Znane na całym świecie „TED Talks” to 20-minutowe prezentacje odbywające się na corocznych konferencjach organizacji non profit o nazwie TED. Prelegentami na tych wydarzeniach są eksperci w najróżniejszych dziedzinach – poruszane tematy pokrywają technologię, naukę, ekologię, politykę, rozwój ludzkości a nawet biznes i marketing.

Praktycznie każda prezentacja jest przesiąknięta fascynującą wiedzą, ciekawymi ideami oraz kreatywnymi rozwiązaniami. Dlatego wybrałem dla Ciebie dziesiątkę według mnie najlepszych wystąpień (z polskimi napisami) o tematyce rozwoju osobistego, psychologii oraz nauki o mózgu. Życzę wiele inspiracji!

Prezentacje są ułożone w kolejności przypadkowej. W sumie jest to ponad 3 godziny materiału video, dlatego proponuję oglądać jeden film dziennie – wtedy będziesz miał dodatkowo czas aby przetrawić niektóre z ciekawych idei zawartych w treści prezentacji.

Wszystkie filmy zawierają polskie napisy. Aby je włączyć, kliknij “View subtitles” obok ikony włączającej video. Po chwili pojawi się w tamtym miejscu rozwijane menu, z którego będziesz mógł wybrać nasz język.

Nad prezentacjami znajdują się krótkie opisy danych wystąpień, które pochodzą z oficjalnej strony www.ted.com. Jeśli chcesz, możesz skorzystać z opcji oglądania na pełnym ekranie, wystarczy że klikniesz w ikonę znajdującą się w prawym górnym rogu każdego filmu. Usiądź więc wygodnie i zabierz się do oglądania!

Tony Robbins pyta dlaczego robimy to, co robimy

Tony Robbins omawia "niewidzialne siły" motywujące ludzi do działania – i przybija piątkę Al Gore’owi siedzącemu w pierwszym rzędzie.

Ken Robinson twierdzi, że szkoły zabijają kreatywność

Sir Ken Robinson stawia przyjemną i poruszającą do głębi tezę stworzenia systemu edukacyjnego, który raczej podsycałby kreatywność, niż ją osłabiał.

Elisabeth Gilbert o wspomaganiu kreatywności

Elizabeth Gilbert przygląda się niemożliwym oczekiwaniom jakie żywimy wobec artystów i ludzi genialnych stawiając radykalną tezę, że ludzie "nie są" geniuszami, lecz "mają" geniusz. Oto zabawna, osobista i zaskakująco poruszająca wypowiedź.

Adora Svitak: Czego dorośli mogą nauczyć się od dzieci

Cudowne dziecko Adora Svitak uważa, że świat potrzebuje "dziecięcego" podejścia: śmiałych pomysłów, niepohamowanej kreatywności a zwłaszcza optymizmu. Dorośli powinni dać szansę wielkim marzeniom dzieci. Pierwszym krokiem w tym kierunku powinno być zaakceptowanie faktu, że sami mogą się czegoś nauczyć od dzieci.

Dan Gilbert pyta – dlaczego jesteśmy szczęśliwi?

Dan Gilbert, autor "Stumbling on Happiness", kwestionuje tezę, że jesteśmy nieszczęśliwi, jeśli nie dostaniemy tego, czego chcemy. Nasz "psychologiczny system odpornościowy" pozwala nam czuć się szczęśliwymi nawet wtedy, gdy rzeczy nie układają się tak jak zaplanowaliśmy.

Matthieu Ricard o nawykach szczęścia

Czym jest szczęście i w jaki sposób możemy je odnaleźć? Były biochemik, a aktualnie buddysta, Matthieu Ricard twierdzi, że możemy wpoić umysłowi nawyk dobrego samopoczucia, aby stworzyć poczucie prawdziwego spokoju i spełnienia.

Keith Barry i magia mózgu

Najpierw Keith Barry pokazuje, jak nasz mózg może oszukać ciało – za pomocą triku, który działa również przez podcast. Potem angażuje publiczność w kilka totalnie zadziwiających (a nawet trochę niebezpiecznych) numerów magii mózgu.

Jill Bolte Taylor i jej wylew zrozumienia

Jill Bolte Taylor nadarzyła się okazja, której inni neurolodzy woleliby raczej za wszelką cenę uniknąć: doznała rozległego udaru mózgu. Obserwowała, jak przestają działać kolejne funkcje jej mózgu – ruch, mowa, samoświadomość. Opowiada nam o tym zdumiewającym doświadczeniu.

VS Ramachandran: Neurony, które ukształtowały naszą cywilizację

Neurobiolog Vilayanur Ramachandran prezentuje fascynujące działanie neuronów lustrzanych. Niedawno odkryte neurony lustrzane umożliwiają ludziom uczenie się złożonych zachowań społecznych, z których część ustanowiła podwaliny naszej cywilizacji.

Dan Denett o naszej świadomości

Filozof Dan Denett przekonuje, iż nie rozumiemy własnej świadomości, a mózg nieustannie nas zwodzi.

Co ciekawe, oprócz oficjalnych i ogólnoświatowych konferencji TED w wielu krajach organizowane są mniejsze, niezależne konferencje. Sam miałem okazję być na widowni TEDxPoznań, co było rewelacyjnym doświadczeniem. Na oficjalnej stronie tego wydarzenia możesz obejrzeć wszystkie 15 prezentacji, które się tam odbyły. 15 października z kolei taka konferencja ma się odbyć w Krakowie. Miejsc na sali na TEDxKraków ma być tylko 500, ale jeśli nie uda Ci się tam dostać – zawsze możesz oglądać relację na żywo w internecie.

Napisz koniecznie w komentarzach, który z dziesiątki powyższych filmów podoba Ci się najbardziej i dlaczego. Jeśli znasz jakieś warte zobaczenia prezentacje, których tutaj nie ma – podziel się linkiem do wystąpienia a na pewno każdy na tym skorzysta. Miłego oglądania!

• 16 sposobów na świetne wystąpienie publiczne, 1/2
• 16 sposobów na świetne wystąpienie publiczne, 2/2
• O neuronach

W przekonaniu wielu osób, z którymi pracowałem indywidualnie akceptacja samego siebie jest równoznaczna z pasywnością i niechęcią do jakichkolwiek zmian. Ten jakże nieprawdziwy schemat sabotuje prawdziwy rozwój i dlatego jego zmiana zawsze jest dla mnie pierwszym etapem pracy z takimi osobami.

Za pomocą świetnej kampanii marketingowej firmy Dove pokażę Ci dziś w jaki sposób działa ten mechanizm i co to oznacza dla Twojego rozwoju. Dziś zburzymy ostatnie przeszkody, które stoją na drodze do pełnej akceptacji siebie.

Kilka dni temu trafiłem na artykuł opisujący badania związane z akcją marketingową firmy Dove.  Film będący rdzeniem tej kampanii obnaża sztuczny sposób kreowania idealnego wizerunku modelki reklamującej kobiece kosmetyki. Zanim zaczniesz czytać dalej, zobacz ten film poniżej:

Jako że reklama i marketing to dziedziny, którymi się pasjonuję od wielu lat, zawsze zastanawiam się nad schematami, z których korzystają twórcy tego typu akcji. Ta kampania szczególnie przykuła moją uwagę, gdyż pokazana tutaj zmiana perspektywy pozwala zrozumieć coś ogromnie ważnego w kontekście rozwoju osobistego. Coś, czego uświadomienie sobie może w Twoim życiu sporo zmienić.

Jak zapewne miałeś już okazję zauważyć wielokrotnie, główna zasada jaką kieruje się większość reklam kosmetyków ma podobny schemat. Jest modelka z idealną figurą i przekaz (bardziej lub mniej bezpośredni), który brzmi: „Kup ten kosmetyk, a staniesz się taka jak ja”. Takie reklamy lansują tożsamość, do której później dążą klientki danej firmy. Tworząc sobie w głowie obraz tego kim chcą się stać (a co za tym idzie czując się źle z tym kim są teraz) stają się konsumentkami konkretnego produktu.

To samo dzieje się w przypadku reklam skierowanych dla mężczyzn – gość wypsikany nowym dezodorantem Axe zlicza zalotne spojrzenia kobiet kreując jednocześnie tożsamość samca alfa, którym chce być każdy młody facet. Warto zauważyć, że w tym samym czasie w głowie tworzy się schemat, który brzmi: „Jak nie mam Axe to jestem zwykłym szaraczkem”.

Wielu z Was może tutaj powiedzieć, że i tak nie jesteście podatni na reklamę, ale większość z tych procesów dzieje się na poziomie podświadomym, więc na pewnym etapie nie jesteś wstanie na to nic poradzić. Oczywiście świadomość tych mechanizmów jest pierwszym krokiem do zmniejszenia wpływu działania tego typu reklam.

Tak czy inaczej, takie działania reklamowe mają pewną dozę skuteczności gdyż wykorzystują motywację OD i DO („Nie chcę być szaraczkiem, chcę być macho!”) jako motor do kupowania reklamowanych produktów (więcej o motywacji OD i DO znajdziesz w artykule o metaprogramach). Mimo to, ta skuteczność jest na raczej średnim poziomie – tego typu reklamy zazwyczaj nie sprawiają, że naprawdę chcemy mieć ten produkt.

Jak widać, do tego samego wniosku doszli marketingowcy firmy Dove. Stwiedzili, że wywoływanie uczucia słabości i potrzeby bycia lepszym nie jest już wystarczającym sposobem na reklamę, może więc warto spróbować czegoś innego. Postanowili zrobić coś zupełnie odwrotnego – zwiększyć poczucie własnej wartości osoby oglądającej reklamę!

Z początku takie działanie może wydawać się bez sensowne… Bo po co miałbyś cokolwiek kupować, skoro już jesteś piękny i doskonały? Są jednak konteksty, w których logika po prostu nie działa. Wystarczy bowiem zobaczyć reklamę Dove i od razu ma się wrażenie, że to naprawdę dobry sposób na wywołanie sympatii do swojej marki.

Teraz najważniejsze, czyli jak to się ma do rozwoju osobistego? Otóż tak, że bardzo wiele osób wierzy w to, że brak akceptacji siebie jest jedynym możliwym motorem do rozwoju. Według tych osób myśl „Nie jestem wystarczająco dobry” bez względu na to czy wywołana reklamą czy wychowaniem rodziców jest im potrzebna, aby chcieć być lepszym i mieć motywację do zmiany. Do pewnego momentu to działa, tak samo jak reklamy kosmetyków z pięknymi modelkami. Ale tylko do pewnego momentu. Doświadczenie w pracy zarówno ze sobą jak i z innymi ludźmi pokazuje mi od wielu lat, że przekonanie typu „Jak przestanę o sobie źle myśleć, to przestanę się rozwijać. Przecież jak się zaakceptuję to nie będzie mi już zależeć na tym aby być lepszym.” jest absolutną nieprawdą, a co więcej skutecznie sabotuje rozwój.

Ten schemat jest pewnego rodzaju „ostatnim bastionem” nie pozwalającym ludziom zmienić ograniczających przekonań (więcej o przekonaniach w artykule Przekonania a Twoje zachowanie). Jest on jak najbardziej logiczny, bo brzmi sensownie, że akceptując siebie przestanie Ci zależeć na zmianach. Mimo to w praktyce się zupełnie nie sprawdza, czego dowodem jest reklama Dove oraz to co przeczytasz za chwilę.

