Marta Kagan’ı hepiniz hatırlarsınız sanırım. 2 sene önce internete bomba gibi düşen “What the F**k is Social Media?” isimli sunumun yaratıcısı. Arada ilki kadar ses getirmese de ikinci bir sunum daha hazırlamıştı ama geçtiğimiz gün internete düşen son sunumu “What the F**k is Social Media Now?” çok başarılı olmuş.

Marta Kagan’a Posterous adresinden ya da Twitter hesabından (@MZKagan) ulaşabilirsiniz. Bence takip de etmelisiniz. Kagan aynı zamanda Espresso isimli entegre pazarlama ajansının ortağı (Brand Infiltration).

Ayrıca Marta Kagan’ın diğer sunumlarını görmenizi de tavsiye ederim. Entegre pazarlama çözümleri ve marka konumlama konusunda birçok güzel fikirleri var. (SlideShare)

What the F**k is Social Media Now?

What the F**k is Social Media?

İyi haberlerimiz ve kötü haberlerimiz var. Önce kötü haber: bazen markanızla ilgili kötü haberler vermek zorunda kalabilirsiniz. İyi haber ise, “Yönetim Bilimi” araştırmalarına göre kötü haberleri iyi bir şekilde vermek mümkün.

Kötü haberleri verme sanatının ana ilkesi ise, kötü haberin içindeki (ufak da olsa) olumlu beklentileri öne çıkararak kötü haberin etkisini yumuşatmaktan geçiyor. Örnekleyelim hemen:

- Hey, kusura bakma dostum, az önce barda biri senin iPad’inin üzerine oturdu.

İşte bu bir kötü haber, ancak iyi haber;

- iPad’inin üzerine oturan Megan Fox’tu ve şimdi de senden özür dilemek istiyor.

Bu da kötü haberin içindeki olumlu beklenti. Eminim bu satırları okurken “keşke benim iPad’im olsaydı o” diyorsunuz.

Kısaca izleyebileceğiniz yolları inceleyelim:

1 – Kötü haber ile iyi haberi ayırmak

Günün birinde müşterilerinize, markanızın Twitter hesabını kullanarak “100$’lık bir ürün zammından” bahsedecekseniz eğer, önce kötü haber ile müşterinizi vurun. Peşinden başka konularla ile ilgili 1-2 tweet yazdıktan sonra, müşterilerinizin 10$’lık bir indirime sahip olduklarını söyleyin.

Müşterinizin kaybı ve kazancı arasındaki fark ne kadar yüksekse, haberlerinizi o kadar ayırmalısınız.

2 – Müşterinizi sakinleştirin

Eğer müşterinizin kaybı ve kazancı birbirine yakınsa, müşterinizi göz önünde bulundurun. Birçok insan, 1 milyon dolarlık bir kayıp yanında 1 milyon dolarlık bir başka kazançla geldiğinde bile rahatsız olur. Onlara herşeyin gayet iyi ve yolunda olduğunu söyleyin.

3 – Şaşırtın

Çalışanlarınıza 1 gün fazladan izin verip, onların ofiste içtikleri çay ve kahvenin sayısını günde 1’e indirirseniz, çalışanlarınız, kayıplarını ve kazançlarını hesaplamakta zorlanırlar. O yüzden müşterilerinize kötü haber verirken, yarısında kesip iyi bir habere geçerseniz, onların da kafası karışacaktır.

p.s.: Tüh, bu 3. yöntem biraz olumsuz bir yöntem gibi. Ancak siz ne yapacağınızı biliyorsunuz.

p.s. #2: Bu yazıyı Wired UK’in Ağustos 2010 sayısındaki Katherine Gammon’un kısa yazısından uyarladım.

Haftasonu ve Zafer Bayramı tatilinden sonra ilk yazımın biraz daha yumuşak birşey olmasını istedim. Sizi teorilerle sıkmak yerine, en iyi sosyal medya kaynaklarının Facebook fan sayfaları ve Twitter hesaplarını incelemek iyi olabilir diye düşünüyorum.

Yorum yapmayacağım, ancak benim atladıklarım varsa, lütfen yorum bölümüne siz de bildiğiniz kaynakları yazın ki, bu sayede burada Türkçe bir sosyal medya kaynak listesi çıkarmış olalım. Benim atlayacağım iyi kaynaklar da olacaktır.

Ayrıca Meşgul Sinyali’ni Facebook ve Twitter‘da takip etmeyi de unutmayın.

Bu sayede, Türk blogosferini de bu eksiklikten kurtarmış olalım.

Facebook Fan Sayfaları

1 – Mashable

Mashable ve Pete Cashmore’u bilmeyeniniz var mı?

2 – Social Times

Media Bistro’nun da yaratıcısı olan grubun sosyal medya kaynak projesi.

