غزل پست مدرن | سید مهدی موسوی

یک دست خسته تر دهنت را گرفته بود

2010-12-17T14:16:00.000-08:00

اگر کوهی مرا دوست بدارد، از هم خواهد پاشید (حضرت علی)

1- که آخر ِ قصّه همیشه مَرد خواهد مُرد:

از آغاز شعر گفتن، همیشه دشمنان زیادی داشته ام و دارم. اوایل، اوضاع بهتر بود. برمی گشت به تفاوت ایدئولوژی ها و رقابتی که بین شعر کلاسیک و غزل پست مدرن ایجاد شده بود. اما اوضاع کم کم به جاهای بدتری رسید. آدم هایی که می دیدند در تئوری حرفی برای گفتن ندارند و شعرشان هم روز به روز استقبالش را در بین مردم از دست می دهد شروع کردند به فحاشی زیر کمر و توهین و تهمت! اما این کارها فایده ای نداشت جز معروفیت بیشتر ما که فحش می شنیدیم و البته آن زمان ها خیلی هم خوش اخلاق و مهربان نبودیم!!

بعدها که معروف تر شدیم با دنیای «شایعات» آشنا شدیم. یک عدّه آدم مغرض حسود که با کمک یک عدّه خاله زنک و عمو مردک! ذهن مردم را آرام آرام شستشو می دادند. و چه خوراکی بهتر از این برای شاعران و نویسندگانی که به جای کتاب خواندن و فیلم دیدن، یا در کافه ها مشغول لاس زدن هستند یا مشغول چت کردن های شبانه یا تلفن های روزانه! گاهی این شایعات آنقدر زیاد می شد که زندگی شخصی مرا هم دچار مشکل می کرد و طبیعتا به ادبیات من هم لطمه می زد.

اما در این سال های اخیر متأسفانه افرادی به این موضوعات دامن می زنند که حتی مشکل شعری هم با من ندارند! فلان دختری که عاشق من شده و جواب نه شنیده! فلان پسری که دوست دخترش به من علاقه دارد! فلان دختری که می خواهد برای خودش کلاس بگذارد و خودش را به من می بندد! آقا پسری که از وبلاگ دختری خوشش می آید که لینک اولش من هستم! فلان خانم یا آقایی که شعرش را نقد منفی کرده ام! کار به جایی رسیده است که من از دوستانم و شاگردانم می خواهم جلوی دیگران از من تعریف نکنند مبادا به طرف بربخورد و بیاید علیه ما وبلاگ بزند یا فحش خواهر و مادر بنویسد!

طرف اگر بگویی دیوار خیس است باور نمی کند و دست می کشد امّا کافی است ببیند فلان دختر برای من کامنت گذاشته که «عزیزم!» فورا ً بچّه ی ما را هم به دنیا می آورد!! بیماری «توهّم» در عمیق ترین سلول هایشان ریشه کرده است! اما چه زیبا گفته اند که ریشه ی گناهان، حسد است! ته دلشان که بروی خودشان هم می دانند چقدر مزخرف می گویند ولی این عشق شهرت و شهوت و... چشم هایشان را می بندد و دهانشان را باز می کند. هرچند به یقین عرض می کنم آن احمق هایی که این حرف ها را باور می کنند جُرمشان چندبرابر غرض ورزانی است که پشت سر من شایعه می سازند.

از همه بامزه تر دوستانی هستند که ادّعای رفاقت و مردانگی دارند یا دخترانی که ادّعای عشق ها و ارادت های شدید! (می گویم «ادّعا») همین آقایانی که همه شان ادای قیصر را درمی آورند کافی ست که با دختری آشنا شوند همانجا رفیقشان را رایگان به فروش می گذارند! یادم نمی رود که کسی که با من ادّعای برادری می کرد و از تک تک لحظه های عمر من خبر داشت چگونه مرا به خاطر حرف دروغ یک دختر (که حتی دوست دخترش هم نبود!) فروخت و رازهای زندگی ام را پیش رفقایش آشکار کرد. خیلی چیزها یادم نمی رود...

آدم ها همیشه یک جایی کم می آورند. مهم نیست که عشقت هستند یا برادرت یا رفیقت... یک جایی که برسد تو را می فروشند و می گذارند کنار! حتی شاید خودشان هم نفهمند که چه کار کرده اند! شاید حتی خودشان و تو را توجیه و قانع کنند... اما کسی نمی تواند قلب انسان ها را فریب دهد. من هرگز از انسانی نخواسته ام که به من وفادار بماند. امّا تنها آرزویم این بوده که مرا به قیمتی بفروشند که بیارزد. که روزی از این فروختن پشیمان نشوند...

■

در دریا احساس عطش سخت تر است

بودن با مشتی تنِ لش سخت تر است

دنیا سخت است، کار دنیا سخت است

امّا دوری از همه اش سخت تر است

2- در روزنامه ها خبری نیست:

یکی از دوستان جوان، علت گذاشتن این لینک ها را پرسیده و اعتراض کرده است که چرا وبلاگ و مطالب دوستان شاعر را تبلیغ می کنی. باید در همینجا عرض کنم که این بخش ثابت پست های هفتگی من سه قسمت دارد. لینک مطالب خودم در اینترنت، لینک مطالب دوستان و معرفی وبلاگ ها! که هر سه تای اینها برای راحتی مخاطب در دسترسی به مطالبی است که از دیدگاه بنده ارزش خواندن دارند. استقبال از این بخش هم نشانگر نیاز وجود آن است:

مثل همیشه هفته ی قبل شنبه هم خبرگزاری سایوک به روز شد. اینبار با شعری سپید از گذشته ها. شعری که قرار بود در مجموعه ی «خطاب به شترمرغ ها» به چاپ برسد. آن را بخوانید:

شعری با نام «جناس ناقص»

دوست خوبم «امیر سنجری» که «غزل های پست مدرن» زیبای او را سال هاست می خوانیم. و جزء شاعران خوب اراک و کشور است. بعد مدت ها وبلاگ خواندنی اش را به روز کرده است:

وبلاگ «امیر سنجری»

چند سال قبل که تب کتاب «بازی عروس و داماد» و «فلش فیکشن» رواج پیدا کرده بود بر این کتاب نقدی نوشتم که در نشریه ی «ارمغان فرهنگی» نیز چاپ شد. چند روز پیش یکی از دوستان به من یادآوری کرد که همان روزها مطلب در سایت آدم برفی ها منتشر شده و تصمیم گرفتم لینکش را برای دسترسی دوستان در اینجا بگذارم:

فوکوخوانی در مترو

خیلی ها فکر می کنند من با شعر کلاسیک مشکل دارم و از آن بدم می آید. در همینجا باید عرض کنم که من خودم سال های سال غزل کلاسیک می گفتم و هنوز هم ساعاتی از روز را به خواندن سعدی و حافظ و مولانا و منوچهری و بیدل و... اختصاص می دهم. اتفاقا از بین دوستان همدوره ام یا حتی دوستان جوانی که هنوز غزل نئوکلاسیک کار می کنند اشعار چند نفری را هم دوست دارم. یکی از آنها دوست قدیمی و شاعر خوب کاشانی «مهدی فرجی» است که بعد از مدت ها کمرنگ بودن در دنیای مجازی باز هم شعرهای زیبایش را به اشتراک می گذارد:

وبلاگ «مهدی فرجی»

یکی دیگر از دوستان کم پیدای ما در این ماه ها و سال ها «مهدی حسن زاده» بود که با وبلاگ تازه و قالب جدید و... دوباره برگشته است تا با غزل های پست مدرن زیبایش دوباره در کنار هم باشیم:

وبلاگ «مهدی حسن زاده»

احتمالا در وبلاگ فاطمه اختصاری خبر را خوانده اید. دختر کوچولوی من «دکتر سمانه رضایی» بعد مدت ها وبلاگش را به روز کرده است. حضور او که از بچه های خوب و قدیمی غزل پست مدرن است باعث خوشحالی و مسرّت است:

وبلاگ «دکتر سمانه رضایی»

حدود یک ماه و نیم قبل در شیراز مهمان جشنواره ای بودیم که «الهه کشاورزی» و «امید میرزایی» برایش زحمات بسیاری کشیده بودند و البته اذیّت های زیادی هم دیدند. امید عزیز از دوستان جوانی است که با داشتن پشتکار و استعداد، مطمئن باشید جزء شاعران برجسته ی غزل پست مدرن خواهد شد:

وبلاگ «امید میرزایی»

سایت «ادبیات ما» در ماه گذشته به علل فنی چند روزی را بالا نمی آمد که دوستان را نگران کرده بود. وظیفه ی خودم دانستم که بگویم مشکلات رفع شده و سایت الان بالا می آید و از اوّل ماه هم می توانید مقاله ای منتشرنشده از «محمد حسینی مقدم» را در آن بخوانید که به غزل پست مدرن در آن سوی مرزها پرداخته است. فعلا همان شعر سپید قدیمی از مرا بخوانید:

شعری از من در سایت «ادبیات ما»

یکی از فیلم های سینمایی موفقی که به مسأله زن و هنر پرداخته است بدون شک فیلم «پیانو» است. دوست و شاعر گرامی «حامد داراب» که اتفاقا در زمینه ی سینما و تئاتر هم تجارب ارزنده ای دارد نقدی خواندنی بر آن نوشته است:

نگاهی به فیلم «پیانو» از «حامد داراب»

و در انتها یادی بشود از «مسعود فخرپور» عزیز که شعرهای سپیدش همیشه مرا به وجد می آورد. او که مدت ها نبود و دوری از دنیای مجازی و حاشیه ها را ترجیح می داد حالا با پست طولانی و سرشار از شعری برگشته که خواندش را توصیه می کنم:

وبلاگ «مسعود فخرپور»

■

سرباز نه کشت هیچ کس را و نه مُرد!