Jakiś czas temu miałem okazję prowadzić coaching z dziewczyną, która od wielu lat wierzyła w to, że jest za gruba. Gdy zapytałem ją „Czy coś złego by się stało, gdybyś przestała w to wierzyć?” ona odpowiedziała mi „Oczywiście. Wtedy bym siebie zaakceptowała i już by mi nie zależało na trzymaniu się diety, a więc już zupełnie bym się roztyła”. Popracowaliśmy nad weryfikacją tego przekonania – okazało się, że wierząc w „Jestem gruba” czuła się ciągle źle, przez co jedyne ćwiczenia jakie robiła wykonywała z przymusu, a jej dieta była przerywana dniami obżarstwa. Będąc cały czas w dołku z powodu niskiego poczucia własnej wartości nie była wstanie o siebie dbać.

Popracowaliśmy więc nad tym i doprowadziliśmy do momentu, w którym udało jej się zaakceptować siebie w pełni. Co się stało dalej? Akceptując siebie nagle zyskała motywację do biegania, do dbania o zdrowie, do prawidłowego żywienia się.

Wniosek jest bardzo prosty - pozytywne emocje są o wiele silniejszym motorem do zmiany niż negatywne. Najpierw się zaakceptuj i poczuj dobrze ze sobą, a to da Ci masę motywacji i chęci do dokonywania zmian.

Gdybym miał zawrzeć cały przekaz tego artykułu w jednym zdaniu, brzmiałoby ono: „Akceptacja nie równa się pasywności”. W istocie jest wręcz przeciwnie, akceptacja jest najlepszym motorem zmian. Dlaczego? Otóż dlatego, że nagle znika „MUSZĘ być lepszy”, a pojawia się „CHCĘ być lepszy”. Różnica jest ogromna.

Poszukaj w swoim życiu kontekstów, w których jeszcze nie do końca siebie akceptujesz i zmień to. Ja jeszcze niedawno znalazłem u siebie przekonanie „Za wolno się rozwijam”, co paradoksalnie bardzo blokowało mój rozwój. Zmiana tego dała mi więcej luzu i możliwość stuprocentowego skupienia się na tym co w danej chwili robię.

Gdy już znajdziesz te czułe miejsca i zmienisz je na swoje silne strony, poza rozwojem który będzie naturalnie miał miejsce, dostaniesz masę frajdy i radości z życia. I tego Ci życzę!

Na koniec, co sądzisz o reklamie Dove? Czy według Ciebie akceptacja może zmienić sposób, w jaki się rozwijasz? O zdanie głównie proszę czytelniczki, ale jeśli męskie grono również ma coś do powiedzenia – śmiało! :)

• Akceptacja – klucz do pewności siebie
• Codzienna lista wdzięczności
• Jak TV wpływa na Twój umysł

Photo by guccio

Gdy opanowałeś już cztery podstawowe nawyki systemu ZTD, czas na coś więcej. Dodatkowe nawyki pozwolą Ci jeszcze bardziej zwiększyć skuteczność tej metody. Wybierz te, które najbardziej Ci odpowiadają i przenieś swoją produktywność na kolejny poziom.

W tym artykule znajdziesz opis pozostałych sześciu nawyków systemu Zen To Done. Skupiają się one głównie na stworzeniu spójnego i prostego systemu, którym zarządzanie będzie przede wszystkim wygodne. Najbardziej zachęcający jest fakt, że z listy dodatkowych nawyków możesz wybrać tylko dwa lub trzy, które wniosą najwięcej zmian w skuteczności Twojego systemu.

Jeśli nie czytałeś poprzednich części artykułów o Zen To Done, koniecznie zrób to zanim zabierzesz się za ten. Znajdziesz je tutaj: Zen To Done – Część 1; Zen To Done – Część 2. Artykuł, który właśnie czytasz, to trzecia i ostatnia część serii.

Za poniższe nawyki zabierz się dopiero wtedy, gdy cztery podstawowe (gromadzenie, przetwarzanie, planowanie i działanie) już od jakiegoś czasu (co najmniej dwóch, trzech tygodni) są częścią Twojego życia. Leo Babauta, twórca ZTD zawsze kładzie nacisk na to, aby wyrabiać sobie jeden, ewentualnie dwa nawyki w jednej chwili – inaczej znacznie trudniej jest je „utrzymać przy życiu”.

Dlatego zapoznaj się z poniższymi nawykami aby wiedzieć, które z nich mogą być Ci przydatne i jak tylko będziesz gotów, zabierz się za wprowadzanie ich w Twoje życie.

5. Prosty, godny zaufania system

Ten nawyk polega na utworzeniu spójnego, prostego systemu, z którego będziesz mógł wygodnie korzystać.

Autor proponuje stworzenie kilku (im mniej, tym lepiej) list kontekstowych, które będą dzielić Twoje zadania na kilka kategorii:

- praca
- prywatne
- spotkania
- telefony
- oczekujące (sprawy przekazane komuś innemu, w przypadku których czekasz na odpowiedź/raport)

To tylko przykład prostego podziału, który znacznie ułatwi zarządzanie systemem. Podział ten możesz wprowadzić albo w notatniku, w którym gromadzisz pomysły i zadania, albo w notesie ze sprawami bieżącymi.

Opisując ten nawyk autor ZTD też pisze o narzędziach, z których można korzystać używając tego systemu. Świetnym pomysłem jest na przykład PocketMod, który jest małym i bardzo poręcznym organizerem zrobionym z jednej kartki A4. Instrukcję budowy takiego notesu znajdziesz tutaj. Natomiast na oficjalnej stronie PocketModa możesz skorzystać z gotowych szablonów, uprzednio wybierając zawartość konkretnych stron organizera.

6. Porządkowanie

Ten nawyk jest właściwie zestawem czynności, które możesz robić aby utrzymać swój system uporządkowany. Warto o tym pamiętać, ponieważ nawet najlepszy system po jakimś czasie może stać się nieprzydatny, jeśli pozwolimy na uzbieranie się śmieci czy pogubienie ważnych papierów.

Oto w jaki sposób możesz utrzymać porządek:

- Miej jeden system. Wszystkie papiery, które trafiają na Twoje biurko lub do Twojej skrzynki pocztowej składuj w jednym miejscu. Przetwarzaj zawartość tego miejsca raz na jakiś czas. Zawsze pamiętaj o tym, aby było to jedyne miejsce, w którym mieści się to co jest istotne.

- Znajdź miejsce. Za każdym razem gdy chcesz coś odłożyć w pierwszym lepszym miejscu, zastanów się czy na pewno jest to miejsce na tą rzecz. Pomyśl, gdzie powinno się to znaleźć i odłóż to na prawidłowe miejsce. Dzięki temu zapobiegniesz uzbieraniu się masy rzeczy w miejscu, gdzie tak naprawdę potrzebujesz przestrzeni i porządku.

- Stwórz archiwum. Niektóre papiery, kartki z zadaniami, i inne ważne rzeczy odkładamy do wglądu na później. Miej jedno archiwum, gdzie będziesz odkładać rzeczy, którymi chcesz się zająć innego dnia.

- Zwróć uwagę na okresy przejściowe. Okres przejściowy jest czasem między ukończeniem jednego zadania a rozpoczęciem innego. W tym czasie zadbaj o to, aby uporządkować miejsce pracy i przygotować się do kolejnego wyzwania. W innym przypadku trudno będzie Ci się skupić na tym co chcesz za chwilę zrobić.

- Oznaczaj. Miej markera lub długopis przy sobie i oznaczaj kartki, kartony, miejsca, w których składujesz papiery. Dzięki temu zawsze wiesz co gdzie jest.

Mając uporządkowany system znacznie skuteczniej będziesz nim zarządzać. Zadbasz również o to, aby już nigdy więcej nic Ci się nie zgubiło.

7. Przeglądanie

Ten nawyk jest niezwykle istotny i wydaje mi się, że ze spokojem mógłby należeć do tych „obowiązkowych”. Uproszczony Przegląd Tygodniowy, bo to jest gwóźdź programu, to cotygodniowe pół godziny spędzone na analizie swoich celów długo- i krótkoterminowych oraz na planowaniu kolejnych kroków.

Twórca ZTD określił kilka etapów, po których warto przejść aby dokonać sprawnego i skutecznego przeglądu tygodniowego:

1. Przejrzyj swoje cele długo- i krótkoterminowe. Jeśli takich nie posiadasz, najpierw je sobie postaw. O tym jak stawiać cele, dowiesz się tutaj. Na początek wybierz jeden lub dwa cele długoterminowe, aby łatwiej było Ci się skupić na ich realizacji. Wypisz kroki, które są potrzebne do osiągnięcia tych celów – to będą Twoje cele krótkoterminowe. Pierwszy etap przeglądu polega na analizie Twoich postępów. Sprawdzasz co udało Ci się w zeszłym tygodniu zrobić w kierunku osiągnięcia swoich celów i zastanawiasz się nad tym, co jest do zrobienia w dalszej kolejności.

2. Przejrzyj notatki. Chodzi tu głównie o miejsca, gdzie gromadzisz swoje zadania. Zobacz co jest jeszcze do zrobienia, przejrzyj miejsca gdzie odkładasz rzeczy do wglądu na później.

3. Przejrzyj kalendarz. Zobacz czy nie ma w nim czegoś, co by trzeba przenieść na kolejny tydzień. Sprawdź czy w nadchodzącym tygodniu masz jakieś ważne projekty lub zadania do wykonania.

4. Przejrzyj listy kontekstowe. Jeśli wprowadziłeś w swoje życie nawyk piąty, zrób przegląd swoich list kontekstowych. Usuń to co niepotrzebne, przenieś na listy zadań do zrobienia to co chcesz wykonać w najbliższym czasie.

5. Wyznacz najbliższe cele i ustal Duże Kamienie. Zapisz cel krótkoterminowy na nadchodzące kilka dni i wypisz kroki, które są potrzebne do osiągnięcia tego celu. Utwórz listę tygodniową i wpisz na nią zadania, które w tym tygodniu chcesz wykonać. Ustal, które zadania są najważniejsze i oznacz je w odpowiedni sposób.

Na wykonanie dobrego Uproszczonego Przeglądu Tygodniowego powinno Ci wystarczyć około 30 minut. Oczywiście czas ten może być zmienny w zależności od tygodnia i Twojego trybu pracy. Tak czy inaczej, dobry przegląd pozwoli Ci trzymać spójny system i być na bieżąco ze swoimi celami, co jest jedną z najważniejszych rzeczy na drodze do ich osiągnięcia.

8. Upraszczanie

ZTD stawia na prostotę. Ten nawyk polega na upraszczaniu zawartości notatników, notesów, kalendarzy czy list do absolutnego minimum.

Raz na jakiś czas zaplanuj sobie kilkanaście minut na nawyk upraszczania. Przejrzyj wtedy wszystkie miejsca gdzie masz zapisane zadania i usuwaj to, co niepotrzebne. Na pewno znajdzie się wiele pomysłów czy zadań, które już nie są aktualne lub po prostu się przeterminowały. Wyrzuć wszystko co tylko i wyłącznie zajmuje miejsce, bo te niepotrzebne rzeczy są źródłem chaosu w Twojej głowie.

Zajmuj się tylko tym, co jest ważne. Mając wzgląd na swoje długoterminowe cele zawsze będziesz wiedzieć, czy dana rzecz jest istotna w kontekście Twoich planów czy nie. Jeśli nie, zastanów się nad eliminacją takiego zadania. Im mniej, tym lepiej.