3 – Viper Chill

Glen Allsopp isimli 21 yaşındaki bir gencin, web sitelerinizi sosyal medyada nasıl daha verimli tanıtabileceğinizi anlatan ve özellikle de SEO konusuna başarılı bir şekilde eğilen blogu.

4 – Social Media Examiner

Michael Stelzner’in kurduğu ve AdAge’in en güçlü 50 blog arasında gösterdiği sosyal medya blogu.

5 – Top Rank Blog

TopRank Marketing’in sosyal medya blogu.

6 – Social Media Today

Sektörün diğer ağır toplarından, Mashable’ın hemen arkasında.

Twitter Hesapları

@Mashable

@ChrisBrogan

@SocialTimes

@JasonFalls

@copyblogger

@kikolani

@smexaminer

@toprank

@AdamSinger

@eMarketer

@ViralBlog

@socialmedia2day

Daha önce yaptığımız hediye kampanyalarını hatırlarsınız.

Meşgul Sinyali’nden Hediye Kitap: Buy-ology

Hediye Haftası: 2 Kişiye Digital Age Aboneliği

Meşgul Sinyali’nden Hediye: 3 Okuyucumuza The Brand Age Dergisi

Meşgul Sinyali’nden 3 Şanslı Okuyucusuna “Grafik Tasarım Dergisi” Aboneliği

Bir süredir ara vermiştik hatırlarsanız, ancak şimdi geri dönüş zamanı.

Meşgul Sinyali’nin sponsorlarından biri olan MoreClick, okuyucularımız için çok güzel bir hediye gönderdi bize. Her biri 114 TL’lik toplam 10 adet Google Adwords kuponunu şanslı okuyucularımıza hediye ediyoruz. Yapmanız gereken tek şey ise bu yazının altına yorum yapmak.

Bu yazıya yorum yaparak 114 TL’lik Google Adwords kuponu kazanmak için 27 Ağustos 2010 günü sabah 10:00’a kadar zamanınız var. Saat 10:30’da kazananları açıklayacağız.

Kazanan okuyucularımızı, daha önce de yaptığımız şekilde Absolute Random (mutlak rastgele) yöntemiyle seçeceğiz.

Meşgul Sinyali her hafta hediye vermeye devam edecek. Şimdiden bir sır vermek gerekirse, gelecek haftaki hediyemiz de çok büyük ihtimalle özel tasarım t-shirtler olacak. Okuyucularımızın bilgisine.

Önümüzdeki günlerde lokasyon tabanlı servisler ve pazarlama konusuna biraz daha fazla eğileceğim, ancak hemen öncesinde basit de olsa bir bilgigrafik (infographic) hazırladım.

indirmek için tıklayın (PDF)

indirmek için tıklayın (PDF)

State of the Location-Based Services (604) ]]> http://www.mesgulsinyali.com/infographic/lokasyon-tabanli-servisler-infographic/feed/ 5 http://www.mesgulsinyali.com/infographic/lokasyon-tabanli-servisler-infographic/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=lokasyon-tabanli-servisler-infographic http://feedproxy.google.com/~r/mesgulsinyali2/~3/0-GNoo7AGBQ/ http://www.mesgulsinyali.com/sosyal-medya/facebook-stories-ve-twitter-tales/#comments Thu, 19 Aug 2010 09:00:45 +0000 Fatih Güner http://www.mesgulsinyali.com/?p=1005

Twitter’da kullanıcılarını kendine bağlamak için Facebook’un seçtiği yöntemi uyguladı. Twitter Tales isimli yeni bölümünde Twitter, kullanıcılarının Twitter ile ilgili hikayelerini yayınlamaya başladı.

Facebook Stories’i biliyorsunuzdur eminim. Facebook kullanıcılarının, Facebook sayesinde yaşadıklarını anlattıkları ve bu sayede diğer kullanıcılara da ilham verebilecek olan hikayelerini yayınladığı Stories, şimdi de Twitter’da Tales halini aldı.

Şimdiye kadar üç farklı kullanıcılarının hikayelerinin yayınlandığı Twitter Tales’deki o makaleleri okumanızı öneririm. Yeni Delhi’de yaşayan film yapımcısı @natashabadhwar, San Francisco komünitesinin ortak hesabı @caltrain ve tanınmış mizah yazarı @thebloggess’in hikayeleri, şimdiye kadar yayınlanan hikayeler.

Sosyal ağların kullanıcıları ile bu şekilde etkileşime girmesi çok da yeni değil, yakın zamanda Google ve Facebook’da aynı hizmete başladılar. Facebook, kullanıcıların deneyimlerini yayınladığı Stories ile ve Google da seri halinde Youtube videoları ve blog postları ile aynı hizmeti vermeye başlamıştı.

