikilli vanlíðan. Aðstæður á æskuheimilinu voru erfiðar, en hún fór í 10 grunnskóla í 2 löndum og var stanslausan með mikinn kvíða. Við ræddum við Fjólu Maríu í þættinum. 
 
Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni. Vinkill dagsins fjallaði um muninn sem nú er á milli landshluta varðandi veður og hvernig það hafði mögulega áhrif um páskana. Að lokum var fjallað um sumarbústaðaferðir og hvernig aðstæður fólks í bland við aldur hafa mögulega áhrif á upplifun þeirra. 
 
Lesandi vikunnar í þetta sinn var svo Hulda Hólmkelsdóttir, verkefnastjóri á skrifstofu borgarstjórnar hjá Reykjavíkurborg og laganemi. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Hulda talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: 
A Little Life e. Hanya Yanagihara 
Yellowface e. R.F Kuang 
Strákar sem meiða e. Evu Björgu Ægisdóttir 
Red, White and Royal Blue e. Casey McQuiston 
Og svo talaði hún um höfundinn Þorvald Þorsteinsson 
 
Tónlist í þættinum: 

Við saman / Hljómar (Gunnar Þórðarsson, texti Þorsteinn Eggertsson og Gunnar Þórðarsson) 
Öjeblikket / Kari Bremnes (Kari og Lars Bremnes) 
Tango Della Rose / Stanley Black (Bottero &amp; Schrier) 

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 02 Apr 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96179095" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282718D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:05</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>125</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Tónskáldið Gunnar Þórðarson, póstkort um flugvelli og páskamatarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284231D0.mp3</link><description>Um páskana verður sýnd í sjónvarpinu heimildarmyndin Tónskáldið Gunnar Þórðarson. Þetta er ný heimildarmynd í tveimur hlutum eftir Ágúst Guðmundsson og Jón Þór Hannesson um ævintýralegan feril Gunnars Þórðarsonar. Gunnar Þórðarson hefur fengist við margs konar dægurtónlist, allt frá lögum í anda Bítlanna til diskótónlistar og undir lok ferilsins fóru eyru hans að opnast fyrir sígildri tónlist og  óperan hans Ragnheiður sló í gegn ekki síður en sönglög hans sem mörg hver eru löngu orðin sígild meðal þjóðarinnar. Ágúst Guðmundsson var í hljóðveri RÚVAK á Akureyri og sagði okkur frá tilurð myndarinnar og auðvitað frá ferli Gunnars. 

Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag og í korti dagsins hélt Magnús áfram að kvarta undan flugstöðvum, en hann er nú nýkominn úr ferð til þriggja landa og í gegnum fjórar flugstöðvar. Af þeim fjórum þótti honum sú í Noregi erfiðust. Hann rekur upphaf leiðinda á flugstöðvum til ellefta septembers 2001 en eftir árásina á tvíburaturnna í Bandaríkjunum þann dag var allt eftirlit á flugvöllum hert um heilan helling út um allan heim. Hann sagði líka frá hefndarstríðinu sem hófst eftir árásina en í því fórust fjórar og hálf milljónir. 
 
Svo var það páskamatarspjall. Sigurlaug Margrét var auðvitað með okkur og við skoðuðum páskamatinn, pásklamb og hamborgarhrygg og morgunmatinn um páskana. 
 
Tónlist í þættinum: 
Manitoba / Gunnar Þórðarsson (Gunnar Þórðarsson) 
Þakka þér fyrir / Stefán Hilmarsson (Gunnar Þórðarsson-Stefán Hilmarsson) 
Egg head / Al Stewart (Cecil Payne &amp; Daniel Mendelssohn) 
Páskaegg / Ingibjörg Þorbergs og hljómsveit Carls Billich (Ingibjörg Þorbergs) 

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 27 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105242958" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284231D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:48</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>124</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Alþjóðlegi leiklistardagurinn, Stúdentafélagið og Heilsuvaktin</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284230D0.mp3</link><description>Alþjóðlegi leiklistardagurinn er á morgun 27. mars. International Theatre Institute, alþjóðasamtök í sviðslistum og aðilar þess, hafa haldið uppá þennan dag í yfir 60 ár. Alþjóðlegt ávarp ársins er ritað af norska leikskáldinu og nóbelsverðlaunahafanum Jon Fosse og í ávarpi sínu segir hann meðal annars: Stríð og list eru andstæður, rétt eins og stríð og friður eru andstæður, svo einfalt er það. List er friður. Sviðslistasamband Ísland fær árlega sviðslistamann hérlendis til að skrifa hugleiðingu og í ár er það Gréta Kristín Ómarsdóttir, leikstjóri, sem skrifar innlenda ávarpið. Gréta kom í  þáttinn með henni var Orri Huginn Ágústsson forseti Sviðslistasambands Íslands. 

Stúdentafélag Reykjavíkur er eitt elsta starfandi félag landsins, stofnað 1871. Tilgangur félagsins er að vinna að blómlegu og þjóðlegu stúdentalífi, eins og það er orðað í lögum félagsins. Í stjórn félagsins er talsverð breidd í aldri, en 62 ár eru á milli elsta og yngsta stjórnarmeðlims. Tvær ályktanir voru samþykktar á aðalfundi félagsins 27.feb. sl. og báðar þeirra sneru að styttum bæjarins, annars vegar að styttunni af Jónasi Hallgrímssyni, sem er í Hljómskálagarðinum, og svo styttan af Sæmundi á selnum sem er við Háskóla Íslands. Björn Jón Bragason, nýkjörinn formaður félagsins kom í þáttinn og sagði okkur meira frá félaginu, sögu og starfsemi þess. 
 
Helga Arnardóttir fjölmiðlakona kom svo til okkar í spjall, en annan hvern þriðjudag á næstunni mun hún endurvekja Heilsuvaktina, sem hún byrjaði með í þættinum árið 2016. Hún mun fjalla um heilsuna frá öllum mögulegum hliðum og heimsækja fólk sem getur frætt okkur um völdundarhús heilbrigðis. Hvað er nýtt og hvað er gott og gilt? Helga hefur undanfarin ár fjallað um langlífi og heilsu í sjónvarpi og útvarpi og við hlökkum til að fá pistla í formi Heilsuvaktarinnar á næstu vikum. 

Tónlist í þætti dagsins: 

Lífsgleði / Moses Hightower (Gunnar Þórðarson og Þorsteinn Eggertsson) 
Í löngu máli / Una Torfadóttir (Una Torfadóttir) 
Signals / Júníus Meyvant (Unnar Gísli Sigurmundsson)

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 26 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101250612" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284230D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:44</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>123</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sigrún Jónsdóttir söngkona, vinkill og Örn lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282715D0.mp3</link><description>Mannlegi þátturinn hefur nýtt sér viskubrunn Jónatans Garðarssonar reglulega, því hann veit eiginlega allt um sögu íslenskrar dægurtónlistar, síðast kom hann og sagði okkur frá Berta Möller. Við fengum afskaplega góð viðbrögð frá hlustendum við því og í dag fengum við því Jónatan til að segja okkur frá Sigrúnu Jónsdóttur dægurlagasöngkonu, en hún var um tíma ein vinsælasta söngkona landsins og við heyrðum líka tvö lög með henni.  

Við fengum svo vinkil nr. 78 frá Guðjóni Helga Ólafssyni úr Flóanum. Vinkill dagsins fjallaði um hvernig ein mynd getur orðið að 1505 orðum, um tóbaksræktun í Kentucky fylki í Bandaríkjum Norður- Ameríku, um veruleika landbúnaðarverkamanna frá Nicaragua sem vinna tímabundið þar og um fíkn jarðarbúa í afurðir tóbaksplöntunnar; Nico-tiana taba-cum. 
 
Og lesandi vikunnar í þetta sinn var leikarinn, söngvarinn og leiðsögumaðurinn Örn Árnason. Hann þarf auðvitað vart að kynna eftir öll árin í Spaugstofunni, sem Afi á Stöð 2 og svo auðvitað allt annað sem hann hefur leikið á sviði og fyrir framan myndavélarnar. Ég man þá tíð er nafn á tónleikum þar sem hann og Jónas Þórir píanóleikari munu spila og syngja lög sem allir þekkja í Salnum í Kópavogi. En auðvitað sagði hann okkur frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa udnanfarið. Örn talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: 
Gönguleiðir á Reykjanesi e. Jónas Guðmundsson 
Gönguleiðir á hálendinu e. Jónas Gumundsson 
Kvæðasafn Einars Benediktssonar 
 
Tónlist í þættinum: 
Bimbó / Sigrún Jónsdóttir og öskubuskur (Rodney Morris og texti Guðmundur Sigurðsson)
Fjórir kátir þrestir / Sigrún Jónsdóttir með Kjell Karlson (Norskt alþýðulag, texti Jón Sigurðsson)
Io i Te / Emiliana Torrini (Leone Tinganelli)

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 25 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100311040" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282715D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:14</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>122</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sigríður Margrét föstudagsgestur og matarspjall um pylsur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284228D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Sigríður Margrét Oddsdóttir, hún er í dag framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, áður var hún meðal annars framkvæmdasjtóri Skjás miðla, forstjóri Já.is og forstjóri Lyfju. Í starfi sínu hefur hún auðvitað staðið í ströngu undanfarið í samningamálum, eins og komið hefur fram í fréttum síðustu mánaða. En við byrjuðum auðvitað á því að skyggnast með Sigríði aftur í tímann á æskuslóðirnar á Skagaströnd og í Njarðvík, Verslunarskólanámið, háskólanámið á Akureyri og þannig fórum við með henni á handahlaupum í gegnum tímann til dagsins í dag. 
 
Svo var það matarspjallið. Sigurlaug Margrét, besti vinur bragðlaukanna, kom og við ræddum pylsur. Pylsa er ekki bara pylsa. Það eru til talsvert margar útgáfur af pylsum og þá erum við bara að tala um íslenskar útgáfur, auðvitað eru ótal fleiri út um allan heim og sitt sýnist hverjum. Pylsur og pulsur í matarspjalli dagsins. 

Tónlist í þættinum: 

Núna / Pálmi Gunnarsson (Magnús Eiríksson) 
Close To Me / The Cure (Robert Smith) 
Himnasmiður / Helgi Björnsson (Helgi Björnsson) 

UMSJÓN GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 22 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101522285" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284228D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:52</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>121</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Starfsemi Heimilisfriðar og vorverkin með Guðríði</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282329D0.mp3</link><description>Við kynntum okkur starfsemi Heimilisfriðar í þættinum í dag. Heimilisfriður er meðferðar- og þekkingarmiðstöð um ofbeldi í nánum samböndum, og er með meðferðarúrræði fyrir einstaklinga sem beita, eða hafa beitt, ofbeldi í nánum samböndum. Heimilisfriður býður upp á sálfræðimeðferð fyrir þau sem eiga erfitt með að stjórna skapi sínu og skaða þá sem þau elska, jafnvel þó þau vilji það ekki. Jóhanna Dabgjartsdóttir sálfræðingur hjá Heimilisfriði kom til okkar í dag og sagði okkur meira frá starfseminni og niðurstöðum úttektar sem Félagsvísindastofnun HÍ gerði á starfseminni á síðasta ári. 
 
Við fengum svo Guðríði Helgadóttur garðyrkjufræðing og líffræðing, því nú er vorið að nálgast, sólin er komin hærra á loft og fuglarnir eru farnir að syngja. Er ekki kominn tími til að huga að garðverkunum? Það er að mörgu að hyggja, en hvar eigum við að byrja? Hvaða garðverk þurfum við að huga að á þessum tíma árs? Við komum auðvitað ekki að tómum kofanum hjá Guðríði, hún er full af fróðleik eins og fyrri daginn og fór með okkur í gegnum vorverkin og gaf okkur góð ráð í dag. 

Tónlist í þættinum: 
Hverjum hefði getað dottið í hug? / Svavar Knútur og Kristjana Stefánsdóttir (Svavar Knútur Kristinsson) 
Jolene / Lay Low (Dolly Parton) 
Ævilagið / Hljómsveitin Eva (Jóhanna Vala Höskuldsdóttir og Sigríður Eir Zophoniasardóttir) 

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 21 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102652447" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282329D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>120</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sjúkást og jafnvægi, vannæring eldra fólks</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284226D0.mp3</link><description>Sjúkást er fræðslu- og forvarnarverkefni gegn kynferðisofbeldi á vegum Stígamóta. Í árlegri herferð sem fór af stað í vikunni er verið að velta fyrir sér jafnvæginu í samskiptum og því sem getur raskað því. Til dæmis aldursmunur, líkamlegur styrkur, frægð, æsingur, vinsældir, hræðsla, skert meðvitund og fleira. Svandís Anna Sigurðardóttir, verkefnastýra fræðslu og forvarna hjá Stígamótum, kom í þáttinn í dag og sagði okkur meira frá Sjúkást, jafnvægi og spjallinu Sjúktspjall á www.sjukast.is þar sem hægt er að senda inn nafnlausar spurningar.   
 
Vannæring, eða áhætta á vannæringu, er algengt vandamál hjá eldra fólki. Algengi vannæringar eða áhætta á vannæringu er há hjá eldra fólki sem dvelst á sjúkrahúsi og eftir útskrift versnar oft næringarástand þess. Nú í janúar varði Berglind Soffía Ásbjörnsdóttir Blöndal doktorsritgerð sína í næringarfræði við Matvæla- og næringarfræðideild Háskóla Íslands. Í ritgerðinni rannsakaði hún tvo hópa, 65 ára og eldri, sem voru að útskrifast heim frá Landspítala og voru í áhættu á vannæringu. Öðrum hópnum veitti hún næringarmeðferð og frítt orku- og próteinbætt fæði ásamt næringardrykkjum í 6 mánuði eftir útskrift. Hinn hópurinn fékk ekki slíka aðstoð og niðurstöðurnar eru sláandi. Berglind kom til okkar í dag. 

Tónlist í þættinum: 
Vonarströnd / Íkorni (Stefán Örn Gunnlaugsson) 
Saturday Sun / Nick Drake (Nick Drake) 
Aquarius / The Fifth Dimension (Galt MacDermot, Gerome Ragni &amp; James Rado) 

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 20 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102013805" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284226D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:07</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>119</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Blöðruhálskirtilskrabbamein, Alaska og veðurspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284225D0.mp3</link><description>Blöðruhálskirtilskrabbamein er algengasta krabbamein karla, 240 greinast árlega að meðaltali. Blöðruhálskirtilkrabbamein hagar sér að mörgu leiti öðruvísi en önnur krabbamein og rannsóknir benda til að allt að 80% af öllum körlum 80 ára og eldri séu með blöðruhálskirtilskrabbamein í einhverri mynd. Málþing í tilefni af Mottumars verður haldið í húsnæði Krabbameinsfélagsins í Skógarhlíð á morgun kl.16:30. Þar verður fjallað um blöðruhálskirtilskrabbamein út frá víðu sjónarhorni. Rafn Hilmarsson, þvagfæraskurðlæknir á Landspítala, verður með erindi á málþinginu undir yfirskriftinni Skimun eða ekki - meðferðarkostir - ávinningur og aukaverkanir. Rafn kom til okkar í dag og sagði frá erindi sínu og með honum kom Halla Þorvaldsdóttir, framkvæmdastjóri Krabbameinsfélagsins. 
 
Í haust mun ferðaskrifstofan VITA bjóða uppá siglingu um firði Alaska. Landslagið er stórbrotið, tignarleg fjöll með hvíta toppa, djúpgrænir regnskógar og falleg höfuðborg Juneau sem ekki er auðvelt að komast til nema fljúga þangað eða sigla. Héðinn Svarfdal Björnsson verður fararstjóri í þessari ferð fyrir Íslendinga en pláss er fyrir um 25 manns. Við heyrðum í honum í þættinum í dag. 
 
Svo kom Einar Sveinbjörnsson til okkar í veðurspjallið. Í þetta sinn rifjaði hann upp með okkur upp frægt óveður, Hákonarhretið sem skall á í dymbilvikunni 1963 og svo skoðuðum við með honum páskaveðrið. 

Tónlist í þættinum: 
Gleðin með þér / Þuríður Sigurðardóttir (A Jaén og Helgi Pétursson) 
If paradise is half as nice / Amen Corner (Battisti, Fishman, Mogol) 
Alaska / Maggie Rogers (Doug Schadt &amp; Maggie Rogers) 
Árstíðirnar þrjár/Karl Olgeirsson Orgeltríó og Kristjana Stefánsdóttir (Karl Olgeirsson )

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 19 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99635618" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284225D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:53</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>118</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Einmannaleiki, vinkill frá Guðjóni og Valgerður lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282326D0.mp3</link><description>Öll finnum við fyrir einmanaleika einhvern tíma á lífsleiðinni. Sum upplifa hann aðeins tímabundið, hjá öðrum er hann viðvarandi en hann snertir líf okkar allra með einhverjum hætti. Í Einmana – tengsl og tilgangur í heimi vaxandi einsemdar fjallar Aðalbjörg Stefanía Helgadóttir um einsemdina frá fjölmörgum hliðum. Hún skoðar hver eru einmana, hvenær og af hverju en leitast líka við að varpa ljósi á það sem einmanaleikinn getur kennt okkur og hvernig bregðast megi við honum. Við ræddum við Aðalbjörgu í þættinum. 
 
Við fengum svo vinkil í dag frá Guðjóni Helga Ólafssyni. Vinkill dagsins fjallar meðal annars um menningarferð í kvikmyndahús, hláturpokann og uppfinningamanninn Walter Thiele, um það að mynda sér skoðun á málum sem tekist er á um á samfélagsmiðlum með einar saman tilfinningar til grundvallar, um athugasemdir á samfélagsmiðlum og um gildi þess að líta í eigin barm. 
 
Og lesandi vikunnar í þetta sinn var Valgerður Garðarsdóttir forstöðumaður námsvers Menntaskólans við Hamrahlíð. Við fáum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Valgerður sagði frá eftirfarandi bókum og höfundum:
Vonin, akkeri fyrir sálina. Kjarnyrðabók e. sr. Þorvald Víðisson.
Valskan. Skáldsaga byggð á heimildum um formóður höfundar sem uppi var á síðari hluta 18. aldar. Eftir Nönnu Rögnvaldsdóttur.
Engan þarf að öfunda, daglegt líf í Norður Kóreu. Barbara Demick bandarískur blaðamaður skrifaði bókina eftir samtöl við fólk sem flúið hafði frá N-Kóreu til S-Kóreu. Elín Guðmundsdóttir þýddi.
Kjörbúðarkonan e. Sayaka Murtata, Elísa Björg Þorsteinsdóttir þýddi.
Bækur sem kveiktu lestraráhuga Valgerðar í æsku.
Pabbi, mamma, börn og bíll, og framhald hennar e. Anne-Cath Vestly.

Tónlist í þættinum: 
Vor í Vaglaskógi / Friðrik Ómar og Pálmi Gunnarsson (Jónas Jónasson og Kristján frá Djúpalæk) 
Ég mun bíða þín / Heiða Árnadóttir og Gunnar Gunnarsson á píanó (Michel Legrand og Bragi Valdimar Skúlason) 
Ferry Cross the Mersey / Gerri and the Pacemakers 

UMSJÓN GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 18 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="94258991" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282326D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>117</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Árni Magnússon forstjóri Ísor föstudagsgestur og matarspjall með Sigurlaugu Margréti</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284223D0.mp3</link><description>Árni Magnús­son for­stjóri Íslenskra orku­rann­sókna, ÍSOR, var föstudagsgesturinn okkar að þessu sinni. Árni ber líka titilinn fyrrverandi ráðherra og fyrrverandi fréttamaður en síðustu ár hafa orkumál átt hug hans allan. Hann hefur starfað fyrir verkfræðistofuna Mannvit og unnið á þeirra vegum í Ungverjalndi, hann var framkvæmdastjóri endurnýjarnlegrar orku hjá Íslandsbanka og hann hefur setið í stjórn fjölda fyrirtækja,félaga og stofnana innanlands og erlendis ofleira og ofleira. Já Árni var föstudegsturinn okkar í dag og við fengum að kíkja í minningabankann hans í dag. 

Matarspjallið var svo á sínum stað og í dag töluðum við um nesti fyrir bílferð norður í land. 

 

 

Létt/Ríó Tríó(Gunnar Þórðarsson-Jónas Friðrik) 

Purple rain/Prince 

Stjörnurnar/Hnetusmjör (Árni Páll Magnússon)</description><pubDate>Fri, 15 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102280463" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284223D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:16</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>116</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Lífið á Spáni og fjármál heimilanna</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284222D0.mp3</link><description>Það er ekki einfalt að búa í landi íslensku krónunnar. Flest fólk þarf að taka húsnæðislán, krónan veikist og krónan styrkist, það er verðbólga,verðtrygging og já það er ýmislegt sem hefur áhrif á afkomu okkar og nú bíða allir eftir næstu með stýrivaxtaákvörðun Seðlabankans. Björn Berg fjármálaráðgjafi kom til okkar í spjall í dag. 
Það er draumur margra íslendinga að búa erlendis og í dag búa um 50 þúsund manns eða um 13 prósent þjóðarinnar á erlendri grundu.Og það er ekki bara veðurfarið sem heillar því verðlag á húsnæði,mat og drykk vegur þungt.  

Jóhann Hlíðar Harðarsson blaðamaður, fréttamaður, þýðandi og túlkur ofl. hefur verið búsettur á Spáni í nokkur ár og hefur stundum á samfélagsmiðlum og í pistlum verið að bera saman daglega lífið þar við hið íslenska. Við heyrðum í honum í dag. 

Tónlist frá útsendingarlogg 2024-03-15
Hjálmar - Það sýnir sig.
Hljómar - Peningar.
Walker Brothers, The - The sun ain't gonna shine anymore.
Sigurður Flosason - Til þín með sólina í bakið.</description><pubDate>Thu, 14 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103115546" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284222D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:42</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>115</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Áföll og endurhæfing, Atli Dagur og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284221D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um ráðstefnuna Áföll og endurhæfing sem Félag sjúkraþjálfara stendur fyrir á morgun. Ráðstefnan er þverfagleg og er hugsuð fyrir heilbrigðisstarfsfólk og annað áhugafólk um endurhæfingu fólks með áfallasögu. Þar verða til dæmis flutt erindi um áhrif áfalla á miðtaugakerfið, heilsufarslegum afleiðingum og bata í kjölfar alvarlegra áfalla, samkenndarþreytu, langtímaafleiðingum áfalla og streitu og fleira. Hrefna Indriðadóttir sjúkraþjálfari kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá ráðstefnunni og með henni kom Margrét Gunnarsdóttir sjúkraþjálfari en hún heldur erindi um líkamsmiðaða áfallameðferð og birtingamynd flókinna áfalla á ráðstefnunni. 

Atli Dagur Sigurðarsson útskrifaðist úr hjúkrunarfræði árið 2021, en á meðan á náminu stóð vakti hann athygli með nokkrum færslum á samfélagsmiðlum þar sem hann lýsti starfinu og kaupum og kjörum sem væru í engu samræmi við ábyrgðina og einnig vakti hann athygli á að það vantar fleiri karlmenn í stéttina. Við töluðum við Atla Dag í þættinum. 
 
Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag. Í þessu póstkorti segir Magnús frá reynslu sinni af flugstöðvum, en honum finnst þær leiðinlegri, erfiðari og dýrari nú en áður. Hann segir líka frá vangaveltum sínum um hverjum nýjasta söngstjarna okkar íslendinga, Laufey Lín, líkist tónlistarlega, en henni hefur verið líkt við stórstjörnur jazzins. Magnús er á annarri skoðun. Hann er núna staddur í pólsku borginni Kraká og rifjar upp eina þekktustu þjóðsögu pólverja, en sagan á að hafa gerst í borginni og fjallar um græðgi. 

Tónlist í þættinum: 
Angelía / Vilhjálmur Vilhjálmsson (W. Meisel og Theódór Einarsson) 
Everybody’s talkin’ / Harry Nilson (Fred Neil) 
Vegbúi / Una Torfad. Og Elín Hall (Kristján Kristjánsson) 
Móðir mín / Ingibjörg Þorbergs og hljómsveit Carls Billich (Winkler og Þorsteinn Sveinsson) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 13 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101202129" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284221D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:42</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>114</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>SheSleep, Parísarhjól og veðurspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284220D0.mp3</link><description>15. mars er alþjóðlegur dagur svefns, eða World sleep day og er hann lokadagur Sleep Awareness Við kynntumst af því tilefni nýju smáforriti, sem er gefið út af Betri svefni, þetta er svefnsnjallforrit og það er það fyrsta sinnar tegundar í heiminum, en það er eingöngu fyrir konur. SheSleep heitir það. Forritið gerir konum kleift að kortleggja eigið svefnmynstur, sækjar sér meðferð við svefnvanda í gegnum forritið, fylgjast með tíðahring sínum og áhrifum hormóna á svefn og fleira. Dr. Erla Björnsdóttir, sálfræðingur og framkvæmdastjóri Betri svefns kom í þáttinn og sagði okkur betur frá þessu snjallforriti í dag. 
 
Hver vill starfrækja Parísarhjól við Reykjavíkurhöfn? Reykjavíkurborg auglýsir eftir samstarfsaðila til að reka parísarhjól á Miðbakkanum og er það hugsað sem spennandi viðbót við fjölbreytt borgarlíf. Parísarhjólið verður opið yfir sumartímann og í auglýsingu eru gerðar kröfur um parísarhjólið og annar búnaður þoli íslenskar aðstæður þ.m.t. vindálag og jarðhræringar. Við forvitnuðumst um þetta í þættinum, enn er hægt að sækja um því áhugasamir aðilar hafa frest til 22. mars að senda inn tillögur. Kamma Thordarson, verkefnastjóri við atvinnu- og borgarþróun á skrifstofu borgarstjóra og borgarritara, hefur haldið utan um þetta ferli og svaraði spurningum okkar í dag. 

Svo kom Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur til okkar í veðurspjallið. Í þetta skipti sagði hann okkur frá spá um kuldakast upp úr næstu helgi og aðdraganda þess. Hann sagði svo frá miklum vetrarhita víða um norðurhvel í vetur og setti það í samhengi við lofslagsbreytingarnar. Í lokin minntist hann svo á öra lengingu dagsbirtunnar um þessar mundir og hvað vaxandi varmi nýtist illa á landi en vel í sjónum, en þar er þörungablóminn að fara af stað, t.d á Faxaflóa. 

Tónlist í þættinum: 
Eldar minninganna / Einar Hólm (Mason, Carr og Benedikt Axelsson) 
Puppet on a String / Sandie Shaw (Bill Martin &amp; Phil Coulter) 
I Love Paris / Ella Fitzgerald (Cole Porter) 
Paris in the Spring / Jo Basile og félagar (Harry Revel &amp; Jerome Kern)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 12 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103092140" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284220D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:41</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>113</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Húsnæðismál Grindvíkinga, vinkill og Sunna Kristín lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284219D0.mp3</link><description>Ellen Calmon var ráðin verkefnisstýra Húsnæðisteymis Grindavíkurbæjar sl.desember en verkefnið var áætlað í 6 mánuði. Í upphafi snerist vinnan um að koma fólki í bráðabirgðarskjól en nú er verið að vinna að varanlegri lausnum í húsnæðismálunum. Ellen og hennar teymi hefur það verk með höndum að halda utan um og aðstoða það fólk sem er húsnæðislaust. Ellen kom til okkar í dag og fór með okkur yfir stöðuna. 
 
Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni, í þetta sinn fjallaði vinkillinn um ótímabæra framkvæmdagleði á svikavori, en líka um ábrysti og hvernig þeir eru hanteraðir. Þá er fjallað um óhefðbundnar aðferðir við að vinna ýmis verk og hvernig sumar þeirra eiga uppruna sinn á einum stað og einni stundu auk þess sem nefnd eru ýmis dæmi um slíkt; en sum hver lýsa rósrauðum bjarma fortíðar og eru ekki til eftirbreytni í nútímanum.  
 
Svo var það lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Sunna Kristín Hilmarsdóttir verkefnastjóri hjá samskiptasviði Háskólans í Reykjavík. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Sunna talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
I am Glad My Mom Died e. Jennette McCurdy
Tól e. Kristínu Eiríksdóttur
Þagnarbindindi e. Höllu Þórlaugu Óskarsdóttur
Kláði e. Fríðu Ísberg
svo talaði hún um Guðrúnu Evu Mínervudóttur

Tónlist í þættinum: 
Daydream / Doris Day (John Sebastian) 
Answer me, my love / Silva Þórðardóttir og Steingrímur Karl Teague (Gerhard Winkler, Fred Rauch og Carl Sigman) 
Lazy Sunday / Small Faces (Lane &amp; Marriot) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 11 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96821080" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284219D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:25</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>112</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sindri föstudagsgestur og Food and fun</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284218D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var fjölmiðlamaðurinn Sindri Sindrason. Hann hefur unnið allan sinn feril á Stöð 2, í fréttunum, margvíslegri þáttagerð og á 35 ára afmælisdeginum rættist ósk sem hafði fylgt honum frá því hann var mjög ungur, hann fékk að vera aðallesari í kvöldfréttunum og það hefur hann verið síðan. Við fórum með Sindra aftur í tímann, á æskuslóðirnar, til Austur-Evrópu og svo á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag. 
 
Svo var það matarspjallið. Sigurlaug Margrét, besti vinur bragðlaukanna, fór í óvissuferð á Food and fun hátíðinni sem hófst í gærkvöldi og við fengum að heyra af því í spjalli dagsins. 

Tónlist í þættinum: 

Easy on me / Adele (Adele Adkins &amp; Greg Kurstin) 
Hold On / Noah Reid (Noah Reid)  

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 08 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96974889" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284218D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:30</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>111</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Fanney fann bóður sína,  að lofta rétt út</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284217D0.mp3</link><description>Við rákum augun í grein á visir.is, afskaplega áhrifaríka og fallega sögu þar sem ung kona, Fanney Ýr Gunnlaugsdóttir, fann blóðmóður sína í gegnum lygilega atburðarás. Fanney var ættleidd frá Sri Lanka til Íslands sem ungabarn árið 1985. Fanney ólst upp á Akranesi og býr þar enn ásamt eiginmanni og börnum. Foreldrar hennar töluðu alltaf mjög opið um ættleiðinguna og það var aldrei neitt feimnismál að ræða allar þær spurningar sem hún hafði um uppruna sinn og þau voru að auki með upplýsingar sem hún mátti skoða, fæðingarvottorð og heilsufarsupplýsingar sem fylgdu með henni í ættleiðingunni. Með aldrinum fóru spurningar og áhugi um fortíð hennar að aukast, til dæmis í sambandi við blóðmóður hennar og jafnvel að ná sambandi við hana. Þegar Fanney svo horfði á sjónvarpsþættina Leitin að upprunanum í umsjón Sigrúnar Óskar Kristjánsdóttur á Stöð 2 þá kviknaði á einhverju hjá henni sem setti af stað atburðarrásina sem við nefndum í upphafi sem leiddi til þess að hún fann blóðmóður sína. Fanney Ýr kom til okkar í dag og sagði okkur sína sögu í þættinum í dag. 
 
Svo kom Ólafur Wallevik, prófessor í iðn- og tæknifræði við Háskólann í Reykjavík, til okkar og fræddi okkur um það að lofta út, en hann segir að Íslendingar kunni það ekki jafn vel og margar aðrar þjóðir. Ef það er ekki vel gert þá geti það valdið rakaskemmdum og skaðlegu innilofti. Ólafur fræddi okkur um mikilvægi þess að lofta rétt út í þætti dagsins. 

Tónlist í þættinum: 

Við erum eins / Halli Reynis (Haraldur Reynisson)  
Knowing me knowing you/Kristjana Stefánsdóttir (Björn Ulveas og Benny Abba) 
Saturday Sun / Nick Drake (Nick Drake)</description><pubDate>Thu, 07 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96445753" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284217D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:13</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>110</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Fiskiroð og söðlasmíði, Berti Möller og hundavinir</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284216D0.mp3</link><description>Arndís Jóhannsdóttir lærði söðlasmíði í London og vann við söðlasmíði og í dag hefur hún unnið margs konar vörur, veski, töskur og fleira úr flestum tegundum fiskroðs sem hún hefur sýnt á hátíðum og sýningum víða í Evrópu. Við fræddumst um roð og söðla með Arndísi í dag en hún heldur erindi í kvöld ásamt Katrínu Þorvaldsdóttur, sem hefur unnið lengi með þang og þara, í Sjóminjasafninu í Grandagarði. 
 