Wszystkie małe sprawy, których wykonanie zajmuje kilka/kilkanaście minut zbieraj w grupy i wyznacz jeden blok czasowy na ich wykonanie. Możesz nawet stworzyć dodatkową listę „drobne sprawy” i podejmować się ich wykonania na przykład po południu, gdy już uda Ci się wykonać Duże Kamienie na dany dzień.

9. Ustalanie procedur

Ten nawyk pozwala uporządkować wszystkie mniejsze nawyki, które chcemy realizować w ciągu każdego dnia. Nie chodzi tu oczywiście tylko o nawyki ZTD – ale również o wszystkie inne, takie jak medytacja, bieganie, czytanie, ćwiczenie technik wizualizacyjnych, robienie zakupów, itp.

Dzięki ustaleniu tzw. rutyn, możesz zarządzać wszystkimi powtarzalnymi czynnościami i dbać o to, aby były one skrupulatnie realizowane. Nawyki możesz podzielić na:

- Sprawy zawodowe. Wypisz na kartce wszystkie czynności, które robisz w kontekście swojej pracy. Może to być: ustalanie celów, sprawdzanie skrzynki pocztowej, wykonywanie telefonów, robienie raportów, delegowanie zadań, i tak dalej.

- Sprawy prywatne. Ćwiczenia fizyczne, opłacanie rachunków, czytanie artykułów na blogach, spotkania z przyjaciółmi, zakupy czy czytanie ulubionych książek.

- Inne. Wszystko co nie mieści się powyżej.

Wszystkie nawyki możesz zbierać w poszczególne grupy, które odpowiadają sobie czasem w ciągu dnia, kiedy są wykonywane. Przykładowo, zakupy można połączyć z załatwianiem spraw na poczcie, a poranną medytację ze sprawdzaniem poczty elektronicznej.

W ten sposób możesz utworzyć poranną, popołudniową lub wieczorną rutynę, która będzie składać się z dwóch, trzech lub z większej liczby nawyków. Dzięki temu Twój dzień pozostanie uporządkowany a Ty nie zapomnisz o swoich nawykach.

Skład takich procedur możesz zapisać na osobnej kartce i powiesić gdzieś w widocznym miejscu. Nie musisz wpisywać ich na listę zadań dziennych, choć dopóki nie wyrobisz sobie nawyku wykonywania tych procedur, możesz tam wpisać na przykład „poranne nawyki”.

Ponadto możesz ustalić procedury tygodniowe – osobną listę, która będzie zawierać czynności, których nie robisz codziennie, a na przykład dwa lub trzy razy w tygodniu.

10. Odkrywanie pasji

Ostatni punkt właściwie nie jest nawykiem, mimo to twórca ZTD uważa go za jeden z najważniejszych elementów swojego systemu. Chodzi tutaj głównie o to, że korzystanie z systemu Zen To Done ma największy sens, gdy to co robisz na co dzień sprawia Ci przyjemność. Jeśli tak nie jest, zacznij szukać swojej pasji. Robienie tego co lubisz da Ci całe pokłady motywacji do działania i będzie głównym motorem do osiągania swoich celów.

Temat ten był już poruszany na moim blogu, dlatego nie będę tutaj się rozpisywał na ten temat. Jeśli chcesz dowiedzieć się jak znaleźć swoją pasję, zajrzyj tutaj: Jak odnaleźć swoją pasję.

To by było na tyle – znasz już całość systemu produktywności Zen To Done! Powyższe nawyki stanowią istotny dodatek do czterech pierwszych, które są rdzeniem systemu. Teraz czas na eksperymentowanie – wypróbuj każdy z dodatkowych nawyków w swoim życiu a następnie pozostaw te, które dają Ci najwięcej wartości i wprowadzają najbardziej pozytywne zmiany.

Ja w tej chwili korzystam głównie z przeglądania, upraszczania oraz ustalania procedur, ale raz na jakiś czas używam też pozostałych. Poznałem główne zasady systemu ZTD i od tamtego momentu tworzę już swój system, każdego dnia dostosowując go do swoich potrzeb. Urzeka mnie prostota tego co udało mi się stworzyć, bo dzięki temu mam czysty umysł a każde zadanie, które znajdzie się w moim kalendarzu, zawsze jest przeze mnie z przyjemnością odhaczane.

Tobie również życzę takich sukcesów z aplikacją tego systemu. Wystarczy, że poświęcisz trochę swojej uwagi i koncentracji przez pewien okres czasu, skupiając się na dobrym oraz solidnym wprowadzeniu tego systemu w życie, a przez resztę swojego życia będziesz czerpał z tego wiele korzyści.

W razie jakichkolwiek pytań, uwag, sugestii czy własnych wrażeń i doświadczeń – pisz śmiało w komentarzach i dziel się z innymi czytelnikami. Być może Twoje sposoby na wdrażanie systemu Zen To Done bardzo się komuś przydadzą. W końcu każdy z nas ma inny styl pracy i dla każdego zadziała coś innego – jeśli opiszemy tu więcej opcji, z pewnością więcej osób na tym skorzysta.

A gdy już notatniki zostaną wypełnione a listy wypisane, zabierz się za to, co zawsze pozostanie najważniejsze – do działania! Działaj i realizuj swoje cele, a Twoje marzenia spełnią się szybciej niż kiedykolwiek mogłeś się tego spodziewać :)

• Zen To Done – Część 2
• Zen To Done – Część 1
• Produktywność

Photo by tim_d

Druga część artykułu to kolejne trzy nawyki należące do rdzenia systemu ZTD. Teraz będziesz gotów do tego, aby w pełni korzystać z korzyści związanych z nowym sposobem organizacji czasu.

Zen To Done to system produktywności autorstwa Leo Babauty. Dzięki niemu możesz całkowicie uwolnić swój umysł od niepotrzebnego natłoku myśli i przeciążenia zadaniami, jednocześnie znacznie zwiększając swoją produktywność i efektywność. W tej części tekstu dowiesz się, w jaki sposób podejmować decyzje związane z poszczególnymi zadaniami oraz jak planować, aby je później skutecznie wykonać.

Jeśli jeszcze nie zapoznałeś się z pierwszą częścią artykułu, koniecznie ją przeczytaj: Zen To Done – Część 1. Trzecia część pojawi się za kilka dni.

Gdy już wszystko zgromadziłeś i masz listę zadań, pomysłów, idei i rzeczy do zrobienia, czas aby coś z tym zrobić. I tutaj pojawia się nawyk drugi. Oto on:

2. Przetwarzanie

Pytanie leżące u podstaw drugiego nawyku brzmi: „co mam zrobić z tymi wszystkimi rzeczami, które zgromadziłem?”.

Nawyk przetwarzania polega na przeglądaniu zgromadzonych zadań i podejmowaniu szybkich decyzji co do tego, co dalej z nimi zrobić. Należy czynić tak aż do momentu, w którym przetworzysz każde zadanie ze swojego notatnika oraz każdy papier ze swojego biurka.

Najważniejszy jest element podejmowania decyzji. Główną przyczyną prokrastynacji jest właśnie odkładanie decyzji co do tego co mamy do zrobienia na później, przez co zadania są odkładane w nieskończoność. Przeglądając to co wcześniej zgromadziłeś podejmuj decyzje co do każdej rzeczy, która tam się znajduje – inaczej pozwolisz na to, aby rzeczy się tam zbierały bez końca.

Nawyk przetwarzania możesz robić raz dziennie lub raz na 3,4 dni. Wszystko zależy od tego jaki jest charakter Twojej pracy i jak dużo spraw masz na głowie. Obserwując swoje potrzeby sam znajdziesz optymalny sposób na wprowadzenie tego nawyku w życie.

Jak przetwarzać? Otwórz notatnik, zacznij od góry, przeczytaj pierwszą pozycję i zrób jedną z poniższych rzeczy:

- Zrób to od razu, gdy jest to zadanie, które zajmie Ci mniej niż 2 minuty. Nie ma sensu dodawać tego na swoją listę zadań do zrobienia, gdy możesz mieć to z głowy w krótką chwilę.

- Przełóż na później, jeśli jest to coś, co zajmie Ci więcej niż 2 minuty. Wpisz na swoją to-do listę albo na listę zadań na ten tydzień.

- Pozostaw, jeśli w tej chwili nie wiesz kiedy daną rzecz chcesz zrealizować. Możesz dopisać obok np. „październik”, aby wiedzieć kiedy się tym pomysłem bardziej zainteresować. Twórca ZTD raczej radzi, aby nic nie zostawiać w miejscu zgromadzonych rzeczy. Mimo to są czasem zadania, którymi nie chcemy w danej chwili sobie zawracać głowy, ale wiemy, że za dwa miesiące się za nie zabierzemy. Wtedy możesz takie zadanie przepisać w inne miejsce oznaczone „na później”, lub tak jak ja po prostu zostawić je z dopiskiem mówiącym o tym kiedy się nim zająć.

- Deleguj, jeśli nie jesteś odpowiedzialny za realizację tego zadania. Gdy już przekażesz je innej osobie, możesz usunąć to zadanie ze swojej listy.

- Usuń, jeśli jest to coś mało ważnego. Zawsze znajdą się rzeczy, których tak naprawdę nie musisz robić – nie bój się tego po prostu skreślić. Pewnymi rzeczami nie warto sobie zawracać głowy.

Przetwórz w ten sposób wszystkie swoje zgromadzone zadania tak aby podjąć konkretną decyzję co do każdego z nich.

3. Planowanie

Nawyk planowania polega na konkretnym rozplanowaniu naszych zadań na przestrzeni najbliższych dni. Robimy to po to, aby wiedzieć co mamy zrobić i kiedy to zrobić, bo inaczej zbyt wiele zadań byłoby przekładanych na później.

Pierwszy etap planowania to lista tygodniowa. Twoje zadanie jest proste – każdego tygodnia robisz listę rzeczy, które w najbliższym tygodniu chcesz zrealizować. To będą te duże kamienie, które stanowią najważniejszą część tego czym się zajmujesz.

Tą listę możesz tworzyć równolegle z procesem przetwarzania, przepisując z notatnika zadania, które chcesz wykonać w danym tygodniu. Gdy już masz wypisane te najważniejsze rzeczy, na listę tygodniową dopisujesz resztę mniejszych zadań.

Natomiast raz dziennie tworzysz listę dzienną, która jest po prostu listą rzeczy do zrobienia na dany dzień. Ja na listę dzienną przepisuję rzeczy z listy tygodniowej, chyba, że coś dodatkowego wpada mi do głowy. Skupiasz się tutaj na najważniejszych zadaniach dnia (maksymalnie 3 dziennie) wpisując je na szczycie listy, a potem dopisujesz zadania mniej ważne.

Obie listy możesz tworzyć w tym samym notatniku, który używasz do nawyku gromadzenia, ale osobiście polecałbym inne rozwiązanie. Zastanów się nad dodatkowym notesem lub kalendarzem, gdzie będziesz przechowywać bardziej bieżące sprawy. Na końcu tego artykułu dokładnie opiszę Ci, w jaki sposób ja realizuję pierwsze cztery nawyki ZTD.

Planując nie musisz ustawiać zadań godzinowo. Możesz po prostu zrobić luźną listę rzeczy do zrobienia, później podejmując decyzję na temat tego co kiedy zrobisz. To daje Ci większą elastyczność i luz, którego czasem może brakować gdy (mając ustalone dokładne godziny) wykonanie jednego zadania się przedłuży i będzie trzeba przesuwać wszystkie pozostałe.

