MGLBOOKCLUB

I Am Legend номны үнэлгээ (Би бол домог)

2014-06-16T07:00:00.000+08:00

"-I Am legend!" "-Энэ Бушхүү гуай өөрийнхөө киног үзчихээд их онгирдог болчихжээ."

НОМНЫ НЭР: I Am Legend буюу Би бол домог

ЗОХИОЛЧ: Richard Matheson

ТОВЧХОНДОО: Робинсон Крузогийн адал явдал + Twilight + Хачико нохойны үлгэр

Гүй ээ, гэхдээ гоё оо.

ЮУ ГАРДАГИЙН? Киноноосоо шал өөр. Дэлхий даяар нэгэн аюулт өвчин тархсан ба эл өвчний дархлаатай ганцхан хүн нь Роберт Невиллэ. Гэхдээ тэр өвчнөөр өвдсөн бусад хүмүүс үхсэн гэсэн үг биш -- тэд ороолонгууд болон хувирна. Роберт шөнөдөө тэднээс өөрийгөө хамгаалж, өдөр нь тэдний цээжинд гадас зоодог хүн болно. Гэтэл нэг өдөр...

ӨНГӨ АЯС: Ганцаардсан хүний хүсэл, хясал, эргэцүүлэл, үйлдлийг гурав дугаар төлөөний биеээр бичиж харуулсан байна. Гэхдээ үйл явдал дажгүй хурдан өрнөнө. Ер нь бусад номноос илүү богинохон зохиол юм байна.

ТААЛАГДСАН ДҮР: Бэн Кортман - Ороолонгууд (вампир) дандаа лаг супер хүчтэй, үхэшгүй мөнх, гэсэн стереотипийг эвдэн, зарим нь бас яншиа, тэнэг байдаг гэдгийг бахархалтайгаар үзүүлснийх нь төлөө. Мөн дөрвөн хөлтэй хүний үнэнч анд болох модон ширээ... Тэр ширээгүйгээр яаж манай Роберт хоол унд идэж, ном унших байсан болоо?

ТААЛАГДСАН ИШЛЭЛ:

1. Robert Neville was in his hothouse collecting a basketful of garlic. In the beginning it had made him sick to smell garlic in such quantity his stomach had been in a state of constant turmoil. Now the smell was in his house and in his clothes, and sometimes he thought it was even in his flesh.

2. Morning sunlight filtered through the dusty windows and he saw motes floating gently on the current of its beams.

3. "Come out, Neville," Robert Neville muttered, and Cortman echoed the words in a loud cry. Neville stood there motionless, looking at Ben Cortman.

СУРГАМЖ:

Энэ номыг 1954 онд бичсэн болохоор одооны уншигчдад ороолонгууд нь жаахан сулбагар санагдаж магад. (Тийм болохоор Twilight-тай адилхан гэсэн юм.) Гэхдээ миний ойлгосноор цаад санаа нь тэр олон хүмүүс үхээгүй, зүгээр л өөр төрлийн хүмүүс болчихсон байсан, тэд амьдрах эрхтэй, харин Роберт Дракулаг уншсан болохоор өөрийн төсөөллөөр тэднийг ад чөтгөр гээд өдрөөр явж алаад байгаа нь буруу болж таарсан.

Угаасаа цонхийсон цагаан царайтай ч гэсэн хэл яриа, бие хаа нь зүгээр, бодож сэтгээд байгаа хүмүүсийг ямар алалтай биш. (За яахав, Роберт руу дайрдаг нь дайрдаг л даа.)

Энэ бол өөрөөсөө өөр өнгө зүстэй, өөр соёлтой (цусан хоолтон битгий хэл дан өвс идээд явдаг хүмүүс байна цаана чинь) хүмүүсийг хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй гэсэн санааг агуулсан байж болно шүү дээ.

Даанч сүүлийн үеийн I Am Legend-ээс сэдэвлэсэн зомбитой, вампиртай кинонууд нь арай өөр, ганцаараа байж, хүн амьтан руу буудах шалтаг өгсөн чиглэл рүү явсан санагдсан.

ЗОХИОЛЧЫН ТУХАЙ: Анх "Born of a Man and a Woman" өгүүллэгээр Ричард Матесоны бүтээлтэй танилцаж байлаа. Сэтгэл сэрдхийлгэм санагдсан шүү. Энэ зохиолч аймшгийн болон уран зөгнөлт жанраар мэргэшсэн ба Twilight Zone гээд сериалын хэд хэдэн ангийн зохиолыг бичиж байжээ. (Орчин үеийн Твайлайт биш шүү.) Стивен Кинг Ричард Матесоны зохиолуудад дуртай гэж бичиж байсныг мэдэх юм байна.

АМЖИЛТ: Энэ зохиол ертөнцийн төгсгөлийн дараах үйл явдал (post-apocalyptic) гэсэн дэд жанрыг бараг үндэслэсэн гэдэг юм билээ. Гурван ч удаа кино сэдэвлэн хийсний хамгийн сүүлийн хувилбар болох Will Smith ийн тоглодог хувийг нь та бид илүү сайн мэдэх бизээ.

ҮНЭЛГЭЭ: Домогт ном болохоор нь 5-аас 4.3 оноо өгье дөө.

БИ УНШЪЯ: Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж аваарай.

I Am Legend

Born of a Man and a Woman - Энэ хоёрхон хуудас богино өгүүллэг ҮНЭГҮЙ байна.

За та нар юу гэж бодож байна? Миний бичсэнтэй санал нийлж байна уу? Энэ номыг уншмаар байна уу? Уншсан уу? Өөр гоё номны үнэлгээ, гоё ишлэлүүдээс уншъя гэвэл энэ блогийг Facebook, Twitter дээр дагаарай.

Амралт, Орлолт, Жагсаалт

2013-09-16T09:01:00.000+08:00

MGLBOOKCLUB.COM-ын уншигч эрхэм хүндэт ............ танаа,

Уучлаарай. Би өөр төсөл дээр төвлөрөхөөр болж, ажил ихтэй байгаа тул энэ долоо хоногтоо шинэ номны үнэлгээ бичиж чадсангүй.

Даваа гараг болгон бичнэ гэсэн яасан бэ?

Харин тийм, гэхдээ тэр хооронд уйдвал доорх номны үнэлгээний жагсаалтаас уншиж байгаарай. :) Мэдээж энэ номнуудын шошго зарим талаар давхардсан байсныг би оруулалгүй ялгалаа. Болохгүй бол дээд талд байгаа цэснээс харж, тухайн жанрт хамаарах бүх номыг олж уншаарай.

Би уншсан номныхоо үнэлгээг орлогч юмуу зочин нийтлэлчээр оруулж болох уу?

Бололгүй яах вэ. Үнэлгээ бичих гэсэн хуудсанд хандаарай. Би ер нь хамтран ажиллая гэсэн хэн бүхэнд нээлттэй шүү.

adapted / кинотой

business / бизнес

development / хөгжил

mongolia-related / монголтой холбоотой

sci fi / зөгнөлт

comedy / инээдмийн

The Curious Incident of the Dog at the Night-time номны үнэлгээ

How to Lie with Statistics номны үнэлгээ (Яаж статистик ашиглан худлаа хэлэх вэ)

2013-09-09T15:27:00.001+08:00

Судалгаагаар MGLBOOKCLUB.COM-д 5,000 уншигч долоо хоног бүр ханддаг нь тогтоогджээ.

НОМНЫ НЭР: How to Lie with Statistics (Яаж статистик ашиглан худлаа хэлэх вэ?)
ЗОХИОЛЧ: Darrel Huff (Дэррэл Хафф)
ТОВЧХОНДОО: "Ханхүү" ном (гэхдээ Маххиавелли математикийн багш байсан бол)

ЮУ ГАРДАГИЙН?
Дэррэл Хафф гэдэг зохиолч, статистикийн багш хүн статистикийн бүх төрлөөс гарч болох алдааг үзүүлж, реклам, сонин, сэтгүүл, телевиз, улс төрчдийн яриа, мэтгэлцээний аргумент гэх мэт хүмүүсийг ятгах гэсэн зорилготой мэдээллүүдэд дүн шинжилгээ хийж, санаандгүй болон (ихэнхдээ) санаатай гаргадаг худлаа бурсан зүйлүүдийг жишээ мишээтэй нь нэвт шувт, нилээн хөгжилтэйгөөр тайлбарлана.

Inc.com дээр энэ номыг Антрпренёр болгон унших хэрэгтэй нүд нээх 10 номын жагсаалтанд оруулсан байсан. Тэнд бичсэнээр бол энэ номыг уншаад хүмүүс "судалгаагаар" гэдэг үгийг уншаад автоматаар итгэхээ болихоос (бид дандаа л тэгдэг шдээ) гадна хувийн ажилдаа статистик ашиглан хүмүүсийг ятгахад хэрэглэж болох юм (мухахахаха). Статистикийн салбарт ажилладаг миний хувьд энэ ном их сонирхолтой санагдсан (мухахахаха), гэхдээ энэ ном 1954 онд гарсан болохоор одооны манайхны статистикийн арга арай гайгүй болсон юм шиг байна.

.... үгүй ч юм уу.

ӨНГӨ АЯС: Хөгжилтэй, энгийнээр тайлбарласан. Дээрээс нь хошин зурагнууд жишээ болгож үзүүлсэн нь их ойлгомжтой болгож өгсөн.

CУРГАМЖ:
За, Киндл маань эвдрээд одоо номоо гар утсан дээр уншдаг болсон тул таалагдсан ишлэлээ шууд тэмдэглэж чадахгүй, өөр програм дээр тэмдэглээд байгаа юм. Тэгэхээр шууд нэг бүрчлэн иш татахгүй, өөрийнхөө ойлгосноор, сургамж бүлэгт оруулж байна.

Сайн дурын судалгааны асуулттай санал нийлээгүй учир хариулаагүй хүмүүс их бий.
Нэг алдартай сонин АНУ даяар сүмүүдээс сайн дурын судалгаа авахаар шуудангаар санал асуулга явуулжээ. Тэгээд хариугаа бичихдээ "Манай санал асуулганд хариулсан хүмүүсээс 80% нь тийм гэсэн хариу өгсөн" гэсэн юм бичиж. Гэтэл тэр санал асуулгыг 2500 гаруй сүмд явуулснаас 34% нь бөглөөд буцаасан байгаа юм. Ийм тохиолдолд энэ судалгааны үр дүн шал худлаа болно. Учир нь үгүй гэж хариулах хүн байвал тэр асуулгыг нь бөглөхгүй байхад л хангалттай. Тэгээд ч ихэнх нь бөглөөгүй юм шиг байгаа юм.

Түүвэрлэлт бага бол судалгаа статистикийн хувьд хүчингүй болдог.
20-р зууны эхэн үед АНУ полио гэдэг өвчний эсрэг вакцин боловсруулж байжээ. Тэгээд нэг вакцины загвараа туршиж үзээд болж байна гэж үзээд нэвтрүүлсэн чинь нөгөө вакцин нь полиогоос сайн хамгаалахгүй бөөн хохирол учруулж гэнэ. Тэгээд яав, юу болов гээд судалсан чинь, тэр вакциныг 450 хүүхдэд туршаад, хяналтын бүлэг гэж 600 хүүхдэд тариад хооронд нь харьцуулжээ. Гэтэл энэнээс 15-40 дахин их хүн энэ туршилтанд оруулах ёстой байсан юм байна. Хүн амаас түүвэрлэж авсан жишээ нь бага байсан тул гаргасан судалгаа нь олон нийтийг төлөөлөх хэмжээнд хүрж чадаагүй ажээ.

Дундаж гэдэг үзүүлэлт, үнэндээ байхгүй, ард нь хэт их, хэт бага тоо нуугдаж байдаг.
Барилгын нэг компани АНУ-ын нэгэн хотод гэр бүлийнхний хэмжээний талаар судалгаа хийгээд дундаж гэр бүлийн гишүүний тоо 3-4 юм байна гэж үзжээ. Тэгээд тэд баахан 3-4 өрөөтэй байр барьсан байна. Гэтэл амьдрал дээр ихэнх гэр бүл 6-аас 8 гишүүнтэй, эсвэл зүгээр л хосууд байжээ. Тэд дундаж айлд гээд л бариад байсан чинь түүнээс их болон бага тоотой хүмүүсийг орхигдуулаад байжээ.

Дундаж гэдэг бол нормаль, хүлээн зөвшөөрөгдсөн гэсэн үг биш.
Кинсэйгийн тайлан гэж нэг айхтар тайлан байдгийг социологи үзсэн хүмүүс гадарлана. Түүний өсвөр насныхны дунд бэлгийн ийм, ийм явдал дундаж үзүүлэлттэй гарч байна гэснийг нь хүмүүс энэ бол байдаг л зүйл гэж ойлгоод байна гэж том шуугиан дэгдэж байжээ. Мэдээж УБ хотын 60% нь архи тогтмол хэрэглэдэг, 80% нь сард нэг хэрэглэдэг, дундаж Монгол хүн долоо хоногт 3 хундага тогтоодог байна гэж хэлбэл (шууд зохиож бичиж байгаа шүү) хүмүүс шууд л энэ бол байх л зүйл гэж үзэх бий.

Статистикийн зурганд учир бий.
Тайлан, тэнцэл харахаар ихэнх хүн ойлгодоггүй тул тоо дангаараа хүний оюун ухаанд сайн хүрдэггүй гэнэ. Ийм болохоор хүнийг ятгая гэж бодвол график зургаар илэрхийл гэнээ. Үүнийг овжиноор ашигласан реклам, сонин сэтгүүл ч бий гэнэ. Хафф үүнийг тайлбарлахдаа Англи болон Ротунд (зохиомол газар) хүний цалинг зургаар үзүүлж тайлбарлажээ. Англи хүний цалин Ротунд хүнээс 2 дахин их байлаа гэж бичивч, зурган дээрээ (хүүдийтэй мөнгөөр дүрсэлсэн) Англи хүний цалинг Ротундынхаас 4 дахин том болгоод зурчихаж байгаа юм. Тэгэхээр хэдий уншигч 2 дахин гэж уншсан ч 4 дахин гэсэн нүдэн баримжааг зургаар авч, үлдэнэ гэнээ. Энэ аргыг компаний тайланд хэд хэд хэрэглэснийг Хафф дурьдсан байсан.

Улаан дөрвөлжинг таслаж үзүүлээд л "Ам.долларын үнэ тогтворжлоо" гэх мэт.

Рекламан дээр гардаг статистикууд бараг бүгдээрээ шал худлаа.
За энэ тал дээр өчнөөн жишээ дурьдсан тул энэ талаар суръя гэвэл номоо сайн уншаарай.

УНШЪЯ: Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж аваарай. ҮНЭГҮЙ ЮМ БАЙНА ШҮҮ!

How To Lie With Statistics

За та нар юу гэж бодож байна? Миний бичсэнтэй санал нийлж байна уу? Энэ номыг уншмаар байна уу? Уншсан уу? Өөр гоё номны үнэлгээ, гоё ишлэлүүдээс уншъя гэвэл энэ блогийг Facebook, Twitter дээр дагаарай.

Dateline Mongolia номны үнэлгээ (Бичсэн газар:Монгол)

2013-09-02T09:00:00.000+08:00

ДЭЙТЛАЙН МАНГОЛИЯ гэж үү? "Монголчуудтай болзох... шугам" гэсэн үг шдээ ... Хайр сэтгэл гэсэн тавиур дээр тавьчих...

НОМНЫ НЭР: Dateline Mongolia (Бичсэн газар: Монгол)
ЗОХИОЛЧ: Michael Kohn.
ТОВЧХОНДОО: Марко Поло-гийн тэмдэглэл + Модерн Улаанбаатар

УНШИХ БОЛСОН ШАЛТГААН:

Энэ номыг би 90-ээд оны гиперинфляцийн талаар судалгаа хийж байгаад Google Books дээрээс олсон юм. 90-ээд оны тухай мэдээлэл байх шиг байхаар нь зохиолчыг нь олоод (УБ жижигхэн юмаа), номыг нь түр судалгаандаа зориулж унших гэсэн юм гээд гуйж уншив.

Тэгсэн 90-ээд оны инфляцийн талаар нэг их мэдээлэл байхгүй байсан ч гэсэн энэ номноос ерөөсөө салж чаддаггүй, барин тавин уншсаар сая нэг дуусгалаа.

ЮУ ГАРДАГИЙН?

Майкл Кон гэдэг энэ нөхөр МонЦаМэ-гийн харъяа Mongol Messenger сонины эрхлэгчээр 1996-1998 он хүртэл ажиллахдаа Монголд болсон том жижиг янз бүрийн үйл явдлыг сурвалжилж, Монгол хэлээр сайн ярьдаг болж, Увс, Хэнтий, Өмнөговиос Өвөр Монгол руу хүртэл аялж, уулзсан хүмүүс, ярьсан яриа, төрсөн сэтгэгдлээсээ багцлан, төрөл бүрийн өнцгөөс түүвэрлэн бичжээ.

ӨНГӨ АЯС:

Муу нь гэвэл энэ номны редакторлол их муу тул зарим Монгол үгний орчуулгыг буруу бичсэн харагдана. (отор гэхийг otog гэдэг ч юм уу) Дээрээс нь эхэн хавьд нэг ширхэг логикийн алдаа ажиглагдсан (Болд гэдэг хүн нэг бол их лаг Англи хэлтэй, нэг бол ерөөсөө ярьж чаддаггүй хүн болж гардаг). Гэхдээ түүнээс цааш бүх зүйлийг их цомхон, сонирхолтой, аргагүй л сэтгүүлч хүний нүдээр сурвалжлан бичсэн байна. Мөн 90-ээд оны сүүл үед болсон, одоо нэг их дуурсагддаггүй үйл явдлуудын талаар бичсэн нь мань мэтийн залуу үеийнхэнд их хэрэгтэй санагдсан. Хамгийн сонирхолтой нь Dateline Mongolia дээр гардаг зүйлүүдийг уншихад миний бага байхдаа бүдэг бадаг сонсож байсан мэдээ, аав ээжийн яриа санаанд орж, "Нээрэн л тийм байдаг даа" гэж байн байн бодогдоно.

ТААЛАГДСАН ИШЛЭЛ:

Энэ номыг уншиж байхдаа инээдтэй ч юмуу, юм бодогдуулсан хэсгүүдийг нь иш татаж, уншаад төрсөн сэтгэгдлээсээ танаж танаж хэдийг нь оруулъя.

Ишлэл: Every morning I was woken up by an itinerant milk seller who stood in the plaza below shouting at the top of his lungs: "Suu-arooo! Suu-arooo!" ("Milk! Milk!")

Сургамж: Манайхан нэг хэсэг байн байн байрны гадаа "Сүү аарай! Сүү аааррөөө!") гэж орилдог байсан (одоо ч бас мэр сэр байдаг) хүмүүсийг мэднэ. Энэ гадны хүний нүдээр их өвөрмөц санагдсан байх гэж би бодсон.

Ишлэл: Asked [by the Playboy magazine] how the USSR could solve its financial woes [in 1989, Gary Kasparov] said the country should sell the Kuril islands to Japan, East Germany to West Germany and Mongolia to China. Insulted Mongol artists sent Kasparov a group letter explaining that Mongolia was an independent country and not for sale. They advised him to "stick to chess, not politics."

Сургамж: 1989 онд ЗХУ-ын алдарт шатарчин Гари Каспаров Плэйбой сэтгүүлд ярилцлага өгөхдөө Монголыг Хятадад зарах хэрэгтэй гэжээ. Тэрэнд нь Монголчууд уурлаад, "улс төрд биш, шатраараа л оролд" гэсэн захиа явуулж байж.

