بایگانی شهاب

مردم‏شناسی کوفه

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Sun, 16 Jan 2011 22:02:00 +0000

مقدمه

شاید بتوان گفت واقعه عظیم و دردناک عاشورا موضوعی است که طی قرون متمادی بیشترین سهم تالیف در میان شیعه و بلکه در میان مسلمانان را از آن خود کرده است.

اما در این میان، بخش ناچیزی از این آثار و تالیفات به بررسی اوضاع اجتماعی دنیای اسلام در زمان واقعه عموما، و شهر کوفه خصوصا، پرداخته است. در حالی که این بررسی می‏تواند به شناخت‏بیشتر علل و انگیزه‏های قیام امام حسین‏علیه‏السلام و نیز دلایل عدم موفقیت ظاهری آن کمک شایانی نماید.

نوشته حاضر تلاش ناچیزی است در جهت مردم‏شناسی کوفه که طی سه گفتار به بررسی جمعیت کوفه و شرایط حاکم بر آن، نظام اداره جامعه کوفه و نظام اقتصادی حاکم بر کوفه در زمان شروع نهضت امام حسین‏علیه‏السلام و قبل از آن پرداخته و در هر مورد سعی نموده است که به مقدار تاثیر مساله مورد بحث در نهضت و پیشبرد و یا متوقف کردن آن اشاره‏ای بکند.

به آن امید که مقبول درگاه ملکوتی آن شهید بزرگوار گردد.

گفتار اول: جمعیت کوفه و شرایط حاکم بر آن

1 - جمعیت کوفه در زمان نهضت

بنیان شهر کوفه در سال هفده هجری به وسیله خلیفه دوم و به دست‏سعدبن ابی‏وقاص، به منظور برپایی یک معسکر و پادگان نظامی برای پیگیری هر چه بیشتر فتوحات اسلامی در داخل کشور ایران پی‏ریزی شد. (1) عمر دستور داده بود که مسجد این شهر دارای چنان مساحتی باشد که تمام جمعیت جنگجو و مقاتل را در خود جای دهد و مسجدی که طبق این دستور پی‏ریزی شد، گنجایش چهل‏هزار نفر جمعیت را دارا بود. (2)

بنابراین می‏توانیم چنین نتیجه‏گیری کنیم که کوفه در آغاز تاسیس، حدود چهل هزار سرباز داشته است که با توجه به این که بسیاری از این سربازان، زن و فرزند خود را نیز همراه داشته‏اند، می‏توانیم به جمعیتی در حدود صدهزار نفر در زمان تاسیس، دست پیدا کنیم که رقم معقولی به نظر می‏رسد.

طبری به هنگام بیان حوادث سال بیست‏ودو هجری پس از نقل عبارتی از عمر که در آن از عدد صد هزار (ماه الف) بدون ذکر معدود یاد کرده است می‏نویسد:

«واختطت الکوفه حین اختطت علی ماه الف مقاتل‏»; (3) شهر کوفه در آغاز تاسیس برای گنجایش صدهزار جنگجو پی‏ریزی شد.

اگر این نتیجه‏گیری را بپذیریم باید جمعیت کوفه را در آن زمان رقمی بیش از دویست‏هزار نفر بدانیم که این علاوه بر دور از ذهن بودن، با وسعت مسجد در آن زمان نیز ناسازگار است.

پس صحیحتر آن است که معدود «صد هزار» در کلام عمر را «نفر» فرض نماییم نه مقاتل و جنگجو، تا با واقعیت تاریخی منطبق گردد.

کوفه پس از تاسیس به علت آب و هوای خوش و نزدیکی به فرات و قرب به ایران و وضعیت اقتصادی نیکویی که از راه غنایم و خراج سرزمینهای فتح شده کسب نموده بود، پذیرای سیل مهاجرت اقوام و گروههای مختلف از سرتاسر مملکت وسیع اسلامی آن روز گردید. این مهاجرتها به خصوص در سال سی‏وشش هجری که حضرت علی‏علیه‏السلام این شهر را پایتخت کشور اسلامی قرار دادند شدت بیشتری به خود گرفت‏به گونه‏ای که تنها تعداد سپاهیان کوفی آن حضرت‏علیه‏السلام را در جنگ صفین (سال‏37 هجری) بالغ بر 65 هزار نفر ذکر کرده‏اند (4) که با احتساب خانواده آنان و نیز افرادی که در جنگ شرکت نکرده‏اند، به‏راحتی می‏توان به رقم 150 هزار نفر دست‏یافت. تازه این در حالی است که گزارش «مسعودی‏» را در مورد شمار لشکریان حضرت در آن جنگ صفین مبنی بر سپاه 90 هزار نفر یا 120 هزار نفری نادیده گرفته‏ایم. (5)

بعد از صلح امام حسن‏علیه‏السلام در سال 40 هجری، بعضی از یاران امام‏علیه‏السلام به عنوان اعتراض به این عمل سخن از وجود سپاه 100 هزارنفری اهل کوفه به میان می‏آورند. (6)

از سال 50 هجری که «زیادبن ابیه‏» از طرف معاویه عهده‏دار امارت کوفه شد، با توجه به فراوانی شیعیان علی‏علیه‏السلام در کوفه دست‏به انتقال عظیم نیروی انسانی از کوفه به شام و خراسان و نقاط دیگر زد، گفته شده است که او تنها 50 هزار نفر را به خراسان منتقل نمود. (7)

در این موقع جمعیت کوفه به 140 هزار نفر تقلیل پیدا کرد که شامل 60 هزار جنگجو و 80 هزار نفر خانواده‏های آنان می‏شد، (8) به گونه‏ای که «زیاد» هنگامی که اقدام به گسترش مسجد کوفه نمود، آن را به اندازه گنجایش 60 هزار نفر وسعت داد. (9)

در سال 60 هجری و بعد از مرگ معاویه، بعضی از کوفیان با نوشتن نامه به امام حسین‏علیه‏السلام سخن از سپاه صد هزار نفری آماده به خدمت‏به میان آوردند (10) که این سخن گرچه نسبت‏به آمادگی کوفیان اغراق‏آمیز است اما می‏تواند تعداد جمعیت کوفه در زمان نهضت امام حسین‏علیه‏السلام را نشان دهد.

نتایجی که می‏توان از مطالب فوق در نهضت امام حسین‏علیه‏السلام گرفت‏به قرار زیر است:

1) ذکر رقم 12 هزار نامه خطاب به امام حسین‏علیه‏السلام (11) گرچه بسیار بزرگ می‏نماید، اما نسبت آن به جمعیت کوفه از نصف کمتر است، هر چند بپذیریم که بعضی از این نامه‏ها از سوی چند نفر و یا گروههایی نگاشته شده باشد. بنابراین امام حسین‏علیه‏السلام، بدان اکتفا نکرده و برای کسب آگاهی بیشتر مسلم را به کوفه گسیل می‏فرماید.

2) تعداد بیعت‏کنندگان با مسلم را از 12 هزار تا 40 هزار نفر نوشته‏اند (12) اما در حدیثی منسوب به امام باقرعلیه‏السلام از تعداد 20 هزار بیعت‏کننده یاد شده است. (13)

اگر این رقم را بپذیریم، به تعدادی حدود یک پنجم مقاتلین کوفه دست می‏یابیم که شاید بتوانیم با این نتیجه‏گیری به توجیهی برای عدم اقدام جدی از سوی مسلم برسیم.

البته پرواضح است که در صورت اقدام جدی مسلم و تشکیل حکومت، بسیاری از عناصر بی‏طرف و حتی مخالف، نیز به این حکومت نوپا می‏پیوستند.

3) به نظر می‏رسد رقم 30 هزار نفری لشکر عمربن سعد که در روایتی از امام صادق‏علیه‏السلام به آن اشاره شده است (14) بخصوص با توجه به نفیر عام ابن زیاد، رقمی معقول است; و البته این رقم هنوز به نصف جمعیت مقاتل کوفه نرسیده است و از این جا کثرت سپاهیان مختار نیز که آن را 60هزار نفر ذکر کرده‏اند، (15) قابل توجیه است، زیرا سپاهیان او را افرادی تشکیل می‏دادند که در کربلا جزو لشکر عمربن سعد نبودند.

2 - ترکیب جمعیت کوفه

ترکیب جمعیت کوفه را از دو بعد نژادی و عقیدتی بررسی می‏نماییم:

الف: ترکیب نژادی جمعیت:

به طور کلی می‏توان جمعیت کوفه را به دو بخش عرب و غیرعرب تقسیم نمود:

بخشی از عربهای ساکن کوفه را قبایلی تشکیل می‏دادند که با آغاز فتوحات اسلامی در ایران، از شبه جزیره عربستان به قصد شرکت در جنگ به سمت عراق کوچ کردند و سرانجام پس از پایان فتوحات در کوفه و بصره مسکن گزیدند.

این عربها که هسته اولیه کوفه را تشکیل می‏دادند از دو تیره قحطانی و عدنانی بودند که در اصطلاح به آنها یمانی‏ها و نزاری‏ها اطلاق می‏شد. از بیست‏هزار خانه ساخته شده در آغاز تاسیس کوفه، 12 هزار خانه به یمانی‏ها و 8 هزار خانه به نزاری‏ها اختصاص یافت. (16)

در ابتدا یمانی‏ها علاقه بیشتری نسبت‏به خاندان اهل بیت‏علیهم‏السلام داشتند و لذا معاویه سرمایه‏گذاری بیشتری روی آنها نمود و آنها را به خود نزدیکتر کرد. (17)

بخش دیگری از عربها را قبایلی همچون «بنی‏تغلب‏» تشکیل می‏دادند که قبل از اسلام در عراق سکونت گزیده و پیوسته با ایرانیان در جنگ بودند. پس از آغاز فتوحات اسلامی این قبایل به مسلمانان پیوستند و آنها را در فتوحات یاری نمودند و سپس بخشی از آنها در شهرهای تازه تاسیس شده اسلامی، سکنا گزیدند. (18)

عناصر غیر عرب کوفه را گروههای بزرگی همچون موالی، سریانی‏ها و نبطیها تشکیل می‏دادند. (19)

موالی کسانی بودند که با قبایل مختلف عرب پیمان می‏بستند و به اصطلاح «ولاء» آنها را می‏پذیرفتند و از نظر حقوقی همانند افراد آن قبیله به شمار می‏آمدند.

این موالی ممکن بود از نژادهای مختلف مانند ایرانی‏ها، رومی‏ها، ترکها، ... باشند که عربها به همه آنها اطلاق لفظ «عجم‏» می‏نمودند.

بزرگترین گروه موالی کوفه را ایرانیانی با عنوان «حمراء دیلم‏» تشکیل می‏دادند «حمراء» اسم عامی بود که عربها نسبت‏به ایرانیان استعمال می‏نمودند. این گروه یک سپاه چهارهزار نفری ایرانیان را در برمی‏گرفت که به رهبری شخصی به نام «دیلم‏» به سپاه اسلام تحت رهبری سعدبن ابی‏وقاص پیوستند و با او پیمان همکاری بستند. (20)

این گروه بعدها در کوفه ساکن شدند و بسیاری از حرفه‏ها و صنایع کوفه را اداره نمودند. (21) در بعضی از نوشته‏ها تعداد این موالی در زمان مختار، یعنی در سال‏66 هجری، حدود 20 هزار نفر ذکر شده است. (22)

رشد جمعیت موالی در کوفه بسیار بیشتر از عربها بود; به طوری که پس از چند سال نسبت‏یک به پنج‏بین موالی و عربها برقرار شد. (23) معاویه از این رشد فراوان در بیم شد و به «زیاد» دستور انتقال آنها را از کوفه داد و زیاد بخشی از آنها را به شام و بخشی را به بصره و بخشی را به ایران منتقل نمود. (24)

اما با این حال، کثرت وجود موالی در سپاه مختار در سال‏66 هجری که چند برابر عربها بودند (25) نشانگر فراوانی این گروه در زمان شروع نهضت امام حسین‏علیه‏السلام در کوفه می‏باشد.

«سریانی‏ها» به کسانی گفته می‏شد که قبل از فتوحات در دیرهای اطراف حیره زندگی می‏کردند و مسیحیت را پذیرفته بودند. (26)

«نبطی‏ها» که بعضی آنها را نوعی از عرب می‏دانند به کسانی گفته می‏شد که قبل از فتوحات در اطراف و اکناف عراق و در سرزمینهای جلگه‏ای زندگی می‏کردند و پس از تاسیس کوفه به این شهر آمده و به زراعت مشغول شدند. (27)

البته این دو گروه اخیر اندکی از جمعیت کوفه را تشکیل می‏دادند.