4. Działanie

Klucz systemu ZTD. Działaj. Wybierz zadanie z listy dziennej, po czym je wykonaj. Kilka wskazówek dotyczących nawyku działania:

- Rób jedną rzecz naraz. Wpadając w multitasking Twoja praca traci na jakości oraz przedłuża się, co jest wielkim ciosem dla twojej produktywności. Skup się na jednym zadaniu i nie rób nic innego, dopóki nie skończysz.

- Zacznij od rzeczy najważniejszych. Kiedyś miałem zwyczaj zaczynania dnia od tych najmniej istotnych zadań, które były najłatwiejsze do zrealizowania. W efekcie, gdy wszystko co mało ważne było zrobione, nie miałem już siły i zdolności do koncentracji aby podjąć się tych ważniejszych zadań. Teraz zaczynam dzień robiąc to co najistotniejsze, dzięki czemu mam pewność, że zostanie to zrealizowane.

- Jeśli podczas działania przypomni Ci się, że coś miałeś zrobić (wykonać jakiś telefon lub sprawdzić ważną informację), nie przerywaj swojej pracy a jedynie dopisz nową myśl na listę dzienną. Wtedy będziesz mógł zająć się tym jak tylko skończysz to co robisz teraz.

- Nagradzaj się, jak już uda Ci się wykonać konkretne zadanie. Zrób sobie przerwę, ciesz się dobrze wykonaną pracą, odpocznij trochę. Jesteś bliżej o krok do osiągnięcia swoich celów!

To były cztery najważniejsze nawyki systemu Zen To Done. Skup się na nich najpierw, wprowadzając je w swoje życie. Ich realizacja da Ci ogromne korzyści solidnie zwiększając Twoją produktywność. Pozostaje jeszcze tylko kwestia tego jak wprowadzić powyższe nawyki i w jaki sposób z nich korzystać. O tym poniżej.

Jak zacząć?

Implementując ZTD w swoim życiu pamiętaj, aby nie rzucać się na wszystkie nawyki na raz. Jeśli nie masz doświadczenia w wyrabianiu nawyków, wtedy polecam najpierw przeczytać ten artykuł a następnie skupić się na jednym nawyku w danej chwili. Gdy po tygodniu lub dwóch nawyk wejdzie Ci w krew, weź się za kolejny.

Natomiast jeśli już wiesz jak wyrabiać nawyki i odniosłeś na tym obszarze w swoim życiu kilka sukcesów, wtedy możesz zaszaleć i zabrać się za pracę nad dwoma, ewentualnie trzema nawykami jednocześnie.

Pamiętaj, że nie musisz robić wszystkiego na raz. Najtrwalsze zmiany wprowadzane są krok po kroku. Jeśli chcesz mieć efekt, zrób to dobrze i dokładnie, a nie szybko i powierzchownie. W końcu istnieje bardzo duża szansa, że ten system będzie Ci towarzyszyć przez wiele, wiele lat!

Dlatego zadbaj o to, aby Twój umysł przystosował się do nowego sposobu organizacji czasu i pozwól mu wyrobić sobie solidne, dobrze działające nawyki.

Jak ja to robię

Wybór narzędzi i sposobu zarządzania tym systemem jest oczywiście dowolny. W zależności od tego jakie są Twoje preferencje, wybierz taki sposób, który będzie Tobie najbardziej odpowiadał. Ja korzystam z notatnika (zeszytu), kalendarza i notesu z wyrywanymi kartkami. Notatnik służy do gromadzenia – tam zapisuję wszystkie rzeczy, które wpadają mi do głowy. W nim zbieram rzeczy, które mam do zrobienia, bez względu na to czy są to małe zadania czy większe projekty.

Raz w tygodniu lub częściej wyrywam jedną kartkę z notesu i zapisuję na nim rzeczy, które mam do zrobienia danego tygodnia. Są to najważniejsze zadania, które chcę aby były zrobione.

Następnie otwieram kalendarz, w którym na kartce danego dnia nie ma godzin, a są po prostu linie. Nie lubię planować zadań w kontekście czasowym, bo bardzo sobie cenię dużą elastyczność. Kalendarz traktuję jako miejsce dla list zadań do zrobienia na dany dzień. Tam wpisuję rzeczy z tygodniowej listy, jeśli wiem, którego dnia chcę daną rzecz zrobić. Jeśli jeszcze takiej decyzji nie podjąłem, dane zadanie zostaje na liście tygodniowej (którą jako luźną kartkę zawsze wkładam do kalendarza).

Z kalendarzem kontakt mam praktycznie cały czas (noszę go przy sobie), natomiast notatnika używam tylko wtedy gdy wpadnie mi do głowy jakiś pomysł oraz gdy raz na kilka dni wybieram z niego rzeczy do wpisania na listę tygodniową. Jeśli przypominam sobie o jakimś ważnym zadaniu a akurat nie mam przy sobie notatnika, wtedy zapisuję daną rzecz do notatek w telefonie. Gdy wracam do domu, jego zawartość przepisuje do papierowego notatnika.

To wszystko – system jest bardzo prosty i dzięki temu, że sam mogłem go do siebie dostosować, działa naprawdę dobrze. Ta lekko zmodyfikowana wersja pasuje idealnie pod moje potrzeby. Jeśli chcesz, możesz z niej skorzystać, możesz też zacząć od domyślnej twórcy ZTD opcji opisanej w tym artykule.

Tak czy inaczej, po jakimś czasie stosowania sam zaczniesz wprowadzać drobne modyfikacje odpowiadające Twojemu stylowi pracy. I to jest chyba największa zaleta ZTD – elastyczność, która pozwala na przydatne zmiany w systemie.

Informacje zawarte w pierwszej i drugiej części tego artykułu w zupełności wystarczą Ci do tego, aby w pełni korzystać z możliwości ZTD. W pełnym ebooku Leo Babauty 50% zawartości to wiedza na temat tego, w jaki sposób być zorganizowanym i jak wyrabiać nawyki. Jeśli potrzebujesz również informacji tego typu, znajdziesz je łatwo na tym blogu.

W trzeciej części artykułu opiszę pozostałe 6 nawyków. Są to opcje dodatkowe, jednak w większości niezwykle przydatne i usprawniające system ZTD. Sam z wielu korzystam i opiszę na czym one polegają i w jaki sposób mogą przydać Ci się w życiu.

Tymczasem pisz w komentarzach jak Ci idzie z Zen To Done – jakie są Twoje wrażenia, jakie masz efekty?

• Zen To Done – Część 3
• Zen To Done – Część 1
• Używaj list rzeczy do zrobienia

Photo by eston

Stos papierów, plątanina myśli, masa rzeczy do zrobienia… Miewasz czasami momenty, w których wszystko Cię po prostu przerasta? W których natłok zadań jest nie do wytrzymania? Możesz zrzucić to ze swoich barków, jednocześnie kilkakrotnie zwiększając swoją efektywność. W jaki sposób?

Wystarczy, że wprowadzisz w swoje życiu system produktywności Zen To Done (ZTD) autorstwa Leo Babauty. Ten zestaw nawyków, z którego korzystam już od dłuższego czasu, pozwala mieć czysty i lekki umysł oraz wszystkie zadania wykonane szybko i efektywnie. Oto pierwsza część artykułu wyjaśniającego działanie tego systemu.

Zrzuć to z głowy

ZTD to idealna opcja dla ludzi mających sporo zadań na głowie, bez względu na charakter ich pracy. Ja jako osoba, która zawsze ma masę planów, pomysłów i projektów do realizacji w pewnym momencie zdałem sobie sprawę, że mój własny (nie do końca ustrukturyzowany) system notowania i planowania zadań po prostu już mi nie wystarcza. Szukając czegoś więcej najpierw trafiłem na Getting Things Done (GTD), potem na jego prostszą wersję Zen To Done. Przyznam, że lubię prostotę i opcja ZTD spodobała mi się bardziej.

Najcenniejszym efektem korzystania z tego typu systemów jest umysłowa przestrzeń, dzięki której mogę całkowicie skupić się na tym co akurat robię. Pamiętam jak jeszcze zanim zacząłem korzystać z systemów produktywności, moja głowa była cały czas pełna myśli przypominających mi o każdym zadaniu, które mam do zrobienia. Ten chaos nie pozwalał mi efektywnie działać i wywoływał zmęczenie. Ciągle o czymś zapominałem, coś gubiłem, z czegoś musiałem rezygnować.

Stosowanie ZTD przede wszystkim odciąża umysł – uwalnia go od ciągłego myślenia o zbliżających się terminach. Poza tym porządkuje wszystkie projekty i pomaga podjąć dobre decyzje co do dalszych kroków. Pozwala działać lepiej i szybciej, umożliwiając efektywne wykonywanie wcześniej zaplanowanych zadań. Efekty są zaskakujące. Robię znacznie więcej w tym samym czasie co kiedyś, jednocześnie będąc bardziej skoncentrowany i zrelaksowany.

Minimalistyczne nawyki

ZTD jest bardzo prostym systemem, który składa się z kilku nawyków. Oznacza to, że kluczem jest tutaj praca nad wprowadzeniem do swojego życia pewnych powtarzalnych czynności, do których będziesz wracać codziennie lub raz na jakiś czas (w zależności od danego nawyku). Stosowanie systemu ZTD tak naprawdę zajmuje bardzo mało czasu – zazwyczaj jest to kilka minut dziennie. Poza tym raz lub dwa razy w tygodniu będziesz chciał spędzić trochę więcej czasu nad planowaniem i przeglądaniem list rzeczy do zrobienia.

Autorem ZTD jest Leo Babauta, twórca bloga zenhabits.net (jednego z najpopularniejszych blogów o rozwoju i produktywności na świecie). Już dawno stałem się zwolennikiem jego podejścia do życia, które polega na ciągłym upraszczaniu i dążeniu do minimalizmu. Nie ma nic lepszego niż czyste biurko, czysty umysł, skupienie się na jednej rzeczy w danej chwili i działanie.

I właśnie tego brakowało mi w systemie GTD Davida Allena. Owszem, jest to system, który działa świetnie i wiele osób bardzo go sobie ceni. Mimo to ja szukałem czegoś prostszego – co ma mniej etapów i mniej procedur a jednocześnie wciąż jest tak samo skuteczne.

Leo Babauta w swoim ebooku opisującym ZTD wymienia różnice między GTD a ZTD. Głównie chodzi o to, że GTD skupia się na całym zestawie nawyków do wprowadzenia w życie na raz, co dla niektórych może być problematyczne. ZTD polega na zmianie tylko jednego nawyku w danej chwili. GTD może też wydawać się zbyt skomplikowane w swojej strukturze, od czego autor zenhabits.net chciał odejść w swoim projekcie.

Czego będziesz potrzebować aby korzystać z ZTD? Wystarczy notatnik i długopis. Oczywiście w zależności od Twoich wymagań możesz korzystać również z kalendarza lub jakichś internetowych aplikacji. Bardzo popularny jest Google Calendar (darmowy i prosty w użyciu, wysyła maile oraz smsy jako przypomnienia). Możesz też wypróbować strony pozwalających tworzenie list to-do (np. rememberthemilk.com).

Zaletą tych bardziej nowoczesnych rozwiązań jest to, że możesz ich używać również na swoim telefonie. Mimo to, ja jestem zwolennikiem prostoty i korzystam z papierowych opcji – czyli notatnik, notes z wyrywanymi kartkami oraz kalendarz. W drugiej części artykułu przybliżę Ci w jaki sposób korzystam z tych narzędzi w celu korzystania z systemu ZTD.