Ишлэл: The Local legend sounded vaguely sounded like a story originally reported by Roy Chapman Andrews who promised Mongolia's prime minister that he would capture the dangerous "allergorhai-horhai". "It is shaped like a sausage, about two feet long, has no head nor legs and is so poisonous that merely touching it means instant death," the Mongol premier told Andrews.

Сургамж:1920-оод оны үед Монголд ирсэн АНУ-ын эрдэмтэн Рой Чэпмэн Андрюсд Монголын элчин сайд олгой хорхой гэж нэг айхтар амьтан байгаа, тэрийг барьж өгөөч гэж байжээ. Олгой хорхойны талаар би бага байхдаа "Гайхмаараа" гэдэг сонингоос уншаад худлаа л юм гэж бодож байсан чинь аль Богдын үеэс яригдсан эд юм, энэ лав ортой дог оо...

Ишлэл: Other tourists came because Mongolia was, well Mongolia, a synonym for "remote," an attraction in itself ...

Сургамж: Гадаадууд Монголыг онгон зэлүүд, төөрмөөр уудам газар гэдгээр нь гадныхан хүлээж авдаг гэсэн байгаа юм. Энийг ССАЖ-ын Ц.Оюунгэрэл Сайд тусгаж авмаар юм (Та энийг уншиж байгаа бол битгий зогсоорой, танд заавал уншуулах ёстой бас нэг ишлэл байгаа шүү).

Ишлэл: Mongolia is the sort of country that breeds curiosity and invites eccentrics ...

Сургамж: Монголд дандаа "гаж" хүмүүс ирдэг гэсэн байна. Нээрээ манайд яг Harvard, Stanford төгссөн биш юмаа гэхэд "санаатайгаар төөрч, нуугдах" гээгүй хүмүүс аль хэр ирдэг бол?

Ишлэл: Mongolia had gone from the ultimate "we" society to the ultimate "me" society.

Сургамж: Хамгийн их "бид" гэдэг нийтэчийн туйлбар болсон нийгмээс хамгийн их "би" гэдэг амиа бодсоноороо туйлширсан нийгэмд хүрчээ гэжээ биднийг. Нээрээ л манайхан ардчилал гарангуут бүгд л баяжихаа бодож, ахмад настнаа үгүйсгэсэн, бие биенээ "тамын тогоонд зуусан", эрүүл мэнд, олон нийтээ боддоггүй нийгэм болжээ гэж би ч нэг хэсэг боддог байсан.

Ишлэл: I accepted the shot of vodka and took a ceremonial sip, getting into the spirit of Mongolia's second national pastime... [Danzan Rabjaa] could turn water into vodka (clearly an important skill in Mongolia)...

Сургамж: Монголчуудын үндэсний хоёр дугаарт спорт нь архидах гэнээ. Зохиолч гуай ажлын байранд архидалт, амралтаар архидалт, баяр ёслолоор архидалт, "баар" саваар архидалт үзээд ингэж бичсэн бололтой.

Ишлэл: ...Indra's passive reaction was a reflection of Mongolia's stoicism. Showing outward enthusiasm was considered un-Mongolian behavior.

Сургамж: Энд нэг сонин гэж бодсон зүйлээ орууллаа. Стойкизм гэдэг нь Грекийн философийн үзэл бөгөөд хүний сэтгэл хөдлөл бол шийдвэр гаргахад муу нөлөө үзүүлдэг хэрэггүй зүйл гэж үздэг, ухаант хүн юманд сэтгэл хөдлөлгүй ханддаг байх ёстой гэдэг үзэл юм. Би өмнө нь Британи хүмүүсийг стойк буюу аюул тулгарахад дүрлийсэн, бодлогоширсон боловч айж тэвдэлгүй угтдаг үзлийн талаар сонсож байсан юм. Тэгээд Монгол хүнийг тэр хэмжээнд үзэхийг уншаад бас гоё ч юм шиг санагдсан.

Ишлэл: Because of high elevation and lack of urban light, Mongolia is one of the best places in the world to stargaze.

Сургамж: Миний бас нэг Монголд хөгжөөсэй гэж боддог зүйл бол од харах: Манай говь Чилийн Атакама шиг өндөрлөгт мөртлөө хот суурин бага тул гэрэл гарахгүй хав харанхуй болж шөнө од харахад их сайн газар билээ. Энэ тал дээр манайхан аялал жуулчлалын бизнес эхлүүлж бас болдоггүй л юм байх даа (Оюунгэрэл сайдаа, арай л болоогүй байна. Та уншаад мэл гайхах нэг ишлэл доошоо бий.)

Ишлэл: Um! Mane padme hum... ("Hail! Jewel in the lotus").

Сургамж: Манайхны сайн мэддэг "Ум мани бадмэ хум" тарнийг "Лянхуан доторх эрдэнэд мөргө!" гээд бүр орчуулаад тавьчихсан байдаг юм даа энэ нөхөр. Бас овоог "Cairn of rocks", гэрийн өрх, тооныг "skylight" гэж орчуулсан байналээ. Сурдаг газар шдээ.

Ишлэл: ... an Englishman named Williams who had gone to the [Flaming Cliffs of the] Gobi with a group of scientists, and, paying them off, returned with eight boxes full of dinosaur bones that he passed out to friends at parties. "Don't worry," he said when I protested. "They are all over the place down there, as plentiful as cow shit!"

"Dino Bones As Plen'ful as Cowshit Park"-аар аялал хийж байгаа хоёр жийп

Сургамж: Өмнөговь аймгийн Улаан эрэг буюу Баянзагийн ойролцоох газраас Уиллиамс гэдэг Англи хүн хэдэн эрдэмтэдтэй явж очоод 8 (НАЙМАН) хайрцаг динозаврын яс чулуужсан олдвор авчираад найзууддаа хог шиг тарааж байна гэнээ. Тэгээд бүр "Тэнд хогоороо байгаа шдээ, хөгшөөн" ухааны юм ярьсан байх юм. Энэ арай дэндэнээ. Би ч бас Баянзаг, Улаан эрэг дээр очиж, динозаврын том сүүжний яс эргийн элснээс цухуйж байхыг харсан. Гэхдээ энэ гадна дотныхон чинь ухаж аваад байвал удахгүй юу ч үгүй болно доо. Хойноо ганц, хоёрхон кэмптэй. Тэр хавьд уг нь хэдэн киноны зураг авалт хийгээд л бүхэл бүтэн цогцолбор барьж болох газар шдээ. Тэгээд бас тэр газрыг ДАРХАН ЦААЗАТ ГАЗАР БОЛГООЧЭЭ. (Оюунгэрэл сайдаа... энэ хүн уншихгүй л дээ. Та нар унштал нь сайн шэйрлээд өгөөрэй.)

Ишлэл: I had found my Inner Mongolians. They had preserved themselves, albeit underneath the veneer of China. They understood well their place in society and seemed resigned to their fate.

Сургамж: Би нэг Өмнөд Солонгос найзаасаа "Танайх Хойд Солонгосчуудтайгаа нэгдье гэж боддог уу?" гэж асуусан чинь "Танайх Урд хөрштэйгээ нэгдье гэж боддог уу? Яг түүнтэй чинь адил" гэж билээ. Энэ өгүүлбэрт урд хөрш гэж Өвөр Монголыг хэлснийг би энэ номны Өвөр Монгол руу явсан талаарх бүлгийг уншаад сүүлд л ойлгосон юм. Нээрээ л Монгол улсын геополитик, Өвөр Монголчуудын үнэн байр суурийг ажиглаж бичсэн байналээ. Тэгсэн түүнийг нь нэг Хятад хүүхэн уншчихаад Амазон дээр ийм үнэлгээ бичээд, рейтингийг нь унагаад, нөгөө зохиолч нь гутраад номныхоо бусад хувийг шатаачихсан юм уу даа. Тэгээд л энэ ном бидэнд ерөөсөө мэдэгдэлгүй тоосонд дарагджээ. Уг нь 2006 оных юм байналээ шд. Тэгэхээр нь би өмөөрч нэг ийм үнэлгээ Амазон дээр бичив. Дээрээс нь дургүй хүрээд энэ номны e-book хувилбарыг хэвлүүл гэж ийм өргөдөл гаргахаар шийдэв.

АМЖИЛТ:

Миний үнэлж байсан номнуудаас ялгаатай нь энэ ном ямар нэгэн амжилтанд хүрээгүй юм байна. Харин ч Амазон дээр нэг хятад хүүхэн энэ номыг Хятадын талаар шүүмжлэлтэй бичлээ гэж үнэлгээг нь унагаад, тэрүүхэн хэсэгтээ дарагдаад өнгөрчээ.

Харин энэ номыг дахин хэвлэлтэнд оруулахын тулд би petition буюу өргөдөл гаргаж гарын үсэг цуглуулж байна, нэгдээрэй.

Энэ номыг Kindle-ийн цахим хувилбараар хэвлэн гаргаж, Монголоор орчуулж, хүмүүст сайн уншуулах хэрэгтэй. Бүр болдог бол энүүгээр кино хийгээд, зохиолчоос нь дараагийн ангийг нь бич гэж хэлмээр байна.

Энэ зохиолч нээрэн л Монголын төлөө гэсэн сэтгэлтэй, Монголын талаар надаас ч илүү мэдлэгтэй хүн юмаа, бай шагналыг нь өгмөөр юмаа.

УНШЪЯ:

Энэ номны цаасан хувилбарынх нь цөөхөн хэдэн ширхэг нь хүмүүсийн гараас гар дамжих зарагддаг юм байна. Тэндээс нь авч уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж аваарай.

Dateline Mongolia: An American Journalist in Nomad's Land

За та нар юу гэж бодож байна? Миний бичсэнтэй санал нийлж байна уу? Энэ номыг уншмаар байна уу? Уншсан уу? Өөр гоё номны үнэлгээ, гоё ишлэлүүдээс уншъя гэвэл энэ блогийг Facebook, Twitter дээр дагаарай.

Millionaire Mind номны үнэлгээ (Саятны сэтгэлгээ)

2013-08-22T17:27:00.001+08:00

Сугалаагаар мөнгө хожих, Банк дээрэмдэх сэтгэлгээ гэсэн ном хайж байгаад олсон нь...

НОМНЫ НЭР: Саятны сэтгэлгээ
ЗОХИОЛЧ: Томас Ж. Стэнли

ЮУ ГАРДАГИЙН?
Томас Стэнли гэдэг хувь хүний хөгжлийн семинар явуулдаг багш (АНУ-д хүний хөгжил, манлайлал, баяжих ухаан зэргээр семинар явуулдаг хүмүүс олон байх юм) Америкийн 1300-аад саятнаас (сард дор хаяж 1 сая ам.долларын ашигтай ажилладаг) судалгаа авчээ.

Стэнли саятнуудаас хэрхэн хөлжсөн, одоо хэрхэн амьдардаг зэрэг талаар нь нилээн дэлгэрэнгүй анкет бөглүүлээд, түүнийхээ үр дүнг янз янзын сонирхолтой болсон явдлуудтай нийлүүлэн бичсэн нь баян болохыг хүсдэг хүмүүст зан "характер", үнэт зүйлийнхээ үүднээс яавал баяжих аргыг заана. (Тэрнээс ийм арга хэрэглээд баяж гэсэн юм байхгүй л дээ)

ӨНГӨ АЯС:
Би энэ номны Simon & Schuster Audio-гоос гаргасан аудио ном хувилбарыг 2009 онд олсон. Уншиж байгаа хүн нь чадварлаг байсан тул автобус, унаанд дахин дахин их сонсож, ер нь энэ номон дээр би санхүүгийн үзэл баримтлалаа тулгуурласан гэхэд болно. Бүр ёс зүйд ч нөлөөлсөн гэхэд хилсдэхгүй. Учир нь энэ номны саятнуудын ихэнх нь антрпренёр хүмүүс байсан болоод ч тэр үү, бусдын доор ажилалгүй өөрөө бизнес эрхлэн баяжсан талараа л бичээд байсан.

Мартсанаас манай баячуудаар тэр анкетийг бөглүүлвэл юу гарах бол?!

ТААЛАГДСАН ИШЛЭЛҮҮД:

Ишлэл: What is discipline? To one multimillionaire in Nevada it is all about understanding that "leasing a Mercedes doesn't make you rich. [The target is to] ... keep thinking net worth.

Сургамж: Өндөр цалинтай хүмүүс өнгөц харахад баян юм шиг харагддаг ч зарлага нь орлогоосоо өндөр бол яваандаа хөрөнгөө хуримтлуулж чадалгүй алддаг байна. Ийм хүмүүсийг зохиолч income affluent буюу "орлогын бядтай" гэж нэрлэжээ. (Мартсанаас, affluent гэдэг үгийг олигтой орчуулж чадахгүй байсан юм, Гавъяат Фэйсбүүкчиндээ баярлалаа)

Харин ямар нэгэн байдлаар орлого нь зарлагаасаа тогтмол байж хөрөнгө нь тогтмол өсдөг хүмүүсийг balance sheet affluent буюу "тэнцэлийн дэвтрэндээ бядтай" гэж нэрлээд тайлан тэнцлээрээ л хөрөнгөө тооц гэсэн санааг үзүүлжээ.

Ишлэл: Never lie. Never tell one lie. If you tell one lie, you will have to eventually tell fifteen more to cover up the first lie.

Сургамж: Бизнест, ажилд, нэр төр маш чухал тул хувийн ёс зүйг маш сайн эрхэмлэхийг энэ номонд янз янзаар заасан байдаг. Дээрх ишлэлийг хэлсэн Жон гэдэг саятан үйлчлүүлэгчиддээ санхүүгийн баримтаа маш хариуцлагатай баримтжуулан үзүүлж, үнэнч шудрагаар ажиллаж байгаа батладаг болохоор тэд нар нь түүнд байнга найдаж, тогтмол үйлчлүүлдэг гэдэг.

Ишлэл: Many of the intellectually gifted never feel the need to exert themselves at [leadership and people] ... skills. It is indeed ironic that the gift of high intellect can be an occupational handicap.

Сургамж: 10 жилдээ дундаж сурлагатай байсан хүүхдүүд амьдралд гараад маш шаргуу ажиллах хэрэгтэй ойлгодог. Мөн тэд хүмүүстэй нийтэч байж, тэднээс илүү шаргуу ажиллаж, бусдад анхаарал тавьж ажиллаж байж, манлайлах, илүү ашиг олох боломж олдогийг ойлгоно. Харин онц сурдаг, гоц ухаантай хүүхдүүд амьдралд ер нь баян ч юмуу, дарга болж чаддаггүй. Яагаад гэвэл тэд их бага хэмжээгээр биеэ тоож эхэлдэг гэнэ. Энэ их аймаар мөртлөө үнэн санагдсан. Ер нь хэн хамгийн шаргуу хичээсэн нь л тэр чинээгээрээ шагнагдах юм даа.

Ишлэл: If you lack self-confidence, you'll find it difficult to become successful, because it's extremely hard to be motivated if you don't believe in yourself.

Сургамж: Эцэг эхчүүд хүүхдээ "Сургуульдаа сайн сурахгүй бол чи лааз өшиглөсөн амьтан болно" гэх маягийн айлгасан зүйл хэлдэг нь хүүхдийг сайн сургах гэсэн санаа боловч дүн амьдралд чухал гэсэн ойлголт төрүүлж, өөртөө итгэх итгэлийг нь муутгадаг. Хэрэв хүн ямар нэгэн юм хийж чадна гэдэгтээ итгэхгүй бол амжилтанд хүрэх урам зориг, эрч хүчгүй болдог гэсэн байна. Дээрээс нь хувиараа бизнес эрхлэх, шинэ ажлын санал хүлээж авах, бизнест хөрөнгө оруулах гэх мэт санхүүгийн өндөр ашигтай зүйлүүд ихэнхдээ өндөр эрсдэл дагуулдаг. Энэ эрсдлийн үеэр ухрахгүй явахын тулд хүмүүст өөртөө итгэх итгэл шаардагддаг байна.

Ишлэл: Vocation Vocation Vocation

Сургамж: Энэ бол саятнуудын мэргэжлийн талаарх бүлгийн гарчиг юм. Үл хөдлөх хөрөнгийн үнэлгээнд Location, location, location! буюу байрлал хамгийн чухал гэж үздэг шиг хувь хүний санхүүгийн амжилтанд мэргэжил маш чухал үүрэгтэй аж. Энэ бүлэг дотор мэргэжлээ хэрхэн сонгох талаар олон талаас нь үзүүлсэн байдаг. Зарим нь анхнаасаа нэг мэргэжлээ сонгож, урт хугацаанд тууштай мэргэшин, салбартаа ганцхан нь (эрүүний мэс засалч г.м.) болж байхад, зарим нь зүсэн зүйлийн ажил хийж байгаад зөв мэргэжлээ аяндаа олно. Жишээ нь: Кинко'с гэдэг бичиг хэргийн дэлгүүрт ажилладаг хүн том хотын хуульч болж таарч, 18 дугуйтай америк ачааны машины сэлбэг зардаг хүн саятан болж байх. Эндээс харахад мэргэжил / бизнесээ өрсөлдөөн багатай салбар, нич (niche) бүлэгт зориулан сонгох чухал юм байна. Харин манайхан "Дорж муу туучий ... бизнес хийгээд баллаж байна. Тэрийг нь хийвэл заалттай ... ашигтай." гэж ярьдаг. Малаар ч бодсон нэг хэсэг хонины хангалттай бэлчээр лүү сүргээрээ ирж алалцвал нэг хонинд ноогдох өвс шууд багасна. Тиймээс бусдын сайн мэддэггүй "бэлчээр хайх" л чухал юм.

Ишлэл: ... those with millionaire mind-set are not trendy when it comes to selecting homes and neighborhoods... most of the [millionnaires] had either small outstanding balances on their mortgages or no mortgages at all.

Сургамж: Монголд 8%-ийн хүүтэй моргэжийн том хөтөлбөр явагдаж байгаа учраас энэ ишлэлийг орууллаа. Саятны сэтгэлгээтэй хүмүүс моодонд орж байгаа ч юмуу, лаг гэж харагддаг газар байр их мөнгөөр моргэж авдаггүй гэнэ (Зайсан, Вива Сити хоёроос авахуулаад). Дээрээс нь моргэжээ аль болох багаар авдаг гэнэ. Мэдээж энэ судалгааныхан саятнууд, АНУ, Монголын үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээл өөр тул энэ ойлгомжтой, гэхдээ л аливаа зүйлийг зээлж авахаасаа илүү мөнгөө төлж авч сурах хэрэгтэй гэж ярьдаг. Одоо авч, дараа төлье биш одоо төлж, дараа авъя гээ.

За энэ хэд бол энэ номны маш цөөхөн гол санаа. Цаана нь зөндөө байгаа шүү. Энэ номыг уншмаар / сонсмоор байна уу? Тэгвэл...

УНШЪЯ: Энэ ном аудиобүүк хэлбэрээр Youtube дээр үнэгүй байгаа юм байна.

Мөн энэ номыг хэрэв текст хэлбэрээр уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж аваарай.

The Millionaire Mind (Millionaire Set)

За та нар юу гэж бодож байна? Миний бичсэнтэй санал нийлж байна уу? Энэ номыг уншмаар байна уу? Уншсан уу? Өөр ямар номны үнэлгээ бичүүлмээр байна вэ? Доор comment үлдээгээрэй, Facebook дээр share, энэ blog-ийг follow хийгээрэй.