ب: ترکیب عقیدتی جامعه کوفه:

در این جا لفظ عقیدتی را چنان عام فرض نموده‏ایم که شامل اندیشه سیاسی نیز بگردد.

از نظر عقیدتی می‏توان جامعه کوفه آن روز را به دو بخش مسلمان و غیرمسلمان تقسیم نمود:

بخش غیر مسلمان کوفه را مسیحیان عرب از بنی‏تغلب و مسیحیان نجران و مسیحیان نبطی، یهودیان رانده شده از شبه جزیره‏العرب در زمان عمر و مجوسیان ایرانی تشکیل می‏دادند. (28) اینان در مجموع بخش ناچیزی از کل جمعیت کوفه را در برمی‏گرفتند.

بخش مسلمان کوفه را می‏توان شامل شیعیان علی‏علیه‏السلام، هواداران بنی‏امیه، خوارج، و افراد بی‏طرف دانست:

شیعیان را می‏توان به دو بخش روسا و شیعیان عادی تقسیم نمود:

از روسای شیعه می‏توان افرادی همچون سلیمان بن صرد خزاعی، مسیب‏بن نجبه فرازی، مسلم بن عوسجه، حبیب‏بن مظاهر اسدی، ابوثمامه صائدی و... که از یاران حضرت‏علیه‏السلام در صفین و دیگر جنگها بودند، نام برد. این افراد عمیقا به خاندان اهل‏بیت‏علیهم‏السلام نبوت عشق می‏ورزیدند و همینها بودند که پس از مرگ معاویه ابتداء باب نامه‏نگاری به امام حسین‏علیه‏السلام را گشودند. (29)

یکی از نقاط مبهم و تاریک نهضت کوفه، غیبت این افراد در شام هفتم ذی‏حجه سال 60 هجری است که «مسلم‏» قصر «عبیدالله‏» را محاصره کرد و سپس شکست‏خورده و یکه و تنها در کوچه‏های کوفه سرگردان شد. (30)

در توجیه این غیبت نظرات مختلفی ابراز شده است که شاید خوشبینانه‏ترین آنها این باشد که آنان به دستور شخص مسلم از دور او پراکنده شدند تا جان خود را برای پیوستن به امام حسین‏علیه‏السلام حفظ نمایند. (31)

اما این توجیه با توجه به وضعیت نابسامان رهبر قیام; یعنی مسلم بن عقیل‏علیه‏السلام غیر وجیه می‏نماید.

نقطه تاریکتر آن که گرچه بعضی از این افراد مانند حبیب‏بن مظاهر، مسلم بن عوسجه و ابوثمامه صائدی را در صحنه کربلا حاضر می‏بینیم اما اثر و نشانی از دیگر بزرگان مانند سلیمان بن صرد خزاعی، رفاعه بن شداد بجلی و مسیب بن نجبه فرازی نمی‏یابیم و به نصی تاریخی که دلالت‏بر قصد پیوستن آنها به امام حسین‏علیه‏السلام باشد نیز برخورد نمی‏نماییم. توبه آنان بعد از واقعه کربلا و تشکیل نهضت توابین نیز شاهد عدم اراده پیوستن آنها به نهضت امام حسین‏علیه‏السلام است.

شیعیان عادی که بخش قابل توجهی از مردم کوفه را تشکیل می‏دادند، گرچه به خاندان اهل بیت عصمت، علاقه وافری داشتند، اما رفتار والیانی همچون زیاد و پسرش، با آنان و نیز سیاستهای کلی امویان در شیعه‏زدایی جامعه اسلامی، از آنان چشم‏زهر سختی گرفته بود، به گونه‏ای که تا احتمال پیروزی را زیاد نمی‏دیدند وارد نهضتی نمی‏شدند و شاید علت نامه‏نگاری آنان و نیز پیوستن آنها به نهضت مسلم و قیام مختار بدین جهت‏بود که پیروزی نهضتها را بسیار محتمل می‏دیدند و لذا به مجردی که بوی شکست نهضت مسلم به مشامشان خورد، از صحنه خارج شدند. البته تعداد فراوانی از آنها بعدها; در نهضت توابین و قیام مختار، شرکت نمودند. اما مشخص نیست چه تعداد از این افراد در لشکر عمربن سعد شرکت کرده و علیه امام خود جنگیدند، و بعید می‏نماید که تعداد فراوانی از این گروه در کربلا حاضر شده باشند، بلکه عمده لشکر کوفه در کربلا را عناصر دیگر از مسلمانان تشکیل می‏دادند; با این توضیح که نامه‏نگاری به حضرت‏علیه‏السلام دلیل بر شیعه بودن به حساب نمی‏آید.

هواداران بنی‏امیه که افرادی همانند عمروبن حجاج زبیدی، یزیدبن حرث، عمروبن حریث، عبدالله بن مسلم، عماره بن عقبه، عمربن سعد، مسلم بن عمرو باهلی از برجستگان آنها به‏شمار می‏رفتند، (32) نیز درصد قابل توجهی از مردم کوفه را تشکیل می‏دادند به‏خصوص با توجه به آن که بیست‏سال از حکومت امویان در کوفه می‏گذشت و آنها توانسته بودند در این بیست‏سال بسیار قوت بگیرند.

همین افراد بودند که وقتی از پیشرفت کار مسلم بن عقیل و ضعف و فتور نعمان بن بشیر والی کوفه احساس خطر نمودند، به شام نامه نوشته و از یزید چاره طلبیدند. روسا و متنفذان اکثر قبایل از این حزب بودند و این امر خود باعث گرایش بسیاری از مردم به این سو شده بود.

خوارج کوفه پس از سرکوب شدن در جنگ نهروان، در زمان معاویه به واسطه سیاستهای غیراسلامی وی که ناراضیان فراوانی فراهم آورده بود، قدرت گرفتند و در سال‏43 هجری در زمان فرمانداری «مغیره‏بن شعبه‏» قیامی را به رهبری «مستوردبن علقه‏» ترتیب دادند که به شکست انجامید. «زیادبن ابیه‏» نیز پس از به عهده گرفتن فرمانداری کوفه در سال 50 هجری نقش عظیمی در سرکوب آنان ایفا نمود، اما پنج‏سال پس از مرگ «زیاد» در سال 58 هجری آنان به رهبری «حیان بن ظبیان‏» به قیامی دیگر دست زدند. «عبیدالله بن زیاد» نیز پس از به عهده گرفتن زمام امور کوفه به سرکوبی آنها پرداخت. (33) از این رو می‏توان گفت: در واقعه کربلا نقش چندانی از این گروه نمی‏توانیم سراغ بگیریم.

شاید بتوان گفت: بیشترین سهم جمعیت کوفه از آن افراد بی‏اعتنا و ابن‏الوقت‏بود که همتی جز پرکردن شکم و پرداختن به شهواتشان نداشتند. اینها هنگامی که پیروزی لشگر مسلم بن عقیل را نزدیک دیدند، به او پیوستند، اما با ظهور آثار شکست، به سرعت صحنه را خالی کردند و فشار روانی فراوانی به طرفداران واقعی نهضت وارد آوردند و سهم فراوانی در شکست قطعی نهضت مسلم ایفا نمودند. سپس به دنبال وعده و وعیدهای «ابن‏زیاد» به سپاه کوفه پیوستند و به جنگ با امام حسین‏علیه‏السلام پرداختند و سرانجام او را به شهادت رسانیدند. در صورتی که اگر نهضت مسلم به پیروزی می‏رسید، همین افراد اکثر طرفداران حکومت نوپای مسلم را تشکیل می‏دادند.

و اینها همان افرادی بودند که فرزدق در ملاقات با امام حسین‏علیه‏السلام آنها را چنین توصیف نموده بود:

«قلب‏های آنان با تو است و شمشیرهایشان علیه تو کشیده شده است‏». (34)

3 - روان‏شناسی جامعه کوفه:

به طور کلی می‏توان خصوصیات روانی جامعه کوفه را که در شکست ظاهری نهضت امام حسین‏علیه‏السلام دخیل بود، چنین برشمرد:

الف: نظام ناپذیری:

هسته اولیه شهر کوفه را قبایل بدوی و صحرانشین تشکیل می‏دادند که بنا به علل مختلف در فتوحات اسلامی شرکت جستند و سپس از صحرانشینی و کوچروی به شهرنشینی روی کردند، اما با این حال، خلق و خوی صحرانشینی خود را از دست ندادند.

یکی از صفات صحرانشینان، آزادی بی حدوحصر در صحراها و بیابانها است. و لذا آنان از همان ابتدا به درگیری با امیران خود پرداختند، به گونه‏ای که خلیفه دوم را به ستوه آوردند تا جایی که از دست آنان این چنین شکوه می‏کند:

«وای نائب اعظم من ماه الف لایرضون عن امیر و لا یرضی عنهم امیر»; (35) چه مصیبتی بالاتر از این که با صدهزار جمعیت روبرو باشی که نه آنها از امیران خود خشنودند و نه امیران آنها از آنان رضایت دارند.

و لذا می‏بینیم که آنان در سیر تاریخی کوفه چه با امیران و فرماندهان عادل همچون علی‏بن ابی‏طالب‏علیه‏السلام و عمار یاسر و چه با امیران ظالم مانند «زیادبن ابیه‏» ناسازگار بودند.

آری! در طول تاریخ کوفه تا سال 61 هجری تنها با یک مورد روبرو می‏شویم که کوفیان بیشترین رضایت را از امیر خود داشته‏اند و او همان سیاس معروف عرب; یعنی «مغیره‏بن شعبه است! این سیاستمدار کهنه‏کار که از سال 41 هجری تا سال مرگش; یعنی سال 50 هجری از سوی معاویه عهده‏دار حکومت کوفه بود، سعی می‏کرد طوری رفتار نماید تا کمترین تعارض را با مردم و گروههای مختلف داشته باشد و لذا وقتی به او می‏گفتند: فلان شخص دارای عقیده شیعی یا خارجی است، جواب می‏داد: خداوند چنین حکم کرده که مردم مختلف باشند و خود بین بندگانش حکم خواهد نمود. (36)

و همین طرز سلوک بود که عامه مردم را از او خشنود می‏نمود، البته خوارج در زمان او از مشی وی پیروی کرده و با مستوردبن علقه بیعت کردند و دست‏به شورش زدند و مغیره این شورش را سرکوب نمود.

«نعمان بن بشیر» که در سال‏59 هجری عهده‏دار حکومت کوفه شده بود، نیز می‏توانست امیری مطلوب برای کوفیان باشد، که ناگاه با مرگ معاویه، شرایط و دوافع و انگیزه‏های قوی‏تری برای کوفیان پیش آمد که به دعوت از امام حسین‏علیه‏السلام انجامید.

شاید بتوان گفت: حضور فراوان صحابه و قراء یکی از عوامل تشدیدکننده این خلق‏وخوی بود، چرا که آنان خود را مجتهدان و صاحبنظرانی در مقابل حکومت‏به حساب می‏آوردند و لذا تا آن هنگام که می‏توانستند و بر جان خود بیم نداشتند، در مقابل حکومت قد علم می‏کردند که نمونه بارز آن را در جنگ صفین مشاهده می‏کنیم، به ویژه آن که جمع کثیری از خوارج نهروان را «قراء» و حافظان قرآن تشکیل می‏دادند. (37)

می‏توان چنین گفت که چنین جامعه‏ای امیر عادل و آزاداندیش را برنمی‏تابد، در این جامعه از این‏گونه امیران سوء استفاده می‏شود و در مقابل آنها به معارضه برمی‏خیزند و از فرمانهای آنان اطاعت نمی‏نمایند. نمونه همه این نشانه‏ها را در رفتار کوفیان با حضرت علی‏علیه‏السلام مشاهده می‏کنیم. امیر مناسب این جامعه امیری مانند «زیادبن ابیه‏» است که با خشونت و ظلم آنان را وادار به اطاعت در برابر حکومت نماید.