10 nawyków Zen To Done

Zen To Done to zestaw 10 nawyków. Oto one:

1. Gromadzenie

2. Przetwarzanie

3. Planowanie

4. Działanie

5. Prosty, godny zaufania system

6. Porządkowanie

7. Przeglądanie

8. Upraszczanie

9. Ustalanie procedur

10. Odkrywanie pasji

Pierwsze cztery to podstawa – one są najważniejsze i stanowią rdzeń systemu ZTD. Pozostałe sześć nawyków jest opcjonalne, jednak wzięcie ich pod uwagę również daje ogromne korzyści. Na pierwszych czterech nawykach skupimy się w pierwszej oraz drugiej części artykułu. W tym artykule znajdziesz wszystko co musisz wiedzieć o nawyku gromadzenia, natomiast w drugim tekście przybliżę Ci nawyki przetwarzania, planowania oraz działania. Tam też opiszę Ci mój sposób zarządzania systemem ZTD. W trzeciej części artykułu poznasz pozostałe sześć nawyków.

1. Gromadzenie

Jak działa umysł osoby, która ma dużo na głowie? Pewnie miałeś okazję doświadczyć takiego stanu, gdy nie chcąc zapomnieć o istotnych rzeczach, Twój mózg cały czas przywoływał myśli o zadaniach i projektach, które miałeś do zrobienia. Ciągłe myślenie o tych wszystkich rzeczach, które są do zrobienia budziło uczucie przytłoczenia i znużenia. Takie psychiczne zmęczenie może stać się bardzo uciążliwe i jest dość sporą przeszkodą na drodze do koncentracji na tym co w danej chwili akurat robimy. Dlatego tak niezwykle ważne jest, aby cały ten chaos po prostu „zrzucić z głowy” i przelać na papier.

Nawyk gromadzenia jest bardzo prosty. Główne założenie jest takie, aby mieć jak najmniej miejsc, w których będziesz gromadzić rzeczy do zrobienia. Najlepiej jedno miejsce na biurku, gdzie znajdą się wszystkie papiery, karteczki, rzeczy do zrobienia, które mają fizyczną postać, oraz drugie miejsce do zapisywania wszelkich pomysłów, planów, zadań które chodzą Ci po głowie.

Gromadzenie zaczynasz od zbierania ze swojego otoczenia wszystkich papierów i innych materialnych rzeczy. Przejrzyj szafki, sprzątnij biurko, zdejmij wszystko ze swojej tablicy korkowej. Zbierz to w jednym miejscu na biurku (może to być jakiś koszyk, pudełko, cokolwiek) i na razie tam pozostaw. Realizując drugi nawyk będziesz miał możliwość przejrzenia każdej z tych rzeczy iż decydowania co z nimi dalej zrobisz.

Najważniejsze jest jednak gromadzenie rzeczy, które są w Twojej głowie. Otwórz notatnik lub zeszyt i zacznij spisywać wszystko, co chodzi Ci po głowie. Każdy pomysł, każde zadanie, każdy projekt, który jest do zrobienia. Ten proces może trochę potrwać. Nawet jeśli będziesz potrzebować na to godzinę lub dwie, poświęć ten czas, ponieważ jest to najważniejszy element ZTD. Tylko jeden raz będziesz to robił aż tak długo – później do tej listy dopisujesz tylko to, co na bieżąco pojawia się w Twojej głowie.

Nie wpisujesz tam tylko i wyłącznie rzeczy „zawodowych” i związanych z pracą czy rozwojem. Ma tam się znaleźć każda rzecz do zrobienia, która Ci przychodzi do głowy! Wpisuj tam również nawet pozornie mało ważne rzeczy, takie jak zakup nowego pióra, wymiana klawiatury, telefon do znajomego w sprawie imprezy urodzinowej, rezerwacja biletów do kina. Odciąż swój umysł całkowicie, przelewając na papier absolutnie każdą rzecz do zrobienia.

Jeśli chcesz, możesz zrobić sobie w notesie zakładki, oddzielając zadania związane z pracą od kwestii związanych z rozwojem, pracami domowymi czy innymi projektami. To pozwoli Ci utrzymać porządek i ułatwi późniejsze przeglądanie zawartości notatnika.

Gdy już zapiszesz wszystko, zwróć uwagę jak przyjemnie lekka stała się Twoja głowa. Twój umysł teraz wie, że nie musi bombardować Cię przypomnieniami w formie natrętnych myśli, bo wszystko jest zapisane i możesz do tego zajrzeć w każdej chwili.

Najlepiej abyś nosił ten notes przy sobie. W każdej chwili możesz sobie przypomnieć o czymś ważnym co masz do zrobienia. Kluczem pierwszego nawyku jest to, abyś zapisywał pomysły w chwilę po tym jak pojawią się w Twojej głowie, zanim o nich zapomnisz. Dzięki temu nie dopuścisz do sytuacji, w której Twój umysł znowu stałby się przeciążony masą powracających myśli.

Trzymając wszystkie informacje o zadaniach w jednym notesie zawsze będziesz wiedział gdzie spojrzeć aby mieć dostęp do każdej ważnej rzeczy, którą chcesz zrobić. To da Ci odprężenie, luz i koncentrację, a także znacznie zwiększy Twoją produktywność. A w efekcie pozwoli znacznie szybciej osiągać każdy cel, który sobie zaplanujesz.

O nawyku gromadzenia wiesz już wszystko co jest Ci potrzebne. Teraz możesz zabrać się za wprowadzenie go w życie. Najlepiej będzie, jak przed przystąpieniem do czytania drugiej części artykułu (która pojawi się za kilka dni na blogu) będziesz już miał wszystkie swoje zadania i projekty zgromadzone w jednym notatniku. Wtedy będziesz gotów aby przystąpić do przetwarzania jego zawartości, planowania tygodnia oraz działania.

Jeśli jeszcze nie masz żadnego notatnika lub zeszytu i planujesz się w taki zaopatrzyć, po prostu pisz na kartce. Zawsze możesz zawartość kartki przepisać do notatnika, gdy już taki będziesz miał.

Wkrótce druga część tego artykułu, a w niej opis nawyku przetwarzania, planowania i działania oraz moja propozycja zarządzania systemem ZTD.

Gdy już podejmiesz decyzję o wprowadzeniu systemu Zen To Done do swojego życia, najlepiej napisz swoją deklarację w komentarzach. Jeśli miałeś już styczność z ZTD wcześniej, daj znać jakie są Twoje wrażenia!

• Zen To Done – Część 2
• Zen To Done – Część 3
• Używaj list rzeczy do zrobienia

Przez długi czas w polskiej literaturze rozwojowej brakowało książki, która bez zbędnego lania wody zbierałaby wszystkie najważniejsze techniki Neurolingwistycznego Programowania. Wreszcie się to zmieniło – na język polski została przetłumaczona księga technik NLP Shlomo Vaknina.

Dumnie nazwana „Biblia NLP” to 808 stron konkretnych opisów technik i wzorców NLP. Przyznam, że czekałem na tą książkę od dłuższego czasu. Teraz, gdy mam już ją w rękach mogę z czystym sumieniem stwierdzić, że wreszcie mamy prawdziwy podręcznik NLP, który szybko stanie się podstawowym orężem zarówno osób, które samodzielnie ćwiczą NLP jak i osób zajmujących się tym zawodowo. W tym wpisie przybliżę Tobie zawartość tej książki i podzielę się moimi wrażeniami.

Autor tytułowej książki Shlomo Vaknin jest hipnoterapeutą, który od 10 lat zajmuje się terapią wykorzystując głównie Neurolingwistyczne Programowanie. Jest redaktorem naczelnym międzynarodowego magazynu „NLP Weekly Magazine” (www.nlpweeklymagazine.com). Na swoim koncie oprócz Bliblii NLP ma również kilka innych książek, jak na przykład „NLP dla początkujących”, która również nakładem wydawnictwa OnePress właśnie wchodzi na rynek polskiej literatury rozwojowej.

Z Big Book of NLP Techinques, bo tak brzmi oryginalny tytuł wielkiej księgi NLP miałem styczność już wcześniej. Kiedyś mój znajomy wysłał mi wersję elektroniczną tej książki w języku angielskim, każąc mi do niej koniecznie zajrzeć. Gdy to zrobiłem, miałem oczy wielkie ze zdumienia – nigdy wcześniej nie widziałem tak dużej ilości technik w jednym miejscu.

Gdybym dobrze przeszukał miejsce, w którym trzymam wszystkie materiały, znalazłbym sporo pojedynczo wydrukowanych technik, których opisy wiernie mi służyły na prowadzonych przeze mnie coachingach lub szkoleniach.

Na polskim rynku bardzo potrzebna była taka książka. Do tej pory pojawiały się same pozycje, które były kopią kopii, reprodukując ciągle tą samą treść. Były i są nadal oczywiście książki o wyjątkowej wartości, niestety jednak wydawane były również tak zwane odgrzewane kotlety.

Tak jak mówi opis na tyle Biblii NLP: „Książka NIE zawiera: absurdalnie długich objaśnień terminów NLP / bujd o cudownych ozdrowieniu / łgarstw o nieprawdopodobnym sukcesie / zbędnych teorii / fikcyjnych opowieści.” Ten opis zdecydowanie zgadza się z tym, co jest w środku księgi. A są tam same konkrety.

Spis treści Biblii NLP jest tak długi, że nie będę go tutaj wklejał. Jeśli masz ochotę do niego zajrzeć, wejdź na stronę książki w sklepie Neureka i kliknij na zakładkę „Spis treści”. Mimo, że napisany drobną czcionką, w wydrukowanej książce zajmuje on aż 6 stron. Odzwierciedla to wielkość tej książki, która zdecydowanie nie jest poręczna w podróży :)

Te 808 stron w grubej oprawie ma swoją wagę, która uniemożliwia łatwe przenoszenie księgi z miejsca na miejsce. Jest to typowa cegła, ale warto zaznaczyć, że przeznaczeniem tej książki nie jest przenoszenie jej z miejsca na miejsce. Ilość stron ma swoje odzwierciedlenie również w cenie – kwota widniejąca na okładce to 129 polskich złotych.

Początkowe strony Biblii NLP to informacje na temat powstania książki, podziękowania oraz kilka stron na temat tego w jaki sposób z niej korzystać. Autor zaznacza, że nie jest to książka dla osób początkujących w NLP. W wielu technikach znajdziemy słownictwo, które znane jest raczej tylko osobom, które miały wcześniej styczność z Neurolingwistycznym Programowaniem. W przypadku gdy dopiero zaczynasz swoją przygodę z tym systemem, lepiej najpierw przeczytaj jakąś książkę o podstawach NLP.

Bardzo spodobał mi się podrozdział na temat tego, w jaki sposób używać technik w pracy z innymi. Shlomo Vaknin jako doświadczony terapeuta pisze o tym, że pracując z ludźmi najważniejsze jest, aby druga osoba miała wyraźną chęć do zmiany. Często również zdarza się, że zmiana następuje już wtedy, gdy osoba uświadomi sobie cel lub strukturę działania negatywnych schematów w jej głowie. Shlomo zaznacza też, że istotne jest, aby nie wchodzić za bardzo w treść problemu gdy korzystamy z technik NLP.

