Piwik

Piwik is, net als Open Web Analytics, open source software. Een team van internationale programmeurs werkt aan het pakket en naar eigen zeggen is het pakket inmiddels actief op meer dan 200.000 websites. Piwik is gelanceerd in 2007 en inmiddels aanbeland bij versie 1.6. Tot zover de basics, tijd om wat meer de diepte in te gaan.

Installatie

Na het downloaden, uitpakken en uploaden van het pakket, word je in een aantal stappen door de installatieprocedure geleid. Met uitzondering van de gegevens van je MySQL-database, heb je geen technische kennis nodig. Na installatie van Piwik moet je de tracking code installeren op de pagina’s die je wilt tracken. Gebruik je WordPress, dan kun je een plugin installeren die de code automatisch toevoegt aan je templates.

Dashboard

Net als in Google Analytics werkt Piwik met een dashboard van meest relevante bezoekersstatistieken. Zaken als recente bezoeken, populaire pagina’s en meest gebruikte zoekwoorden worden meteen weergegeven. Als je de user-interface van Analytics gewend bent, moet je wel even wennen aan de wat saaie vormgeving van Piwik. Het zit allemaal goed in elkaar, maar de interface van Analytics is overzichtelijker en mooier – hoewel dat uiteraard een kwestie van smaak is.

Rapporten

Wil je meer dan alleen de basis, dan bieden de verschillende rapporten een schat aan informatie. Ook in Piwik kun je doelen instellen (‘goals’) en campagnes tracken. Helaas zijn de verschillen tussen de URL-codering voor het tracken van campagnes in Analytics en Piwik dermate groot dat het weinig zin heeft om te migreren van Analytics naar Piwik. Wil je dat, dan zul je echt weer vanaf het nulpunt moeten beginnen.

Bijzonderheden

Net als Analytics, heb je in Piwik toegang tot real-time statistieken. Ook hier is het verschil met Analytics qua user-interface weer groot. Waar je in Analytics het gevoel hebt echt te kijken naar real-time cijfers, toont de Piwik-interface dit nergens expliciet. En grote pré voor Piwik vind ik de beschikbaarheid van een iPad-app (iTunes link). Deze app biedt inzicht in de belangrijkste rapporten en overzichten en werkt erg goed. Net als bij Analytics, kun je in Piwik verschillende accounts aanmaken onder één administrator-account. Als je hier geen specifiek eigen hosting voor regelt, zal Piwik gebruik maken van de bandbreedte van je domein. Wat dit doet met de bereikbaarheid en snelheid van je site kan ik niet inschatten.

Open Web Analytics

Peter Adams stond aan de wieg van Open Web Analytics (OWA), net als Piwik een Open Source alternatief voor pakketten als Google Analytics. Gek genoeg is er weinig achtergrond informatie beschikbaar over OWA. Verder dan de naam van de initiator en de opmerking dat inmiddels de statistieken van ‘duizenden’ websites bijhoudt kom ik niet. Dat doet geen recht aan het pakket, want na een eerste kennismaking, lijkt het een solide Analytics-concurrent.

Installatie

Ook bij OWA is het downloaden, uploaden en installeren van het pakket een uitermate toegankelijk proces. OWA ‘adverteert’ met een eenvoudige implementatie voor bijvoorbeeld WordPress of MediaWiki. Helaas zorgde de beschikbare WordPress-plugin op deze site voor allerlei onverklaarbare problemen. Ik heb er daarom maar voor gekozen om de tracking code handmatig te installeren.

Dashboard

Het OWA-dashboard toont opvallende gelijkenis met Google Analytics. De kleuren en grafiekjes zijn zeer herkenbaar. OWA laat real-time bezoekersstatistieken zien, maar net als bij Piwik blijft het een beetje gissen of dat daadwerkelijk zo is. De real time rapporten in Analytics zitten gewoon beter in elkaar.

Rapporten

Ook binnen OWA kun je veel dieper graven in de beschikbare data. Het kost tijd om bekend te raken met de verschillende termen en rapporten. Net als in Piwik kun je ook hier weer doelen instellen en tracken en kun je inkomende links taggen en zo het resultaat van online campagnes meten. Helaas is ook hier weer de tracking-code net iets anders dan in Google Analytics, waardoor een overgang naar OWA bij een bestaande website op z’n best lastig is.

Bijzonderheden

Ook binnen OWA is het mogelijk om meerdere sites te tracken, dit werkt ongeveer hetzelfde als in Analytics. Voor OWA is géén App beschikbaar.

Conclusie

Zowel Piwik als OWA bieden een zeer compleet en concurrerend pakket aan ten opzichte van Google’s Analytics. Beide pakketen overtuigen echter niet om over te stappen. Sterkste punten ten opzichte van Google Analytics:

• Piwik’s iPhone & iPad app: de app zit goed in elkaar, is gratis beschikbaar en best verslavend.
• Zowel Piwik als OWA bieden meer opties dan Analytics op het gebied van privacy en het anonimiseren van gegevens.
• Beide paketten zijn onafhankelijk van Google. Hoewel Google’s motto nog steeds ‘Do no evil’ is, weet Google zo langzamerhand alles van je: van waar je bent (Latitude) tot wat je interesseert (Search) tot welke sites je bezoekt (Analytics).