The Foundation номны үнэлгээ (Сан хөмрөг)

2013-08-12T19:43:00.002+08:00

Зурганд: Олон улсын төслийн, донорын байгууллагад ажилладаг хүмүүст уншууртай ном

НОМНЫ НЭР: Foundation буюу Сан хөмрөг
ЗОХИОЛЧ: Isaac Asimov
ТОВЧХОНДОО: Галактикийн нууц товчоо + Ухаант туулайн үлгэр + P.S. I Love You (романтик хэсгийг нь эс тооцвол)
ХЭЛ: Англи хэл дээр, гэхдээ Интерномд Монгол хэл дээр орчуулсан нь байналээ.

ЮУ ГАРДАГИЙН?
Сан хөмрөг бол бүх роботуудын загалмайлсан эцэг гэгддэг Исаак Азимовын хамгийн алдартай цуврал зохиолын нэгдүгээр бүлэг юм. Энэ номонд соёл иргэншил нь унаж байгаа галактикийн эзэнт гүрний мэдлэгийн санг баримтжуулан харанхуйн эрин үеэс аврах гэж байгаа эрдэмтэд, улс төрчид, худалдаачид, тагнуулчдын талаар гарна. (За байз, өөр юу гэж бичвэл энэ номыг хүмүүс их унших бол?)

Дэлхийн 2-р дайны үед бичигдсэн энэ зохиолын одоо ч хоцрогдохгүй байгаа нэг шалтгаан бий: энэ бол психотүүхийн ухаан (psychohistory). Психотүүхийн ухаан гэдэг нь Азимовын зохиосон математик, нийгмийн зан араншин, тухайн үед болж буй үйл явдал зэргийг ашиглан нэг бүлэг хүмүүсийн ирээдүйд гаргах зан ааш, түүнээс үүсэх үйл явдлыг урьдчилан тооцоолох хуурамч шинжлэх ухаан юм.

Ийм шинжлэх ухаан мэдээж жинхэнээсээ одоо хүртэл гараагүй байгаа билээ. (цаг агаараа арай хийж урьдчилан тооцоолж байна)

Гэхдээ энэ номыг уншихад эдийн засгийн ухаан их ойлгомжтой болж эхлэх шиг санагдсан. Угаасаа анх Википедиа дээр элдэв бусын эдийн засгийн онолын талаар уншиж байгаад Пол Кругман гэдэг Нобелийн шагналт эдийн засагч багадаа Сан хөмрөгийг уншиж, том болоод эдийн засагч болохоор шийдсэн гэдгийг харсан. Тэр үед сан хөмрөг гэдэг их л уйтгартай, техник хэллэгтэй ном шиг санагдаж, (киндл ч аваагүй байсан) тэр номыг нь уншъя гэж бодоогүй. Харин хөгжлийн эдийн засаг буюу ядуу улсуудад үзүүлэх донор байгууллагуудын үйл ажиллагааны төлөвлөлт психотүүхийн ухаантай ойролцоо юм шиг санагдаж байна.

Жишээ нь донорууд төсөл эхлүүлэхээсээ өмнө Монгол улсыг ирээдүйд ямар байдалд хүрэх вэ гэж биш, Х жилийн дараа ийм байдалд хүргэх сэн гэж төлөвлөж, аль асуудлыг шийдэх вэ (Constraints Analysis), яаж шийдэх вэ (Due Diligence), хэдэн төгрөгний хөрөнгө оруулж, хэдийн ашиг олох вэ (Cost-Benefit Analysis) зэргийг тооцоолоод буцалтгүй тусламж, хөрөнгө оруулалт зэргийг оруулдаг. Энэ бол ирээдүйд гарах үр дүнг харах биш бүтээх талаасаа юм уу даа.

ТААЛАГДСАН ДҮР:
Яагаад ч юм энэ номыг уншихад гол дүрүүд нь аль хэдийн Холливуудад танил болсон жүжигчдээр төсөөлөгдөөд байсан. Хари Селдон гэдэг дүр энэ зохиолд бага гарах боловч том үүрэг гүйцэтгэнэ. Нэрнийх нь сонсогдох хэлбэрээс болоод ч тэр үү, би Хари Селдоныг хөгшин Харрисон Фордоор төсөөлөөд байсан. Буурал үстэй, гадны халдлагад хатуужаад занах маягаар ярьдаг, хөмсгөө зангидаад тооцоотой ярьдаг болохоор ч гэх юм уу.

Гэтэл бас Салвор Хардин гэдэг дүр гараад ирсэн. Энэ дүр эхлээд залуухан эрдэмтдийн байгуулсан хотын залуухан, овсгоотой мэйр маягаар, удалгүй хийдгээ хийчихсэн, хэрсүү хөгшний дүрээр гардаг. Энэний залуу үед нь би дахиад (Оддын дайны Хан Соло) залуухан Харрисон Фордыг төсөөлөөд байсан. Харин хөгшин болсон үеийнх нь яриаг уншсан чинь Английн ерөнхий сайд Винстон Черчилл шиг ч юм шиг. За энэ хоёр л их гоё санагдсан.

ӨНГӨ АЯС:

Азимовын талаар уншиж байгаад түүнийг элдэв уянгын халилгүй бичдэгтээ шүүмжлүүлж байсан гэдгийг олж мэдлээ. Үнэндээ энэ номонд орчны дүрслэл бага гарах ба зохиолын гол үйл явдлууд хүмүүсийн харилцан яриагаар явагдсанд жаахан урам хугарсан. Тэгэхээр та бүхэн бас уншихдаа адал явдал, дайн тулааны өндөр хүлээлтгүй эхлүүлээрэй.

Жич: Мөн энэ номонд ямар ч харь гарагийнхан гарахгүй. Галактик даяараа хүмүүс.

ТААЛАГДСАН ИШЛЭЛ:

Энэ номыг уншихдаа таалагдсан ишлэлүүдээ тэмдэглэж байсан ч Киндл маань эвдэрсэн тул нэвтэрч чадахгүй байна. Гэхдээ нэтэд нэтэд Салвор Хардины эпиграмыг их иш татсан байх юм, тэднийг та бүхэнтэй хуваалцая.

"An atom-blaster is a good weapon, but it can point both ways."
"It pays to be obvious, especially if you have a reputation for subtlety."
"Nothing has to be true, but everything has to sound like it was."
"Never let your sense of morals prevent you from doing what is right."
"Violence is the last refuge of the incompetent"

ЦААШ НЬ ХЭЛЭЛЦМЭЭР БАЙГАА ЗҮЙЛС:
а. Азимовын зохиолд гардаг нэг анхаарал татсан зүйл нь цөмийн энергийг зохиолд оруулсан байдал. Учир нь хүн төрөлхтөний энд тэндхийн колониуд ашигт малтмалаас эрчим хүч гаргадаг, цөмийн реактороор эрчим хүч гаргадаг гэж хуваагддаг. Мэдээж ашигт малтмалаас эрчим хүч гаргадаг нь хүй нэгдэл рүүгээ явж байгаа гарагийн технологи. Хараад байхад сүүлийн үед цөмийн энергийг дэмжсэн ном зохиол их харагдах боллоо.

Pacific Rim буюу Номхон далайн ан цав гэдэг кинонд Gypsy Danger гэдэг робот нь ганцаара цахилгаан соронзон судлын дайралтанд унтралгүй үлддэг. Яагаад гээч? Яагаад гэвэл тэр робот нь цээжнийхээ гол хэсэгт цөмийн реакторон хөдөлгүүртэй. Өө тийн, бас тэрийгээ харийн ертөнц рүү илгээгээд дэлбэлчихдэг бөмбөг болдог, их аятайхан.
Cloud Atlas кинон дээр бас Нефтийн компани албаар цөмийн цахилгаан станцны үйлдвэрийг осолд оруулж, цөмийн энергийг аюултай болгож харуулах гэсэн хуйвалдаан гаргасан тухай гардаг.
Баабар гуайн 8-р сарын 5-ны "Монгол орон хөгжих ёсгүй" гэдэг нийтлэл дээр уул уурхай, ашигт малтмалын нөөцөө манайхан зөв үнэ хүргэж зарж чадахгүй байгаа, энэ талаар боловсрол муутай болохоороо хоосон үндсэрхэг үзэл гаргаж аль аль талдаа алдагдалтай хөгжихгүй байгаа гэсэн нийтлэл бичив. Тэр дунд нь бас уран цохиж явна. Манайхан баталгаатай уран олборлогч байгууллагуудад ашиглуулахгүй зарга хийгээд байгаа нь буруу гэнээ.

Энэ талаар миний бодол гэвэл атомын цахилгаан станц, дулааны (нүүрсний) цахилгаан станцыг бодвол хордолт багатай (утаагүй) юм шиг харагдах байх. Гэхдээ сэргээгдэх эрчим хүчийг дэмжихгүй яагаад байгаа юм бол? Яахав манай удирдлагууд жаахан галзуу юм хийж өөрсдийгөө дэлхийд харуулах гээд байгааг ойлгож байна. Гэхдээ одоо цагт нар, салхины станцийг дэлхий даяар хөгжүүлж, Герман атомын станцаас татгалзаж, Япон шиг хянуур улс хүртэл цөмийн осолд орж, Украйны Чернобил 22,000 онд л аюулгүй болно гэж яригдаж байгаа үед атомын станц бол арай л биш юмаа.

б. Кореллийн бүгд найрамдах улс нь Хойд солонгостой их адилхан санагдсан. Та нар уншсаныхаа дараа надтай санал нийлж байна уу хэлээрэй.

АМЖИЛТ: За жаахан хадуурчихлаа. Сан хөмрөг ном нилээн олон зохиолоор үргэлжилдэг ба энэ зохиол нийтдээ 7 ном энэ сэдвээр бичигджээ. 1966 онд Сан хөмрөгийн гурвал зохиол нь бүх цаг үеийн шилдэг уран зөгнөлт гурвал зохиол гэдэг Хюго-гийн шагнал авч байжээ. Нийтлэлээ нэг мультмедиа холбоосоор чимдэг уламжлалынхаа дагуу Исаак Азимовын ярилцлагыг тавьж байна.

УНШЪЯ: Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж аваарай.

Foundation (Foundation Novels)

Бас BBC энэ цувралыг багцлаад радио жүжиг болгосоныг эндээс ҮНЭГҮЙ татаж аваарай.

За та нар юу гэж бодож байна? Миний бичсэнтэй санал нийлж байна уу? Энэ номыг уншмаар байна уу? Уншсан уу? Өөр гоё номны үнэлгээ, гоё ишлэлүүдээс уншъя гэвэл энэ блогийг Facebook, Twitter дээр дагаарай.

Genghis Khan and Making of Modern World номны үнэлгээ

2013-08-05T19:19:00.000+08:00

Хэдхэн жилийн дотор Монгол Улсын рейтингийг дэлхий дахинд 50 дахин өсгөсөн, тэр юу вэ?

НОМНЫ НЭР: Чингис хаан ба Орчин үеийг үүсгэн байгуулалт
ЗОХИОЛЧ: Жэк Уэтэрфорд

ЮУ ГАРДАГИЙН?
Мартсанаас надад Жэк Уэтэрфорд гуайтай зургаа авахуулах ховор тохиол гарч байсан юм байна. Кафе Амстердамд мань хүн номныхоо тухай ирж лекц уншихад тэнд байсан нилээн олон залуучууд босч асуулт асуухдаа "Таны номыг уншсан нь миний Монголд ирэх нэг шалтгаан байсан--" гэж байсан нь гоё санагдаж байсан. Би тэр үед номыг нь уншаагүй ч сэтгэлд их гоё сэтгэгдэлтэй үлдэж билээ. Саяхан энэ номыг авч уншихад урам лав хугарсангүй шүү.

Редактор: Ийм том хүний хажууд чиний царайг харахаар онцгүй болохоор нь блогныхоо логог тавьчихлаа.

Уэтэрфорд гуайн ном эхнээсээ Монгол улс, тэр дундаа Чингис хааны тухай Барууны орнуудад буруу ойлголт байдгийг дурьдаад, түүнийг халах, Чингис хааны түүхэнд үлдээсэн ул мөр, нөлөөллийн талаар нарийн судалсан мэдээллүүдийг аргумент маягаар тавьж эхэлнэ.

Номны 3-ны нэг нь Монголын нууц товчооны талаар байсан ч Нууц товчоог багадаа бүрэн ойлголгүй уншдаг байсныг их ойлгомжтой болгон бичсэнээс гадна хүмүүсийн харилцаа, хэлсэн үгний цаад утга зэргийг тайлбарлан бичсэн нь Нууц товчоог их өөр өнцгөөр харахад тус болно.

Гэхдээ Монголчууд бидэнд хамгийн их сонирхолтой санагдаж магадгүй зүйл бол Монголын дайралтын талаарх гадаад улсуудын тэмдэглэл, түүхэн эх сурвалж юм. Монголын эзэнт гүрэн маш олон улстай дипломат болон дипломат бус харилцаа эхлүүлж, эзэлсэн хот, сууриндаа шинэ дүрэм тогтоож, тэр өөрчлөлтүүд нь өрнө дорнын хооронд технологийн болон соёлын солилцоо явуулахад хүргэсэн гэсэн санааг номонд оруулж өгсөн нь их сонирхолтой.

Ер нь 17-р зуунаас хойш монголчуудыг мангуу, Дауны синдромтой зүйрлэж, Ази, Европын олон орон одоо хүртэл үзэн яддаг юм байна. (Ер нь Ази, Европд би монгол гэж хэлээд хүмүүс яаж хүлээж авч байсан талаар хуваалцаарай, надад их сонин байна.) Уг нь анх Геоффрэй Чаусэр гээд Английн анхны бичгэн зохиолыг бичсэн хүн Чингис хааныг их магтаж байжээ. Гэтэл сүүл рүүгээ түрэгийн Доголон төмөр хааны үеэс манайхан PR-аа алдаж эхэлжээ.

Мөн монголчуудын дайралтын арга сэтгэлзүйн айдасд тулгуурласан, эзэлсэн хотынхоо угсаатнуудыг нь алаад, нарийн мэргэжилтнүүд (дархан, оёдолчин, мужаан зэрэг)-ийг нь боол буюу зарц болгоод авч явж байсан гэсэн нь их гоё санагдсан.

Эцэст нь хэлэхэд Монголчуудын хээ шаагүй, шашин шүтлэгээр ялгаварладаггүй, эзэнт гүрэн удирдах том туршилтыг 100-аад жил явуулсны авууштай талуудыг нь сонгож, дэлхий дахинд Монгол улсыг сайн талаар нь харуулж өгсөн ноён Жэк Уэтэрфордод баярлалаа. Би түүний хоёр дахь ном Монгол хатдын нууц товчоог эхлүүлээд орхисон. Детектив зохиол шиг их сонирхолтой эхлэж байналээ. Зав гаргаж байгаад уншиж, үнэлнээ.

СУРГАМЖ:

Исламын шашинтай Ойрхи дорнодынхон Монгол цэргийн дайралтанд хамгийн их хохирол амсчээ. Уучлаарай...
Бат хаан Оросыг балбаж байх үед Сүбээдэй Европын амтанд ороод Их хуралдайгаар тийшээ дайрах зарлиг гаргуулсан ч Европд эзэлсэн хотууд ихэнх нь ядуу, дээрээс нь хаан таалал төгссөн тул цэргээ буцаажээ.
Европчууд Hurray гэж хэлдэг нь Монголын Уухай гэдэг үгнээс гаралтай гэнэ. (Уг нь "Хурай" гэдгээс гаралтай л баймаар юм)
Мөн Европчууд өмнө нь Бөгжний эзэн дээр гардаг шиг хувцасладаг байж байгаад Монголчуудаас өмд цамц өмсөхийг сурчээ.
Европчууд хөгжмөө хуруугаараа дуугаргадаг байж байгаад морин хуурнаас санаа авч нумаар дуугаргадаг болж, хийл челло үүссэн бололтой.

За яахав, зарим нь жаахан итгэхэд бэрх, манайд ийм юм ер нь байлуу даа гэж бодмоор.

Гэхдээ Монголын эзэнт гүрний газар нутаг болгонд нэг бодлого явуулж байсан болохоор тэрийг нь бид өөр газраас Европ руу дамжуулж өгсөн байх. Үүнээс гадна бас Монгол хүн мэдүүштэй мэдээлэл зөндөө байналээ.

Өгөөдэй бор дарсанд их шунаг хүн байв. (Бор дарс: шоколадтай айраг?)
Гүюг хаан Алтан ургийн ихэнх хүмүүсийг өрсөлдөгчөө гээд цаазлуулсан.
Мөнх хаан Алтан ургийнхны тансагладаг байдлыг зогсоож, Гүюгийн үүсгэсэн санхүүгийн хямралыг дарж, 1253 онд Монголын анхны Төв Банкыг байгуулжээ.
Монголчуудын тулааны тактик ихэнхдээ зугтай байгаа дүр үзүүлээд, эвгүй газар аваачиж байгаад дээрээс нь "поль"-дохоос бүрдэж байсан.
Монгол цэргүүд дандаа морьтойгоо явдаг байсан. Явган болон механик ажиллуулдаг нь харийн олзны хүмүүс байсан.
Хэнтий аймагт Бурхан халдун уулын бэлд Их хориг гэдэг газар байгаа нь Зөвлөлтийн үед Чингисийн онгон байгаа газар гэж яригдаж, их нууцлагдаж байсан байна. Одоо тэр газар Оросын цэргийн баазын үлдэгдэл байдаг юм байна.

АМЖИЛТ:
Жэк Уэтэрфордыг МУ-ын ерөнхийлөгч "Найрамдал" медалиар шагнаж, Чингис хаан ном Нью-Йорк Таймс сонины шилдэг номын жагсаалтыг 2 долоо хоног тэргүүлж байсан юм байна. Аль 2006 онд гаргасан энэ ном нь саяхныг хүртэл нилээн олны анхааралд байсан юм байна. Би гүүгл дээрээс санаандгүй бас Мөн дээр дурьдсанчилан, энэ ном Монгол улсын аялал жуулчлалыг хэд дахин нэмэгдүүлсэн байх.

Хамгийн том амжилт бол одоо энэ номыг АНУ-д ЕБС-ийн сурагч нар уншдаг болсон явдал юм.

УНШЪЯ: Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж аваарай.

Genghis Khan and the Making of the Modern World

За та нар юу гэж бодож байна? Миний бичсэнтэй санал нийлж байна уу? Энэ номыг уншмаар байна уу? Уншсан уу? Өөр гоё номны үнэлгээ, гоё ишлэлүүдээс уншъя гэвэл энэ блогийг Facebook, Twitter дээр дагаарай.

Ender's Game номны үнэлгээ (Эндэрийн тоглоом)

2013-07-29T15:21:00.001+08:00

"Нэг Game Over ч билүү сонин нэртэй зохиол байсан юу билээ?"

НОМНЫ НЭР: Ender's Game
ЗОХИОЛЧ: Orson Scott Card
ЮУ ГАРДАГИЙН?: Ойрын ирээдүйд хүн төрөлхтөн од хоорондын аялал хийх технологитой болж харь оддын системүүд рүү хөлөг явуулж байгаад Формикс гэдэг шавж шиг харь гарагийн амьтадтай тааралдаж тэдэнтэй дайтаж эхэлнэ. Энэ дайнд оролцохоор Эндэр Уиггинс гэдэг гоц ухаантай хүү 6 настайгаасаа авахуулаад цэргийн сургуульд бэлтгэгдэнэ.
ТЛВЧХОНДОО: Тусгай Салаа ОАК (гэхдээ дүрүүд нь жаахан хүүхдүүд) + Starship Troopers

Би их бүдэг бадаг дүрсэлж байна шүү, за?