Jak pełny tytuł księgi NLP mówi („Biblia NLP. 210 wzorców, metod i strategii”) w książce znajdziesz 210 dobrze opisanych technik. Od tych najbardziej popularnych do tych mniej znanych i bardziej zaawansowanych. Do technik, o których prawdopodobnie słyszałeś zaliczają się między innymi: Swish Pattern, rozwiązywanie wewnętrznych konfliktów, generator nowych zachowań, pozycje percepcyjne, kotwiczenie czy leczenie fobii. Do tych bardziej wymagających technik można zaliczyć choćby wywoływanie amnezji i reimprinting (ponowne wdrukowanie).

Techniki w Biblii NLP są bardzo przyjemnie opisane. Przy każdej technice znajdziesz krótki wstęp, opis procesu w pigułce znajdujący się w szarej ramce, oraz dokładny opis techniki. Autor tłumacząc kolejne kroki daje przykłady, przez co łatwiej jest zrozumieć dany wzorzec. Mimo to przy niektórych technikach opis może być mało zrozumiały dla osób nie znających NLP – wtedy powstaje potrzeba „douczenia” się niektórych pojęć.

Poza tym w książce znajdziesz opisy modeli Virginii Satir, Metamodelu, Modelu Miltona, razem ze wszystkimi wzorcami lingwistycznymi.

Na końcu książki znajdziemy dodatki tłumaczące submodalności oraz poziomy logiczne a także skorowidz. Na jego widok bardzo się ucieszyłem, bo w tak wielkiej książce czasem trudno jest znaleźć to czego się szuka. W skorowidzu wypisana jest cała masa pojęć, dzięki czemu łatwo możemy trafić tam gdzie chcemy. Jednak zabrakło tam takich pojęć jak „uzależnienia” i „nałogi”, mimo, że w treści książki wiele razy się te słowa pojawiają. Mimo to skorowidz wydaje się być dość bogaty i pokrywa większość ważnych terminów.

Tłumaczeniem książki zajęła się Katarzyna Rojek i muszę przyznać, że świetnie poradziła sobie ze swoim zadaniem. Do tej pory zdarzało się, że niektóre terminy NLP były tłumaczone w nie do końca trafny sposób. Tutaj nazwy technik są w taki sposób przetłumaczone, że czytelnik od razu wie z czym dana technika sobie radzi.

Na ostatnich stronach możemy znaleźć zachętę autora do nadużywania Biblii NLP – rysowania po niej, zaznaczania, kserowania, torturowania jej. Zdecydowanie tak właśnie będę czynił, bo ogrom przydatnych informacji z pewnością sprawi, że będę ją otwierał bardzo często.

Cieszy mnie, że doczekaliśmy się tej książki bo z pewnością wzbogaci ona świat NLP w Polsce. Pozycja Shlomo Vaknina przyda się zarówno osobom samodzielnie praktykującym NLP, jak i trenerom, terapeutom, biznesmenom, czy po prostu pasjonatom rozwoju.

A na koniec ciekawostka! Jak widzisz na okładce wklejonej powyżej w treści artykułu, główny tytuł, który tam widnieje to: „Wielka księga NLP”. Mimo to na stronie wydawnictwa OnePress (gdzie jest to samo zdjęcie) tytuł książki w jej opisie to „Biblia NLP”. Dość mocno mnie ta kwestia zaciekawiła, do momentu kiedy pocztą przyszedł mój egzemplarz – na nim na okładce również jest „Biblia NLP” (co widać na zdjęciu na samym początku artykułu). Widocznie wydawcy na początku chcieli nadać jej nazwę „Wielka księga NLP”, po czym zmienili zdanie zapominając o uaktualnieniu internetowego obrazku okładki :)

Daj znać co sądzisz o wydaniu Biblii NLP. Czy planujesz się w nią zaopatrzyć? A jeśli już ją masz, jakie są Twoje wrażenia?

„Biblia NLP” w sklepie Neureka (w tej chwili nakład się wyczerpał).

• Podstawy NLP
• Swish Pattern
• Jak poradzić sobie z przeszłością

photo by Christopher Saccaro

Pustka w głowie w momencie gdy najbardziej na świecie potrzebna jest idealnie dopasowana do sytuacji riposta… to coś, z czym trzeba skończyć raz na zawsze! Co powiesz na trafne, inteligentne, zabawne i powalające na nogi riposty zawsze i wszędzie tam, gdzie tego chcesz?

Najwyższy czas opanować sztukę odpowiadania ciętymi ripostami na wszelkie nieprzyjemne uwagi i denerwujące teksty. Poniżej znajdziesz 10 sposobów na wyćwiczenie giętkiego języka, który zaskoczy Twoich przyjaciół, rodziców, znajomych z pracy, nieznajomych z ulicy a nawet psa i kota!

Pewnie wiesz jak to jest, gdy już post-factum przerabiasz w myślach daną sytuację, wyobrażając sobie jakby to było gdybyś na denerwujący tekst innej osoby zareagował zupełnie inaczej… W takich chwilach, gdy już zdążyłeś ochłonąć i masz chwilę czasu na przemyślenie sprawy, nagle do głowy wpadają najlepsze riposty. Ale co z tego, że myślałeś sobie wtedy: “Gdybym tylko to powiedział!”, skoro i tak już było za późno?

Chcąc więc skończyć z tą pustką w głowie gdy tak bardzo potrzebujesz pomysłów musisz nauczyć się paru rzeczy, które wypełnią Twoją głowę setkami ripost na każdą okazję. Gotowy? Zatem skup się i czytaj dalej.

Sztuka ciętej riposty to sztuka bardzo subtelna. Nie polega ona tylko na tym, aby wiedzieć co w danej chwili powiedzieć. Trzeba jeszcze to zrobić w odpowiedni sposób. Nie wystarczy też znać techniki, które pomogą Ci znaleźć świetną ripostę. Potrzebujesz fundamentu, którym jest odpowiednie podejście do tego co mówią inni ludzie.

Mieszanka wszystkich tych elementów tworzy wyjątkową umiejętność, którą będziesz się mógł bawić Ty jak również ludzie przebywający w Twoim otoczeniu.

Z pewnością nie dostaniesz tutaj gotowych tekstów. Uczenie się na pamięć ciętych ripost byłoby najlepszym przepisem na zrobienie z Ciebie kogoś, kto z ciętymi ripostami ma tyle wspólnego co politycy z mówieniem prawdy . Takie podejście sprawiłoby, że za każdym razem zastanawiałbyś się która odpowiedź najbardziej by tu pasowała, już dawno tracąc ten idealny moment na ciętą ripostę.

Zamiast tego, tutaj nauczysz się spontaniczności. A to jest klucz do tego, aby Twoje odpowiedzi były naturalne i za każdym razem inne i wyjątkowe. Skoro jesteś już gotowy i chcesz stać się mistrzem ciętej riposty, zapoznaj się z każdym z poniższych punktów i do dzieła!

1. Pierwsza i najważniejsza rzecz - nabierz dystansu do swoich własnych wad oraz do tego co mówią inni ludzie. Nawet jeśli są to nieprzyjemne uwagi wytykające Twoje słabe punkty. Ludzie często robią to ze strachu lub dlatego, że nie czują się bezpiecznie w Twoim towarzystwie. Albo po to aby podnieść swój własny status, gdy czują się gorsi. Gdybyś brał do siebie wszystko co mówią inni, wtedy wchodziłbyś w negatywne stany emocjonalne – a one są blokadą dla Twojej kreatywności i umiejętności trafnego dobierania słów!

Gdy masz dystans, wtedy nie przejmujesz się tym co mówią inni i jesteś wstanie szybko i spójnie zareagować na czyjeś słowa. Pamiętaj – cokolwiek mówią ludzie, to są tylko słowa! Najczęściej te osoby wcale nie mają tego na myśli a robią to tylko w celach wyżej wymienionych. Zaakceptuj ten fakt jak również zaakceptuj swoje wady, a wtedy nikt nie będzie mógł wywołać w Tobie nieprzyjemnych emocji.

2. W zamian za to potrzebujesz luzu i spokoju – tylko wtedy riposta wypłynie z Ciebie naturalnie. Co więcej, sam fakt odpowiedzenia komuś w sposób nerwowy już z miejsca dyskwalifikuje ripostę i nie pozwala jej trafić na podium. Wyobraź sobie zestresowaną osobę, która jąkając się próbuje wydukać z siebie ciętą ripostę! To by nie przeszło. Powiedz swoje z luzem i spokojem, a na pewno zabrzmi to tak jak powinno.

3. Dając ripostę, zachowaj powagę. Nie śmiej się podczas mówienia. To spotęguje efekt i jeszcze bardziej rozśmieszy wszystkich wokół. Zauważ, że zazwyczaj kawały opowiadane na poważnie są śmieszniejsze niż te, przy których opowiadający cały czas się podśmiechuje. Naucz się dobrej gry aktorskiej i ze śmiertelną powagą rzucaj najlepsze riposty jak z rękawa. Oczywiście ta zasada ma swoje wyjątki, czego dowiesz się w jednym z kolejnych punktów.

4. Dobra riposta jest wyjściem ze schematu, w którym jest osadzony przekaz poprzedzający ripostę. To ma być coś zaskakującego – coś, czego druga osoba nie będzie się spodziewała. Pewnie niejednokrotnie miałeś okazję być świadkiem wybuchu śmiechu w momencie, gdy ktoś trafnie odpowiedział dobrą ripostą. Takie salwy śmiechu najczęściej pojawiają się w momencie gdy jest powiedziane coś, czego nikt się w tej chwili nie spodziewał.

5. Nawiąż do tematu, który jest akurat na topie. Wystarczy Ci do tego nawet podstawowa wiedza na temat wydarzeń mających miejsce na świecie i w naszym kraju. W Polsce afer nie brakuje, dlatego zawsze możesz rzucić ripostą związaną z tym jak jeden z polityków obraził się na innego, bo ten ugodził jego honor… Opcji jest wiele, raz na jakiś czas zobacz wiadomości, fakty lub inny program informacyjny a gdy tylko nadarzy się okazja, po prostu krótkim tekstem nawiąż do tego co w danym momencie jest na ustach większości polaków.

6. Korzystaj z przeramowania. To jedna z technik w NLP, która polega na spojrzenie na tą samą rzecz z zupełnie nowej perspektywy. Istnieją dwa rodzaje przeramowania – treści oraz kontekstu. W przypadku zmiany treści aby znaleźć dobrą odpowiedź zadajesz sobie pytanie: „Co innego, pozytywnego, może oznaczać ta sytuacja?”. Czyli gdyby ktoś Ci powiedział: „Miałeś wczoraj stłuczkę? Oh, to bardzo przykre…”, Ty mógłbyś pomyśleć co pozytywnego taka stłuczka może oznaczać odpowiadając: „Wcale nie uważam, że to przykre. Dzięki tej stłuczce wreszcie będę pamiętać o ostrożnym prowadzeniu samochodu.”

Drugim rodzajem przeramowania jest zmiana kontekstu. Odpowiada ona na pytanie: „W jakim kontekście ta sytuacja wydawałaby się pozytywna?”. Gdyby na przykład Twoja druga połówka powiedziała Ci: „Jesteś najbardziej upartą osobą jaką znam!”, Ty wiedząc jak ta cecha jest bardzo przydatna aby dążyć do osiągnięcia sukcesu zawodowego możesz odpowiedzieć: „I właśnie dlatego tak skutecznie osiągam swoje cele!”. Więcej o tym czym jest przeramowanie i jak z niego korzystać znajdziesz w tym artykule.