Afstappen van Analytics en overgaan op een alternatief kan voor Adsense-gebruikers overigens negatieve gevolgen hebben. Een kennis zag zijn Adsense inkomsten significant teruglopen na het verwijderen van de Analytics tracking-code. Google’s eigen advies daarop? Analytics installeren!

Bonus

Piwik en OWA zijn slechts twee van de beschikbare alternatieven. Een tweetal andere pakketten:

• Chartbeat: focus op real-time statistieken. Uit ervaring kan ik zeggen dat Chartbeat’s dashboard het goed doet bij je collega’s: de statistieken maken in 1 klap duidelijk hoeveel bezoekers je website heeft op een willekeurig moment.
• Clicky: ook hier weer een focus op real-time statistieken. Vergelijkbaar met Chartbeat, maar veel minder mooi.

Als je zelf Piwik, Open Web Analytics of een ander Google Analytics alternatief gebruikt, hoor ik dat graag! Ik ben benieuwd naar je ervaringen!

Vanaf vandaag, 1 januari 2012, begin ik voor mezelf. Dat wil zeggen: ik blijf 4 dagen per week voor Saxion werken en 1 dag onder de naam MichielDoetjes.nl voor bedrijven en organisaties die méér resultaat willen halen uit online marketing. In deze post een korte inleiding waarom ik deze stap zet.

In de afgelopen jaren heb ik veel ervaring opgedaan met het meten en interpreteren van bezoekersstatistieken op websites. Die kennis deel ik graag en ik merk dat veel bedrijven & organisaties behoefte hebben aan uitleg en training op dit gebied. Hoewel ik van vele markten thuis ben, wil ik me in eerste instantie met name richten op:

• Advies, begeleiding en implementatie van meetinstrumenten (bijvoorbeeld Google Analytics) op uw website,
• Training op het gebied van social media,
• Begeleiding en advies bij het opstellen van een online strategie voor uw onderneming of instelling.

Als u behoefte heeft aan training of begeleiding op het gebied van webstatistieken, social media of online marketing, aarzel dan niet contact op te nemen. Ongetwijfeld komen we samen tot een goed resultaat!

Foto bron: Flickr.

Google Analytics biedt in versie 5 nieuwe tools die inzicht geven in het gedrag van bezoekers op onze website. Hoe? Lees verder na de klik!

Het scala aan communicatiemiddelen is de laatste jaren uitgebreid en het zwaartepunt is verschoven van offline (brochures, beursbezoek, posters etc.) naar online media. Het is daarom niet verwonderlijk dat ik een groot deel van mijn tijd doorbreng met het interpreteren van webstatistieken:

• Hoe goed presteert onze website?
• Vinden bezoekers wat ze zoeken?
• Wat is de kwaliteit van de bezoeken via referrals (verwijzende websites)?
• Wat is effect van online marketing: welke kanalen zijn succesvol en welke niet?

Voor het bijhouden en interpreteren van dit soort gegevens gebruiken we Google Analytics en met het uitkomen van versie 5 zijn er voor ons belangrijke nieuwe functionaliteiten toegevoegd aan Analytics. In vogelvlucht twee van de belangrijkste vernieuwingen.

Page-load time

In de top 10 landen van waaruit Saxion.edu bezoek ontvangt, neemt het Aziatische deel van de wereld een grote plek in. Landen als China, Indonesie, Vietnam en Thailand staan consequent bovenaan. In het verleden hoorden we regelmatig van reizende collega’s of partners dat Saxion.edu traag laadt of moeilijk bereikbaar is. In de nieuwe versie van Analytics kunnen we de paginasnelheid meten. Via de Google Analytics code wordt de tijd bijgehouden die het kost een pagina te laden. Hierdoor is het mogelijk om de snelheid van de website te meten vanuit diverse regio’s zonder moeilijke scenario’s als het pingen van de server op diverse plekken in de wereld.

Als je de laadtijd wilt gaan meten, zul je wel een extra regel toe moeten voegen aan de Google Analytics tracking code. Deze procedure is ook toegelicht in een Google Analytics Help-topic. Google medewerkers Nick Mihailovski & Trevor Claiborne wilden tijdens de Google Analytics User Conference in Amsterdam bevestigen nog ontkennen dat PageLoadTime op termijn deel gaat uit maken van de standaard tracking-code.