Af og til kemur Jónatan Garðarsson í heimsókn til okkar og segir okkur frá gömlum dægurlagaperlum eða flytjendum. Jónatan er eins og uppflettirit í sögu íslenskrar dægurtónlistar og í dag fengum við hann til að tala aðeins um Berta Möller. Berti Möller var einn af ástsælustu söngvurum rokkáranna á Íslandi en hann söng með fjölmörgum sveitum á ferli sínum, sú þekktasta var Lúdó sextett. Bertram Henry Möller, skírður Bertam Henry Mallet, fæddist 1947 í Reykjavík en þar ólst hann upp í Vesturbænum. 
 
Vinaverkefni Rauða krossins eru félagsleg þátttökuverkefni þar sem áherslan er á að sporna við félagslegri einangrun og/eða einmanaleika og eitt af þeim er sjálfboðaliðastarfið Hundavinir. Í næstu viku fer fram grunnmat fyrir hunda og nýja sjálfboðaliða í vinaverkefnið en hlutverk hundavina er því fyrst og fremst að veita félagsskap, nærveru og hlýju. Sjálfboðaliðinn Þórdís Björg Björgvinsdóttir kom í þáttinn í dag ásamt hundinum Nölu. 

Tónlist í þættinum:  
Ókeypis/ Egill Ólafsson og Finnsk-íslenska vetrarbandalagið (Egill Ólafsson og Matti Kallio) 
Sólbrúnir vangar / Berti Möller (Oddgeir Kristjánsson og Ási í bæ) 
Pep / Berti Möller og Hljómsveit Svavars Gests (Oliver Guðmundsson og Skapti Sigþórsson)  
The Doggie in the window / Patti Page (Bob Merrill)  

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 06 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99438341" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284216D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:47</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>109</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Skordýraprótein og Marche héraðið á Ítalíu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282317D0.mp3</link><description>Við forvitnuðumst í dag um nýja próteingjafa á borð við skordýr og örþörunga, en markmiðið með því að nýta þá er að minnka umhverfisáhrif, draga úr sóun, vatnsnotkun og kolefnisspori í framleiðslu á matvörum fyrir fólk og fóðri fyrir dýr. Margrét Geirsdóttir, matvælafræðingur og verkefnastjóri hjá Matís, kemur í þáttinn og sagði okkur frá því hver þróunin er í þessum málum, meðal annars frá framleiðslu og nýtingu á skordýrapróteini, einfrumupróteini og örþörungum. 
 
Marche hérað er eitt best geymda leyndarmál Ítalíu segja margir. Þetta rólega og strjálbýla hérað liggur á milli Adríahafsins og öllu þekktari eru nágrannahéruð þess, Toskana og Umbria. Sumir segja að Marche sé eins og Toskana var fyrir 50 árum síðan, hrátt en undurfallegt. Ágústa Sigrún Ágústsdóttir mannauðsstjóri og leiðsögumaður kom til okkar í dag en þetta svæði er í miklu uppáhaldi hjá henni og hún heldur úti ferðasíðunni Flandrr.is.   

Tónlist í þættinum: 
Háa c / Moses Hightower (Andri Ólafsson, Daníel Friðrik Böðvarsson, Magnús Trygvason Eliassen og Steingrímur Teague) 
Ölduslóð / Svavar Knútur (Svavar Knútur) 
Scenes from an Italian Restaurant / Billy Joel (Billy Joel)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 05 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102387461" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282317D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>108</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Dagur Heyrnar, vegavinkill og Huldar lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284214D0.mp3</link><description>Yfirvöld hafa áhyggjur af sífellt óhollara hljóðumhverfi fyrir börn, í skólum, að leik og í frístundum. Ástæða er til að skoða stöðu mála og fræða börn, ungmenni, kennara og aðstandendur um mikilvægi góðrar hljóðvistar og heyrnarverndar. Í gær var alþjóðlegur dagur Heyrnar og í síðustu viku var undirritaður þríhliða samstarfssamningur um innleiðingu fjarnáms í heyrnarfræði fyrir íslenska háskólanema. Heyrnar- og talmeinastöð Íslands, Háskólinn í Örebro í Svíþjóð og Háskólinn á Akureyri hafa gert með sér samning sem gerir kleift að bjóða upp á háskólanám í heyrnarfræðum í fyrsta sinn hér á landi. Kristján Sverrisson forstöðumaður Heyrnar- og talmeinastöðvarinnar kom í þáttinn í dag. 
 
Við fengum svo vinkil í dag frá Guðjóni Helga Ólafssyni. Í þetta sinn lagði hann vinkilinn við áhugaverða vegagerð, til dæmis vegi og brýr á Skeiðarársandi og hinn stórmerkilega „Plankaveg" vestur í Kaliforníu. Guðjón minnti svo hlustendur á að fara að öllu með gát hvar sem þeir ferðast. 
 
Lesandi vikunnar í þetta sinn var Huldar Breiðfjörð, rithöfundur og handritshöfundur og greinarformaður í ritlist við Háskóla Íslands. Við forvitnuðumst um hvað hann er að gera þessa dagana og svo fengum við auðvitað að vita hvaða bækur hann hefur lesið undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Huldar sagði frá eftirfarandi bókum og höfundum: 
When We Cease to Understand the World e. Benjamin Lapatut 
Endurminningar Annie Ernaux 
GoatMan e. Thomas Thwaites
og svo höfundunum, Þórbergi Þórðarsyni, Brett Easton Ellis og Douglas Coupland. 

Tónlist í þættinum: 
Ljósvíkingur / Egill Ólafsson (Gunnar Þórðarsson-Ólafur Haukur Símonarson) 
Ég heyri svo vel / Olga Guðrún Árnadóttir (Ólafur Haukur Símonarsson) 
In the year 2525 / Zager and Evans 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 04 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103597035" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284214D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:57</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>107</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Edda Andrésdóttir föstudagsgestur og vorlaukur á Spáni</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284213D0.mp3</link><description>Edda Andrésdóttir fjölmiðlakona og rithöfundur var föstudagsgesturinn okkar að þessu sinni. Fjölmiðlaferill Eddu hófst þegar hún varð blaðamaður á Vísi 1972. Eftir það ritstýrði hún meðal annars tímaritinu Hús og híbýli, vann í útvarpi og við dagskrárgerð á RÚV þar sem hún starfaði einnig sem fréttamaður og fréttalesari. Árið 1990 hóf hún störf á Stöð 2 og var í fjölbreyttum verkefnum, gert viðtals- og skemmtiþætti og verið gestgjafi Kryddsíldarinnar en fyrst og fremst var hún á skjáum landsmanna á kvöldmatartíma að segja þeim fréttir. Við áttum skemmtilegt spjall við Eddu til dæmis um hennar reynslu af því að fara til Vestmannaeyja beint í kjölfar þess að gosið hófst, þegar hún var að stíga sín fyrstu skref í blaðamennsku.   

Besti vinur bragðlaukanna Sigurlaug Margrét er stödd á Spáni í sérstakri rannsóknarferð þar sem hún kynnir sér það helsta í mat og drykk og það er árstími púrrulauks og vorlauksins, Sigurlaug sagði okkur frá því hvernig er gott að matreiða þá á á grillinu. 

Tónlist í þættinum (föstudag) 

Ég veit þú kemur / Ellý Vilhjálms (Oddgeir Kristjánsson og Ási í Bæ) 
Eyjan mín í bláum sæ / Árni Johnsen (Árni Johnsen) 
Time is on my side / Rolling Stones (Rolling Stones)  

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 01 Mar 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99247751" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284213D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:41</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>106</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Tengslavandi, Heilsubrú og umhverfissálfræði</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284212D0.mp3</link><description>Jóhanna Jóhannesdóttir, félagsráðgjafi, MA og nemi í fjölskylduráðgjöf kemur til okkar í dag og ætlar að fræða okkur um Tengslavandamál hjá leik- og grunnskólabörnum sem er vandi alls nærumhverfis barnsins. Mikilvægasta grunnþörf barns er að tengjast tilfinningaböndum við foreldra og fá með því þörfum sínum fyrir kærleika, öryggi og vernd mætt án skilyrða. Jóhanna kom í þáttinn og fræddi okkur betur um þetta og sagði meðal annars að enginn getur tekist á við þennan vanda einn, ekki foreldrarnir einir og ekki skólinn einn.

Við fjölluðum um Heilsubrú Heilsugæslunnar fyrir um það bil ári síðan en Heilsubrú er ný miðlæg þjónustueining hjá Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins. Þar er þjónusta sem styður og bætir við þjónustu heilsugæslustöðva og þjónustan hefur verið í mótun og ýmislegt hefur bæst við á undanförnum mánuðum sem við fræddumst um í þættinum í dag. Kvenheilsa, andlega heilsa, sykursýki og sérhæfð mæðravernd er meðal þess sem áhersla er lögð á. Sólrún Ólína Sigurðardóttir fagstjóri komi í  þáttinn.  

Svo að lokum fræddumst við um áhrif umhverfis innandyra á líðan og heilsu fólks. Flestir verja stórum hluta tíma síns innandyra. Umhverfi innandyra er samspil ólíkra þátta og hefur mismunandi áhrif á fólk. Þannig hefur umhverfið heima önnur áhrif en vinnuumhverfið, það er ólík upplifun að vera í skóla eða á sjúkrahúsi, í verlun eða leikhúsi. Páll Líndal doktor í umhverfissálfræði kom í þáttinn og sagði frá.

Tónlist í þættinum: 
Sjóddu frekar egg / Bogomil Font (Bragi Valdimar Skúlason) 
Arietta / Dag Arnesen Trio (Edward Grieg) 
O Happy day / Edward Hawkins singers (Edwin Hawkins) 
Dont try to fool me / Jóhann G Jóhannsson(Jóhann G. Jóhannsson)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 29 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97652819" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284212D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:51</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>105</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Biðlistar barna, flugfælninámskeið og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282313D0.mp3</link><description>Salvör Nordal, Umboðsmaður barna, kom til okkar í dag. Embætti Umboðsmanns barna birti í vikunni upplýsingar um bið barna eftir þjónustu, eins og embættið hefur gert frá því í febrúar 2022, staðið fyrir reglulegri upplýsingaöflun um þann fjölda barna sem bíður eftir þjónustu hjá tilteknum aðilum með það að markmiði að varpa ljósi á stöðuna hverju sinni. Upplýsingarnar hafa verið uppfærðar á sex mánaða fresti, til að fylgjast með þróuninni. Í stuttu máli hafa niðurstöðurnar sýnt að alls staðar mæta börnin biðlistum og í langflestum tilvikum eru biðlistarnir að lengjast. Salvör fór með okkur yfir nýjustu stöðuna í þættinum. 

Flugfælni er nokkuð sem getur verið afar hamlandi og komið í veg fyrir að fólk ferðist með flugvélum, bæði innanlands og til annara landa. Kvíðameðferðarstöðin í samvinnu við Icelandair býður uppá námskeið fyrir fólk sem vill takast á við flugfælni og virðist gefa góða raun. Í lok námskeiðs er farið með flugi til einhverra af áfangastöðum flugfélagsins, út og heim aftur samdægurs og þáttakendur bera saman bækur sínar eftir á. Ólafía Sigurjónsdóttir sálfræðingur kom til okkar í þáttinn. 

Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag. Í póstkortinu verður sagt frá rysjóttri tíð og fleiri raunum sem hafa dunið yfir Eyjamenn að undanförnu. Að því loknu er stríðið í Úkraínu til umfjöllunar sem og fleiri mál erlendis eins og kosningabaráttan í Bandaríkjunum þar sem söngstjarnan Taylor Swift er komin í brennidepil. Og í lokin talaði Magnús um hið sérkennilega mál Julian Assange sem bíður í fangelsi eftir örlögum sínum sem ráðast á næstunni fyrir breskum dómstól. 

Tónlist í þættinum: 

Presley / Katrín Halldóra Sigurðardóttir (Grafík, texti Rúnar Þórisson) 
Bíddu pabbi / Vilhjálmur Vilhjálmsson (erlent lag, texti Iðunn Steinsdóttir)
Flugvélar / Nýdönsk (Jón Ólafsson og Björn Jörundur Friðbjörnsson) 
Tell me Margarita / Les Baxter (DR &amp; Les Baxter)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 28 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101915167" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282313D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>104</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Heilaheilsa, Hvernig varð ég til, veðurspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284210D0.mp3</link><description>Heilaheilsa og þjálfun hugans er nafn á námskeiði sem Ólína G. Viðarsdóttir, sálfræðingur og doktor í líf- og læknavísindum við HÍ stýrir á vegum Endurmenntunar Háskóla Íslands. Á námskeiðinu er fjallað um heilann og hugarstarf og markmiðið er að þáttakendur öðlist þekkingu á hugrænum þáttum og hvaða hlutverki þeir gegna í okkar daglega lífi. Einnig að þeir öðlist betri innsýn í eigin hugræna styrkleika og veikleika og læri leiðir til að þjálfa hugann og efla heilaheilsu. Ólína kom í þáttinn og sagði okkur meira frá heilaheilsu í dag. 
 
„Hvernig varð ég til?“ er bók fyrir öll börn sem verða til með aðstoð egg- eða sæðisgjafa. Bókin hentar einstaklingum sem eignast börn ein og einnig samkynja- og tvíkynja pörum. Bókin aðstoðar fjölskyldur við að upplýsa börn um hvernig þau urðu til, þar sem áherslan er á fólk sem fær aðstoð frá egg- eða sæðisgjafa við barneignarferlið. Mikilvægt er að foreldrar séu opinská og heiðarleg gagnvart börnum um hvernig þau urðu til og ekki er alltaf auðvelt að vita hvernig á að bera sig að. Markmiðið með bókinni  er að vera ákveðið verkfæri til að aðstoða foreldra við samtalið. Andrea Björt Ólafsdóttir er höfundur bókarinnar kom til okkar í dag. 

Veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni var svo í dag. Í þetta sinn talaði Einar við okkur um veðurútlitið næstu daga og vikur. Hvort hægt sé að spá með viti í marsveðráttuna og með hvaða aðferðum þá. Hann ætlar líka að rifja upp þegar 1500 manns sátu fastir í bílum sínum í Þrengslunum 27.febrúar árið 2000, þegar fjöldi þusti út til að berja Heklugos augum. Þá hafði verið tilkynnt í fréttum að gos myndi hefjast innan 30 mínútna, en lítið sást til gossins, en í staðinn gerði byl með ófærð. Þetta var ein viðamesta björgunaraðgerð á vegum úti í Íslandssögunni. 

Tónlist í þættinum: 
Skólaball / Brimkló (Magnús Kjartansson) 
Marz / John Grant (John Grant) 
4:30 AM / Solveig Slettahjel (Peder Kjellsby &amp; Solveig Slettahjell)
Nacho verduzco /Kronos Quartet (Chalino Sanchez) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 27 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101055843" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284210D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:37</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>103</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ímynd tengdamæðra, vinkill og Nanna Hlín lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284209D0.mp3</link><description>Í dag verður flutt dálítið óvenjulegt erindi í Fræðakaffi á Borgarbókasafninu í Spönginni en yfirskrift þess er Ímynd tengdamæðra og það er þjóðfræðingurinn og skagfirðingurinn Eiríkur Valdimarsson sem mun flytja það. Í fréttatilkynningu segir: Af einhverjum ástæðum eru til ógrynni af bröndurum og skopmyndum þar sem tengdamæður eru gjarnan hafðar að háði og spotti. Þetta skemmtiefni byggir á ímynd sem margir hafa heyrt og séð, að tengdamæður séu uppáþrengjandi, yfirgangs- og afskiptasamar – sumsé býsna erfiðar manneskjur. Eiríkur Valdimarsson keyrði frá Hólmavík til Reykjavíkur og kom í þáttinn til að segja okkur frá tengdamæðrum. 
 
Við fengum vinkil í dag frá Guðjóni Helga Ólafssyni. Í þetta sinn lagði hann vinkilinn við hinar ýmsu ástæður þess að maður gengur til liðs við allskonar félagasamtök. Hann segir frá samkomu í einum af þeim fjölmörgu félögum sem hann er í, Hið Íslenzka Fyrritíðarfjelag, en samkvæmt Guðjóni er samkoman gríðarlegt tilhlökkunarefni á hverju ári. 
 
Svo var það lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Nanna Hlín Halldórsdóttir heimspekingur. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og svo hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Nanna talaði um eftirfarandi bækur:
The Expanse, bókasería eftir James S.A. Corey (Daniel Abraham og Ty Franck)
The Book of Goose eftir Yiyun Li
Sick and Tired: An Intimate History of Fatigue eftir Emily K. Abel
Lilith’s Brood eða Xenogenesis, þríleikur (Dawn, Adulthood Rides og Imago) eftir Octaviu Butler
Að lokum talaði Nanna um bókina Fátækt fólk eftir Tryggva Emilsson

Tónlist í þættinum: 

Átján rauðar rósir / Lúdó og Stefán og Berti Möller (Bobby Darin og Iðunn Steinsdóttir) 
Kúst og fæjó / Heimilstónar (Elva Ósk Ólafsdóttir, Katla Margrét Þorgeirsdóttir, Vigdís Gunnarsdóttir og Ólafía Hrönn Jónsdóttir) 
Aska og Gull / Sváfnir Sigurðarson (Sváfnir Sigurðarson) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 26 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99669054" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284209D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:54</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>102</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Óttar Guðmundsson föstudagsgestur og matarspjall um vonina</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284208D0.mp3</link><description>Óttar Guðmundsson geðlæknir og rithöfundur var föstudagsgesturinn okkar í dag. Hann hefur skrifað fjölmargar bækur, blaðagreinar og hefur verið fastur penni hér og þar í fjölmiðlaheiminum. Hann hefur auðvitað lengi látið sig geðheilbrigðismál varða, vímuefnamálin og transmálin, en hann hlaut hlaut heiðursmerki Samtakanna 78 árið 2012. Óttar hefur stundum verið umdeildur en alltaf óhræddur við að viðra skoðanir sínar.  Við fórum með Óttari aftur í tímann á æskuslóðirnar, drauma hans um að verða knattspyrnumaður og leikari. Hvernig það atvikaðist að hann fór í læknisfræðina, áhugi hans á Þýskalandi og þýskri menningu og áhuga hans grúsk hans í dag til dæmis um 19.aldar skáldið Sigurð Breiðfjörð. Það var um nóg að tala við Óttar í þættinum í dag. 

Svo var það auðvitað matarspjallið. Sigurlaug Margrét talaði þar um vonina, vonina um vorið sé að koma og það hvernig matarplönin geta breyst eftir veðrinu og árstíðunum. Salat og léttari matur í matarspjallinu. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Þrek og tár / Haukur Morthens og Erla Þorsteinsd. (Otto Lindblad og Guðmundur Guðmundsson) 
Einskonar eftirmáli / Jóhanna V. Þórhallsdóttir (Jóhanna Þórhallsdóttir og Guðmundur Sigurðsson) 
Eitt lítið kaffitár / Jóhanna V. Þórhallsdóttir (Catulo Castillo og Sveinbjörn I. Baldvinsson) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 23 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99236049" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284208D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:41</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>101</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Skátahreyfingin, stytting menntaskólanámsins og móðurmálin</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284207D0.mp3</link><description>Þankadagurinn eða World Thinking Day er í dag og er dagur alþjóðlegrar vináttu þar sem skátar út um allan heim hugsa hlýtt til annarra skáta og senda þakklæti út í heiminn. Haldið hefur verið upp á þankadaginn á hverju ári síðan 1926. Harpa Ósk Valgeirsdóttir Skátahöfðingi Íslands og Kolbrún Ósk Pétursdóttir móttstjóri Landsmóts skáta komu í þáttinn í dag og sögðu okkur frá skátahreyfingunni, þankadeginum og landsmótinu sem verður haldið í sumar í fyrsta skipti í 8 ár en Covid setti strik í reikninginn því mótið er venjulega haldið á fjögurra ára fresti.    
 
Samkvæmt rannsókn við Háskóla Íslands hefur stytting framhaldsskólanámsins haft slæm áhrif á einkunnir ungmenna í háskóla, fjölda eininga teknum í háskóla og brotthvarf úr háskóla. Líklegra er að breytingin hafi haft slæm áhrif á drengi en stúlkur. Við fengum Tinnu Laufey Ásgeirsdóttur, prófessor við hagfræðideild Háskóla Íslands, sem er ein þeirra sem standa að þessari rannsókn til að segja okkur frekar frá niðurstöðum rannsóknarinnar. 
 
Í gær var Alþjóðlegi móðurmálsdagurinn og í tilefni hans er unnið svokallað Menningarmót með 6. bekkingum Hlíðarskóla. Börnin unnu verkefni tengd tungumálum, til dæmis var gerður tungumálaregnbogi þar sem orð á 20 tungumálum koma saman og fleira. Ferlinu lýkur á morgun þar sem foreldrum barnanna verður boðið á Menningarmót í Veröld og sjá það sem börn þeira hafa verið að gera. Kristín R. Vilhjálmsdóttir, sjálfstætt starfandi tungumálamiðlari í Danmörku og á Íslandi og höfundur Menningarmótsaðferðarinnar og Eyjólfur Már Sigurðsson forstöðumaður Tungumálasmiðstöðvar HÍ komu í þáttinn og sögðu frá. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Sjóddu frekar egg / Bogomil Font (Bragi Valdimar Skúlason) 
Yakkety yak smacketty smack / Change (Jóhann Helgason) 
Gamla Húsið / Ellen Kristjánsdóttir (Þorgeir Ástvaldsson og Bjartmar Guðlaugsson) 
Mirror Mirror / Pinkerton Assorted Colours (Tony Newman)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 22 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101170364" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284207D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:41</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>100</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Solihull aðferðin, íslensk strandmenning og eldsumbrotin</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284206D0.mp3</link><description>Solihull er aðferð sem snýst um snemmtæka íhlutun, aðgerðir og vinnulag til að auka geð- og tilfinningaheilbrigði ungra barna og foreldra. Við fræddumst í dag um þessa aðferð þegar Gunnlaug Thorlacius, yfirfélagsráðgjafi Landspítalans og formaður Geðverndarfélags Íslands, kom í þáttinn ásamt Kjartani Valgarðssyni framkvæmdastjóra félagsins einmitt til þess að fræða okkur um Solihull aðferðina. 
 
Framundan er málþing Vitafélagsins um íslenska strandmenningu, stöðu hennar og framtíð. Málþingið fer fram á Akranesi 4. mars, þar verða flutt erindi um strandmenningu, sögu hennar, strandmenningu í bókmenntum og fleira auk þess sem það verða pallborðsumræður. Sigurbjörg Árnadóttir, formaður Vitafélagsins kom í þáttinn ásamt Árna Daníel Júlíussyni sagnfræðingi og þau sögðu okkur frekar frá íslenskri strandmenningu og málþinginu. 
 
Þorvaldur Þórðarsson prófessor í eldfjallafræði og bergfræði kom svo til okkar og við spurðum hann útí stöðuna á Reykjanesi þar sem enn einu sinni er útlit fyrir gos. Hann fræddi okkur um hvað er í gangi undir yfirborði jarðar í svona jarðhræringum og eldsumbrotum og þetta tímabil sem augljóslega er hafið og sér ekki fyrir endann á í bili að minnsta kosti.  

Tónlist í þættinum í dag: 
Þúsund sinnum segðu já / Toggi og Ourlives (Helgi Björnsson, Rafn Jónsson, Sæmundur Rúnar Þórisson og Örn Jónsson) 
Sólarlag = Sunny Days / Pónik (ProKop, Þorvaldur Halldórsson og Erlendur Svavarsson) 
Hvenær sé ég þig næst / Tómas R. Einarsson og Ragnhildur Gísladóttir (Tómas R. Einarsson og Linda Vilhjálmsdóttir) 
Hæ Mambó / Tónar og trix, Bogomil Font (Bob Merrill og Loftur Guðmundsson) 

 UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 21 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103882919" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284206D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:06</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>99</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Barnaheill, búddismi og tónlist, gerendur stafræns ofbeldis</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284205D0.mp3</link><description>Barnaheill – Save the Children á Íslandi eru frjáls félagasamtök sem hafa  í 35 ár unnið að mannréttindum barna víðs vegar um heiminn. Tótla I. Sæmundsdóttir, nýr framkvæmdastjóri Barnaheilla kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá helstu verkefnum samtakanna um þessar mundir, til dæmis á vettvangi í Gaza og Tyrklandi, eftir að stóri jarðskjálftinn reið þar yfir. Hún er nýkomin af fundi framkvæmdastjóra samtakanna í Istanbul þar sem verið var að leggja línurnar fyrir árið og þau verkefni sem samtökin ætla að leggja á og hún sagði okkur frá því í viðtalinu. 
 
Ástvaldur Zenki Traustason kom svo í þáttinn og talaði við okkur um heilsuna, Zenbúddisma og tónlist. Hann er með tónleika sem hann nefnir Stefnumót við lífið. Hann sagði okkur betur frá þessu. 

Að lokum kom til okkar Dr. María Rún Bjarnadóttir, yfirmaður netöryggismála hjá ríkislögreglustjóra, en hún kynnti í gær rannsóknarniðurstöður frá Íslandi, Danmörku og Svíþjóð þar sem varpað var ljósi á gerendur í málum sem snúa að stafrænu kynferðisofbeldi. Gerendur voru kortlagðir út frá aldri, kyni og tengslum þeirra við þolendur og svo voru hvatarnir á bak við brotin skoðuð. María Rún sagði okkur frá helstu niðurstöðunum í þættinum. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Borð fyrir tvo / Hjálmar (Bragi Valdimar Skúlason) 
Faðmlag / Kristjana Stefánsdóttir ( Kristjana Stefánsdóttir og Bergur Þór Ingólfsson)  
Gleym mér ei / Lay Low (Bubbi Morthens) 
Hagi / Þorgrímur Jónsson (Þorgrímur Jónsson)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 20 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95465221" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284205D0.mp3"/><itunes:duration>0:49:43</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>98</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Knapi ársins, vinkill um matarhefðir og Gústav Adolf lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284204D0.mp3</link><description>Við hófum Mannlega þáttinn að þessu sinni á að slá á þráðinn til hestamanns á Hvolsvelli og forvitnast um hvaða verkefni eru efst á baugi í hesthúsinu um þessar mundir. Er búið að taka inn, hvað eru margir hestar á húsi, hvenær þarf að moka út og gefa og hvaða stóru viðburðir eru framundan hjá hestafólki? Á línunni til svara var nýkrýndur knapi ársins og tamningamaðurinn Elvar Þormarsson. 
  
Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag og í þetta sinn skoðaði hann matarhefðir, íslenskar og erlendar, sem hann hefur kynnst í gegnum lífið og hvaðan þær koma. 

Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var Gústav Adolf Bergmann Sigurbjörnsson, doktorsnemi í heimsspeki. Það eru reyndar ekki nema 5 dagar í doktorsgráðuna, en hann ver doktorsritgerð sína næstkomandi föstudag í Háskóla Íslands. Hann sagði okkur svo auðvitað frá því hvað hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Gústav talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: 
It's lonely at the end of the world e. Zoe Thorogood 
Prophet song e. Paul Lynch 
Um sársauka annarra e. Susan Sontag 
Can the monster speak? e. Paul Preciado 
Dhammapada e. Buddha 
og svo Frank og Jóa seríuna e. Franklin W. Dixon 

Tónlist í þættinum í dag: 
Milli gærdags og á morgun / Heiða Árnadóttir og Gunnar Gunnarsson (Árni Ísaksson og Michel Legrand) 
Ríðum sem fjandinn / Helgi Björnsson og Reiðmenn vindanna (höf. Ókunnur) 
Never Loved Someone So Much / Klemens Hannigan (Klemens Hannigan, Leifur Björnsson og Howie B.)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GÍGJA HÓLMGEIRSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 19 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103062883" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284204D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:40</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>97</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sigríður Thorlacius föstudagsgestur og matarspjall um meðlæti</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284203D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var söngkonan Sigríður Thorlacius. Flest tókum við líklega fyrst eftir henni í hljómsveitinni Hjaltalín, en ferill hennar er gríðarlega fjölbreyttur. Hún hefur meðal annars sungið í tríóinu GÓSS, með Tómasi R. Einarssyni, Bógómil Font, Heiðurspiltum og Uppáhellingunum bara til að nefna nokkur verkefni. Hún hefur fengið Íslensku tónlistarverðlaunin, bæði sem rödd ársins og söngkona ársins og svona mætti lengi telja. En eins og við gerum alltaf með föstudagsgestinum þá fórum við aftur í tímann með Sigríði, á æskuslóðirnar, heyrðum hvenær söngurinn kom inn í hennar líf og förum svo á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag. 
 
Svo kom Sigurlaug Margrét auðvitað til okkar í matarspjallið í dag. Í þetta sinn ræddum við um meðlæti, sem sagt kartöflurétti, gulrætur og fleira. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Kossar án vara / GÓSS (Bubbi Morthens) 
We Have All the Time in the World / Louis Armstrong (Hal David &amp; John Barry) 
Everybody’s Talkin / Harry Nilson (Fred Neil) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 16 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99702491" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284203D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:55</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>96</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ásta og yoga, Bergþóra Árnadóttir, Ásmundur um kvíðaröskun</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284202D0.mp3</link><description>Ásta Þórarinsdóttir var aðeins 11 ára þegar hún fór í sinn fyrsta yogatíma. Hún er hagfræðingur með master í fjármálafræði og var að vinna í Fjármálaeftirlitinu þegar hún ákvað að sameina áhuga sinn á rekstri og Yoga og í dag er hún Yogakennari og rekur eigin yogastöð.  Við töluðum við Ástu í þættinum í dag. 
 
Bergþóra Árnadóttir, tónlistarkona, söngvaskáld og ein af frumkvöðlum vísnatónlistar á Íslandi hefði orðið 76 ára í dag ef hún hefði lifað. Jónatan Garðarson kom til okkar í dag og fór með okkur yfir feril Bergþóru. 
 
Við fjölluðum svo um félagskvíða þegar Ásmundur Gunnarsson, sérfræðingur í klínískri sálfræði hjá Kvíðameðferðarstöðinni, kom til okkar og fræddi okkur frekar um þessa kvíðaröskun. Ásmundur segir að 10-12% fólks glími við hamlandi félagskvíða en að aðeins helmingur þeirra leiti sér aðstoðar og þá oft fimmtán til tuttugu árum eftir að kvíðinn er orðinn að vandamáli. Ásmundur sagði okkur meira frá þessu í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Dóri kokkur / Pónik (Þorvaldur Halldórsson) 
Groovin with Mr. Bloe / Mr. Bloe (Bo Gentry, Kenny Laguna &amp; Paul Naumann) 
Lífsbókin / Bergþóra Árnadóttir (Bergþóra Árnadóttir og texti Laufey Jakobsdóttir)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 15 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="94452924" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284202D0.mp3"/><itunes:duration>0:49:11</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>95</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Innflytjendaumræða með Jasminu Vajzovic og póstkort</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284201D0.mp3</link><description>Jasmina Vajzovic vakti mikla athygli í umræðuþættinum Torgið sem var í beinni útsendingu fyrir rúmri viku hér í Sjónvarpinu. Þar var rætt um hvernig okkur hefur gengið í inngildingu þegar kemur að innflytjendum, auk þess sem rædd voru málefni umsækjenda um alþjóðlega vernd og flóttafólks. Jasmina er stjórnmálafræðingur og hefur áralanga reynslu af því að vinna í þessum málefnum innflytjenda, hælisleitenda og flóttafólks, bæði hjá Reykjavíkurborg og svo rekur hún nú eigið ráðgjafafyrirtæki. Hún var alin upp í gríðarlega fjölbreyttu fjölmenningarsamfélagi í Bosníu og þegar hún var táningur þurfti fjölskylda hennar að flýja heimkynni sín undan stríðsátökum og eftir erfitt ferðalag voru þau stöðvuð á landamærum, þegar þau héldu að þau væru komin í örugga höfn en voru send aftur til baka á stríðsátakasvæði, áður en þau á endanum komust til Íslands. Jasmina sagði okkur sína sögu og ræddi við okkur um stöðuna í þessum málefnum af innsýn og reynslu sem fáir hafa. 
 