Siz de Twitter’a hikayelerinizi gönderebilirsiniz: tales@twitter.com

Henüz kullanmadığım, ancak okuduklarımdan ve izlediklerimden çıkardığım kadarıyla Foursquare’in bir benzeri olan Facebook Places, internette kopardığı küçük kıyametle geldi.

Türkiye saati ile bugün sabaha karşı 2’de mobile web ve iPhone aplikasyonu için hazır olan Facebook Places, yakında check-in yapmaya müsait olan her cihaz için hazır olmuş olacak.

Bulunduğunuz yeri paylaşabileceğiniz, arkadaşlarınızın nerede olduğunu görebileceğiniz ve yeni yerler keşfedebileceğiniz bu özelik ile Facebook, 500 milyondan fazla kullanıcısını lokasyon imlemeye davet ediyor. Ayrıca fotoğraflarda mekanları tagleyebileceğiniz, Facebook fan sayfalarınıza entegre ederek fanlarınızın en sık nerelerde görüldüğünü görebileceğiniz, daha gelişmiş bir sistem olacak.

Geliştiriciler için ise hem check-in’lerin okunabileceği, hem de yazılabileceği bir API geliştirilmiş.

Gowalla ve Foursquare ile yapılan anlaşmalar sonucunda Gowalla, kendini Facebook’a entegre ederken, Facebook akışlarına pul büyüklüğünde bir harita yollayacak ve kendi arayüzü şimdiki gibi kalacakmış.

Foursquare de çok fazla detay vermese de, basın toplantısında konuyu Foursquare’in oyun ve “badge” yapısına getirmiş ve Facebook ile çalışmak için heyecanlandıklarını söylemiş.

Aklıma şimdiden benim de Foursquare ile Facebook arasında bir çeşit savaş çıkacakmış gibi geliyor ama, önümüzdeki günlerde bu konu ile ilgili farklı bir açıdan bakmaya çalışarak yazacağım.

Facebook’un, Places ile şimdilik para kazanma planları yokmuş, ama gelecekte belki markalarla yapılacak anlaşmalar sonucunda “check-in”lere hediyeler gibi konular gündeme gelebilirmiş.

Ayrıca Facebook fan sayfanızdan hariç, haritada size ait olan mekanı “claim” etmeniz de mümkün. Geçenlerde yazdığım “8 Adımda Lokasyon Tabanlı Grup Alışveriş Kampanyası Nasıl Yapılır?” başlıklı yazıyı bir okuyabilirsiniz.

Bir de video hazırlamışlar, aşağıda izleyebilirsiniz:

Kullanıcı Gizliliği’ne dair Endişeler

Şu an sadece iPhone’da ve Amerika’nın belli bölgelerinde kullanılabilen Places, tanıtıldığından çok kısa bir süre sonra, California’daki bir dernek tarafından protesto edildi. Bu protestonun sebebi, Places’daki “tag”leme özelliği.

Fotoğrafları etiketleme meselesi, Facebook’un bu kadar başarılı olmasının ana sebeplerinden biri bildiğiniz gibi. Places ile bu kişi etiketleme de başka bir boyuta taşınıyor. Çünkü lokasyon tabanlı diğer servislerde gittiğiniz yerlerde kimlerin olduğunu etiketleyebiliyorsunuz, ancak artık Facebook’da, siz etiketlemek istemeseniz de etiketleniyorlar. Yani Facebook’a “Hayır” diyemiyorsunuz.

Places ile ilgili bir başka gizlilik sorunu ise, check-in yaptığınız yerlerde, sizin arkadaş listeniz dışındaki insanlar tarafından da görülebiliyor olmanız. Check-in yaptığınız mekanda check-in yapan diğer insanlar, sizin arkadaş listenizde olmasalar da sizi görebiliyorlar. Facebook ise bu tarz konularda hep “etkileşimin artması” için çalıştığını söylemişti.

Önümüzdeki günlerde daha da açık hale geleceğini tahmin ettiğim bu tarz sorular ve Facebook tarafından gelmesi beklenen yanıtlarla, Places, şimdiden Facebook kullanıcılarının antipatisini kazandı. Öyle ki bahsi geçen dernek, çoktan bir kaynak sayfası oluşturdu.

Wikipedia’da yazdığı şekliyle dilencilik; “Yardıma muhtaç olduğunu iddia ederek başka insanlardan meta (yiyecek, para, v.s.) isteme. Geçimini bu şekilde sağlayan kişiye dilenci denir. Dilencilik dünyanın en eski mesleklerinden biridir”.

Diğerkâmlık; “başkalarının yararını da kendi yararı kadar gözetme ya da diğer insanlara maddi veya manevi kişisel çıkar gözetmeksizin yararlı olmaya çalışma ve bencillik karşıtı hareketlerde bulunma”.