Multi channel funnels

Een andere ontwikkeling waar ik erg enthousiast over ben is de mogelijkheid om conversies toe te wijzen aan meerdere kanalen. Tot nu toe is dit niet mogelijk. Alleen als een conversie plaats vindt binnen 1 browsersessie is deze toe te wijzen aan een verwijzende website of campagne. In een beperkte trial test Google nu het binnen meerdere browsersessies halen van bepaalde conversie doelen. Als een bezoeker binnen een periode van 30 dagen via meerdere kanalen de website bezoekt en zich uiteindelijk (in ons geval) aanmeldt voor een opleiding, worden de eerdere referrals gezien als ondersteunend aan de uiteindelijke conversie.

Google legt het hele verhaal helder uit in een filmpje:

Click here to view the video on YouTube.

Je hebt leugens, grote leugens en statistieken

Bij het interpreteren van webstatistieken geldt altijd een groot voorbehoud. Het tot in detail meten van wat een bezoeker doet op je website is onmogelijk. Door gebruikerspecifieke instellingen kunnen metingen onnauwkeurig zijn. Statistieken zeggen daarom het meest als ze in context geplaatst worden en zijn uitermate geschikt om trends te spotten en daarop te sturen.

Bronnen

Vorige week donderdag was ik aanwezig bij de Google Analytics User Conference, waar Netprofiler deze (en andere) nieuwe functionaliteiten toelichtte. De presentatie van Bauke Huibers & Simone Rodewijk is te vinden op Slideshare.

Geschiedenis

In november 2007 lanceerden we een compleet nieuwe internationale website, waarbij letterlijk vanaf de basis begonnen zijn. De gedachte hierachter was dat een digitaal tijdperk vraagt om een fundamenteel andere benadering van de doelgroep. Internet werd steeds belangrijker met het vervagen van de technologische barrières tussen (grofweg) oost en west, ontmoetten wij onze doelgroep steeds meer virtueel.

Na een proces van strategiesessies, wireframing en user tests kwamen we met een heel eenvoudig model: navigatie werd teruggebracht tot 3 hoofditems en we ontwikkelden een interactieve studiezoeker en digitaal aanmeldformulier. In de afgelopen jaren zijn vooral de studiezoeker en het aanmeldformulier ontzettend waardevolle onderdelen gebleken van onze website.

In de maanden na de lancering, zagen we een sterke groei in het aantal bezoekers en aanmeldingen via de website. Tegelijkertijd werd Saxion.edu ‘Noteworthy’-website van de maand op het internationale ontmoetingsplatform voor webdesigners in het Hoger Onderwijs EduStyle.net. Naast een nieuwe ‘Noteworthy’ vermelding in mei 2010, werd Saxion ook als enige Europese instelling opgenomen in het EduStyle-boek.

Redesign

In 2009 lanceerden we de eerst aanpassing van de website. Met een grotere nadruk op conversies en een aangepast kleurenschema. De aanpassingen resulteerden in meer bezoekers en meer conversies, maar tegelijkertijd zagen we een aantal ontwikkelingen die wat minder goed uitpakten: de bouncerate (weigeringspercentage) liep op en bezoekers bleven minder lang op de website.

Daarom besloten we eind 2010 de website opnieuw onder de loep te nemen met een aantal duidelijke doelstellingen:

1. In plaats van méér conversies (kwantiteit), willen we betere conversies (kwaliteit).
2. Saxion.edu moet dichter bij de student staan: we moeten laten zien hoe het is om bij Saxion te studeren en een aantal kernthema’s moeten beter over het voetlicht worden gebracht.
3. Vanaf de homepage moeten we bezoekers dieper de website in leiden. Met andere woorden: een eerste bezoek aan de homepage moet de bezoeker prikkelen om verder te kijken.
4. Sociale media en met name Facebook moet een duidelijker plek krijgen op de site.

Waarom minder nadruk op conversies?

De keuze ten aanzien van conversies moet ik wellicht even toelichten. We hebben de afgelopen jaren een sterke groei gezien in het aantal studenten dat zich aanmeldt via de website. Tegelijkertijd zie we dat de groei in het aantal online aanmeldingen niet altijd resulteert in meer studenten in de schoolbanken. Een online aanmelding is slechts een eerste stap in het hele proces dat leidt tot een studie bij Saxion. In plaats van te mikken op meer aanmeldingen, willen we de bezoeker op Saxion.edu de mogelijkheid geven zich zo goed te informeren over ons aanbod, dat hij of zij zich met overtuiging aanmeldt. Als dit leidt tot minder online aanmeldingen, is dat geen probleem zolang de bezoekers die zich aanmelden bewuster gekozen hebben voor een aanmelding bij Saxion.

Dichter bij de student

Van de vorige versie van de website kregen we wel eens te horen dat het geheel ‘zakelijk’ overkwam en niet direct de link gelegd werd met een onderwijsinstelling. Daarom kiezen we er nu bewust voor om dat beeld meer zichtbaar te maken op de homepage. In foto’s, maar ook in tekst.

Integratie met Social Media

Sociale media worden steeds belangrijker in onze communicatie met potentiële studenten. Op de nieuwe homepage hebben we er daarom voor gekozen om nadrukkelijk te verwijzen naar onze Facebook pagina, en de laatste berichten op de Facebook wall te integreren in de website. Bezoekers kunnen de Facebook-pagina ‘liken’ vanaf de homepage, zonder dat ze daarvoor de website hoeven verlaten.