نه دل به شب ِ گلوله و مرگ سپرد

تنها به بغل گرفت عکسی را... بعد

یک پارچه ی سفید را بالا برد

3- چرخ بازیگر از این بازیچه ها بسیار دارد:

زیاد نمی شناسمش. امّا می دانم که برای بازی «پوکر» به فیس بوک آمده بود. نه در دوستانش شاعری بود و نه به طور جدّی اهل ادبیات بود. همه چیز از یک سوءتفاهم خنده دار شروع شد. «میم» هم اسم و فامیل دوست دختر سابق رفیقم بود! و من اشتباهی او را به دوستانم اضافه کردم. شاید «میم» هرگز مرا به خاطر این اشتباه نبخشد.

سنش از من بالاتر است. می تواند خواهر بزرگ من باشد یا مادر یکی از شاگردانم! کم کم شعرهای مرا در «فیس بوک» خواند و با دوستان شاعر من و جریان غزل پست مدرن در کشور آشنا شد. کم کم با کتاب های مورد علاقه و فیلم های شاهکار ما انس گرفت و کم کم جزئی از ما شد.

کار به جایی رسید که حتی تفسیرش از شعرهای من بسیار دقیق و علمی بود. کار به جایی رسید که رفت کتاب نایاب «شیمبورسکا» را گیر آورد و برای همه ی ما فتوکپی گرفت و فرستاد. کار به جایی رسید که «پرنده کوچولو» جزئی از زندگی اش شد و در روزهایی که «مهدی موسوی» را خیلی ها با خیلی بهانه ها تنها گذاشتند در کنارش ایستاد. که هر روز اس ام اس می زد تا مطمئن شود مهدی موسوی هنوز زنده است...

حالا به او می گویم که اینهمه اتفاق، الکی نبوده است. که خدا برای هنرمند کردن آدم ها نقشه های زیبایی می کشد. حالا که ادبیات جزئی از زندگی او شده است می تواند بنویسد... من خودم شوخی های روزگار را بسیار تجربه کرده ام و به بازی هایش ایمان دارم. پس منتظر نوشته هایش خواهم ماند... حتی ضعیف... مهم نوشتن است!

■

نه! ابری ِ روزهای بد باز نشد

دلهامان با رمز و عدد باز نشد

با گریه فرستاد به کلّ دنیا

Email ی را که تا ابد باز نشد

4- ابلها مردا! عدوی تو نیستم، انکار توام!:

در هفته های اخیر دو اتفاق بامزه را دیده ام که در تهشان تلخی بی پایانی به چشم می خورد. دومی را می شناسم و آی پی کامپیوتر اوّلی را پیدا کرده ام که احتمالا او نیز آشنا باشد. اصل ماجراها را بخوانید:

الف) «ویکی پدیا» سایتی است که به نوعی یک دائرۃ المعارف اینترنتی به شمار می رود که همه ی افراد می توانند در شکل گیری مطالب آن مشارکت داشته باشند. از چند سال قبل تعدادی از دوستان لطف کرده بودند و مطالبی راجع به من نیز در آن نوشته بودند.

حتی خود من هم چندین بار به این سایت مراجعه کردم و مطالبی را که احیانا غلط بود یا عکسی را که مناسب نبود پیشنهاد تغییرش را دادم. خوشبختانه مطالب صفحه ی من اگرچه ناقص امّا مفید بود به طوری که تعداد بازدیدهای بالای آن حکایت از استقبال مردم داشت.

اما با توجه به اینکه همیشه حرامزاده هایی پیدا می شوند که باید همه جا را مثل خودشان به لجن بکشند جدیدا فردی پیدا شده و با اسم ها و یوزرهای مختلف، مطالب صفحه ی من را دستکاری می کند. یک روز برای خراب کردن من و حاشیه سازی می نویسد که: «سهیل محمودی، عبدالجبار کاکایی و علیرضا قزوه از شاگردان مهدی موسوی بوده اند!!!» و روزی دیگر نام های مستهجن و دروغی را به نام های کتاب های منتشرشده ی من اضافه می کند! گاهی هم نام «فهیمه رحیمی!!» را به فهرست مخالفین من اضافه می کند. جدیدا هم که دستش رو شده و دوستان ویکی پدیا کثافت کاری هایش را اصلاح کرده اند می رود و به حذف کامل صفحه ی «مهدی موسوی» دست می زند.

باید خدمت این بیمار روانی عرض کنم که با پاک کردن صفحه یا اسم یک هنرمند، او نابود نمی شود. هنرمند واقعی در قلب مخاطبانش و تمامی هنردوستان تا ابد ادامه خواهد داشت...

ب) آقایی به نام «یزدان سلحشور» که تا دیروز با اسم بچه های غزل پست مدرن و با مقدّمه و مقاله نوشتن برای کتاب های غزل پیشرو نظیر «چریک های جوان» (مجموعه ای از شعر پیشرو ایران به همت «هادی خوانساری») وجهه ی اندکی کسب کرده بود ظاهرا تصمیم دارد تاریخ ادبیات ایران را دوباره نویسی کند!! و حرف های جدید و بامزه ای می زند.

ایشان در نقد کتاب شاعری جوان می فرمایند که بعد از کتاب مرد بی مورد «محمدسعید میرزایی» هیچ اتفاقی در غزل معاصر نیفتاده است و البته شاعر آن کتاب (که اتفاقا خانم هستند) آن اتفاق رؤیایی هستند!! البته بدبختانه ایشان نمی تواند خود را کنترل کند و کار زشت خودش را با تخریب محمدسعید میرزایی در دو سطر بعدی تکمیل می کند!

آقای عزیز! مرد باش و اعتراف کن که نخوانده ام! که مشغول فلان و فلان بوده ام در این سال ها! که حالا که می بینم نقد امروز از وجبی نوشتن های قهوه خانه ای فراتر رفته و به مطالعه و اندیشه نیاز دارد می خواهم با باندبازی و تخریب جریان ها و چهره های ادبی باز هم ستونی در یکی از روزی نامه ها داشته باشم!

آقای سلحشور! کسی منکر تاثیر «میرزایی» در شکل گیری غزل پست مدرن نیست. اما چرا همیشه یادت می رود اسم ده ها نفر دیگر را که جوانی شان را دادند تا غزل از نابودی نجات پیدا کند ذکر کنی؟ آلزایمر گرفته اید؟ چرا یادتان می رود که حتی روی کتاب های اینهمه شاعر جوان و قدیمی که هر کدام مجموعه شان اتفاقی در شعر معاصر است نقد بنویسید. حتی نقد منفی!

سیاست بایکوت تا کجای شما پیش رفته است؟ که حتی از اسم بردن آدم ها و جریان ها پرهیز می کنید و سعی می کنید با اختلاف انداختن بین بزرگان آنها، خودتان را این وسط علم کنید و آبروی از دست رفته را جمع و جور کنید! من می توانم لیستی 30 نفره از بزرگان غزل پیشروی ده، پانزده سال اخیر تهیه کنم تا به شما بفهمانم که غزل امروز حاصل کار دسته جمعی چه کسانی است و غزل پست مدرن چه گستردگی و همپوشانی دارد. البته کسی را که خواب است می توان بیدار کرد اما کسی را که خودش را به خواب زده هرگز! چه برسد به شما که حتی همان «کسی» هم نیستید!

می دانم که نوشتن این سطرها کار نادرستی است و تنها باعث معروفیت تو می شود! تو همان بهتر که بروی نقدهای سینمایی زردت را بنویسی! حالا گاهی هم برای کارهای دیگر بیا شب شعر... به خدا اگر هم این کلمات را نوشتم به حرمت بزرگانی بود که غزل امروز کشور را شکل دادند و حالا در خانه های تنهایی شان لای کتاب ها در حال جان دادن هستند تا موج سوارانی همچون تو ترکتازی کنند.

■

از بوسه سرود با لبانی کمرنگ

از عشق که مرده در جهانی از سنگ

هر روز به دنبال رگی آبی بود

تنهایی ِ محض ِ دختری توی سرنگ!