ТААЛАГДСАН ДҮР:

"Ender" хочит Andrew Wiggins. Энэ дүр шиг зохиолын явцад илт хөгжиж, сул дорой өөртөө итгэлгүй хүүхдээс гоц авъяаст цэргийн өндөр албан тушаалтан болдог дүрийг өмнө нь уншиж байгаагүй юм байна. Түүнд гаднаас ирэх шахалт их байхын хирээр тэр янз янзын сонголт хийж, зан характер нь тэр сонголтынхоо хэвэнд цутгагдан үүсдэг.
Мөн түүний ах Peter, эгч Valentine хоёр цааш нь хөгжих их "потенциал"-тай нь харагдсан. Петр бол үнэн садист гар. Харин Валентин өрөвчхөн, гэхдээ тэр хоёр бас гоц ухаантай. Тэр хоёр интернэт ертөнцөд блог, твиттер шиг юм хөтлөх маягаар Locke, Demosthenes гэдэг бас нэгэн дүр бүтээдэг. Тэр дүрний юу хэлж ярьж байгааг нь уг нь бичсэн бол их гоё болох байсан ч тэгээгүй. Гэхдээ тэдний юунд хүрдэгийг нь үзүүлсэн байдаг. Тэр нь бүр гайхмаар. Энэ ном цаашаа олон ангитай, тэнд л тэр хоёрын талаар сайн гарах биз.

Locke (Локи) бол хүн төрөхөөсөө зөв бурууг ялгаж мэддэггүй, өсөх явцдаа туршлага хуримтлуулах замаар өөрөө өөрийгөө бүтээдэг гэдгийг гаргасан философич
Demosthenes (Демостени) бол эртний грекийн уран илтгэгч, улс төрч байсан юм байна.

ӨНГӨ АЯС:
Жаахан хүүхдүүд гардаг болохоор нь хүмүүс "хүүхдийн ном" гэж туйлширч магадгүй. Энэ номонд давтагддаг гол санаанууд цэргийн алба, хувийн сахилга бат, удирдах албан тушаалд ажиллаж дээд доодох хүмүүстэйгээ харьцах, сургууль, ажлын газарт фракц болж хуваагдах зэргийн талаар сонирхолтойгоор үзүүлдэг. 300-гаад хуудастай ч ер нь бараг уйдахгүй. Нэг мэдэхэд л дуусна.

ТААЛАГДСАН ИШЛЭЛ:

“There is no teacher but the enemy. No one but the enemy will tell you what the enemy is going to do. No one but the enemy will ever teach you how to destroy and conquer. Only the enemy shows you where you are weak. Only the enemy tells you where he is strong.” -Mazer Rackham
"Everyone thinks Hitler got to power because of his armies, because they were willing to kill, and that's partly true, because in the real world power is always built on the threat of death and dishonor. But mostly he got to power on words, on the right words at the right time." -- Peter
“Humanity does not ask us to be happy. It merely asks us to be brilliant on its behalf. Survival first, then happiness as we can manage it.” -Mazer Rackham

СУРГАМЖ:

Одоогийн байдлаар сайн улс төрч нар Логос (логиктой ярих), Этос (худал бүлтрэх хүн биш гэсэн баталгаа), Патос (сэтгэл хөдөлгөх) гэсэн реторикийн аргаар уран илтгэл хийдэг бол интернэтийн шинэ эрин үед логос, патос-ийг ашиглан этос-ийг олж авахад амар болж байгаа юм байна.
Бусад хүмүүсээс зөвшөөрөл эрэлгүй чадвараа сайжруулаад өөрийн багаа бүрдүүлээд шаргуу ажиллавал олон нийт аяндаа чиний талд ороод ирнэ.
Warcraft Dota, Counter-Strike зэрэг багаар тоглодог тоглоомноос бизнес, улс төр, дайнд ч хэрэглэж болох тактик, багаар ажиллах туршлага олж магадгүй (Үгүй ч байж магад, гэхдээ лав сайхан сайхан хараалын үг бол сурнаа).

АМЖИЛТ:
"Эндэрийн тоглоом" ном нь 1985 онд бичигдсэн бөгөөд тус оныхоо Hugo, Nebula-гийн шагналыг авч байжээ. Энэ бол уран зөгнөлт зохиолын маш том шагналууд бөгөөд хоёуланг нь авна гэдэг бас л их сүр шүү. Энэ номыг АНУ-ын Орчин үеийн 100 зохиолын жагсаалтны 59-д орсон бөгөөд АНУ-ын Номын сангийн холбооноос "Өсвөр насны хүүхдэд уншуулах 100 номны жагсаалт"-нд орсон байна. Бас АНУ-ын Тэнгисийн явган цэргийн корпусын энэ номыг доод түвшний нилээн олон албан тушаалтанд унших номны жагсаалтанд оруулжээ. Мөн мэдээж энэ номоор сэдэвлэсэн УСК хийгдэж байгаа. Тэгэхээр нэг бол Интерном Эндэрийн тоглоом гэсэн орчуулгыг нь гаргах байх. Тэгээд дараа нь киног нь үзэх хэрэгтэй.

УНШЪЯ: Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорх линкэн дээр дарж аваарай.

Ender's Game (Ender, Book 1) (The Ender Quintet)

Under The Dome номны үнэлгээ (Хөмрөгөн дотор)

2013-07-22T18:45:00.000+08:00

Улаанбаатарт ийм юм буулгавал хотынхоо нэрийг Давхар-утлагат-хиам гэж өөрчлөх хэрэгтэй болно.

НОМНЫ НЭР: Under The Dome (Хөмрөгөн дотор)

ЗОХИОЛЧ: Stephen King
ЮУ ГАРДАГИЙН? Chester's Mill гэдэг нэртэй, 2500 хүн амтай, манай сумын төвийн хэмжээний нэг жижигхэн хотын дээгүүр хөмөрсөн аяга шиг үл үзэгдэх хаалт учир нь үл мэдэгдэх шалтгаанаар гэнэт үүсч тэднийг гадаад ертөнцөөс бүрэн таслана. Гэнэт үүссэн энэ үл үзэгдэх хаалтыг машин, хүнээс авахуулаад шувуу хүртэл очиж мөргөөд гадна, дотор талдаа нилээн осол болсны эцэст хотынхон энэ газраас гарах гэж, мөн хот доторх зарим асуудлуудаа шийдэх гэж зүтгэж эхэлнэ.

ТОВЧХОНДОО: Lost + The Simpsons Movie (Гэхдээ UTD энэнээс өмнө хэвлэгдцэн байсан)

Simpsons the Movie (2007), Battleship (2012) дээр гардаг хөмрөгүүд

ӨНГӨ АЯС: Энэ зохиолын хамгийн хүчирхэг хэсэг нь дүрүүд нь юм. Хүнхгэр том хөмрөг үүсчихээр доторх хүмүүс нь шоргоолж шиг үхэж байгаа талаар бичвэл юуных нь аймшиг байх билээ. Кингийн өгүүлэмж микро хэмжээсд, хүнээс хүн рүү шилжиж өгүүлдэг тул уншигчид дүрүүдийн айх эмээх зэргээр олон талаар хариу үйлдэл үзүүлж байгааг давхар мэдрэнэ. Би энэ өгүүлбэрийг дахин дахин давтаж хэлмээр байна.

ТААЛАГДСАН ДҮРҮҮД: За би нэр усыг нь хэлэхгүй, уншигч та өөрөө уншаад танилцана биз. Гэхдээ сумын Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын 3-р тэргүүн, хуучин машин зардаг бизнестэй нэг өвгөн байгаа. Маш ухаантай. Айхтар үг хэлтэй. Их ухаантай ишлэл бичдэг. Хүмүүсийн аргыг их сайн олдог. Гэхдээ энэ хүн их хорон санаатай. Ээ дээ тэр хүн л... Гэхдээ таалагдахгүй бол зөндөө өөр гоё гоё дүрүүд бий. Аа нөгөө талд дуугүй, номхон мөртлөө, цэрэгт нууц даалгавар сайн биелүүлж байсан, ослын үед сандралгүй толгойгоо ажилуулдаг хүн бий. Тэр ч дажгүй. Өөр нэг эмч залуу байгаа. (Тэр эмчийн эхнэр бол дэлхийн хамгийн сайн эхнэр) Мөн нилээн ахимаг насны багш... Уншаад үзэхээр ойлгоноо...

ТААЛАГДСАН ИШЛЭЛ: Стивэн Кинг гайхалтай өгүүлэгч болохоор би Англи хэлний мэдлэгээ сайжруулах талаас нь тэмдэглэл хийж байсан. Жич: Би Киндлээ эвдэлчихээд доторх ишлэлүүдээ харж чадахгүй байсан юм, гэхдээ дотор нь тэмдэглэсэн гоё ишлэлүүд байна.

“Whose side are you on here, Julia?” Big Jim asked. He was smiling his fierce smile—the smile of a shark about to take a bite out of some plump swimmer’s ass. Julia turned her own smile on him, the eyes above it as innocent and enquiring as a child’s. “Are there sides, James? Other than over there”—she pointed at the watching soldiers—“and in here?”
But she knew. It wasn’t the money; it was the town. What he saw was his town. Sitting on a beach somewhere in Costa Rica or presiding over a guarded estate in Namibia, Big Jim would become Small Jim. Because a man without a sense of purpose, even one whose bank accounts are stuffed with money, is always a small man.

Уншингуут шууд татагдаад орж байгаа биз? Үүнээс гадна бас хөөрхөн инээдтэй хэсгүүд гарна.

“I think he might have a package in his diaper,” Mr. Sanders said. “Yeah, he’s a regular shit machine. Good old Little Walter.” “Walter’s a very nice old-fashioned name.” “Thanks.” Telling him that her baby’s first name was actually Little didn’t seem worth the trouble ...
“Well,” Junior said, “I was coming back from patrol out on 117—I missed the whole supermarket thing—” “Good luck for you,” Randolph said. “That was a total cock-and-balls, if you’ll pardon my fran-kays. Coffee?”
As Julia drove past the Nova, Barbie noted a sticker reading ASS, GAS, OR GRASS—NOBODY RIDES FOR FREE.
“Pete, get rid of this rhymes-with-witch,” Big Jim said without turning around. “If she won’t go on her own, throw her out. And tell whoever’s on the desk that he’s fired.”

Өө нээрээ нэг гоё юм нь Стивэн Кинг Монгол гэдэг үгийг энэ зохиолдоо хэлсэн байдаг. Доорхи хэсгийг унш даа:

It was Freddy Denton, who, as commanding officer of the night shift, was now the de facto Assistant Chief. “Just got a call from the hospital, Pete. Double murder—” “WHAT?” Randolph screamed. One of the new officers—Mickey Wardlaw—was gawking at him like a Mongolian ijit at his first county fair.

Монгол ижит гэж юу гэсэн үг вэ гэж үү? Мэдэхгүй ээ, би лав Google дэж үзсэн. Stephen King ээс өөрөөс нь асуухгүй юу. Цаадахын чинь Твиттер хаяг нь энэ шд. Мартсанаас миний Твиттэр хаяг энэ шд. Энэ номны өөр ишлэл, мөн бусад номны үнэлгээний талаарх мэдээллийг цаг тутам авъя гэвэд намайг дагаарай. (Ижит гэж Idiot гэдэг үгийг хөдөөний Америкуудын дуудлагаар бичсэн үг юм. Кингээс битгий тийм юм асуугаарай. Хамаагүй юм асуухаас айгаад байна.)

СУРГАМЖ: Аливаа хот гаднаас тусгаарлагдан "хөмрөгөн дотор" орчихоод, хүн болгон амиа боддог цаг болчихоод байхад иргэд нь дэг журамтай (за яахав, ганц хоёр дэлгүүр дээрэмдсэн гэхдээ бүүр хүн алж хүрээ талахгүй) байхад хотын удирдлага дэг журам тогтоох нэрээр өөрсдийн эрх ашгийг тулгах тохиолдол гарч байгааг харах нь ээ ийм зүйл ер нь жирийн үед ч тохиолддог шинжтэй.

НЭМЭЛТ: Саяхан энэ номны монголоор орчуулсан хэвлэлтийг нь дэлгүүрээс харлаа. Манайхан энэ номонд зомби оруулаад, илүү сонирхолтой болгосон юм шиг байна. Уг нь ямар ч зомби гардаггүй юм даа. Дээрээс нь аймшгийн зохиол гэчихжээ. Би бол thriller буюу онц сонирхолтой л гэмээр байна. Дуустал нь уншилгүй л таагаад биччихэж дээ.

"Энэ Стивэн Кингийн бэстселлэр нэг л явцгүй нь ээ. Би орчуулга хийхдээ жаахан юмыг нь засаад, илүү сонирхолтой болгочихлоо..."

АМЖИЛТ:

Кингийн энэхүү зохиол гавъяа шагнал аваагүй ч борлуулалтаараа нилээн сайн байсан шинжтэй. Бүр зохиолоос нь сэдэвлээд ТВ сериал гарч байгаа юм байна. Гэхдээ тэр нь зохиолоосоо нилээн өөр шинжтэй. Ном нь гоё шүү, та минь ээ.

УНШЪЯ: Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж аваарай.

Under the Dome: A Novel

The Emperor of All Maladies номны үнэлгээ (Бүх өвчний эзэн хаан)

2013-07-05T12:09:00.001+08:00

Алдарт гараад удаагүй байгаа "шинэ од" Хорт хавдарын хувийн амьдралын нууцаас!!!

За уучлаарай, хорт хавдрын тухай энэ ном шар сонин сэтгүүл шиг үсчсэн хэв шинжээр бичээгүй, уг нь тэгсэн бол гоё байхгүй юу. Энэхүү 600-гаад хуудастай номны 50%-ыг дуусгаад удаааааааааан хугацаа өнгөрсний эцэст би энэ нийтлэлийг бичиж байна. Мань мэтэд хэтэрхий хүнддэх ном байна. Гэхдээ анагаах ухааны талаасаа гайхамшигтай бүтээл байналээ... (Тэмдэглэл: энэ номны сэдвээс шалтгаалан хошигносон өнгө аястай бичсэнгүй)

ГОРЬДЛОГО:
Эрхэм хүндэт уншигч таныг энэ нийтлэлийг уншаад: 1) хорт хавдрын талаар илүү сайн ойлголттой болж, 2) өөрийнхөө болон гэр бүл, ах дүү, амраг садныхаа хавдрын эрсдэлийг бууруулах арга хэмжээ аваасай гэж би хүснэм. Монголчууд бид цөөхөн тооны ард түмэн боловч аж төрөх хэв маягтаа аюултай зүйл ихийг хуримтлуулжээ. Биеийн тамираар хичээллэхгүй, архи хэтрүүлэн хэрэглэж, тамхи татаж, бүдүүлэг, соёлгүй харилцаж, гутранга сэтгэлээ нээхгүй байсаар байтал энэ өвчин нэг л өдөр амьдралыг тань орвонгоороо эргүүлж, амьдрал гэдэг ямар үнэтэй зүйл, гэр бүл, найз нөхөд гэдэг ямар нандин хүмүүс байдгийг мэдрүүлэвч нэгэнт бүх юм өнгөрсөн байх вий. (За би ч гэсэн энэ компьютерийн хэрэглэгээ тохируулж сурах юмсан)

Суух биенд хортой гэж сонссон уу?

НОМНЫ НЭР: The Emperor of All Maladies (Бүх өвчний эзэн хаан)

ЗОХИОЛЧ: Сиддхарта Мөнхөржээ.. бишээ Мухержээ (Энэтхэг-Америк хүн)

ТОВЧХОНДОО: Хүнд сэдвийн серёозны өгүүлэгчтэй баримтат кино + Хорт хавдраар өвдсөн хүмүүсийн түүх

ЮУ ГАРДАГИЙН?
Siddharta Mukherjee нь Massachusetts General Hospital гэдэг эмнэлэгт хематологи/онкологийн бага эмчээр 2 ажиллаж байсан түүхээ бичнэ. Гэхдээ тэр түүхээ хорт хавдрын олон төрлийг анх эмч нар яаж илрүүлж, яаж эмчлэх гэж оролдож байсан тухай түүхүүдтэй сүлэлдүүлэн өгүүлнэ.

ӨНГӨ АЯС: Хорт хавдрын хор хөнөөл, анх 7000 жилийн өмнөөс авахуулаад хүн төрөлхтөн энэ өвчнийг эмчлэх гэж оролдож байсан түүхүүдийг эмч хүнээс гарахааргүй сонирхолтойгоор бичсэн байна. (Тэмдэглэл: Гэхдээ би эмч хүний өөр ном зохиол уншиж байсангүй), эмчилсэн ч буцаж дахидаг түүх гэх мэт янз янзын айдас хүргэм фактуудыг өвчтөн хүн цөхрөл, гунигаар хүлээж авч, зориг, тэвчээрээр түүнтэй тэмцэж, эцэст нь баатарлагаар, харамсалтайгаар, кататоник гэх мэт янз бүрийн байдлаар бууж өгч байгаа түүхүүд гарна.

~~Таалагдсан~~ СЭТГЭЛ ХӨДӨЛГӨСӨН ИШЛЭЛ:

"It is late one evening in the fellows' room, and the hospital around us has fallen silent save for the metallic clink of cutlery being brought up for meals. The air outside is heavy with impending rain. The seven of us, close friends by now, are compiling lists of patients to pass on to the next class of fellows when Lauren begins to read her list aloud, calling out the names of those in her care who have died our two year fellowship. It's an impromptu memorial service, and it stirs something in the room. I join in, calling out names of my patients who have died and appending a sentence or two in memory.

Kenneth Armor, sixty-two, an internist with stomach cancer. In his final days, In his final days, all he wished for was vacation with his wife and time to play with his cats.
Oscar Fisher, thirty-eight, had small cell-lung cancer. Cognitively-impaired with since birth, he was his mother's favorite child. When he died, she was threading rosaries through his fingers."

"In his sprawling Histories, written around 440 BC, the Greek historian Herodotus records the story of Atossa, the queen of Persia [daughter of Cyrus, wife of Darius], who was suddenly struck by an unusual illness. In the middle of her reign Atossa noticed a bleeding lump in her breast that may have arisen from a particularly malevolent form of breast cancer labeled inflammatory... If Atossa had desired it, an entire revenue of physicians from Babylonia to Greece would have flocked to her bedside to treat her. Instead, she descended into a fierce and impenetrable loneliness.
"Cancer is an age-related disease. The risk of breast cancer, for instance, is about 1 in 400 for a thirty-year-old woman and increases to 1 in 9 for a seventy-year-old. In most ancient societies, people don't live long enough to get cancer. Men and women were long consumed by tuberculosis, dropsy, cholera, smallpox, leprosy, plague or pneumonia. If cancer existed, it remained submerged under the sea of other illnesses.
1966 онд John Banzhaf гэдэг залуухан хуульч тамхины корпорациудын хөлсөлсөн "хамгийн сайн хуульч" нарыг ялж байж тамхины хорын талаар сөрөг реклам явуулах эрх авч, 1983 онд Marc Edell гэдэг хуульч тамхины компаниудын нууц баримтыг дэлгэж байж сая тамхи хортой гэдгийг нотолж чадсан байна. Тэрнээс өмнө том корпорациуд Конгрессийг атгацан, хорт хавдрын зөндөө олон хүчин зүйл дотроос тамхийг ялгаж харуулахгүй, тамхины рекламаар бөмбөгддөг байжээ. "Thank You for Smoking" гэдэг кино энэ үйл явдлыг ёгтолж харуулсан байдаг.