Volgende stappen

De komende weken zullen we monitoren hoe de site presteert ten opzichte van de vorige versie. Op basis van de resultaten, gaan we vervolgens onderdelen van de homepage A/B testen, om uiteindelijk te komen tot een zo optimaal mogelijke inrichting van Saxion.edu. Tegelijkertijd gaan we in de komende maanden werken aan een mobiele versie van de site en zal ook het aanmeldformulier verder geoptimaliseerd worden.

De aanpak rondom A/B testen en de resultaten zal ik vervolgens weer uitwerken in een vervolg post.

Meer weten?

Wil je meer weten over het proces en de keuzes achter saxion.edu, aarzel dan niet om contact op te nemen via Twitter, LinkedIN of via e-mail. En, als je meer wilt weten over Eight Media, het internetbureau achter onze website, check dan hun website of volg hen op Twitter.

Zo kun je bijvoorbeeld filter aanmaken voor het weergeven van alleen CPC-bezoekers (bezoekers via advertentiecampagnes) of een profiel waarin je alle bezoeken boven een bepaald aantal minuten volgt. Hieronder een overzicht van een aantal handige tips & trucs.

De basis: aanmaken van nieuwe profielen

Na aanmelding voor Analytics, kun je verschillende profielen aanmaken. En onder ieder website profiel kun je diverse sub-profielen hangen. Het aanmaken van dergelijke ‘sub-profielen’ is misschien even zoeken. De afbeelding hieronder verduidelijkt het wat:

Google Analytics Profiles overview

De bovenste ‘+ Add new profile‘, in de donkergrijze balk, is voor het aanmaken van een nieuw profiel, met een nieuw, uniek Analytics nummer. Hiermee kun je binnen je Analytics account meerdere websites tracken. De ‘+ Add new profile‘ in de lichtgrijze balk voegt een profiel toe aan een bestaande Analytics code. Op die manier hoef je geen nieuwe code in je website te plakken, maar kun je door middel van filtering zelf aangeven wat dit profiel moet weergeven.

Filters toevoegen

Nadat je een profiel hebt toegevoegd, kun je filters toe gaan voegen. Onder het overzicht van de profielen vind je een link naar de ‘Filter Manager‘. Als je op deze link klikt kom je in de filter manager waar je filters kunt maken, opslaan en kunt toevoegen aan diverse profielen. Een filter toevoegen gaat via ‘+ Add Filter‘.

Google Analytics - filter manager

1. Een schoon profiel – een must!

De allereerste en belangrijkste regel is: zorg altijd voor een profiel waarin je helemaal niet filtert. Dat schone profiel kan je behoeden voor dataverlies. Maak je bijvoorbeeld per ongeluk een fout waarbij je al het verkeer naar je site uit het profiel haalt, dan zal Analytics in dat profiel geen data meer laten zien.

2. Filteren van een specifiek land of regio

In het geval van mijn werkgever, zijn we voornamelijk geïnteresseerd in traffic van buiten Nederland. Ik heb daarom een profiel aangemaakt waarin ik al het verkeer toelaat, met uitzondering van Nederlandse bezoekers. Dit filter stel je als volgt in:

Analytics filters - verkeer uit bepaald land filteren

Uiteraard kun je dit filter ook gebruiken om alleen het verkeer uit een bepaalde regio of plaats toe te laten in het profiel. Het is wel een beetje vreemd dat je niet kunt filteren op werelddeel. Ik zou graag een filter kunnen instellen om bijvoorbeeld specifiek het verkeer uit Europa te analyseren. Op dit moment zul je dat nog moeten door handmatig de verschillende landen uit een werelddeel in te voeren. Op de Analytics help-forums vind je een handige lijst met de verschillende werelddelen en bijbehorende landen. De instellingen hiervoor zijn dezelfde als hierboven genoemd, alleen zul je in plaats van ‘Exclude’, ‘Include’ moeten aanvinken.

3. Filteren van een specifieke ip-range

Vaak is het gewenst om verkeer vanaf het lokale bedrijfsnetwerk te filteren. Bij grotere bedrijven zijn dat vaak ranges van IP-adressen die zijn toegewezen, bijvoorbeeld per vestiging of locatie. Wil je een enkel ip-adres filteren, dan kan dat als volgt:

Analytics filters - filter op ip

Wil je echter een range aan ip-adressen filteren, dan zul je een reguliere expressie moeten maken. Gelukkig heeft Google daar een handige tool voor ontwikkeld. Het resultaat kun je plakken in het filter.

Dit filter kun je ook omdraaien: in een nieuw website profiel zou je bijvoorbeeld juist alleen het verkeer vanaf een bepaalde ip-range kunnen tracken. In het voorbeeld hierboven, is profiel 6 daarvoor ingericht. Op die manier kun je ook bezoekers vanaf je eigen netwerk analyseren.