5- آواره اند کنگره در پشت کنگره:

در روزهای اخیر هر کس که کامنتدانی اش را باز کرده یا خبر جشنواره ی فجر به او رسیده یا خبر تمدیدش یا کامنت «سند تو آل» دیگری با همین موضوعات! در خوب بودن جشنواره ها اگر که مفید باشند شکی نیست و لعنت بر منکرش! امّا آیا هزینه های میلیاردی که برای این جشنواره ی فجر ادبی می شود فایده ای هم برای ادبیات دارد؟

شما «جشنواره فجر سینمایی» را ببینید. از «مهرجویی» و «سامان مقدم» تا «دهنمکی» و... در آن شرکت می کردند (بگذریم که چند سالی است در اینجا هم مشکلاتی پیش آمده) و هر کس هم که جایزه می برد با افتخار روی پوستر و زیر تبلیغ فیلم هایش می نوشت و اتفاقا در فروش فیلم و استقبال مخاطب، تاثیر زیادی داشت.

اما آیا جشنواره ی ادبیات هم اینگونه است؟ حدود 90% شعرای مطرح که اصلا در این جشنواره شرکت نمی کنند! اگر هم کسی جایزه ببرد حتی خود برنده هم صدایش را درنمی آورد زیرا در محافل ادبی از این موضوع خجالت می کشد! در سال های اخیر این هزینه های بسیار، چه دردی را از ادبیات ما درمان کرده و کدام چهره را به مردم معرفی کرده است؟ اگر این جشنواره کاملا مستقل است و تنها به ادبیات می اندیشد چرا هر سال اسامی خاصی جا می افتند و اسامی دیگری تکرار می شوند؟!

چرا به جای حیف و میل بیت المال نمی رویم با این پول در روستاها و شهرستان های کوچک استعدادیابی کنیم؟ چرا برای بچه های بااستعداد شهرستانی کتاب نمی خریم و نمی فرستیم؟ چرا مکان های فرهنگی که به صورت علمی استعدادها را پرورش دهد ایجاد نمی کنیم؟ به خدا شما نصف آن پول را به من بدهید قول می دهم بعد از 5 سال بیش از 100 چهره ی جوان اما موفق ادبی از دورترین شهرستان ها تحویل شما بدهم! اما شما ترجیح می دهید آن پول در بخش های شهرستانی و استانی و کشوری به همان شاعران و شعرهای تکراری داده شود! داریم به کجا می رویم؟

این مشکل فقط به جشنواره ی فجر ادبی برنمی گردد! به آنجایی برمی گردد که تعدادی شاعر تکراری، داور و شرکت کننده و برنده ی سکه های تکراری جشنواره هایی با نام های مختلف شده اند. که فقط دوستان بروند شعرشان را بخوانند و بعد کارگاه ها و جلسات شعر را بپیچانند و بروند در اتاق های هتل چیزی دود کنند یا احیانا از جنس مخالفی پذیرایی کنند. قبول دارم که همه ی جشنواره ها و همه ی شرکت کنندگان اینگونه نیستند اما کسی هم نمی تواند این وضعیت بیمار را انکار کند...

■

در آتش و خون و دود برمی گردد

با چشمانی کبود برمی گردد

دارد دل بی گناه، دریا دریا

از بستر تو به رود برمی گردد

6- ادبیّات، میخ و چکش بود:

خیلی از دوستان گله می کنند که چرا گاهی شعرهای تکراری می گذارم. باید عرض کنم که با توجه به آنکه معمولا در هر هفته از من چند شعر در اینترنت و جاهای دیگر منتشر می شود واقعا برایم مقدور نیست که همواره از شعرهای جدید استفاده کنم.

امّا شعر این بار یک شعر تازه است که می دانم خیلی هاتان با تک تک سلول هایتان حسش کرده اید. شعری از غم های مشترکمان. از غم بی انتهای این روزها...

مثل دیوانه زل زدم به خودم

گریه هایم شبیه لبخند است

چقدَر شب رسیده تا مغزم

چقدَر روزهای ما گند است!

من که مفتم! اگرچه ارزانتر!!

راستی قیمت شما چند است؟!

از تو در حال منفجر شدنم

در سرم بمب ساعتی دارم

شب که خوابم نمی برد تا صبح

صبح، سردرد لعنتی دارم

همه از پشت خنجرم زده اند

دوستانی خجالتی دارم!!

قصّه ی عشق من به آدم ها

قصّه ی موریانه و چوب است

زندگی می کنم به خاطر مرگ

دست هایم به هیچ، مصلوب است!

قهوه و اشک... قهوه و سیگار...

راستی حال مادرت خوب است؟!

اوّل قصّه ات یکی بودم

بعد، آنکه نبود خواهم شد

گریه کردی و گریه خواهم کرد

دیر بودی و زود خواهم شد

مثل سیگار اوّلت هستم

تا ته ِ قصّه دود خواهم شد

مادرم روبروی تلویزیون

پدرم شاهنامه می خواند

چه کسی گریه می کند تا صبح؟!

چه کسی در اتاق می ماند؟!

هیچ کس ظاهرا ً نمی فهمد!

هیچ کس واقعا ً نمی داند!!

دیدن ِ فیلم روی تخت کسی

خواب بر روی صندلی و کتاب

انتظار ِ مجوّز ِ یک شعر

دادن ِ گوسفند با قصّاب!!

- «آخر داستان چه خواهد شد؟!»

خفه شو عشق من! بگیر و بخواب!!

مثل یک گرگ ِ زخم خورده شده

ردّ پای به جا گذاشته ات

کرم افتاده است و خشک شده

مغز من با درخت کاشته ات!

از سرم دست برنمی دارند

خاطرات ِ خوش ِ نداشته ات

سهم من چیست غیر گریه و شعر

بین «یک روز خوب» و «بالأخره»!

تا خود ِ صبح، خواب و بیداری

زل زدن توی چشم یک حشره

مشت هایم به بالش ِ بی پر!

گریه زیر پتوی یک نفره

با خودت حرف می زنی گاهی

مثل دیوانه ها بلند، بلند...

چونکه تنهاتر از خودت هستی

همه از چشم هات می ترسند

پس به کابوسشان ادامه نده

پس به این بغض ها بگیر و بخند

ساده بودیم و سخت بر ما رفت

خوب بودیم و زندگی بد شد

آنکه باید به دادمان برسد

آمد و از کنارمان رد شد!

هیچ کس واقعا ً نمی داند

آخر داستان چه خواهد شد!

صبح تا عصر کار و کار و کار

لذت درد در فراموشی

به کسی که نبوده زنگ زدن

گریه ات با صدای خاموشی

غصّه ی آخرین خداحافظ

حسرت ِ اوّلین هماغوشی

از هرآنچه که هست بیزاری

از هرآنچه که نیست دلگیری

از زبان و زمان گریخته ای

مثل دیوانه های زنجیری

همه ی دلخوشیت یک چیز است:

اینکه پایان قصّه می میری...

به گریه در وسط شعرهایی از سعدی

2010-11-22T14:05:00.000-08:00

گفتم آهندلی کنم چندی

ندهم دل به هیچ دلبندی

«به دلت» کز دلت به در نکنم

سخت تر زین مخواه سوگندی!

خاصه ما را که از ازل بوده ست

با تو آمیزشی و پیوندی

سعدیا دُور نیکنامی رفت

نوبت عاشقی ست یک چندی...

الف) مثل صدای هق هق آقای دکتر است:

از کوچه های کرج که بگذری و جاده ی «قزل حصار» را بروی و بروی و حتی «زندان قزل حصار» را رد کنی روستای نه چندان کوچکی ست به نام «مهدی آباد» که صبح ها یک فروند «مهدی» در حال آباد کردنش است...

کارم را دوست ندارم. سر هر کار دیگری جز ادبیات و تدریس بروم هم دوستش نخواهم داشت. تنها دو چیز جالب در کارم وجود دارد: پول مناسب و خدمت به آدم هایی که به کار من احتیاج دارند. البته من «دکتر» خوبی نیستم ولی در حدّی هم هستم که از پس ِ کارهای یک روستا بربیایم. پولش هم خیلی زیاد نیست ولی پول خرید کتاب و فیلم و غذا خوردن در رستوران هایی که دوست دارم درمی آید... و همین برایم از دنیا بس است! اگر روزی بتوانم در دانشگاه دو واحد ادبیات عمومی هم تدریس کنم این کار مسخره را حتما کنار خواهم گذاشت.

در آنجا مشکل کم نیست. از مشکل زبان که خانم صندوقدار مجبور شده نقش مترجم مرا هم بازی کند که بگذریم! (اکثر روستا ترک زبان هستند) عدم وجود امکانات مالی و همچنین فرهنگی واقعا آزاردهنده است. از خانواده هایی که توانایی پرداخت پول داروهای کودکانشان را ندارند تا معتادهایی که برای دریافت داروهایی مثل ترامادول یا کلونازپام چاقوکشی می کنند. سوءاستفاده ی تعداد کمی از پزشکان و همکاران داروخانه از این وضعیت و دادن نسخه هایی که توهین به جامعه ی پزشکی است (نوشتن داروهای زیاد، دادن آمپول به جای قرص، استفاده ی گسترده از کورتون هایی مثل دگزامتازون و بتامتازون، دادن داروهای تقویتی بی دلیل، نوشتن داروهایی که بیمه به آنها تعلق نمی گیرد به علت عدم آگاهی از ضوابط بیمه، دستورهای دارویی اشتباه و وحشتناک، عدم تنظیم دوز دارویی اطفال و...) هم مزید بر علت است. از همه بدتر در این میان، ضعف فرهنگی و آموزشی است که باعث می شود بیماری به من مراجعه کند و متوجه بشوم طرز استفاده از «کاندوم» را ندانسته و آن را جویده است!