برخلاف جامعه کوفه، جامعه شام را مردمی متمدن و غیرعرب تشکیل می‏دادند که قرنها به نظام‏پذیری عادت کرده بودند و از این‏رو معاویه به راحتی توانست چنین جامعه‏ای را در اختیار بگیرد. (38)

ب: دنیاطلبی:

گرچه بسیاری از مسلمانان صدر اسلام با هدفی خالص و به جهت رضای حق و پیشرفت اسلام در فتوحات اسلامی شرکت جستند، اما کم نبودند افراد و قبایلی که به قصد به دست آوردن غنایم جنگی در این جنگها شرکت می‏جستند اینان پس از سکونت در کوفه حاضر به از دست دادن دنیای خود نبودند و به محض احساس خطری نسبت‏به دنیای خود عقب‏نشینی می‏کردند و به عکس، هر گاه احساس حظی می‏نمودند فورا در آن داخل می‏شدند. شاهد صادق این مطلب حضور کوفیان در دو جنگ جمل و صفین است. هنگامی که در سال‏36 هجری حضرت علی‏علیه‏السلام از مدینه به سمت عراق برای مقابله با شورشیان مستقر در بصره، رهسپار عراق شد، از کوفیان درخواست کمک نمود. کوفیان که هنوز حکومت علی‏علیه‏السلام را نوپا می‏دیدند و از سرنوشت جنگ به خصوص با توجه به کثرت سپاه بصره بیمناک بودند، کوشیدند از زیر بار این دعوت شانه خالی کنند و بالاخره پس از تبلیغها و تشویقهای فراوان تنها 12 هزار نفر یعنی حدود 10 درصد جمعیت مقاتل کوفه در این جنگ شرکت جستند; (39) و پس از اتمام جنگ، یکی از اعتراضهای نخبگان و خواص آنان، تقسیم نکردن غنایم از سوی حضرت علی‏علیه‏السلام بود. (40)

اما در جنگ صفین که کوفیان حکومت علی‏علیه‏السلام را سامان‏یافته می‏دیدند و امید فراوانی به پیروزی می‏داشتند، رغبت‏بیشتری به شرکت در جنگ نشان دادند، به طوری که تعداد سپاهیان آن حضرت‏علیه‏السلام در این جنگ را بین 65 تا 120 هزار نفر نگاشته‏اند (41) که شمار افراد غیرکوفی آن بسیار ناچیز بود.

کثرت بیعت‏کنندگان با مسلم را نیز می‏توان با همین اصل توجیه نمود، گرچه عده قلیلی افراد مخلص نیز در میان آنها بودند.

مردم کوفه در آن هنگام از سویی به علت مرگ «معاویه‏» و جوانی «یزید» حکومت مرکزی شام را دچار ضعف می‏دیدند و از سوی دیگر فرماندار کوفه، «نعمان بن بشیر» را قادر به مقابله با قیامی جدی نمی‏دانستند. از این‏رو تجمع عده‏ای از شیعیان مخلص به رهبری «سلیمان بن صرد خزاعی‏» و پیشنهاد دعوت از امام حسین‏علیه‏السلام و تشکیل حکومت در کوفه توسط آنان، به‏سرعت از سوی کوفیان مورد استقبال قرار گرفت زیرا احتمال پیروزی و تشکیل حکومت را قوی می‏دانستند.

حتی پس از ورود عبیدالله به کوفه، باز هم امید پیروزی را از دست ندادند و از این‏رو تعداد کثیری به همراه مسلم در محاصره قصر عبیدالله شرکت جستند و هنگامی که احساس خطر نمودند، به‏سرعت از نهضت کناره جستند و مسلم و هانی را به دست عبیدالله سپردند.

این احساس خطر هنگامی شدت گرفت که شایعه حرکت‏سپاه شام از سوی طرفداران عبیدالله در میان مردم افکنده شد که ترس از سپاه شام را نیز می‏توان معلول دنیاطلبی مردم کوفه به شمار آورد. (42)

از اینجاست که به عمق کلام امام حسین‏علیه‏السلام هنگام نزول در کربلا پی می‏بریم که فرمود:

«الناس عبید الدنیا و الدین لعق علی السنتهم یحوطونه ما درت معایشهم، فاذا محصوا بالبلاء قل الدیانون‏»; (43) مردم بندگان دنیایند و دین مانند امری لیسیدنی بر زبان آنها افتاده است; تا هنگامی به دنبال دین می‏روند که معیشت آنها برقرار باشد اما هنگامی که در امتحان افتند، دینداران اندک خواهند بود.

ج: تابع احساسات بودن:

با مطالعه مقاطع مختلف حیات کوفه می‏توانیم این خصیصه را به‏خوبی در آن مشاهده نماییم. علت اصلی این خصیصه را می‏توان عدم رسوخ ایمان در قلبهای آنان دانست و طبعا از افراد و قبایلی که با دیدن شوکت اسلام به آن پیوستند و برای دنیای خود به جنگ رفتند، انتظاری جز این نمی‏توان داشت.

شاید معروف شدن کوفیان به غدر و فریبکاری و بی‏وفایی به گونه‏ای که باعث‏به وجود آمدن مثلهایی چون: «اغدر من کوفی‏»; فریبکارتر از کوفی، یا «الکوفی لایوفی‏»; کوفی وفا ندارد، گردیده، نیز ناشی از همین خصیصه احساساتی بودن آنها باشد.

می‏توان گفت: یکی‏از موفق‏ترین کسانی که‏توانست از احساسات کوفیان به‏خوبی بهره‏برداری نماید، جناب مختار بود که البته کوفیان، باز همین که احساس کردند ورق علیه او برگشته است او را تنها گذاشتند تا به دست مصعب بن زبیر کشته شود. (44)

د: خصوصیات دیگر:

بعضی از نویسندگان معاصر خصوصیات زیر را برای جامعه کوفه برشمرده‏اند:

1 - تناقض در رفتار 2 - فریبکاری 3 - تمرد بر والیان 4 - روحیه فرار در هنگام رویارویی با مشکلات 5 - اخلاق بد 6 - طمع 7 - تحت تاثیر تبلیغات قرار گرفتن. (45)

به نظر می‏رسد، خصوصیاتی که ما برشمردیم به طور ریشه‏ای می‏تواند همه این خصوصیات هفتگانه را توجیه کند.

4 - علل نامه‏نگاری و دعوت کوفیان از امام حسین‏علیه‏السلام

نامه‏نگاری و دعوت کوفیان از امام حسین‏علیه‏السلام اولین بار در سال‏49 یا سال 50 هجری، یعنی پس از وفات امام حسن‏علیه‏السلام و به وسیله «جعده بن هبیره بن ابی‏وهب‏» آغاز شد (46) که پس از جواب امام حسین‏علیه‏السلام مبنی بر احترام گذاشتن آن حضرت‏علیه‏السلام به عهدنامه‏ای که با معاویه امضا شده است، متوقف ماند.

پس از مرگ معاویه در سال 60 هجری و استنکاف آن حضرت‏علیه‏السلام از بیعت‏با یزید و حرکت از مدینه به مکه، این نامه‏نگاری دوباره شروع شد و سپس شدت گرفت; به گونه‏ای که تعداد نامه‏های رسیده به آن حضرت را تا 600 نامه در روز و تعداد کل نامه‏ها را 12 هزار نوشته‏اند (47) که البته شاید تعبیر 12 هزارنامه‏نگار درست‏تر به نظر رسد، زیرا در یک نامه ممکن بود اسامی بسیاری مندرج گردد، و امام حسین‏علیه‏السلام همه یا بعضی از این نامه‏ها را در خورجینی قرار داده بود و در سفر به سمت کوفه آنها را همراه می‏برد. (48)

به طور کلی می‏توان علل زیر را برای این نامه‏نگاری‏ها ذکر نمود:

1 - گروهی از نامه‏نگاران مانند سلیمان بن صرد خزاعی، رفاعه بن شداد بجلی، مسیب بن نجبه و... از شیعیان خاص حضرت علی‏علیه‏السلام بوده و حکومت عدل علی‏علیه‏السلام را درک کرده و طی بیست‏سال تسلط بنی‏امیه از ظلم و جور آنها به ستوه آمده بودند و دنبال کوچکترین فرصت‏برای برپایی قیام علیه بنی‏امیه بودند و شخصیت امام حسین‏علیه‏السلام و استنکاف آن حضرت‏علیه‏السلام از بیعت‏با یزید بهترین فرصت‏برای آنها بود.

2 - کوفه در زمان حکومت‏حضرت علی‏علیه‏السلام مهمترین شهر مملکت اسلامی به‏شمار می‏رفت، زیرا پایتخت رسمی مملکت‏بود. در این زمان عمده رقیب این شهر، شام بود که معاویه در آن حکم می‏راند اما از آنجا که حکومت او غیررسمی بود، کوفه در این رقابت طرف پیروز بود. بدیهی است که پایتختی این شهر، علاوه بر اهمیت‏سیاسی فواید اجتماعی و اقتصادی نیز برای اهالی آن در برداشت. اما پس از تسلط معاویه بر مقدرات مملکت اسلامی و به سبب خشم و نفرت او از کوفه، این شهر به شهری عادی تنزل پیدا کرد.

از این‏رو با مرگ معاویه، مردم به یاد دوران خوش پایتختی این شهر که در آن زمان قدر آن را ندانسته بودند افتاده و به تلاش برای بازگرداندن عظمت از دست رفته پرداختند.

این توجیه را می‏توانیم برای بسیاری از نامه‏ها، نه همه آنها، بیاوریم.

3 - با شروع نامه‏نگاری، شور و هیجان زایدالوصفی در کوفه ایجاد شد و عده زیادی تحت تاثیر همین حالت اقدام به نامه‏نگاری نمودند.

4 - عده‏ای از سران و متنفذان قبایل مانند «شبث‏بن ربعی‏»، «حجاربن ابجر»، «یزیدبن حارث‏»، و «قره‏بن قیس‏»، «عمروبن حجاج زبیدی‏»، «محمدبن عمیر بن عطارد» (49) که چندان دل‏خوشی از خاندان اهل بیت عصمت نداشتند برای آن که از قافله عقب نمانند و در حکومتی که به وسیله امام حسین‏علیه‏السلام تشکیل می‏شود، نفوذ و ریاست‏خود را حفظ کنند، عاطفی‏ترین نامه‏ها را به امام حسین‏علیه‏السلام نوشتند و آن حضرت‏علیه‏السلام را دعوت به کوفه نمودند، اما همین که ورق برگشت، آنها در موقعیتهای حساس سپاه عمربن سعد قرار گرفتند، به گونه‏ای که امام حسین‏علیه‏السلام در روز عاشورا در مقابل لشگر کوفه قرار گرفت و فرمود:

«یا شبث‏بن ربعی و یا حجاربن ابجر و یا قیس بن الاشعث و یا یزیدبن الحارث الم تکتبوا الی ان قد اینعت الثمار و اخضر الجناب و طمت الجمام و انما تقدم علی جند لک مجند فاقبل‏». (50)

ای شبث‏بن ربعی، و ای حجار بن ابجر، و ای قیس بن اشعث، و ای یزیدبن حارث!! آیا شماها نبودید که به من نوشتید: میوه‏ها رسیده و هنگام چیدن آنها شده و خرماها سبز گردیده و زمین پر از گیاه شده است و سپاهی آماده در انتظار توست! پس بشتاب؟!»

گفتار دوم: نظام اداری جامعه کوفه:

می‏توان مهمترین عناصر دخیل در اداره جامعه کوفه آن روز را چنین برشمرد:

1 - والی، 2

- روسای ارباع،3

- عرفاء،

4 - مناکب.

در این گفتار به بررسی اجمالی هر یک از این عناصر می‏پردازیم:

1 - والی

والی مهمترین مقام اجرایی کوفه بود که به دست رئیس حکومت مرکزی منصوب می‏شد و اداره حکومت کوفه و توابع آن را در دست می‏گرفت.

منظور از توابع کوفه، شهرهای بزرگ ایران بود که به وسیله لشگر کوفه فتح شده و اداره آن در اختیار امیر کوفه قرار داشت و عمده خراج آن شهرها نیز در کوفه مصرف می‏گردید.

بعضی از این شهرها عبارت بودند از:

قزوین، زنجان، طبرستان، آذربایجان، ری، کابل، سیستان و انبار. (51) والیان این شهرها معمولا از سوی امیر کوفه تعیین می‏شدند چنان که می‏بینیم «عبیدالله بن زیاد»، «عمربن سعد» را به عنوان والی «ری‏» انتخاب نموده و بهای آن را شرکت در جنگ با امام حسین‏علیه‏السلام قرار داد.