Suiistimal; “görev ya da yetkiyi kötüye kullanma, başkalarının alanına onlara bildirmeksizin tecavüz etme”.

İnsanlar günden güne aptallaşıyor. Bu muazzam teknolojiye sahip olmamıza rağmen, bilgisayarlar ve internet sadece gereksiz bir sisteme dönüşüyor. Bizi daha demokratik ve özgür yapmasını beklediğimiz Internet, arkadaşlık kurmak ve porno izlemek dışında çoğunluk kullanıcı tarafından kullanılmıyor bile. Ben şahsen pornoya eğilimli değilim, ama işte siz izliyorsunuz ya. Maalesef artık insanlar yazmıyor, blog tutuyor. Ben de bir blog insanı olmama rağmen, yazmamaktan memnuniyet duyduğumu da söyleyemem. Konuşmak yerine mesajlaşıyorlar. İmla sıfır, gramer sıfır. Buna LOL, buna da LMFAO. Bana öyle geliyor ki birçok aptal insan, başka birçok aptal insanla kendi icat ettikleri bir çeşit proto-dili kullanarak mağara adamlarının anlaşmaya çalışması gibi bir sahneyi sahte iletişimle sahneye koyuyor.

Bu sahte iletişimin tamamının yanında; Filantropik bakış açısından gözümüze kötü görünebilecek bir gerçek de var ortada: “Amerikanlar kiliseye yaptıkları bağışların iki katını, internetteki hayır kurumlarına yapıyorlar”.

Sebebi ise basit: “single click” (tek klik).

Düşünsenize, bir marka var. Bu markaya önerilerde bulunan bir ajans da var. Kampanya yapılıyor. Kampanyanın mottosu da: “En fazla oy toplayana ‘süper havuç’ veriyoruz”.

En basit haliyle yukarıdaki cümle, içinde öylesine çok suiistimal barındırıyor ki, işte onu anlatmaya çalışacağım bu yazıda. Çünkü bu kampanyanın “dört” kanadı var.

Birinci ve en önemli kanadı, bence “oy verenler”. Arkadaşına oy vererek kendini Bono zanneden her kişi, yardım etmiş ve bu yardımı “single click” ile yapmış olduğu gerçeğiyle muazzam bir tatmin duygusu yaşıyor (çünkü yardımda bulunan her kişinin beyni, aynı saniyede “kutlayıcı dopamin” salgılıyor). Aferin.

İkinci kanatta “oy isteyenler” var, ancak bu konuda herhangi bir şey yazmayı uygun görmüyorum, nitekim o zaman da “sınıf ayrımcılığı”ndan, “iş bilmezliğe” kadar pek çok şeyle suçlanabilirim. Korkuyorum!

Üçüncü kanatta “ajans” var. İnsanları dilenciliğe zorlayan, diğerlerinin “temiz” duygularını suiistimal eden kampanya fikrini markaya veren taraf. Naif.

Dördüncü kanatta da marka var ki, önerici mekanizmadan sonraki “karar mekanizması”. Vahim.

Biz bu işe “Instant Karma” diyebiliriz pekâlâ. Hani, dijital ortamlarda her şey “Instant” ya, ona gönderme yapıyoruz. Kampanyamızın mottosu da: “Instant Karma, just one click, engage now!”.

Oysaki Internet’in genel olayında “arama parametrelerinin” ötesinde hiçbir şey yok. Her sorunun önceden belirlenmiş bir yanıtı var. İnsanın kendinden geçmesine sebep olan iletişim süreci böyle bir şey ve karşılıklı bir etkileşim sürecine girebileceğiniz herkes işinizi görüyor. Oy isteyenle oy veren zaten burada ayrılıyor.

Bu tarz kampanyaların var olmasının sebebi ise düşündüğünüz gibi kullanıcının açgözlülüğü değil, aksine kampanya sağlayıcıları tarafından kullanılan araçlar. Bu araçlara proaktif müdahaleler ve “fake account”lar da dahil (hatta tüm işinin sabahtan akşama kadar birkaç “sahte hesap” yönetmek olduğunu bildiğim birkaç arkadaşım bile var).

Ciddileşelim biraz.

Kampanyanın amacı olan “süper havuç”, aslında insanlara bir tür tüketici hakkı olarak sunuluyor. Yani bu havucu vatandaşın alması için gerekli olan tek şey, başkalarını “single click” için ikna etmek. Reklam düzeyinde ise “single click”, “arzu stratejisinin” belirleyici bir kanıtı ve insanın sahip olduğu herhangi bir “nitelik” gibi algılanıyor.

Yani Türkçesi, dilencilik bir nitelik haline geliyor.