در هر صورت در آن داروخانه تنها دلخوشی ام همین اینترنت پرسرعتی است که وصل کرده ام (و البته هی قطع می شود) و ارتباط مرا با ادبیات جهان برقرار می کند. همین گوشی قراضه ای که وسط مریض ها اس ام اس هایمان را به دست هم می رساند. همین کتاب های یواشکی ست که وقتی کمی خلوت تر می شوم وسط مریض ها چند سطری شان را می خوانم. تنها دلخوشی من ادبیات است در داروخانه ای که بوی الکل و قرص می دهد... بوی مرگ می دهد...

من بودم و گریه هام پشت ِ گوشی

من بودم و جای خالی آغوشی

سرما سرما سرما سرما سرما

من بودم با بخاری خاموشی

ب) در جهان بی خبری:

این مدّت در جهان ادبیات خبرهای خوب و بد بسیار بوده است. سعی می کنم چندتایی را به سمع و نظر شما برسانم. البته به صورت مختصر و در حدّ لینک:

1- بعد از مدت ها سکوت و خاموشی، چند تا از شاعران خوب و باسابقه ی غزل پست مدرن باز هم برگشته اند و با چند شعر و مطلب مفید به روز کرده اند.

اول از همه «فاطمه ی اختصاری» این دخترک شیطان شعر معاصر! به روز کرده و البته با خبرهای بسیار خوبی نظیر لینک دانلود کتاب خودش و محمد حسینی مقدم و از آن مهم تر با دو شعر زیبای منتشرنشده:

«رقص روی سیم های خاردار» فاطمه اختصاری

و دوم «وحید نجفی» نازنین که در پست قبل، درباره ی او مفصل نوشته بودم. خیلی ها مشتاق بودند که «هلیا»ی کوچولو را ببینند. وحید عزیز علاوه بر آنکه با شعرهای پست مدرن و زیبایش آمده چند عکس نیز از هلیا و خودش و من و محمد گذاشته که هرچند من در روزهای بدی بودم و بسیار در عکس ها بد افتاده ام!! اما به خاطر هلیاجان دیدنی است:

«غزل الف میم روز» وحید نجفی

و سوم دوست قدیمی و شاعر خوب کرجی «هرمز سعداللهی» است که با یک وبلاگ تازه برگشته است. هرمز که در شعر سپید پست مدرن آثار زیبایی دارد حال آنها را در دنیای مجازی با شما شریک می شود:

«دون ژوان» هرمز سعداللهی

2- در چند وقت اخیر، اتفاقات عجیب و وحشتناکی در زمینه ی فـ-یلترینگ رخ داده و تعداد بسیار زیادی از شاعران خوب و بی حاشیه ی این کشور فـ-یلتر شده اند. وقتی به وبلاگ های آنها رجوع می کنیم نه خبری از مطلبی سیاسی است، نه مطالب پورنوگرافی و نه حتی کلمه ای ناجور! در چند روز اخیر این ماجرا کمی تشدید شده که امیدوارم به علت اشکالی در سیستم فـ-یلترینگ و اشتباه دستگاهی باشد. چون واقعا دیدن ناراحتی این دوستان دشوار است.

دوست خوب و شاعر عزیز «امیر مرزبان» که اتفاقا از شعرای اهل بیت و آدمی کاملا معتدل است ناگهان وبلاگش را فـ-یلتر شده می بیند و مجبور به کوچ به آدرس جدید می شود:

وبلاگ جدید «امیر مرزبان»

«زهرا باقری شاد» که در «مکث» با روزانه هایش همواره پذیرای دوستان دور و نزدیک بود بدون هیچ دلیل خاصی ناگهان فـ-یلتر شده و به اینجا می آید:

وبلاگ جدید «زهرا باقری شاد»

«فرشته رسولی» که شاعر سپیدسرای بااستعداد و بی حاشیه ای است. یک روز مثل همیشه برای خواندن نظراتش می آید و او هم مجبور می شود به خانه ی جدید کوچ کند:

وبلاگ جدید «فرشته رسولی»

«محمد شعبانی» که از شاعران خوب و بااخلاق «غزل پست مدرن» است. در حالی که از پست آخرش ماه ها گذشته، ناگهان خود را مجبور به ترک ناخواسته ی خانه اش می بیند:

وبلاگ جدید «محمد شعبانی»

البته می توانید به این لیست، صدها تن از دوستان جوان را هم اضافه کنید که هنوز خانه ی جدیدی برای سکونت شعرها و داستان هایشان پیدا نکرده اند.

3- برای دوستانی که مطالب مرا در اینترنت دنبال می کنند باید عرض کنم که در این هفته چندان فعّال نبوده ام. اما سعی کرده ام دست خالی هم نباشم.

مثل تمام شنبه ها، هفته ی پیش هم سایوک به روز شد. امّا اینبار کمی جنجالی تر! به قول خودم درباره ی «خاله زنک بازی» و «عمو مردک بازی» در ادبیات ایران! یکی از اهداف همیشگی من در سایوک نقد معضلات شعر امروز ایران است و در هفته ی قبل با یکی از مهمترین هایش به روز کرده ام:

از سبزی پاک کردن تا شب شعر رفتن

چند ماه قبل، نقد مفصلی بر روی کتاب دوست و شاعر خوب «صالح سجادی» نوشته بودم که در چند جا منتشر شد. دوستانی که علاقمندند این نقد را بخوانند می توانند لینکش را در اینجا بیابند:

«کارناوالی از تشنج و کلمه»

چند روز پیش داشتم یکی از شعرهای قدیمی ام را که در کتاب «پرنده کوچولو» هم منتشر شده در سایت «عروض» می خواندم. جالب تر از خود شعر، نظرات موافق و مخالف و گاهی فحاشی هایی بود که در قالب کامنت گذاشته شده بود. گفتم شاید بد نباشد شما هم آن را دوباره بخوانید:

«آن چشم ها که آخر ِ بدمستی من است»

4- بسیاری از بچه های خوب کارگاه، اکنون جزء شاعران، نویسندگان و منتقدان مطرح کشور هستند. اما در زمینه ی ترجمه هم ما دو چهره ی درخشان در کنار خود داریم.

«سید مصطفی رضیئی» در نشر ویدا «آتش بازی» را بیرون آورده است و «محمد حسینی مقدم» جلد اول مجموعه ی «خاطرات یک خون آشام» را با نام «بیداری» به بازار عرضه کرده است.

تا آنجا که خبر دارم هر دو هم اکنون مشغول ترجمه و کارهای نهایی چند رمان از اسطوره ی رمان نویسی پست مدرن «کورت ونه گات» هستند که امیدوارم تا عید به بازار عرضه شوند.

5- برای دوستانی که ترانه های مرا دوست دارند و دنبال می کنند باید بگویم که در حال همکاری با گروهی جوان اما خوب به نام «شان» هستم. با تشکر از «جلیل طاهری» عزیز که این ارتباط را میسّر کرد باید عرض کنم که تعدادی از ترانه های این آلبوم قبلا در هیچ جا منتشر نشده است.

امیدوارم همکاری خوبی باشد و آلبوم موفقی از کار دربیاید. البته با پشتکار و انگیزه ای که در اعضای گروه می بینم در موفقیت آنها شکی نیست.

6- دوستان همواره گله می کنند که چرا مرا لینک کرده اند و لینک آنها در کنار وبلاگ من به چشم نمی خورد. حق هم اکثرا با آنهاست! اما خودتان کلاهتان را قاضی کنید با این حجم دوستان وبلاگی و کامنت ها و تعداد لینک های کنار وبلاگ واقعا پی بردن به اینکه چه کسی قبلا لینک شده یا چه کسی نشده بسیار دشوار است!

عدّه ای هم گله می کنند که چرا من لینک اوّل آنها هستم و آنها لینک اول من نیستند! خب برادران و خواهران من، شما همواره لینک اوّل قلب من هستید. اما اگر من در 400 وبلاگ لینک اول باشم چگونه می توانم هر 400 نفر را در صدر لینک هایم بگذارم؟ کاری که من کرده ام اضافه کردن لینک ها به تدریج و با گذشت زمان از انتهای لیست است. پیشاپیش از همه ی دوستان و سروران و اساتید عذرخواهی می کنم.

و نکته ی آخر آنکه لطف کنید و اگر من جزء لینک های شما هستم اما اسم شما در لینک های من دیده نمی شود بی هیچ خجالتی این موضوع را بیان کنید تا من این کم کاری را جبران کنم. وگرنه همیشه شرمنده ی شما خواهم ماند.

7- هرچند «فاطمه اختصاری» و «ساموئل کابلی» زحمت کشیده اند و قبلا خبررسانی کرده اند. اما قند مکرّر است که بگویم «فاطمه اختصاری» و «محمد حسینی مقدم» هم نسخه ی دانلود رایگان کتابشان به بازار آمده است.