به طور کلی وظایف و محدوده اختیارات ولات کوفه در داخل آن شهر از قرار زیر است:

1) عهده‏داری فرماندهی کل قوا و تنظیم سپاهیان در داخل و خارج شهر برای پیگیری فتوحات.

2) جمع‏آوری خراج و زکات.

3) عهده‏داری امر قضا یا تعیین قاضی; البته در زمان عمر، خلیفه، خود قاضی را انتخاب می‏نمود.

4) مهیا نمودن امر حج. (52)

والیانی که طی بیست‏سال; یعنی از سال 41 تا سال 61 هجری عهده‏دار حکومت کوفه از سوی بنی‏امیه بودند عبارتند از:

1) مغیره‏بن شعبه از سال 41 تا سال 50 هجری که از دنیا رفت.

2) زیادبن ابیه از سال 50 تا سال‏53 هجری که از دنیا رفت.

3) عبدالله بن خالد بن اسید از سال‏53 تا سال‏56 هجری.

4) ضحاک بن قیس فهری از سال‏56 تا سال 58 هجری.

5 - عبدالرحمن بن ام‏حکم; پسر خواهر معاویه، در سال 58 از سوی معاویه به حکومت کوفه منصوب شد که پس از مدت کوتاهی به علت‏بدرفتاری، مردم کوفه او را اخراج نمودند.

6) نعمان بن بشیر انصاری، در سال‏59 هجری.

7) عبیدالله بن زیاد، از سال 60 هجری که تا بعد از مرگ یزید در سال 64 هجری عهده‏دار حکومت کوفه بود. (53)

در میان این فرمانداران، آنها که مناسب بحث ما می‏باشند عبارتند از: مغیره‏بن شعبه، نعمان‏بن بشیر، زیادبن ابیه و پسرش عبیدالله.

مغیره‏بن شعبه و نعمان بن بشیر هر دو از اصحاب پیامبر اکرم‏صلی الله علیه وآله به‏شمار می‏رفتند و در میان مسلمانان شخصیتی شناخته شده داشتند و در حقیقت این معاویه بود که از وجهه آنان برای اداره کوفه استفاده می‏کرد. از این‏رو این دو نفر تا حدود زیادی مستقل عمل می‏کردند و لااقل در مقابل شیعیان دست‏به کشتار نمی‏زدند و به عبارت بهتر حاضر نبودند برای دنیای معاویه آخرت خود را از آنچه بود خرابتر کنند. علاوه بر این که هر دو کهنسال بودند و در سنین پیری بیش از هر چیز، آرامش و آسایش طلب می‏کردند.

بر خلاف این دو، زیاد و پسرش هر دو افرادی جنگ طلب، ماجراجو و جاه‏طلب بودند و از آنجا که فاقد نسب و خصیت‏بودند، از عقده حقارت رنج می‏برده و سعی در جبران آن می‏کردند:

در حکومت علی‏علیه‏السلام، «زیاد» ابتداء کاتب و منشی «ابن عباس‏» فرماندار بصره بود و سپس از سوی او به ولایت فارس منصوب شد. پس از صلح امام حسن‏علیه‏السلام، که بسیاری از یاران او، به طرف معاویه رفتند، «زیاد» باز در مقابل معاویه مقاومت کرد و معاویه که روان‏شناسی ورزیده بود، توانست‏با مکر و فریب او را هم به سوی خود جذب نماید.

مهمترین خدمت معاویه به «زیاد» این بود که او را از بی نسبی درآورد و او را «زیادبن ابوسفیان‏» معرفی کرد - زیرا زیاد زاده سمیه و معاویه در زمان جاهلیت‏بود - و سپس فرمانداری بصره را به او داد و پس از مرگ مغیره، فرمانداری کوفه را نیز بر قلمرو وی ضمیمه کرد. (54)

زیاد در مقابل، به خوش‏خدمتی و به سرکوبی و قلع‏وقمع شیعیان کوفه پرداخت‏به گونه‏ای که شیعیان جرات اظهار تشیع نداشتند.

فرمانداری کوفه و بصره در آن زمان، در حقیقت‏به معنای تسلط بر کل ایران، بحرین، عمان و بخشی از افغانستان بود (55) زیرا همه این کشورها به دست اهالی دو شهر بصره و کوفه فتح شده بود.

زیاد در خوش‏خدمتی تا آن جا پیش رفت که به معاویه نامه نوشت و در آن عنوان کرد که «من عراق (بصره و کوفه) را با دست چپم برای تو ضبط کردم و دست راستم بی‏کار است پس آن را با اداره حجاز (مکه و مدینه و...) مشغول گردان‏». (56)

اما عبیدالله‏بن زیاد: یزید، پس از به دست گرفتن زمام حکومت، از آنجا که با عبیدالله میانه خوبی نداشت قصد کرد تا او را از حکومت‏بصره عزل نماید، (57) اما پس از شروع نهضت مسلم در کوفه و مشاهده ناتوانی نعمان‏بن بشیر، به پیشنهاد مشاورش «سی‏جون مسیحی‏» علاوه بر حفظ حکومت‏بصره، اداره حکومت کوفه را نیز به او واگذار کرد. عبیدالله در مقابل این بخشش غیر قابل تصور خوش‏خدمتی آغاز کرد و به قلع‏وقمع شیعیان کوفه پرداخت‏به طوری که نوشته‏اند: او حدود دوازده هزار نفر شیعه را در کوفه زندانی کرد (58) و بالاخره موفق به سرکوب قیام کوفه و بلکه گسیل لشگر کوفه برای جنگ با امام حسین‏علیه‏السلام گردید و آن جنایات را نسبت‏به خاندان عصمت‏علیهم‏السلام مرتکب شد.

2 - روسای ارباع

قبل از بنیان نهادن شهر کوفه، قبایل مختلفی که در فتوحات شرکت داشتند، در جنگ تحت نظام «اعشار» اداره می‏شدند; بدین معنی که «سعدبن ابی وقاص‏» لشگر خود را به ده قسمت تقسیم نموده و برای هر قسمت فرماندهی انتخاب کرده بود. در هر قسمت که به نام «عشر» (یک دهم) خوانده می‏شد، دو یا چند قبیله یا تیره‏هایی از قبایل مختلف، فعالیت می‏کردند.

پس از شهرنشین شدن لشگریان، «سعد» به دستور عمربن خطاب، نظام اسباع را به جای نظام اعشار در کوفه تاسیس نمود، بدین‏ترتیب که از نسب‏شناسان عرب دعوت کرد تا قبایل و تیره‏هایی را که به هم نزدیک بودند، در یک گروه قرار دهند، و کل جمعیت عرب کوفه را به هفت قسمت تقسیم کرد. هر قسمت‏به نام «سبع‏» خوانده می‏شد و برای هر «سبع‏» فرماندهی تعیین شد.

روسای اسباع در هنگام صلح به اداره قبایل یا تیره‏های تحت مسوولیت‏خویش می‏پرداختند; بدین‏ترتیب که «عطاء» و حقوق مالی قبایل را از «والی‏» می‏گرفتند و بین آنها تقسیم می‏کردند و در هنگام بروز اختلاف بین افراد به حل آن اقدام می‏نمودند و مسوولیت کلیه فعالیتهای سیاسی افراد را در مقابل حکومت‏بر عهده داشتند و از این‏رو سعی می‏کردند حتی‏الامکان در محدوده مسوولیت‏خود آرامش برقرار نمایند تا حکومت را از خود ناراضی نسازند و موجبات عزل خود را فراهم نیاورند.

در هنگام جنگ نیز، فرماندهی این قبایل و تیره‏ها به عهده روسای اسباع بود چنان که مورخان از آنها در جنگ صفین یاد نموده‏اند.

حضرت علی‏علیه‏السلام در دوران حکومت‏خود، نظام اسباع را تایید نمود و با همین نظام به اداره کوفه پرداخت و فقط به عزل بعضی از روسای پیشین و نصب روسای جدید اقدام نمود.

اما «زیاد» پس از رسیدن به فرمانداری کوفه در سال 50 هجری، به جهت تسلط بیشتر بر کوفه، نظام اسباع را منحل کرد و نظام ارباع را جایگزین آن نمود که این نظام در تمام دوران حکومت‏بنی‏امیه ادامه داشت. (59) همچنان که نظام اخماس را در بصره جایگزین نظام اسباع نموده بود. (60)

در نظام ارباع، کل قبایل کوفه به چهار قسمت ربع اهل مدینه، ربع تمیم و همدان، ربع ربیعه و کنده، ربع مذحج و اسد تقسیم می‏شدند و فرماندهانی که زیاد برای ارباع انتخاب کرده بود به ترتیب عبارت بودند از: عمروبن حریث، خالدبن عرفطه، قیس بن ولید و ابوبرده بن ابوموسی اشعری. (61)

مسلم بن عقیل نیز هنگام برپایی نهضت و قیام خود، از این نظام استفاده نمود و افراد هر ربع را در همان ربع، منظم نموده و خود رئیسی غیر از رئیس منصوب از سوی حکومت‏برای هر ربع انتخاب کرد.

در جریان شورش مسلم در کوفه پس از دستگیری هانی و محاصره قصر به نامهای روسای ارباع منصوب از طرف او، از قرار زیر برمی‏خوریم:

مسلم بن عوسجه اسدی رئیس ربع مذحج و اسد، عبیدالله بن عمربن عزیز کندی رئیس ربع کنده و ربیعه، عباس بن جعده جدلی رئیس ربع اهل مدینه و ابوثمامه صائدی، رئیس ربع تمیم و همدان. (62)

هانی بن عروه ریاست ربع کنده و ربیعه را از سوی حکومت‏برعهده نداشت، اما به قدری در میان این ربع که پرجمعیت‏ترین ربع کوفه بود، احترام داشت که گفته شده است در هنگام کمک خواستن، سی هزار شمشیر آماده به فریادرسی او می‏پرداختند (63) که البته «ابن زیاد» توانست‏با سیاستهای خود و استفاده از عمروبن حجاج زبیدی، رقیب «هانی‏»، این نفوذ را به حداقل برساند و بالاخره او را شهید کند بدون آن که هیچ تحرکی در ربع، پدید آید.

لشگر عمربن سعد در کربلا نیز از نظام ارباع پیروی می‏کرد. در آن هنگام، رئیس ربع اهل مدینه عبدالله‏بن زهیر بن سلیم ازدی، رئیس ربع مذحج و اسد عبدالرحمن بن ابی سبره حنفی، رئیس ربع ربیعه و کنده قیس بن اشعث‏بن قیس، و ریاست ربع تمیم و همدان حربن یزید ریاحی بودند که همگی به جز حر، علیه امام حسین‏علیه‏السلام وارد کارزار شدند. (64)

3 - عرفاء

عرفاء جمع عریف، و عریف منصبی بوده است در قبیله که صاحب آن ریاست عده‏ای از افراد قبیله و سرپرستی امور آنان را برعهده داشته و نسبت‏به اعمال آن افراد در مقابل حکومت پاسخگو بوده است. وظیفه‏ای که عریف انجام می‏داد و نیز تعداد افراد تحت‏نظر او «عرافه‏» نامیده می‏شد. (65)

این منصب در قبایل عرب در زمان جاهلیت وجود داشت و از نظر اداری یک یا دو درجه پایین‏تر از ریاست قبیله بود. (66)

اما پس از پایه‏ریزی نظام اسباع در سال‏17 هجری، نظام عرفاء به گونه‏ای دیگر پی‏ریزی شد; بدین‏ترتیب که ملاک تعداد افراد تحت‏سرپرستی هر عریف را تعدادی از افراد قرار دادند که عطاء و حقوق آنها و زن و فرزندانشان صدهزار درهم باشد (67) و از این جاست که تعداد افراد «عرافت‏»های مختلف متفاوت بود، زیرا نظامی که عمربن خطاب برای پرداخت عطاء به مقاتلین در نظر گرفته بود بر پایه مساوات قرار نداشت، بلکه براساس فضایل و ویژگیهای افراد; مانند صحابی بودن، شرکت در جنگهای پیامبر اکرم‏صلی الله علیه وآله، شرکت در فتوحات و... متغیر بود (68) و بدین‏ترتیب «عرافت‏»های مختلف از بیست تا شصت مقاتل را در برمی‏گرفت که زن و فرزندان آنها نیز به این رقم اضافه می‏شدند.