Başka bir ifadeyle ise hediye kazanmaya koşullandırma konusunda seçim yapmak (başkasının kazanması için oy vermek) ajansın markaya salladığı palavrayla aynı anlama geliyor. Korelâsyon basit. Ajansın markaya verdiği öneriye göre hazırlanan “basit ve masrafsız bir kampanya”, kimisini dilenci, kimisini de Bono’nun olduğu gibi “sakil” yardımsever yapıyor. Sakil, çünkü Bono milyar dolarlık servetin üzerinde oturuyor, “single click” ile yardım eden kullanıcı ise pratikte sadece 2 birim AdenozinTrifosfat harcıyor (yani neredeyse hiç enerji harcamıyor). Üstelik bu kampanya sayesinde oy veren ya da oy isteyen herkes “sahte tatmin” duygusuna yönlendirilmiş oluyor. Bu sayede de suiistimal gerçekleştiriliyor.

Bahsettiklerimin bir de etik yanı var. Yanlışı doğrudan ayırmak için ahlak kavramının doğasını araştırmaya çalışan etik bilim (ki bir yandan da Yunan dilinde “ethos” yani “töre” kelimesinden türemiştir, düşünen beyinlere bir de bu pencereyi açmakta fayda var), bu tarz kampanyalardaki kültürel ve sosyolojik davranış biçimlerini “ahlaki egoizm”, “psikolojik egoizm” ve “rasyonel egoizm” olarak ayırıyor. Etik kavramlarının ya da anlamlamalarının vardığı ortak sonuç ise “bireylerin her zaman kendi çıkarları doğrultusunda hareket ettiği”. Yani, marka/ajans da, oy isteyen de, oy veren de aynı şekilde kendi çıkarlarına göre davranıyor. İşim ahlaki inceleme yapmak olmasa da, en azından ahlaki sorunları düşünmenizi sağlamamda herhangi bir sorun göremiyorum.

Bu suiistimallerin iki suçlusu var: marka ve ajans.

Zaten bu tarz kampanyalardaki “kazanç vizyonu” da bir şekilde Türkiye özelinde hesaplanamıyor. ROI (Return of Investment) konusunun sadece Google Adwords ya da reklam networkleri kanalından hesaplanıp, diğer kanallardan doğru bir şekilde hesaplanamamasının sebebi de, aynı şekilde kampanyaya dair olan “Vision and Scope” dökümünün doğru strateji ve taktikleri içermeden yapılmış olması. Kampanyanın “bilinirliğe mi”, “görünürlüğe mi”, “satışa mı” yoksa “reklama mı” dair olduğu hiçbir zaman anlaşılamıyor. Ve aslında, gerçek anlamda hesaplanabilse de, Türkiye gibi ülkelerin sosyo-kültürel yapısı itibariyle bu bir önem de teşkil etmiyor.

Clay Shirky diyor ki: “Yayınla, sonra filtrele mantığı, yeni sosyal sistemlerin muazzam miktarlarda başarısızlığı tolere etmesi gerektiğini varsayar. Ender başarıları ortaya çıkarmanın ve teşvik etmenin tek yolu, yine sosyal araçların desteklediği sosyal yapıya dayanmaktadır”.

Yani Shirky’nin söylediği sözü şöyle de yorumlayabiliriz: “Stratejisi olmadan ortaya çıkarılan ve birçok açıdan suiistimal içeren bu tarz projeler, aslında kullanıcı tarafından başarısızlığı tolere edilen projeler sayılabilirler. Sosyal yapının ise sosyo-ekonomik normlardan dolayı “dilenciliğe” kaydığı Türkiye gibi ülkelerde, sosyal araçlar, insanların içindeki bu tarz duyguları açığa çıkarır”.

Sosyolojik anlamda, bu tarz projelerde yapılan dilencilik ya da diğerkâmlık ise grup etkileşiminin kaynağı değil, sonucudur. Sosyal medyadaki grup etkileşimlerinde, Türkiye gibi ülkelerde “üretim” değil “paylaşım” vardır. Bu paylaşımın sonucu olarak da zaten oy veren ve oy isteyen gibi bir ayrım oluşur.

Tiyatro salonunu düşünmenizi istiyorum. Tiyatro salonunda seyircinin oyuna katılan bir oyuncu olabilmesi için sahne ve salonun birbirinden ayrı olması gereklidir. Günümüzde ise sosyal medya etkisi olarak adlandırabileceğimiz bu şey, sahne-salon ayrımını ortadan kaldırmayı hedeflemektedir. Gösteri, ancak bu şekilde bir karşılıklı etkileşim sürecine dönüşür. Herkesin oyuncu olduğu bir yerde ise eylem diye bir şey söz konusu olamaz.

Öyleyse estetik yanılsama burada noktalanır.