اینجا باید یک تشکر حسابی از جناب «کابلی» داشت که این فایل ها را از اینترنت جمع آوری و عرضه کرده است. همچنین باید به او تبریک گفت که فردا شنبه روز میلادش است.

دوستانی که «یک بحث فمینیستی قبل از پختن سیب زمینی ها» را می خواهند به اینجا بیایند:

سایت دانلود رایگان کتاب «فاطمه اختصاری»

و عزیزانی که «چگونه زرافه را توی یخچال بگذاریم» را می خواهند اینجا را بخوانند:

سایت دانلود رایگان کتاب «محمد حسینی مقدم»

شب بود و ترافیک و غم سنگینی

مردی خود را دو بار پایین انداخت

از روی پل هوایی غمگینی

ج) قهوه ی تلخ چشم هایت را:

دوستانی که در وبلاگ های قدیمی ام مطالب مرا دنبال می کردند یادشان هست که ضمن حمایت از «مهران مدیری» به همه ی عزیزان توصیه کرده بودم که مجموعه ی «قهوه ی تلخ» را تهیه کنند.

اما حالا که مدت ها از پخش این سریال محبوب گذشته و اکثر ما هفته ای 2500 تومان را به این پدیده ی فرهنگی اختصاص می دهیم باید نقدهای خودم را هم به طور خلاصه بیان کنم:

بی تعارف «قهوه ی تلخ» جزء ضعیف ترین سریال های مهران مدیری است. در بازی خوب اکثر بازیگران و همچنین هوش بالای «مهران مدیری» شکی نیست. مشکل در فیلمنامه ای است که جناب «الوند» و «ژوله» برای این سریال نوشته اند. رفتن «برادران قاسم خانی» (و البته همسران بازیگرشان) کمر بخش طنز سریال را شکسته است. شما طنز فیلم خوش ساختی مثل «سن پطرزبورگ» را با سریال قهوه ی تلخ مقایسه کنید. چه می بینید؟!

اکثر طنزهای سریال از نوع سخیف ترین ِ آن بوده و گاهی از حالت طنز خارج شده و به مسخرگی و لودگی می انجامد. البته در هر قسمت یکی، دو تکه ی خوب داریم اما اکثریت سریال در بخش ضعیف و حتی پایین تر قرار می گیرد. متاسفانه هرچه سریال هم پیش می رود علاقه ی نویسندگان به این مسخرگی بیشتر می شود. خنده ای که با بشکن زدن و رقص چاقو و کله ی کچل برزو ارجمند و فحاشی های تکراری رئیس نظمیه و از همه بدتر داد و فریادهای بی دلیل دو پیرمرد ایجاد می شود چه ارزش هنری دارد؟!

و ناراحت کننده تر از همه، مجموعه ی دهم بود که رسما انگار به آن آب بسته بودند. حدود یک سوم سریال نشان دادن انواع رقص های ایرانی بود و دو سومش شرح خاله زنک بازی زنان دربار! امیدوارم «مهران مدیری» دوست داشتنی که او را با «شب های برره» و «مرد هزارچهره» و طنز ناب و دغدغه های اجتماعی اش شناخته ام در ادامه ی سریال، مخاطبان خاص را هم راضی کند.

نه عاشق من بود و مرا عاشق کرد

نه آینه شد... و پای هیچم دق کرد

تنها شب نصفه کاره ی مردی بود

در زیر پتوی نازکی هق هق کرد

د) شعر ما را نجات خواهد داد:

شعر جدید زیاد دارم اما هنوز فرصت تایپشان را پیدا نکرده ام. در این روزهای شلوغ که کم کم دارد زندگی ام به روال عادی اش برمی گردد این هفته را استثنائا شعری از مجموعه ی «پرنده کوچولو» بخوانید تا هفته ی دیگر با شعر جدید دیگری خدمت شما برسم:

ایمیل زد به یک شب غمگین که... که حرف های خسته تری دارد

از پنجـره به قلب تو وارد شد! هرچند بغض خانه، دری دارد

خورشید را نشانه گرفته باز، باید ترا به خود بپرد از هیچ

در خانه ی امید شترمرغی ست که فکر می کند که پری دارد!!

دیگر دوباره شعر نخواهم گفت، دیگر دوباره شعر نخواهم گفت

تکرار می شود به خودش هر روز... و فکر می کند اثری دارد

ایمیل می زند به شبی غمگین که مطمئن شده ست نمی آید

ایمیل می زند به شبی غمگین که چشم های منتظری دارد

خالی ست جای اسم فرستنده مثل سکوت بین من و دنیا

که جمعمان محال ِ محالات است، امّا خدا عجب هنری دارد!

لبخند می زنند به جنگلبان، انبوه بی گناه درختانت

هر چند واقفند که بی تردید در دست های خود تبری دارد

دَم می کنم دو فال پُر از غم را در شعرهای خسته ی بی خوابیت

با اینکه طرح ساده ی چشمانت روباه های حیله گری دارد

ایمیل می زند به شبی غمگین، از هیچ چیز مسخره ی امروز

گیرنده اش شبیه فرستنده ست هر چند بغض بیشتری دارد

سر بریده ی سیمرغ بود و دیگر هیچ

2010-11-22T13:49:00.000-08:00

دختر وسط ِ دست سیاهی غش رفت
سیگار، سیاوش شد و در آتش رفت
شب بود، چراغ ها که خاموش شدند
موشی آرام توی سوراخش رفت

1- تشکر و پوزش:
اول از همه باید از «فاطمه انتظار» عزیز تشکر کنم که در حالی که بر اثر فیـ-لترینگ و مسدود شدن وبلاگ های قبلی ام لوگوی بالای وبلاگ از میان رفته بود قبل از به روز شدن پست قبلی، لوگوی جدیدی را که می بینید طراحی کرد. خوشحالم که دوستان خوبی همچون او دارم.
بسیاری از دوستان، سراغ مرا در سایت «فیس بوک» می گیرند و می گویند که ظاهرا آنها را بلوک کرده ام. باید خدمت این دوستان عرض کنم که بنا به دلایلی بنده و همچنین دوستان خوبم فاطمه اختصاری، محمد حسینی مقدم و الهام میزبان دیگر در فیس بوک حضور نداریم. و اگر قرار بر برگشتن شد حتما در همین وبلاگ به اطلاع عموم دوستان خواهد رسید.
به علت اثاث کشی و جابجایی به خانه ی جدید فعلا از داشتن اینترنت محروم هستم و متاسفانه ممکن است این هفته در پاسخگویی کامنت ها تاخیری پیش بیاید یا اصلا موفق به خبررسانی به دوستان و یا پاسخ به برخی از کامنت ها نشوم. پیشاپیش از تمامی وبلاگ نویسان عزیز عذرخواهی کرده و تمام تلاشم بر آن است که چنین اتفاقی رخ ندهد.

یک روز، الاغ کدخدای ده شد
یک قطره به آسمان پرید و مه شد
می خواست که اژدها شود بر سر ِ کوه!
کرمی بودم که زیر کفشی له شد

2- قطار تهران-مشهد دلش گرفت تو را:
وقتی که هشت سال از جوانی ات را در یک شهر ِ دور باشی مطمئنا از آن اینقدر خاطره داری که هر وقت قطار خسته به آنجا برسد یا از پنجره های غمگین هواپیما خانه های کوچکش را ببینی چشم هایت پر از اشک شود. یکی از جالب ترین قسمت های مشهد برای من «سینما»های آن بوده است. از قرارهای دم «سینما آفریقا» و «سینما هویزه» تا سکوت طولانی «سینما سیمرغ» و «سینما قدس»! امروز می خواهم دو خاطره ی فراموش نشدنی از این سینماها را تعریف کنم:

الف) سال 1378 بود که «علی کریمی کلایه» شاعر خوب کرجی (که بعدا در همین پست معرفی اش خواهم کرد) برای سربازی به مشهد آمد. یکی از بهترین تفریحات ما این بود که جمعه ها او به خانه ی من بیاید و شعر بخوانیم و به سینما برویم. در یکی از این روزها ما برای دیدن فیلم «آخرین مرد مقاوم» (با دوبله ی فارسی) به «سینما قدس» مشهد رفتیم. تمام راه من اصرار می کردم که علی سریعتر بیا که مطمئنا برای چنین شاهکاری بلیط پیدا نمی شود و پشت در می مانیم. بالاخره رسیدیم و بلیط گرفتیم و به داخل سالن رفتیم.
اما چشمتان روز بد نبیند! نیمی از فیلم گذشت و در کلّ سالن 10 نفر هم آدم پیدا نمی شد! چند تا سرباز و زائر بودند که برای خواب به آنجا آمده بودند و تمام فیلم هم خرخر می کردند!! (بعدا فهمیدیم به علت کمبود مخاطب یک نفر می تواند با یک بلیط چند سانس پیاپی فیلم را ببیند!) یک دختر و پسر هم بودند که در مدّت فیلم مشغول اجرای فیلمی جذاب تر بودند! در واقع عملیاتی که آنها در داخل سینما انجام دادند را در بهترین فیلم های سوپر هم نمی شد دید! من و علی شاکی و عصبانی بعد از اتمام فیلم به خیابان رفتیم و گله مند بودیم از مردم فهیم مشهد که چرا برای دیدن چنین شاهکارهایی به سینما نمی آیند. در راه بازگشت از جلوی «سینما آفریقا» رد شدیم که فیلمی به نام «شیرهای جوان» را اکران می کرد. فیلمی بزن بزن که نوع احمقانه تر و مبتذل تر فیلمهای «جمشید هاشم پور»ی آن زمان بود! ناگهان صف طویل چند کیلومتری را مشاهده کردیم که از دُور میدان تا خیابان های اطراف رسیده بود. ما که باورمان نمی شد این صف برای سینما باشد رفتیم و از خانواده ای که در صف بودند سوال کردیم: «ببخشید این صف فیلم شیرهای جوان است؟!» یارو هم شاکی با لهجه ی مشهدی جواب داد: «یره صف مجردا او وره!!» بعد تازه ما فهمیدیم که این صف طولانی برای خانواده هاست و مجردها در خیابان بغلی به سمت کوهسنگی صف کشیده اند!! کلی شرمنده شدیم و به خانه آمدیم و در راه با بغض چند شعر «عشقی» را برای هم خواندیم...