Við fengum  svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag og það barst frá Vestmannaeyjum að þessu sinni. Magnús er kominn heim frá Grænhöfðaeyjum en hugurinn er ennþá þar. Hann segir frá hinni miklu uppbyggingu sem á sér stað á eyjunum, ekki bara vegna vaxtar í ferðaþjónustunni, ekki síður vegna fjárausturs stórveldanna Kína, Bandaríkjanna og Evrópusambandsins sem öll seilast eftir áhrifum á Grænhöfðaeyjum vegna legu eyjanna sem þykir hernaðarlega mikilvæg. Hann segir í lokin frá ungri söngkonu sem varð að velja á milli fastrar vinnu eða hugsanlegs frama í tónlistinni. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Í draumum og söng / Ellý Vilhjálms og Raggi Bjarna (Ásta Sveinsdóttir og Magnús Pétursson)
White rabbit / Jefferson Airplane 
Við Mánagötu í mýrinni / Egill Ólafsson (Egill Ólafsson) 
 
UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 14 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101030765" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284201D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:37</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>94</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ráðstefna Öldrunarráðs, Palli og Super 8 og veðurspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284200D0.mp3</link><description>Þann 28.febrúar verður Öldrunarráð Íslands með ráðstefnu með yfirskriftina Þarft þú að skipta um lykilorð - að eldast á viðsjárverðum tímum. Þar verða flutt erindi um til dæmis netöryggi, viðbrögð við netbrotum, ofbeldi sem aldraðir eru sérstaklega útsettir fyrir og hvaða aðstoð og hjálp eru í boði. Jórunn Ósk Frímannsdóttir Jensen, forstöðumaður Droplaugarstaða Hjúkrunaheimilis og formaður Öldrunarráðsins kom til okkar í dag og sagði okkur betur frá ráðstefnunni og með henni kom Runólfur Þórhallsson aðstoðaryfirlögregluþjónn, en hann heldur erindi á ráðstefnunni um ofbeldi gegn öldruðum.  
 
Páll Óskar Hjálmtýsson poppstjarna hefur um árabil safnað gömlum bíómyndum á Super 8mm kvikmyndaspólum, sem var eina leiðin fyrir fólk að vera sinn eigin dagskrárstjóri áður en VHS kom á markaðinn. Næsta fimmtudag verður Super 8 sýning í Norræna húsinu þar sem rúllað verður í gegn nokkrum stuttmyndum sem íslenskir listamenn hafa gert á þessu stórskemmtilega formi. Í lokin mun Páll Óskar gefa sýnishorn af því hvernig fólk horfði á bíó heima hjá sér, en oftast voru vinsælar myndir gefnar út í 10 mínútna útgáfum. Páll Óskar mætti í þáttinn með fangið fullt af kvikmyndum í stórum og litlum útgáfum.

Einar Sveinbjörnsson kom svo í veðurspjallið og í dag töluðum við hann um hækkandi sól og hvenær sólin fer að verma. Einnig um dægursveiflu hitans og endurkast sólar frá snjónum. Hláku er spáð um helgina og við fengum svar við spurningunni hvað er asahláka? Svo fræddumst við um skyndihlýnun upp í heiðhvolfinu en henni er spáð í lok vikunnar og mun hún móta veðrið hjá okkur fram í marsmánuð. Veðurhorfurnar lengra fram í tímann tengjast þessu fyrirbæri. Já, það var um nóg að tala við Einar Sveinbjörnsson í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 

In the Mood / Glenn Miller band (Joe Garland og Andy Razaf) 
Brúnaljósin brúnu / Páll Óskar Hjálmtýsson (Jenni Jónsson) 
The Good the Bad &amp; the Ugly / Hugo Montenegro (Ennio Morricone) 
If Paradise is Half as Nice / Amen Corner (Battisti, Fishman &amp; Mogol) 
 
UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 13 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103332884" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284200D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:49</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>93</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Björgvin Franz, vinkill og María Hjálmtýsd. lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282301D0.mp3</link><description>Okið undan sjálfum mér er hreinskilinn fyrirlestur þar sem leikarinn Björgvin Franz Gíslason lýsir því hvernig hann náði að breyta eigin vinnubrjálæði yfir í innri ró og raunverulega starfsánægju, eins og hann orðar það sjálfur. Hann veltir því upp hvernig maður nær þeim árangri að verða betri starfskraftur með því að eyða færri klukkustundum í vinnunni en meiri tíma með fjölskyldu og vinum. Aðferðirnar sem Björgvin styðst við hafa verið notaðar til að þjálfa afreksíþróttafólk og forstjóra stærstu fyrirtækja heims til að öðlast betri árangri í sínu fagi sem og í lífinu. Björgvin Franz kom í þáttinn og sagði okkur betur frá þessu í dag. 
 
Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag og í þetta sinn velti hann fyrir sér afleiðingum eldgoss á Suðurnesjum auk þess sem hleðslustöðvar fyrir rafbíla og umgengni við þær fá svolitla athygli, já og Eyvör Pálsdóttir, þó ekki söngkonan. 
 
Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var María Hjálmtýsdóttir kynjafræðikennari og barnabókasafnari. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og svo hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. María talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Bold fjölskyldan í klípu e. Julian Clary Serótónínendurupptökuhemlar e. Friðgeir Einarsson  
Ég verð aldrei ungfrú meðfærileg e. Ingibjörgu Dögg Kjartansdóttur 
Ten Steps to Nanette e. Hannah Gadsby
Backlash e. Susan Faludi
Angry White Men e. Michael Kimmel.
Kapítóla eftir E.D.E.N. Southworth.

Tónlist í þættinum í dag: 
Relax / Trúbrot (Gunnar Þórðarsson, Magnús Kjartansson og Rúnar Júlíusson) 
Myndin af þér / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Bob Russel, texti Iðunn Steinsdóttir) 
Take me home country roads / John Denver

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 12 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103975706" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282301D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>92</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Helga Braga föstudagsgestur og bolludags matarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284198D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var leikkonan Helga Braga Jónsdóttir. Hana þarf auðvitað varla að kynna, hún hefur glatt fólkið í landinu með húmor sínum og gamanleik, bæði á sviði, í sjónvarpi og á kvikmyndatjaldinu, í Fóstbræðrum og fjölda Áramótaskaupa svo fátt eitt sé nefnt, auk þess að vera auðvitað líka frábær dramatísk leikkona. Við fórum með henni aftur í tíma, á æskuslóðirnar á Akranesi þar sem hún rifjaði upp fyrstu skrefin á leiksviðinu þar sem hún lék titilhlutverkið í Línu langsokki. Svo fórum við á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag, með viðkomu í leiklistarskólanu, París og svo leikhúsunum. Svo ræddum við að lokum við Helgu um hennar nýjasta hlutverk í gamanmyndinni Fullt hús, sem var frumsýnd var fyrir skemmstu. 

Svo var auðvitaða matarspjallið á sínum stað. Eftir helgi eru bolludagurinn og sprengidagurinn, það var því ekki úr vegi að ræða þessa daga undir styrkri stjórn Sigurlaugar Margrétar í dag.  

Tónlist í þættinum í dag: 

Sjóddu frekar egg / Bogomil Font (Bragi Valdimar Skúlason) 
Kaupakonan hans Gísla í Gröf / Haukur Morthens (erlent lag, texti e. Loftur Guðmundsson) 
Ég vil fara upp í sveit / Ellý Vilhjálms (erlent lag, texti e. Jón Sigurðsson)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 09 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100782498" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284198D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:29</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>91</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Bein útsending úr Múlabæ</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284197D0.mp3</link><description>Mannlegi þátturinn var sendur  í dag út frá Síðumúla, nánar tiltekið úr Múlabæ dagþjálfun fyrir aldraða og öryrkja. Hugmyndin að þessari fyrstu dagdvöl landsins varð reyndar til á ári aldraðra, 1982 en verkefnið þróaðist svo í samvinnu þriggja félagasamtaka og var Múlabær opnaður í janúar árið 1983,  fyrsta dagdvöl landsins ætluð öldruðum. 

Múlabær á sér farsæla sögu og hafa sömu aðilar staðið að rekstrinum nánast frá upphafi. Í dag er stjórn staðarins skipuð af aðilum frá SÍBS, Félagi eldri borgara í Reykjavík og Reykjavíkurdeild Rauða krossins.  
Við töluðum í dag við Þórunni Bjarney Garðarsdóttur, forstöðumann Múlabæjar, um starfsemina og sögu Múlabæjar sem varð 40 ára í fyrra. Svo töluðum við við Eddu Jónasdóttur,Sigurð Daníelsson og Ragnheiði Sigurðardóttur, sem öll nýta sér þjónustuna og dagdvölina. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Áður oft ég hef / Haukur Morthens og Hljómsveit Sigurd Jansen (erlent lag, texti e. Egil Bjarnason) 
Ljúfa vina / Ragnar Bjarnason og Sigrún Jónsdóttir (Jón Sigurðsson og Ólafur Gaukur Þórhallsson, texti Indriði G Þorsteinsson og Ólafur Gaukur) 
Sun aint gonna shine anymore / Walker brothers
Hringdansar / Kokkurinn (syrpa)/ Harmónikkutríó Jan Mórávek  

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 08 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="92190093" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284197D0.mp3"/><itunes:duration>0:48:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>90</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Minningarstund um fjögur sjóslys og Ragnar í Smára</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284196D0.mp3</link><description>Á sunnudagin verður haldin minningarathöfn í Hafnarfjarðarkirkju um fjögur sjóslys sem áttu sér stað árið 1959 á tuttugu daga kafla frá 30.janúar til 18.febrúar. 153, frá fimm löndum, létust í slysunum, frá, Íslandi, Danmörku, Grænlandi, Færeyjum, Nýfundnalandi og Íslandi. Auk minningarathafnarinnar verður opnuð tvíþætt sýning, þar sem annars vegar verða sýnd fjölskyldutré hvers og eins hinna íslensku sjómanna sem fórust og svo verður sýning sem Egill Þórðarson, loftskeytamaður, hefur unnið um sjóslysin og aðstæðurnar þessa örlagaríku daga. Egill kom í þáttinn í dag og rifjaði upp þessi mannskæðu sjóslys og með honum kom Jónína Ólafsdóttir sóknarprestur í Hafnarfjarðarkirkju.  

Í dag eru liðin 120 ár frá fæðingu Ragnars í Smára og af því tilefni verður sérstök dagskrá kl.17 í Hannesarholti þar sem afmælisbarnsins verður minnst. Ragnar rak smjörlíkisverksmiðju, sápuverksmiðju og á tímabili einnig brennisteinsvinnslu, en það sem hann hagnaðist á þar nýtti hann til að kaupa málverk, styðja íslenskt tónlistarlíf og gefa út bækur. Jón Karl Helgason prófessor við Íslensku- og menningardeild við Háskóla Íslands þekkir ævi Ragnars í Smára betur en margir og hann kom í þáttinn í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 

I have a Dream / ABBA (Benny Andersson &amp; Björn Ulvaeus) 
Calle Schewens vals / Willy Lundin af plötunni Swedish Paintings (Evert Taube)  
Gettu hver hún er / Uppáhellingarnir og Sigríður Thorlacius (Jón Múli og Jónas Árnasynir) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 07 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102908238" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284196D0.mp3"/><itunes:duration>0:53:35</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>89</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Einelti á vinnustað, Giggó og Þalöt</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284195D0.mp3</link><description>Einelti og áreitni á vinnustöðum er erfitt fyrirbæri sem eyðileggur starfsanda, dregur úr starfsánægju og spillir árangri verkefna. Einnig dregur þetta ástand úr sálrænu öryggi fólks á vinnustað og getur orðið til þess að hæft starfsfólk flæmist út af vinnumarkaði og andleg og líkamleg heilsa getur verið í hættu. Það getur reynst erfitt að greina vandann en það gerir einmitt Þórkatla Aðalsteinsdóttir sálfræðingur og hún kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá því hvað hægt er að gera í svona tilvikum.

Undanfarin ár hefur hugtakið gigg- hagkerfið hljómað í auknum mæli,sérstaklega á Covid tímabilinu og í kjölfar þess. Talsverður fjöldi fólks kýs að vinna ekki í svokölluðum 9-5 vinnum heldur í verkefnum, eða giggum. Þetta getur verið tónlistarfólk, sviðslistafólk, fólk í ýmis konar iðnaðarstörfum, bílstjórar, sérfræðingar í hundalabbi og fleiri. Aron Bergmann Magnússon, sem hefur unnið við fjölbreytt gigg-störf og Önnu Katrínu Halldórsdóttur, frá Alfreð.is, komu í þáttinn og töluðu um að vinna á þessum forsendum. Þau sögðu okkur frá nýja appinu Giggó, sem er eins konar markaðstorg fyrir gigg, hvort sem fólk er að leita eftir einhverjum til að vinna verk fyrir sig, eða er að leita sér að verkefnum.  
 
Jóhanna Vilhjálmsdóttir kom svo til okkar í heilsuspjall í dag. Hún ætlar að tala í dag um ilmefni í kremum, þvottaefnum og fleiru. Hún sagði til dæmis frá þalötum, sem eru mjög víða, aðallega í plastefnum og ilmefnum og geta haft talsverð áhrif á okkur. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Fjórir kátir þrestir / Egill Ólafsson og Edda Heiðrún Backman (erlent lag, texti e. Jón Sigurðsson)
Lipurtá / Bubbi Morthens (Bubbi Morthens) 
Allentown / Billy Joel (Billy Joel)  
Mississippi / The Cactus Blossoms (Jack Torrey)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 06 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104277472" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284195D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:18</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>88</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Gunnlaugur og stjörnuspekin, vinkill og Adolf lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284194D0.mp3</link><description>Við veltum fyrir okkur stjörnuspeki og tímanum í dag með stjörnuspekingnum Gunnlaugi Guðmundssyni. Í hvaða hringrás eða tímabili erum við í dag og er því að fara að ljúka? Víst er að víða í heimi er erfitt ástand, stríð, óeining og togstreita.  Hvað segir stjörnuspekin um ástandið á þessum tímum? Gunnlaugur fór yfir það með okkur í dag. 
 
Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag og í þetta sinn lagði hann vinkilinn að vangaveltum um vetrarfærð og hegðun ökumanna við krefjandi aðstæður, auk þess sem gamalli þjóðsögu frá Úkraínu brá fyrir. 

Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var Adolf Smári Unnarsson, leikstjóri og  leikskáld. Hann leikstýrir sýningunni Kannibalen í Tjarnarbíói. En hann sagði okkur auðvitað frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og svo hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Adolf sagði frá eftirtöldum bókum og höfundum: 
Vordagar í Prag e. Þorsteinn Jónsson 
The Black Death e. Sean Martin 
Other People's Clothes e. Calla Henkel 
Salamöndrustríðið e. Karel Capek 
Svo talaði hann um höfundana Thomas Bernhard, Michel Houlebecq og Isabel Allende.
 
Tónlist í þættinum í dag:
Hvítu mávar / Helena Eyjólfsdóttir (Walter Lange og Björn Bragi Magnússon) 
Brand New Key / Melanie (Melanie Safka) 
Everybody’s talkin’ / Harry Nilson (Fred Neill) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 05 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97303405" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284194D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:40</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>87</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Linda Blöndal föstudagsgestur og ísskápshreinsun</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284193D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Linda Blöndal frétta- og fjölmiðlakona. Hún lærði stjórnmálafræði og hefur unnið í fjölmiðlum í á þriðja áratug, hún byrjaði á Bylgjunni en færði sig svo yfir á Rás 2 rétt fyrir aldamótin í Morgunútvarpið var einnig í Síðdegisútvarpinu og fleiri þáttum. Hún færði sig svo yfir í fréttirnar og hefur verið fréttakona hér á RÚV, á Stöð 2 og svo á Hringbraut, áður en hún kom aftur á fréttastofu RÚV. Við fórum með Lindu aftur í tímann og fengum hana til að segja okkur frá æskuárunum í Breiðholtinu og í Æfinga- og tilraunaskólanum. Svo sagði hún okkur frá tengslum sínum við eyjuna Möltu og þegar hún fór í kosningaeftirlit til Tadsjikistan og að lokum sagði hún áhugaverðar sögur úr fréttamennskunni. 

Svo var það auðvitað matarspjallið, Sigurlaug Margrét kom til okkar og í þetta sinn töluðum við um ísskáps- og búrhreinsun. Þegar við búum til mat úr því sem er til í eldhúsinu, sem getur oft orðið glettilega gott. Stundum er það eini valkosturinn, til dæmis ef gesti ber óvænt að garði.  

Tónlist í þættinum í dag: 

Ég fann þig / Björgvin Halldórsson (Bandarískt þjóðlag, Jón Sigurðsson) 
I Walk the Line / Johnny Cash (Johnny Cash &amp; Burt Bacharach) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 02 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97274984" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284193D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:39</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>86</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Alzheimer samtökin, ofbeldi nemenda</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284192D0.mp3</link><description>Alzheimersamtökin hafa um árabil veitt ráðgjöf til fólks með heilabilun og aðstandenda þeirra en ekki haft heilt stöðugildi fyrr en nú til að sinna upplýsinga- og ráðgjafaþjónustu. Ásta Kristín Guðmundsdóttir, félagsráðgjafi og verkefnastjóri upplýsinga- og ráðgjafaþjónustu Alzheimersamtakanna kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá starfsemi samtakanna og þessu nýja stöðugildi í upplýsinga- og ráðgjafaþjónustu, og þau þrjú stöðugildi sem koma víðs vegar um landið í framhaldinu.  Hún benti til dæmis á upplýsingar sem hægt er að finna inn á Ísland.is, á forsíðunni undir „Að eldast“ og svo heimasíðu Alzheimersamtakanna alzheimer.is, netfangið radgjof@alzheimer.is og símanúmerið 520-1082.
 
Mikil aukning hefur verið á ofbeldi nemenda og alvarlegum birtingarmyndum þess, samhliða ákveðnu úrræðaleysi. Starfsfólk skóla upplifir sig stundum óöruggt og vonlítið í krefjandi aðstæðum með nemendum og mikilvægt er að ofbeldi innan veggja skólans sé tekið föstum tökum. Sérstakt námskeið sem ber yfirskriftina Ofbeldi nemenda og hegðunarvandi er í boði hjá Endurmenntun háskóla Íslands, uppselt er á námskeiðið og biðlisti. Við ræddum í dag við Soffíu Ámundadóttur, grunnskólakennara og leikskólakennara, en hún hefur starfaði á síðasta áratug í Brúarskóla, sem er sérskóli fyrir nemendur með tilfinninga- og hegðunarvanda.  

Tónlist í þættinum í dag: 

Ást er æði / Björgvin Halldórsson og Ragnheiður Gröndal (Sam Brooker &amp; Ruby Amanfu og texti eftir Kristinn G. Bjarnason) 
Upp á rönd / Hjálmar og GDRN (Guðrún Ýr Eyfjörð Jóhannesdóttir og Sigurður Halldór Guðmundsson) 
Harvest Moon / Neil Young (Neil Young) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 01 Feb 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95320607" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284192D0.mp3"/><itunes:duration>0:49:38</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>85</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Áfallasaga kvenna, G vítamín og Grænhöfðaeyjar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282293D0.mp3</link><description>Ríflega 30 þúsund konur á aldrinum 18-69 ára tóku þátt í rannsókninni Áfallasaga kvenna, á árunum 2018-2019, sem gerir rannsóknina að einni þeirri stærstu sinnar tegundar á heimsvísu. Konurnar svöruðu ítarlegum spurningalista, meðal annars um áföll á mismunandi ævistigum, geðræn einkenni og heilsufar á fullorðinsárum. Áfallasaga kvenna er vísindarannsókn á vegum fræðikvenna við Háskóla Íslands og niðurstöðurnar hafa verið birtar í fjölmörgum vísindagreinum í virtum alþjóðlegum vísindaritum. Þær hafa meðal annars sýnt að 40% kvenna hafa orðið fyrir ofbeldi á lífsleiðinni og það er sterkur áhættuþáttur ýmissa geðrænna einkenna/raskana og hjarta- og æðasjúkdóma. Arna Hauksdóttir prófessor í  Lýðheilsuvísindum kom í þáttinn og sagði okkur betur frá og því að aðstandendur rannsóknarinnar eru  að fara af stað með eftirfylgdarrannsókn þar sem leitað er til kvennanna 30 þúsund sem tóku þátt í upphafi. 

Landssamtökin Geðhjálp hafa ýtt úr vör hinu árlega 30 daga geðræktarátaki sem ber heitið G-vítamín. Í ár er fjórða árið sem samtökin standa fyrir þessu átaki á þorranum. Geðhjálp býður því upp á 30 dagleg hollráð sem er ætlað að bæta geðheilsu landsmanna yfir Þorrann. Þessir 30 skammtar af hollráðum eru kallaðir G-vítamín. Á föstudaginn verður styrktarþáttur í beinni útsendingu hér á RÚV, í sjónvarpinu, G vítamín - Gott fyrir geðheilsuna. Þar verður stóra mynd geðheilbrigðismála Íslendinga skoðuð í áhugaverðri og skemmtilegri útsendingu, eins og segir í fréttatilkynningu. Sveinn Rúnar Hauksson, heimilislæknir og stjórnarmaður í Geðhjálp kom í þáttinn og sagði okkur betur frá þættinum og G vítamíninu. 
 
Við fengum svo póstkort í dag frá Magnúsi R. Einarssyni. Í korti dagsins bar Magnús saman Kúbu og Cabo Verde þar sem hann er í heimsókn núna. Þjóðir með svipaðan uppruna en ólík örlög. Hann segir frá sérkennilegum frönskum aðalsmanni sem settist að á einni eyjunni seint á nítjándu öld og varð elskaður og dáður af fólkinu og af honum er kominn mikill ættbogi. Magnús segir líka af fólki sem hann hefur kynnst í borginni Praia, fyrrum embættismanni og lækni, þjóni og þúsund þjala smiði, efnilegri söngkonu og hennar meðspilurum. 

Tónlist í þætti dagsins: 

Brauðbúðarbúgí / Borgardætur (Wolfie &amp; Wood, texti Einar Thoroddsen) 
Ókeypis / Egill Ólafsson og finnsk-íslenska vetrarbandalagið(Matti Kallio og Egill Ólafsson) 
Let your boss be your lesson / Allison Krauss og Robert Plant ( Milt Campbell) 
Jacaré sumiu / Alcione (Mauro Diniz &amp; Sereno)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 31 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99403232" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282293D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>84</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kraftur, K2 námsbrautin og snjóþyngsli</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282292D0.mp3</link><description>Kraftur, stuðningsfélag fyrir ungt fólk sem greinst hefur með krabbamein og aðstandendur, hefur hleypt af stokkunum árlegu átaki sínu, Lífið er núna. Hulda Hjálmarsdóttir, framkvæmdastjóri Krafts kom til okkar í dag og sagði okkur frá átakinu og starfsemi Krafts, sem er 25 ára í ár og með henni kom Melrós Eiríksdóttir, en hún sagði okkur erfiða reynslusögu sína en hún greindist 33 ára með 4. stigs leghálskrabbamein. Næsta fimmtudag mun Kraftur standa fyrir því að fá fólk til sín að perla ný armbönd, frá kl. 16-20 í húsnæði Krabbameinsfélagsins í Skógarhlíð. 

K2 Tækni- og vísindabraut Tækniskólans er framsækið þriggja ára stúdentsnám í bekkjakerfi þar sem megináhersla er á verkefnavinnu, lausnaleit og gagnrýna og skapandi hugsun. Það eru 90 nemendur á brautinni og áhersla er lögð á að hver og einn nemandi nái árangri og vel sé haldið utan um þá. Sigríður Halldóra Pálsdóttir brautarstjóri kom í þáttinn og sagði okkur betur frá þessari námsbraut. 
 
Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur kom svo til okkar í veðurspjallið í dag. Hann ræddi við okkur um tíðina og spána fram undan og illviðri í Noregi sem tengist þessu öllu saman. Svo rifjaði Einar upp snjóþyngsli úr fortíðinni, nánar tiltekið frá lok janúar árið 1952. 

Tónlist í þætti dagsins: 

Fallegur dagur / Bubbi Morthens (Bubbi) 
Berglind Björk Jónasdóttir / Hvert er heimurinn að fara? (Hrafn Pálsson) 
The Consequences of Falling / K.D. Lang (Billy Steinberg, Rick Nowels &amp; Marie Claire D'Ubaldo)  

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 30 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98359170" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282292D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>83</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Erfðabreytileiki og fósturlát, Vinkill úr Flóanum og lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284189D0.mp3</link><description>Íslensk Erfðagreining tilkynnti rétt fyrir útsendingu Mannlega þáttarins að vísindamenn á þeirra vegum, hér á landi, í Danmörku og Bandaríkjunum hafi fundið erfðabreytileika sem hefur áhrif á endurröðun erfðaefnis og eykur líkur á fósturláti. Í erfðarannsókninni tóku þátt yfir 114 þúsund konur sem misst hafa fóstur. Kári Stefánsson, forstjóri Íslenskrar Erfðagreiningar og Valgerður Steinþórsdóttir, vísindamaður og verkefnastjóri hjá ÍE, komu í þáttinn og útskýrðu betur fyrir okkur þessa rannsókn og niðurstöður hennar. 
 
Við fengum svo vinkil í dag frá Guðjóni Helga Ólafssyni, en þetta var 70. Vinkillinn sem við fáum frá honum. Í dag lagði hann vinkilinn að því sem hann kallar þjóðfræðinördisma, snjó á trjágreinum, Finnland og fræga Finna, auk þess sem finnska þjóðkvæðið Kalevala og uppruni þess fær töluverða athygli. 
 
Svo var það lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Sigrún Inga Sigurgeirsdóttir. Hún var að hætta störfum á Bókasafni Vestmannaeyja og eins og hún segir sjálf þá er hún að nota í fyrsta skipti titilinn eftirlaunaþegi. Við spurðum hana út í hennar störf á bókasafninu og fengum svo auðvitað að vita hvað hún hefur verið að lesa undanfarið og svo hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina.  
Sigrún Inga talaði um eftirfarandi bækur: 
Banvænn fundur e. Anders de la Motte og Måns Nilsson 
Morð á opnu húsi e. Anders de la Motte og Måns Nilsson 
Sjö systur e. Lucindu Riley 
Vakandi hugur, vökult hjarta e. Thomas Keating 
Bókin um fyrirgefninguna e. Desmond Tutu 
Pollýanna e. Eleanor H. Porter 
Svo talaði Sigrún um höfundana Agöthu Christie, Ragnar Jónasson og Yrsu Sigurðardóttur, Arnald Indriðason og Sólveigu Pálsdóttur 

Tónlist í þætti dagsins: 

Þorparinn / Pálmi Gunnarsson (Magnús Eiríksson) 
Bird on a Wire / Leonard Cohen (Leonard Cohen) 
Baba oni taxi / J.O. Oyesiku and his Rainbow Quintette 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 29 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101029093" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284189D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:37</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>82</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Jónsi föstudagsgestur og matarspjall á bóndadegi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282290D0.mp3</link><description>Föstudagsgesturinn okkar í dag var söngvarinn góðkunni Jón Jósep Snæbjörnsson eða Jónsi í Svörtum fötum. Hann er fæddur 1.júní 1977 og hefur svo sannarlega komið víða við á tónlistarbrautinni. Í dag starfar hann sem viðskiptatengslastjóri hjá Aurbjörgu auk þess að vera enn á kafi í tónlistarbransanum.  Jónsi rifjaði upp æskuárin á Akureyri, upphaf tónlistarferilsins, trommuleik í kjallaranum, skólagönguna, þríhornið, hljómsveitina Ringulreið, flutninginn til Reykjavíkur, ABBA sýninguna á Broadway, þegar hann keppti fyrir hönd Íslands í Istanbúl í Eurovision og fleira.

Það var matarspjall í dag eins og alltaf á föstudögum. Á bóndadegi var ekki komist hjá því að ræða bóndamat, þorramat og fleira með Sigurlaugu Margréti og það voru skiptar skoðanir eins og svo oft áður. 

Tónlist í þætti dagsins: 

Dag sem dimma nátt / Í svörtum fötum (Magnús Þór Sigmundsson og Stefán Hilmarsson) 
Ég labbaði í bæinn / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Jóhann Helgason og Vilhjálmur Vilhjálmsson) 
Paradís / Í svörtum fötum (Einar Örn Jónsson) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 26 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98447778" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282290D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>81</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Konur og hormónar, Geðhvörf fyrir  byrjendur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282673D0.mp3</link><description>Við fjölluðum um bókina Geðhvörf fyrir byrjendur sem kom út í dag. Í henni er farið í gegnum greiningu geðhvarfa, líf með geðhvörfum, meðferð og bata. Guðmunda Sirrý Arnardóttir kennari er ein fjögurra höfunda bókarinnar kom til okkar í dag og sagði okkur betur frá bókinni sem hún segir að miðli nýjustu þekkingu í bæði læknisfræðilegri og batamiðaðri fræði. 

Læknadagar voru haldnir í síðustu viku og þar var víða komið við. Meðal annars var málþing um hormónameðferð kvenna en hormónameðferð er beitt í miklum mæli við tíðahvarfaeinkennum. Slík meðferð getur aukið áhættuna á kvenkrabbameinum þar með talið brjóstakrabbameinum og legbolskrabbameinum. Á málþinginu var leitast við að skýra þá áhættu og við fengum þær í spjall, Sigurdísi Haraldsdóttur krabbameinslæknir og yfirlækni á Landspítalanum og dósent við Háskóla Íslands og Kolbrúnu Pálsdóttur  kvensjúkdómalækni, yfirlækni kvenlækningateymis á Landspítalanum og sérfræðing í krabbameinslækningum kvenna.

Tónlist í þættinum í dag:
Ljósvíkingur / Egill Ólafsson (Gunnar Þórðarson og Ólafur Haukur Símonarson)
Quiet Nights of Quiet Stars / Henri Mancini og hljómsveit 
Rewrite / Paul Simon (Paul Simon)</description><pubDate>Thu, 25 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="93692238" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282673D0.mp3"/><itunes:duration>0:48:47</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>80</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Smitsjúkdómar fortíðar og framtíðar og ACT meðferðarformið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282672D0.mp3</link><description>Við héldum áfram í dag að fjalla  um nýafstaðna Læknadaga sem fóru fram í síðustu viku og þar voru mörg áhugaverð erindi flutt sem við reynum að gera einhver skil hér í Mannlega þættinum. Við höfum nú þegar fjallað um endurhæfingu aldraðra og á morgun eru það konur og hormónar en í dag beindum við sjónum okkar að smitsjúkdómum í fortíð, nútíð og framtíð. Magnús Gottfreðsson prófessor í smitsjúkdómum við H.Í. og formaður félags áhugamanna um sögu læknisfræðinnar kom í þáttinn og fræddi okkur um það. 
 
Hjördís Inga Guðmundsdóttir, sérfræðingur í klínískri sálfræði sem hefur sérhæft sig í einstaklingmeðferð fullorðinna, kom svo í þáttinn. Hún fræddi okkur um ACT meðferðarformið sem telst til þriðju bylgju hugrænnar atferlismeðferðar og miðar að því að auka sálfræðilegan sveigjanleika. Hún sagði okkur frá þessa aðferð og hvernig hægt er að nýta sér hana til að takast á við til dæmis kvíða en hún stendur fyrir námskeiðinu Lifðu í sátt hjá Endurmenntun Háskóla Íslands.  

Tónlist í þættinum í dag: 
Ég veit að þú kemur / Trúbrot (Gunnar Þórðarson og Rúnar Júlíusson) 
One of These Things First / Nick Drake (Nick Drake)  
Sailing to Philadelphia / Mark Knopfler (Mark Knopfler)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 24 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="86434795" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282672D0.mp3"/><itunes:duration>0:45:01</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>79</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Bridds á Íslandi, Gott að eldast og heilsuspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282671D0.mp3</link><description>Sterkasta briddsmót sögunnar, sem fram hefur farið hér á landi, hófst í gær og það verður spilað í fjóra daga í Hörpu. Margar af skærustu stjörnum briddsheimsins taka þátt. Áhugi á bridds hefur tekið kipp undanfarið hérlendis en um tuttugu þúsund Íslendingar spila bridds reglulega. Við forvitnuðumst í dag um bridds og því kom forseti Bridgesambands Íslands, Brynjar Níelsson, í þáttinn til að fræða okkur, bæði um bridds og alþjóðlegu mótin tvö sem fara fram hér á landi, því þegar hinu fyrra lýkur þá er blásið nánast um leið til leiks í öðru alþjóðlegu móti í Hörpu. 
 