Yukarıdaki söylediklerimi bir de bu tarz dijital kampanyalar açısından sorgulayalım: oy verenlerin hepsinin aslında bir yandan da marka/ajans tarafında oy isteyenler haline dönüşmesi bekleniyor, kampanyanın ana fikri de zaten bu. Ancak sahne ve salon birbirinden ayrı değil, çünkü her sosyal medya kullanıcısı aslında bir mecra ve marka/ajans bunu hesaba katmıyor. Bu yüzden de estetik yanılsama devam ediyor. Günün sonunda ise, eylem diye bir şeyden söz edilemiyor.

Diğerkâm anlayışa göre oy verenler bir diğer yandan da toplumsal anlamda “üstlerine düşen vazifeyi” yerine getiriyorlar. Ya da anlatmaya çalıştığım şekliyle buna “zorlanıyorlar”. Bu hissiyatın sebebi ise, insanın doğası gereği bireysel yaşamasının “aykırı” görünmesi. İnsan, toplu yaşama gereksinimi içinde olan bir varlık. Yine Wikipedia’da yazıldığı şekliyle: “Bireyi içinde bulunduğu toplum, çeşitli organlardan oluşan bir organizmaya benzetilecek olursa, diğerkâmlık bireyin bir parçası veya bir organı olduğu organizmanın yararı uğruna, organizmada kendi üzerine düşen vazifeleri yerine getirmesidir. Dolayısıyla diğerkâmlık aslında kişinin menfaatlerinden vazgeçmesi değil, tersine yüksek menfaatlerini düşünmesidir”.

Sonuç olarak işte bu “basit ve masrafsız kampanya”, ahlaksızlığın her anlamında insanları toplu yaşamanın gereklerini yerine getirmek adına “dilenciliğe” ve “sakil yardımseverliğe” sevk ediyor.

Dahası, yukarıda bahsettiğim “kazanç vizyonu” da bu yüzden çöpe atılıyor, çünkü kampanyanın neye hizmet ettiği ve ne kazandırdığı hesaplanamıyor.

Konunun ahlaki yanına tekrar geri dönmek istiyorum.

Düşününki ortadaki o meş’um “süper havuç”, aynı zamanda dışarıda da satılan bir seri imalat ürünü olsun. Almak için iki seçeneğiniz var; peşin veya taksitli. Peşin almanın insana vermiş olduğu saygınlık ve taksitli satın almanın yanında paket halde gelen utangaçlık.

Ancak bu havucu “en çok oy toplayan” şanslı (!) kişi kazandığında, o kişinin yaşadığı hissiyatı kim açıklıyor? Utanç mı? Saygınlık mı? Güven mi? Ne?

Aslında sormak istediğim: Burjuva erdemine kim sahip oluyor?

Hani bazen, herkesin “kötü” olduğunu bildiği, ancak kimsenin kolaylıkla “dillendiremediği” meseleler vardır ya, işte yaşanılan his de çok benzer. Herkes (havucu kazanan da dahil) ortada vuk’u bulmuş bir “dilencilik” meselinin olduğunu bilir, ancak bu dillendirilmez, hayat devam eder.

İşte o “basit ve masrafsız kampanya” bu kadar büyük ahlaki sorunları da yanında getirir.

Bu bir kandırmacadır! Kampanyaya katılan her kişiye biçimsel bir özgürlük verdiğini iddia eden marka/ajans, aslında her kullanıcıya “teslim ol” diye tüfek doğrultmuştur. Marka stratejisi anlamında yanlış olmasını bir kenara atalım, markanın sosyal medyadaki varlığının gerekliliğini de sorgulatır.

Günümüzde, oy istemenin bir özgürlük biçimi olarak algılanmasını ve dolayısıyla başına buyruk bir sisteme dönüşmesini sağlayan şey, kendisini destekleyen bu kısırdöngüsel uzlaşma yani danışıklı dövüştür. Katılan her insan da “single click” aracılığıyla suç ortağı olmaktadır. Oy veren kişinin, zaten bu sistemin aynı anda kurbanı olan markayla ya da havuçla doğrudan bir ilişkisi yoktur. Kampanyayla bütünleşmeyi sağlayan itici güç bu oy veren-oy isteyen ayrımıdır; zira sistem açısından somut ve tehlikeli bir çelişkiye dönüşmemesi için gereken her şeyi havuç yapmaktadır.

Umarım bunca karışık cümle ve apostroftan sonra söylemek istediklerimi anlatabilmişimdir.

Ancak yine de anlamayan olursa diye (o sakil korkaklıkla) özetleyeyim: “İnsanlara, bir özgürlük biçimi olarak seçme hakkı (kimi zaman dilencilik, kimi zaman da diğerkâmlık) veren her kampanya, stratejik anlamda markaya kaybettirir ve markanın dijital ortamdaki varlığını tehlikeye atmakla yükümlüdür”.