ب) یک بار با همان «علی کریمی کلایه» که ذکرش رفت به شهرک «قاسم آباد» رفتیم تا در «سینما سیمرغ» آنجا، بعد از سالهای سال سکوت، «بهمن فرمان آرا»ی عزیز را با «بوی کافور، عطر یاس» ببینیم. با توجه به نزدیکی این سینما به دانشگاه آزاد مطمئن بودیم که در سالن سینما جا برای ایستادن هم نخواهد بود. اما باز هم چشمتان روز بد نبیند سالن خالی خالی بود! این دفعه به علت دوری از مرکز شهر حتی سربازها هم برای خوابیدن نیامده بودند!
فیلم داشت شروع می شد و ما دو تا در حال فحش دادن به طبقه ی روشنفکر جامعه بودیم که الان یا در قهوه خانه ها و کافی شاپ ها مشغول لاس زدن های فرهنگی هستند یا دارند سیگار و سیگاری و... دود می کنند و به عوام جامعه فحش می دهند که به هنر توجه نمی کنند!! در همین حین دو تا دختر جوان و خوش تیپ وارد سینما شدند چند ثانیه بعد هم دو تا پسر دیگر آمدند و ما کمی شرمنده شدیم که زود قضاوت کرده ایم!! اما وقتی یکی از دخترها برگشت که به یکی از پسرها که در ردیف پشتی شان نشسته بودند چیزی بگوید دیدم که: ای وای! این که همان «سمانه سرچمی» خودمان است! (سمانه از شاعران خوب مشهد و تهران است که در نقاشی هم چیره دست بوده و در آن سالها جزء معدود خانم هایی بود که غزل پست مدرن می گفتند و بعدها هم به کارگاه آمد و ماندگار شد) با علی بلند شدیم و رفتیم کنار سمانه و دوستش نشستیم! ثانیه ای طول نکشید که آن دو پسر رفتند و فهمیدیم آنها برای مزاحمت و شماره تلفن دادن به سینما آمده بودند و بعد از دیدن ما دو گنده ی نرّه خر فرار را بر قرار ترجیح داده اند! پس چهارتایی نشستیم فیلم را دیدیم و به روشنفکران جامعه فحش دادیم!

شاید وسط ِ شعله ی فندک باشد
شاید خواب ِ دوتا عروسک باشد
مثل ِ شمعی به گریه خواهم افتاد
تا اینکه تولدت مبارک باشد!

3- این اسمش زندگی ست:
خیلی چیزها عوض شده است. خیلی آدم ها عوض شده اند. خیلی ها تنهایت می گذارند و همه شان هم دلیلی و توجیهی برای کار خود دارند. زنگ و اس ام اس که نمی توانند بزنند. گاهی حتی کامنت و ایمیل هم فراموششان می شود. خیلی عجیب است که بعد این همه سال و نشستن برف پیری بر موهایت هنوز از آدم ها دلگیر می شوی و فکر می کنی دوست داشتن باید دوطرفه باشد. که فکر می کنی دوستی معامله نیست و آدم ها باید در روزهای سخت کنار هم باشند. آنهم این روزها که سخت ترین روزهای زندگی ات را داری تجربه می کنی... هنوز بچّه ای مهدی! هنوز بازی بلد نیستی مهدی!
اما این وسط آدم هایی هم هستند که نمی شناسی شان اما تنهایت نمی گذارند. اما وقتی با وبلاگ جدیدت می آیی پستی را برایت به روز می کنند که بگویند این آمدن برایشان خیلی باارزش است. آدم هایی که گاهی از یک اسم و فامیل فراتر نمی روند اما در این چند ماه که نبودی و تا مرگ پیش رفتی هر لحظه به یادت بودند و با هق هقت گریه کردند و با تشنج هایت لرزیدند. آدم هایی که وقتی به روز می کنی در صفحه ی فیس بوکشان خبر آمدنت را می دهند شاید مرهمی باشد بر زخم های عمیقت... دوستتان دارم!
بدون هیچ تعارفی باید بگویم که از تمام دوستانی که آمدنم را خبررسانی می کنند (چه در وبلاگ و چه در فیس بوک) کمال تشکر را دارم. حتی اگر یک نفر هم با خبررسانی شما این وبلاگ تازه را بعد از هشت سال نوشتن در وبلاگ قبلی پیدا کند من وظیفه ی خود می دانم که دست شما را ببوسم چون در این روزهای شلوغ و بی اینترنت، پیدا کردن دوستان و همراهان قدیمی بسیار دشوار شده است. درضمن از همه ی کسانی که به وبلاگ سر می زنند خواهش می کنم لینک وبلاگم را به آدرس جدید تغییر دهند... باز هم ممنونم...

نه غمگینم، نه در وجودم شادی ست
نه محصورم، نه میل به آزادی ست
چرخیدن و چرخیدن تا... چرخیدن!
این شیوه ی آسیاب های بادی ست

4- بازی در دنیای مجازی:
نوشتن در خبرگزاری سایوک را دوباره آغاز کرده ام. هر شنبه می توانید مرا در این خبرگزاری بخوانید. پست ها و مطالب قبلی هم برای دوستانی که تازه به مخاطبان سایوک پیوسته اند در همانجا موجود است. با توجه به روال کاملا متفاوت مطالبی که آنجا می نویسم و تنوّع موجود حتما توصیه می کنم که شنبه ها صبح یواشکی از سر کارتان سری به نوشته های من در ستون «فرشته های کاغذی» بزنید. شاید هم بین دو کلاس از دانشگاه... در هر صورت وقتتان را زیاد نمی گیرد. مطلب هفته ی گذشته مصاحبه ای بود که نشریه ی «شهرآرا» با من ترتیب داده بود که شاید سوال ها و جواب ها اگرچه تکراری ولی خواندنی باشند:

مصاحبه با نشریه ی شهرآرا در «سایوک»

یکی از شاعران و نویسندگان خوب کرجی که در شکل گیری «غزل پست مدرن» نقش به سزایی داشته است «علی کریمی کلایه» می باشد. او که همواره از هیاهو و بازی های کثیف ادبیات دوری کرده و به هیچ باند و گروهی وابستگی نداشته و تنها به ادبیات محض فکر می کند اینبار به دنیای مجازی پا گذاشته است. شاعری که می گفت «که شعر هرچه داشتم از من گرفته است» را در این وبلاگ بخوانید:

وبلاگ «علی کریمی کلایه»

سایت «ادبیات ما» در شماره ی جدید خودش، شعر سپید قدیمی از مرا منتشر کرده است. امیدوارم روزی شرایطی فراهم شود تا دو مجموعه ی شعر آزاد خودم را که کارهای 1375 تا 1389 را دربرمی گیرند منتشر کنم. لازم به ذکر است که شعر منتشر شده در سایت «ادبیات ما» در زمان سلطه ی طالبان بر افغانستان سروده شده است:

شعر سپیدی از من در سایت «ادبیات ما»

یکی از دوستان جوان اما بااستعدادی که در این دنیای مجازی با او آشنا شده ام «شبنم غفاری» است. او که ظاهرا ترک زبان است در شعر فارسی و به خصوص غزل پست مدرن بسیار خوب عمل می کند و من می دانم اگر همین مسیر را ادامه دهد به جاهای خوبی در ادبیات معاصر می رسد:

وبلاگ «شبنم غفاری»

سایت «گرگ و میش» را پیش از این معرفی کرده بودم. حضور خوب بچّه های ترانه سرا، سپیدسرا و همچنین «غزل پست مدرن» در این سایت باعث تازگی و جذابیت آن شده است. یکی از شعرهای مجموعه ی «پرنده کوچولو» را می توانید در این سایت هم دنبال کنید:

غزلمثنوی از من در سایت گرگ و میش

خیلی از دوستان گله می کنند که چرا دکلمه ی شعرهایم را در اینترنت نمی گذارم. راستش را بخواهید «هاست» مناسبی برای گذاشتن فایل های صوتی برای دانلود سراغ ندارم. و اتفاقا دست هر کس را که در این راه به من کمک کند می فشارم. متاسفانه همان تعداد دکلمه از من که در اینترنت موجود بوده یا سایت هایش قابل دسترسی نیستند یا آدرس فایل عوض شده است. برای نمونه می توانید دکلمه ی شعر سفرنامه را در این آدرس جدید پیدا کنید:

دکلمه ی شعر «سفرنامه» در سایت «عروض»

«منیره حسینی» عزیز زحمت کشیده و در وبلاگ «سپهر ادبی» یکی از شعرهای «پرنده کوچولو» را که قبلا در محیط مجازی منتشر نشده درج کرده است. این شعر را خیلی ها شنیده بودند و دوست داشتند که «چشم تو بر لباس های عروس/ من برای تو شعر می خواندم!» می توانید آن را در اینجا بخوانید:

«هشت پاره»ای از من در وبلاگ «سپهر ادبی»
■

جرمش گذر از عقل، فقط چند نخود
یا داشتن ِ جنازه ای توی کمد!
بعد از ده سال حبس در زندانی
به زندانی بزرگتر وارد شد

5- مثل شاهینی که توی قفس جنون داشت:
«شاهین» عزیزم بالاخره آلبوم جدیدش را بیرون داد. چه هدیه ای برای یک مرد زیباتر از اینکه فرزند هنری برادرش متولد شود. آنهم آلبومی که بتوانی هی بشنوی و هی بشنوی و هی زار زار با آن گریه کنی. فکر می کنم همه ی دوستان، آلبوم اریجینال را خریده اند و با آن زندگی کرده اند. آنهایی هم که دسترسی نداشته اند با لطف «شاهین» به صورت رایگان دانلود کرده اند و گوش داده اند. مخصوصا موزیکی که نام آلبوم از آن گرفته شده است وقتی که با من و تو می خواند:
«چقدر مشت کوبیدم به میز تحریر» تا می رسد به دستی که زیر ساطور می رود...
یا وقتی که به تمام چیزهای زیبا قسم می خورد و در انتها یادت می آورد که از لیست خط خورده ای...
وقتی در «همجنس» بالای دار می روی و جمعیت کف می زنند...
وقتی می رسی به «زندگی فارغ از معنی/ زندگی فقط یعنی/ مث یه مهره بازی کرده شدن!...»
وقتی... وقتی... وقتی...
خوشحالم! و به همه ی اهالی موسیقی و هنر تبریک می گویم.
راستی وبلاگ شاهین به علت فیـ-لتر به این آدرس جدید تغییر یافته است:
وبلاگ جدید «شاهین نجفی»

آلبوم سال خون شاهین نجفی

■

مردی پشت ِ درخت هیزی می کرد
زن بود و نگاه بد به «تیزی» می کرد
گنجشک سر ِ شاخه به بازی مشغول
ماهی در آب تخم ریزی می کرد

6- و باز هم پرنده ی کوچولوی من:
بی تعارف خلاصه و بالغ ترین حاصل عمر هنری من مجموعه ی «پرنده کوچولو؛ نه پرنده بود! نه کوچولو!» می باشد. جدا از آنکه بیش از 160 شعر که گاهی همان شعرها از 60 بیت فراتر می روند در یک مجموعه جمع آوری شده است؛ خلاصه و گلچینی از مجموعه های گذشته را نیز می توانید در انتهای کتاب بخوانید. عصاره ی 15 سال اخیر ذرّه ذرّه آب شدنم که حال به تماشا گذاشته شده است.
اما وقتی آدرس دانلود کتاب پرنده کوچولو را در پست قبلی گذاشتم:
آدرس دانلود رایگان کتاب پرنده کوچولو
بسیاری از دوستان با زنگ و اس ام اس و کامنت عمومی و خصوصی لطف کردند و گفتند برای حمایت مالی از من نسخه ی پی دی اف را دانلود نمی کنند تا بیش از این متضرر نشوم. اما باید نکته ی مهمی را در اینجا متذکر شوم. با توجه به آنکه کتاب چاپ شده (که الحمدلله در نمایشگاه کتاب هم مورد استقبال بسیار قرار گرفت) بیش از 100 مورد حذفیه دارد، به طوری که حتی در بعضی جاها مصاریع دچار ایراد وزنی یا محتوایی می شوند! لازم است حتما کتاب را دانلود کنید و با نسخه ی چاپی و منتشر شده تطبیق دهید.
از همه ی دوستانی هم که مجموعه را در نمایشگاه کتاب تهیه کرده اند صمیمانه خواهش می کنم نسخه ی «پی دی اف» کتاب را دانلود کرده و به غلط نامه بسنده نکنند. چون در غلط نامه هم کاستی ها و ایراداتی وجود دارد. مثلا در شعری که به نام «چت» معروف شده است «اتاق شیطان» از ابتدای شعر در کتاب حذف شده و در غلط نامه به آن اشاره ای نشده است و از آن خنده دارتر این است که در همین شعر کلمه ی «خدا» حذف شده که اشتباها در غلط نامه «خودت» آمده است!! و ده ها اشتباه مشابه دیگر...
پس به علت همین ایرادات از همه ی دوستان خواهشمندم مجموعه را دانلود کرده و به هر طریق ممکن برای دوستان تکثیر کرده یا حداقل اطلاع رسانی بفرمایند. تا آنجا که دوستان اطلاع داده اند در نسخه ی «پی دی اف» هیچ ایرادی وجود ندارد. درضمن از همه ی شاعران و منتقدانی که تا به حال بر روی مجموعه نقد یا مقاله ای نوشته اند تشکر می کنم و امیدوارم به زودی جبران کنم.

می بازم و می بازم و می... بازی را
تا خسته کنم این دل ناراضی را
هر روز به دریای تو می اندازم
پوتین های ِ سیاه سربازی را

7- پروانه در بایگانی:
«وحید نجفی» را سالهاست می شناسم. جوانی آرام و سر به زیر از خطه ی «لرستان» که با مجموعه ی «بردگانه با اهرام» شناختمش. بعد «آشغال های مهم» را برای انتشار آماده کرد که متأسفانه مجوّز نگرفت. و بالاخره امسال در نمایشگاه کتاب با مجموعه ی دوست داشتنی «پروانه در بایگانی» آمد! به قول «دکتر حمید سهرابی» شعر وحید «حدیث سرگشتگی های انسان مدرن» است. و به گواه همگان یکی از جوانانی ست که جزء مطرح ترین شاعران «غزل پست مدرن» و شعر امروز قرار می گیرد.
او را ماه پیش به همراه دختر تازه به دنیا آمده اش «هلیا» دیدم و عکس انداختیم و حرف زدیم و گریستیم... و چقدر هلیا شبیه وحید است... و البته هنوز با لبخندی روی لب آرام می خوابد و از اشک های پدر بی خبر است. در این چند ماه لعنتی، وحید همیشه با کتابش و با اس ام اس ها و حرف هایش از پشت کوه های خرّم آباد در کنار من بود. پس بی هیچ حرفی این شعر را به او و دخترش نقدیم می کنم:

خواب ِ تزریق ِ سوسک در رگ هام
خرّم آباد را کلافه شده
یک نفر هیچ ِ هیچ تر از هیچ
به هزاران نفر اضافه شده
اوّل قصّه دست دختر بود
بعد، سیگار ِ توی کافه شده

مثل ماهی زنده درمی رفت
دست ها را که سست می کردم
از خودم هم خراب تر می شد
هر کجا را درست می کردم
هرچه پاییز بود توی کرج
به تو با گریه پُست می کردم

برگ می ریخت از درختانم
روی دیوارهای آجری ات
داشت یک مرد فلسفه می خواند
پشت ِ آن چشم های چادری ات
معنی سادگی و تنهایی ست
شعر من توی لهجه ی لری ات!

دود سیگار را فرو دادم
کافه را از سکوت قهوه بریز
جوجه ی سر بریده ای هستم
نرسیده به آخر ِ پاییز!
خسته ای مثل کوچه های کرج
خسته ام مثل چشم هات عزیز

بالشم را بغل شدم از ترس
خیس بودم دوباره ملحفه ات
عشق یک جفت دست نامرئی ست
دارد آهسته می کند خفه ات
سوسک هایی که در سرم کردند
تخم ریزی درون فلسفه ات

«هاچ» دنبال مادرش می گشت
دخترت روبروی تلویزیون
می دویدند باز «تام و جری»
تو سرت درد می کند به جنون
«سیندرلا» به قصر حاکم رفت
می چکد بعد، چند قطره ی خون...

مرگ هم از تو ناامید شده
وسط چشم های بیمارت
که سرت را به میز می کوبی
که تمام است واقعا ً کارت
دخترت خواب خوب می بیند
آنور ِ دودهای سیگارت

■
از نگاهش نترس! گریه نکن
پدرت خسته است «هلیا جان!»
پدرت ابتدای غم بوده
که رسیده به نقطه ی پایان
تا نبینند اشک هایش را
چقـَدَر گریه کرده در باران

عشق رؤیای توی «کارتون» بود
یک جزیره حوالی «فیجی» ست
رقص ِ نی بود با «سرندی پیتی»!!
خرّم آباد خانه ی گیجی ست
پدرت شاعر است «هلیا جان»
پدرت خودکشی تدریجی ست...