Í dag lifir fólk almennt lengur en áður og það er líka virkara og hraustara en nokkru sinni fyrr. Ólafur Þór Gunnarsson öldrunarlæknir kom í þáttinn í dag. Hann er einn yfirlækna á Reykjalundi, formaður verkefnastjórnar verkefnisins Gott að eldast og hann var nýlega ráðinn til að vera yfir öllum endurhæfingadeildum á Landakotsspítala. Á nýafstöðnum læknadögum flutti Ólafur erindið Endurhæfing eldra fólks, hvert stefnum við? Hann fræddi okkur um stöðuna í þessu mikilvæga málaflokki. 
 
Jóhanna Vilhjálmsdóttir kom svo í heilsuspjallið og við héldum áfram að tala um föstur og fleira í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Fyrir austan mána / Sextett Ólafs Gauks (Oddgeir Kristjánsson og Loftur Guðmundsson) 
Ég veit þú kemur / Elly Vilhjálms (Oddgeir Kristjánsson og Ási í bæ) 
Heima / Kvartett Reynis Sigurðssonar (Oddgeir Kristjánsson) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 23 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="91696065" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282671D0.mp3"/><itunes:duration>0:47:45</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>78</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Vaðlaheiðagöng, vinkill um mælieiningar og Þröstur lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282670D0.mp3</link><description>Vaðlaheiðagöng er heiti á nýju verki sem sviðslistahópurinn Verkfræðingar munu frumsýna á Nýja sviði Borgarleikhússins 2.febrúar. Það má segja að verkið fjalli um brothætt samband manns og náttúru. Karl Ágúst Þorbergsson, listrænn stjórnandi verksins er ný hættur sem lektor við sviðslistadeild LHÍ og farinn í húsamíðanám. Við ræddum við Karl í dag.  
 
Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni úr flóanum í dag. Í þetta sinn var vinklinum brugðið á lítinn leikþátt sem fjallar um mismunandi mælieiningar með áherslu á mun metrakerfisins og þeirri aðferða sem algengast er að beita í Bandaríkjum Norður-Ameríku.  
  
Svo var það lesandi vikunnar, en að þessu sinni var það Þröstur Helgason doktor í bókmenntafræði og stofnandi KIND útgáfu, en útgáfan stendur fyrir námskeiði um Eggert Pétursson listmálara í tilefni af útkomu nýrrar bókar um listamanninn. En við fengum auðvitað að vita hvaða bækur Þröstur hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Þröstur talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: 
Ýmsar bækur sem fjalla á einn eða annan hátt um bláa litinn, 
Ljóðasafn Jónasar Hallgrímssonar 
All That is Solid Melts Into Air e. Marshall Berman 
David Scott Kastan: On Color 
Paradísamissir e. John Milton í nýrri þýðingu Jóns Erlendssonar 
Svo nefndi Þröstur fræðifólkið Michel Foucault, Roland Barthes, Matthías Viðar Sæmundsson, Ástráður Eysteinsson, Jón Karl Helgason, Dagný Kristjánsdóttir og Helga Kress, sem öll hafa á einn eða annan hátt haft áhrif á hans störf og skrif.


Tónlist í þættinum í dag:
 
Sólarsamban / Rebekka Blöndal (Ásgeir Ásgeirsson, Rebekka Blöndal og Stefán Örn Gunnlaugsson) 
Heim / Magni Ásgeirsson (Magni Ásgeirsson og Ásgrímur Ingi Ásgrímsson) 
Winning Streak / Glen Hansard (Glen Hansard) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 22 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95095745" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282670D0.mp3"/><itunes:duration>0:49:31</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>77</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Magga Stína föstudagsgestur og áfram um bíxímat</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282669D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var söng- og tónlistarkonan Magga Stína, eða Margrét Kristín Blöndal. Hún hefur afrekað ýmislegt á sínum tónlistarferli, sungið með hljómsveitum eins og Sýrupolkasveitinni Hr.ingi.r, Risaeðlunni, Bikarmeisturunum, Jazzhljómsveit Konráðs Bé og Dvergunum sjö. Hún hefur einnig gefið út sólóplötur í eigin nafni og eina núna nýlega, upptaka af tónleikum hennar í Hörpu árið 2020 hvar hún söng lög eftir Megas. Magga Stína kom víða við í spjallinu við fórum aftur í tímann á æskuslóðirnar í Þingholtunum og í Vesturbænum. Hún talaði um tónlistina, fiðlubogann, metnaðarleysi i markaðsmálum og nýju plötuna. 
 
Matarspjallið var svo auðvitað á sínum stað. Við héldum áfram að tala um bíxímat, við fengum talsvert af ábendingum og skilaboðum frá hlustendum eftir spjall síðustu viku og nú fékk Guðrún tækifæri að lýsa sinni skoðun á bíxímat. Svo ræddum við nýtingu á afgöngum og heyrðum um lambalæri eftir palenstínskri uppskrift.  
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Hope / Risaeðlan (Magga Stína og Risaeðlan)  
Naturally / Magga Stína (Magga Stína) 
Vinaminni / Magga Stína (Magnús Þór Jónsson) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 19 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97957093" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282669D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:01</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>76</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Heilbrigð mörk, gamalt hús á Tene og heimskautaloftið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282284D0.mp3</link><description>Hvernig setjum við heilbrigð mörk? Bæði í einkalífi og í vinnunni. Ein grunnforsenda þess að vaxa í starfi eru heilbrigð streita og samskipti. Þau hafa m.a. áhrif á starfsánægju, menningu og starfsanda. Gyða Dröfn Tryggvadóttir er lýðheilsufræðingur EMPH og sérfræðingur í áfalla-og uppeldisfræðum. Hún kom í þáttinn í dag og fræddi okkur um hvernig við getum eflst seiglu, bætt samskipti og aukið færni á ánægju í lífi og starfi. 
 
Við heyrðum svo í Snæfríði Ingadóttur fjölmiðlakonu sem er ásamt fjölskyldu sinni á Tenerife, en hún og eiginmaður hennar keyptu hús þar sem var í niðurníðslu og þau hafa verið að gera það upp. Fjölskyldan tók sig sem sagt upp í ágúst síðastliðnum og keyrði frá Akureyri suður til Tene, þ.e. með hjálp tveggja bílaferja. Það hefur margt áhugavert komið upp á hjá þeim, til dæmis var húsið sem þau keyptu hvergi til á pappírum og í því hafa þau fundið áhugaverða hluti sem fyrri eigendur höfðu skilið eftir. Snæfríður sagði okkur betur frá þessu í þættinum. 
 
Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur kom svo til okkar í dag í veðurspjallið. Kuldinn verður aðalumræðuefnið, sem sagt þetta kalda veður, snjókoman í nótt og kuldinn á landinu. Hvað er heimskautaloft og hvað einkennir það? Þetta tengist all sama útbreiðslu hafíss og fleiru. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Það styttir alltaf upp / Ragnar Bjarnason (Jón Jónsson) 
Brillantina Bengalese / Paulo Conte (Paulo Conte) 
Ástarorð / Ragnheiður Gröndal (Ragnheiður Gröndal) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 18 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98640039" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282284D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>75</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Fjölmenningardeiglan, jólabókaflóðið og Grænhöfðaeyjar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284181D0.mp3</link><description>Við kynntum okkur Fjölmenningardeigluna á vegum Þjóðminjasafnsins í þættinum dag. Þjóðminjasafnið hóf að safna upp úr 1960 upplýsingum um siði og venjur, hátíðisdaga og daglegt líf í íslensku samfélagi, en í þetta sinn beina þau sjónum að pólskum rótum og daglegu lífi á Íslandi. Safnið óskar eftir frásögnum fólks af pólskum uppruna af íslensku samfélagi, en markmiðið er að safna upplýsingum um upplifun einstaklinga innan pólska samfélagsins á Íslandi af veru þeirra hér á landi. Helga Vollertsen, sérfræðingur þjóðhátta hjá Þjóðminjasafninu kom í þáttinn og sagði okkur betur frá þessu. 
 
Jón Yngvi Jóhannsson, bókmenntafræðingur og dósent við Menntavísindasvið Háskóla Íslands, kom til okkar í dag en hann mun gera upp jólabókaflóðið fyrir síðustu jól á bókasafni Kópavogs, nokkuð sem hann hefur gert í mörg ár víða um land.  Jón Yngvi kom í þáttinn.

Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag. Póskortið barst að þessu sinni alla leið frá Cabo Verde, eða Grænhöfðaeyjum. Magnús sagði líka frá fyrstu ferð sinni til Portúgal en þar koma við sögu Biskupstungur, Hong Kong, og Evrópukeppnin í fótbolta meðal annars. Núna er hann a Cabo Verde og sagði frá upplifun sinni á þessum sérkennilegu eyjum sem eiga sér dramatíska sögu.

Tónlist í þættinum í dag: 
Manstu ekki eftir mér? / Stuðmenn (Ragnhildur Gísladóttir og Þórður Árnason) 
Got to get trough another day / Carole King(Carole King) 
Nounous et pioupious /The Metropole Orkest stjórnað af Jan Stulen (Roger Roger) 
Besame Mucho / Cesária Evora (Consuelo Velasquez) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 17 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99699983" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284181D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:55</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>74</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Grindavíkingar þurfa langtímalausnir, Tala og spila</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282282D0.mp3</link><description>Þær hamfarir sem nú ganga yfir í Grindavík og nágrenni eru af þvílíkri stærðargráðu að það er eiginlega ómögulegt að setja sig í spor íbúana en eins og einn íbúi sagði um helgina, það er helst að þau sem upplifðu gosið í Vestmanneyjum gætu það.  Við fáum þrjá íbúa Grindavíkur til að koma til okkar í hljóðstofu hér í upphafi þáttar  en það eru þau Páll Þorbjörnsson fasteignasali, Bryndís Gunnlaugsdóttir lögfræðingur og fyrrum bæjarfulltrúi í Grindavík og Haukur Guðberg Einarsson formaður knattspyrnudeildar UMFG. Þau fóru með okkur yfir stöðuna í dag, bæði hjá þeim persónulega og hjá samfélaginu öllu í Grindavík.
 
Við kynntum okkur svo verkefni sem heitir Tala og spila, sem eru viðburðir sem fara fram í Kópavogi og eru hugsaðir sem notaleg samverustund til að fólk úr ólíkum áttum og úr viðkvæmum samfélagshópum geti kynnst og valdeflst. Vigdís Másdóttir, kynningar og markaðsstjóri MEKÓ, Auður Loftsdóttir, leiðbeinandi sem heldur utan um verkefnið, Ingunn Fjóla Ingþórsdóttir stofnandi Getu hjálparsamtaka og Maria Gabríella Flores, sem er sjálfboðaliði á viðburðunum, komu í þáttinn. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Vinátta okkar / Eyjólfur Kristjánsson (Eyjólfur Kristjánsson og Aðalsteinn Ásberg) 
Ariette / Dag Arnesen trio (Edward Grieg) 
Undir rós / Egill Ólafsson og Kristjana Stefánsdóttir (Egill Ólafsson) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 16 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100471536" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282282D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>73</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Túlka fréttir á pólsku, vinkill dagsins og Karen lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282665D0.mp3</link><description>Þegar neyðarástand ríkir, eins og núna út af eldgosinu hjá Grindavík, er mikilvægt að nauðsynlegar upplýsingar komist til skila til ólíkra hópa. Það er til dæmis gert með aðstoð túlka, eins og þeirra Martynu Ylfu Suzko og Aleksöndru Karwowska, en þær hafa undanfarið túlkað aukafréttatíma RÚV og upplýsingafundi Almannavarna yfir á pólsku í beinni útsendingu á ruv.is. Þær Martyna og Aleksandra komu til okkar í dag og sögðu okkur betur frá störfum sínum. 
 
Við fengum vinkil í dag frá Guðjóni Helga Ólafssyni. Að þessu sinni talaði Guðjón Helgi um vefinn ísmús, sem er hafsjór af fróðleik, og svo bar hann líka vinkilinn við boðskap ævintýra, velti fyrir sér hvaða tilgangur gæti hafa verið með sumum ævintýrum til forna. Svo heyrðum við gamalt ævintýri sem finna má á ísmús. 

Svo var það lesandi vikunnar, í þetta sinn var það Karen Björg Eyfjörð Þorsteinsdóttir handritshöfundur. Hún hefur verið ein handritshöfunda fjölda sjónvarpsþátta, til dæmis þáttanna Venjulegt fólk, Arfurinn minn og svo í síðasta áramótaskaupi RÚV. Og nú er búið að frumsýna nýja sjónvarpsþáttaröð, Kennarastofuna, þar sem hún er einnig í höfundateyminu. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Karen talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Þögli sjúklingurinn e. Alex Michaelides
Everything I Know bout Love e. Dolly Alderton
Duft e. Bergþóru Snæbjörnsdóttur
Leyndardómur ljónsins e. Þorgrím Þráinsson
Disneybækurnar
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Ramóna / Ellý Vilhjálms og Vilhjálmur Vilhjálmsson (Wayne &amp; Gilbert, texti Þorsteinn Gíslason) 
Lonestar / Norah Jones (Lee Alexander) 
Á æðruleysinu / KK (Kristján Kristjánsson)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GÍGJA HÓLMGEIRSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 15 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96257671" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282665D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:08</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>72</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þórhildur Örvarsd. föstudagsgestur, matarspjall um bixímat</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282664D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var söngkonan Þórhildur Örvarsdóttir. Þórhildur er fædd og uppalin á Akureyri og hóf snemma feril sinn sem söngkona enda sannarlega fædd inn í mikla tónlistarfjölskyldu. Á ferlinum hefur hún tekist á við ólíka stíla í tónlistinni, til dæmis óperur og söngleiki, heimstónlist, popp, jazz og kvikmyndatónlist. Þórhildur hefur í mörg ár kennt söng og raddþjálfun víða. Þórhildur sagði okkur betur frá sjálfri sér, æskunni á Akureyri, námsárum í Reykjavík, Danmörku og nú síðast í Skotlandi og svo fengum við að vita hvað hún er að fást við þessa dagana.  
  
Svo var það auðvitað matarspjallið með Sigurlaugu Margréti, en í spjallinu í dag tókum við fyrir svokallaðan bíxímat, sem er matur sem fólk hefur mjög misjafnar skoðanir á. 

Tónlist í þættinum í dag: 

California / Joni Mitchell (Joni Mitchell) 
Syngur lóa / Torrek (þjóðlag) 
Willie Stewart/Molly Rankin / Eddi Reader (af plötunni The Songs of Robert Burns)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GÍGJA HÓLMGEIRSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 12 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99045459" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282664D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:35</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>71</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ný námsbraut hjá VMA, hrós- og þakkarkort, huggunarmatur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282663D0.mp3</link><description>Í Verkmenntaskólanum á Akureyri er nú gerð tilraun með nýja námsbraut fyrir nemendur sem hafa ekki íslensku að móðurmáli. Þetta tilraunaverkefni var sett af stað vegna þess að nemendum sem höfðu engan grunn í tungumálinu fjölgaði hratt. Nýju brautinni er ætlað að skapa umgjörð í kringum þennan fjölbreyta hóp til að hjálpa þeim að læra íslensku sem nýtist svo í áframhaldandi námi eða á íslenskum vinnumarkaði. Við kíktum í heimsókn í Verkmenntaskólann og ræddum þar við þær Jóhönnu Björk Sveinbjörnsdóttur og Hörpu Jörundardóttur sem sögðu betur frá brautinni. 

Jensína Edda Hermannsdóttir leikskólastýra kom svo til okkar í dag, hún sagði okkur frá því hvernig þau hafa æft og iðkað jákvæða athygli með börnunum í Leikskólanum Laufásborg, þar sem þau notast meðal annars við hróskort og þakkarkort. Jensína útskýrði þetta betur fyrir okkur í þættinum. 

Við fengum svo innslag sem Björk Þorgrímsdóttir vann fyrir Mannlega þáttinn, en hún var starfsnemi hér á Rás 1. Hún var að velta fyrir sér fyrirbærinu comfort food, sem gæti verið þýtt á íslensku sem huggunarmatur. Hún spurði fjórar manneskjur á förnum vegi um þeirra huggunarmat. Svo talaði hún við Jón Þór Pétursson, nýdoktor í þjóðfræði um huggunarmat og hvað það er í raun flóknara að borða í dag þrátt fyrir allsnægtir og auðvelt aðgengi.  

Tónlist í þættinum í dag: 

Danska lagið / Bítlavinafélagið (Eyjólfur Kristjánsson) 
Helga / Magnús Kjartansson (Magnús Kjartansson 
Rock'n'roll öll mín bestu ár / Brimkló (lag K. Johnson, texti Þorsteinn Eggertsson)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GÍGJA HÓLMGEIRSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 11 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97432973" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282663D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:44</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>70</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Með opin augu, einangrun eldri borgara, Alzheimer</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282662D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um heimildarmyndina Með opin augun, en hún fjallar um þær Ásrúnu Hauksdóttur og Brynju Arthúrsdóttur, á tuttugu ára tímabili, skynjun þeirra og upplifun á umhverfinu, en þær misstu báðar sjónina á þrítugsaldri. Sem sagt er fjallað í myndinni um þeirra lífssýn án sjónarinnar. Brynja kom til okkar í dag ásamt Ástu Sól Kristjánsdóttur, framleiðanda, leikstjóra og handritshöfundi myndarinnar, hún stendur að myndinni ásamt Elínu Lilju Jónsdóttur. Brynja sagði okkur sína sögu og hvernig hún missti sjónina og Ásta frá sögu Ásrúnar sem lést fyrir rúmu ári, en Ásta er dóttir hennar. Þær sögðu líka frá söfnun sem er í gangi á karolinafund.com þar sem þær eru að safna fyrir framleiðslukostnaðinum.

Í læknablaðinu sem kom út núna í vikunni kemur fram að fólk frá 75 ára aldri á Akureyri sé hrumara eftir Covid faraldurinn og hefur einangrað sig meira. Þetta segir öldrunarlæknir við Sjúkrahúsið á Akureyri. Eldra fólkið sé margt hvert hætt að mæta í félagsstarf, afþakkar félagsskap og ýmislegt annað tengt starfi eldri borgara. Við ákváðum að ræða þetta aðeins í Mannlega þættinum og fengum til okkar viðtal Karl Erlendsson en hann er formaður félags eldri borgara á Akureyri.   

Svo forvitnuðumst við líka um stuðningshópa sem starfræktir eru á Akureyri fyrir fólk með Alzheimer og aðstandendur þeirra. Það er iðjuþjálfinn Björg Jónína Gunnarsdóttir sem heldur utan starf hópanna, og allt í sjálfboðavinnu. Björg kom í þáttinn í dag.   
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Dag eftir dag / Múgsefjun (Eva Hafsteinsdóttir og Hjalti Þorkelsson) 
Hún og verkarinn / Spilverk þjóðanna (Spilverk þjóðanna)  
Scenic Railway / The Metropole Orkest ft. Jan Stulen (Roger Roger)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GÍGJA HÓLMGEIRSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 10 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="92394893" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282662D0.mp3"/><itunes:duration>0:48:07</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>69</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Auglýsa eftir gömlum fötum, lífið fyrir norðan og heilsuspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282661D0.mp3</link><description>Í mars byrja upptökur á nýrri sjónvarpsþáttaröð um Vigdísi Finnbogadóttur. Rakel Garðarsdóttir, einn framleiðenda þáttanna, kom í þáttinn í dag og við forvitnuðumst um þættina og líka það að þau eru nú að auglýsa eftir gömlum fötum, hlutum og munum frá tímabilinu 1948 til 1980. Þau eru sem sagt að biðja fólkið í landinu um að kíkja í geymslurnar sínar og ef þau eiga föt eða muni sem eru einkennandi fyrir það tímabil sem þættirnir gerast á og eru tilbúin að lána eða gefa í framleiðsluna. Rakel útskýrði þetta betur fyrir okkur í þættinum. 
 
Útivistarkonan Valgerður Húnbogadóttir ákvað í haust ásamt fjölskyldu sinni að venda kvæði sínu í kross, segja bless við stressið í Reykjavík og prófa að búa í eitt ár á Akureyri. Eftir flutningana segir Valgerður að fjölskyldan hafi grætt nokkra klukkutíma á dag og komist á skíði nánast daglega. Valgerður sagði okkur betur frá þessum breytingum hér á eftir.   
Svo heyrðum við í Jóhönnu Vilhjálmsdóttur í heilsuspjallinu í dag. Hún talaði í dag um þær hugsanir sem koma upp t.d. um áramót og á tímamótum, þegar við ætlum mögulega að snúa taflinu við og gera átak í heilsunni og mataræði, að við gerum þær ekki í of miklum gassagangi, heldur stöldrum við og hlustum á líkama okkar. Jóhann útskýrði þetta betur fyrir okkur í spjallinu. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Litla sæta ljúfan góða / Hljómsveit Ingimars Eydal (lag Thore Skogman, texti Valgeir Sigurðsson) 
Gling gló / Björk Guðmundsdóttir og  tríó Guðmundar Ingólfssonar (Alfreð Clausen og Kristín Engilbertsdóttir) 
Theme From A Summer Place / Percy Faith Orchestra (Max Steiner) Days of Wine and Roses / Henry Mancini og hljómsveit (Johnny Mercer &amp; Henri Mancini)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GÍGJA HÓLMGEIRSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 09 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100705593" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282661D0.mp3"/><itunes:duration>0:52:27</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>68</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Aðgengi hjólastóla, vinkill og Sólveig Auðar lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282276D0.mp3</link><description>Við huguðum að aðgengismálum í upphafi þáttar þegar Akureyringurinn Sigrún María Óskarsdóttir kom í spjall til okkar. Sigrún María notar hjólastól og hún lenti í óskemmtilegri reynslu á milli jóla og nýjars þegar hún ákvað að skella sér í bíó. Þegar þangað var komið var hjólastólalyftan í bíóinu biluð og þá tóku við ýmiskonar vandræði. Sigrún María sagði betur frá þessari upplifun sinni í þættinum og hún ræddi líka um hjólastólaaðgengi sérstaklega fyrir norðan.   
 
Við fengum vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag. Undir vinklinum í þetta skipti lenda nokkrar jólabækur, líka ævintýri frá Finnlandi auk þess sem umsjónarmaður stendur sig að því að vera örlítið farinn að hlakka til þess að komast á Þorrablót.  
 
Lesandi vikunnar í þetta sinn var Sólveig Auðar Hauksdóttir hjúkrunarfræðingur. Við fengum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og svo auðvitað hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Sólveig talaði um eftirafarandi bækur og höfunda: 
The Great Alone e. Kristin Hannah 
The Bee Sting e. Paul Murray 
North Woods e. Daniel Mason 
The Goblin Emperor e. Catherine Addison 
Neverwhere e. Neil Gaiman 
Ævintýrið e. Vigdísi Grímsdóttir
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Í löngu máli / Una Torfadóttir (Una Torfadóttir)  
Come Down Easy / Carole King (Carole King og Toni Stern) 
Eldar minninganna / Ellý Vilhjálms, Svanhildur Jakobsdóttir og Einar Hólm (lag Mason &amp; Carr, texti Benedikt Axelsson)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GÍGJA HÓLMGEIRSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 08 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96155689" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282276D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>67</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Katla Margrét föstudagsgestur og 13 ómissandi hlutir í eldhúsinu</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282659D0.mp3</link><description>Föstudagsgesturinn Mannlega þáttarins í þetta sinn var hin þjóðkunna leikkona Katla Margrét Þorgeirsdóttir. Katla hefur komið víða við á leiklistarferli sínum, í sjónvarpsþáttum, á leiksviði, í kvikmyndum og áramótaskaupum og svo er hún í vinsælli hljómsveit, Heimilistónum, hvar hún leikur á píanó og semur lög og texta. Þessa dagana leikur hún meðal annars aðalhlutverkið í leikritinu Með guð í vasanum í Borgarleikhúsinu og hún leikur eitt af aðalhlutverkunum í nýjum sjónvarpsþáttum, Kennarastofan, hjá Sjónvarpi Símans.  Við fórum aftur í tímann á æskuslóðirnar í Hlíðunum og í Kópavogi, hún talaði um leiklistarskólanámið og svo hvernig ferillinn hefur þróast í þættinum í dag. 

Sigurlaug Margrét kom svo í fyrsta matarspjall ársins og í dag ákváðum við að tala um, og taka til, 13 hluti sem eru ómissandi í eldhúsinu í tilefni þess að það er þrettándinn á morgun. Við gerðum lista hvert um sig og bárum þá saman í beinni útsendingu auðvitað og það var helst einn hlutur sem vakti ólíkar skoðanir hjá okkur. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Anda inn / Heimilistónar (Katla Margrét Þorgeirsdóttir) 
Litlir kassar / Þokkabót (Pete Seeger og Þórarinn Guðnason) 
Here Comes the Sun / Nina Simone (George Harrison) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 05 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95287170" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282659D0.mp3"/><itunes:duration>0:49:37</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>66</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Álfheiður, Guðfinna og Sálfræðistöðin og klassísk tyrknesk tónlist</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284172D0.mp3</link><description>Við töluðum í dag við þær Álfheiði Steinþórsdóttur og Guðfinnu Eydal, þær eru báðar sérfræðingar í klínískri sálfræði. Eftir 45 ára samstarf,  þar af hafa þær rekið Sálfræðistöðina í fjörutíu ár, ákváðu þær að loka stöðinni, líklegast fyrir fullt og allt, í lok ársins. Við spjölluðum við þær um þeirra langa og merkilega feril, en þær hafa, auk þess að skrifa saman fjölmargar bækur um sálfræði og mismunandi æviskeið, haldið fjölmörg námskeið og ráðstefnur meðal annars um breytingaskeiðið og vinnustaðasálfræði. Það var um nóg að tala við þær stöllur, Álfheiði og Guðfinnu, á þessum tímamótum. 
 
Það er ekki algengt að sjá auglýsta tónleika hér á landi þar sem eingöngu er flutt klassísk tyrknesk tónlist en í næstu viku verður flutt svokölluð klassísk tyrknesk Ottoman tónlist. Tónlistarstíll þessi nær aldir aftur í tímann og voru tyrknesku tónskáldin oft innblástur fyrir vestrænu tónskáldin. Tónlistarhefð þessi inniheldur framandi hljóðfæri fyrir okkur Íslendinga og er gríðarlega krefjandi fyrir flytjendur þar sem óvenjulegir taktar og míkrótónar eru mikið notaðir. Ásgeir Ásgeirsson tónlistarmaður hefur á undanförnum árum sótt tíma á tyrkneskt oud hjá nokkrum af færustu oud leikurum veraldar og hann ásamt Phaedon Sinis, sem er bandarísk/grískur hljóðfæraleikari, mynda Sinis-Ásgeirsson duo. Við heimsóttum Ásgeir og skoðuðum meðal annars þessi hljóðfæri. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Big Jumps / Emiliana Torrini (Emiliana Torrini &amp; Dan Carey) 
Sing, Sing, Sing / Benny Goodman (Louis Prima) 
Ólafur reið með björgum fram / Ásgeir Ásgeirsson og félagar (Þjóðlag og Ásgeir Ásgeirsson) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 04 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="89994135" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284172D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>65</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Andstæður í veðri, póstkort og vinkill</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282273D0.mp3</link><description>Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur kom í sitt vikulega veðurspjall og við spjölluðum við hann um andstæður í veðrinu um þessar mundir. Milt í N-Ameríku en fáheyrðar frosthörkur í Finnlandi og Norðurlöndunum og svo hæglátt veður hér á landi. Einar sagði okkur svo frá Norður-Atlantshafssveiflunni (NAO) og hvernig líklegt sé að hún móti veður á Íslandi a.m.k. fram eftir janúar. Við veltum líka fyrir okkur hvernig 2023 kom út hitafarslega á landinu.

Við fengum fyrsta póstkort ársins 2024 frá Magnúsi R. Einarssyni. Í því sagði hann frá hátíðahöldum um jól og áramót í Eyjum. Síðan sagði Magnús frá ljósmengun, en hún truflar líkamsklukkuna og eykur líkur á ýmsum sjúkdómum. Hann sagði líka frá París sem er fyrirmynd flestra borga vegna skipulags og borgarlegs lífernis. Í lokin sagði svo af ferðalögum sínum á liðnu ári og þá sérstaklega af þeim níu ferðum sem hann fór til Berlínar í Þýskalandi. 
 
Svo að lokum fengum við vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni. Að þessu sinni fjallaði vinkillinn um að ákveða að það sem maður þarf að gera sé skemmtilegt eins og t.d. áramótauppgjörið eins og það horfir við sjálfstæðum atvinnurekendum. Vinkillinn fjallaði líka um gamalt og nýtt drasl og vandamál sem tengjast gangtruflunum gamalla bensínvéla. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Sjaddi mollo / South River Band (Ólafur Þórðarsson og Magnús Einarsson) 
Horfðu á mánann / Haukur Morthens (erlent lag, texti Pálmar Ólason) 
Tregagleði / Hljómar (Gunnar Þórðarson og Einar Már Guðmundsson)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 03 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95229492" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282273D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>64</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Brot af því besta, jóga, þarmaflóran og upphrópunarmerkið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331997D0.mp3</link><description>Við vorum í upprifjunargírnum í dag og rifjuðum upp brot af því besta frá nýliðnu ári úr Mannlega þættinum. Við fengum til dæmis góða gesti í desember sem gáfu góð ráð gegn streitu og ráð um hvernig við getum notið lífsins betur og einfaldað hlutina, sérstaklega í aðdraganda jólanna. Við rifjuðum því upp viðtal við Ástu Arnardóttur jógakennara frá því í desember.

Við heyrðum líka aftur viðtal við Birnu G. Ásbjörnsdóttur, sem var fyrst í þættinum í nóvember. Birna er rannsakandi við Háskóla Íslands og gestarannsakandi við Harvard Medical School, frum­kvöðull og stofnandi Jörth. Meltingarvegurinn og þarmaflóran hafa verið þungamiðjan í menntun Birnu og rannsóknum hérlendis og erlendis í tæpa tvo áratugi. Hún sagði okkur frá mikilvægi þarmaflórunnar og hvað hefur mest áhrif á hana, t.d. gervisæta af ýmsu tagi og neysla á orkudrykkjum.  
 
Við rifjum svo upp áhugavert viðtal við Önna Sigríði Þráinsdóttur, málfarsráðunaut Ríkisútvarpsins, sem kom til okkar í byrjun nóvember og við ræddum við hana um upphrópunarmerkið. Nú, á tímum samfélagsmiðla, þar sem fólk skrifar færslur um allt milli himins og jarðar þá er áhugavert að skoða mismunandi notkun fólks á upphrópunarmerkinu. Sum nota það óspart, jafnvel mörg í einu, eftir nánast hverja einustu setningu, á meðan önnur nota það talsvert minna og jafnvel ekki. Anna fræddi okkur um upphrópunarmerkið, merkingu þess, notkun og sögu í viðtalinu. 

Á Mallorca / South River Band (Ólafur Þórðarsson og Helgi Þór Ingason) 
Chavosuite / Kronos Quartet (Ludwig van Beethoven) 
Tunglið mitt / Hildur Vala (Jón Ólafsson og Sigmundur Ernir Rúnarsson)
Allur lurkum laminn / Bjarni Arason (Hilmar Oddsson)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 02 Jan 2024 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105191967" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5331997D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>63</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Áramótaspjall með Kristínu, Sóley og Þorgrími</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282655D0.mp3</link><description>Í dag var síðasti vinnudagur ársins hjá flestum, gamlársdagur á sunnudaginn og við fengum því til okkar góða gesti í stúdíó 12. Þar er vítt til veggja og hátt til lofts sem gaf okkur rými til að rifja upp og horfa fram á við. Gestir okkar í dag voru þau Kristín Jónsdóttir eldfjalla- og jarðskjálftafræðingur,  Þorgrímur Þráinsson fyrrverandi knattspyrnumaður og rithöfundur, og Sóley Tómasdóttir ráðgjafi. Við fórum með þeim yfir árið sem er að líða, hápunkta og mögulega lágpunkta hjá þeim persónulega, jólahaldið og hefðirnar og svo hvernig þau horfa til ársins sem er þann mund að hefjast.