Ucuz sosyal medya uzmanlarının deyimiyle: “Her marka sosyal medyaya girmemelidir, girerse de böyle yapmamalıdır”. Cümle içindeki paradoksu göremeyen aynı sosyal medya uzmanları (çoğu da ajans tarafında çalışır) bu fikri markaya “yedirmiştir”. Olan da markanın repütasyonuna olur.

Sonra bu tarz kampanyalardan herhangi birini yapmış olan bir marka ya da ajans yöneticisi bu yazıyı okur, bu yazının “kendisi için olumsuz” olduğunu bilir, ancak dillendirmez. Hayat devam eder.

Sanırım benim “grup alışveriş” konusundaki düşüncelerimi birçok insan biliyor. Daha önce yazmış olduğum “Grup Alışveriş Türkiye’de Neden Fail Olur?” başlıklı yazımı henüz okumadıysanız okumanızı tavsiye ederim. Meşgul Sinyali’nde o yazı ile ilgili biraz tartışmış olsak da, hala o konu hakkında muhabbet açıldığında bunu tartışıyoruz. Ancak bugün o tarz bir yazı yazmayacağım.

Bugün, bu iş kolunu inovatif kampanyalarla nasıl destekleyebiliriz tadında bir öneri yazacağım.

GAP’in Foursquare kullanıcılarına özel olarak hazırladığı kampanyayı gördünüz mü? GAP, mağazalarında check-in yapan müşterilerine 25% indirim vermeye başladı mesela (via mashable).

Ya da iPhone’larına Shopkick uygulamasını yükleyip mağazalarda müşterilerine check-in yaptırarak “kickbucks” kazandıran (Shopkick’deki para birimi) ve bu kickbuckları da indirim kuponu ya da bedava alışveriş için kullandıran Best Buy’ı ele alalım (via mashable).

Bu iki uygulamada da yapılmaya çalışılan şey, müşterilere “pasif-agresif” lokasyon imlemeden fazlasını sunmak. Artık Foursquare bile, mağazalara “sticker”lar gönderiyor, öyleki bu sticker’ları gören müşteriler check-in yapsın diye. Günün sonunda, lokasyon imleme meselesi, sadece Foursquare ve birlikte çalıştığı markalara kazandırıyor, müşteri ise markanın reklamını bedavaya yapıyor.

Şimdi bunu ülkemize uygulayalım. Bun Square kampanyasını hatırlarsınız eminim, Türkiye’nin ilk lokasyon tabanlı sosyal medya kampanyası. Ben kampanyayı yaratıcı süreç ve hedef kitle anlamında beğenmemiştim mesela, ancak bu işi ilk yapması sebebiyle muazzam bir halkla ilişkiler çalışması yürümüştüki, asıl önemli olan mesele de zaten bu.

Öyleyse benim grup alışveriş konusundaki fikirlerimin üzerine, neden lokasyon tabanlı bir destekleme çalışması yapılmasın. Bu hem inovatif, hem de halkla ilişkiler çalışması ile hem mekana, hem grup alışveriş sitesine hem de kullanıcıya kazandırır, “win-win-win” yani.

Ayrıca aşağıdaki yöntem, en basit haliyle anlatılmıştır. Normalde herhangi bir grup alışveriş kampanyasından faydalanmak için, müşterilerin bir grup halinde kampanyayı satın alması gerekli, sizin de bildiğiniz gibi. Ancak aşağıda anlatacağım yöntem, bence Foursquare API’ı kullanılarak “native application” olarak yapılsa, çok daha anlamlı ve fazlasıyla verimli bir işi ortaya çıkarmış olur.

Nereden başlıyoruz?

İlk iş olarak Foursquare’de bir “business” açmak önemli. Ben bunu göstermek için Meşgul Sinyali isimli bir yer yarattım (herhangi bir mekanı, sadece o mekanı cep telefonunuzdan eklemek suretiyle bile yaratabilirsiniz).

Mekanımızı yarattıktan sonra ise mekanınızı foursquare.com adresinde aratıp bulalım.

Şimdi bu mekanı “claim” etmemiz lazım. Turuncu bantın içine tıklayıp, “claim” sayfasına gidelim ve “Let’s Get Started” tuşuna basalım. Buradan sonra size ufak tefek sorular soracak Foursquare ve Amerika’da olmadığınız için telefonla onay alamayacaksınız, ancak Manual Claim ile isminizi, mail adresinizi ve telefon numaranızı yazarak da gayet onay alınabiliyor.