اوّل غزل، همیشه غزل، آخرم غزل

2010-11-19T13:54:00.000-08:00

وقتی که زندگی من دیگر
چیزی نبود، هیچ چیز به جز تیک تاک ساعت دیواری
دریافتم باید، باید، باید
دیوانه وار دوست بدارم...
یک پنجره برای من کافی ست
یک پنجره به لحظه ی آگاهی و نگاه و سکوت
اکنون نهال گردو
آنقدر قد کشیده که دیوار را برای برگ های جوانش
معنی کند...
حرفی به من بزن
آیا کسی که مهربانی یک جسم زنده را به تو می بخشد
جز درک حسّ زنده بودن از تو چه می خواهد؟!
حرفی به من بزن
من در پناه پنجره ام
با آفتاب رابطه دارم...
(بخش هایی از شعر «پنجره» فروغ فرخزاد)

وقتی بعد یک ماه و نیم برمی گردی به دنیای واقعی و مجازی... اوّل از همه سر می زنی به آنجاهایی که خیلی دوستشان داشتی. بعد، جای آن ذوق اوّلیه را غم بزرگی می گیرد. همه جا دنبال ردّ پای خودت می گردی. اسمی از خودت که یعنی در این یک ماه و نیم که کلی از موها و ریش هایت سفید شده آدم ها دلشان برایت تنگ شده است. خیلی خوب است که کسی منتظرت باشد. بدون هیچ خواسته ای! فقط منتظر باشد تا برگردی...

خیلی ها زودتر از آنچه فکر می کردم فراموشم کردند. و بعضی ها آنقدر شرمنده ام کردند که الان غرق اشکم... اما این حرف ها و زنجموره ها را بی خیال! به قول مارکز «زنده ام که روایت کنم» و قرار است در این وبلاگ تازه از ادبیات بنویسم مثل همه ی این هفت سال گذشته... و قرار است «جمعه» های متروک و دلگیر به روز شوم و هر هفته در کنارتان باشم...

مثل این است که عصر جمعه، در تو آرام بالا بیاید
مثل این است که بچّه دیوی در درونت به دنیا بیاید...

یکی از دوستان می گفت در این مدتی که نبودم در جایی شنیده که انتشارات سخن گستر قصد دارد کتاب های بچه ها را پخش کند. اگر خبر درست باشد با توجه به سرمایه گذاری 50 تا 70 درصدی من و دیگر شاعران در چاپ کتابشان و ضرر مالی که در این مدّت متحمّل شده ایم واقعا خبر خوبی است. در هر صورت فعلا کتاب من تنها به صورت فایلPDF و رایگان، در اینترنت، موجود و قابل دانلود می باشد. فقط از دوستان خواهش می کنم بعد از دانلود، حتما کلّ کتاب را پرینت بگیرند و بر روی کاغذ مطالعه کنند. درضمن در صورت پخش و قرار گرفتن در کتابفروشی ها حتما آن را دوباره از کتابفروشی تهیه کنند. یکی از آدرس های خوب و پرسرعت دانلود کتاب از این قرار است:

دانلود کتاب «پرنده کوچولو، نه پرنده بود! نه کوچولو!»
پرنده کوچولو نه پرنده بود نه کوچولو

چند ماه قبل، دوستانی از جمله «سینا حشمدار»، «منیره حسینی» و... لطف کردند و شعر عاشقانه ی «بشنو صدایم را» را در وبلاگ ها و سایت هایشان قرار دادند. با توجه به اینکه بسیاری از دوستان زنگ یا ایمیل می زنند و این شعر را می خواهند اینبار آدرس این شعر را در وبلاگ «زهرا باقری شاد» می گذارم. حتما بخوانید:

حس کن مرا بر لکه های بالش خیست

سایت «متن نو» دارد فعالیت ادبی خوب و بی حاشیه ای را به پیش می برد. در پست قبلی اگر یادتان باشد لطف کرده بود و یکی از داستان هایم به نام «عمودی ها» را گذاشته بود:

داستان «عمودی ها»

و این بار سردبیر عزیز سایت، «فاطمه محسن زاده» لطف کرده و مقاله ی دقیق و دنباله داری پیرامون نقش «مرد» و «زن» در کتاب «فرشته ها خودکشی کردند» نوشته است که قسمت اوّلش را می توانید در اینجا بخوانید:

زن، مرد، فرشته ها خودکشی می کنند! (قسمت اول)

خبر خوب این روزها انتشار آلبوم جدید «شاهین» عزیزم است که احتمالا فردا یا پس فردا بیرون می آید و مشتاق شنیدنش هستم. امیدوارم راهی برای تهیه ی آلبوم ارجینالش در ایران هم باشد. اخبار دقیق تر و کامل تر را می توانید از سایت خود او دنبال کنید.

سایت اختصاصی شاهین

یکی از دوستان خوبمان در شمال غربی کشور «زینب برزگر ماهر» است. او چند مقاله ی خوب و مفید درباره مجموعه های «فرشته ها خودکشی کردند» و «پرنده کوچولو» نوشته است. یکی از این مقالات را می توانید در سایت هجوم بخوانید:

نقد اندیشه ی غالب مهدی موسوی پیرامون زنان

دوست خوبمان «پریا کشفی» سایتی دارد به نام «پادکست» که معمولا هر هفته شعر یکی از شاعران ایران و جهان را دکلمه می کند و در آن قرار می دهد. اینبار لطف او شامل من شده و می توانید در سایت اختصاصی اش شعر من با صدای او را دانلود کرده و گوش بدهید:

شعری از من با صدای «پریا کشفی»

ین روزها می نشینم و هی سعدی می خوانم و «به گریه در وسط شعرهایی از سعدی» و هی شمس می خوانم و هی فلسفه... از «مقالات شمس» فال می گیرم! می آید:

«من می روم که سر بشویم... تو چه می کنی؟ می روی؟ می پایی؟»

فال می گیری:

«من به آن باد ِ اوّل نیامدم که به این باد ِ آخرین بروم...»

دارم وسایل خانه را جمع می کنم برای اسباب کشی. زیر لب شعر می خوانم. همه ی خاطره های خوب و بد را مچاله می کنم در جعبه های مقوایی! از خانه ی جدید می ترسم. از تغییر می ترسم. شده ام مثل «وینستون» در انتهای کتاب «1984»! در کافه نشسته ام و «جولیا» در مغزم می گوید: «چیزی که تاب ایستادگی در برابرش را نداری»... هفته ی بعد راهی مشهدم. با هواپیمایی که می تواند سقوط کند و همه چیز را تمام کند. اما من به هیچ چیز فکر نمی کنم. فقط زل زده ام به سقف و بلند، بلند شعر می خوانم:

همه عمر برندارم سر از این خمار ِ مستی...

این شعر مال دو سال و نیم ِ پیش است و مال همان کتاب «پرنده کوچولو» است که الان نسخه ی چاپی یا دانلود شده اش در خانه های شماست! «امیرحسین» عزیز لطف کرد و در زمان سفر چند سال قبلم آن را در وبلاگش قرار داد. با اجازه ی او می خواهم بعد این همه مدّت برای بازگشایی وبلاگم دوباره منتشرش کنم. از این به بعد جمعه ها در کنارتان هستم (به استثنای جمعه ی بعدی!) با شعر، با ادبیات، با عشق:

چرخ پنکه به دُور پوچی خود
قطع و وصلی به نور مهتابی
مغز تو زیر توده های مگس
قلب من توی مایعی آبی
دارم از درد «بود» می میرم
داری از فرط مرگ می خوابی
.
گیسوانت به عشق چسبیده
دست هایم به چند قرن فلز
سینه ام مثل حفره ای خالی
بر تنت چند لکـّه ی قرمز
با خودم فکر می شوم: شاید...
زیر لب گریه می کنم: هرگز!
.
گریه ی من میان موهایت
حرکت گچ به روی تخته سیاه
شک به عشقت پس از هماغوشی
یک سفینه پس از سقوط به ماه
بین ما کیست؟ هیچ یا که همه؟!
اسم این چیست؟ عشق یا که گناه؟!
.
چند مو روی بالش خیسم
از خیال نرفته تخت شدن
حل شدن در دهان داغ کسی
پاسخ یک سؤال سخت شدن
به دو تا حرف نصفه چسبیدن
زیر چاقوی تو درخت شدن
.
پرده هایی کشیده بر خورشید
رخش پنکه در میان سرم
بوسه ای روی خاک افتاده
مثل سوغاتی تو از سفرم
امه ام پاره پاره در کمدت
عکس تو، توی چشم های ترم
.
برنگشتم اگرچه برگشتم
ثل ِ از حرف هات بعد سفر
یا دو حرف بریده از دل ِ هم
توی لبخند ساده ای به تبر!
گریه کردی
- «به خاطر چه کسی؟!»
نامه دادی
«برای چند نفر؟!»
.
تکیه دادم به خاطراتی که
شاد ِ آن چشم های غمگین بود
مثل سیگار نصفه افتادم
در جهانی که پمپ بنزین بود
سوز یک «آه»... بین مرگ و مرگ!
همه ی زندگی ِ من این بود.