СУРГАМЖ:

Хавдрын өсөлт гэдэг нь эсийн удирдлагагүй өсөлт юм. Хүний биеийн олон төрлийн эс үргэлж ДНК програмын дагуу үржиж, үхэж байдаг. Харин ДНК-д мутаци үүссэнээс зохицуулалт хийдэг генетикийн гинжүүд тасарч эсүүд зогсохоо мэдэхгүй үржиж эхэлдэг.
Дээрээс нь хавдрын эсүүд нь дасан зохицох чадвар сайтай, эм тарианаас хурдан мутацилдаг.
Хавдар бол колончилогч өвчин юм. Хавдрын эсүүд нэг эрхтэнээс нөгөө эрхтэн рүү дайрч эзлэн авч, яг хүн төрөлхтөн шиг амь бөхтэй үржиж, тэлж амьдардаг.
Бид хавдрыг орчин үеийн нийгмийн муу зуршлаас үүссэн өвчин гэж боддог. Гэтэл хавдрын хамгийн эртний тохиолдол Египетийн МЭӨ 2625 онд Imhotep нэртэй домчын тэмдэглэлд байдаг. Тэгэхээр хавдар бидэнтэй байсаар ирсэн төрөлхийн өвчин, бидний аль нэг эс хэзээ мөдгүй мутацилаж, хавдрын өсөлт гарч ирнэ. Өмнө нь зүгээр л бид хавдар тусахаас өмнө өөр халдварт өвчнөөр өвдөж, хавдарыг эсвэл ойлгохгүй өөр өвчинтэй андуурсаар ирсэн.
Хорт хавдар ч юмуу, нийгмийн аливаа өвчний эсрэг тэмцэхэд Sydney Farber шиг даруухан, туршлагатай эмч, Mary Lasker шиг танилтай, баян лоббист хэрэгтэй. Энэ хоёрын явуулсан компанит ажлын хүчээр АНУ-ын ЗГ, хүн ам бүгдээрээ хорт хавдрын эсрэг хүчтэй арга хэмжээ авч, нийгмийн эрүүл мэндийг хууль эрх зүйн хүрээнд дархалж өгсөн.
Шинэ химийн элемент нээгдвэл, хичнээн гайхалтай харагдаж байсан ч гэсэн, хамгаалалтны цаанаас болгоомжтой харьцах хэрэгтэй. Алдарт физикч Marie Curie 1910-аад онд Радиумыг нээчихээд харанхуйд гэрэлтдэг болохоор нь эхэндээ үнэт чимэглэл маягаар ашиглаж байсан харамсалтай түүх бий. Marie Curie 1934 онд цусны өмөн үүгээр нас барсан.
Эцэст нь хэлэхэд, хорт хавдрын талаар зөвхөн цөөн хэдэн хүмүүс л зөв ойлголттой байдаг. Бусад нь энэ сэдвээс зугатана, бодит байдлыг харахгүй. Маш олон үндэстэн дамнасан корпорациуд хүнсний бэлэн бүтээгдэхүүн бидэнд зарж, бидний бие элдэв бусын бодис, карциногенд нэрвэгдэж байгаа нь харамсалтай.

АМЖИЛТ: Ийм гайхамшигтай ном бичсэнийхээ төлөө Мukherjee 2011 оны Pulitzer-ийн шагнал, Guardian-ий шагнал авч, Time сэтгүүлд өнгөрсөн зууны хамгийн нөлөө бүхий 100 номны жагсаалтанд, The New York Times сэтгүүлийн хамгийн нөлөө бүхий уран зохиолын бус 100 номны жагсаалтанд тус тус орж бичигдсэн байдаг. Түүний нэг лекцийг энэ доор тавьж байна.

УНШЪЯ: Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж аваарай.

The Emperor of All Maladies: A Biography of Cancer

Story of Your Life туужны үнэлгээ (Ted Chiang-н зөгнөлт цувралууд)

2012-04-22T08:45:00.000+08:00

Энэ зохиолыг ойлгохын тулд тархи чинь 30 суниаж, 60 гэдэсний таталт хийж чаддаг байх хэрэгтэй.

ЗОХИОЛЫН НЭР: Story of Your Life
ЗОХИОЛЧ: Ted Chiang
ТОВЧХОНДОО: Гадаад хэл судлал + (Facebook Timeline х Угаалгын машин)

ЮУ ГАРДАГИЙН?
Харийн сансрын хөлгүүд манай агаар мандалд орж ирж дэлхийд энд тэнд шилэн хана гарч ирнэ. Тэнд хүн ойртоход харь гарагийн далайн мөгөөрс шиг амьтад хариуд нь харагдаж өөдөөс нь хараад суучихна. АНУ-ын Батлан хамгаалах яамнаас эдгээр "хептаподууд"-тай холбоо барьж үзэх гээд хэл судлаач Др. Лүийз Банкс, физикч Гэри Робертс хоёрыг харийнхантай ойлголцох ажилд томилно. Лүийз энэ ажлынхаа хажуугаар охиныхоо талаар дурсана.

Энэ туужыг уншиж ойлгох, төсөөлөн бодоход хэцүү. Хэл судлал сонирхдог, энэ чиглэлээр сурч байсан хүмүүст илүү ойлгомжтой санагдана. "Ногоон модон дээр улаан шувуу жиргэж сууна." Энэ өгүүлбэрийг бичихэд 3 секунд, уншихад 2 секунд боллоо. Хүн төрөлхтөн аливаа санааг илэрхийлэхдээ хөндлөөшөө (эсвэл босоо) сунасан урт бичгээр яг ярьж байгаа шигээ бичдэг.

Анхаар, утга ярилт (spoilers): Харин энэ далайн мөгөөрс шиг амьтдын ам бөгс нь нэг тул ярих гэж зүгээр унгас алдалт шиг юм болно. Тийм учраас тэдний бичгэн хэл нь "Пллл пллл пллл" гэхийн оронд зурагт дүрс байна. Мөн тэд их биеэ тойрсон олон нүдтэй тул эргэн тойрон 360 градусыг нэгэн зэрэг харж чадна. Тэгэхээр тэдэнд урагшаа хойшоо гэсэн зүг байхгүй, бичиг нь шулуун биш семантик утга илэрхийлсэн дүрс байна. Энэ нь "мод", "шувуу" гэсэн үг хоорондоо уусч, "ногоон", "суух", "жиргэх" гэдэг үгүүд хэдэн зураас нэмэгдэх гэх мэт. Ер нь хептаподууд нэг өгүүлбэрийг бичих гэж абстракт уран зураг шиг юм хийнэ.

Сапир-Ворфын онолоор бол хүний ой тойнд байдаг үгсийн сан нь тэр хүний бодлыг ажиллуулах хэрэгсэл болдог. (Алах гэдэг үгийг мэддэггүй хүн энэ талаар бодохгүй г.м.) Харин Хептаподууд аливаа санааг илэрхийлэхдээ бүгдийг нь нэг дор хардаг болохоор тэдний хэлийг сурах явцад Лүийз үгээр биш зургаар боддог болж, өнгөрсөн ирээдүйгээ нэг дор хардаг болно. (Др.Манхаттан шиг)

ТААЛАГДСАН ДҮР: Лүийз Банкс бол их сургуулийн хэл судлалын багш эмэгтэй. Тэр хүн төрөлхтөн харийнхантай анх удаа холбоо тогтооход тэдний хэлийг ойлголцох ажилд онцгой шийдэл гаргаж, цаашид түүхэнд тэмдэглэгдэх хүн болно. Мөн тэр охиндоо ч гэсэн хүлээцтэй сайн ээж байна.

ӨНГӨ АЯС: Зохиолд хоёр хүүрнэл салаавчлан явах ба нэг нь анх удаагаа харь гарагийнхантай холбоо тогтоож, тэдний хэлийг ойлгох оролдлогын талаар, нөгөө нь Лүйз охиндоо бичсэн захидал шиг байна. (Гэхдээ бичиг нь нэг л сэжигтэй, та бүхэн өөрсдөө уншвал номны төгсгөлд их гоё юм хүлээж байгаа.)

ТААЛАГДСАН ИШЛЭЛ:

“There are other examples, but you get the idea. It's essentially a grammar in two dimensions.” He began pacing thoughtfully. “Is there anything like this in human writing systems?” “Mathematical equations, notations for music and dance. But those are all very specialized; we couldn't record this conversation using them. But I suspect, if we knew it well enough, we could record this conversation in the heptapod writing system. I think it's a full-fledged, general-purpose graphical language.”
When a Heptapod B sentence grew fairly sizable, its visual impact was remarkable. If I wasn't trying to decipher it, the writing looked like fanciful praying mantis drawn in a cursive style, all clinging to each other to form an Escheresque lattice, each slightly different in its stance. And the biggest sentences had an effect similar to that of psychedelic posters: sometimes eye-watering, sometimes hypnotic.
The idea of thinking in a linguistic yet non-phonological mode always intrigued me. I had a friend born of deaf parents;he grew up using American Sign Language, and he told me that he often thought in ASL instead of English. I used to wonder what it was like to have one's thoughts be manually coded, to reason using an inner pair of hands instead of an inner voice.

МЭДҮҮШТЭЙ ЗҮЙЛС:

Сүүлийн үед дэлхийтэй адилхан гарагууд зөндөө олдож байгаатай холбогдуулан харь гарагийнхантай холбоо тогтоох, тэдний хэлийг сурах гэдэг асуудал гарч ирнэ. Удалгүй "18-25 насны, Клингон, Вүүкий хэлтэй, тогтвор суурьшилтай ажиллах эмэгтэйг Пллл пллл-ын уурхайд орчуулагчаар ажилд авна." гэсэн зар олширох нь байна.
Харийнхантай хэл ойлголцож байгаа бол эхлээд өөр лүүгээ заагаад "Хүн" гэж хэлээд тэд нар луу заагаад нүдээ том болго. Дараа нь тэдний ард байгаа зүйл рүү заагаад "сандал" гэж хэлээд тэднийг цаашаа харахад нь (ардаа нүдгүй бол) хам хумгүй зугтаарай.

ЗОХИОГЧЫН ТАЛААР: Ted Chiang бол Америкийн иргэн Хятад хүн бөгөөд амьдралдаа 11-хэн зохиол бичсэн ч тэдний ихэнх нь энд тэндхийн шагналыг шууд авчихдаг, их нарийн ухаан зарж бичсэн зохиолууд байдаг. Түүний зохиол болгон философи, шинжлэх ухааны тайлагдаагүй асуудлуудыг хөндөн, маш нарийн тооцоолсон байдаг тул түүнийг хүмүүс "зөгнөлт зохиол, философийг нийлүүлэгч мастер" гэдэг.

УНШЪЯ: Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорхи линкин дээр дарж ҮНЭГҮЙ уншаарай

Story of Your Life

За та нар юу гэж бодож байна? Миний бичсэнтэй санал нийлж байна уу? Энэ номыг уншмаар байна уу? Уншсан уу? Өөр гоё номны үнэлгээ, гоё ишлэлүүдээс уншъя гэвэл энэ блогийг Facebook, Twitter дээр дагаарай.

Prince номны үнэлгээ (Улс төржилтийн тусгай дугаар)

2012-04-15T06:00:00.000+08:00

Хунтайж, УИХ-ын гишүүд, киноны дайсны дүрүүдэд зориулсан гарын авлага

НОМНЫ НЭР: The Prince (Il Principe) буюу Ханхүү
ЗОХИОЛЧ: Nicolo Machiavelli
ТОВЧХОНДОО: Sun Tzu's Art of War + Assassin's Creed: Brotherhood

ЮУ ГАРДАГИЙН? Улс төрч, дипломатч Nicolo Machiavelli Италийн Флоренцыг шинээр захирах болсон Lorenzo di Piero de' Medici гэдэг хунтайжид тал зассандаа эрх мэдлийг хэрхэн олж авах, улсдаа үймээн гаргахгүйгээр эрх мэдлээ хэрхэн хадгалах зэрэг талаар маш нарийн, дэлгэрэнгүй арга зэмүүдийг эмхлэн бичсэн байдаг.
Энэ номны үнэгээг уг нь сонгууль дөхүүлж байгаад бичье гэж бодож байтал сая 4-р сарын 12-13-ны Экс ерөнхийлөгч Н.Энхбаярыг баривчилсан хэрэг гарч, энэ талаар судалж байтал нэг хүн Твиттер дээр ийм юм бичсэн байна.

Энэ махивилик гэдэг үг миний сонирхлыг их татаж энэ үнэлгээг бичихэд хүргэлээ. Prince номон дээр гарсан аргууд маш башир, бохир учраас хүмүүс тиймэрхүү арга хэрэглэхийг Machiavellian үзэл гэдэг. Дээрх зурган дээр энэ үгийг хэлж байгаа бололтой (эсвэл мах-великий=тарган гэсэн байж магадгүй, жаахан ойлгомжгүй юм)

Анхаар: Би энд ямар нэгэн намыг дэмжих, буруушаах зорилгогүй зүгээр улс төр судлалын үүднээс бичиж байгаа шүү.

ӨНГӨ АЯС:
Энэ номны эхэн хэсэгт Махиавелли Флоренцын шинэ ханхүүд "Ёооё, Та лаг шүү. Би ёстой хамаг мэддэг аргаа заая, намайг битгий халаарай" гэсэн янзын юм бичнэ. Тэр нь жаахан эртний албаны үг хэллэгтэй болохоор жоохон нойр хүргэнэ. Тэндээс цаашаа бол нилээн сонирхолтой шүү. Гэхдээ энэ номыг бас шүтээд байх нь ч хаашаа юм. Бүр яг том эрх мэдэлтэй болсон хүнд л хэрэгжүүлбэл зохих байх, жирийн иргэний амьдралд энэ хичээлүүд тохирохгүй байгаа юмаа.

ТААЛАГДСАН ИШЛЭЛ:

Everyone sees what you appear to be, few experience what you really are.
If an injury has to be done to a man it should be so severe that his vengeance need not be feared.
Never was anything great achieved without danger.
All courses of action are risky, so prudence is not in avoiding danger (it's impossible), but calculating risk and acting decisively. Make mistakes of ambition and not mistakes of sloth. Develop the strength to do bold things, not the strength to suffer.
“History is written by the victors.”

СУРГАМЖ:

Доороо гүнтэнгүүдтэй ханхүүг ялах амархан -- гүнтэнүүдээс нь хахуульдаж байгаад урвуул. Доороо сайдуудтай ханхүү хэцүү. Сайдууд төр барих эрх мэдлийг тийм ч их хөөцөлдөхгүй, ханхүүдээ үнэнч байна. Харин нэг ханхүүг дарсан байхад сайдууд шууд атганд орно. Харин гүнтэнүүд бүгд өөрсдөө сэнтий рүү дайрч, эзэлсэн улсдаа удаан тогтноход хэцүү байна.
Төрийн гол зорилго иргэдэд үйлчлэх биш, төрийг тогтвортой байлгаж, төрийн түшээдийг удаан байлгах.
Төрийн өндөрлөгт гарах, эрх мэдэлтэй болох юм бол хамгийн түрүүнд сурах хэрэгтэй зүйл бол дайтах. Шууд утгаараа цэрэг гаргахгүй, цус асгаруулахгүй байсан ч хамаагүй, бусдад бууж өгөхөөргүй хүчтэй болоход, дайснаа буулгаж авахад бүх анхаарлаа төвлөрүүл.
Дандаа сайн үйл хийх гэж хичээх хэрэггүй. Хамгийн гол нь сайн үйл хийдэг хүн шиг харагдах л чухал.
Хүмүүст таалагддаг хүн байснаас, хүмүүсийн эмээдэг хүн байсан нь хамаагүй дээр. Гэхдээ хүмүүс айхдаа чамайг үзэн яддаггүй байх хэрэгтэй.

АМЖИЛТ: Энэ номны дуурслын талаар ярилтгүй. Уг нь би Prince-тэй холбоотой сонирхолтой бичлэг үзүүлье гэсэн чинь дуучин Prince гарч ирээд байна.

аан...

Та хэд харин Ides of March гээд улс төрийн ард юу болдог талаарх киноны трэйлэрийг үзнэ үү. Хальт 25 дээр гарч байхад нь үзсэн, төгсгөл нь нилээн юм бодогдуулам юм билээ.

УНШЪЯ: Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж аваарай.

The Prince

ҮНЭГҮЙ УНШЪЯ: Өө тэгэлгүй яахав. 16-р зуунд бичигдсэн энэ ном зохиогчын эрхгүй болсон тул доорх линкин дээр дарж ҮНЭГҮЙ аваарай.

The Prince on Gutenberg

За та нар юу гэж бодож байна? Миний бичсэнтэй санал нийлж байна уу? Энэ номыг уншмаар байна уу? Уншсан уу? Өөр гоё номны үнэлгээ, гоё ишлэлүүдээс уншъя гэвэл энэ блогийг Facebook, Twitter дээр дагаарай.

Fight Club номны үнэлгээ (Зодооны клуб)

2012-04-08T11:44:00.002+08:00

"Зодооны клубын гуч дугаар дүрэм. Энэ номыг уншиж байхдаа хоол идэж болохгүй. УӨЙГГО..."

НОМНЫ НЭР: Fight Club (Зодооны клуб)
ЗОХИОЛЧ: Chuck Palahniuk
ТОВЧХОНДОО: Catch-22 + The Sixth Sense

ЮУ ГАРДАГИЙН? Нэг даатгалын компанид ажилладаг эр нойргүйдэлтэй тэмцэж ядахдаа эдгэшгүй өвчтэй хүмүүсийн уулзалтын групээр дамжиж эхэлнэ. Ийм уулзалтан дээр ирээд мань эр сэтгэлээ гартал уйлдаг байж л дээ. Гэтэл энэ үед Marla Singer гэдэг эмэгтэй түүнтэй их тааралдаж, тэрний хажууд уйлах гэхээр ерөөсөө болж өгдөггүй. Дараа нь Tyler Durden гэдэг энд тэнд цагийн ажил хийдэг залуутай танилцана. Өгүүлэгч эрийн гэр гэнэт шатсан тул тэр Tyler-ийнд амьдарч эхлэх ба нэг удаа сонирхлын журмаар зодолдсоноор Зодооны клуб үүсгэн байгуулагдаж, маш олон залуучууд тэдэнтэй нэгддэг. Сүүлдээ клубууд Америк даяар тархаж, Project Mayhem гэсэн хорлон сүйтгэх үйл ажиллагаа явуулдаг бүлэг болно. Одоо гол дүрийн залуу Marla-тай нийлж, Project Mayhem, Tyler Durden-ийг зогсоох хэрэгтэй болно.
Юуны өмнө энэ номны зохиолч нь гей хүн, номонд гардаг өгүүлэгч Tyler Durden-ийг нилээн ... эротик талаас нь дүрсэлдэг. Ёоох за би хэлчлээ. Ийм юм гарна гэж бодоогүй байсан болохоор зарим хэсгийг нь уншихад жаахан эвгүй байсан. (Тэмдэглэл: ЛГБТ-чүүд бол бидэнтэй адилхан хүмүүс бөгөөд нийгэмд ялгаварлагдан гадуурхагдах учиргүй гэдэгт би итгэдэг.)

Мэдээж энэ номны хамгийн чухал хэсэг бол дунд давхаргын хүмүүс консумеризмын дунд амьдарч байна гэсэн санаа. Консумеризм гэж юу вэ? Бараа бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг их хэмжээгээр худалдан авах, хэрэглэхийг дандаа сайшаадаг, үйлдвэрлэл байдаггүй нийгэм. Азаар Монголд баян ядуугийн ялгаа өндөр болохоор дунд давхарга дөнгөж үүсч байгаа, худалдан авах чадвар бага хэвээрээ. За тэр ч яахав.

Би энэ номыг уншихаас өмнө киног нь үзээд их таалагдсан байсан болохоор дараа нь ном нь олдохоор нь уншихаар шийдсэн юм. (2011 оны 11 сар хавьцаа уншсан байхаа) Энэ номыг уншиж дууссаны дараа дахиад киног нь үзсэн юм байна. Кино нь угаасаа үнэн гоё л доо. Ном нь харин кинон дээр гараагүй янз янзын мэдээлэлтэй, өвөрмөц өнгө аястай тул уншаад үзэхэд гэмгүй.