وظیفه اولیه عرفاء در آن زمان این بود که عطاء و حقوق افراد تحت مسوولیت‏خود را از امرای اسباع تحویل می‏گرفتند و به آنان می‏رساندند و در هنگام جنگ، افراد خود را آماده می‏کردند و احیانا اسامی افراد متخلف از جنگ را به اطلاع والی یا امرای اسباع می‏رساندند.

اما در هنگامی که لشگریان عرب شهرنشین شده، و در کوفه مستقر گردیدند، عرفاء اهمیت‏بیشتری یافتند، زیرا علاوه بر مسوولیتهای سابق، مسوولیت کامل برقراری امنیت در محدوده زیر نظارتشان، به آنها واگذار گردید.

در این هنگام آنها، دفترهایی تهیه کرده بودند که در آن اسامی مقاتلین، زن و فرزندانشان و نیز موالی آنها ضبط شده بود و اسامی تازه متولدین و سال تولد نیز ثبت می‏شد چنان که اسامی افرادی که از دنیا می‏رفتند محو می‏گردید و بدین‏ترتیب شناخت کاملی از افراد خود داشتند.

چنین به نظر می‏رسد که همچنان که عرفاء در این زمان در مقابل والی مسوول بودند (69) نصب و عزل آنها نیز توسط والی صورت می‏گرفت; نه امرای اسباع یا ارباع.

در هنگام بروز تشنج و اضطراب در شهر، نقش و اهمیت عرفاء دوچندان می‏شد، زیرا آنها مسوول برقراری نظم در رافت‏خود بودند و طبعا اگر حکومت مرکزی شهر قوی بود، از آنان می‏خواست که افراد قیام‏کننده را معرفی نمایند. (70)

در میان والیان کوفه، زیاد و پسرش، عبیدالله، بیشترین استفاده را از این نظام در سرکوب قیام شیعیان و خوارج و سایر مخالفان و به اصطلاح برقراری نظم نمودند مثلا تاریخ‏نویسان پیرامون اولین اقدام عبیدالله‏بن زیاد پس از ورود به کوفه چنین نوشته‏اند:

«عبیدالله مردم و عرفاء کوفه را به نزد خود فراخواند و خطاب به آنان با شدت چنین گفت: شما باید اسامی غریب‏ها و موافقین و مخالفین امیرالمومنین یزید! را برای من بنویسید. هر کس چنین کرد با او کاری ندارم، اما هر کس از عرفاء که چنین اقدامی ننماید باید مسوولیت عرافت‏خود را به عهده بگیرد; بدین‏ترتیب که هیچ مخالفت و شورشی علیه ما در عرافت او نباشد. و اگر چنین نکرد خون و مال او بر ما حلال است و اگر در میان عرافتی شخصی از مخالفین امیرالمومنین (یزید)! یافت‏شود که عریف او نامش را برای ما ننوشته باشد، آن عریف را درب خانه‏اش بر دار می‏آویزیم و آن عرافت را از عطاء و حقوق محروم می‏نماییم‏». (71)

این اقدام عبیدالله در استفاده از عرفاء بسیار موثر افتاد و یکی از مهمترین موجبات شکست نهضت مسلم را فراهم آورد.

4 - مناکب

مناکب جمع منکب و یکی از مناصب موجود در میان قبایل بوده است. از بعضی نوشته‏ها چنین برمی‏آید که این منصب بالاتر از عریف بوده و نظارت بر پنج عریف بر عهده صاحب این منصب بوده است. (72) و منصبی بوده که در قبایل جاهلیت نیز وجود داشته است.

اما بعضی دیگر از نوشته‏ها احداث این منصب را به‏«زیادبن ابیه‏» برای تسلط و نظارت بیشتر بر کارهای عرفاء نسبت داده‏اند (73) و بعضی را نیز نظر بر این است که گرچه این منصب در زمان زیاد احداث شده است اما سمتی پایین‏تر از عریف بوده و به عنوان معاون آن به حساب می‏آمده است. (74)

به هر حال هر کدام از نظرهای فوق را بپذیریم، آنچه مسلم است این است که این منصب در سال 60 هجری و هنگام نهضت مسلم بن عقیل وجود داشته است اما در میان نصوص تاریخی به عبارتی که از آن در این سال یاد کرده و نقش آن را بیان نموده باشد، برخورد ننمودیم.

گفتار سوم: نظام اقتصادی حاکم بر کوفه

این گفتار را طی دو بخش: منابع مالی حکومت کوفه و منابع مالی مردم به بررسی می‏گذاریم:

1 - منابع مالی حکومت کوفه

منابع مالی حکومت کوفه در زمان مورد بحث از قرار زیر بود:

الف: خراج

حکم اولیه سرزمینهایی که به وسیله جنگ گشوده می‏شد آن بود که میان مقاتلین و جنگجویان سپاه اسلام تقسیم گردد، اما عمر به جهت‏حفظ این سرمایه برای آیندگان و نیز حفظ روحیه جنگ در میان مقاتلین با مشورت با صحابه و از جمله حضرت علی‏علیه‏السلام دست‏به تقسیم این سرزمینها نزد بلکه تصمیم گرفت که آنها در دست اهالی باقی بماند و در عوض هر سال مقداری به عنوان خراج پرداخت نمایند و خراج هر شهر مفتوح به سوی شهر فاتح حمل گردد (75) و بدین‏ترتیب هر ساله خراج شهرهایی مانند آذربایجان، گرگان، کابل، سیستان، انبار و... که به دست کوفیان فتح شده بود به سوی کوفه حمل می‏شد و به محل مخصوص که نام بیت‏المال کوفه را به خود گرفته بود، منتقل می‏گردید و حاکم کوفه پس از تامین مایحتاج شهر و مردم و پرداخت عطاء، مازاد آن را به سوی حکومت مرکزی می‏فرستاد. (76)

حضرت علی‏علیه‏السلام پس از رسیدن به حکومت، تصمیم عمر را تایید نمود و نظام خراج و عدم تقسیم سرزمینهای فتح شده را تثبیت کرد.

این نکته قابل تذکر است که عمده درآمد حکومت از این منبع مالی بود.

ب: جزیه

جزیه مالی بود که افراد غیرمسلمان شهرهای اسلامی شامل مجوسیان، یهودیان و مسیحیان، سالانه و به صورت سرانه به حکومت پرداخت می‏کردند که در آن زمان معمولا ثروتمندان 48 درهم، متوسطین 24 درهم و طبقه پایین‏تر 12 درهم در سال ملزم به پرداخت‏بودند. (77)

با مسلمان شدن بسیاری از اهل ذمه، درآمد حکومت از این منبع رو به کاهش نهاد اما معاویه برای جبران این نقیصه، در دوران حکومت‏خود دستور داد تا ایرانیان مقیم عراق، طبق رسوم پیش از اسلام، هر سال در اول بهار و اول پاییز که به برگزاری مراسم دو عید نوروز و مهرگان می‏پردازند، هدایایی به حکومت تحویل نمایند. و از این راه هر سال 10 میلیون درهم به بیت‏المال عراق سرازیر می‏شد. (78)

ج: غنایم

فتوحات در داخل ایران و کشورهای همجوار در دوران مورد بحث، هنوز ادامه داشت و بدین‏ترتیب خمس غنایم هم به بیت‏المال منتقل می‏شد، علاوه بر این که اموال مخصوص پادشاهان و امرای دشمن که به «صوافی‏» مشهور بود، همگی، به خزینه حکومت واریز می‏شد که درآمد دولت از صوافی عراق در دوران معاویه در سال تا 50 میلیون درهم رسیده است. (79)

د: گمرکات

گرفتن گمرک و عوارض از تجاری که جنس به داخل کوفه می‏آوردند از زمان حکومت عمر شروع شد; بدین‏ترتیب که از کفار غیرذمی یک‏دهم و از کفار ذمی یک‏دهم و از مسلمانان یک‏دهم مال‏التجاره را به عنوان مالیات و گمرک می‏گرفتند که به این مالیات اصطلاحا «مکوس‏» گفته می‏شد. (80)

تا اینجا چنین به دست می‏آید که حکومت کوفه از نظر مالی بسیار قوی بود، بخصوص هنگامی که فرمانداری کوفه و بصره هر دو به وسیله یک فرد اداره می‏شد، این قوت دو چندان می‏گردید، زیرا والی در این هنگام با در اختیار گرفتن بیت‏المال، قدرت اجرای هرگونه شیوه‏ای را داشت; چنان که در زمان زیاد و پسرش عبیدالله چنین اتفاقی افتاد به گونه‏ای که درآمد عراق از خراج در زمان عبیدالله را رقمی حدود 135 میلیون درهم نوشته‏اند (81) و عبیدالله توانست‏با زیاد کردن عطاء و دادن رشوه به روسا و بزرگان کوفه آنها را به جنگ با امام حسین‏علیه‏السلام ترغیب و تشویق نماید. چنان که یکی از اهل کوفه به نام «مجمع بن عبدالله عائدی‏» هنگامی که در کربلا به امام حسین پیوست چنین جواب داد:

«اما اشراف الناس فقد عظمت رشوتهم و ملئت غرائرهم یستمال و دهم و یستخلص به نصیحتهم فهم الب واحد علیک‏»; (82) اما اشراف و بزرگان کوفه، رشوه‏های کلانی به آنها پرداخت‏شده است و حکومت جوالهای آنان را پر نموده تا محبت آنان را به خود جلب نماید، پس آنها یکپارچه علیه تو جنگ می‏نمایند.

2 - منابع مالی مردم

به طور کلی طرق درآمد مردم را می‏توان به دو بخش کسب و کار، دریافت عطاء و رزق از حکومت کوفه تقسیم نمود:

الف: کسب و کار

کسب و کار مردم در آن زمان معمولا زراعت، صناعت، تجارت و یا کارهای دولتی و حکومتی مانند خدمت در شرطه بود.

به نظر می‏رسد با توجه به وابستگی شدید مردم به عطاء و حقوق حکومتی، مردم عرب کوفه کمتر به کسب و کار می‏پرداختند، به طوری که گفته شده است: اکثر حرفه‏های کوفه را موالی بر عهده داشتند و اصولا عربها اشتغال به حرفه و صنعت را لایق شان خود نمی‏دانستند. (83)

ب: عطاء و رزق

عطاء مقدار پرداخت نقدی بود که از سوی حکومت کوفه، یکجا یا طی چند مرتبه، سالانه به مردم مقاتل این شهر پرداخت می‏شد، چنان که «رزق‏» کمکهای جنسی مانند خرما، گندم، جو، روغن و... بود که هر ماه به صورت بلاعوض به آنان تحویل می‏شد.

نظام عطاء و رزق به وسیله عمربن خطاب بنیانگذاری شد; بدین‏ترتیب که عمر برای برپا داشتن یک لشگر همیشه آماده و به منظور جلوگیری از اشتغال سربازان به کار دیگر، برای آنان حقوقی سالیانه تعیین نمود که ملاکهای خاصی مانند صحابی بودن، دفعات شرکت در جنگها و... را در آن مد نظر داشت. این حقوق سالیانه که عمدتا از فتوحات و خراج سرزمینهای تازه گشوده شده تامین می‏گشت، به تناسب افراد، مبلغی بین 300 تا 2000 درهم در سال را شامل می‏گشت (84) که مقدار حداکثر آن به نام «شرف العطاء» نامیده می‏شد و به افراد دارای ویژگیهای برجسته مانند شجاعت و رشادت فراوان، پرداخت می‏گردید. (85)

حضرت علی‏علیه‏السلام پس از رسیدن به حکومت، اصل نظام عطاء را تصویب کرد اما ویژگیها و ملاکهای عمر در پرداختهای متفاوت را الغا کرد و مساوات کامل در عطاء را برقرار نمود که این امر نارضایتی‏های فراوان را سبب شد. (86)

یکی دیگر از ویژگیهای پرداخت عطاء، در زمان حضرت علی‏علیه‏السلام آن بود که به محض وصول مال به بیت‏المال حضرت‏علیه‏السلام به تقسیم آن اقدام می‏نمود و نمی‏گذاشت اموال در بیت‏المال انباشته گردد; چنان که نقل شده است پس از تقسیم سه نوبت عطاء، مال فراوانی از اصفهان رسید و حضرت‏علیه‏السلام از مردم و روسای اسباع خواست تا چهارمین عطاء خود را تحویل بگیرند. (87)

سومین ویژگی این عطاء، در زمان آن حضرت‏علیه‏السلام آن بودکه حضرت‏علیه‏السلام حتی به مخالفان خود مانند خوارج مادامی که اقدام عملی علیه حکومت اسلامی ننموده بودند این حقوق را پرداخت می‏کرد. (88)

اما در زمان حکومت معاویه، این نظام پرداخت‏به‏کلی از میان برداشته شد و دوباره نظام طبقاتی عطاء برقرار گردید ولی این بار ملاکهای فضیلت و سابقه در اسلام و شرکت در جنگها لحاظ نگردید; بلکه میزان تقرب به دستگاه اموی و مقدار سرسپردگی به حکومت ملاک قرار گرفت. (89) عطاء موالی حذف شد و تنها معاویه در برهه‏ای از زمان دستور پرداخت 15 درهم در سال به آنان را صادر نمود که آن هم پرداخت نگردید (90) و لذا موالی ناچار به ارتزاق از کار و تلاش خود شدند.