7. „To jest moja ulubiona historia!”. Czasami na swojej drodze spotkasz osoby, które zbytnio się rozgadają – zaczną mówić o tym co zrobiłeś źle lub jak powinieneś się zachować, a Ty nie będziesz widział końca ich pasma krytyki. W tym momencie możesz wtrącić (najlepiej już na samym początku monologu): „O tak, uwielbiam tą historię!”. Ta strategia wyjątkowo wymaga tego, abyś powiedział to z uśmiechem i radością, tak jakbyś naprawdę cieszył się na to co zaraz usłyszysz. To zbije z tropu Twojego krytyka. Bardzo dobrze jest korzystać z tego gdy jesteś w towarzystwie kilku osób, bo wtedy możesz zwrócić się do innych mówiąc: „Słuchajcie tego koniecznie, to jest naprawdę świetne!”.

8. „A propos sznurowadła…” Jeśli Twój rozmówca poruszył kwestię, o której Ty w ogóle nie chcesz rozmawiać, możesz zupełnie znienacka, zaskakująco zmienić temat. Zmienić go na taki, który ma coś wspólnego z kwestią o której powiedziała ta osoba, jednak prowadzi rozmowę całkowicie w innym kierunku. Wyobraź sobie, że ktoś do Ciebie mówi: „Twoje buty nie pasują do spodni, które masz na sobie”. Ty na to mówisz: „A propos sznurowadeł, słyszałeś jakie według księgi Guinessa jest najdłuższe sznurowadło na świecie?”. Albo w ten sposób: „A propos pasty do butów, myślisz, że gdybym wysmarował Twoją twarz czarną pastą to by się zaczęła świecić?”. Pomyśl tylko jaka byłaby mina Twojego rozmówcy gdyby usłyszał coś takiego!

9. Baw tym siebie i innych. Pamiętaj aby używać ciętych ripost w celu rozładowania napięcia, rozśmieszenia siebie i innych lub po prostu poprawienia atmosfery. Zdecydowanie nie warto robić tego w sposób nieuprzejmy, bo wtedy będą pojawiać się niepotrzebne konflikty. Gdy jest ryzyko, że Twoje słowa będą bodźcem do kłótni, wtedy najlepszą ripostą jest po prostu milczenie albo ignorowanie drugiej osoby. Mistrz ciętej riposty to osoba, która wie kiedy się powstrzymać nawet jeśli ma w zanadrzu ripostę roku, a nawet stulecia. Wiem, że czasami trudno się powstrzymać jak coś naprawdę śmiesznego i trafnego ciśnie Ci się na usta, ale uwierz mi – są chwile kiedy lepiej jest przełknąć niektóre słowa i zachować je na następną okazję.

Zadbaj więc o to aby korzystać z tej umiejętności głównie wtedy gdy wiesz, że druga osoba przyjmie to z uśmiechem albo choćby pozytywnym zmieszaniem. Baw się tym, zabawiaj innych, uwolnij swoją kreatywność i zaskakuj wszystkich wokół.

10. Ćwicz sam ze sobą. Twój dialog wewnętrzny, który cały czas komentuje otaczającą Cię rzeczywistość, może stać się tutaj bardzo przydatny. Po prostu usiądź tam, gdzie będziesz miał kilka minut ciszy i spokoju, i zacznij ze sobą gadać. Może być na głos, ale jeśli nie chcesz aby rodzina zabrała Cię do psychiatryka – wybierzesz opcję ćwiczenia tylko w myślach. Będą nam tutaj potrzebne dwa głosy wewnętrzne. Jeden jakiejś znajomej Ci osoby, drugi Twój własny.

Ćwiczenie jest bardzo proste – wyobrażasz sobie tę osobę mówiącą do Ciebie jakąś nieprzyjemną odzywkę, obelgę, cokolwiek. Następnie wymyślasz dobrą, trafną, kreatywną ripostę. Oczywiście na początku wymyślenie takiej riposty może Ci zająć nawet kilka minut. Nie szkodzi, daj sobie czas. Gdy już usłyszysz jak w myślach odpowiadasz tamtej osobie soczystą ripostą, niech ona znów wymyśli coś nieprzyjemnego. Zobaczysz, że w krótkim czasie dobre odpowiedzi będą się pojawiać coraz szybciej. Ćwicz to jak najczęściej!

Gdy już opanujesz powyższe punkty staniesz się sztukmistrzem, który żongluje słowami. Riposty ostre jak najostrzejszy nóż będą wypływać z Ciebie dokładnie wtedy, kiedy rzeczywistość będzie tego wymagać. Szlifuj swoją umiejętność znajdywania trafnych odpowiedzi a zobaczysz, że za jakiś czas stanie się to dla Ciebie całkowicie naturalne. Dobrej zabawy i powodzenia!

Oczywiście nie muszę dodawać, abyś swoimi ulubionymi ripostami podzielił się z nami w komentarzach :)

P.S. Jeśli chcesz poznać jeszcze więcej strategii i sposobów na cięte riposty to koniecznie przeczytaj książkę: „Mistrz Ciętej Riposty”.

• Jak przestać martwić się tym, co mówią inni
• Odpowiedzialność
• Odkryj pozytywną intencję

Czy wiesz, że ruchy gałek ocznych mówią o tym czy w danej chwili myślisz obrazami, dźwiękami czy odczuciami? Wzrokowe wskazówki systemów reprezentacji to model tego, w jaki sposób człowiek uzyskuje dostęp do określonego rodzaju informacji, która jest zapisana gdzieś w podświadomości.

To założenie, rozwinięte przez twórców NLP opiera się na wiedzy, że informacje powiązane z konkretnymi zmysłami są przechowywane w różnych obszarach naszego mózgu. Obserwując oczy drugiej osoby jesteś wstanie całkiem trafnie określić, co w danej chwili dzieje się w jej głowie!

Być może miałeś okazję kiedyś zauważyć, że ludzie podczas rozmowy z Tobą patrzą się w różne strony. Pewnie byłeś przekonany, że te spojrzenia są albo przypadkowe, albo akurat coś odciągnęło ich uwagę.

Wiele razy mogło rzeczywiście tak być, jednak w większości przypadków prawdopodobnie ta osoba próbowała uzyskać dostęp do jakiejś informacji, sięgając do pamięci, wyobrażając sobie obraz lub mówiąc do siebie dialogiem wewnętrznym.

Czasami ludzie opowiadając o swoich ostatnich wakacjach patrzą w górę i swoje lewo. Osoba wykonująca taki ruch gałkami ocznymi nie jest tego świadoma, gdyż jest to po prostu odruch. Patrząc w ten sposób ułatwia sobie przypomnienie tego, jak na przykład wyglądały piramidy w Egipcie.

Innym razem ktoś chcąc sobie przypomnieć wypowiedź innej osoby, patrzy w dół i swoją lewą stronę. Taka osoba uzyskuje właśnie dostęp do informacji zapisanej jako dialog wewnętrzny, który jest po prostu dźwiękową formą wspomnienia.

Wiedza na temat tego który kierunek spojrzenia oznacza jaki rodzaj informacji pozwala Ci odkryć co w danej chwili dzieje się w umyśle drugiej osoby. W pewnym sensie jest to czytanie w myślach – oczywiście nie jesteś wstanie się dowiedzieć o czym dokładnie ta osoba myśli, ale wiedza o tym czy jest to obraz, dźwięk czy odczucie daje Ci już ogromne możliwości.

Jak to działa?

Znaczna większość informacji, które otrzymujemy od świata zewnętrznego jest przechowywana przez naszą podświadomość. W momencie gdy chcemy uzyskać dostęp do tej kopalni zasobów musimy ją stamtąd „przenieść” do naszej świadomości. Wzrokowe wskazówki systemów reprezentacji mówią o tym, w jaki sposób większość ludzi sięga po te informacje. Jest to oczywiście generalizacja, która nie jest prawdziwa dla wszystkich ludzi na świecie – jednak zaskakująco często ten model zgadza się z tym co mamy okazję doświadczyć.

Proces uzyskiwania dostępu do informacji zachodzi albo poprzez krótkie spojrzenie w konkretnym kierunku, albo poprzez patrzenie się tam przez dłuższą chwilę, zastanawiając się nad odpowiedzią. Warto pamiętać, że to nie jest tak, że to spojrzenie musi zajść aby osoba uzyskała na przykład dostęp do określonego wspomnienia – to jest tylko i wyłącznie podświadome ułatwienie dla mózgu.

Poniżej znajduje się diagram, który mówi o tym, w którym kierunku ludzie patrzą aby uzyskać dostęp do danego rodzaju informacji. Kierunki odpowiadają sytuacji, w której Ty patrzysz oczy osoby znajdującej się naprzeciwko Ciebie.

Obrazy tworzone – Osoba wizualizuje rzeczy, które są dla niej nieznane, których nigdy wcześniej nie widziała, np. zielonego psa lub wydarzenie, które nie miało miejsca w jej życiu.

Obrazy przypominane – Osoba uzyskuje dostęp do swoich wspomnień zapisanych w formie obrazu.

Dźwięki tworzone – Osoba tworzy w swojej głowie dźwięk, który jest jej nieznany.

Dźwięki przypominane – Osoba uzyskuje dostęp do swoich wspomnień zapisanych w formie dźwięku.

Odczucia kinestetyczne – Osoba sięga po informacje związane z emocjami lub odczuciami zewnętrznymi, jak np. uczucie chropowatości kory drzewa.

Dialog wewnętrzny – Osoba odtwarza w swojej głowie swój lub kogoś innego głos w formie dialogu wewnętrznego.

Czy zawsze tak się dzieje?

Jak już wcześniej wspomniałem, powyższy diagram jest generalizacją, co oznacza, że nie zawsze będzie dokładnie tak. Jednak nawet jeśli jakaś osoba patrzy w innych kierunkach niż na diagramie to wzrokowe wskazówki systemów reprezentacji będą dla niej stałe. Czyli na przykład patrząc w swoje lewo przy dźwiękach tworzonych następnym razem, gdy będzie chciała uzyskać dostęp do tego samego typu informacji, najprawdopodobniej spojrzy się w tym samym kierunku – będzie to robić konsekwentnie.

Kierunki mogą się również różnić u osób leworęcznych – wtedy to co po lewej, zazwyczaj znajduje się po prawej stronie. Pamiętaj, że nie możesz brać tego jako pewnik, zawsze uważnie obserwuj osobę, która znajduje się naprzeciwko Ciebie.

Daleki byłbym również od używania tego modelu do rozpoznawania, czy dana osoba kłamie. Spotkałem się z ludźmi wykorzystującymi wzrokowe wskazówki systemów reprezentacji właśnie w tym celu. Wierzą oni, że gdy po zadaniu pytania „co robiłeś tydzień temu o tej porze” osoba szukając odpowiedzi patrzy w jej prawą stronę i do góry to kłamie, ponieważ tworzy obraz a nie przypomina go sobie.

Ta interpretacja jednak może być daleka od prawdy. Dlaczego?

Otóż czasami pewne wspomnienia mamy zamazane i wspomagamy się tworzonymi obrazami. Czasami też gdy kogoś zapytasz o to jak brzmi głos jego najlepszego przyjaciela, najpierw spojrzy się w górę tworząc obraz przyjaciela, a dopiero potem w dół tworząc dźwięk jego głosu. Trzeba wziąć pod uwagę bardzo wiele różnych możliwości, dlatego nigdy nie możesz być w 100% pewny swojej interpretacji.