4. CPC-bezoekers monitoren

Als je adverteert via Google Adwords of andere advertentiekanalen kan het handig zijn om een specifiek profiel aan te maken voor de bezoekers vanuit deze CPC-campagnes. Als je vervolgens in dat profiel ook conversies gaat meten door middel van het instellen van ‘goals’ (‘doelen’) en ‘goal funnels’ (‘doelpaden’), kun je vrijwel in 1 oogopslag het rendement van je campagnes meten. Het filter instellen doe je zo:

Analytics filters - filter op CPC-traffic

5. NON-JS bezoekers

Analytics is gebaseerd op een stukje javascript dat in de browser van een bezoeker wordt geladen. Bezoekers die – om wat voor reden dan ook – geen Javascript kunnen of mogen uitvoeren, worden in dat geval niet gemeten. Op die manier mis je dus data en is ook niet in te schatten hoe groot deze groep is. In een apart profiel analyseren wij daarom deze bezoekers. Google heeft hiervoor de Analytics JS-code geport naar een aantal ontwikkeltalen, waaronder PHP, JSP, ASPX en Perl. Draait je website, zoals in ons geval, op Python (Django), dan zul je zelf de code moeten porten naar deze taal. Wij hebben hiervoor de hulp van ons internetbureau ingeschakeld. Technisch gezien is dit geen filter, maar een speciaal ingericht profiel.

Analytics - tracking non-js bezoekers

En verder…

Filters in Analytics bieden onwijs veel mogelijkheden. Hier niet besproken, maar wel mogelijk zijn filters op bijvoorbeeld de tijd die bezoekers doorbrengen op je website, maar ook op browsereigenschappen of locatie van een bepaalde transactie. Op internet zijn talloze blogs te vinden over dit onderwerp. Wil je dieper in Analytics duiken, dan kan ik je ook van harte het boek “Advanced Web Metrics” van Brian Clifton aanbevelen. Naast de technische kant van de implementatie van de code, legt Clifton in zijn boek ook uit op welke manier je de verzamelde data het best kan analyseren en interpreteren.

Disclaimer

Voordat je aan de slag gaat met zelf instellen van filters, een waarschuwing: hoe voorzichtig je ook bent, een fout(-je) is snel gemaakt. Zo kwam ik er vandaag achter dat door een ingesteld filter, goal conversions niet meer getracked werden. Het is daarom een goed idee om niet zomaar lukraak allerlei filters in te stellen, maar hier goed over na te denken… (Zeg ik vooral tegen mijzelf…)

Boston University – International programmes

Boston University - International Programmes | http://www.bu.com/abroad

Ik ben al een tijdje onder de indruk van de websites van de Boston University. De vorige versie van hun homepage was afwijkend en toch zeer benaderbaar en duidelijk. Er is duidelijk zorg en tijd besteed aan de website. Ook de huidige versie is daarop geen uitzondering. De homepage van de Internationale Programmes is overzichtelijk en aansprekend door het gebruik van video. In de overlay over de video is navigatie verborgen naar steden of landen waar je kunt studeren. Erg mooi gedaan!

Biola University – Prospective Undergrads

Biola University - Prospective Undergrads | http://www.biola.edu/undergrad/

Bij veel Amerikaanse universiteiten zie je dat voor speciale doelgroepen, aparte, afwijkende websites gemaakt worden. Zo ook bij Biola University. Hun benadering van de toekomstige undergrad-student is fris, eigentijds maar toch overzichtelijk en duidelijk herkenbaar als ‘Biola uiting’. Biola maakt gebruik van student-bloggers en heeft een prominente positie ingeruimd voor haar Facebook pagina. De stijl van de site is erg afwijkend en daar moet je van houden…

Ohio State University – Stone Lab

Ohio State University - Stone Lab | http://stonelab.osu.edu/

De website van het Ohio State Stone Lab spreekt aan door het gebruik van stevige kleuren en mooie foto’s. Ook dit is weer een sub-site van een universiteit. Net als bij Biola is de stijl eigentijds en dat is zowel een kracht (onderscheidend) als een potentiële zwakte (niet iedereen zal hier van houden).

The University of Texas – Office of Communications

University of Texas - Office of Communications | http://med.uth.tmc.edu/comm/

Dit heb ik nog niet vaak eerder gezien: een ondersteunende afdeling van een universiteit met een eigen website! Het idee is goed en mooi uitgewerkt. Je krijgt het idee dat de mensen op de gebruikte foto’s medewerkers zijn van de afdeling. Op de site zijn ze echter niet terug te vinden, dus voor hetzelfde geld zijn het stockfoto’s.