Tónlist í þættinum 
Það snjóar / Sigurður Guðmundsson (erlent lag, texti Bragi Valdimar Skúlason) 
Skammdegisvísur / Ólafur Þórðarsson, Ragnhildur Gísladóttir og Magnús Þór Sigmundsson (ýmsir höfundar) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 29 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105512960" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282655D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>62</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Jólaminningar Villa og Kára og Þríburar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282654D0.mp3</link><description>Við fengum í dag jóla- og áramótaminningar frá þeim bræðrum Vilhelmi Antoni og Kára Jónssonum. Þeir voru saman í hljómsveitinni 200 þúsund naglbítum og hafa þar að auki brallað ýmislegt saman í gegnum tíðina, til dæmis í sjónvarpinu. Við fengum skemmtilegar sögur af jólagjöfum, vonbrigðum, jólum í Skotlandi, áramótum, tilraunum með flugelda, misgóðar matarminningar og margt fleira í skemmtilegu spjalli við þá bræður.

Heimildarmyndin Þríburar verður sýnd hér á RÚV á Nýárskvöld. Í henni er meðal annars fylgst með lítilli fjölskyldu sem á von á þríburum, fyrir eru þau þrjú, foreldrarnir og rúmlega ársgamall drengur. Við fáum að vera fluga á vegg í lífi fjölskyldunnar sem tekst á við margvíslegar áskoranir og fær óvæntan bónusglaðning í miðri á. Í myndinni er líka skyggnst inn í líf þríbura á öllum aldri og því velt fyrir sér hvernig sé að alast upp sem þríburi. Ragnhildur Steinunn, sem stendur að myndinni ásamt Eiríki Inga Böðvarssyni, kom í þáttinn í dag. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Í fjarska loga lítil ljós/200.000 naglbítar (200.000 naglbítar, texti Vilhelm Anton Jónsson) 
Walking in the Air / Peter Auty (Howard Blake) 
Lítill Fugl / Elly Vilhjálms (Sigfús Halldórsson og Örn Arnarsson) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 28 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100570174" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282654D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>61</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Elísabet Jökuls, jólasiðavinkill og Friðgeir lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282653D0.mp3</link><description>Við endurfluttum í dag viðtal við Elísabetu Kristínu Jökulsdóttur sem var áður í þættinum í júní. Á þeim tíma var hún búin að lýsa því yfir að hún ætlaði að taka það rólega, en svo þróuðust málin á talsvert annan veg. Hún var þvert á móti búin að koma sér í fullt af verkefnum, meðal annars var að hefjast vinna við nýja sýningu eftir hana í Þjóðleikhúsinu, Saknaðarilmur, sem frumsýnd verður í febrúar, og svo var hún að vinna í því að fá götu, eða öllu heldur stíg í Vesturbænum skírðan í höfuðið á sér, Elísabetarstíg. 
 
Við fengum vinkil í dag frá Guðjóni Helga Ólafssyni. Vinkillinn var að þessu sinni borinn við ýmsa jólasiði, Guðjón velti fyrir sér muninum á jólahaldi þeirra sem eru við vinnu sína á jólum og þeirra sem hafa frídaga þá, auk þess sem hann rifjaði upp eitt næstumþvíslys er tengdist sósugerð á jólum. 
 
Svo var það lesandi vikunnar. Í þetta sinn var það Friðgeir Einarsson rithöfundur, leikari og leikskáld. Hann sagði okkur aðeins frá nýjustu bókinni sinni, Serótónínendurupptökuhemlar, og svo auðvitað frá því sem hann hefur verið að lesa undanfarið og þær bækur og höfundar sem hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Stóð ég útí tunglsljósi / Björgvin Halldórsson (Heinrich Heine og Jónas Hallgrímsson) 
Lína Dröfn / Spilverk Þjóðanna (Valgeir Guðjónsson og Sigurður Bjóla Garðarsson) 
Jólasnjór / Ellý og Vilhjálmur Vilhjálmsbörn (erlent lag, texti Jóhanna G Erlingsson) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 27 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97432137" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282653D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>60</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þorgerður Katrín föstudagsgestur og sósumatarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284166D0.mp3</link><description>Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir þingkona var föstudagsgestur Mannlega þáttarins að þessu sinni og við komum víða við í spjallinu með henni. Hún rifjaði upp æsku sína og hvernig hún ætlaði sér að verða dýralæknir lengi vel, hvað henni leið vel í sveitinni en líka hversu gaman það var að alast upp í Breiðholtinu.  En hvernig stóð á því að hún fór í stjórnmálin? Hvers vegna fór hún í lögfræði en ekki leiklist? Við heyrðum allt um það í skemmtilegu spjalli við Þorgerði Katrínu. 
 
Í matarspjallinu með Sigurlaugu Margréti töluðum við um sósugerð fyrir jólin. Rjúpusósa, sósa með kalkúninum og hamborgarhryggnum. Ekki vorum við öll sammála um hvað má og hvað ekki í þeim efnum en við vorum þó sammála um að góð sósa getur svo sannarlega gert gæfumuninn. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Bíddu pabbi / Vilhjálmur Vilhjálmsson (lag Callander &amp; Stevens, texti Iðunn Steinsdóttir) 
Sister Golden Hair / America (Gerry Beckley) 
Fairytale of New York / The Pogues &amp; Kirsty MacColl (Jem Finer &amp; Shane MacGowan) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 22 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="107093681" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284166D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>59</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Vetrarsólstöðuganga Píeta og jólaminningar með Þórunni Lárusd.</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282651D0.mp3</link><description>Vetrarsólstöðugangan er innihaldsrík samverustund á dimmasta kvöldi ársins, haldin í minningu þeirra sem látist hafa fyrir eigin hendi og hvatning til þeirra sem glíma við sjálfsvígshugsanir um að gefast ekki upp heldur þiggja hjálp og velja lífið. Það eru Pietasamtökin sem standa fyrir göngunni, gengið verður stuttur spölur að vitanum við Skarfaklett þar sem minningarstund verður haldin. Hægt verður að kaupa kerti til styrktar Píeta samtökunum og kveikja á þeim við vitann. Einnig eru skrifuð skilaboð um söknuð og ást á gula vegginn á vitanum og yfir jól og áramót munu kveðjurnar standa á veggnum undir blikkandi ljósi og minna hvern sem kemur á að ástin er eilíf. Einar Hrafn Stefánsson, markaðs- og kynningarstjóri Píetasamtakanna var hjá okkur í dag.  
 
Við héldum svo áfram að rifja upp jólaminningar með góðu fólki og í dag kom til þess leikkonan Þórunn Lárusdóttir. Hún rifjaði upp eftirminnilega gjöf, jólamatinn, hefðirnar eða kannski frekar tilraunir til að láta hefðirnar ekki stjórna öllu í jólahaldinu. Þetta var skemmtilegt jólaspjall við Þórunni í þættinum í dag.

Tónlist í þættinum í dag: 

Dansaðu vindur / Eivör Pálsdóttir (Grönvall &amp; Grönvall, texti Kristján Hreinsson) 
The Christmas Song / Mel Tormé (Mel Tormé &amp; Robert Wells) 
Yfir fannhvíta jörð / Þórunn Lárusdóttir (Miller &amp; Wells, texti Ólafur Gaukur Þórhallsson) 
Wrap Yourself in a Christmas Package / Randy Greer &amp; Ignasi Terraza (Charles Brown)  

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 21 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102758609" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282651D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>58</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Jólaminningar Jónu Hrannar, Berlín Þrastar og póstkort</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284164D0.mp3</link><description>Við höfum verið með gesti hjá okkur í desember sem rifja upp áhugaverðar jólaminningar og sögur tengdar jólunum. Í dag var það séra Jóna Hrönn Bolladóttir sem  kom í þáttinn og rifjaði upp með okkur jólin, en hennar jól eru auðvitað sérstök að því leyti að hún hefur alla ævi verið á prestsheimili og það litar auðvitað hátíðirnar mikið. Hún rifjaði upp afrek móður sinnar, sem hélt um alla strengi í skipulagi, matreiðslu og í raun öllu sem snéri að jólahaldi fjölskyldunnar. 
 
Þröstur Ólafsson lærði hagfræði í Berlín snemma á sjöunda áratugnum, þegar múrinn var nýreistur og spennan milli austurs og vesturs í algleymingi. Enn var skuggi yfir þýsku þjóðinni eftir Seinni heimstyrjöldina og framundan voru uppreisnarár æskunnar með ?68 kynslóðina í fararbroddi. Þetta voru merkilegir tímar sem eðlilega höfðu mikil áhrif á Þröst sem átti svo eftir að eiga langan starfsferil á sviði menningar, verslunar og stjórnmála. Við fengum Þröst til að segja okkur frá tímanum í Berlín, ferðum yfir til austurhluta borgarinnar og fleiru markverðu sem hann skrifar um í nýútkominn bók sinni Horfinn heimur ? Minningaglefsur. 
 
Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag. Magnús hefur verið í einum átta mismunandi löndum um jól. Hann segir frá mismunandi jólum erlendis og ber soldið saman við jólahaldið hér. Í framhaldinu talar hann um leitina að æskulindinni, lífselexírnum, leit sem hefur staðið í þúsaldaraðir en aldrei eins vísindalega og tæknilega og nú. Í lokin fjallaði Magnús aðeins um jólamúsík og jólatexta. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Jingle Bell / Haukur Morthens með hljómsveitum Björns R. Einarssonar og Gunnars Ormslev, hljóðritað 1951 (James Lord Pierpont) 
Jólastjarnan / Sigurður Guðmundsson (erlent lag, texti Bragi Valdimar Skúlason) 
Jólin með þér / Ragnheiður Gröndal (Ragnheiður Gröndal) 
Desember / SamSam, Hólmfríður og Gréta Mjöll Samúelsdætur (Hólmfríður Ósk Samúelsdóttir) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 20 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103597035" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284164D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>57</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Allir geta hjálpað, Ég er þinn elskari og hátíðarheilsuspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282265D0.mp3</link><description>Við heyrðum í þættinum af áhugaverðu verkefni þar sem kvenfélagskonur tóku sig til, þegar upp kom að fjölskyldum sem hingað voru komnar frá Úkraínu vantaði mikið af nauðsynjavörum, og blésu til söfnunar. Landsþing kvenfélaga á Suðurlandi brást skjótt við og á nokkuð skömmum tíma voru sérstakir gjafapokar fylltir af einmitt nauðsynjavörum, tannburstum, tannkremi, sokkum, sjampói og og fleiru.  Þær dreyfðu svo um 200 pokum til fjölskyldna þar sem þörfin var svo sannarlega til staðar. Við töluðum við Guðmundu Björnsdóttur Stackhouse, sem var ein þeirra sem stóðu að söfnuninni og Helga Guðnason, forstöðumann Hvítasunnukirkjunnar Fíladelfíu, um þetta verkefni og hvað fólk getur gert til að leggja þeim lið sem þurfa á hjálp að halda.   
 
Í nóvember kom út bókin Ég er þinn elskari, í henni eru bréf Baldvins Einarssonar til Kristrúnar Jónsdóttur 1825-1832. Bókin er tvískipt. Annars vegar inngangur þar sem ástarharmsaga þeirra Baldvins og Kristrúnar er rakin og hún sett í fræðilegt samhengi og hins vegar eru prentuð bréf Baldvins til Kristrúnar, færð til nútímamáls og skýringar. Einnig eru í viðauka þrjú bréf sem Baldvin skrifaði sr. Jóni Jónssyni á Grenjaðarstað, föður Kristrúnar, bréf sem skipta máli fyrir samhengi sögunnar.  Erla Hulda Halldórsdóttir prófessor í sagnfræði og höfundur bókarinnar kom í þáttinn og sagði nánar frá þessari dramatísku ástarsögu. 
 
Jóhanna Vilhjálmsdóttir kom svo í heilsuspjall í dag. Hún velti fyrir sér meðalhófinu um jólin og þar getur núvitund hjálpað. Að flýta sér ekki um of, njóta stundarinnar, hvers munnbita og gefa líkamanum tíma til að vinna úr og melta hátíðarmatinn.

Tónlist í þættinum í dag: 

Aðfangadagskvöld / Helga Möller (Gunnar Þórðarson og Þorsteinn Eggertsson) 
Ef ég nenni /LÓN og Valdimar Guðmundsson (Zucchero, texti Jónas Friðrik) 
Hvít jól / Ellý Vilhjálms og Ragnar Bjarnason (Irving Berling og texti Stefán Jónsson) 
Á jólunum er gleði og gaman / Eddukórinn (lagahöfundur ókunnur, texti Friðrik Guðni Þórleifsson)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 19 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99828715" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282265D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>56</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Streita um jólin, vinkill um Rauðhettu og Bjarni lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282648D0.mp3</link><description>Við höfum annað slagið núna í desember verið með góða gesti sem hafa gefið góð ráð og hugleitt hvernig við getum lækkað spennustigið og hjálpað okkur að hugsa um það sem skiptir mestu máli á aðventunni, að njóta og einfalda hlutina eins og við getum. Ásta Arnardóttir jógakennari var hjá okkur í síðustu viku og í dag kom til okkar Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi frá Fyrsta skrefinu og við fórum yfir þessa streituvalda og hvað er hægt að gera til að vinna gegn streitu og kvíða. 

Við fengum vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag. Í þetta sinn fjallaði hann um aðventuævintýri, jólatilhlökkun og spurninguna um hvort sniðugt sé að setja fram óvilhalla góðbókmenntaútgáfu af Rauðhettu og úlfinum, ómengaða af göllum menningarfortíðarinnar? 

Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var Bjarni M. Bjarnason rithöfundur. Hann var að senda frá sér nýja bók, Dúnstúlkan í þokunni. Við fengum hann til að segja okkur aðeins frá henni og svo auðvitað frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Bjarni talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: 
Gilgames kviða (súmerskt ljóð frá því u.þ.b. 2500 fyrir krist)
Júditar bók, sem er hluti af biblíunni, á milli gamla testamentsins og þess nýja
Drauma-Jói e. Ágúst H. Bjarnason
Kristnihald undir jökli e. Halldór Laxness

Tónlist í þættinum í dag: 

Jólin eru hér / Sigurður Guðmundsson (Sigurður Guðmundsson og Bragi Valdimar Skúlason)  
Whistling away the dark / Julie Andrews (Henri Mancini) 
Someday At Christmas / Stevie Wonder (Bryan Wells &amp; Ron Miller) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 18 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96896313" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282648D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>55</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Arnar Jónsson föstudagsgestur og matarspjall um Pálínuboð</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284161D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var leikarinn Arnar Jónsson. Hann er fæddur á Akureyri, útskrifaðist úr Leiklistarskóla Þjóðleikshússins 1964 og hefur síðan fleytt rjómann af karlhlutverkum leikbókmenntanna, hlutverkin nálgast 200 á sviði og stór hluti þeirra aðalhlutverk auk sjónvarps- og kvikmyndahlutverka. Arnar er nú, einu sinni sem oftar, í miðri frumsýningatörn fyrir jólasýningu Þjóðleikhússins, Edda, í leikstjórn sonar hans Þorleifs. Eins og það sé ekki nóg þá er líka að koma út tvöföld vínilplata með ljóðalestri Arnars. Það var því um nóg að tala við Arnar í dag, við fórum aftur í æskuna fyrir norðan og á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag og fengum meira að segja ljóðalestur í beinni. 

Svo var það matarspjallið, við töluðum í þetta sinn um Pálínuboð sem sniðugt er að halda saman til dæmis með vinnufélögunum. Og svo töluðum við líka um hluta af brauðsneiðinni, eða brauðinu sem er umdeildur, skorpuna. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Jólasveinninn minn / Elly Vilhjálms (erlent lag, texti Ómar Ragnarsson) 
Þorláksmessukvöld / Ragnhildur Gísladóttir (erlent lag, texti Þorsteinn Eggertsson) 
Bjart er yfir Betlehem / KK og Ellen Kristjáns (höf.lags óþekktur, texti Ingólfur Jónsson)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 15 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="95552156" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284161D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>54</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Bein útsending frá Ljósinu endurhæfingar- og stuðningsmiðstöð</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282646D0.mp3</link><description>Þátturinn var í beinni útsendingu frá Ljósinu á Langholtsveginum en Ljósið er endurhæfingar- og stuðningsmiðstöð fyrir fólk sem hefur fengið krabbamein og aðstandendur þess. Í Ljósinu er lögð áhersla á að umhverfið sé styðjandi, að það sé heimilislegt, notalegt og að fólk finni að sé velkomið og allir eru jafn mikilvægir. Starfsemin byggir á hugmyndafræði iðjuþjálfunar, á þeirri sýn að það að hafa eitthvað fyrir stafni sé jafn nauðsynlegt heilsu fólks og að draga andann. 

Við ræddum við fólkið á staðnum, starfsfólk og þjónustuþega:

Fyrst sagði Áslaug Helga Aðalsteinsdóttir, sjúkraþjálfari okkur frá starfsseminni í heild og sínu starfi. 

Svo töluðum við við Stefán Örn Þórisson, þjónustuþega sem sagði okkur líka frá því hvað er í boði fyrir karlmenn í Ljósinu og hvernig Ljósið hefur gagnast honum. 

Guðrún Friðriksdóttir, iðjuþjálfi í Ljósinu, settist svo hjá okkur í spjall, en hún vinnur í móttöku Ljóssins. Hún sagði okkur líka frá þjónustu við fólk af erlendum uppruna í Ljósinu

Þá var það Sara Pétursdóttir og hún sagði okkur sína reynslusögu og sína upplifun af þjónustunni, en hún leitaði til ljóssins strax daginn eftir að hún greindist með brjóstakrabbamein. 

Að lokum deildi Sólveig Ása Tryggvadóttir sinni reynslu af endurhæfingunni í Ljósinu.  


Tónlist í þættinum í dag: 

Jólaljósin / Borgardætur (erl. Lag, texti Andrea Gylfadóttir) 
Jólarómantík / Stefán Hilmars og Ragga Gröndal (erl. lag, texti Kristján Hreinsson) 
Hin fyrstu jól / Hljómeyki (lag Ingibjörg Þorbergs, texti Kristján frá Djúpalæk) 
The Christmas Waltz / Ronnie Aldrich and his two pianos (Styne &amp; Cahn)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 14 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="90889404" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282646D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>53</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Styrktartónleikar fyrir Grindvík, Fyrir alla muni og Barbari Kvartett</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282645D0.mp3</link><description>Næsta sunnudag verður á dagskrá sjónvrapsins sérstakur jólaþáttur af þáttunum vinsælu, Fyrir alla muni, en ný þáttaröð hefur göngu sína í febrúar. Í jólaþættinum bregða Sigurður Helgi Pálmason og Viktoría Hermannsdóttir sér í ferðalag og skoða sögu íslenskra jóla. Þau velta fyrir sér jólahefðum og hvers vegna við höldum jólin eins og við gerum. Sigurður Helgi kom í þáttinn í dag. 

Við fengum svo að heyra af söfnunartónleikum fyrir fjölskyldur úr Grindavík sem fara fram í kvöld í Bústaðakirkju. Þar munu koma fram bæði Barnakór og kór Grindavíkurkirkju, gestasöngvarar úr Óháða kórnum og kór FÍH ásamt hljómsveit. Tónlistin er öll af jólaplötu Mariah Carey, Merry Christmas. Kristján Hrannar Pálsson, organisti Grindavíkurkirkju kom til okkar í dag ásamt Ninu Ricther, konu sinni, en hún átti hugmyndina að breyta jólatónleikum, sem höfðu verið í undirbúningi síðan í sumar, í söfnunartónleika vegna ástandsins í Grindavík. Þau sögðu okkur betur frá tónleikunum og aðdragandanum í þættinum í dag.  

Og við héldum áfram að vera jólaleg og fengum til okkar kvartettinn Barbara en sá kvartett kom einmitt til okkar fyrir ári síðan og flutti nokkur jólalög í beinni. Nú komu þeir aftur til okkar, við færðum okkur niður í studio 12 og sungu í forláta hljóðnema sem við vorum búin að láta setja upp fyrir þá. Þeir halda tónleika í Dómkirkjunni á mánudaginn nk. þar sem þeir eru að safna fyrir keppnisferð á norðurlandamót rakarakvarteta. Barbari samanstendur af Gunnari Thor Örnólfssyni, Karli Friðriki Hjaltasyni, Páli Sólmundi H. Eydal og Ragnari Pétri Jóhannssyni. Þeir sungu lögin Hippopotamus, White Christmas og Auld Lang Syne.

Tónlist í þættinum í dag: 
Hvít jól / Ragnar Bjarnason og Elly Vilhjálms (erl.lag, texti Stefán Jónsson) 
Jólaómur / Pálmi Gunnarsson og Sigurður Helgi Pálmason (Vincy Martinet &amp; Kristján frá Djúpalæk) 
Hark! The Herald Angels Sing / Mariah Carey (Mariah Carey &amp; Mariah Carey, Loris Holland, Traditional &amp; Walter Afanasieff) 
Nounous et pioupious/ The Metropole Orkest í stjórn Jan Stulen (Roger Roger)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 13 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99351405" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282645D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>52</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Aðgengi í ferðaþjónustu, jól Kristínar Helgu og kuldaveðurspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282260D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um verkefnið Gott aðgengi í ferðaþjónustu sem Ferðamálastofa stendur fyrir í samvinnu við Öryrkjabandalag Íslands, Sjálfsbjörgu og Mannvirkjastofnun. Samkvæmt Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni búa 15% mannkyns við einhvers konar fötlun. Og það er auðvitað alls ekki nógu gott ef stór hluti þess fólks getur ekki ferðast og skoðað það sem það vill vegna slæms aðgengis. Ásbjörn Björgvinsson ferðamálafrömuður kom í þáttinn í dag og sagði okkur meira frá þessu verkefni.   
 
Kristín Helga Gunnarsdóttir rithöfundur kom svo í heimsókn til okkar og við rifjuðum upp með henni jólaminningar frá æsku hennar í Garðahreppi, eins og við ætlum að gera nokkrum sinnum í aðdraganda jólanna. Kristín Helga reið á vaðið en hún er einmitt höfundur barnabókanna um Fíusól og í síðustu viku var  leikritið Fíasól frumsýnt í Borgarleikhúsinu.

Veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni var svo á sínum stað í lok þáttar. Miklir kuldar hafa verið víðs vegar norðanlands það sem af er desember. Greinileg umskipti eru framundan í veðrinu og stóra spurningin var auðvitað borin fram: Fá landsmenn jólasnjó? Við töluðum svo að lokum um vonir og væntingar varðandi árangur á loftslagsráðstefnunni, COP28, sem er að ljúka.  
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Jólin með mér / Góðu molarnir (Þorgrímur Þorsteinsson og Sæmundur Rögnvaldsson) 
I?ll Be Home For Christmas / Dean Martin &amp; Scarlett Johansson (Buck Ram, Kim Gannon &amp; Walter Kent) 
Rudolph, The Red-Nosed Reindeer / Ella Fitzgerald (Johnny Marks) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 12 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100573518" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282260D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>51</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Samhjálp, vinkillinn og Ingi lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282259D0.mp3</link><description>Við fræddumst um starfsemi Samhjálpar í dag en þau samtök, eins og önnur góðgerðarsamtök, biðla til þjóðarinnar um að sýna náungakærleika og láta gott af sér leiða í jólamánuðinum. Samhjálp rekur kaffistofu fyrir heimilislausa og bágstadda, meðferðarstofnunina Hlaðgerðarkot og einnig áfangaheimili og nytjamarkað. En hvers konar hjálp kemur sér best? Edda Jónsdóttir framkvæmdastjóri Samhjálpar kom í þáttinn í dag. 
 
Við fengum vinkil í dag frá Guðjóni Helga Ólafssyni, í þetta sinn fjallaði vinkillinn meðal annars um hvernig sumt er betra í nútímanum en annað, eins og til dæmis hlífðarfatnaður. Við sögu koma fréttir af ungdómi sem ekki les nógu mikið, líka eld- gamlar fréttir af ungdómi sem las allt of mikið, rithöfunda og foreldra sem geta bætt læsi barna, um bækur sem eru eilífar, líka um höfunda og lesendur sem eru það ekki. Við fengum ljóð eftir Guðmund Brynjólfsson og veltum fyrir okkur óreiðunni í heiminum, lífinu og hinu óumflýanlega: dauðanum. 
 
Lesandi vikunnar í þetta sinn var Ingi Markússon rithöfundur. Hans önnur bók, Svikabirta, var að koma út, en hans fyrsta bók Skuggabrúin hlaut góðar viðtökur. Við fengum hann til að segja okkur frá nýju bókinni og svo auðvitað frá því sem hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Ingi talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Different - What Apes Can Teach Us About Gender e. Frans de Waal 
Sandman serían e. Neil Gaiman
The Three-Body Problem þríleikurinn e. Cixin Liu
Múmínálfarnir e. Tove Janson, 
Mómó e. Michael Ende


Tónlist í þættinum í dag: 

Jólin eru hér / Sigurður Guðmundsson (Sigurður Guðmundsson og Bragi Valdimar Skúlason) 
Undrastjarna  / Hljómar (erl.lag, texti Rúnar Júlíusson)  
Come down easy / Carol King (Carol King) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Mon, 11 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102078171" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282259D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>50</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hanna Birna föstudagsgestur og matarspjall um mola og puru</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284156D0.mp3</link><description>Hanna Birna Kristjánsdóttir var föstudagsgestur Mannlega þáttarins í dag. Hún er fyrrum innanríkisráðherra, varaformaður Sjálfstæðisflokksins og borgarstjóri í Reykjavík. Eftir að hún sagði skilið við stjórnmálin hefur hún m.a. verið ráðgjafi á aðalskrifstofu UN Women í New York, verið formaður framkvæmdastjórnar Women Political Leaders (WPL) og verið í forsvari fyrir alþjóðlega ráðstefnu kvenleiðtoga sem haldin hefur verið í Hörpu. Hanna Birna er fædd og uppalin í Hafnarfirði og við spjölluðum við hana um æskuna og uppvöxtinn, skólagönguna, námið í Edinborg og svo sagði hún okkur frá því hvað hún er að gera í dag. 
 
Matarspjallið var svo auðvitað á sínum stað og það var þungt hljóð í Sigurlaugu Margréti þegar hún ræddi um þróun makkintosh molanna. Svo ræddum við einu sinni sem oftar um purusteikina og hvað þarf til að gera vel heppnaða, stökka puru. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Klukknahljóm / Þórir Baldursson (erlent lag, útsetning Þórir Baldursson og Gunnar Þórðarson) 
Hótel Jörð / Vilborg Árnadóttir, Heimir og Jónas (Heimir Sindrason og Tómas Guðmundsson) 
Áfram stelpur / Áfram stelpur hópurinn - Anna Kristín Arngrímsdóttir, Bríet Héðinsdóttir, Guðrún Alfreðsdóttir, Kristín Á. Ólafsdóttir, Margrét Helga Jóhannsdóttir, Sigrún Björnsdóttir og Steinunn Jóhannesdóttir  (Dagný Kristjánsdóttir, Gunnar Edander og Kristján Jóhann Jónsson)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Fri, 08 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102077335" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284156D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>49</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Staða hinsegin eldra fólks, Anna Bergljót og örsögur ritlistarnema</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282257D0.mp3</link><description>Í síðustu viku var fundur á vegum norrænu samtakanna NIKK, þar sem fjallað var um stöðu hinsegin eldra fólks á Norðurlöndunum og hvað væri hægt að gera til að bæta hana. Á fundinum voru kynntar tvær skýrslur um stöðuna og við fengum Þorbjörgu Þorvaldsdóttur, verkefnastjóri hjá Samtökunum '78 og Ragnhildi Sverrisdóttur, sem var fundarstjóri á norræna fundinum til þess að segja okkur frá því hvað kom fram í þessum skýrslum og á fundinum um stöðu hinsegin eldra fólks á Norðurlöndunum. 
 
Í nóvember síðastliðnum fór íslenska jólamyndin Jólamóðir í bíó. Hún er gefin út í nýrri útgáfu fyrir þessi jólin og verður sýnd alveg fram á þrettándann í völdum kvikmyndahúsum víðsvegar um landið. Og af fleiri jólaævintýrum, Ævintýri í Jólaskógi er farið af stað fjórða árið í röð, þar er um að ræða vasaljósaleikhús í Guðmundarlundi og alltaf með nýjum sögum í hvert skipti. Og eins og þetta sé ekki nóg, þá opnaði Jólalundur í Kópavogi við hátíðlega athöfn þar sem fjölskyldum gefst tækifæri á að mæta frítt á jólaball, fara í ratleik og fleira skemmtilegt. Anna Bergljót Thorarensen kemur að öllum þessum viðburðum og við ræddum við hana í þættinum í dag. 
 
Meistaranemar í ritlist við Háskóla Íslands hafa undanfarin ár verið í samstarfi við Rás 1 í desember vegna útgáfu Jólabókar Blekfjelagsins út en Blekfjelagið er nemendafélag Ritlistar. Þetta er í tólfta sinn sem þetta er gert, fyrst voru sögurnar 100 orð en svo fækkar orðunum með hverju árinu og nú eiga sögurnar því að vera nákvæmlega 89 orð hver og þemað í ár er Órói. Við heyrðum höfundana sjálfa lesa þriðja og síðasta hluta þessara örsagna í þættinum í dag. Höfundarnir voru í dag Karólína Rós Ólafsdóttir, Katrín Mixa, Guðrún Friðriks, Valgerður Ólafsdóttir, Birgitta Björk Bergsdóttir, Áslaug Ýr Hjartardóttir, Kolbrún Dögg Kristjánsdóttir, Birgitta Björg Guðmarsdóttir og Svala Jónsdóttir.

Tónlist í þættinum í dag: 

Jólin eru dásamleg / Jóhann Sigurðarson og Þór Breiðfjörð (Guðmundur Jónsson)  
The girls from Grindavik / Matti Kallio (Matti Kallio)  
Have Yourself a Merry Little Christmas / Laufey &amp; Norah Jones (Hugh Martin &amp; Ralph Blane)  
Jólabros í jólaös / Egill Ólafsson og barnakór Kársnesskóla (Ingibjörg Þorbergs) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Thu, 07 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101832411" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282257D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>48</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ásta frá Yogavin, örsögur um Óróa og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282640D0.mp3</link><description>Við getum lært að vingast við taugakerfið í amstri dagsins og þurfum kannski sérstaklega á því að halda nú í aðdraganda jólanna. Mjúkar yogahreyfingar, öndun, hugleiðsla og tónheilun geta hjálpað og við forvitnuðumst um hvernig við getum komið betra jafnvægi á taugakerfið með verkfærum sem hjálpa okkur að hafa betri stjórn á viðbrögðum og gjörðum. Ásta Arnardóttir frá Yogavin kom í heimsókn og benti á góð ráð. 
 
Meistaranemar í ritlist við Háskóla Íslands hafa undanfarin ár verið í samstarfi við Rás 1 í desember vegna útgáfu Jólabókar Blekfjelagsins út en Blekfjelagið er nemendafélag Ritlistar. Þetta er í tólfta sinn sem þetta er gert, fyrst voru sögurnar 100 orð en svo fækkar orðunum með hverju árinu og nú eiga sögurnar því að vera nákvæmlega 89 orð hver og þemað í ár er Órói. Við heyrðum höfundana sjálfa lesa annan hluta þessara örsagna í þættinum í dag. Höfundarnir í dag voru: Hrönn Blöndal Birgisdóttir, Jóna Valborg Árnadóttir, Ásta H. Ólafsdóttir, Fanney Björk Ingólfsdóttir, Berglind Erna Tryggvadóttir, Andri Freyr Sigurpálsson, Vala Hauksdóttir, Regn Sólmundur Evu, Unnar Ingi Sæmundarson og Aron Martin. 
 
Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag, hann hefur verið á tveggja vikna ferðalagi um þrjár stórborgir Þýskalands. Hann segir frá Dresden sem er tvískipt á bökkum Saxelfurs, gamli bærinn sunnan megin og sá nýji norðan megin. Berlín er líka sérkennileg með sín þrjú sentrum og með tvennt af öllu eftir að borginni var skipt í austur og vestur eftir heimsstyrjöldina. Magnús er núna staddur í Hamborg, Sankti Pauli hverfinu þar sem Bítlarnir urðu að þeirri hljómsveit sem átti eftir að sigra heiminn. Hann rak slóðina þeirra og segir frá henni í póstkorti dagsins. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Hún hring minn ber / Vilhjálmur Vilhjálmsson og Hljómsveit Magnúsar Ingimarsson (Erlent lag, texti Baldur Pálmason) 
Anda Inn / Heimilstónar (Katla Margrét Þorgeirsdóttir) 
One Of These Things First / Nick Drake (Nick Drake)  
Ein Bischen Frieden / Nicole (Ralph Siegel &amp; Bernd Meinunger)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Wed, 06 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103515951" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282640D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>47</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Konukot og Glóð, jólin í Reykjavík og sykurspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282639D0.mp3</link><description>Við fræddumst um Konukot í dag, en Konukot er neyðarskýli fyrir húsnæðislausar konur í Reykjavík rekið af Rótinni samkvæmt þjónustusamningi við Reykjavíkurborg. Konum hefur verið að fjölga sem koma í Konukot og þær dvelja þar lengur en áður. Við fengum Halldóru R. Guðmundsdóttur framkvæmdastjóra Konukots til okkar til að segja okkur frá starfseminni og með henni kom Erling Jóhannesson gullsmiður sem hefur hannað Glóð, kertastjaka sem seldur er til styrktar Konukoti. 
 
Reykjavík er komin í jólabúning og á aðventunni verður boðið upp á fjölbreytta dagskrá í miðborginni og víðar. Jólakötturinn er nú kominn á sinn stað og jólaljósin prýða alla borgina, um 200 þúsund perur og 20 kílómetrar af jólaseríum. Fjölbreyttir viðburðir verða í boði á aðventunni sem munu gleðja gesti og gangandi og við töluðum í dag við Guðmund Halldórsson viðburðastjóra hjá Reykjavíkurborg. 

Jóhanna Vilhjálms fjölmiðlakona og höfundur tveggja heilsubóka kom svo í heilsuspjall í dag. Jólin nálgast og þá er líklega mesta sykurneysla ársins framundan og þá er að ýmsu að huga. Jóhanna fræddi okkur um sykurinn í dag og hvað er hægt að gera í staðinn fyrir að nota svona mikinn sykur til dæmis í baksturinn. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Hoppsabomm (á skíðum skemmti ég mér) / Hljómsveit Ingimars Eydal (Meyer, Ásta Sigurðardóttir og Birgir Marinósson) 
Tasko Tostada / Hljómar (Rúnar Júlíusson) 
Jólakötturinn / Björk Guðmundsdóttir (Ingibjörg Þorbergsdóttir og Jóhannes úr Kötlum) 
Þriggja fasa ljóð / Ukulellur (Helga Margrét Marzellíusardóttir og Elísabet Thoroddsen)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR</description><pubDate>Tue, 05 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103011056" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282639D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>46</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kjaramál fatlaðs fólks, nytjahyggjuvinkill og Ingibjörg lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282638D0.mp3</link><description>Í gær, 3.desember var alþjóðadagur fólks með fötlun og á honum er kastljósinu beint að réttindabaráttu fólks með fötlun og mikilvægu framlagi þess breiða hóps í samfélaginu. Fólk með fötlun er um 15 prósent mannkyns samkvæmt skilgreiningu Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar, eða um 57 þúsund manns hér á landi. Í tilefni dagsins voru hvatningaverðlaun ÖBÍ veitt í gær og þau hlaut Bíó Paradís í þetta sinn vegna frumkvæðis að aðgengi fyrir alla með sérstöku tilliti til ólíkra hópa. Alma Ýr Ingólfsdóttir, formaður ÖBÍ, kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá því sem fram fór í gær, átakinu Upplýst samfélag og fór með okkur yfir stöðuna og hverjar eru helstu áherslurnar í dag, þar voru kjaramálin fyrirferðamikil.

Við fengum vinkil í dag frá Guðjóni Helga Ólafssyni. Í þetta sinn bar hann vinkilinn að hugtakinu nytjahyggju eða fúnksjónalisma og að auki gaf hann okkur aðventustemmningu frá Bjarna Guðmundssyni á Hvanneyri til að setja allt í samhengi.  
 
Lesandi vikunnar í þetta sinn var Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir, en hún er ein af þremur ritstjórum Heimildarinnar. Bókin Ég verð aldrei ungfrú meðfærileg sem hún skrifaði um ævi Guðrúnar Jónsdóttur er nýkomin út.  Við fengum að heyra aðeins um þá bók og svo sagði hún okkur auðvitað frá því hvað hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Ingibjörg Dögg sagði frá eftirtöldum bókum: 

Högni e. Auði Jónsdóttur 
Saknaðarilmur e. Elísabetu Jökulsdóttur 
Devotion, why I write e. Patti Smith 
Múmínálfarnir e. Tove Janson 
Ronja ræningjadóttir e. Astrid Lindgren 

Tónlist í þættinum í dag: 

Þín allra bestu jól / Katrín Halldóra Sigurðardóttir (Bragi Valdimar Skúlason) 
Einsemd / Snorri Helgason (Snorri Helgason og Guðmundur Óskar Guðmundsson) 
Escucha mi canto / Machito and his Afro Cubans (Justi Barreto Blanco)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 04 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104244035" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282638D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>45</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Þorgeir Ástvaldsson föstudagsgestur og fullveldismatarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282637D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Þorgeir Ástvaldsson, fjölmiðlamaðurinn, tónlistarmaðurinn og skemmtikrafturinn. Hann hóf sinn fjölmiðlaferil 1977 í útvarpsþættinum Popphornið hér á Rás 1, svo stýrði hann vinsælum sjónvarpsþætti, Skonrokki, og svo þegar Rás 2 tók til starfa var Þorgeir ráðinn forstöðumaður stöðvarinnar. Fyrsti útsendingardagur var auðvitað 1. desember 1983, því heldur Rás 2 upp á 40 ára afmæli í dag. Það var um nóg að spjalla við Þorgeir og ljómandi gaman að rifja upp fyrstu daga Rásar 2 í þættinum í dag. 
 
En það er auðvitað líka fullveldisdagur í dag og því veltum við fyrir okkur í dag, ásamt Sigurlaugu Margréti, hvað sé tilvalið að fá sé að borða á fullveldisdeginum í matarspjalli dagsins.  

Tónlist í þættinum í dag: 

Gamla húsið / Ellen Kristjánsdóttir (Þorgeir Ástvaldsson og Bjartmar Guðlaugsson) 
Ég labbaði í bæinn / Vihjálmur Vilhjálmsson (Jóhann Helgason og Vilhjálmur Vilhjálmsson) 
Er líða fer að jólum / Ragnar Bjarnason (Gunnar Þórðarson og Ómar Ragnarsson) 

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 01 Dec 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98519667" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282637D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>44</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sparnaður við úrvinnslu áfalla, Ásgarður handverkstæði og örsögur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282636D0.mp3</link><description>Í viðtali í þættinum í síðustu viku var vitnað í niðurstöður greiningar hagfræðings um það að grípa fyrr inn í erfiðar aðstæður barna og að aðstoða börn við að vinna úr áföllum og þann gríðarlega ávinning af því að gera það fyrir þjóðfélagið. Því með því verði hægt að spara gríðarlegan kostnað vegna fjölbreyttra afleiðinga áfallanna síðar meir fyrir heilbrigðis- og menntakerfið og í félagslegri þjónustu. Þetta vakti áhuga okkar og í dag fengum við Hjördísi Evu Þórðardóttur sérfræðing hjá Mennta- og barnamálaráðuneytinu til að koma í þáttinn, því greiningin sem um ræðir var gerð á vegum ráðherra og hún sagði okkur frá því hvernig verið er að vinna í að taka þess hugsun inn í verkefni á vegum ráðuneytisins. 
 
Svo fórum við í heimsókn í Ásgarð handverkstæði í Mosfellsbænum. Ásgarður er verndaður vinnustaður og þar starfa nú 37 fatlaðir einstaklingar ásamt 9 leiðbeinendum. Þar eru framleiddir fallegir munir, gjafavörur og skartgripir úr viði, leðri, bronsi og fleiru. Það eru 30 ár frá því að Ásgarður var stofnaður í ár og Óskar Albertsson hefur verið starfsmaður þar frá upphafi og hann tók á móti okkur á handverkstæðinu í gær og leiddi okkur í gegnum þennan fallega stað þar sem haldið verður jólamarkaður á laugardaginn og á verkstæðinu náðum við einnig tali af Gunnari Jónssyni þar sem hann var að pússa forláta smjörhnífa úr tréi. 
 
Meistaranemar í ritlist við Háskóla Íslands hafa undanfarin ár verið í samstarfi við Rás 1 í desember vegna útgáfu Jólabókar Blekfjelagsins út en Blekfjelagið er nemendafélag Ritlistar. Ritlistarnemar lesa inn örsögur eða örtexta sem eru nákvæmlega 89 orð hver sem þau hafa skrifað og þemað í ár er Órói. Við heyrðum fyrsta hluta þessara örsagna í þættinum.  Höfundar sagnanna í dag voru (í þessari röð): Ösp Eldjárn, Bergþóra Björnsdóttir, Elísabet Kristjánsdóttir, Orri Matthías Haraldsson, Ragnhildur Guðmundsdóttir, Hera Fjord og Daníel Daníelsson. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Á skotbökkum / Stuðmenn (Egill Ólafsson, Sigurður Bjóla Garðarsson og Valgeir Guðjónsson) 
Carey / Joni Mitchell (Joni Mitchell) 
I've Got You Under My Skin / Frank Sinatra (Cole Porter &amp; Harold Arlen) 
Við viljum lifa / Ríó tríó (Helgi Pétursson og Alberto)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 30 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102283807" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282636D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>43</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Sorgartréið, þjóðdansar og þjóðbúningar og Höfuðdagur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282251D0.mp3</link><description>Jólahátíðin á auðvitað að vera hátíð ljóss og gleði, en fyrir þau sem syrgja ástvin getur þetta verið mjög kvíðvænlegur tími því lífið er breytt og hefðir með ástvini eru ekki lengur til staðar. Við fengum í dag Hrannar Má Ásgeirs Sigrúnarson, stjórnarformann Sorgarmiðstöðvar, og Gísla Álfgeirsson, stuðningsmann miðstöðvarinnar til að segja okkur frá sinni reynslu er þeir leituðu fyrst til miðstöðvarinnar. Auk þess sögðu þeir frá tveimur viðburðum framundan og bjargráðum sem geta nýst syrgjendum vel, til dæmis um hátíðirnar, og þeir sögðu okkur líka frá Sorgartrénu sem tendrað var um helgina í Hellisgerði í Hafnarfirði. 
 
Þjóðdansafélag Reykjavíkur, ásamt Heimilisiðnaðarfélagi Íslands, Danshópnum Sporinu, Kvæðamannafélaginu Iðunn og Félagi harmonikkuunnenda í Reykjavík ætla að bjóða upp á skemmtilegan viðburð á Árbæjarsafni í tilefni af fullveldisdeginum 1. desember. Heimilisiðnaðarfélag Íslands verður með kynningu á íslenskum þjóðbúningum og veitt verður ráðgjöf hvernig koma megi eldri búningum aftur í notkun. Þjóðdansafélag Íslands mun bjóða upp í dans og taka sporið með gestum og gangandi og kynna um leið þessa skemmtilegu, lifandi hefð sem þjóðdansar eru. Þau Kristín Vala Breiðfjörð, formaður HFÍ, og Atli Freyr Hjaltason sem var á vegum allra ofantalinna félaga, komu í þáttinn klædd glæsilegum þjóðbúningum.

Nú fyrir jólin kemur út bók sem nefnist Höfuðdagur, Sendibréf til móður minnar á 100 ára afmælisdegi hennar. Bókin er óður til móður höfundarins, Ingólfs Sverrissonar, og segir sögu konu sem gekk í gegnum miklar þrekraunir á lífsleiðinni en stóð að lokum uppi glæsileg og virt kona í fjarlægum landshluta og eignaðist átta börn. Gígja Hólmgeirsdóttir hitti Ingólf á Akureyri og spjallaði við hann um bókina í dag.   
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Helga / Magnús Kjartansson (Magnús Kjartansson) 
Englishman in New York / Sting (Sting) 
Dansað á þorranum / Bragi Hlíðberg (Bragi Hlíðberg) 
Eldar minningana/Einar Hólm, Ellý Vilhjálms og Svanhildur Jakobsdóttir (erl. lag, texti e. Benedikt Axelsson) 

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 29 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103707376" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282251D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>42</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>NÚ grunnskóli, Anna Rósa grasalæknir og veðurspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284148D0.mp3</link><description>Við heyrum stöðugt fréttir af afleiðingum snalltækja og samfélagsmiðla á okkur og kannski ekki síst yngstu kynslóðirnar, sem þekkja ekki annan veruleika en að þessi tæki eru alls staðar í seilingarfjarlægð og allir eru alltaf sítengdir við netið. Þetta hefur auðvitað haft áhrif á til dæmis skólahald og því var áhugavert að kynnast aðeins NÚ grunnskólanum sem er í Hafnarfirði sem leggur mikla áherslu á heilsu og núveru. NÚ grunnskólinn byrjar til dæmis seinna á morgnanna en aðrir skólar og allir dagar byrja á íhugun og núvitundaræfingum. Við fengum þá Dag Björgvin Jónsson, nemanda í 10. Bekk, og Kristján Ómar Björnsson, heilsustjóra og eiganda skólans, til að segja okkur meira frá skólanum og starfsemi hans í þættinum í dag.    

Anna Rósa grasalæknir kom til okkar í dag en hún er nýbúin að  stofna góðgerðarsamtökin Lífgrös, www.lifgros.is, sem hafa þann tilgang að kenna konum í flóttamannabúðum í Írak að búa til vörur úr jurtum, bæði til eigin nota og til að afla tekna. Hún rekur verkefni í þremur flóttamannabúðum í Írak og er nýkomin heim frá Írak eftir mánaðardvöl við kennslu. Anna Rósa sagði okkur frá þessu í dag. 
 
Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur kom svo til okkar í dag í veðurspjall og í þetta sinn talaði hann um loftslagsmálin í kjölfar samantektar vísindanefndar um loftslagsmál frá í október og umfjöllum um hitabreytingar á Íslandi síðustu áratugi. Hann talaði til dæmis um hvernig árið 2023 er að koma út hér á landi í sambandi við meðalhita, hversu erfiðlega gengur að standa við markmið Parísarsamkomulagsins frá 2015  og sitthvað fleira. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Söknuður / Roof Tops (erl.lag - Stefán G Stefánsson) 
Nha Fidjo matcho / Ildo Lobo 
Oil gusher / Raymond Scott Quintet (Raymond Scott) 

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 28 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102944182" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284148D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>41</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Búseti 40 ára, þvottavélavinkill og Skúli lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282249D0.mp3</link><description>Byggingarfélagið Búseti fagnar 40 ára afmæli í ár, nákvæmlega var það í gær 26.nóvember. Slagorðið Barátta fyrir búsetu fylgdi félaginu í upphafi þegar húsnæðismál voru í upplausn. Páll Gunnlaugsson arkitekt sat í fyrstu stjórn Búseta og hefur einnig setið í formannstóli félagsins. Hann hefur nú skrifað bók um sögu félagsins en það var stofnað af áhuga og frumkvæða fjölda fólks sem lét sig varða stöðu húsnæðismála, sérstaklega ungs fólks. Við ræddum við Pál í dag. 
 
Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni eins og aðra mánudaga. Í þetta sinn lagði hann vinkilinn við þvottavélar, endurvinnslu, Guðmund rímnaskáld og Bólu-Hjálmar. 

Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var Skúli Sigurðsson rithöfundur. Bókin hans Maðurinn frá Sao Paulo er nýkomin út. Glæpasaga með sögulegu ívafi sem við fengum hann til að segja okkur aðeins betur frá. En auðvitað sagði hann okkur aðallega frá því sem hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Skúli talaði um eftirtaldar bækur og höfunda:

Tónlist í þættinum í dag: 

Hámenningin / Halli Reynis (Halli Reynis) 
Our house / Crosby,Stills and Nash (Graham Nash) 
Good year for the roses / Elvis Costello (Jerry Chestnut)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 27 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105276395" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282249D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>40</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kolbeinn Tumi föstudagsgestur og kalkúnaspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282632D0.mp3</link><description>Kolbeinn Tumi Daðason er fréttastjóri Stöðvar 2, Vísis og Bylgjunnar og hann var föstudagsgestur Mannlega þáttarins í dag. Kolbeinn Tumi lærði byggingaverkfræði í Seattle í Washingtonríki og er að auki með meistarapróf í blaðamennsku frá Háskóla Íslands. Við fórum með honum aftur í tímann á æskuslóðirnar í vesturbæ Reykjavíkur og hann sagði okkur frá tíðum ferðum fjölskyldunnar til Skotlands, en faðir hans er skoskur og föðurfjölskylda hans býr í nágrenni Edinborgar. Við kynntumst Kolbeini Tuma betur í þættinum. 
 
Matarspjallið var svo auðvitað á sínum stað og í dag töluðum við aðeins um Þakkargjörðardaginn og þá er ekki hægt annað en að tala um kalkún, en Þakkargjörðardagurinn var einmitt í gær. Þetta hefur ekki íslensk hefð en hvað vitum við, kannski verður þakkagjörðin orðin að hefð hér innan skamms eins og Valentínusardagurinn og Hrekkjarvökudagurinn og ýmislegt fleira. 

Tónlist í þættinum í dag: 
Rocket Man / Elton John (Elton John &amp; Bernie Taupin) 
Life on Mars / David Bowie (David Bowie) 
Mr. Brightside / Killers (Brandon Flowers &amp; Dave Keuning) 

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 24 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="107270896" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282632D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>39</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hjólar 12 þúsund km. í ár, Fúsi og Aggi og söngstund í Hannesarholti</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282631D0.mp3</link><description>Við heyrðum sögu Einars Guttormssonar í dag. Hann greindist með parkinson fyrir um 5 árum og hafði fundið einkenni í u.þ.b. fimm ár þar á undan. Við greiningu tók Einar þá ákvörðun að hreyfa sig til að vinna á móti einkennunum og hann stóð heldur betur við það, hann hjólar um það bil heilt maraþon á hverjum degi, stundum allt upp í 200 kílómetra á dag. Hann hefur toppað sig á hverju ári og hefur hjólað yfir 11 þúsund kílómetra í ár og ætlar ekki að hætta fyrr en hann nær takmarkinu tólf þúsund kílómetrum. Einar kom til okkar í dag og deildi með okkur sinni sögu. 
 
Svo kynntumst Fúsa í dag. En sýningin Fúsi: Aldur og fyrri störf var frumsýnd um helgina í Borgarleikhúsinu. Leikritið er heimildaleiksýning um Sigfús Sveinbjörn Svanbergsson, Fúsa, þar sem Fúsi fer yfir ævi sína með hjálp góðra leikara. Agnar Jón Egilsson, leikstjóri og leikari og frændi Fúsa tók viðtöl við Fúsa á meðan á Covid faraldrinum stóð og upp úr þeim er sýningin unnin. Sýningin markar tímamót í íslensku leikhúsi því þetta er í fyrsta sinn sem leikrit um, eftir og leikin af leikara með þroskaskerðingu er sett á svið hér á landi. Þeir frændur, Fúsi og Aggi, komu til okkar í dag og sögðu okkur frekar frá sýningunni, sem hefur fengið afskaplega jákvæða gagnrýni og hlaut Múrbrjótinn, viðurkenningu Landssamtakanna Þroskahjálpar. 
 
Við fræddumst svo að lokum um söngstund í Hannesarholti þar sem kynslóðirnar geta komið saman og sungið af hjartans lyst á laugardaginn kemur. Syngjum saman er heiti á viðburði sem oft hefur verið boðið uppá í Hannesarholti og í vetur verður stundin tileinkuð  Marinellu Ragnheiði Haraldsdóttur, sem var fædd 1933 og hefði því orðið níræð 14.september sl.en hún lést í sumar. Dóttir Marinellu, Ragnheiður J. Jónsdóttir sagði okkur frá móður sinni og því að Hannesarholt er í rauninni til í þeirri mynd sem það er í í dag vegna hennar og hún mætti á alla Syngjum saman viðburðina þar til heimsfaraldurinn truflaði taktinn. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Vetur / Egill Ólafsson (Egill Ólafsson) 
Presley / Katrín Halldóra (Grafík-Rúnar Þórisson) 
Lítill drengur / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Magnús Kjartansson og Vilhjálmur Vilhjálmsson) 
Fram í heiðanna ró / KK og Maggi Eiríks (erl.lag, texti Friðrik A. Friðriksson)  

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 23 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102720156" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282631D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>38</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Gefum íslensku séns, viðlagahúsin og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282630D0.mp3</link><description>Við fræddumst í dag um verkefnið Gefum íslensku séns, íslenskuvænt samfélag sem er á vegum Háskólaseturs Vestfjarða, Fræðslumiðstöðvar Vestfjarða, Ísafjarðabæjar og Súðavíkurhrepps. Þetta verkefni hlaut viðurkenninguna Evrópumerkið núna í ár en verkefnið gengur út á að gera fólk meðvitað um hvernig innflytjendur læra íslensku og fá samfélagið í heild til að aðstoða fólk að tileinka sér tungumálið. Við heyrðum í dag í Sædísi Maríu Jónatansdóttir, forstöðumanni Fræðslumiðstöðvar Vestfjarða og Peter Weiss, forstöðumanni Háskólaseturs Vestfjarða og fengum þau til að segja okkur betur frá þessu.  
 
Guðmundur G Þórarinsson verkfræðingur var 34 ára gamall árið 1973 þegar hann stóð með risastórt verkefni í höndum. Það þurfti að setja upp um 550 viðlagasjóðshús fyrir heimilislausa Vestmannaeyinga og það þurfti að gerast hratt. Í ljósi þeirra stöðu sem komin er upp í Grindavík nú og þá húsnæðisneyð sem íbúar þess eru í, fengum við Guðmund til að lýsa því hvernig Vestmanneyjaverkefnið gekk fyrir sig árið 1973. 
 
Við fengum svo póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag. Eins og heyrst hefur í fréttum þá skemmdist vatnsleiðslan til Vestmannaeyja síðastliðið föstudagskvöld og á henni eru nú tvö göt. Magnús segir í kortinu frá ótta eyjamanna við vatnsleysið, en sagt er að þeir hafi óttast það meira en allar aðrar ógnir. Í seinni hluta póstkortsins segir hann frá grein um öldrun þar sem spáð er hækkandi lífaldri jarðarbúa en líkurnar eru mestar hjá hinum efnameiri því öldrunarlyfin og meðferðin verður dýr og verður líklegast ekki á færi hinna efnaminni. 

 
Tónlist í þættinum í dag: 
Dönsum í hríðinni / Fríða Hansen (Fríða Hansen) 
Cecilia / Simon &amp; Garfunkel (Paul Simon) 
Þar sem fyrrum / Sextett Ólafs Gauks (Oddgeir Kristjánsson og Ási í Bæ)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 22 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98540564" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282630D0.mp3"/><itunes:duration>0:51:19</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>37</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Vernd mannlegra innviða, ungir aðstandendur og plastmengun</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282629D0.mp3</link><description>Vernd mannlegra innviða á Reykjanesi er nafnið á pistli sem Diljá Ámundadóttir Zoega skrifaði á visir.is. Hún er með diplómu á meistarastigi í sálgæslufræðum og hefur mikið skoðað áföll og samfélagsleg áföll. Í greininni er hún að velta fyrir sér stöðunni á Reykjanesi, þar sem til dæmis hefur verið samþykkt frumvarp á Alþingi um vernd innviða á Reykjanesi. Diljá bendir á að það þurfi líka að huga að vernd mannlegra innviða á Suðurnesjum. Því það sem til dæmis íbúar Grindavíkur eru að ganga í gegnum sé samfélagslegt áfall og að það þurfi að hjálpa þeim að vinna úr afleiðingum þess. Diljá útskýrði þetta betur fyrir okkur í þættinum. 
 
Að vera barn, systkini, vinur eða náinn aðstandandi krabbameinsgreinds einstaklings getur verið mikil áskorun fyrir fólk. Hvað þá þegar maður er unglingur með öllu sem því tilheyrir. Þetta getur margt úr skorðum og eðlilegt að spurningar vakni og hvaða tilfinningar er eðlilegt að vera að glíma við. Kraftur og Bergið Headspace ætla að sameina krafta sína og bjóða ungmennum á aldrinum 14 til 20 ára upp á að koma og ræða hvernig er að vera aðstandandi krabbmeinsgreinds einstaklings á morgun í húsnæði Krafts Skógarhlíð 8. Guðlaug Ragnarsdóttir, náms- og starfsráðgjafi hjá Krafti kom í þáttinn.  

Jóhanna Vilhjálmsdóttir kom svo í Heilsuspjallið og í dag talaði hún um plast og plastmengun. Það er plast allstaðar í kringum okkur, í umhverfinu og í matnum og þessar öragnir finnast orðið í nánast öllu.   
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Tondeleyo - Björk Guðmundsdóttir og Tríó Guðmundar Ingólfssonar (Sigfús Halldórsson og Tómas Guðmundsson) 
Ég nefni nafnið þitt / Kristjana Arngrímsd (Kristjana Arngrímsdóttir og Davíð Stefánsson frá Fagraskógi)  
Húsin í bænum / Egill Ólafsson (Gunnar Þórðarson og Tómas Guðmundsson) 
Oddaflug / Hildur Vala (Hildur Vala) 

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 21 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104380290" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282629D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>36</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Grindarbotninn, sextugasti vinkillinn og Guðjón lesandi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282628D0.mp3</link><description>Dr. Þorgerður Sigurðardóttir er sérfræðingur í kvensjúkdóma- og fæðingarsjúkraþjálfun með áherslu á grindarbotn. Hún lauk doktorsnámi árið 2020 þar sem rannsóknarefni hennar sneri að heilsu kvenna og áhrifum fæðingar á grindarbotn og einnig skoðaði hún hvort sjúkraþjálfun og fræðsla geti bætt heilsu og lífsgæði kvenna á þessu mikilvæga skeiði lífsins. Þorgerður kom í þáttinn í dag og fræddi okkur um þetta.

Við fengum svo vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag, þetta er sextugasti vinkillinn sem við fáum frá honum og þessi fjallar um pasta, kartöflur, slípivélar, Kanada og skáldið góða Káinn á síðustu línurnar. 
 
Lesandi vikunnar í þetta sinn var Guðjón Ragnar Jónasson rithöfundur, þýðandi, búfræðingur og íslenskufræðingur. Það er nýútkomin bók eftir hann og Daníel Hansen sem heitir Forystufé og fólkið í landinu. Við fengum hann til að segja okkur aðeins frá þeirri bók og svo auðvitað frá því hvað hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Guðjón talaði um eftirfarandi bækur: 
Högni e. Auði Jónsdóttur 
Vandamál vina minna e. Hörpu Rún Kristjánsdóttur 
Sauðfjárbúskapur í Reykjavík e. Ólaf Dýrmundsson 
Ármann Kr. Einarsson, Indriði Úlfsson, Guðrún Helgadóttir, Arnaldur Indriðason og glæpasögur til dæmis eftir Stefán Mána og Evu Björg Ægisdóttur 
Brekkukotsannáll e. Halldór Laxness

Tónlist í þættinum í dag: 

Norðurljós / Eyjólfur Kristjánsson (Gunnar Þórðarson og Ólafur Haukur Símonarson) 
Come Down Easy / Carole King (Carole King &amp; Toni Sterne) 
Veronica / Cornelis Vreeswjik (Cornelis Vreeswijk)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 20 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99835402" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282628D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>35</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Álfrún Helga föstudagsgestur og eftirréttaspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282627D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var leikkonan, sviðshöfundurinn og leikstjórinn Álfrún Helga Örnólfsdóttir. Hún hóf mjög ung að leika, bæði á sviði og fyrir framan kvikmyndavélar og þegar hún fór í leiklistarnám til London þá var hún þegar orðin reynslumikill leikari. Hún hefur leikið víða eftir útskrift en ferillinn hennar hefur tekið áhugaverðar beygjur undanfarin ár þar sem leikstjórnin og kvikmyndagerðin hafa tekið sífellt meira pláss í hennar lífi. Eins og hún orðar það sjálf þá gerðist það nánast óvart að hún fór að leikstýra í leikhúsi og nú eru æfinga hafnar á þriðja leikritinu í hennar leikstjórn, söngleikur í Borgarleikhúsinu, og svo var það líka að hennar sögn nánast óvart að hún leikstýrði kvikmynd sem hefur fengið góðar viðtökur á kvikmyndahátíðum út um allan heim og nú er hún að undirbúa sína aðra kvikmynd. Við fórum auðvitað með henni aftur í tímann í æskuna og uppvöxtinn og svo á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag. 
 
Í matarspjalli dagsins héldum áfram að spjalla um eftirrétti. Í síðustu viku vorum við í eftirréttum með nostalgísku ívafi, niðursoðnum ávöxtum og ís í sneiðum, en í dag fórum við um víðan völl og það segir sig eiginlega sjálfta að við sögu kom talsvert magn af sykri.

Tónlist í þættinum í dag: 
Hagavagninn / Haukur Morthens (Jónas Jónasson og Ragnar Jóhannesson) 
Tick Tock / Aldous Harding (Hannah Sian Topp a.k.a. Aldous Harding) 
Forgiven / Alanis Morissette (Alanis Morissette &amp; Glen Ballard)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 17 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="96444917" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282627D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>34</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Barnaþing, Hulda Jóhannsdóttir og herferð Amnesty</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282626D0.mp3</link><description>Þriðja barnaþing umboðsmanns barna verður haldið á morgun í Hörpu. Um 150 börn víðs vegar að af landinu, á aldrinum 11-15 ára, eru skráð til þingsins. Börnin sem þingið sækja verða með umræður um umfjöllunarefni sem börnin velja sjálf og niðurstöðurnar verða kynntar ríkisstjórn sem framlag til stefnumótunar í málefnum barna. Salvör Nordal umboðsmaður barna kom í þáttinn til að segja okkur betur frá þinginu, með henni komu Sigtryggur Máni Guðmundsson og Þórey María Kolbeins, þau eru bæði í grunnskóla, hún á Álftanesi og hann er frá Grindavík.  
 
Við heyrðum í Huldu Jóhannsdóttur í dag. Hún er leikskólastjóri í Grindavík og er í sömu stöðu og aðrir frá Grindavík, þurfti að yfirgefa heimilið sitt með hraði og veit ekki hvenær hún getur snúið aftur. Hún skrifaði stöðufærslu á Facebook þar sem hún talaði um samverustund þar sem skólafólk í Grindavík hittist og  mikið hafi verið rætt um hugmyndir Almannavarna um að það þurfi að koma á skólahaldi sem fyrst. Hún segir að starfsfólk skólanna skilji það vel, að það sé mikilvægt fyrir börnin. En þau benda líka á að þau eru sjálf starfsfólkið á hrakhólum og í óvissu. Þau hafi líka upplifað áfall, eru búin að missa heimilin sín og eru jafnvel dreifð um landið, eins og aðrir Grindvíkingar. Því þurfi að huga að öllum þegar þessi mál eru rædd, auðvitað börnunum, en líka að starfsfólki skóla og leikskóla í Grindavík. Hulda kom til okkar í dag. 
 
Alþjóðlega herferðin Þitt nafn bjargar lífi stendur yfir á vegum Amnesty og Árni Kristjánsson og Bryndís Bjarnadóttir frá Íslandsdeild Amnesty komu í viðtal til okkar í dag og sögðu okkur frá málunum sem tekin eru fyrir í herferðinni í ár. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Uppboð / Valgeir Guðjónsson (Valgeir Guðjónsson og Jóhannes úr Kötlum) 
Litli Fuglinn / Ólafur Þórarinsson (Ólafur Þórarinsson og Jón Thoroddsen) 
Hagi / Þorgrímur Jónsson (Þorgrímur Jónsson) 

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 16 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100734014" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282626D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>33</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Fílalag með Sinfó, Ástvaldur Zenki og dansverk um breytingaskeiðið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284139D0.mp3</link><description>Bergur Ebbi Benediktsson og Snorri Helgason hafa undanfarin ár verið með eitt vinsælasta hlaðvarp landsins, Fílalag, þar sem þeir taka fyrir eitt lag í hverjum þætti og bókstaflega fíla það á bráðfyndinn og líka fróðlegan hátt. Þeir hafa svo til dæmis gert Fílalagsþætti í sjónvarpinu auk þess að vera á sviði fyrir framan fulla sali af áhorfendum en annað kvöld ætlar þeir stíga á svið Elborgarsals Hörpu ásamt Sinfóníuhljómsveit Íslands. Nú á að fíla klassíkina. Snorri og Bergur ætla að segja okkur frá því hvernig þetta kom til og hvað þarna mun fara fram. 
  