Czas na eksperyment!

Przewidując, że zapewne będziesz chciał sprawdzić to w praktyce, przygotowałem dla Ciebie kilka pytań, które pozwolą Ci przetestować ten model na innej osobie. Do każdej wskazówki znajdziesz trzy pytania, które korespondują z danym rodzajem informacji. Gdy już namówisz kogoś na taki eksperyment, w żadnym wypadku nie mów tej osobie nic o oczach ani o tym co jest tak naprawdę przedmiotem tego „badania”. Powiedz po prostu, że chcesz jej zadać kilka pytań.

Obrazy przypominane:

- Jakiego koloru są ściany w Twoim pokoju?

- Co widzisz gdy stoisz na przystanku tramwajowym?

- Jakiego koloru miałeś wczoraj koszulkę?

Obrazy tworzone:

- Jak wyglądałby Twój pokój z różowymi kropkami na ścianie?

- Jak wyglądałby słoń skrzyżowany z tygrysem?

- Wyobraź sobie zielony kwadrat w czerwonym trójkącie.

Dźwięki przypominane:

- Jaki dźwięk wydają drzwi od Twojego pokoju, gdy trzasną?

- Jaki masz dzwonek w telefonie?

- Jak brzmi głos najbliższej Ci osoby?

Dźwięki tworzone:

- Jak brzmiałoby radio pod wodą?

- Jaki dźwięk wydawałby ptak upity alkoholem?

- Jak brzmiałby krzyk 1000 osób na raz?

Kinestetyka (odczucia):

- Jakie odczucia wywołuje trzymanie w dłoni śnieżki?

- Jak to jest zanurzyć się w gorącej wannie pełnej wody?

- Co czujesz gdy dotykasz papieru ściernego?

Dialog wewnętrzny:

- Co mówisz do siebie, gdy coś Ci nie wychodzi?

- Jakim tonem głosu do siebie mówisz?

- Powiedz do siebie w myślach coś miłego.

Zadawaj te pytania raczej komuś niż sobie samemu, bo patrzenie w określone strony przy uzyskiwaniu dostępu do informacji jest procesem podświadomym. Jeśli zadasz sobie te pytania myśląc jednocześnie o tym gdzie patrzysz, zakłócisz ten proces. Najlepiej zadaj te pytania osobie, które nie zna NLP. Robiąc z taką osobą to ćwiczenie, nie mów jej na czym to polega dopóki nie skończysz zadawania pytań.

Ważne jest abyś wyćwiczył umiejętność dostrzegania nawet najdrobniejszych spojrzeń, bo czasami trwają one ułamki sekund. Musisz być bardzo uważny i z koncentracją obserwować co się dzieje na twarzy drugiej osoby.

Jeśli osoba, której zadajesz pytania daje Ci odpowiedzi szybko nie patrząc się nigdzie na boki, warto jest ją dopytać – zadać dokładniejsze pytania, które zmuszą tą osobę do myślenia. Na przykład „a na jaki kolor były ściany pomalowane przed remontem? A jaki kolor mają ściany w piwnicy?”, lub „A gdyby tą krzyżówkę słonia i tygrysa skrzyżować jeszcze z wężem, to jak by to wyglądało?” Kombinuj i baw się tym :) Coraz bardziej szczegółowe pytania sprawią, że wzrok tej osoby w końcu gdzieś ucieknie.

Gdy ja z takim zestawem pytań postanowiłem przetestować ten model na kilku osobach, w większości przypadków zgadzały się aż 4 opcje na 6. Byłem bardzo pozytywnie zaskoczony tym wynikiem, gdyż wcześniej nie byłem pewien czy ma to szansę wypalić. Teraz obserwując ludzi gdy zadaję im pytania (już nie w kontekście eksperymentowania, ale po prostu w normalnych rozmowach) często zauważam jak nieświadomie wzrok im ucieka podczas szukania odpowiedzi i najczęściej zgadza się z tym co widzisz powyżej.

Patrz ludziom w oczy :)

Gdzie Ci się przyda zwracanie uwagi na wzrokowe wskazówki systemów reprezentacji?

- przy rozpoznawaniu czy dana osoba myśli obrazami, dźwiękami czy odczuciami, co pozwala Ci na lepszą komunikację i budowanie dobrego raportu (poprzez używanie języka zmysłów, mówiąc na przykład „Zobacz, to jest jasne jak słońce!”),

- podczas odnoszenia się za pomocą gestów do miejsc w przestrzeni, w które ta osoba patrzy gdy uzyskuje dostęp do informacji (np. „Gdy byłeś na tych wakacjach, czy…” i wskazujesz dłonią miejsce, w które ta osoba patrzyła przypominając sobie swoje wakacje),

- jako ciekawostka, pokazując innym niesamowite działanie naszego umysłu.

Odkrywaj i baw się tym, sam sprawdzając na ile ma to odzwierciedlenie w rzeczywistości. Zastanów się gdzie jeszcze może Ci się to przydać i korzystaj z tego jak najwięcej!

• Podstawy NLP
• Biblia NLP
• Co potrafi Twoja plamka ślepa

Jedną z najważniejszych rzeczy jakich się nauczyłem w swoim życiu jest to, że bycie szczęśliwym jest umiejętnością. Można się jej nauczyć, zmieniając swój sposób myślenia i wyrabiając pewne nawyki. Każdy może być całkowicie i w pełni szczęśliwy, jeśli poświęci na to swój czas i swoją uwagę.

Na tym blogu pojawiło się już wiele artykułów na temat tego jak być szczęśliwym. Dlatego teraz postanowiłem wybrać 12 z nich, które według mnie są najistotniejsze. Zebrałem je w jedno miejsce, tak abyś nie ominął żadnego z nich i abyś wiedział, w jakiej kolejności się za nie najlepiej zabrać. Czytając jeden artykuł dziennie w ciągu 12 dni nauczysz cieszyć się życiem! :)

Dzień 1-3: Poznaj swój umysł

Pierwszy etap pracy nad tym aby być w pełni szczęśliwym człowiekiem polega na zdaniu sobie sprawy z pewnych mechanizmów umysłowych. Musisz wiedzieć jak działa umysł i w jaki sposób filtruje rzeczywistość, tworząc w Twojej głowie taki a nie inny model rzeczywistości.

Działanie filtrów umysłowych – Artykuł o filtrach biologicznych i umysłowych, które sprawiają, że odbieramy świat w zniekształcony sposób. Tworzymy tym samym swoją własną mapę rzeczywistości, która później determinuje to jak żyjemy.

Odpowiedzialność – Coś, czego brakuje wielu ludziom. Zrzucając winę za całe zło na innych, sami sobie odbierają kontrolę i możliwość zmiany swojego życia. Jak więc odzyskać odpowiedzialność za siebie?

Bez rąk, bez nóg, bez zmartwień – Bohaterem tego artykułu jest Nick Vujicic, mężczyzna który urodził się bez rąk i bez nóg. Inspirujące.

Dzień 4-6: Uwolnij się od negatywnych emocji

Drugi etap polega na pozbyciu się wszelkich negatywnych emocji i przekonań ze swojego życia, jakoże najważniejszym elementem nauki szczęścia jest oduczenie się unieszczęśliwiania siebie. Trzeci etap to

Jak poradzić sobie z przeszłością – Jeśli masz jeszcze jakieś wspomnienia, które ciągle wracają wywołując u Ciebie negatywne emocje, możesz się z nimi w bardzo prosty sposób rozprawić.

Czy ta myśl jest zgodna z prawdą? – O technice The Work, czyli o niezwykle istotnym narzędziu do podważania swoich myśli, które wywołują negatywne emocje.

Kult materializmu – Czy przywiązujesz się do rzeczy materialnych? Zobacz jak możesz się uwolnić od tego kultu zyskując spokój i niezależność.

Dzień 7-9: Ćwicz mięsień szczęścia

Trzeci etap to konkretne umiejętności, które są Ci potrzebne aby nauczyć się odczuwać radość i szczęście. Wyrób sobie pozytywne nawyki i ciesz się swoim życiem!

Codzienna lista wdzięczności – Czyli jak doceniać to, co już posiadasz. To tylko 5 minut dziennie, a efekty są niesamowite.

Uczyń dziś wspaniałym dniem – Kilka sposobów na to, aby dzień dzisiejszy był wyjątkowy. Uśmiechnij się i do dzieła!

Bądź tu i teraz – Artykuł o tym w jaki sposób wyciszyć umysł i zaznać życia w świadomości obecnej chwili.

Dzień 10-12: Znajdź swoją misję

Ostatnim etapem jest zrozumienie tego co jest dla Ciebie w życiu najważniejsze i odkrycie swojej pasji.

Poznaj swoje wartości – Pierwszy krok w podróży do spełniania swoich marzeń. Poznaj to czym się kierujesz w życiu.

Jak odnaleźć swoją pasję – Jeśli jeszcze jej nie znalazłeś, wszystko przed Tobą. Są sposoby na to, aby znaleźć swoje powołanie.

Droga do celu – Czyli o tym dlaczego droga jest ważniejsza od samego celu.

Czytaj jeden artykuł dziennie i od razu wprowadzaj go w życie. Obserwuj jak zdobyta wiedza działa w praktyce i świadomie wprowadzaj zmiany. Pracując aktywnie nad swoim szczęściem zobaczysz, jak szybko nauczysz się cieszyć życiem. Życzę Ci wiele szczęścia, uśmiechów i radości! :)

• Bezwarunkowe szczęście
• Codzienna lista wdzięczności
• Odpowiedzialność

W lipcu oraz w sierpniu organizuję cztery jednodniowe szkolenia – dwa w Poznaniu i dwa w Warszawie. Ten krótki wpis da Ci wszystkie informacje o tym co, gdzie i jak.

Tym razem będziemy się skupiać na tym aby z pełnym poczuciem własnej wartości osiągać swoje wymarzone cele. Jeśli jesteś więc zainteresowany solidną dawką rozwoju – zapraszam! :)

Najbliższe szkolenia wraz z ich terminem i miejscem, w którym się odbędą:

Osiągaj Swoje Cele – 17 lipca, Poznań

Osiągaj Swoje Cele – 25 lipca, Warszawa

Zdobądź Pewność Siebie! – 7 sierpnia, Poznań

Zdobądź Pewność Siebie! – 14 sierpnia, Warszawa

Szkolenie Osiągaj Swoje Cele pozwoli Ci odkryć swoją misję życiową i da narzędzia do tego, aby sięgać po każdy postawiony cel. Dowiesz się w jaki sposób stawiać cele aby Twój umysł ciągle generował motywację do działania.

Szkolenie Zdobądź Pewność Siebie! będzie okazją do zweryfikowania wszystkich negatywnych przekonań na swój temat. Nauczysz się w jaki sposób doceniać swoją wartość aby uzyskać niezachwianą, trwałą pewność siebie.

Pełny opis znajdziesz na stronach szkoleń (kliknij powyżej w nazwę szkolenia). Szkolenia trwają od godziny 10.00 do 18.00 a ich koszt wynosi 87zł. Liczba miejsc na każde szkolenie jest ograniczona, dlatego warto zarezerwować je wcześniej. Możesz się zapisać poprzez formularz zgłoszeniowy, który znajdziesz na stronie każdego szkolenia.

Do zobaczenia!

• Szkolenia i darmowy coaching
• Meta Model / Motywacja – Poznań 20.06.09 (sobota)
• III Konkurs dla czytelników