2. adımda size “special promotion” yapmak isteyip istemediğiniz soruluyor. Bu adım sayesinde müşterilerinize özel promosyonlar sunabilirsiniz. Oradaki ipuçlarını okumanızı tavsiye ederim.

Peşinden ise Foursquare’deki işimiz şimdilik bitiyor ve Geotoko’ya dönüyoruz. Tekrar söylüyorum, tavsiyem, ipuçlarını yeterince okumanız ve yapabildiğiniz promosyonu yapmanızdır. Foursquare’ın detaylı istatistikleri, size yaptığınız kampanya konusunda yeterince KPI ve ROI verisi sağlayacaktır.

Ayrıca tavsiyem, Foursquare’in Press bölümünden gerekli görselleri indirerek poster ya da flyer hazırlamak olabilir. Tabi bu bir artı.

Yine daha önce yazdığım “Lokasyon bazlı pazarlama kampanyası yapmak ister misiniz?” başlıklı yazıda bahsettiğim program olan Geotoko, lokasyon bazlı kampanyalar yapmaya yarayan bir araç. Şimdilik sadece “davet” sistemi ile çalışıyor, ancak yakında açılacakmış, buradan haber veririm açıldığında mutlaka, yine de ciddi olduğunuzu düşündüklerinde davetiye vermekten çekinmiyorlar.

İlk kampanyamızı yapmak için sadece “Create Campaign” butonuna tıklıyoruz.

Gelen ekran, “Campaign Basics” ekranı olacaktır. Bu ekrandaki bilgileri kısaca doldurmak şimdilik yeterli olacaktır. Ancak mutlaka ciddi bir “yazım” yapılmalı.

Üçüncü ekranımız ise “Prizes” yani ödüller ekranı. Bu ekranda da nasıl bir ödül vereceğinizi yazabilirsiniz. Nitekim yaratmak istediğimiz kampanya bir grup alışveriş kampanyası olacağından dolayı ve bu kampanyayı geçerli kılmak için yeterli sayıda insanın satın almış olması gerekliliğinden dolayı buradaki mantığı sizin oluşturmanız gerekli. Ben sadece iPad hediye ediyorum şeklinde doldurdum formu, ancak sizin daha akılcı davranmanız gerekli.

Dördüncü ekranımızda kullanmak istediğimiz servisleri seçeceğiz. Biz bu kampanyayı şimdilik Foursquare için düzenlemiş olalım, ancak Gowalla’da da kendi mekanınızı “claim” yapıp, onu da kampanyaya dahil etmek kolay olacak. Twitter’ı da kampanyanıza adapte etmek anlamlı olacaktır, ancak siz daha iyi biliyorsunuz.

5. adımda yaptıklarınızı kontrol edip “Publish” tuşuna basmanız yeterli olacaktır.

İşte bu kadar. Kampanyanızı hazırlamak için bu kadar kısa bir zaman yeterli, ancak onu nasıl optimize edeceğiniz ve nasıl bir strateji izleyeceğiniz tamamen size kalmış. Ben en basit haliyle bir yol göstermiş bulundum, ancak gösterdiğim yolun bu tarz bir iş için “yavan” olduğunun farkındayım elbette. Sizin yapmak istediğiniz bu tarz bir kampanya daha kapsamlı ve akılcı olmalı.

Bazı ilişkiler ne yaparsanız yapın yürümez. Şubat 2010’da açıkladığı şekliyle Zynga, Microsoft ile anlaşarak Farmville isimli Facebook Connect uyumlu oyununu, Windows Live Messenger ve MSN Network kullanıcılarına açmıştı. Farmville Facebook dışında ilk defa başka bir yerde de oynanabiliyor olacaktı. Sebebi ise elbette sosyal oyunların ulaştığı alanı genişletmekti. Ancak Zynga-Microsoft ilişkisi “Inside Social Games” blogunun haberine göre uzun sürmedi.

Zynga, Farmville’i daha önce de Tagged’den geri çekmişti. Ancak Microsoft ile olan sorunu, MSN ağının oyunu yavaşlatmasından ibaret. Zynga’nın Yahoo ve birçok başka ağlar ile olan anlaşmaları ise devam ediyor.

Farmville’in son 4 ayda 20 milyon kullanıcı kaybetmesinden sonra endişelenen Zynga, Google ve Japon asıllı Softbank ile farklı anlaşmalar yapmıştı. Softbank ile yaptığı anlaşmaya göre, Zynga Japonya için oyun üretecekti. MSN’in 500 milyon kullanıcısının olduğu tabanı ile Farmville belki bir şekilde kazanca dönüştürülebilirdi. Mayıs ayında büyük planının ilk ayağını uygulayarak YoVille’i Tagged’den çekip YoVille.com’a dönen Zynga, artık ağ-tabanlı değil, web tabanlı olmak istiyor.

Kaynak: Social Times