Humboldt State University – Sustainability in Mind

Humboldt State University - Sustainability in Mind | http://www.humboldt.edu/green/

Inspanningen om steeds meer een ‘groene universiteit’ te worden, communiceert Humboldt State University via een aparte website. Wat mij betreft spreekt deze website aan door het kleurgebruik en de foto’s. De foto’s wisselen als je de pagina ververst. Mooier was geweest dat dit via Javascript of Flash zou gebeuren. Minder aansprekend wordt het als je doorklikt: de nieuwsberichten worden in een heel ander format gepresenteerd. Dat is verwarrend…

Washtenaw Community College

Washtenaw Community College | http://www.wccnet.edu/

Ook hier weer een afwijkende stijl. Sterk aan deze site vind ik de ‘sketchy’-stijl. Veel elementen zien eruit alsof ze uit een ruwe schets komen. Daar moet je van houden; het geeft de website niet echt een ‘zakelijke’ uitstraling. Elementen uit de homepage worden goed doorgevoerd op de andere pagina’s, zonder te overheersend te worden.

Biola Blogs

Biola University - Blogs | http://biolablogs.com/

Nog een Biola University website. Dit is de portal naar de 11 studentenblogs. Past goed bij de hierboven getoonde ‘undergrad’ stijl. Het idee van studentenblogs vind ik erg goed. Biola is hier al een aantal jaar mee bezig. De verhaaltjes op de verschillende blogs verschillen tussen gebeurtenissen op de campus tot studie-gerelateerde onderwerpen. Leuk om te lezen!

Voetnoot: Nederlandse voorbeelden & gebruik van Social Media

In Nederland zijn we nog niet zo ver. Dat is in ieder geval mijn gedachte. Websites van instellingen voor hoger onderwijs zouden veel meer vernieuwend en gebruiksvriendelijk kunnen zijn. Wel is het mooi om te zien dat instellingen initiatieven gaan ontwikkelen om meer aan te sluiten bij de Social Media trend. Hogeschool Utrecht werkt bijvoorbeeld al met bloggende, twitterende studenten.

Over Social Media gesproken: het valt mij op dat ook de websites van Amerikaanse universiteiten nog vrij behoudend zijn op dat gebied. Facebook-badges zie wel terug, maar verwijzingen naar Twitter of YouTube accounts ben ik niet veel tegengekomen in dit rondje!

Meer inspiratie opdoen?

Kijk ook eens op eduStyle.net! Deze site featured goede voorbeelden van instellingen voor hoger onderwijs, vooral in Amerika, maar ook daarbuiten! Saxion.edu heeft op deze site tot twee keer toe een ‘NoteWorthy Award‘ gekregen.

En? Welke ‘best practices’ heb ik hier gemist?

Wat gebeurt er bijvoorbeeld als je je in een online discussie mengt een een link plaatst naar de juiste informatie op je website? En hoe meet je dan conversies op kliks vanuit Social Media campagnes?

Praktijkvoorbeeld: Saxion

Voor het meten van de resultaten van onze website, gebruiken we Google Analytics. Google Analytics (en andere analytics-pakketten ongetwijfeld ook) biedt heel goede mogelijkheden om verkeer van buiten je eigen website te tracken. Vanuit Saxion zijn we op dit moment voornamelijk actief op Facebook en – in mindere mate – op Twitter. Waar mogelijk, verwijzen we in onze reacties op die plekken naar informatie op onze eigen website.

Vraagt iemand bijvoorbeeld naar informatie over onze faciliteiten, dan wijzen we op de pagina over onze ‘campuses‘ en als iemand meer wil weten over de aanmeldingsprocedure, dan hebben we daarvoor een specifieke pagina ingericht. De links die geplaatst worden bij deze antwoorden, krijgen een specifieke ‘tag’ mee, zodat Google Analytics ze terug laat zijn in de ‘Traffic sources’ (of: ‘Verkeersbronnen’) report.

Hoe gaat dit in z’n werk?

Om deze werkwijze te implementeren heb je in ieder geval nodig: een URL-shortening service zoals Bit.ly (om korte URL’s te maken) en de Analytics URL Builder van Google. Aan iedere link naar je eigen website kun je variabelen meegeven waardoor in Analytics de kliks op deze links terug te vinden zijn. Binnen deze variabelen zijn de 3 belangrijkste: Campaign Source, Campaign Medium en Campaign Name. Deze variabelen bepalen waar kliks terug te vinden zijn in de Analytics rapporten.

Campaign Source laat de bron zien van de klik. Dat kan een specifieke e-mailnieuwsbrief zijn (emailnewsletter04), een zoekmachine (google), maar ook concrete bronnen als Twitter of Facebook. Het gaat hier dus om de ‘refferer’, de verwijzende bron.

Campaign Medium zoomt in op het medium. Dit kan bijvoorbeeld een banner zijn (banner01), een online kost-per-klik ad-campaign (cpc) of een sociaal netwerk (social-media).

Campaign Name brengt de hierboven genoemde variabelen onder in 1 campagne. De campagne naam is bijvoorbeeld een product (dvd-speler), verkoopactie (uitverkoop) of, zoals in ons geval, de naam van een opleiding.

(De twee overige variabelen (Campaign Term & Campaign Content) laat ik hier even buiten beschouwing om dat het me in eerste instantie gaat om de basis.)