ӨНГӨ АЯС: Зохиолыг 1 дүгээр бие дээр, in medias res хэлбэрээр бичсэн болохоор үйл явдлын дунд үеээс өгүүлэгч зохиолыг бичиж эхлэх ба хүүрнэл нь шизофрентэй ч юм шиг, занаад байгаа ч юм шиг найруулгатай гэсэн үг. (Өгүүлбэрээ заримдаа давтах, эсвэл өгүүлж байгаа зүйлийнхээ сэдвийг өөрчлөх г.м.) Гэхдээ энэ номонд (дараа нь хэрэгт орох магадлалтай зүйлийн талаар бичсэн тул курсороор идэвхжүүлэхээс өмнө сайн бодно уу) тэсрэх бодис, галт бөмбөлөг гэрийн аргаар хийх, хүний хоол руу шээс, үрийн шингэн хийх гэх зэрэг гэмт хэргийн сэдэлтэй зүйлүүдийг дэлгэрэнгүй бичсэн байдаг. Ер нь нэг талаас энэ ном бол террорист юмуу улаан хувьсгалч нарт зориулсан гарын авлага юм. (Тэмдэглэл: Иргэд санаа бодлоо тайван замаар, хүчирхийлэлгүйгээр илэрхийлж болно гэдэгт би итгэдэг) Гэхдээ л хамгийн гоё нь Tyler-ийн амьдралын талаар хэлсэн зүйлс. Ер нь хэрэгтэйг нь аваад, хэрэггүйг нь хаях л хэрэгтэй.

ТААЛАГДСАН ДҮР: Tyler Durden-ий философилог яриа нь гоё ч гэсэн (киног нь үзсэн бол дараах хэсгийг курсороороо идэвхжүүл) гэмгүй хүмүүсийн хоол руу шээж, Marla-гийн ээжийг хороож, биенийх нь өөхийг нь авдаг хэсэг нь үнэн хэрцгий. Project Mayhem-ийн үйл ажиллагаа идэвхжих үед Tyler сэтгэцийн өвчтэй гэдэг нь бараг илт болчихсон байдаг. Харин кинон дээр өгүүлэгч залуутай их ойр дотно санагдаж байсан ч номон дээр тувтан Tyler-ийн тухай сонин дүрслэл хийгээстэй байдаг. Marla Singer уг нь өгүүлэгчтэй дотносоод гайгүй болж эхэлдэг. Гэхдээ л сэтгэлийн гүн гутралтай, өөрийгөө егүүтгэх гээд байдаг нь жаахан тийм. За байз, тэгэхлээр энэ зохиол дээр таалагдсан дүр ..... гэдгийг алгасая.

ТААЛАГДСАН ИШЛЭЛ:

“You are not special. You're not a beautiful and unique snowflake. You're the same decaying organic matter as everything else. We're all part of the same compost heap. We're all singing, all dancing crap of the world.”
“Only after disaster can we be resurrected. It's only after you've lost everything that you're free to do anything. Nothing is static, everything is evolving, everything is falling apart.”
“We've all been raised on television to believe that one day we'd all be millionaires, and movie gods, and rock stars. But we won't. And we're slowly learning that fact. And we're very, very pissed off.”
“You buy furniture. You tell yourself, this is the last sofa I will ever need in my life. Buy the sofa, then for a couple years you're satisfied that no matter what goes wrong, at least you've got your sofa issue handled. Then the right set of dishes. Then the perfect bed. The drapes. The rug. Then you're trapped in your lovely nest, and the things you used to own, now they own you.”

СУРГАМЖ:

Ямар ч тохиолдолд, хичнээн уур чинь хүрч байсан ч хоолны газрын зөөгч нартай эелдэг харьцаж бай. Тэд чиний захиалсан хоолыг яавал яах эрхтэй... Яавал ч яах... Сайн бод доо.
(Эрчүүдэд) Тансаг хээнцэр хувцас, эд бараа худалдан авч бие биентэйгээ өрсөлдөх нь ухвар шийдвэр байх талтай тул өөр арай өргөн хүрээний зүйлд анхаарлаа хандуул. Харин бүсгүйчүүд минь гангараад байгаарай, та нарт зохидог шүү.

АМЖИЛТ: Fight Club 1995 онд гарсан ба 1997 онд Pacific Northwest Booksellers Association Award, Oregon Book Award for Best Novel гэсэн хоёр шагнал авсан. 1999 онд зохиолоос сэдэвлэн уран сайхны кино хийсэн нь оскар, MTV, BRIT гээд олон наадмаас шагнал авсан.

УНШЪЯ: Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж худалдаж аваарай. Над шиг Киндл дээр уншихыг хүсвэл Kindle edition дээр нь дараарай. $2.99-ын үнэтэй юм байна.

The Hunger Games номны үнэлгээ

2012-03-31T19:00:00.000+08:00

Өлсгөлөн тоглоомоо? Хоолны төлөө байлдаад байгаа юм уу эд нар?

НОМНЫ НЭР: The Hunger Games
ЗОХИОЛЧ: Suzanne Collins
ТОВЧХОНДОО: Battle Royale + Equilibrium

ДӨРВӨНСАРЫНЭГЭЭЭН!!!!

За за энэ номыг уншсангүй ээ. Яасан хууртцан уу? За инээдмийн баярын мэнд хүргэе.

Хэрэв энэ номыг 5-хан доллараар уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж худалдаж аваарай. Над шиг Киндл дээр уншихыг хүсвэл Kindle edition дээр нь дараарай.

Мөн кино нь Өргөөд гарч байгаа. Ер нь бестселлерийг киног нь үзээд номтой нь харьцуулбал яг яагаад алдартай болсон нь ялгарч харагддаг юм.

Нээрээ энэ Hunger Games ийг согтуу хүн ярьж өгч байгаа нь:

Өө нээрээ, найзууддаа Дөрвөн сарын нэгний мэнд хүргэж амжаагүй бол энэ нийтлэлийг share-лэж мэнд хүргээрэй.

Personal MBA номны үнэлгээ (Хувь хүний Бизнесийн удирдлагын магистр)

2012-03-26T06:00:00.000+08:00

Сониноос би Бизнесийн удирдлагын магистрт сураад... гэртээ... өнгөрсөн долоо хоногт... Байна уу?

НОМНЫ НЭР:
"Personal MBA: A World-Class Business Education in a Single Volume" буюу "Хувийн БУМ: Дэлхийн зэргийн боловсролыг нэгхэн ботьд"
ЗОХИОЛЧ: Josh Kaufman
ТОВЧХОНДОО: Жинхэнэ MBA - сургалтын төлбөр - 2 жил - диплом + хувь хүний хөгжлийн ном

ЮУ ГАРДАГИЙН?
Бизнесийн удирдлагын үндсэн ойлголтууд (Үнэт зүйл бүтээх, Маркетинг, Борлуулалт, Үнэт зүйл хүртээх, Санхүү), Хүний оюун ухаан (сэтгэлзүй, невробиологийн үүднээс), Өөрийгөө болон бусдыг өндөр бүтээмжтэй ажиллуулах (хувь хүний хөгжил, социологийн өнцгөөс), Ямар нэгэн цогцолбор (систем)-ыг ойлгох, (Галлын хууль, автокатализ г.м.) задлан шинжлэх, сайжруулах

Гэхдээ Ivy League сургуулийн хүүхдүүдтэй танилцуулахгүй л дээ.

Одоо цагт хүн болгон аль ч салбар луу хөрвөх чадвартай гээд MBA буюу Бизнесийн Удирдлагын Магистр (БУМ) хийдэг болж. Гэхдээ энэ мэргэжлээр сурахын тулд багагүй чармайлт, мөнгө (өр өр өр), цаг зарцуулна. Тэгвэл энэ ном БУМ-ын хэмжээний боловсролыг өөрөө сурах боломж олгоно. Мэдээж энэ ном 2 жил олон орны оюутантай багаар ажиллаж, алдартай професоруудын хичээл сонсохыг гүйцэхгүй байх. Гэхдээ л $18.45 -аар (Киндл дээр $11.99) ийм мэдлэг авна гэдэг бол жинхэнэ наймаа.
Энэ номны зохиолч Проктор Гэмблд захирал хийж байсан ба чөлөөт цагаараа бизнесийн чиглэлийн ном унших хоббитой байж байгаад уншсан бүхнээ багцлаад энэ номыг гаргасан юм байналээ. Тэгээд бас цааш нь унших номны жагсаалт тавиад өгсөн нь гоё болсон байсан.

ӨНГӨ АЯС: Номны бүлэг болгон төгсгөлдөө энэ бүлгийг бусадтай хуваалцахыг хүсвэл энэ линкийг хуваагаарай гээд нэг линк бичсэн байдаг нь жаахан ядаргаатай. Би завгүй үедээ Киндл дээрээ сонсоод явдаг болохоор байс гээд л даблю даблю даблю дот гээд... Үнэнийг хэлэхэд энэ номны эхний хэсэг хамгийн чухал материалтай санагдсан. Сүүл рүүгээ мань эр ярих юм нь дуусчихаад эхнэрийнхээ талаар яриад л байдаг. Гэхдээ ном бичих нүсэр ажил болохоор Жоошыг ойлгох хэрэгтэй байх, тэгээд ч энэ номнооё их зүйл сурч мэднэ.

ТААЛАГДСАН ИШЛЭЛ: Энэ ном уран зохиол шиг сэтгэлд хоногших цөөн ишлэлгүй, бараг догол мөр болгон тэмдэглүүштэй мэдээллийг агуулсан байдаг. Бүгдийг нь дурьдахаар бараг номоо хуулсантай тэнцэх тул би номны бүлэг болгоны эхлэл ишлэлүүдээс сонгоод авсан нь:

Institutions will try to preserve the problem to which they are the solution. -- Clay Shirky, NYU-гийн професор, Here Comes Everybody болон Cognitive Surplus-ын зохиолч
Praemonitus praemunitus (Forewarned is forearmed) -- Ромын зүйр цэцэн үг
Your success depends on you. Your happiness depends on you. You have to steer your own course. You have to shape your own course. You have to educate yourself. You have to do your own thinking. You have to live with your own conscience..... -- Forbes сэтгүүлийн үүсгэн байгуулагч Б.С.Форбесийн 1917 онд бичсэн "Амжилтын түлхүүр эссений хэсгээс

СУРГАМЖ:

Ихэнх амжилтанд хүрсэн хүмүүс хувиараа сурч боловсрол эзэмшсэн байдаг. Том, алдартай сургуульд заадаг хичээлээсээ танилын хүрээ нь илүү үнэ цэнэтэй байдаг.
Ямар нэгэн бүтээл, бүтээгдэхүүн сайн болтлоо зогсолтгүй засварт орох хэрэгтэй байдаг. Үргэлж юу болохгүй байна гэдгийг ажиглаж, яаж сайжруулж болох уу гэж бодож байх хэрэгтэй.
Мань хүний энэ ном нь бас тусдаа вебсайттай. Энэ линкнээс цаашдаа ном уншиж байнаа.

Ер нь энэ номноос зөндөө юм сурсан, сурч ч байгаа. Нэг удаа уншихад бүхнийг сурахгүй болохоор зай заваараа энд тэндээс нь хардаг. Гэхдээ тэр болгоныг энд дурьдах нь илүүц байх. Харин энэ номыг та өөрөө аваад уншаарай гэж зөвлөх байна.

УНШЪЯ: Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж худалдаж аваарай. Над шиг Киндл дээр уншихыг хүсвэл Kindle edition дээр нь дараарай.

АМЖИЛТ: Мэдээж энэ номноос кино сэдэвлэж хийгээгүй байна. Гэхдээ энэ бол Amazon дээр MBA гэсэн хайлтанд хамгийн түрүүнд гарч ирсэн хамгийн өндөр үзүүлэлттэй ном байсан шүү. Танд сонирхуулж зохиолчыг нь нэг харуулъя.

За та нар юу гэж бодож байна? Миний бичсэнтэй санал нийлж байна уу? Энэ номыг уншмаар байна уу? Уншсан уу? Өөр гоё номны үнэлгээ, гоё ишлэлүүдээс уншъя гэвэл энэ блогийг Facebook, Twitter дээр дагаарай.

World War Z номны үнэлгээ (Цэргийн баярын тусгай дугаар)

2012-03-15T17:30:00.000+08:00

"Хэрвээ энэ номонд болдог үйл явдал жинхэнээсээ тохиолдсон бол Дэлхийн 2-р дайн хажууд нь юу ч биш ..."

НОМНЫ НЭР: World War Z: An Oral History of the Zombie War
ЗОХИОЛЧ: Max Brooks (Алдарт Mel Brooks-ийн хүү)
ТОВЧХОНДОО: (Дэlхийн 2-р дайн - Гитлер + Дэлхийн бусад тивүүд) * Зомбитой кинонууд

ЮУ ГАРДАГИЙН?
Дэлхийн хүн ам зомбины тахлаар устахаа шахаад 10 жил өнгөрч байна. НҮБ-ээс томилогдсон ажилтан дэлхийн газар бүрээр явж "дайны" дараах нөхцөл байдлын талаар тайлан гаргана. Энэ ном бол ярилцлага өгсөн янз янзын хүмүүс тархалт анх яаж гарсанаас авахуулаад өөрсдөө яаж амьд үлдсэн талаараа ярьж байгаа түүхүүдийн түүвэр юм. Зомбины халдвар гарах үед засгийн газрууд юу ч хийж чадахгүй, үймээн самуун дэгдэж, улс үндэстнүүд будаа болно. Эцэст нь дэлхийн геополитикийн талбарт том өөрчлөлтөнд орсон байна: Орос Ватиканы араас орж, Хятадад ардчилал ирж, Номхон Далайн Нэгдсэн Улс гэж байгуулагдах г.м. (Хойд, Өмнөд Солонгос яаж өөрчлөгдсөн бол?)
2012 оны 3 сарын 18 бол Монгол Улсад Зэвсэгт хүчин үүсгэн байгуулагдсаны 91 жилийн ойн баяр болохоор дайны сэдэвтэй ном үнэлэж байна. World War Z яг одоо дэлхийн бүх улсад иргэний дайн үүсвэл юу болох бол гэдэг сэдвээр нилээн судалгаа хийсний эцэст бичсэн бөгөөд хүн болгоны ярианы ард тухайн улсынх нь хувь заяа, тэр хүний мэргэжил, амьдралын философи зэрэг олон мэдээлэл оруулжээ.

ТААЛАГДСАН ДҮР: Энэ номонд маш олон газрын хүмүүс гардаг болохоор олон дүрээс сонгож болно. Миний сонголтоор нэгт Израйлийн тагнуул өвгөн анх Хятадад үнэндээ зомбины халдвар гараад байгааг илрүүлдэг. хоёрт Японы нэг компьютерээс салдаггүй нэг хакер банди байдаг. Түүний бодит амьдралаас салсан байж байгаад буцаж нийлэхдээ үнэн сульдаатай болсноо мэдэрсэн нь инээдтэй ч мань мэт шиг компьютерээс салдаггүй хүнд ийм зүйл л тохиолдоно доо гэж бодохоор бас аймаар.

ӨНГӨ АЯС: Ер нь нэг дэлхийг тойроод баахан хүмүүстэй уулзаад ирсэн юм шиг болно. Гэхдээ зүгээр ч нэг дэлхий биш, зомбины тахлаар сүйрцэн дэлхий, хүмүүс зүгээр ч уулзахгүй амьдралынхаа хамгийн нандин зүйлүүдээ яриад чиний хажууд уйлж муйлцан юм шиг...

ТААЛАГДСАН ИШЛЭЛ:

"It goes by many names: "The Crisis," "The Dark Years," "The Walking Plague," as well as newer and more hip titles such as "World War Z" or "Z War One." I personally dislike this last moniker as it implies an inevitable "Z War Two." For me, it will always be "The Zombie War," and while many may protest the scientific accuracy of the word zombie, they will be hard-pressed to discover a more globally accepted term for the creatures that almost caused our extinction. Zombie remains a devastating word, unrivaled in it its power to conjure up so many memories or emotions, and it is these memories and emotions that are the subject of this book."
“Looking back, I still can't believe how unprofessional the news media was. So much spin, so few hard facts. All those digestible sound bites from an army of 'experts' all contradicting one another, all trying to seem more 'shocking' and 'in-depth' than the last one. It was all so confusing, nobody seemed to know what to do.”

СУРГАМЖ:

Олон улсад цацагдаж байгаа зарим мэдээллийг сайн эх сурвалжтай нь нягталж байхгүй бол хүмүүсийн айдсаар бизнес хийх ч юмуу зомбины халдвар галзуугийн өвчин гэж дарж байх магадлалтай.
Зомбины дайралт болбол Говь-Алтай руу явах хэрэгтэй. Өмнөговь, Дорноговь эд нар ч өнгөрсөөн.

АМЖИЛТ: Max Brooks энэ номыг бичих гэж маш их чармайлт гаргасан нь энэ номыг бестселлер болгосон ба Brad Pitt энэ зохиолын эрхийг худалдаж аваад кино болгож байгаа юм байна. Харамсалтай нь энэ киноны трэйлэр нь гараагүй байна. Гэхдээ энэ зураг авалтынх нь үеэр хийсэн бичлэг байна. Зомбинд тоглоход хүртэл их авъяас шаардаж байгааз? Abraham Lincoln:Vampire Hunter номны үнэлгээнд харин трэйлэр байгаа шүү. НЭМЭЛТ: Энэ киноны трэйлэр гарчээ. Доор тавьлаа.

УНШЪЯ: Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж худалдаж аваарай. Над шиг Киндл дээр уншихыг хүсвэл Kindle edition дээр нь дараарай.

Anne Frank: The Diary of a Young Girl номны үнэлгээ (Мартын 8-ын тусгай дугаар)

2012-03-11T22:43:00.001+08:00

"1944 оны 5 сарын 16. Би Англи, Франц, Герман, Голланд хэлээ давтаж,
дэлхийн 2-р дайны талаарх түүхэнд мөнхрөх тэмдэглэл бичиж суугаа энгийн л нэг охин билээ."

НОМНЫ НЭР: Anne Frank: Diary of a Young Girl
ЗОХИОЛЧ: Anne Frank
ЖАНР: өөрийн амьдралын түүх, драма, инээдэм, эмгэнэл

Юу гардагийн?
Anne Frank хэмээх 13 настай еврей охин төрсөн өдрөөрөө тэмдэглэлийн дэвтэр бэлгэнд авч түүндээ өдөр тутмынхаа амьдралын талаар бичиж эхэлдэг. Нацистууд Европ даяар еврейчүүдийг хавчиж эхлэх үед тэднийх Alfred Dussel гэдэг өвгөн, Van Daan-ы гэр бүлийнхэнтэй хамт үйлдвэрийн барилга доторх нууц өрөөнд бүгж амьдарна.
ТОВЧХОНДОО: The Diary of a Wimpy Kid + Schindler's List + The Divide.