در این زمان مردم وابستگی شدیدی به عطاء و رزق داشتند و حکومت نیز از این نقطه ضعف به خوبی آگاه بود و به عنوان دستاویزی مهم از آن استفاده می‏کرد.

مخالفان حکومت که عمدتا شیعیان بودند تهدید به قطع عطاء می‏گردیدند; چنان که دیدیم عبیدالله عرافت‏هایی را که در آنها شخص مخالفی وجود داشت، تهدید به قطع عطاء نمود.

هنگامی که مسلم بن عقیل‏علیه‏السلام به همراه سپاه خود قصر عبیدالله بن زیاد را محاصره نمود و او را در فشار قرار داد یکی از شگردهای موفق عبیدالله تشویق مردم و اطرافیان مسلم به ازدیاد عطاء در صورت پراکنده شدن و نیز تهدید به قطع عطاء در صورت ادامه شورش بود که این شگرد باعث پراکنده شدن سریع اطرافیان مسلم گردید; (91) چنان که با همین شیوه; یعنی ازدیاد عطاء، توانست لشگر عظیمی از مردم کوفه را که دلهایشان با امام حسین‏علیه‏السلام بود، علیه آن حضرت وارد جنگ نماید. (92)

در روز عاشورا، هنگامی که امام حسین‏علیه‏السلام قصد اتمام حجت نسبت‏به کوفیان را داشت آنها با به راه انداختن سروصدا، سعی در ممانعت از سخنرانی آن حضرت‏علیه‏السلام می‏کردند، بالاخره امام‏علیه‏السلام رشته کلام را در دست گرفت و با اشاره به مساله عطاء، آن را به عنوان یکی از علل عصیان کوفیان نسبت‏به خود برشمرد; سخنان آن حضرت‏علیه‏السلام چنین است:

«و کلکم عاص لامری غیر مستمع لقولی، قد انخزلت عطیاتکم من الحرام و ملئت‏بطونکم من الحرام فطبع علی قلوبکم‏»; (93) همه شما عصیان مرا ورزیدید و به سخنان من گوش فرا نمی‏دهید (باید چنین باشد چرا که) عطاهای شما از مال حرام فراهم آمده و شکمهایتان از حرام انباشته گردیده، پس باعث مهر خوردن قلبهایتان شده است.

شاید بتوان گفت اگر جناب مسلم طی حدود سه ماه اقامت در کوفه (از 15 رمضان تا 8 ذی‏حجه سال 60 هجری) می‏توانست‏بیت‏المال کوفه را در اختیار گیرد و از آن به نفع خود استفاده نماید، پیروزی او تضمین می‏شد; چنان که در سال‏66 هجری، مختار با تصرف بیت‏المال و تقسیم کردن‏9 میلیون درهم موجود در آن بین یارانش، توانست‏بر کوفه مسلط شود. (94)

اما نهضت امام حسین‏علیه‏السلام نهضتی نبود که بخواهد با زور و پول به پیروزی برسد، چرا که مردمی که با درهم گرد هم آیند، در هنگام به خطر افتادن منافعشان صحنه را ترک خواهند کرد همچنان که در مورد مختار چنین شد و او را در مقابله با دشمنش، مصعب تنها گذاشتند.

1- طبری، محمدبن جریر، تاریخ طبری، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات،3/145.

2- حموی، یاقوت، معجم‏البلدان، بیروت، دار احیاء التراث العربی،1399 ق، 4/491.

3- تاریخ طبری،3/243.

4- همان، 4/49.

5- مسعودی، علی‏بن حسین، مروج الذهب و معادن الجوهر، تحقیق محمد محی‏الدین عبدالحمید، بیروت، دارالمعرفه، 2/385.

6- دینوری، عبدالله‏بن مسلم بن قتیبه، الامامه و السیاسه، تحقیق علی شیری، چاپ اول، قم، منشورات شریف رضی، 1371، 1/185.

7- شریف القرشی، باقر، حیاه الامام الحسین بن علی‏علیه‏السلام، چاپ دوم: قم، دارالکتب العلمیه،1397 ق، 2/178 به نقل از تاریخ الشعوب الاسلامیه، 1/147.

8- بلاذری، ابوالحسن، فتوح البلدان، تعلیق رضوان محمد رضوان، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1398 ق، /345.

9- معجم‏البلدان، 4/491.

10- تاریخ طبری، 4/494; مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، تصحیح محمدباقر بهبودی، تهران، المکتبه الاسلامیه، 44/337.

11- بحارالانوار، 44/334.

12- همان،337.

13- همان، 68.

14- همان، 45/4.

15- دینوری، ابوحنیفه احمدبن داود، الاخبار الطوال، تحقیق عبدالمنعم عامر، چاپ اول، قاهره، داراحیاء الکتب العربیه، 1968م /305.

16- زیدی، محمدحسین، الحیاه الاجتماعیه و الاقتصادیه فی الکوفه فی القرن الاول الهجری، بغداد، جامعه بغداد، 1970 م /42.

17- جرجی زیدان، تاریخ التمدن الاسلامی، بیروت، منشورات دار مکتبه الحیاه، 4/338.

18- الحیاه الاجتماعیه، 42.

19- حیاه الامام الحسین‏علیه‏السلام، 2/438.

20- فتوح‏البلدان، /279.

21- جنابی، کاظم، تخطیط مدینه الکوفه عن المصادر التاریخیه و الاثریه، مقدمه احمد فکری، چاپ اول، بغداد، مجمع العلمی العراقی،1386ق، ص‏42 به بعد.

22- الاخبار الطوال، /288.

23- تاریخ التمدن الاسلامی، 4/370.

24- فتوح‏البلدان،279.

25- تاریخ التمدن الاسلامی، 4/371.

26- تخطیط مدینه الکوفه،26.

27- همان،43; حیاه الامام الحسین‏علیه‏السلام، 2/438.

28- حیاه الامام الحسین‏علیه‏السلام، 2/441 به بعد.

29- تاریخ طبری، 4/261.

30- همان، 294.

31- برای اطلاع بیشتر مراجعه شود به الف): الدوافع الذاتیه لانصار الحسین‏علیه‏السلام، محمد علی عابدین، چاپ دوم: قم، دارالکتاب الاسلامی، 1982م. ب) زندگانی سفیر حسین‏علیه‏السلام مسلم بن عقیل، محمدعلی عابدین، ترجمه سید حسن اسلامی، چاپ اول: قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1372.

32- مقرم، عبدالرزاق موسوی، مقتل الحسین، چاپ پنجم[قم]، دارالکتاب الاسلامی،1399ق، ص‏149، و حیاه الامام الحسین،3/441.

33- تاریخ طبری، 4/132; ضیف، شوقی، تاریخ الادب العربی، العصر الاسلامی، چاپ سوم، قاهره، دارالمعارف مصر، 1963م، 2/186.

34- مسکویه رازی، ابوعلی، تجارب الامم، تحقیق ابوالقاسم امامی، چاپ اول، تهران، دار سروش للطباعه و النشر،1366 ش، 2/57.

35- تاریخ طبری،3/243.

36- تجارب‏الامم، 2/15.

37- مروج‏الذهب، 2/405.

38- زکی صفوت، احمد، جمهره خطب العرب فی عصور العربیه الزاهر، چاپ دوم: مصر، مطبعه الحلبی، 1385 ق، 1/420 به بعد.

39- تاریخ طبری،3/513.

40- همان، 545.

41- همان، 4/59; مروج الذهب، 2/385.

42- تاریخ طبری، 4/277.

43- محمود شریفی و دیگران. (معهد تحقیقات باقرالعلوم وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی) موسوعه کلمات الامام الحسین‏علیه‏السلام، چاپ اول: قم، دارالمعروف، 1415ق، ص‏373.

44- تاریخ طبری، 4/558 به بعد.

45- حیاه الامام الحسین‏علیه‏السلام، 2/420 به بعد.

46- الاخبار الطوال، 221.

47- بحارالانوار، 44/334.

48- تجارب الامم، 2/59.

49- الاخبار الطوال،229.

50- تاریخ طبری، 4/323.

51- عمر فوزی، فاروق، تاریخ العراق فی عصور الخلافه العربیه الاسلامیه، چاپ اول: بغداد، مکتبه النهضه، 1988م، ص‏21; و الحیاه الاجتماعیه و الاقتصادیه، ص 221 به بعد.

52- براقی نجفی، سیدحسین بن احمد، تاریخ الکوفه، تحقیق سید محمد صادق بحرالعلوم چاپ چهارم: بیروت، دارالاضواء،1407 ق، ص‏242.

53- مراجعه شود به تاریخ طبری، ج‏4، ذیل حوادث سالهای مذکور در متن.

54- تاریخ طبری، 4/128 به بعد.

55- تخطیط مدینه الکوفه، ص‏62.

56- تاریخ طبری، 4/215.

57- همان، 258.

58- حیاه الامام الحسین‏علیه‏السلام، 2/416.

59- مراجعه شود به: الف) تاریخ طبری‏3/151; ب) الحیاه الاجتماعیه و الاقتصادیه فی الکوفه، ص‏48; ج) کوفه، پیدایش شهر اسلامی، هشام جعیط، ترجمه ابوالحسن سروقد مقدم، چاپ اول: مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، 1372، ص‏262 به بعد و...

60- جاسم الجنابی، خالد، تنظیمات جیش العربی الاسلامی فی العصر الاموی، بغداد، دار شوون الثقافه العامه، ص‏223.

61- تاریخ طبری، 4/199.

62- همان، 275.

63- تاریخ الکوفه،297.

64- تاریخ طبری، 4/285.

65- ابن‏منظور، لسان العرب، تعلیق علی شیری، چاپ اول: بیروت، داراحیاء التراث العربی، 1408 ق،9/154.

66- تاریخ التمدن الاسلامی، 1/176.

67- تاریخ طبری،3/152.

68- برای اطلاع بیشتر از ویژگیهای نظام عطای عمر مراجعه شود به: تاریخ طبری،3/108.

69- تنظیمات الجیش العربی الاسلامی،223 و الحیاه الاجتماعیه و الاقتصادیه فی الکوفه،49 به بعد.

70- همان.

71- تاریخ طبری، 4/267.

72- تاریخ التمدن الاسلامی، 1/176.

73- تنظیمات الجیش العربی الاسلامی،223 به نقل از الاوائل ابی‏هلال عسکری.

74- الحیاه الاجتماعیه و الاقتصادیه فی الکوفه، 54 به نقل از العقدالفرید، 5/8.

75- تنظیمات الجیش العربی الاسلامی،86 به بعد.

76- الحیاه الاجتماعیه و الاقتصادیه فی الکوفه،219.

77- همان.

78- همان، 222.

79- همان.

80- همان، 220.

81- اجتهادی، ابوالقاسم، بررسی وضع مالی و مالیه مسلمین از آغاز تا پایان دوران اموی، چاپ اول،: تهران، انتشارات سروش،1363، ص‏137.

82- تاریخ طبری، 4/306.

83- الحیاه الاجتماعیه و الاقتصادیه، 82.

84- تاریخ طبری،3/108; فتوح‏البلدان، 438.

85- الحیاه الاجتماعیه، 240; تنظیمات الجیش العربی، 98.

86- نهج‏البلاغه، فیض‏الاسلام، خطبه‏126.

87- مروج‏الذهب، 2/421.