Björk Þorgrímsdóttir starfsnemi hér á Rás 1 spjallaði við Ástvald Zenka Traustason kennara og prest um jólastress, hvernig hægt er að eiga við erfiðar tilfinningar og námskeið sem hann sat hjá Gabor Mate. Við heyrum viðtal Bjarkar við Ástvald hér á eftir. 
 
Við heyrum svo í Lovísu Ósk Gunnarsdóttur dansara og danshöfundi þar sem hún er stödd í Wiesbaden í Þýskalandi. En hún hefur verið á sýningarferðalagi með sýningu sína When the Bleeding Stops þar sem rannskar breytingaskeiðið og fjallar til dæmis um þögnina og skömmina sem virðist einkenna þetta umfjöllunarefni í vestrænu samfélagi og persónulega reynslu sína af því að eldast sem dansari. Lovísa segir okkur frekar frá sýningunni og þeim konum sem hún fékk til að gera þessa sýningu með sér hér á eftir. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Love and Marriage / Frank Sinatra (Jimmy Van Heusen &amp; Sammy Cahn) 
Skólavörðuholtið / Selma Guðmundsdóttir(Atli Heimir-Þórbergur Þórðarsson) 
Blackbird / Beatles (Lennon og McCartney)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 15 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104544130" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284139D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>32</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ráðstefna gegn hatursorðræðu, Kurt Weill og 60 ár frá Surtsey</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282240D0.mp3</link><description>Á fimmtudaginn verður norræn ráðstefna á vegum Mennta- og barnamálaráðuneytinu þar sem rætt verður um hvernig réttinda- og lýðræðislegt skólaumhverfi getur unnið gegn hatursorðræðu í skólum. Þar verður rætt um fordóma og hatursorðræðu á Íslandi, einkum er snýr að skólasamfélaginu og áskoranir og tækifæri sem felast í tjáningarfrelsinu, möguleg úrræði og hvað hefur reynst vel á hinum Norðurlöndunum. Þeir Guðni Olgeirsson, sérfræðingur í mennta- og barnamálaráðuneytinu og Ólafur Páll Jónsson, prófessor í heimspeki í deild menntunar og margbreytileika hjá HÍ, komu í þáttinn í dag og sögðu okkur meira frá því sem þarna verður rætt. 
 
Kurt Weill hefur sérstöðu í tónlistarsögu Vesturlanda fyrir að hafa verið jafnvígur á sígilda tónlist og jazz en hann er þó sennilega þekktastur fyrir leikhústónlistina sem hann samdi ásamt Bertolt Brecht. Weill var þýskur gyðingur sem upplifði báðar heimstyrjaldir og flúði Þýskaland til New York þar sem hann samdi fyrir Broadway og vann með mönnum á borð við Ira Gershwin. Þórdís Gerður Jónsdóttir sellóleikari mun flytja nýjar útsetningar sínar á lögum eftir Kurt Weill í Björtuloftum á morgun ásamt hljómsveit, en hún segist vera nánast með þráhyggju fyrir tónskáldinu. Þórdís sagði okkur frá Weill í þættinum í dag.

Svo kom Einar Sveinbjörnsson til okkar í veðurspjallið. Í dag eru 60 ár liðin frá því að Surtseyjargossins varð vart, sem er auðvitað merkilegt miðað við hvað gengur á í dag á Reykjanesi. Einar fór með okkur yfir hvað gerðist þar, skoðaði það í samhengi þess sem er að gerast við Grindavík og hvernig tímarnir hafa breyst og tæknin og þekkingin aukist. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Við eigum samleið / Ellý Vilhjálms og Vilhjálmur Vilhjálms (Sigfús Halldórsson og Tómas Guðmundsson 
Youkali / Uti Lemper (Kurt Weill &amp; Roger Fernay) 
Let Your Loss Be Your Lesson / Alison Krauss og Robert Plant (Milt Campbell) 
Surtseyjarríma / Savanna tríóið (Þórir Baldursson og Sigurður Þórarinsson)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 14 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103546044" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282240D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>31</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ingibjörg Jónsdóttir, Don Kíkóti og Ævar Örn lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282623D0.mp3</link><description>Í tilefni af níræðisafmæli Ingibjargar Jónsdóttur verður efnt til samkomu í Gunnarshúsi 14. nóvember n.k. þar sem fjallað verður um hana sem rithöfund og þýðanda. Ingibjörg dó árið 1986, en eftir hana liggur talsvert höfundarverk sem reynt verður að gera skil í stuttri dagskrá. Meðfram heimilisstörfum og uppeldi sex barna vann Ingibjörg sem blaðamaður en einnig við þýðingar og önnur ritstörf. Hún skrifaði barnabækur, ungmennabækur, bækur fyrir fullorðna, smásögur og leikrit, þýddi tugi bóka af ýmsum gerðum og var þýðandi hjá Sjónvarpinu árum saman. Tvö af börnum Ingibjargar, Árni Mattíasson og Hólmfríður Matthíasdóttir komu í þáttinn í dag og sögðu okkur frekar frá móður sinni og samkomunni. 
 
Við fengum vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag. Í þetta sinn lagði Guðjón vinkilinn við Don Kíkóta og þá sígildu spurningu hvort rétt sé að farga bókum sem taka upp mikið pláss í hugum og híbýlum fólks. 
 
Lesandi vikunnar í þetta sinn var Ævar Örn Jósepsson fréttamaður og rithöfundur. Hann hefur unnið við dagskrárgerð og fréttir í útvarpi, var blaðamaður auk þess að vinna að þýðingum, skrifa bækur og handrit. En hann kom auðvitað til okkar til að segja okkur frá því hvað hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Ævar talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: 
Ást og glæpur e. Davíð Draumland (líklega Steindór Sigurðsson) 
A Heart full of Headstones e. Ian Rankin 
Sjöwahl og Wahlöö 
Arnald Indriðason, Yrsu Sigurðardóttur og fleiri

Tónlist í þættinum í dag: 

Gvendur á eyrinni / Rúnar Gunnarsson(Dátar) (Rúnar Gunnarsson og Þorsteinn Eggertsson) 
Been to Canaan / Carole King (Carole King) 
Whistling away the dark / Julie Andrews (Henry Mancini &amp; Johnny Mercer)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 13 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="105212865" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282623D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>30</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Arnmundur Ernst föstudagsgestur og eftirrétta nostalgía</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282622D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var leikarinn og nú tónlistarmaðurinn Arnmundur Ernst Backman Björnsson. Leiklistin er honum í blóð borin, hann hóf ungur að leika og það talsvert mikið, bæði á sviði og fyrir framan myndavélar. Og eftir leiklistarnám og hefur hann haldið áfram að leika í fjölda verkefna á sviðsfjölum og skjánum. Nú í vor söðlaði Arnmundur um og hóf sólóferil í tónlist og gaf út sitt fyrsta lag. Við fórum með Arnmundi aftur í tímann á æskuslóðirnar á Bráðræðisholtinu og norður til Dalvíkur og svo fórum við á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag. 
 
Í matarspjalli dagsins ræddi Sigurlaug Margrét við okkur um eftirrétti. Og þá helst eftirrétti tengda gömlum og góðum minningum og nostalgíu. Niðursuðudósir komu talsvert við sögu. 

  
Tónlist í þættinum í dag: 

Litla lagið / Sigrún Harðardóttir (erl. Lag, texti Ómar Ragnarson) 
Gangi þér allt að sólu / Arnmundur (Arnmundur Ernst Backman Björnsson) 
Won?t get fooled again / The Who (Pete Townshend) 

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 10 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100849371" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282622D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>29</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Útkallsbækurnar í 30 ár og Napóleon</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282621D0.mp3</link><description>Útkallsbækur Óttars Sveinssonar hafa verið gríðarlega vinsælar í næstum þrjá áratugi. Fyrsta bókin kom út árið 1994 og þrítugasta bókin, Útkall - Mayday - erum að sökkva! var að koma út. Bækurnar segja sannar sögur úr íslenskum raunveruleika og miðað við móttökurnar þá hafa þær hitt beint í mark hjá íslenskum lesendum, auk þess að hafa verið einnig gefnar út í Bandaríkjunum, Þýskalandi, Danmörku og Hollandi. Óttar kom í þáttinn í dag og ræddi við okkur um útkallsævintýrið í þrjátíu ár. 
 
Á næstunni verður frumsýnd ný stórmynd um Napóleon eftir breska leikstjórann Ridley Scott, þar sem Joaquin Phoenix fer með hlutverk Napóleons. Napóleon er auðvitað ein frægasta persóna mannkynssögunnar en það er ekki víst að allir viti mikið um hann. Illugi Jökulsson kom til okkar í dag og fræddi okkur um Napóleon en hann stjórnar námskeiði á vegum Endurmenntunar Háskóla Íslands um einmitt þetta efni, Napóleon. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Án þín / Bubbi og Katrín Halldóra (Bubbi Morthens) 
Moon River / Melody Gardot (Henry Mancini &amp; Johnny Mercer) 
Napoleon / Blossom Dearie &amp; Russell Garcia (Harold Arlen &amp; Yip Harburg) 

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 09 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102621518" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282621D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>28</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Tónlist og heilabilun, upphrópunarmerkið og og póstkort</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282620D0.mp3</link><description>Magnea Tómasdóttir söngkona hefur um árabil helgað sig tónlistarstörfum með eldra fólki og fólki sem er með heilabilunarsjúkdóm. Hún kennir námskeiðið Tónlist og heilabilun og býður upp á tónlistarnámskeið í Seiglunni hjá Alzheimersamtökunum og heldur námskeið hjá Mími fyrir starfsfólk hjúkrunarheimila og aðstandendur heilabilaðra um það hvernig hægt er að nota tónlist í umönnun fólks. 

Anna Sigríður Þráinsdóttir, málfarsráðunautur Ríkisútvarpsins, kom til okkar í dag og við ræddum við hana um upphrópunarmerkið. Nú á tímum samfélagsmiðla, þar sem fólk skrifar færslur um allt milli himins og jarðar, allt frá því að auglýsa fjáröflun fyrir skólaferð barna sinna til alls þess sem helst brennur á þeim og stærstu hitamála samtímans. Það er mjög áhugavert að skoða mismunandi notkun fólks á upphrópunarmerkinu. Sum nota það óspart, jafnvel mörg í einu, eftir nánast hverja einustu setningu, á meðan önnur nota það talsvert minna og jafnvel ekki. Anna ræddi við okkur um upphrópunarmerkið, merkingu þess, notkun og sögu í þættinum. 

Við fengum póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag. Það hefur verið erfiður tími undanfarið í Eyjum, samgöngur strjálar, ÍBV fallið um deild og veiðibann á lundanum blasir við. Magnús segir frá þessu og æðruleysi eyjaskeggja gagnvart mótlætinu. Hann segir líka frá heimsóknum sínum til Liverpool til að fara á slóðir Bítlanna. Fyrst 1978 og svo aftur 2015. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Herra Reykjavík / Stuðmenn (Sigurður Bjóla Garðarsson og Valgeir Guðjónsson) 
Violently Happy / Björk (Björk Guðmundsdóttir &amp; N. Hooper) 
Þú komst við hjartað í mér / Hjaltalín (Páll Óskar Hjálmtýsson og Toggi) 
Alelda / Nýdönsk (Daníel Ágúst Haraldsson og Jón Ólafsson) 

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 08 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103738305" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282620D0.mp3"/><itunes:duration>0:54:01</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>27</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Fjármál við starfslok, Hjartans mál og krónískar bólgur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282619D0.mp3</link><description>Lilja Lind Pálsdóttir, viðskipta- og hagfræðingur og sérfræðingur í lífeyrismálum, stýrir námskeiðinu Á tímamótum - fjármál við starfslok hjá Endurmenntun Háskóla Íslands. Markmið námskeiðsins er að aðstoða fólk við að undirbúa sig fyrir starfslok og þær breytingar sem verða eftir að störfum lýkur. Það er ýmislegt sem hafa ber í huga og mikilvægt er að skoða hvaða möguleikar eru í boði og hvað ber að varast. Lilja Lind sagði okkur meira frá þessu í þættinum. 
 
Hjartans mál er heiti á heildstæðu verki sem samanstendur af 12 lögum, sérstök fjölskylduplata þar sem áhersla er lögð á hvíld, tilfinningar og tengsl. Boðskapurinn er fallegur og uppbyggjandi og við forvitnuðumst nánar um þetta verkefni hjá Hólmfríði Samúelsdóttur í dag. 
 
Í Heilsuspjallinu talaði Jóhanna Vilhjálms um bólgur sem eru undirliggjandi í öllum helstu sjúkdómunum, um bólguminnkandi og bólguaukandi mat og krónískar bólgur. Hvað veldur og hvernig spilar fæðan okkar í þetta? 

Tónlist í þættinum í dag: 
Út á stoppustöð / Stuðmenn (Jakob Frímann Magnússon)  
Your Long Journey / Allison Krauss &amp; Robert Plant (Arthel Lane Watson &amp; Rosalie Watson) 
Pínu eins og... / Hófí Samúels og TÖFRAR VERÐA TIL (Hólmfríður Samúelsdóttir) 
Latin snowfall / Henry Mancini and his orchestra (Henry Mancini) 

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 07 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102272104" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282619D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>26</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Hugleiðsla, rafmagnsvinkill og Jónína lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284132D0.mp3</link><description>Kulnun á vinnustöðum er ein stærsta áskorun atvinnulífsins í dag. Rannsóknir Prósent sýna að 10% starfsfólks upplifir mikla tilfinningalega örmögnun. Stress, álag og kvíði er í sífellt meira mæli að keyra fólk í þrot. Hofið er jafnvægissetur sem hjálpar vinnustöðum að bæta geðheilbrigði starfsfólks og standa til dæmis að hugleiðslu í streymi fyrir vinnustaði. Agnes Andrésdóttir, eigandi Hofsins, og Guðmundur Arnar frá Akademias, komu í þáttinn í dag. 

Við fengum vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag eins og aðra mánudaga. Í dag lagði hann vinkilinn við rafmagnið, sem við tökum flest sem sjálfsögðum hlut og leiðum ekki hugann að, nema þegar það er ekki til staðar. 
 
Lesandi vikunnar í þetta sinn var svo Jónína Leósdóttir, en hún á 35 ára rithöfundarafmæli þessa dagana og er að gefa út nýja bók, Þvingun. Við fáum að vita hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Jónína talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Sumarblóm og heimsins grjót e. Sigríði Ölbu Sigurðardóttir 
Mömmuskipti! E. Arndísi Þórarinsdóttur og Huldu Sigrúnu Bjarnadóttur 
Strange Sally Diamond e. Liz Nugent 
The Madness og Grief e. Richard Coles 
Enyd Blyton, Ernest Hemingway,  John Steinbeck og Guðberg Bergsson

Tónlist í þættinum í dag: 
  
Vietäviä / Värtinää (M. Kaasinen &amp; M. Kallio) 
Starting over / Chris Stapelton (Chris Stapelton &amp; Mike Henderson) 
Útþrá / Kristjana Arngrímsdóttir (Kristjana Arngrímsdóttir-Elísabet Geirmundsdóttir) 

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 06 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99577939" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284132D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>25</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Eva Laufey Kjaran Hermannsdóttir föstudagsgestur</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284131D0.mp3</link><description>Föstudagsgesturinn í Mannlega þættinu að þessu sinni var Akurnesingurinn Eva Laufey Kjaran Hermannsdóttir. Eva Laufey varð landsmönnum fyrst kunn sem matarbloggari, en svo hefur hún auðvitað skrifað matreiðslu- og bakstursbækur, hún hefur verið umsjónarmaður vinsælla sjónvarpsþátta, útvarpsþátta og nú síðast tók hún að sér starf markaðs- og upplifunarstjóra Hagkaups og situr jafnframt í framkvæmdastjórn. Við fórum með Evu Laufey aftur í æskuna og uppvöxtinn og svo á handahlaupum í gegnum lífið til dagsins í dag.

Listin að baka hefur aldrei verið vandamál hjá Evu Laufeyju og hún sat áfram með okkur í matarspjalli dagsins. Hún sem sagt lét undan kröfum Sigurlaugar Margrétar. Þar rifjuðum við upp misgóðar reynslusögur úr eldhúsinu og Eva Laufey kom færandi hendi, en eitt af hennar verkefnum þessa dagana er að koma á markað smákökum og smákökudeigi í samvinnu við Mylluna.
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Allentown / Billy Joel (Billy Joel) 
Fjólublátt ljós við barinn / Klíkan og Þorgeir Ástvaldsson (Gunnar Þórðarsson og Þorsteinn Eggertsson) 
I love to love / Tina Charles 

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 03 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102932480" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284131D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>24</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Einmannaleiki, Covid í dag og börn sem eiga tvö heimili</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282232D0.mp3</link><description>Það hefur komið fram í fjölmiðlum að einmanaleiki sé algengur meðal eldra fólks á Vesturlöndum og stundum er talað um faraldur. Ásgeir Rúnar Helgason sálfræðingur tekur undir að þetta sé faraldur og segir að skilgreining okkar á einsemd sé sú að hafa engan til að deilda með erfiðum tilfinningum. Á vefsíðunni www.lifdununa.is er að finna áhugavert viðtal við Ásgeir og hann kkom í þáttinn í dag. 
  
Allt í gegnum Covid faraldurinn fengum við gríðarlega mikið af fréttum honum tengdum, það voru upplýsingafundir á vegum Almannavarna nánast upp á hvern einasta dag þar sem við heyrðum um smittölur, lokanir, samkomutakmarkanir, tveggja metra regluna, grímunotkun, bólusetningar og fleira og fleira. En nú hefur ekki mikið heyrst í langan tíma, einstaka frétt um að fólk sé enn að fá Covid, sem virðist þó vera talsverður fjöldi, eða hvað? Guðrún Aspelund sóttvarnarlæknir kom í þáttinn í dag og við fengum hana til að segja okkur frá því hvernig staðan er í dag. Er Covid bara hægt og rólega að deyja út, eða erum við bara ekki lengur móttækileg fyrir fréttum? Er staðan ennþá slæm einhversstaðar í heiminum? Og hvernig er staðan framundan, eru blikur á lofti?   
 
Svo fræddumst við um námskeiðið Þarfir barna á tveimur heimilum sem eitt af námskeiðunum sem Endurmenntun Háskóla Íslands býður upp á. Á námskeiðinu verður fjallað um líðan barna sem búa á tveimur heimilum og álagið sem því fyrirkomulagi getur fylgt. Þau Ragnheiður Lára Guðrúnardóttir, félagsráðgjafi og Davíð Alexander Östergaard, meistaranemi í foreldrafræðslu og uppeldisráðgjöf, standa að námskeiðinu og komu í þáttinn í dag og fóru með okkur yfir það sem hafa ber í huga og hverjar hætturnar og hvar flækjustigin geta verið þegar börn búa á tveimur heimilum. 
 

Tónlist í þættinum í dag: 

Við eigum samleið / Elly Vilhjálms og Vilhjálmur Vilhjálmsson (Sigfús Halldórsson og Tómas Guðmundsson) 
Green Green / The New Christy Minstrels (B. McGuire &amp; R. Sparks) 
I have a dream / Abba (Benny Andersson &amp; Björn Ulvaeus) 
Smooth Sailing / Ella Fitzgerald (Arnett Cobb) 

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 02 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99557877" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282232D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>23</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Tjáknin, þarmaflóran og líf á öðrum hnöttum</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282615D1.mp3</link><description>Í dag, þegar við eyðum flest öll miklum tíma, jafn vel of miklum tíma, á samfélagsmiðlum og þegar tölvupóstar og smáskilaboð eru stór hluti af samskiptum okkar þá er ein hlið á þeim samskiptum sem við gerðum tilraun til að skoða aðeins í þættinum í dag. Það eru lindistáknin, eða tjáknin, sem sagt það sem heitir Emoticons á ensku. Broskallarnir, þumalputtarnir, hjörtun og ótal fleiri. Það eru á fjórða þúsund mismunandi tjákn og ekki eru allir sammála um hvað hvert og eitt þeirra þýðir. Þar getur verið talsvert mikill munur, til dæmis á milli kynslóða. Það þýðir ekki það sama að senda hjarta eða þumalputta hjá mismunandi kynslóðum og allir þessir mismunandi broskallar þýða mismunandi hluti fyrir mismunandi fólk. Lóa Björk Björnsdóttir umsjónarkona Lestarinnar hér á Rás 1 var fulltrúi unga fólksins í þættinum í dag og fór með okkur yfir það hvort við séum jafnvel óafvitandi að senda frá okkur tákn sem tákna allt annað en við höldum.

Birna G. Ásbjörnsdóttir rannsakandi við Háskóla Íslands og gestarannsakandi við Harvard Medical School, frumkvöðull og stofnandi Jörth, kom í þáttinn í dag til að tala um mikilvægi þarmaflórunnar og áhrif t.d. gervisætu af ýmsu tagi og orkudrykkju á hana. Meltingarvegurinn og þarmaflóran hafa verið þungamiðjan í menntun Birnu og rannsóknum hérlendis og erlendis í tæpa tvo áratugi. 
 
Svo kom Sævar Helgi Bragason til okkar og við ræddum sígilda spurningu sem hefur vakið ómælda forvitni frá upphafi: Er líf á öðrum hnöttum? Fjöldi sólstjarna og vetrarbrauta í alheiminum er svo mikill og með svo mörgum núllum að manni fer bókstaflega að svima. Í því samhengi er mjög ólíklegt að jörðin okkar sé eini staðurinn þar sem líf hefur myndast og þróast. Við veltum þessu fyrir okkur með Sævari Helga í þættinum, en hann hefur til dæmis skrifað bók um þetta efni. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Í hjarta þér / Sigríður Thorlacius &amp; Heiðurspiltar (Jón Múli Árnason og Jónas Árnason) 
Englishman in New York / Sting (Sting) 
Cecilia / Simon &amp; Garfunkel (Paul Simon)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 01 Nov 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="98726138" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282615D1.mp3"/><itunes:duration>0:51:25</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>22</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Heilaheill, Piparfólk og lægðin Ciarán</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282614D0.mp3</link><description>Á sunnudaginn var alþjóðadagur heilablóðfallsins en um það bil 2 einstaklingar fá slag á dag hér á landi. Heilablóðfall, eða slag, er þriðja algengasta dánarorsökin í heiminum. Þórir Steingrímsson formaður Heilaheilla og Björn Logi Þórarinsson, lyf- og taugasérfræðingur á Taugadeild Landspítala, komu í þáttinn í dag og fræddu okkur frekar hvað beri að hafa í huga, orsök heilablóðfalls, stöðuna í þessum málum og hver þróunin er.  

Piparfólk er heimildarleikhús (með örlitlu kómísku skáldaleyfi), þar sem áhorfendur kynnast m.a starfsmanni gasstöðvarinnar í Reykjavík (1910-1952) og leyndarmáli hans. Fyrir skömmu komst meðlimur sviðslistahópsins Díó, Aðalbjörg Árnadóttir að því að langafi hennar Guðni Eyjólfsson væri ekki allur þar sem hann var séður. Hún vissi ekki mikið um Guðna langafa sinn, ættboginn var ekki samheldinn né fjölmennur. Hún vissi þó að hann var 5 barna faðir sem vann sem kyndari í Gasstöðinni í Reykjavík og var því iðulega kallaður Guðni gas. Þegar hún komst að því að Guðni, undir dulnefninu Gylfi hefði skrifað þekktar gamanvísur ákvað hún að rannsaka málið og fann ýmislegt sem vakti frekari áhuga hennar. Þau Aðalbjörg Árnadóttir leikkona og Georg Kári Hilmarsson tónlistarmaður komu í þáttinn, en Guðni var einmitt langafi þeirra beggja. 

Í veðurspjallinu með Einari Sveinbjörnssyni tjöluðum við svo um óveður sem skella mun á Bretlandseyjum og N-Frakkland á fimmtudag. Lægðin hefur fengið heitið Ciarán og er óvenju djúp miðað við þessar slóðir. Við ræddum svo einnig um blíðuna hér heima og sjólag. 

Tónlistin: 
Lonestar / Norah Jones (Lee Alexander)  
Bye Bye love / Simon and Garfunkel (Felice og Budleox Bryant) -
Take it Easy /Eagles (Glenn Frey &amp; Jackson Browne) 
Jarðarfarardagur / Savanna tríóíð (Þórir Baldursson og Sigurður Þórarinsson)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 31 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99968313" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282614D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>21</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Fjarnám, hrekkjavökuvinkill og Gísli lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282613D0.mp3</link><description>Stór Byggðaráðstefna, búsetuþing, verður haldin í Hljómahöllinni í Reykjanesbæ 2.nóvember þar sem allar helstu kanónur þessa lands í byggðarannsóknum mæta, eins og það er orðað í fréttatilkynningu. Meðal þess sem verður talað um er aðgangur fólks að fjarnámi og jafnrétti til náms óháð búsetu. Líneik Anna Sævarsdóttir þingkona spjallaði við okkur í dag, en hennar erindi á ráðstefnunni fjallar um fjarnám. 

Við feng vinkill frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag og í þetta sinn lagði hann vinkilinn að hrekkjavökunni og skoða hana frá mörgum hliðum. 

Og lesandi vikunnar í þetta sinn var Gísli Einarsson, Landinn sjálfur. Við fengum að vita hvað hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina.   


Tónlist í þættinum í dag: 

Monday Monday / Mamas and the papas (John Philips) 
Che cossé l?amour / Vincio Capocella (Vincio Capocella) 
A change is gonna come / Sam Cooke (Sam Cooke) 

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 30 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97140401" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282613D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>20</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Föstudagsgesturinn Drífa Snædal, Matarspjallið Popp</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282612D0.mp3</link><description>Drífa Snædal var föstudagsgesturinn okkar að þessu sinni. Hún er talskona Stígamóta frá 1.mars síðastliðnum og fyrrverandi forseti ASÍ en hún var fyrsta konan til að gegna því starfi og tók við því 26.okt 2018. Drífa er fædd í Reykjavík en hefur einnig búið á Hellu og í Lundi í Svíþjóð. Við ræddum við hana um æskuna, unglingsárin og ýmislegt fleira.


Matarspjallið með Sigurlaugu Margréti var á sínum stað og við vorum með óvæntan gest með okkur á línunni frá Norðurlandi Eystra og  sá maður var Magnús Már Þorvaldsson


Björgvin Halldórsson - Gullvagninn.
Tyler, Bonnie - Total eclipse of the heart.
Flott - Hún ógnar mér.
Hot Butter - Popcorn.
Flott - Mér er drull.</description><pubDate>Fri, 27 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97371115" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282612D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>19</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Táknmálstónleikar,Vox Feminae 30 ára og sundlaugarmenning</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284125D0.mp3</link><description>Sérstakir táknmáls-tónleikar verða haldnir í Tjarnarbíói næstu helgi þar sem sviðsett verða ljóð á íslensku táknmáli og kannaðar verða nýjar slóðir í sviðslistum.Heyrnalausir og heyrandi sitja hlið við hlið á tónleikunum þar sem Döff ljóðlist og kórverk skapa áður óséðan samleik. Þau komu hingað Haukur Darri Hauksson og Elísabet Thea Kristjánsdóttir.

. 

Í ár fagnar kvennakórinn Vox feminae 30 ára starfsafmæli . Í gegnum tíðina hefur Vox feminae lagt metnað sinn í að auka veg kvennakóratónlistar á Íslandi með því að fá íslensk tónskáld til að semja ný verk fyrir kórinn.  Á þessu afmælisári mun kórinn frumflytja ný verk eftir tónskáldin Eygló Höskuldsdóttir Viborg svo og eftir Stefan Sand sem nýverið tók við stjórn kórsins. Við ræddum við þær Margréti Pálmadóttur sem stjórnað hefur kórnum lengst af og Þórdísi Guðmundsdóttur formann kórsins. 

 


Sigurlaug Dagsdóttir er verkefnastjóri vefsins Lifandi hefða hjá Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum og hún kom til okkar og sagði okkur aðeins frá tilgangi þessa vefs en einnig frá þeirri undirbúningsvinnu sem nú fer fram er tengist skráningu sundlaugamenningar á Íslandi inná vefinn. Sú vinna er veigamikið skref í undirbúningi að tilnefningu hefðarinnar á skrá UNESCO yfir óáþreifanlegan menningararf. 


Stuðmenn - Út í kvöld.
Vox Feminae - Haustvísur til Maríu.
Uppáhellingarnir, Sigríður Thorlacius - Augun þín blá.</description><pubDate>Thu, 26 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97876845" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284125D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>18</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Heilsuspjall, Líf og dauði og póstkort frá Magnúsi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282226D0.mp3</link><description>Jóhanna Vilhjálmsdóttir fjölmiðlakona er mikil áhugamanneskja um heilsu og hefur um árabil sökkt sér niður í rannsóknir á heilsu og forvörnum gegn sjúkdómum og hún er einnig höfundur tveggja heilsubóka út hafa komið hér á landi undir heitinu Heilsubók Jóhönnu: Eiturefnin og plastið í daglegu lifi okkar og Heilsubók Jóhönnu: Matur, lífsstíll, sjúkdómar. Jóhanna verður hjá okkur annað slagið í vetur og byrjaði í dag.  D-vítamín var umræðuefni dagsins.   

Tónlistarhátíðin Líf og dauði verður haldin í fjórða sinn nú á laugardaginn í Gamla Bíói.  Svanlaug Jóhannsdóttir söngkona fer yfir það í tónum og tali hvernig hugmyndir Dags hinna dauðu í Mexíkó gætu nýst okkur til þess að gæða lífið meiri dýpt og gleði.Lifum brosandi til þess að deyja glöð segir fólk í Mexíkó. Þau gleðjast yfir þeim sem á undan hafa farið, fagna lífinu, dauðanum og minnast fólksins síns með litríkri gleði og veisluhöldum. Svanlaug kom í þáttinn í dag. 
 
Við fengum póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni í dag og veðrið í Eyjum var Magnúsi hugleikið í þetta sinn. Hann segir frá haustlægðinni sem olli fjögurra daga stormi í liðinni viku. Í framhaldinu segir af vinsælustu dýrlingum kaþólsku kirkjunnar og einnig af vondri spá um loftslagsbreytingar. Í lokin kemur svo aðeins upplífgandi frétt af tilraunum vestan hafs með jarðvarma en þær lofa góðu með framhaldið.   

Tónlist í þættinum í dag: 

Þau gengu tvö / Bergþóra Árnadóttir (Bergþóra Árnadóttir og Hannes Pétursson) 
Bráðum vetur / KK (KK) 
Mexico / Jakob Frímann Magnússon (Jakob Frímann Magnússon) 

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 25 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97176346" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282226D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>17</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Betra líf með ADHD, Samtök ungra bænda og fuglaáhugi</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284123D0.mp3</link><description>Október er alþjóðlegur vitundarmánuður fólks með ADHD og ADHD samtökin eiga að auki 35 ára afmæli í ár. Samtökin hafa minnst tímamótanna undir yfirskriftinni Betra líf með ADHD í 35 ár sem er einmitt yfirskrift alþjóðlegrar ráðstefnu á Grand Hótel 26. og 27. október sem haldin verður á vegum samtakanna. Gera má ráð fyrir að um það bil 20 þúsund Íslendingar séu með ADHD greint eða ógreint, börn og fullorðnir. Þeir Hrannar Björn Arnarsson, framkvæmdastjóri samtakanna, og Vilhjálmur Hjálmarsson formaður samtakanna komu í þáttinn í dag. 
 
Á fimmtudaginn efna Samtök ungra bænda til baráttufundar fyrir lífi sínu og sveitanna, eins og þau orða það. Ungir bændur segjast standa flestir frammi fyrir fjárhagslegum ómöguleika og að ungt fólk sem hefja vill hefðbundinn búskap eigi enga möguleika. Mikil ógn steðji að nauðsynlegri nýliðun í stétt bænda, sem setji um leið fæðuöryggi þjóðarinnar í uppnám. Ísak Jökulsson, bóndi og stjórnarmeðlimur í samtökunum, kom í þáttinn og fór yfir stöðuna og sagði frá fundinum sem fer fram í Salnum í Kópavogi. 
 