УНШИХ БОЛСОН ШАЛТГААН:
Нэг үдэшлэг дээр баахан Европчуудтай буу халж байлаа. Монголын эзэнт гүрэн, Чингис хаан, Дэлхийн 2-р дайн эд нар гээл. Тэгээд хаанаас ч билээ нэг Hellen Keller гээд охин 2-р дайны үед нуугдаж байгаад бичсэн тэмдэглэлээрээ алдартай болсон тухай асуулаа. Надтай хамт ярьж суусан хүмүүс түүнийг Anne Frank гэдэг хэмээн залрууллаа. Би жаахан бантсан ч тоолгүй өнгөөрөөлөө. Дараа нь Монголд ирсэн хойноо ч билүү бас нэг хэдэн гадаадуудтай ярьж байгаад нөгөө тэмдэглэл хөтөлдөг охины талаар ярих гэтэл бас л нэрийг нь Annie Hall-тай андуурч буруу хэлснээ мэдэв. Тэгээд л өнгөрсөн зун Киндлтэй болсныхоо дараа уншсандаа. Ээ дээ, та бүхэн Hellen Keller, Annie Hall, Anne Frank гэсэн гурван нэрийг битгий хольж миний алдааг давтаарай даа.

ТААЛАГДСАН ДҮР:
Anne-гийн хэлж байгаагаар бол Van Daan-ы гэр бүлийн эзэгтэй, Alfred Dussel өвгөн их яршиг төвөгтэй хүмүүс юм. Тэднийг би ч бас заримдаа гаргаад хаячихаж болдоггүй юм байх даа гэж бодсон. Харин хамгийн их таалагдсан дүрүүд бол Johannes, Bep, Miep, Jan, Victor. Энэ хүмүүс нууц байранд бүгэгсдэд хоол хүнс, унших ном зэргийг бүхэл бүтэн хоёр жилийн турш тогтмол хангадаг. Бүр Еврейчүүдэд тусалсан хүнийг шийтгэх хуультай байхад хүртэл шүү дээ. Мөн мэдээж өгүүлэгч маань өөрөө бас насандаа багтамгүй философич.

ӨНГӨ АЯС:
Эхэн хэсэгтээ Anne сургууль, ангийнхаа хүүхдүүдийнхээ талаар бичиж байгаа нь хөгжөөнтэй...дүү. Сүүл хэсэг рүүгээ харин нууц байранд амьдарч байгаа нь өрөвдмөөр. Ерөнхийдөө гэр бүлийн шалдар булдар хэрүүлээс авахуулаад өсвөр насны хүүхдийн дамжин өнгөрөх үзэл бодлын зөрчилдөөн хүртэл энэ ном уншигч танд их алсын гэж мэдэгдэхээргүй дотно санагдана гэдэгт итгэлтэй байна.

ТААЛАГДСАН ИШЛЭЛ:

"Riches, prestige, everything can be lost. But the happiness in your own heart can only be dimmed; it will always be there, as long as you live, to make you happy again. Whenever you're feeling lonely or sad, try going to the loft on a beautiful day and looking outside. Not at the houses and the rooftops, but at the sky. As long as you can look fearlessly at the sky, you'll know that you're pure within and will find happiness once more."
Мөн "it's equivalent of two crows calling each other black" гэж дурьдсан байсан нь их сонирхол татсан. Учир нь Англичууд "хоёр хар хэрээ бие биенийхээ харыг гайхав" гэдэг хэлцийг "Pot calling the kettle black" гэж хэлдэг. Голландууд/Еврейчүүд хоёр муу хүн хэрэлдэж байхыг бидэнтэй адил өнцгөөс хардаг юм болов уу?

СУРГАМЖ: Тэмдэглэлийн дэвтэр өсвөр насандаа хөтөлж байх хэрэгтэй. 20-оос цаашаа ч бараг дэмий байх. (Хүмүүс олоод уншчихвал бөөн шараа шдээ.)

АМЖИЛТ: Anne Frank -ын өдрийн тэмдэглэл нацистуудын харгислалын бодит явдлыг өгүүлсэн болохоор дайны дараа их олон кино, жүжиг болон хийгдсэн гэнээ.

УНШЪЯ: Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж худалдаж аваарай. Над шиг Киндл дээр уншихыг хүсвэл Kindle edition дээр нь дараарай.

The Curious Incident of the Dog at the Night-time номны үнэлгээ

2012-03-03T06:00:00.000+08:00

"Энэ нохойд шөнийн цагаар тохиолдсон сонирхолтой явдлын талаар намайг бич гэлээ. Энэ бол машинтай уралдаж нисдэг нохой буюу Морьтой ч болоосой 3-ийн гол баатар юм."

Номын нэр: Curious Incident of the Dog in the Night-time
Зохиолч: Mark Haddon
Жанр: драма, инээдэм, өсвөр насны зохиол

Юу гардагийн? Английн Свиндонд амьдардаг аутизм өвчтэй 15 насны нэг банди багшийнхаа зөвлөснөөр тэмдэглэлийн дэвтэр хөтөлж эхэлнэ. Яагаад гэж үү? Нэг шөнө тэдний хөрш айлынх нь хар пудель мангар том сэрээ зоолгоод үхсэн байна. Хүү энэ хэргийн эзнийг олохоор шийдэж, "мөрдлөг" явуулах явцад уншигч та тэр хүүгийн, Свиндоны иргэдийн амьдрал, аутизм өвчний талаар олон сайхан сонирхолтой зүйлс үзнэ.

Товчхондоо: Big Bang Theory-гийн Sheldon Cooper 15 настайдаа Desperate Housewives дотор цохиж явна л гээд бодчих

Унших болсон шалтгаан: Энэ ном манай нэг найзад байсан юм. Өөрөө уншчихаад надад санал болгохоор нь уншсан болохоор урьдчилсан судалгаа эд нар хийгээгүй. Гайгүй нимгэн ном байсан тул нэг удаа хөдөө томилолтоор явахдаа авч яваад л дуусгачихсан.

Таалагдсан дүр: 15 настай Christopher Boone бол этгээдийн квадрат (этгээдийн этгээд) хүүхэд. Түүний сул тал нь гэвэл хүний нүүрний хувиралыг ойлгохгүй, худлаа ярьж, онигоо хэлж, танихгүй хүнтэй ойрхон байж, хүмүүстэй харилцаж чадахгүй (бага байхад нь багш нь :-) :-( гэсэн зургийг баяртай гунигтай гэсэн сэтгэл хөдлөлтэй холбож, зурж өгдөг). Тэгсэн мөртлөө дэлхийн бүх улсын нийслэл, 7,057 хүртэлх анхдагч тоонуудыг цээжээр хэлж чаддаг тоондоо аймаар сайн. Даанч түүнийг тусгай сургалттай сургуульд оруулчихсан. (Америкт байсан бол Big Bang Theory-гийн Sheldon Cooper шиг хар багаасаа коллежоо төгсчихгүй юу?)

Өнгө аяс: Өгүүлэгч Christopher номыг яг нарийн детальтай, илүү дутуу хачиргүй бичдэг ч тэр нь уйтгартай санагдахгүйгээр барахгүй үнэн инээдтэй болж өгсөн.

Таалагдсан ишлэл: “Siobhan says that if you raise one eyebrow it can means lots of different things. It can mean 'I want to do sex with you' and it can also mean 'I think what you just said was very stupid.”

“The word "metaphor" means carrying something from one place to another . . . and it is when you describe something by using a word for something that it isn't. This means that the word "metaphor" is a metaphor.
I think it should be called a lie because a pig is not like a day and people people do not have skeletons in their cupboards. And when I try and make a picture of the phrase in my head it just confuses me because imagining and apple in someone's eye doesn't have anything to do with liking someone a lot and it makes you forget what the person was talking about. ”

Сургамж: Аутизмтай хүүхдүүд гаднаас нь харахад тэнэг ч юм шиг мөртлөө цаанаа бас аймаар ухаантай, нийгмийн харилцааны л доголдолтой. Гэрээсээ гараад явж байхад чинь замаар гурван улаан машин дараалан явж харагдвал өнөөдөр сайн өдөр, дөрөв явбал бас сайн, тав явбал супер сайн өдөр гэж бод. Өө тийм, дөрвөн шар машин дараалан явж харагдвал өнөөдөр муу өдөр гэж бодоод тэр өдөржингөө хэнтэй ч битгий ярь.

Амжилт: Энэ ном зохиолч Mark Haddon-ы анхных нь бүтээл бөгөөд 2003 онд Whitbread Book of the Year, 2004 онд Commonwealth Writer's Prize шагналыг тус тус хүртсэн байна. Одоогоор энэ номноос сэдэвлэн кино хийж байгаа ч та бүхний нүдийг баясгахаар сонирхогчдын хийсэн бичлэгийг бэлтгэлээ.

Унший: Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж худалдаж аваарай. Над шиг Киндл дээр уншихыг хүсвэл Kindle edition дээр нь дараарай.

За та нар юу гэж бодож байна? Энэ номыг уншсан уу? уншмаар байна уу? Доор comment үлдээгээрэй, Facebook дээр share, энэ blog-ийг follow хийгээрэй.

About a Boy номны үнэлгээ (Нэг хүүгийн тухай)

2012-03-01T06:00:00.000+08:00

"Will: За, Marcus. Энэ хүүхнийг ирэхээр намайг ааваа гээрэй."
"Marcus: Хаа хаа. Намайг нэртэйгээр нь 17-тайдаа гаргасан гээд хэлчихээч!"

Номын нэр: About a Boy
Зохиолч: Nick Hornby
Жанр: драма, инээдэм, өсвөр насны зохиол

Юу гардагийн? 1990-ээд оны дунд үе. Лондон хотод Маркус гэдэг 12 настай хүү ээжтэйгээ амьдарна. Маркус бол сургуульдаа дээрэлхүүлнэ, гэртээ болохоор гутралд орсон ээждээ яаж туслах талаар зовнисон хүүхэд. Харин Лондоны өөр хаа нэгтэй Вил гэдэг 36 настай ганц бие залуу амьдарна. Вил насаараа идэх орлоготой тул ажил хийхгүй, найзынх нь хэлснээр "гүехэн" дотортой, амьдралын зорилгогүй амьтан. Энэ хоёр санаандгүй тааралдаж, нэг нэгэндээ тусалснаар зохиолын үйл явдал өрнөнө. (Энэ зохиолд аварга том робот ч юмуу, шидэт саваа барьсан хүүхдүүд гарахгүй тул бэлэн байгаарай)

Унших болсон шалтгаан: Нэг жаахан хүүхэд хичээл дээрээ сууж байгаад өөрийн эрхгүй дуу аялсан чинь ангийнхан нь нирхийтэл инээлддэг кино мэдэх үү? About a Boy-гийн киног би олоон жилийн өмнө UBS дээр үзэж байсан юм. Тэгээд Киндл дээр унших боломж гарахаар нь саяны 2011 оны шинэ жилээр энэ номыг уншсан (Аbraham Lincoln Vampire Hunter-тай хамт). Нэгд, Англи хошигнолт жаахан суралцах гээд. Хоёрт, киноных нь хэсгүүд сэтгэлд хоногшоод. Гуравт, би эхлээд кино болох гэж байгаа ном, сүүл рүүгээ кино нь гарчихсан ном уншдаг болсон.

Таалагдсан дүр: Надад Маркусын дүр Вилийнхээс илүү ойр санагдсан. (Вил шиг насаараа орлого хүртдэггүй болохоор ч тэрүү) Маркус харин амьдралд нь том асуудлууд гарч ирээд байгааг тоохгүй хэнэггүйтдэг. Бас Англи юм байж Англи хошигнол ойлгодоггүй.
Мөн Маркусын ээж нь hippie байсан бөгөөд нийгмийн зарим уйтгартай зүйлийг мөрдөхгүйгээр шийдэж, хүүгээ ч тэр онолоор өсгөсөн байдаг. Харамсалтай нь уйтгартай ч мөрдөх хэрэгтэй жижиг сажиг харилцааны дүрмүүд олон байдагийг Маркус мэдэхгүй өсөж, ээж шигээ сонин 70-аад оны дуу сонсож өснө.

Өнгө аяс: Ерөнхийдөө энэ номноос Британи Англи хэллэг сурч болно. Ж нь: She's gone round the twist -- Тэр галзуурчихаж. How fit do you think I am? -- Чи намайг аль хэр дажгүй биетэй гэж бодож байна? Уншаад талдаа орж байх явцад "Англи орон ийм уйтгартай, хүн ард нь гутранги байдаг юм уу? Аль тэр саарал хиймэл үстэй, колончлолын үеийн Британы эзэнт гүрний язгууртнууд нь хаа байна?" гэж бодмоор. Номны дүрүүд Лондонгийн хүмүүсийн амьдралыг их уйтгартайгаар дүрсэлнэ. Гэхдээ нөгөө талаас гутранги үзэлтэй мөртлөө инээдтэй юм ярьдаг хүмүүс юм даа гэж бодмоор.

Таалагдсан ишлэл: 'Hold on, hold on. You phoned up to tell me to keep out of Marcus's way. I told you that I had no intention of getting in Marcus's way. And now you're telling me . . . What? I missed a bit somewhere.'

Сургамж:

Хэрэв зарим хүмүүсийн хошигнох нь ойлгогдохгүй, эсвэл чамайг явуулаад байвал "Хаа хаа!" гэж ямар ч сонирхохгүй байгаа хүний дуугаар хэлээд "Одоо үргэлжлүүлээд ажилдаа оръё" гэсэн харцаар хараад юу ч болоогүй юм шиг өөр юмны талаар яри. (Sarcasm-ыг хүлээж авах шилдэг арга)
Аав ээжийгээ амласандаа заавал хүрдэг, алдаа гаргадаггүй байх ёстой гэж үзэх хэрэггүй. Тэд чам шиг л хүмүүс, үргэлж чамд сайн сайхныг хүснэ.
Хэрэв чи Hippie бол битгий хүүхэдтэй бол.

Амжилт: About a Boy роман 1998 онд Английг байлдан дагуулж бестселлер болоод 2002 онд кинотой болж авчээ. Мөн Маркусын дүрд тоглодог Nicolas Hoult том болчихсон X Men: First Class дээр Beast болдог. Цаг хугацаа гэж дороо юмаа...

Унший: Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж худалдаж аваарай. Над шиг Киндл дээр уншихыг хүсвэл Kindle edition дээр нь дараарай.

За та нар юу гэж бодож байна? Энэ номыг уншсан уу? уншмаар байна уу? Доор comment үлдээгээрэй, Facebook дээр share, энэ blog-ийг follow хийгээрэй.

"Цаг төрийн үймээн" номны үнэлгээ (Цагаан сарын тусгай дугаар)

2012-02-25T18:58:00.005+08:00

"Цаг агаарын мэдээ... Богдын хүрээнд 1911-1921 онуудад цаг төрийн үймээнтэй.."

Номын нэр: Цаг төрийн үймээн
Зохиолч: Донровын Намдаг
Жанр: түүхэн сэдэв, адал явдал, хайр сэтгэл, инээдэм, харамсал,

Юу гардагийн?: Богд хаант Монгол Улс Манжийн дэглэм, автономит засаг, Гамингийн арми, Барон Унгернд эзлэгдэн байж Ардын хувьсгалд хүрнэ. Энэ үеэр Зүүнхараа пүүсийн гурван жинчин Богдын хүрээгээр дайран Жанчхүү хүрээд Шү СюЖэний армид олзлогдоно. Ардын нам нууцаар байгуулагдаж, Зөвлөлт Оросоос тусламж авахаар үгсэх үед Богдын хүрээнд төрийн үймээнд зовнин сэтгэлийн гутралд орсон Балданцэрэн гүн Сүхбаатар жанжинг сэм дэмжихийн хажуугаар Оюундарь гэгч бүсгүйг хараад сэтгэлтэй болно.

Унших болсон шалтгаан: 10-р ангиа төгсөөд хөдөө амарч байлаа. Хотын хүүхэд болохоор өглөө орой хоол амандаа цутгуулаад үеийн хүүхдүүдтэй тоглоод л их сайхан байж билээ. Тэр үед л тэднийд Цаг төрийн үймээн байсныг уншсан юм. Энд оруулах болсон шалтгаан нь нэгт хүмүүс намайг Монгол гадаад эрлийз хэлээр холин бичдэг гэсний дагуу гэмээ цайруулахын тулд, хоёрт энэ номын тал үйл явдал Цагаан сарын үеэр болдог тул сонголоо. Ер нь энэ ном миний уншиж байсан Монгол номнуудын хамгийн гоё нь. (Д.Намдаг гуайн өөр нэг гоё өгүүллэг)

Таалагдсан дүр: Төрийн байгууллагат ажилладаг ямар ч Монгол эрэгтэй хүнд Балданцэрэн гүнгийн дүр их ойр санагдана. Найз Нямжав бээс нь өндөр цалинтай Гамингийн талд ажил санал болгоход (сарын 35 янчаан) Балданцэрэн хэдий мөнгө хэрэгтэй байсан ч татгалзах нь төрийн байгууллагын ажилтаны үүрдийн шаналанг харуулах шиг. Мөн суварганы хажууд үхлүүт хэвтэх хүнийг шавиараа авруулж, тэнхрүүлэх нь энэрэнгүй. Мөн Данзан зохиолын эхэнд нас залуу ч худалдаа тээвэрт суралцан хүний нутгийг зорьж, хэл усыг нь сурч хувь тохиолоор Хятад айлд ч амьдарч үзэх нь хувиараа ажил эрхлэгч болон гадаададад амьдрах Монгол залуучуудын төлөөлөл шиг. Данзан Анх Жанчхүүд ирээд янхигар худалдаачин Хятадуудын хажууд бардам байсан ч сүүлд Хятад хэл сурч, Пүү жин гэгч оргодол цэрэгтэй хамт явахад дайн тулааны туршлагагүйдээ мэгдэн, бүлтэгнэх нь манайхан ер нь хачир дээрээ том амтай ч сурч мэдэх зүйл их байна даа гэж Д.Намдаг гуай хэлэх шиг. Мөн Данзан Хятад айлд ирж ажил амьдралыг нь үзэж байгаа нь бас их сонин. (нэг удаа архи өгөхөд нь агсан тавьдаг нь инээдтэй)

Өнгө аяс: Номонд хэд хэдэн цаад санаа байдаг. Монгол жинчид анх удаагаа чийчаан, гурван дугуйт мотоцикл, галт тэрэг хараад айхыг бодоход 1910-аад онд манай улс дэлхий ертөнцийн хөгжлөөс тасархай бас хэцүү ч байж дээ хэмээн бодогдоно. Мөн Хятад, Оросод сайнтай, муутай хүмүүс янз янз байдгийг үзүүлсэн нь нүд нээмээр. Ер нь гэхдээ жаахан коммунизмын үед таналтанд нилээд орсон боловуу гэмээр.

Таалагдсан ишлэл: ....“Хүрээнд гамин хvн амьтныг тонон дээрэмдэх нь жигтэйхэн” гэсэн их шуугиан зvг болгон тархан, хєдєєгийн хvмүүс хүрээ орж ирэх нь цєєрсєн учир мал мах ховордсоныг хэлэх үү? Хаана л бол хаана ууцны эрэл, үүнээс цааш таваг хийх нарийн боов, чихэр, жимс, ах зах хvмүүсийг зочлох архи дарс. Ер хэрэг болгоныг хуруу даран тоолох тутам доороос нэмэгдэн гарч ирэхийг яана. Хєдєєгийн малчид “Хүрээ хvмүүс онгиргон, цагаан сар болоход єдий тєдий єр шир хийж орхиод єнгєрмєгц нь гэрээ худалдан тєлдєг юм билээ” ч гэх шиг. “Нэг айл бурхандаа тавьсан идээнийхээ дор хунзтай цай тавьсныг нь аль ирсэн зочид архинд согтон агсан тавьж хунзыг єшиглєхєд дороос нь туйпуунууд vсрэн гарсан гэнэ билээ” гэхчлэнгээр шоолон хэлэлцэх нь үнэнтэй ч байж мэднэ. Юу ч атугай цагаан сарын мєр дээрээс цєєнгvй гэр бvлд уур бухимдал, хэрүүл хямралдаан, уйлаан унжаан гарна. Харин хүүхэд багачууд амтат сайныг ханатлаа идэх, айл гэрүүдээр хэсэж бэлэг сэлтийг авна гэж баярлахдаа єглєє бүр хоног тоолон хүлээнэ. (Утас Хатгалт, 23 дугаар бүлэг)

Сургамж: 1915 оны Хиагтын гэрээнээс авахуулаад 1921 оны Ардын хувьсгал хүртэлх үеийн Богдын хүрээнд амьдарч үзье гэвэл цаг хугацааны машин баригдахыг хүлээж байхаар энэ номыг л унших хэрэгтэй. Ганц халх Монгол ч гэлгүй Цахар, Хятад, Орос, Америк хүмүүс яаж амьдарч байсан нь харагдана. Мөн "Уухай, одоо яана аж даа! Үгүй ер яах билээ! Ээ Дэчингалабын шүтээн минь!" гэх мэтээр Ардын хувьсгалын үеийн Богдын хүрээнийхэн шиг ярьдаг болоход амархан. Хүний нутагт дайсанд олзлогдвол аль болох хэлийг нь хурдан сурч, амьд үлдэхээ л бодох хэрэгтэй. Өөрийн нутагт дайсанд байцаагдвал хэлийг нь мэддэгч огоорон, хөмхий зуун суух хэрэгтэй гэх мэт олон сургамж байгаа буй заа.