88- تاریخ طبری، 4/53.

89- تنظیمات الجیش العربی، 92.

90- الحیاه الاجتماعیه...،87.

91- تاریخ طبری، 4/277.

92- حیاه الامام الحسین‏علیه‏السلام، 2/453.

93- موسوعه کلمات الامام الحسین‏علیه‏السلام، 422.

94- تجارب الامم، 2/138.

http://imis.epage.ir/fa/module.content_Page.53-02-01-01.html

پند

noreply@blogger.com (م.دشهاب) — Tue, 04 Jan 2011 14:55:00 +0000

حرص نخورید. ناراحتی را نبلعید. همان طور که از خوردن غذای مانده و فاسد پرهیز می کنید از جذب کردن و بلعیدن حرف های مفت و مزخرف پرهیز کنید. نگذارید حرف هایی که به نظر خودتان صحیح نمی آید و چرند است، ذهن تان را خراب کند و باعث شود که دچار تهوع فکری شوید.

اگر دلخورید بیان کنید. اگر می ترسید ترستان را به زبان بیاورید.اگر عصبانی هستید عصبانیت تان را نشان دهید. گریه دارید؟ گریه کنید. مفاهیمی مثل خویشتن داری و سکوت و بردباری را بگذارید کنار. اینها ارزش هایی ست که حکومت های دیکتاتوری تبلیغ می کنند که بتوانند فرد را از همان آغاز، در خانواده سرکوب کنند و یک مشت آدم ترس خورده تحویل جامعه بدهند. ناراحتی ها را باید ابراز کرد و گرنه بعدها می شود کابوس. می شود تیک عصبی. تنگی نفس. خارشِتن. می شود دسیسه چینی و بهانه جویی. ناخن و لب جویدن و تند تند پاها را تکان دادن.

نگذارید کسی اعتماد به نفس شما را خدشه دار کند. با نگاه. با لبخند معنی دار. با کنایه. با حرف و طعنه. سعی کنید به خودتان ایمان بیاورید. با خودتان صلح کنید. خودتان را همان طور که هستید دوست داشته باشید. چهره تان را، اندام تان را. صلح کردن با خود آغاز زندگی است.

از گذشته فرار نکنید و آن را بپذیرید. با خود مهربان باشید و اشتباهات و غفلت ها را به خودتان ببخشید. نگذارید ظلم و جفای دیگران در گذشته از شما یک قربانی بسازد. در نقش قربانی رفتن گاه برای بعضی می شود همه ی محتوای زندگی شان. سال ها در عزای خود می نشینند و هیچ چیز هم تغییر نمی کند. از گذشته فرار نکنید اما در گذشته هم غرق نشوید و در سوگ روزهای خوب از دست رفته ننشینید. هیچ زمانی جذاب تر از زمان حال نیست.

از خودتان به اندازه ی توانایی تان انتظار داشته باشید. سعی کنید حد توانایی تان را بشناسید. بیشتر ما حد توانایی خود را نمی شناسیم و به همین خاطر همیشه از حد توانایی خود فراتر می رویم. ممکن هم هست در کاری موفق بشویم اما چون از توان خود بیشتر مایه گذاشته ایم، زود دچار خستگی و دلزدگی می شویم.

سعی نکنید دختر و پسر خوب برای پدر و مادر، خواهر خوب، برادر خوب، عروس خوب، داماد خوب، پدر خوب، مادر خوب باشید. این خیلی خوب بودن ها عاقبت کار دست آدم می دهد. آدم گاهی می رود توی نقش هایی که نقش واقعی اش نیستند و از من واقعی اش خیلی فاصله گرفته اند. بهتر است دیگران شما را نپسندند تا این که هر روز به جای خود در آینه چهره ی کسی را ببینید که از شما سوال میکند: راستی تو کی هستی؟

اگر دوست دارید ورزش کنید، ورزش کنید. اگر هم از ورزش بیزارید، ورزش نکنید. اتفاقی نمی افتد.

عشق ورزیدن را در زندگی فراموش نکنید.

هرچه هست و می ماند عشق است

و دیگر هیچ

چرتکه يا چتکه

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Mon, 08 Nov 2010 16:19:00 +0000

وسیله‌ای‌ كمكی‌ برای‌ نمایش‌ عدد و انجام‌ دادن‌ عملیات‌ ساده حسابی‌. در این‌ ابزار، میله‌های‌ موازی‌ محكم‌شده‌ در یك‌ قاب‌ چوبی‌، متناظر با ارزش‌ مكانی‌ رقمها، و مهره‌های‌ حركت‌كننده‌ بر روی‌ آنها بیانگرِ رقمهای‌ تشكیل‌دهنده عدد هستند. نام‌ چرتكه‌ از واژه روسی‌ سچُتی‌ گرفته‌ شده‌ است‌ (رجوع کنید به دهخدا، ذیل‌ واژه‌؛ < فرهنگ‌ روسی‌ آكسفورد >، ص‌ 525). در عربی‌ به‌ آن‌ «مِعداد» (جمع‌ آن‌: معادید) می‌گویند (رجوع کنید به آذرنوش‌، ذیل‌ «عَدَّ»).

منشأ اصلی‌ چرتكه‌ و جزئیات‌ شیوه كار با انواع‌ ابتدایی‌ آن‌ دقیقاً روشن‌ نیست‌ (رجوع کنید به پولان، ص‌ X، 2؛ اسمیت‌، ج‌ 2، ص‌ 158). اختراع‌ انواع‌ ابتدایی‌ چرتكه‌ به‌ زمانی‌ بازمی‌گردد كه‌ بر اثر فقدان‌ یا كامل‌ نبودنِ ارزشِ مكانی‌ در نظامهای‌ عددنویسی‌، و نیز در دسترس‌ نبودن‌ مواد مناسب‌ برای‌ نوشتن‌، انجام‌ دادن‌ عملیات‌ حسابی‌ به‌صورت‌ نوشتاری‌، دشوار و حتی‌ ناممكن‌ بود (اسمیت‌، ج‌ 2، ص‌ 156). كاربرد انواع‌ ابتدایی‌تر چرتكه‌ (سطحی‌ با تقسیمات‌ موازی‌ و تعدادی‌ مهره‌) و روشهای‌ محاسبه‌ به‌ كمك‌ آنها، گرچه‌ بر دركی‌ نسبی‌ از ارزش‌ مكانی‌ مبتنی‌ است‌، اما احتمالاً بسیار زودتر از ابداع‌ روشهای‌ عددنویسی‌ و طبعاً مستقل‌ از آن‌ آغاز شده‌ است‌ (رجوع کنید به پولان‌، ص‌ X، 7ـ 8، 13، 32). چنین‌ وسایل‌ ساده‌ای‌ می‌تواند در نقاط‌ گوناگون‌ دنیا به‌طور مستقل‌ ابداع‌ شده‌ باشد (سارتون‌، ج‌ 1، ص‌ 757). در روایات‌ لاتینی‌ متعددی‌، از خاورمیانه‌ به‌ عنوان‌ منشأ این‌ وسایل‌ یاد شده‌ است‌ (اسمیت‌، ج‌ 2، ص‌160). فرضیه‌هایی‌ در باره منشأ هندی‌، بین‌النهرینی‌ یا مصری‌ چرتكه‌ مطرح‌ شده‌،ولی‌ هیچ‌ مدرك‌ مستقیمی‌ برای‌ اثبات‌ آنها یافته‌ نشده‌ است‌ (رجوع کنید به همان‌، ج‌ 2، ص‌ 159؛ پولان‌، ص‌ 9ـ11). قاعدتاً بازرگانان‌، نخستین‌ كسانی‌ بودند كه‌ این‌ وسایل‌ را به‌كار بردند و نیز به‌واسطه شغلشان‌ سهم‌ اصلی‌ را در معرفی‌ و رواج‌ آنها در بین‌ تمدنهای‌ گوناگون‌ داشتند (اسمیت‌، ج‌ 2، ص‌ 160).

دقیق‌ترین‌ اطلاعات‌ در باره شكل‌، نحوه كاربرد و تحول‌ انواع‌ ابتدایی‌ چرتكه‌ در دوره باستان‌ را می‌توان‌ از منابع‌ یونانی‌ استخراج‌ كرد (پولان‌، ص‌ 11). گزارشهای‌ هرودوت‌ (485ـ 425 ق‌ م‌) حاكی‌ از پیشرفته‌ بودن‌ این‌ ابزارها در یونان‌ سده پنجم‌ پیش‌ از میلاد است‌ (همانجا). این‌ وسایل‌ از یونان‌ به‌ روم‌ و از آنجا به‌ بقیه اروپا راه‌ یافت‌ (همان‌، ص‌ 12). چرتكه‌ در یونان‌ و روم‌ باستان‌ سطح‌ صافی‌ بود كه‌ تعدادی‌ سنگ‌ریزه‌ روی‌ آن‌ قرار می‌گرفت‌ (همان‌، ص‌ 17).

در لاتینی‌ به‌ لوح‌ شمارش‌ «آباكوس‌» گفته‌ می‌شد. این‌ واژه‌ امروزه‌ در زبانهای‌ اروپایی‌ معادل‌ چرتكه‌ است‌. آباكوس‌ از واژه یونانی آباكْس‌ گرفته‌ شده‌ و اساساً به‌ معنای‌ لوح‌ مربع‌ شكل‌ بوده‌ است‌ (همانجا؛ اسمیت‌، ج‌ 2، ص‌ 156، پانویس‌ 3؛ سارتون‌، ج‌ 1، ص‌ 756؛ < فرهنگ‌ آثار باستانی‌ یونانی‌ و رومی‌ >، ذیل‌ "abacus" ). ارتباط‌ واژه یونانی آباكْس‌ با واژه عبری‌ آباق‌ به‌معنای‌ غبار، چندان‌ پذیرفته‌ نیست‌ (پولان‌، همانجا). واژه آباكوس‌ از سده‌های‌ میانه‌ به‌ بعد به‌ معنای‌ حساب‌ ابتدایی‌ نیز به‌كار می‌رفت‌ (اسمیت‌، ج‌ 2، ص‌ 7).

كاربرد چرتكه‌ در جهان‌ اسلام‌ ظاهراً سابقه طولانی‌ ندارد. مسلمانان‌ از نظام‌ عددنویسی‌ هندی‌ با ارزش‌ مكانی‌ كامل‌ و صفر استفاده‌ می‌كردند و بنابراین‌ نیازی‌ به‌ ابزار واسطه‌ای‌ چون‌ چرتكه یونانی‌ حس‌ نمی‌شد. شیوه عددنویسی‌ هندی‌، كه‌ با ترجمه آثار مسلمانان‌ به‌ اروپا راه‌ یافت‌، كاربرد چرتكه‌ را محدود كرد، اما مقابله‌ بین‌ طرفداران‌ چرتكه‌ و هواخواهان‌ حساب‌ هندی‌ در غرب‌ چند قرن‌ ادامه‌ یافت‌ تا آنكه‌ در قرن‌ پانزدهم‌/ نهم‌ برتری‌ پیروان‌ روشهای‌ حساب‌ هندی‌ قطعی‌ شد و چرتكه‌ تا پایان‌ قرن‌ هفدهم‌/ اوایل‌ قرن‌ دوازدهم‌ در اروپا كنار گذاشته‌ شد (ایوز، ج‌ 1، ص‌ 21).

ظاهراً تنها اشاره‌ به‌ ابزاری‌ مشابه‌ چرتكه‌ در منابع‌ دوره اسلامی‌ از حمداللّه‌ مستوفی‌ در نزهه القلوب‌(ص‌ 42) است‌: «و در سنه عشرین‌ و اربعمائه شیخ‌رئیس‌ ابوعلی‌ سینا صورت‌ عقد حساب‌ نهاد و محاسبان‌ را از مهره‌شماری‌ و دیگر منصوبها چون‌ تخته‌ فرنگی‌ و امثال‌ آن‌خلاص‌ داد.»

در باره نقش‌ ابن‌سینا در ابداع‌ روشهای‌ محاسبه‌ تردید وجود دارد، اما از این‌ جمله حمداللّه‌ مستوفی‌ می‌توان‌ نتیجه‌ گرفت‌ كه‌ روشی‌ به‌ نام‌ مهره‌شماری‌ و ابزاری‌ به‌ نام‌ تخته‌فرنگی‌، كه‌ احتمالاً نوعی‌ چرتكه ابتدایی‌ بوده‌، در جهان‌ اسلام‌ به‌كار می‌رفته‌ و حساب‌ انگشتی‌ یا انگشت‌شماری‌ در دوره اسلامی‌ بدیلی‌ مناسب‌ برای‌ آن‌ محسوب‌ می‌شده‌ است‌.