Een URL maken

Heb je de voor jou relevante variabelen gedefinieerd, dan kun je door middel van de URL builder je specifieke link gaan aanmaken. Dat proces wijst zich vanzelf. Voorbeeld van een URL:

• Doel (website URL): http://www.saxion.edu/
• Campaign Source: post20100604 (verwijst naar deze post)
• Campaign Medium: blog (voor links in blogposts)
• Campaign Name: web-homepage (hieronder vallen bijvoorbeeld alle sources en media die verwijzen naar de homepage)

Dit combinerend krijgen we de volgende URL:

http://www.saxion.edu/?utm_source=post20100604&utm_medium=blog&utm_campaign=web-homepage

Spreekt voor zich: utm_source definieert de refferal, utm_medium het medium en utm_campaign de campagne.

Helaas is een dergelijke URL niet echt user-friendly. Vandaar dat ik altijd een korte URL aanmaak met behulp van bijvoorbeeld Bit.ly. Bit.ly heeft als voordeel dat het niet alleen je URL verkort, maar ook statistieken levert. Voor de bovenstaande link komt Bit.ly met de verkorte versie:

http://bit.ly/aW0C81

Een stuk vriendelijker!

Waar vind je de kliks terug?

In Analytics, onder ‘Traffic Sources’ (‘Verkeersbronnen’) en ‘Campaigns’ (‘Campagnes’) vind je een overzicht van alle gebruikte campagnes. Hieronder vallen ook eventuele AdWords campagnes die automatisch getagged worden. Klik je vervolgens op een campagne naam, dan kun je verder spitten naar ‘Medium’ en ‘Source’ (‘Bron’).

In de Analytics rapporten kun je, als je doelen hebt gedefinieerd, terugzien of kliks op deze links ook geleid hebben tot conversies op het tabblad ‘Goal Set’ of ‘Doelset’.

Meer weten?

Brian Clifton (ook te vinden op Twitter), ex-googler en expert op het gebied van ‘web metrics’ heeft een uitstekend boek geschreven over de mogelijkheden van Google Analytics: Advanced Web Metrics with Google Analytics. Te bestellen via Amazon of Bol.com.

Floor van Riet, bekend van onder andere Frankwatching, verzorgde de aftrap met een presentatie over het ‘Wat, Waarom & Hoe‘ van Social Media. Een paar highlights uit zijn presentatie:

De ‘Media Supply Chain’ verandert

Exclusiviteit van bijvoorbeeld kranten (Telegraaf, NRC etc.) of platenmaatschappijen (Sony) valt weg doordat iedereen content kan creëren. Van blogposts tot YouTube-filmpjes tot tweets. Voorbeeld hiervan is Esmee Denters die vanuit haar slaapkamer filmpjes opnam, plaatste op YouTube en ontdekt werd door Justin Timberlake. Of het vliegtuig dat in Hudson river stortte: foto’s en verslag hiervan kwamen niet eerst van de traditionele media maar van twitteraars die foto’s en video’s op het web plaatsten.

Technologie verandert onze communicatie

Door het gebruik van nieuwe, schaalbare en laagdrempelige technieken, verloopt communicatie persoonlijker, sneller, vluchtiger, subjectiever, grilliger & ongecontroleerd. In plaats van de traditionele zendergerichte media zijn we allemaal zenders geworden met een mening en netwerk. Doordat we zelf gaan deelnemen in de ‘media supply chain’, staan we minder open voor de ‘gevestigde orde’: we worden ‘eigenwijzer’ en nemen minder snel iets aan van de traditionele media.

Social Media ‘workflow’

Wil je als bedrijf of instelling deelnemen aan social media, dan zijn er een aantal te doorlopen stappen. Deze cirkel begint bij luisteren: wat zegt men over mij? Wat is het sentiment? Om dit luisteren goed te integreren in je workflow kun je gebruik maken van veel (gratis) tools die keywords kunnen monitoren. Vrijwel elk social media platform biedt RSS-feeds aan. Door deze te mergen & te ontdubbelen met behulp van bijvoorbeeld Yahoo Pipes, kun je in een standaard RSS-feed reader (zoals Google Reader, Netvibes of Outlook) eenvoudig monitoren wat er over je gezegd wordt.

Succesvolle social media campagnes

Dell heeft een aantal jaar geleden enorm onder vuur gestaan doordat bloggende journalist Jeff Jarvis zijn kanalen gebruikte om negatieve ervaringen met Dell te delen. Dit voorval genereerde een enorme stroom van kritiek. Wat bekend stond als de ‘Dell Hell‘, heeft – naar men zegt – zelfs impact gehad op de financiële resultaten van het bedrijf. Inmiddels heeft Dell geleerd van deze ervaring en heeft een eigen sociaal platform gecreëerd waarop klanten van Dell ideeën kunnen aandragen. Op ideastorm.com boort Dell een enorm potentieel aan van productontwikkelaars.