Við forvitnuðumst svo um fugla með fuglaáhugamanninum Árna Árnasyni. Hann er grunnskólakennari á eftirlaunum og myndar fugla um allt land við hvert tækifæri. Hann hefur áður gefið út bókina Stafróf fuglanna og nú er komin út ný bók eftir hann sem heitir Lesum um fugla, smekkfull af fallegum ljósmyndum. Árni kom í þáttinn með ljósmyndavél með gríðarstórri linsu og lítinn hátalara sem hann notar til að kalla í hinar ýmsu fuglategundir. Hann sagði okkur í þættinum frá þessum mikla fuglaáhuga sínum og nýju bókinni. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Í löngu máli / Una Torfadóttir (Una Torfadóttir) 
Hún ógnar mér / Flott (Ragnhildur Veigarsdóttir og Vigdís Hafliðadóttir) 
Veldu stjörnu / Ellen Kristjánsdóttir og John Grant (Ellen Kristjánsdóttir og Bragi Valdimar Skúlason) 
From the Start / Laufey (Laufey &amp; Spencer Stewart)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 24 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="94009887" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284123D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>16</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Yfir magnaravörður, kakóvinkill og Gunnar lesandinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282224D0.mp3</link><description>Gunnar Árnason hljóðmaður er 5 faldur Edduverðlaunahafi og er með yfir 35 ára reynslu í sínu fagi. Nú vill hann deila þessari reynslu og kenna eftirvinnslu hljóðs í kvikmyndum og leiknu sjónvarpsefni. Hann byrjaði sem hljóðmaður á Hótel Sögu og færði sig svo hægt og rólega frá dansleikjum, tónleikum og leikhúsum fyrst yfir í auglýsingar og svo í sjónvarps- og kvikmyndagerð þar sem hann hefur starfað síðustu 20 ár. Gunnar segir að það vantar fólk í fagið, því vilji hann taka þátt í að þjálfa nýliða. Gunnar kom í þáttinn í dag.     
 
Við fengum vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag eins og aðra mánudaga. Í þetta sinn lagði hann vinkilinn við súkkulaði- og kakóbaunaframleiðslu í hverfulum heimi. 

Svo var það auðvitað lesandi vikunnar, sem í þetta sinn var Gunnar Alexander Ólafsson heilsuhagfræðingur og áhugamaðu um bókmenntir. Og það er ekki ofsögum sagt að segja að hann sé áhugamaður um bókmenntir, því hann lætur sér ekki nægja að lesa mikið af bókum, heldur skrifar hann um þær allar á facebook síðu sinni að lestri loknum. Við fengum hann til að segja okkur frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina.  Gunnar talaði um eftirfarandi bækur og höfunda:
Fátækt fólk e. Tryggva Emilsson.
Allt hold er hey e. Þorgrím Þráinsson 
Saga borgaraættarinnar e. Gunnar Gunnarsson 
Sextíu kíló af sólskini og Sextíu kíló af kjaftshöggum e. Hallgrím Helgason
Þar sem Djöflaeyjan rís, Gulleyjan og Fyrirheitna landið e. Einar Kárason 
Karlar sem hata konur, Stúlkan sem lék sér að eldinum og Loftkastalinn sem hrundi e. Stieg Larsson
Fransí Biskví eftir Elínu Pálmadóttur. 
Að lokum talaði hann um bækur Halldórs Laxness, glæpasögur Ragnars Jónassonar og bókinaOddaflug eftir Guðrúnu Helgadóttur.

Tónlist í þættinum í dag: 

Honey will you marry me / Stuðmenn (Jakob Frímann Magnússon og Valgeir Guðjónsson) 
Dirty Old Town / The Pogues (Ewan MacColl) 
Afi súkkulaði / Egill Ólafsson og Memfismafían (Bragi Valdimar Skúlason) 
 
UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 23 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="97873502" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282224D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>15</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Egill Helgason föstudagsgestur og hægeldað matarspjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282607D0.mp3</link><description>Egill Helgason var föstudagsgesturinn okkar í dag. Hann hóf fjölmiðlaferil sinn sem blaðamaður í fréttablöðum á borð við Alþýðublaðið, Tímann og Helgarpóstinn og stundaði nám fjölmiðlafræði í alþjóðaskólanum Journalistes en Europe í París á árunum 1986-87. Egill hóf störf í sjónvarpi árið 1988, fyrst í sjónvarpsþáttunum Mannlega þættinum, sem fjölluðu um ýmsa þætti íslensks þjóðernis, síðar varð hann fréttamaður, fyrst hjá Ríkisútvarpinu og svo á Stöð 2. Árið 1999 byrjaði Egill með pólitísku spjallþættina Silfur Egils hjá Skjá einum, sem þá var nýstofnaður, og nutu þættirnir fljótt vinsælda og áhrifa. Egill hefur einnig verið umsjónarmaður bókmenntaþáttarins Kiljunnar frá árinu 2007 og hefur unnið að fjölda heimildarþátta m.a. um sagnfræðileg málefni eins og td. Vesturfarar, Steinsteypuöldin, Siglufjörður saga bæjar o.fl. og á sínum ferli hefur hann auðvitað unnið til fjölda Edduverðlauna. Við fórum með Agli aftur í tímann og ræddum æskuárin, námsárin, tónlist sonar hans Kára, Grikkland og fleira.
 
Svo var auðvitað matarspjallið með Sigurlaugu Margréti á sínum stað. Við tjöluðum í dag um heita rétti í hauslægðunum, hægeldað lambalæri, kjúkling og fleira. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Trúlofun / Bjarni Arason (Bjarni Hafþór Helgason og Arnar Bjarnason) 
Ring rhyme / Kári Egilsson (Kári Egilsson) 
Something Better / Kári Egilsson (Kári Egilsson) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 20 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104641933" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282607D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>14</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Breytingaskeiðið og meðfæddir ónæmisgallar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282606D0.mp3</link><description>Í gær var alþjóðlegur dagur breytingaskeiðsins og bók ársins 2023 í Bretlandi er bókin Breytingaskeiðið jákvæður leiðarvísir að nýju upphafi. Höfundarnir eru þær Davina McCall og Naomi Potter. Davina er þekkt bresk sjónvarpskona og eldheit talskona aukinnar þjónustu fyrir konur á breytingaskeiðinu. Hún hefur gert tvo sjónvarpsþætti um þetta umfjöllunarefni: Sex, Myths and the Menopause og Sex, Mind and the Menopause. Naomi er með tæplega tveggja áratuga reynslu sem læknir innan breska heilbrigðiskerfisins. Við fengum Halldóru Skúladóttur sjúkraliði í þáttinn í dag, en hún hefur verið ötul talskona allra málefna sem tengjast breytingaskeiðinu hérlendis og hún heldur úti fræðsluvefnum kvennarad.is. Hún er meðlimur í samfélagi heilbrigðisstarfsfólks á heimsvísu sem vinnur að því að bæta heilsu kvenna á breytingaskeiðinu.   
 
Lind, félag fólks með meðfædda ónæmisgalla / mótefnaskort, stendur fyrir fræðslufundi í dag kl.16:30 á Grand Hótel. Þar verður verða flutt erindi m.a. um helstu skilgreiningar ónæmisgalla og meðferðarúrræði, um það að lifa með ónæmisgalla, kynning á starfsemi ónæmisfræðigöngudeildar, pallborðsumræður og fleira. Þær Guðlaug María Bjarnadóttir, formaður Lindar, og Sólrún Melkorka Maggadóttir læknir fræddu okkur um meðfædda ónæmisgalla, félagið og frá því sem verður rætt um á fundinum. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Sunnanvindur / Örvar Kristjánsson og Hjördís Geirs (Pat Ballard og Jón Sigurðsson) 
Days of Roses / Thin Jim and the Castaways (Jökull Jörgensen) 
Take on me / AHA (Magne Furuholmen, Morten Harket &amp; Paul Waaktaar-Savoy) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 19 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100910393" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282606D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>13</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Dauðinn, Pabbastrákar og Bílar í lífi þjóðar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282605D0.mp3</link><description>Við heyrðum í Birni Þorlákssyni í dag, en út er komin bók eftir hann sem heitir Dauðinn. Í bókinni, sem tók fjögur ár að skrifa, fjallar Björn efnislega um dauðann og talar við fólk sem hefur tekist á við feigðina í ýmsum myndum, ræðir við dauðvona fólk og þá sem hafa misst ástvini og fléttar saman við rannsóknir og hugleiðingar. Við töluðum við Björn um bókina í dag.  
 
Svo fengum við pabbastráka í heimsókn, sem sagt þá Helga Grím Hermannsson og Hákon Örn Helgason, en þeir eru höfundar og leikarar í sýningunni Pabbastrákar sem sýnd er í Tjarnarbíói. Sýningin fjallar á kómískan hátt um feðgasambönd og gerist á sólarströndinni Playa Buena á Spáni árið 2007. Þar segjast þeir vera að rannsaka sambönd feðga og hvernig kynslóðirnar tjá tilfinningar á mismunandi hátt, en þeir segjast segjast hafa til dæmis sótt innblástur í rómantískar gamanmyndir frá fyrsta áratugi þessarar aldar. Þeir Helgi og Hákon útskýrðu þetta betur fyrir okkur í þættinum.

Strjálbýlt land án lestrarsamgangna varð að tileinka sér tækniundur 20.aldarinnar og fátt annað verkfæri hefur átt jafn góða samleið með einstaklingshyggnum Íslendingum en bíllinn, sem tryggði frelsi þeirra til ferðalaga um fagurt landið. Og þegar hann birtist með fjórhjóladrifi opnuðust víðerni hálendisins. Svona skrifar Örn Sigurðsson höfundur bókarinnar Bílar í lífi þjóðar sem var að koma út. Við töluðum við Örn í þættinum i dag, en hann er landfræðingur og bílasagnfræðingur og forstöðumaður korta og bílabókadeildar Forlagsins. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 

Heim í Búðardal / Ðe Lónlí blú bojs (Gunnar Þórðarson og Þorsteinn Eggertsson) 
American Pie / Don McLean (Don McLean) 
Bíddu pabbi / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Peter Callander, Geoff Stevens og Iðunn Steinsdóttir 
Bílavísur / Björk Guðmundsdóttir og Tríó Guðmundar Ingólfssonar (Holmes og Jón Sigurðsson) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 18 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99821191" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282605D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>12</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Skaðaminnkun, Ungleikhús og haustveðrið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282604D0.mp3</link><description>Helena Bragadóttir, geðhjúkrunarfræðingur, kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá erindi sem hún og Sigurður Örn Hektorsson munu flytja á ráðstefnu um fíknistefnu sem skipulögð er af RIKK, Rannsóknarstofnun í jafnréttisfræðum við HÍ og Rótinni. Erindið er um skaðaminnkun og heilbrigðisþjónustu í íslenskum fangelsum og við fengum Helenu til að segja okkur betur frá erindinu í þættinum, en ráðstefnan fer fram í dag og á morguná Hótel Reykjavík Grand. Þar verður sjónum er beint að stöðu og framtíð í fíknistefnu og vímuefnanotkun í velferðarríkjum og erlendir og innlendir sérfræðingar munu ræða stefnumótun í málaflokknum.

Hið nýstofnaða Ungleikhús byggir í grunninn á hugmyndafræði Broadway Junior þar sem markmiðið er að efla börn og ungt fólk í sviðslistum og skapa þeim tækifæri til þátttöku og áhrifa í fjölbreyttum uppsetningum. Ungleikhúsið er staður fyrir áhugasama krakka, sem eru með einhverja reynslu fyrir, til þess að öðlast enn meiri reynslu í gegnum þátttöku í fjölbreyttum verkefnum. Við ræddum við Sigyn Blöndal ein af þeim sem stendur að Ungleikhúsinu, í dag. 

Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur kom svo til okkar í dag í veðurspjallið. Í dag ræddi Einar við okkur um haustið, skammdegið og áhrif veðursins á sálartetrið og hann var meira að segja dálítið á skáldlegu nótunum.   

TÓNLIST Í ÞÆTTINUM Í DAG: 

Meira, meira / Ríó Tríó (Gunnar Þórðarsson og Jónas Friðrik) 
50 Ways to Leave Your Lover / Paul Simon (Paul Simon) 
Leyndarmál / Ásgeir Trausti (Ásgeir Trausti, Einar Georg Einarsson og Júlíus Aðalsteinn Róbertsson) 
Ég læt mig dreyma / Ellen Kristjánsdóttir (Friðrik Karlsson, Eiríkur Hauksson og Birgir Bragason)

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 17 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103230902" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282604D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>11</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kennaradeild HA, skúringavinkill og Smári lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282603D0.mp3</link><description>30 ár eru síðan byrjað var að bjóða upp á kennaranám við Háskólann á Akureyri. Deildin hefur stækkað og þróast í takt við tímann og námsframboðið orðið fjölbreyttara. Til að segja okkur frá þessum tímamótum og almennt frá starfsemi Kennaradeildar HA kom til okkar Birna María Brattberg Svanbjörnsdóttir deildarforseti Kennaradeildarinnar.   

Við fengum vinkil frá Guðjóni Helga Ólafssyni í dag og í þetta sinn ber hann vinkilinn við skúringar og skemmtileg lög. 

Lesandi vikunnar í þetta sinn var svo Smári Gunnarsson kvikmyndagerðarmaður, en hann frumsýndi nýlega hjartnæmu heimildarmyndina Heimaleikurinn og hlaut hún áhorfendaverðlaunin á Skjaldborgarhátíðinni og einni áhorfendaverðlaunin á heimilda- og stuttmyndahátíðinni Nordisk Panoraama. En hann sagði okkur í dag frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Smári talaði um eftirfarandi bækur: 
Játningar Ágústínusar e. Ágústínus frá Hippó, þýðandi Sigurbjörn Einarsson  
Húsið e. Stefán Mána 
The Elephant to Hollywood e. Michael Caine 
Tár, bros og takkaskór e. Þorgrím Þráinsson 

 
TÓNLIST Í ÞÆTTINUM Í DAG: 

Tipp topp / Prins Póló (Svavar Pétur Eysteinsson) 
Flikk flakk / Halli og Laddi (Fred Morgan og Þórhallur Sigurðsson) 
Tomorrow Never Knows / The Beatles (John Lennon &amp; Paul McCartney) 

UMSJÓN:  GÍGJA HÓLMGEIRSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Mon, 16 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102826318" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282603D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>10</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Anna Svava föstudagsgestur og nammispjall</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282218D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var leikkonan, grínarinn og ísbúðareigandinn Anna Svava Knútsdóttir. Hún hefur leikið í fjölda kvikmynda- og sjónvarpsverkefna, t.d. gamanþáttunum Ligelglad, Verbúðinni og fjölda áramótaskaupa. Hún hefur verið talsvert mikið í uppistandi og stofnaði svo og rekur ísbúðina Valdísi ásamt manni sínum, Gylfa Þór Valdimarssyni. Við fórum með henni aftur í tímann, forvitnuðumst um æskuna og uppvaxtarárin í Fossvoginum, grínið, ísbúðina og ferðalagið í gegnum lífið til dagsins í dag. 

Svo var auðvitað matarspjallið á sínum stað, eða í dag hefði kannski frekar átt að kalla það nammispjallið. Því við hófum umræðu um nammi í síðustu viku sem við náðum bara rétt að snerta yfirborðið á. Við komumst reyndar ekki nálægt því að tæma umræðuna um nammi í dag, en við gerðum að minnsta kosti tilraun til þess.   

Tónlist í þættinum í dag: 

Nú er ég léttur / Geirmundur Valtýsson (Geirmundur Valtýsson) 
Let Go Of Your Plans / Lukas Nelson and Promise of the Real &amp; Madison Ryann Ward (Lukas Nelson) 
You Can?t Hurry Love / Phil Collins (Brian Holland, Eddie Holland &amp; Lamont Dozier) 

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 13 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101225534" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282218D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>9</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Ofbeldismenn, Tjútt og gigtardagurinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284115D0.mp3</link><description>Ofbeldismenn á Íslandi verða til umræðu á ráðstefnu á vegum Stígamóta sem fer fram í dag á Hótel Hilton. Þar verður leitast við að svara spurningunum: Hverjir beita ofbeldi og af hverju? Hvernig er hægt að aðstoða menn við að hætta að beita ofbeldi? Og hvað er það í samfélaginu og menningunni sem viðheldur ofbeldi? Þær Drífa Snædal, talskona Stígamóta og Anna Þóra Kristinsdóttir ráðgjafi hjá Stígamótum komu í þáttinn í dag og sögðu frá því sem verður rætt á ráðstefnunni. 
 
Tjútt eru nýir sjónvarpsþættir sem hefja göngu sína 29.október næstkomandi. Í þáttunum ætla Andri Freyr Viðarsson og Dóra Takefusa, ásamt Kristófer Dignus, að fara yfir 50 ára skemmtistaða- og djammmenningu Reykjavíkur, allt frá því að Glaumbær brann til dagsins í dag. Þau fá til sín fjölbreyttan hóp viðmælanda sem tengjast næturlífinu á einn eða annan hátt og rifja upp skemmtilegar staðreyndir, sögur og minningar. Andri Freyr kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá þessum nýju þáttum.

Alþjóðlegi gigtardagurinn er í dag. Tilgangur dagsins er að vekja athygli á fjölbreytni og alvarleika gigtarsjúkdóma sem eru yfir 200 talsins og talið að einn af hverjum fimm geti þurft að glíma við gigt einhvern tímann yfir ævina. Dóra Ingvadóttir formaður Gigtarfélags Íslands kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá þessum sjúkdómum og afleiðingum þeirra á daglegt líf ásamt því að fara yfir helstu verkefni félagsins. 
 
Tónlist í þættinum í dag: 
Einsemd / Snorri Helgason (Snorri Helgason og Guðmundur Óskar Guðmundsson) 
Girl From Before / Blood Harmony (Örn Eldjárn Kristjánsson) 
Í Reykjavíkurborg / Þú og ég ( Jóhann Helgason) 
Ég veit þú kemur / Ellý Vilhjálms (Oddgeir Kristjánsson og Ási Í Bæ)

UMSJÓN:  GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 12 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104960418" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5284115D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>8</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Kristjana Arngrímsdóttir tónlistarkona og póstkort frá Magnúsi Einars</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282216D0.mp3</link><description>Kristjana Arngrímsdóttir söngkona og tónlistarkona sem búsett er í Svarfaðardal er búin að gefa út glænýjan geisladisk með 10 frumsömdum lögum, flest samin við ljóð skáldkvenna.  Við hittum Kristjönu á kaffihúsi í miðvænum á Akureyri og spjölluðum við hana um tónlistina og heima og geima.   

 

Við fengum póstkort frá Magnúsi R. Einarssyni og hann kemur víða við í póstkortinu að þessu sinni. Hann byrjar á að tala um veðrið og veðrametin í Eyjum.  Því næst talar hann um samgöngur og leggur leið sína til Sviss en þar þykja samgöngur til fyrirmyndar. Svo liggur leiðin til Svalbarða en þar hefur stríðið í Úkraínu haft versandi áhrif á sambúð rússa og norðmanna. Rússar reka þarna kolanámu og eru farnir að sýna norskum yfirvöldum hroka og vanvirðingu.  

Tónlist: 

Á sjó/Hljómsveit Ingimars Eydal,Þorvaldur Halldórsson syngur(erl-Ólaf Ragnarsson) 

Máninn/Kristjana Arngrímsdóttir(Kristjana Arngrímsdóttir-Halla Eyjólfsdóttir) 

Útþrá/Kristjana Arngrímsdóttir( Kristjana Arngrímsdóttir-Elísabet Geirmundsdóttir?Listakonan í fjörunni?)</description><pubDate>Wed, 11 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="99797786" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282216D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>7</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Aflið á Akureyri,Leiklistarskóli Akureyrar og Markaðsstofa Norðurlands</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282599D0.mp3</link><description>Aflið eru samtök sem voru stofnuð á Akureyri árið 2002 í framhaldi af tilraunastarfsemi Stígamóta þar sem í ljós kom mikil þörf fyrir samtök af þessu tagi. Starfsemin byggir á forsendum þolenda kynferðislegs ofbeldis og/eða heimilisofbeldis. Frá upphafi hefur Aflið vaxið þó nokkuð, árið 2011 voru viðtöl 685 og árið 2018 náðu viðtöl ákveðnum toppi en þá voru þau 1460 talsins.  Starfandi ráðgjafar hjá Aflinu í dag eru fimm talsins og hún kom til okkar Erla Hrönn Hörpu Unnsteinsdóttir verkefnisstýra Aflsins.

 

Met var slegið í fjölda seldra gistinátta á Norðurlandi í júlí og ágúst skv. tölum frá Hagstofunni. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Markaðsstofu Norðurlands og fjallað um á Akureyri.net. Það virðist sem sumartímabilið sé orðið lengra og Í júlí voru gistinætur til dæmis 60% fleiri en árið 2018 og í ágúst 145% fleiri en árið 2018.  Halldór Óli Kjartansson verkefnastjóri hjá Markaðsstofu Norðurlands kom til okkar.

Við skruppum svo í heimsókn í kennslurými Leiklistarskóla Leikfélags Akureyrar. Þar geta börn á grunnskólaaldri sótt sér þjálfun í grunnatriðum leiklistar. Við hittum Jenný Láru Arnórsdóttur skólastjóra leiklistarskólans sem sagði okkur nánar frá starfseminni 

Lögin í þættinum

Það er svo skrýtið/Vilhjálmur Vilhjálmsson(Magnús Eiríksson-Vilhjálmur Vilhjálmsson) Upptaka 1977 

Gone gone Gone/Alison Krauss og Robert Plant(lag eftirEverly bræður,þá Phil og Don) 

Von/Þorgrímur Jónsson og félagar(Þorgrímur Jónsson) 

Í fylgsnum hjartans/Stefán Hilmarsson(Ástvaldur Traustason-Stefán Hilmarsson)</description><pubDate>Tue, 10 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="102868114" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282599D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>6</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Aðgengi að heyrn, heimsmálin í Vinkli dagsins og lesandi vikunnar</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282598D0.mp3</link><description>"Aðgengi að heyrn" er yfirskrift ráðstefnu á vegum Heyrnarhjálpar sem haldinn verður 10.október. Áætlað er að heyrnarskertir á Íslandi séu um 20% af þjóðinni eða um 74.000. Eitt af því sem ómeðhöndluð heyrnarskerðing getur valdið er snemmbúin elliglöp, þunglyndi og félagsleg einangrun. Þessu vill Heyrnarhjálp breyta og vilja að heyrnarskertum standi til boða heyrnartæki og þjónusta án tilits til stéttar né stöðu. Halla Þorkelsson formaður Heyrnarhjálpar og hún kom til okkar í dag. 

 

Við fengum sendingu frá Guðjóni Helga Ólafssyni sem í dag bar vinkilinn upp að heimsmálunum.  

 

 

Lesandi vikunnar var á sínum stað. Í dag kom til okkar Stefán Þór Sæmundsson íslenskukennari við Menntaskólann á Akureyri. Hann sagði okkur frá bókum sem  hann hefur verið að lesa undanfarið og bókum sem hafa haft áhrif á hann í gegnum tíðina.</description><pubDate>Mon, 09 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="101753835" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282598D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>5</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Berglind Festival föstudagsgestur og sælusnakk</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282597D0.mp3</link><description>Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Berglind Pétursdóttir, eða Berglind Festival. Hún hefur vakið mikla athygli fyrir innkomur sínar í þáttunum Vikan með Gísla Marteini á föstudagskvöldum og nú síðasta föstudag, í fyrsta þætti vetrarins, sló hún í gegn þegar hún lýsti íslensku sumarkonunni, með hatt í ponsjói og kampavínsglas í hendi við laxveiðiá. Berglind er menntaður dansari en hefur starfað sem markaðssérfræðingur hjá Símanum, markaðs og samfélagsmiðlasérfræðingur hjá ENNEMM og Íslensku auglýsingastofunni og er nú starfandi hugmynda og textasmiður á auglýsingastofunni HN Markaðssamskipti. Einnig var hún kynningarstjóri Listahátíðar í Reykjavík frá 2019-2021 á mjög sérkennilegu tímabili. Það var gaman að tala við Berglindi Festival í þættinum í dag. 
 

Í matarspjalli dagsins tókum við svo upp þráðinn frá því í síðustu viku og héldum áfram að ræða skólanesti frá því er við vorum ung, talsverð nostalgía sem fylgdi því að ræða t.d. smurt brauð, nestisbox og svo framvegis. Svo hófum við nýja umræðu um sælu, ekki sakbitna sælu, heldur hvað okkur þykir best að fá okkur fyrir framan sjónvarpið á kósý kvöldum. 

Tónlist í þættinum í dag: 

Sólarsamba / GÓSS (Magnús Kjartansson og Halldór Gunnarsson) 
Það sýnir sig / Una Torfadóttir og Hjálmar (Sigurður Guðmundsson) 
You Turn Me On, I?m a Radio / Joni Mitchell (Joni Mitchell og Liam Wade) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Fri, 06 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104528248" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282597D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>4</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Menntaverðlaunin, Konungur fjallanna og geðheilbrigðisdagurinn</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282596D0.mp3</link><description>Í dag er Kennaradagurinn haldinn hátíðlegur um allan heim og þá verður tilkynnt um hverjir eru tilnefndir til Íslensku menntaverðlaunanna í ár. Árlega er óskað eftir hugmyndum að tilnefningum frá almenningi og er verðlaunað fyrir fjóra flokka: Framúrskarandi skólastarf eða menntaumbætur, framúrskarandi kennari, framúrskarandi þróunarverkefni og framúrskarandi iðn- eða verkmenntun. Gerður Kristný rihöfundur og ljóðskáld er formaður nefndar um Íslensku menntaverðlaunin og hún kom í þáttinn í dag og greindi frá því í beinni útsendingu hverjar tilnefningarnar í ár eru. 
 
Nýja íslenska heimildamyndin Konungur fjallanna var sýnd í kvikmyndahúsum í september og svo hér á RÚV í sjónvarpinu 24. september þar sem hún fékk mikið áhorf. Í myndinni er fylgst með Kristni Guðnasyni fjallkóngi og gangnamönnum í leitum á Landmannaafrétti. Í myndinni er gefin raunsönn mynd af leitum og samspili manna, dýra og náttúru. Fjallkóngurinn sjálfur, Kristinn kom í spjall í þáttinn í dag. 
 
Alþjóðlegi geðheilbrigðisdagurinn er haldinn 10. október ár hvert, hér á landi var fyrst haldið upp á hann árið 1996. Í ár verður dagskrá í Bíó Paradís, sem sagt næsta þriðjudag kl.14 , þar sem haldin verða ávörp, fyrirlestrar og skemmtiatriði. Við fengum Orra Hilmarsson, formann dagsins hér á landi í viðtal í dag. 

Tónlist í þættinum í dag:  

 
Fly Me to the Moon / Hljómar (Hljóðritað í Útvarpssal Skúlagötu 4, þann 9. október 1963. Upptaka gerð fyrir óskalagaþáttinn Lög unga fólksins, fyrst heyrist Einar Júlíusson, þáverandi söngvari, kynna alla hljómsveitina.) 
Hey love / Marína Ósk (Marína Ósk Þórólfsdóttir) 
Snert hörpu mína /Edda Heiðrún (Atli Heimir Sveinsson og Davíð Stefánsson frá Fagraskógi) 
Miss Chatelaine / KD Lang (KD Lang og Ben Mink) 
Mississippi / The Cactus Blossoms (Torrey) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Thu, 05 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="104674533" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282596D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>3</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>ÖBÍ réttindasamtök, Íslendingafélagið í Osló og Grensásdeild</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282595D0.mp3</link><description>Á laugardaginn fer fram formannskjör hjá ÖBÍ réttindasamtökum, en þau sinna réttindamálum fólks með fötlun. Af því tilefni fengum við fráfarandi formann samtakanna, Þuríði Hörpu Sigurðardóttur til þess að fara með okkur yfir stöðuna í þessum málaflokki, sögu samtakanna og árin sex sem hún hefur verið formaður. 
 
Íslensk menningarhátíð fer fram í Osló dagana 19.-21. október næstkomandi. Hún er haldin í tilefni af 100 ára afmæli Íslendingafélagsins í Osló og nágrenni og mun til dæmis forseti Íslands heiðra hátíðina með nærveru sinni á öllum þeim viðburðum sem félagið stendur fyrir þessa daga. Rósa Dröfn Guðgeirsdóttir var á línunni frá Lörenskog við Osló í þættinum í dag. 

Á föstudagskvöld verður í sjónvarpinu söfnunar- og skemmtiþáttur fyrir Grensásdeild, Gefum byr undir báða vængi, þar sem safnað verður fyrir tækjum til endurhæfingar. Þar mun fjöldi listafólks, sérfræðinga, skjólstæðinga deildarinnar og annarra velunnara koma fram. Við fengum Sigríði Guðmundsdóttur, hjúkrunardeildarstjóra á endurhæfingardeildinni, og Maríu Björk Viðarsdóttur, sem sagði okkur sína reynslusögu, en hún var í endurhæfingu á Grensásdeild í heilt ár eftir bílslys. 

Tónlist í þættinum 

Me and Bobby McGee / Janis Joplin (Kris Kristoferson og Fred Foster) 
Coal Miners Daughter / Sheryl Crow, Loretta Lynn og Miranda Lambert (Loretta Lynn) 
My Friend and I / Trúbrot (Magnús Kjartansson og Jóhann Helgason) 
Á Mallorca / South River Band (Ólafur Þórðarson og Helgi Þór Ingason) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Wed, 04 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="100725655" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282595D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>2</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item><item><title>Slysavarnaskólinn, að alast upp við fíknivanda og veðurspjallið</title><link>https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282210D0.mp3</link><description>Á fyrsta fræðslufundi vetrarins á vegum Vitafélagsins verður tilurð Slysavarnaskóla sjómanna til umræðu. Höskuldur Einarsson var einn af frumkvöðlunum að stofnun skólans og einn af fyrstu þrem starfsmönnum hans. Í fyrirlestri sem hann flytur á fræðslufundinum mun hann segja frá því hvað varð til þess að farið var að íhuga þessi mál og hvernig öryggisfræðslan var í Slysavarnaskólanum. Slysavarnaskólinn var stofnsettur árið 1985 og Höskuldur var yfirkennari skyndihjálpar og slökkvistarfa um borð í skólaskipinu Sæbjörgu. 
 
Við töluðum í dag við Vagnbjörgu Magnúsdóttur, fíknifræðing, en hún sagði okkur frá rannsóknarritgerð sinni í meistaranámi í Háskólanum á Akureyri. Ritgerðin heitir Vanlíðan mín var birtingarmyndin - Reynsla kvenna af því að alast upp við fíknivanda. Tilgangur rannsóknarinnar var að dýpka skilning og auka þekkingu á áhrifum og afleiðingum þess að alast upp við fíknivanda foreldra. Vagnbjörg sagði okkur betur frá rannsókninni í þættinum. 
 
Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur verður með okkur í veðurspjallinu annan hvern þriðjudag í vetur eftir að Elín Björk Jónasdóttir er horfin til annara starfa. Í fyrsta veðurspjalli Einars í Mannlega þættinum sagði hann okkur frá óvenju heitum september víða um heim, hlýjum sjávarstraumum svo fór hann yfir sumarveðrið hér á Íslandi og veðrið framundan. 

Tónlist í þættinum 

Got to get you in to my life / Earth Wind and fire (Lennon og Mcartney) 
Bíldudals grænar baunir / Jolli og Kóla (Valgeir Guðjónsson) 
Það styttir alltaf upp / Ragnar Bjarnason (Jón Jónsson) Ljósvíkingur / Egill Ólafsson (Gunnar Þórðarson og Ólafur Haukur Símonarson) 

UMSJÓN:  GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON</description><pubDate>Tue, 03 Oct 2023 11:03:00 -0000</pubDate><enclosure length="103482514" type="audio/mpeg" url="https://ruv-radio.akamaized.net/opid/5282210D0.mp3"/><itunes:duration>0:50:00</itunes:duration><itunes:explicit>false</itunes:explicit><itunes:episode>1</itunes:episode><itunes:episodeType>full</itunes:episodeType></item></channel></rss>