Амжилт: Харамсалтай нь энэ номоор кино одоохондоо хийгдээгүй байна. (манайхаан, яасан бэ?) Гэхдээ 1984 онд Д.Намдаг асан Цаг Төрийн Үймээн романаараа Төрийн шагнал хүртэж байсан билээ.

Унший: Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорх зурган дээр дарж худалдаж аваарай. Гоё гоё ном электрон хэлбэрээр гаргаж зарж байгаа GoGo Ном-ынхондоо баярлалаа.

Abraham Lincoln Vampire Hunter номны үнэлгээ

2012-02-23T09:00:00.001+08:00

"Ерөнхийлөгчөө боолчлолыг арилгач...... өө уучлаарай, би жаахан байж байгаад орж ирэх үү?"

Номын нэр: Abraham Lincoln Vampire Hunter
Зохиолч: Seth Grahame-Smith
Жанр: түүхэн сэдэв, фантази, инээдэм, аймшиг, адал явдал

Юу гардагийн?: Нэгэн номын дэлгүүрийн эзэнд байнгын үйлчлүүлэгч нь учир битүүлэг хайрцагтай зүйлс авчирч өгнө. Задлаад үзэхэд АНУ-ын 16 дугаар ерөнхийлөгчийн бага наснаасаа хөтөлж байсан нууц тэмдэглэлийн дэвтэр, гар бичмэлүүд очно. Тэндээс Abraham Lincoln хэрхэн хар багаасаа вампируудад хайртай хүмүүсээ алдаж, тэднээс өшөөгөө авсаар цус сорогчдын "эрлэг" болон гарч ирж, АНУ-ын төрийн тэргүүний албыг хашиж байсан талаар нь өгүүлнэ.

Унших болсон шалтгаан: Их сургуульд байхдаа уран зохиолын анги дээр The Scarlet Letter-ийг унших гэж бөөн юм болж байсан шүү. Жаахан яваад л нэг мэдэхэд унтчихна. ҮНЭН уйтгартай. Тэр нэг хүүхэн нь тэгээд яах гээд ч зовоод байгаа юм, бүү мэд.

Харин над шиг вампир, роботтой кино үзэж өссөн залуу үедээ таалагдуулах гэж сонгодог зохиолыг сонирхолтой болгосон номнуудын хөдөлгөөн Amazon дээр гарч иржээ. Pride and Prejudice and Zombies, Sense and Sensibilities and Sea Monsters, Jane Slayre, Alice in Zombieland, Android Karenina гэх мэт зохиолууд нь literary mashup (монголоор уран зохиолын бантан?) жанрынх юм байна. Тэгээд л уншсан даа. (ALVH-аас гадна Queen Victoria Demon Hunter нь таалагдаад байгаа юм, тэгж байгаад уншиж сэтгэгдлээ бичнээ.)

Энэ номны нэр нь л шууд сонин санагдсан. "Чингис хаан цус сорогчдыг агнан дэлхийн талыг чөлөөлсөн нь" гэсэн сэдэвтэй ном бид нарт ямар санагдахав? Америк хүнд энэ ном тийм л сонирхолтой санагдсан байгаа.(Нээрээ тийм ном байвал унших уу хүмүүсээ?)

Таалагдсан дүр: Линкольн. Дандаа л хөгшин царайтайгаар төсөөлж байсан чинь энэ номонд аймгийн заан шиг том биетэй, бяр чадлаараа гайхагдсан залуу гарч ирэхээр нь ангайсан. Ялангуяа Clary's Grove boys гэдэг бүлэглэлийнхнийг Ким Ду Хан шиг хашрааж өгдөг нь инээдтэй.

Өнгө аяс: Зохиолч Линколны тэмдэглэлийн дэвтрээс дүгнэлт бичих, иш татах зэргээр бичсэн болохоор эхлээд Линколны амьдралын талаарх баримтат кино шиг объектив өгүүлэлтэй байна. Тэгээд сүүлдээ А.Линкольны уур хилэн, айдас, эргэлзээ (мөн соёо, сүх) ороод ирэхээр жинхэнэ триллер маягтай.

Таалагдсан ишлэл: My men have suffered greatly (from boredom), much blood has been shed (by mosquitoes), and I have swung my ax mightily (chopping firewood). Surely we have earned our place in the annals of history—for never has there been so little war in a war.

Сургамж:

Заримдаа зөн совиндоо итгэлгүй, нарийн боловсруулсан шийдвэр гаргаж байх хэрэгтэй. Бас ерөнхийлөгчийн нэр дэвшигчдийн ард янз янзын нууц ноёнтнууд байдаг.
Abraham Lincoln Vampire Hunter номыг уншихад А.Линколны амьдралын талаар бүдэг бадаг мэддэг байх хэрэгтэй. Хэтэрхий их мэддэг бол зохиол үнэмшилгүй санагдана, хэтэрхий бага мэддэг бол зарим үйл явдлыг нь ойлгохгүй байх.

Амжилт: ALVH-ыг Timur Bekmambetov кино болгон найруулж байгаа. Кино нь нэг их гоё юм шиг харагдахгүй байна, ямар ч л байсан ном нь бол үнэн янзтай.

Унший:

Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж худалдаж аваарай. Над шиг Киндл дээр уншихыг хүсвэл Kindle edition дээр нь дараарай.

За та нар юу гэж бодож байна? Энэ номыг уншсан уу? уншмаар байна уу? Доор comment үлдээгээрэй, Facebook дээр share, энэ blog-ийг follow хийгээрэй.

Limitless номны үнэлгээ

2012-02-18T09:16:00.001+08:00

"Би ёстой үнэн ухаантай...Нэг эм авах гэсийн, чамд мөнгө байна уу?"

Номын нэр: Limitless (нэгдүгээр хэвлэлийн нэр The Dark Fields)
Зохиолч: Alan Glynn
Жанр: техно триллер, нэгдүгээр биеийн өгүүлэгчтэй зохиол, уран зөгнөл

Юу гардагийн?: Eddie Spinola нэг хэвлэлийн газар бичээч хийдэг. Амьдрал түүний хувьд жаахан утгаа алдцан. Нэг өдөр хуучин эхнэрийнх нь ах MDT гэдэг эм өгсөн чинь тэр нь Eddie-г супер ухаантай болгоно.

Унших болсон шалтгаан: Удахгүй гарах кинонуудын талаар уншиж байгаад зохиолын сэдвийг нь олзуурхаж байсан юм. Хэн ч тархиндаа хэдэн IQ нэмж бусдаас ухаантай болохыг хүсдэг биз дээ? (Гэхдээ номыг нь уншсаны дараа хясах юм их гарна). Тэгээд кино нь нээлтээ хийхээр нь үзээд "ёооё лайтай" гэж бодсон. (21-р зуунд лайтай гэдэг үг догь гэсэн утгатай болсон шүү, хүмүүсээ). Bradley Cooper "өөрийгөө сайжруулан бүхнийг амжуулагч"-ын дүрийг зэрлэг бүтээсэн байна лээ. Тэгээд сонирхол минь лавширч номыг нь уншихаар шийдвээ.

Таалагдсан дүр: Мэдээж Eddie Spinola, яагаад гэвэл тэр ухаантай мөртлөө nerdy харагдахгүй хувцаслаж, таарсан хүмүүсээ өөртөө татаж, хүндлүүлдэг. Бас л хүн болгоны хүсдэг зүйл. Гэхдээ номон дээрх Eddie-г би бишрэхээсээ илүү өрөвдсөн. Кинон дахь Eddie Morra-г бодвол Spinola арай жаахан ухаан муутай. (Нөгөө талаас кинон дээрх амжилтууд жаахан панаалтай.)

Өнгө аяс: Eddie-гийн эм уухын өмнөх үе нь зохиолч Alan Glynn-ий зан араншингаас сэдэвлэсэн гэсэн. Ер нь гоё хэсэгтээ гоё ч гэсэн зохиолчын өөртөө итгэх итгэл нь сул болоод ч тэр үү, Eddie сүүлдээ уналтанд орж, ном их гунигтай төгсдөг.

Таалагдсан ишлэл: "Over dinner, we discussed lots of subjects, and it quickly became apparent to everyone present, myself included, that elaborate, scarily articulate views on just about everything were going to be emanating from my end of the table."

Сургамж: Нэг, супер ухаантай болъё гэвэл хамгийн түрүүнд гэрээ цэвэрлэ. Хоёр, ихэнх мэдлэгийг тэр чиглэлийнх нь мэргэжилтнүүдтэй ярьж байгаад илүү сайн сурч болдог (энийг кинон дээр сайн үзүүлдэггүй. Номон дээр Spinola гэрээсээ хувьцаа арилждаг нөхрөөс бараг бүх юмыг сурдаг) Энэ номон дээр гарсан Capital asset pricing model, хувьцааны ерөнхий системийн мэдээлэл харин амьдралд хэрэгтэй юм шиг байналээ.

Амжилт: Мэдээж энэ ном үнэн лаг байсан болохоор Neil Burger УСК болгосон. Гэхдээ The Dark Fields-ээс Limitless хүрэхэд маш олон засвар, сайжруулалт орсон байсан.

Унший:
Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж худалдаж аваарай. Над шиг Киндл дээр уншихыг хүсвэл Kindle edition дээр нь дараарай. Супер ухаантай болох жор хайж байгаа бол жаахан урам хугарах магадлалтай. Гэхдээ л амбицтай, цаг завтай бол уншиж $10-аар imagination-аа эрхлүүлэхэд зүгээр.

За та нар юу гэж бодож байна? Энэ номыг уншсан уу? уншмаар байна уу? Доор комментоор саналаа бичээрэй.

John Dies at the End номны үнэлгээ

2012-02-16T12:07:00.001+08:00

"Гол дүрийн Жон энэ номны төгсгөлд үхнэ" "Хөгшөөн, төгсгөлийг нь битгий ярь, тэгэх үү?"

Номын нэр: John Dies at the End
Зохиолч: нууц нэр David Wong, жинхэнэ нэр Jason Pargin
Жанр: аймшиг, инээдэм, уран зөгнөл

Юу гардагийн?: Хэрэглэнгүүт цаг хугацаа, хэмжигдхүүнээс дамждаг болгодог хар тамхи тархана. Гэнэт өөр ертөнцөөс чимээгүй дайралт ирж, хүн төрөлхтөнд баатар хэрэгтэй болно. Оронд нь John, David гэдэг хоёр бүтэлгүй нөхөр гарч ирнэ. Энэ хоёр бүх зүйл оройтохоос өмнө манай дэлхийг аварч чадах болов уу? Гүй ээ, ёстой чадахгүй.

Унших болсон шалтгаан: Би Cracked.com гэдэг хошин вэбсайтыг (2009 он байхаа) их сургуульд анх уншиж эхэлсэн. Тэнд байдаг David Wong гэдэг нэртэй нийтлэлч, бас форумын админы лайтай лайтай нийтлэлүүдийг уншаад шууд биширсэн. Та нар нээрээ сонирхож байвал Monkeysphere гэж юу вэ? гэдэг нийтлэлээс эхлээрэй. Нэг мэдсэн мань нийтлэлч ном гаргацан байдаг байгаа. Тэгээд нийтлэлүүд дундаа хальт дурьдаад байсан юм. Гэхдээ "Би ном гаргасан шүү, хүмүүсээ" гэхгүй, "John Dies at the End" шилдэг номоор шалгарсан гэх мэтээр. Удалгүй тэр номыг хүмүүс их гоё болсон байналээ гэж яриад байхаар нь уншиж үзвээ.

Таалагдсан дүр: Гол дүрийн өгүүлэгчийг David Wong гэдэг ба тэрний хааяа баатарлаг мөртлөө заримдаа дүнсгэр байдаг зан ааш нь надад их ойр санагдсан. John болохоор нэг тийм өндөр, рок хамтлагт дуулдаг, хааяа хар тамхи татчихдаг, хэнэггүй инээдтэй дүр. Гэхдээ бас тэнэг гэхээр тэнэг биш, мангасуудтай байлдахдаа verbal pun (үгийн салаа утга ашиглан хошигнох) хийдэг нь сүрхий. Мөн Sally гээд нэг гартай бүсгүй байгаа. Тэрний жаахан өрөвдөлтэй ч гэмээр байдал нь бас сэтгэлд хоногшсон. Бас Molly гээд нохойныхоо үйлдлийг дүрсэлж байгаа нь их инээдтэй .

Өнгө аяс: Энэ номыг уншихад чи ихэнхдээ инээнэ, зарим үед нурууны чинь ард хүйт даагаад явчихна, заримдаа бүр үнэн шижгийн юм ч болно. Гэхдээ ихэнхдээ аймаар инээдтэй, утга зохиолоор хүнийг инээлгэх зүсэн зүйлийн арга техникүүдийг цуглуулаад туршсан юм шиг. Өө тийм бас уран зөгнөлийн том том санааг гаргасан байналээ.

Таалагдсан ишлэл: Яг инээдтэй хэсгүүдийг нь оруулахад их уртдаад байгаа тул дунд хэсгийг нь хасаад нэг ишлэл оруулав: "I walked right into a girl, broadsided her, felled her like a tree. I saw, to my horror, that it was Jennifer Lopez ... She was in denim shorts and a tank top, hair in a ponytail. I guess I should point out that this was not the famous Jennifer Lopez, but rather a local girl I was fond of who happened to have that same name."

Сургамж: Чи залхуу, арчаагүй, амьдралгүй залуу байсан ч гэсэн эмэгтэй хүнийг аюулаас аварбал тэр эмэгтэй чинь чамд шууд сайн болно (дурлана гэж хэлэхгүй байгааг анхаар). Гэхдээ тэр охин чинь хөгжлийн бэрхшээлтэй биш бол гоё мэдрэмж удахгүй арилна.

Амжилт: Энэ ном үнэхээр 20-30 насны залуучууд, (эршүүд бүсгүйчүүд)-ыг байлдан дагуулсан учраас кино хийсэн нь 2012 онд удахгүй гарах юм байна. Энэ доор trailer нь байна.

Унший: Хэрэв энэ номыг уншихыг хүсвэл доорх линкин дээр дарж худалдаж аваарай. Над шиг Киндл дээр уншихыг хүсвэл Kindle edition дээр нь дараарай.

За та нар юу гэж бодож байна? Энэ номыг уншсан уу? уншмаар байна уу? Доор комментоор саналаа бичээрэй.

Review of "Mongol" (2007)

2011-02-11T10:50:00.001+08:00

"-What if we put this guy on a horse and make his face be hidden? Like in an abstract way?"
"-Yeah, yeah. I like it, boss!"

The movie "Mongol", written and directed by Sergei Bodrov, premiered worldwide on July 31, 2007. It chronicles the early years of Genghis Khan, who united the nomadic tribes in present day Mongolia with Mongol clan and furthermore conquered half of the world. The movie gained Nika award and was nominated for Oscar's Best Foreign Language Film in 2007.
However, the movie stirred a big controversy when Mongols themselves watched it. Although the costumes and the filming landscape were impressive, the plotline involving Genghis Khan, the father of Mongolian nation, being imprisoned in China, and his wife, Oleun, offering herself to a caravaner in order to save his husband, was definitely not what Mongols read from [The oldest surviving Mongolian-language literature, "The Secret History of the Mongols"], which is mostly the only source for biography of Genghis Khan. Therefore, avid moviegoers in Mongolia felt indignant at Bodrov for giving the world audience wrong impression about Genghis Khan, though the movie introduced Genghis Khan to more audiences.

            For starters, the movie was favored by the mainstream audience in Mongolia. During the pre-production, Sergei Bodrov visited Mongolia but his screenplay was criticized by historians there, so he filmed mostly in Kazakhstan and China. After the release and Oscar nomination, the media said they regretted the decision, and wished they had agreed to co-operate (although Mongolian artist already had an Oscar nomination with "The Story of the Weeping Camel"). Comparing "Mongol" to Japanese "Blue Wolf", where Mongols fight in a ninja style, the movie had contemporary costumes and props in it. Next to the domestic movie "Chinggis Khaan: No Right to Die", the Mongol’s story was more consistent and was distributed to a broader market. The dialogue was in Mongolian and there were 3 Mongolian actors in the leading role, which makes it intelligible. “Mongol” was advertised on international websites and major media channels and was a celebration for Mongolians.

            Despite the celebration, the movie plot line had a downright different from the history. In the official movie website it is written that the movie is "based on leading scholarly account". For it, Bodrov mentioned two sources: 1) Lev Gumilev in an interview with the Russian newspaper "Nedeliya", and 2) a "Chinese source" in an interview in English along with John Man, the author of "Genghis Khan: Life, Death and Resurrection". Lev Gumilev is an anthropologist who started a cultural movement called "Neo-Eurasianism", which advocates the Mongol invasion to Kievan Rus'. However, no historians of Mongolia or the mainstream Mongol historians agreed with Lev Gumilev’s statement about Genghis’ imprisonment.8 From the English interview with John Man, there were no source of the "Chinese source", but what was equally interesting was that Sergei Bodrov stated that "Genghis is a very unpopular figure in Russia, one of the most unpopular" and that "we [Russians] still blame the Mongols for all our problems in my country". Many people thinks this is the reason the movie Mongol had different plotlines. Thus, the movie’s historical sources are implausible.

            Then again, the Mongol Invasion-apologists can still forgive Sergei Bodrov for the sake of "historical movies". After all, the "Gladiator" character General Maximus did not exist. "300" depicted Persians as mutated monsters and physically challanged belly dancers. Anyone who rationalizes enough would know that the purpose of filmmakers is to artistically express themselves and to make money, instead of making boring researches and filming historical documentary. Surely, the Mongol invasion resulted to several ethnic groups' extinctions, and Genghis Khan is equivalent to Adolf Hitler for some nations. However, the scene with Oleun, the future queen of the Mongol Empire, offering prostitution for a hitchhiking in the movie "Mongol" was considered a definite controversy among noted historians.

            Finally, although critical reaction of Mongolia was negative, the mainstream Mongolian audience appreciated the promotion of the country. A commonly held view in Mongolia currently is that because film making is an artistic practice and it does not necessarily have to stick to historical facts, it is trivial to feel indignant at Mr. Bodrov. "Mongol" is the first part of a trilogy. Let's hope that in the next part there will be no hideous creatures or physically challenged belly dancers.

1 Политический журнал Архив № 12 (63) / 04 апреля 2005. In Russian.