Lego heeft een grote groep trouwe fans. Door middel van het sociale platform mindstorms kunnen gebruikers van Lego ontwerpen met elkaar delen en ideeën uitwisselen.

UPC heeft de noodzaak van webcare goed begrepen. Als er één mediabedrijf onder vuur heeft gelegen in Nederland, is het UPC wel. Inmiddels hebben ze een webcare afdeling ingericht die actief ingaat op vragen, klachten en problemen van klanten. De Twitter-stream van UPC bestaat niet alleen uit zendergerichte communicatie, maar geeft ook ruimte voor reacties naar klanten. Naast UPC heeft ook Telfort deze stap gemaakt.

Na de aftrap door Floor, presenteerden een aantal HBO-instellingen hun activiteiten op het gebied van Social Media. Een aantal noemenswaardige initiatieven:

De Haagse Hogeschool

De Haagse Hogeschool is erg actief op Facebook. Heeft 1 officiële Facebook pagina & onderhoudt daarnaast 7 pages voor diverse opleidingen. De officiële pagina heeft inmiddels bijna 1.200 leden. Is in korte tijd hard gegroeid. HHS maakt gebruik van student ambassadors: studenten die ingezet worden om vragen te beantwoorden en ‘aanwezig te zijn’ op Facebook. Daarnaast maakt HHS ook gebruik van chatsessies: iedere vrijdag van 11.00 tot 15.00 uur kan er worden gechat met medewerkers of student ambassadors.

Tip voor de HHS: Maak gebruik van unieke URL’s voor je Facebook pagina’s! Bijvoorbeeld facebook.com/haagsehogeschool of facebook.com/thehagueuniversity communiceert beter dan de huidige URL:

http://www.facebook.com/pages/The-Hague-Netherlands/The-Hague-University-of-Applied-Sciences/313806797467#!/pages/The-Hague-Netherlands/The-Hague-University-of-Applied-Sciences/313806797467

Hogeschool Utrecht

De HU maakt gebruik van studentbloggers: studenten die videologs, foto’s, tweets en blogberichten plaatsen bij de diverse thema’s. De gecreëerde content wordt vervolgens geplaatst bij de verschillende thema’s. Een ‘studentenwereld‘, gebaseerd op Google Earth, is ook door studenten van de HU ontwikkeld en geeft via 3d-impressies van de gebouwen van de HU, foto’s en andere content een beeld van Utrecht en de studieomgeving. Op internationaal vlak kan er ook gechat worden met medewerkers van het International Office en studenten IBMS.

Hogeschool Arnhem Nijmegen

Binnen de HAN zijn er veel (min of meer) individuele initiatieven. De campagne rond Leraar Worden (zie @leraarworden) is een goed voorbeeld van een geslaagde campagne. Naast deze campagne wordt binnen de HAN gebruikt gemaakt van Yammer als intern netwerk. Vooral gericht op interne communicatie. Ook zijn er een aantal websites ingericht om communities rond bijvoorbeeld innovatie en toekomstvisie te faciliteren.

Saxion

Ook ik heb een verhaal verteld over hoe wij Social Media gebruiken binnen de werving van Internationale studenten. De door mij gebruikte presentatie kun je hieronder zien. Een aantal highlights:

1. Website blijft het uitgangspunt (voor nu): Saxion.edu is het startpunt waar geïnteresseerden alle informatie moeten kunnen vinden over Saxion en over het studeren, het aanmeldproces enzovoorts.
2. Belangrijke vragen bij het ontwikkelen van visie op Social Media zijn onder andere:
   1. Wie is onze doelgroep (vooral Azië & Europa)?
   2. Welke tools gebruiken ze? (Best lastig, want Twitter & Facebook zijn niet de grootste in Azië!)
   3. Hoe kunnen we aansluiten bij trends?
   4. Willen we 24×7 bereikbaar zijn? (Wordt wel vaak verwacht!)
   5. Gaat dit ten koste van andere taken? (Er vindt verschuiving plaats van traditionele media naar online.)
3. Draagvlak creëren door:
   1. Ondersteuning van het management.
   2. Trainen van collega’s: to-the-point training over Social Media en waarom we daarbij aansluiten.
4. Van de veelheid aan Social Media tools, gebruiken we met name Facebook voor interactie met de potentiële studenten. Ook via Twitter komen inmiddels vragen binnen.
5. We richten ons (vanuit het International Office) nadrukkelijk op de doelgroep van potentiële internationale studenten. Laten daarom (voorlopig) ook tools als LinkedIN en Hyves links liggen.
6. Kansen?
   1. Ontwikkelen duidelijke Social Media policy.
   2. Social Media inbedden in strategische plannen voor de komende jaren.
   3. Meten resultaten door ‘taggen’ links naar Saxion.edu.

Ontzettend leuk om te merken dat ook binnen HBO-land Social Media een hot topic is en dat er leuke initiatieven worden ontwikkeld om steeds meer aan te sluiten bij online trends!