اختراع‌ چرتكه شرقی‌ را ــ كه‌ در آن‌ مهره‌ها به‌ سادگی‌ با عبور از درون‌ میله‌هایی‌ می‌لغزند ــ به‌ چینیان‌ نسبت‌ داده‌اند. این‌ نوع‌ چرتكه‌ از چین‌ به‌ ژاپن‌ و روسیه‌ راه‌ یافته‌ است‌ (پولان‌، ص‌20). منشأ روسی‌ واژه چرتكه‌ و همسانی‌ چرتكه ایرانی‌ با چرتكه روسی‌ حاكی‌ از ورود آن‌ به‌ ایران‌ از طریق‌ روسیه‌ است‌.

در سده‌های‌ پنجم‌ و ششم‌/ یازدهم‌ و دوازدهم‌، در چین‌ آثاری‌ در باره سوان‌پان‌ یا چرتكه چینی‌ وجود داشته‌ است‌ (نیدهام‌ ، ص‌ 78؛ سارتون‌، ج‌ 1، همانجا)، اما قدیم‌ترین‌ یافته‌ها در مورد قواعد كاربرد آن‌ به‌ قرن‌ هفتم‌/ سیزدهم‌ برمی‌گردد (پولان‌، همانجا). احتمالاً چرتكه‌ از قرن‌ هشتم‌/ چهاردهم‌ به‌تدریج‌ در چین‌ رواج‌ یافته‌ است‌ (سارتون‌، ج‌ 1، ص‌ 756ـ 757؛ قس‌ نیدهام‌، ص‌ 75). چرتكه ژاپنی‌ یا سوروبان‌ نیز از قرن‌ یازدهم‌/ هفدهم‌ كاربرد همگانی‌ پیدا كرده‌ است‌ (پولان‌، همانجا).

برخلاف‌ چرتكه ابتدایی‌ یونان‌، در چرتكه شرقی‌ مهره‌های‌ متعلق‌ به‌ یك‌ مرتبه‌ نمی‌توانند به‌ مرتبه دیگری‌ منتقل‌ شوند (مهره‌های‌ متعلق‌ به‌ هر مرتبه‌ فقط‌ می‌توانند روی‌ میله‌ای‌ كه‌ نشان‌دهنده آن‌ مرتبه‌ است‌ بلغزند؛ نتز، ص‌ 326). همچنین‌ برخلاف‌ نوع‌ رومی‌ نظام‌ آن‌ كاملاً دهدهی‌ است‌ (برای‌ روش‌ محاسبه‌ یا چرتكه رومی‌ رجوع کنید به پولان‌، ص‌ 62ـ66)، بنابراین‌، چرتكه شرقی‌ با نیازهای‌ مسلمانان‌ بهتر تطابق‌ داشت‌ و در سرزمینهای‌ اسلامی‌ رایج‌ شد.

چرتكه رایج‌ در ایران‌، كه‌ همان‌ چرتكه روسی‌ است‌، در هر میله‌ ده‌ مهره‌ دارد. در میله‌های‌ اول‌ و چهارم‌ (از راست‌) تنها چهار مهره‌ قرار می‌گیرد. هریك‌ از این‌ میله‌ها می‌تواند برای‌ نگاه‌ داشتن‌ حساب‌ ربعها به‌كار رود. ارزش‌ مكانی‌ میله‌های‌ دوم‌ و سوم‌، به‌ترتیب‌، 01ر0 و 1ر0 است‌. میله چهارم‌ برای‌ جدا كردن‌ میله‌های‌ اعداد صحیح‌ از میله‌های‌ كسر نیز به‌كار می‌رود.

در چرتكه چینی‌ بازویی‌ موازی‌ با طول‌ قاب‌ چرتكه‌، میله‌ها را به‌ دو بخش‌ نابرابر بالایی‌ و پایینی‌تقسیم‌ می‌كند. در بخش‌ بالایی‌ میله‌ دو مهره‌ و در بخش‌ پایینی‌ پنج‌ مهره‌ قرار می‌گیرد. هریك‌ از پنج‌ مهره پایینی‌ نشانه یك‌ واحد از ارزش‌ مكانی‌ میله مربوط‌، و هریك‌ از دو مهره بالایی‌ نشانه پنج‌ واحد از همان‌ ارزش‌ مكانی‌ است‌. چرتكه ژاپنی‌ شبیهِ چرتكه چینی‌ است‌، با این‌ تفاوت‌ كه‌ پس‌ از انقلاب‌ سیاسی‌ 1285/ 1868 به‌ صورت‌ پنج‌ مهره‌ در زیر و یك‌ مهره‌ در بالا، و از 1319 ش‌/1940 به‌ بعد به‌ صورت‌ چهار مهره‌ در زیر و یك‌ مهره‌ در بالا در آمد (دیویس‌، ص‌ 119).

در حال‌ حاضر، علاوه‌ بر كاربرد محدود چرتكه‌ در بازارهای‌ سنّتی‌ كشورهای‌ آسیایی‌ و اسلامی‌، از آن‌ برای‌ آموزش‌ عددشماری‌ به‌ كودكان‌ استفاده‌ می‌شود.

منابع‌: آذرتاش‌ آذرنوش‌، فرهنگ‌ معاصر عربی‌ ـ فارسی، تهران‌ 1379 ش‌؛ هوارد ویتلی‌ ایوز، آشنایی‌ با تاریخ‌ ریاضیات‌، ترجمه محمدقاسم‌ وحیدی‌اصل‌، ج‌ 1، تهران‌ 1381 ش‌؛حمداللّه‌ مستوفی‌، نزهت‌القلوب، بمبئی‌ [1311 ]؛ دهخدا؛

Harold T. Davis, "The history of computation", in Historical topics for the mathematics classroom , Reston, Va.: National Council of Teachers of Mathematics, 1989; A Dictionary of Greek and Roman antiquities ed. William Smith, London: John Murray, 1882; Joseph Needham, Science and civilisation in China , vol. 3, Cambridge 1959; Reviel Netz, "Counter culture: towards ahistory of Greek numeracy" , History of science, no. 129 (Sept. 2002 ; (The Oxford Russian dictionary , Oxford: Oxford University Press, 1993; J. M. Pullan, The history of the abacus , London 1968; George Sarton , Introduction to the history of science , Malabar, Fla. 1975; David Eugene Smith , History of mathematics , New York 1958.

http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=5422

چرتکه (Abacus)

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Mon, 08 Nov 2010 16:12:00 +0000

چرتکه (Abacus) وسیله محاسبه ای قدیمی است که هنوز در بسیاری از کشورهای آسیایی مورد استفاده قرار میگیرد.

ساختار چرتکه
یک چرتکه استاندارد برای انجام چهار عمل اصلی ریاضی مورد استفاده قرار میگیرد میتوان از آن برای محاسبه ریشه دوم و سوم اعداد نیز استفاده کرد. چرتکه از یک قاب اصلی تشکیل شده است که چندین میله عمودی در آن جاسازی شده و در هر یک از این میله ها تعدادی مهره چوبی وجود دارند که به بالا و پایین حرکت میکنند. یک میله افقی فضای داخل قاب را به دو قسمت تقسیم میکند که به نام ردیف بالا و ردیف پایین شناخته میشوند.

اجزا و شیوه محاسبه
چرتکه را برای استفاده بر روی سطح صافی مانند میز یا روی پا قرار میدهند و تمام مهره های بالا و پایین را به سمت مخالف میله افقی حرکت میدهند.

ارزش مهره ها : ارزش عددی هر مهره در ردیف بالا ۵ و در ردیف پایینی معادل ۱ است. هنگامی که مهره ها به سمت میله افقی حرکت داده شوند در واقع شمرده شده اند.

شمارش: هنگامی که ۵ مهره در ردیف پایینی شمرده شود، نتیجه به ردیف بالا منتقل میشود. هنگامی که تمام مهره های بالا و پایین یک ستون شمرده شدند،نتیجه آن یعنی (۱۰) به نزدیکترین ستون سمت چپ آن منتقل میشود.

آخرین ستون سمت راست، ستون یکان است، ستون بعدی دهگان، بعدی صدگان و الی آخر. محاسبات اعشاری به این ترتیب انجام میشود که فاصله بین دو ستون به عنوان ممیز تعیین میشود و تمام ستونهای سمت راست این فاصله اعداد اعشار و ستونهای سمت چپ اعداد صحیح را نشان میدهند.

چرتکه در زمان ما
امروزه مغازه داران آسیایی همچنان از چرتکه برای محاسبات خود استفاده میکنند و استفاده از چرتکه در بسیاری از مدارس خاور دور تدریس میشود.برای آموزش محاسبات ریاضی به کودکان نابینا هم از چرتکه استفاده میشود و این بهترین وسیله جایگزین برای کاغذ و مداد است. علاوه بر آن در بسیاری از مدارس عادی نیز به جای ماشین حساب و یا انجام محاسبات روی کاغذ، از چرتکه استفاده میکنند و روش استفاده آنرا به دانش آموزان تعلیم میدهند.

شش عدد حاکم بر کل جهان

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Mon, 08 Nov 2010 16:10:00 +0000

۱- عدد كیهانی امگا نشان دهنده مقدار ماده ـ كهكشان ها، گازهای پراكنده و «ماده تاریك» ـ در جهان ماست. امگا اهمیت نسبی گرانش و انرژی انبساط در جهان را به ما ارائه می دهد جهانی كه امگای آن بسیار بزرگ است، بایستی مدت ها پیش از این درهم فرورفته باشد، و در جهانی كه امگای آن بسیار كوچك است هیچ كهكشانی تشكیل نمی شود. تئوری تورم انفجار بزرگ می گوید، امگا باید یك باشد؛ هر چند اخترشناسان درصددند مقدار دقیق آن را اندازه بگیرند.

۲- اپسیلون بیانگر آن است كه هسته های اتمی با چه شدتی به یكدیگر متصل شده اند و چگونه تمامی اتم های موجود در زمین شكل گرفته اند. مقدار اپسیلون انرژی ساطع شده از خورشید را كنترل می كند و از آن حساس تر اینكه، چگونه ستارگان، هیدروژن را به تمامی اتم های جدول تناوبی تبدیل می كنند، به دلیل فرآیندهایی كه در ستارگان روی می دهد، كربن و اكسیژن عناصر مهمی محسوب می شوند ولی طلا و اورانیوم كمیاب هستند. اگر مقدار اپسیلون ۰۰۶/ یا ۰۰۸/ بود ما وجود نداشتیم. عدد كیهانی e تولید عناصری را كه باعث ایجاد حیات می شوند ـ كربن، اكسیژن، آهن … یا سایر انواع كه باعث ایجاد جهانی عقیم می شود را كنترل می كند.

۳- اولین عدد مهم تعداد ابعاد فضا است. ما در جهانی سه بعدی زندگی می كنیم. اگر D برابر دو یا چهار بود امكان تشكیل حیات وجود نداشت. البته زمان را می توان بعد چهارم فرض كرد، اما باید در نظر داشت بعد چهارم از لحاظ ماهیت با سایر ابعاد تفاوت اساسی دارد چرا كه این بعد همانند تیری رو به جلو است، ما فقط می توانیم به سوی آینده حركت كنیم.

۴- چرا جهان پیرامون این چنین وسیع است كه در طبیعت عدد مهم و بسیار بزرگی وجود دارد. N نشان دهنده نسبت میان نیروی الكتریكی است كه اتم ها را كنار یكدیگر نگاه می دارد و نیروی گرانشی میان آنهاست. اگر این عدد فقط چند صفر كمتر می داشت، فقط جهان های مینیاتوری كوچك و با طول عمر كم می توانست به وجود آید. هیچ موجود بزرگ تر از حشره نمی توانست به وجود آید و زمان كافی برای آنكه حیات هوشمند به تكامل برسد در اختیار نبود.

۵- هسته اولیه تمام ساختارهای كیهانی ـ ستاره ها، كهكشان ها و خوشه های كهكشانی ـ در انفجار بزرگ اولیه تثبیت شده است. ساختار یا ماهیت جهان به عدد Q كه نسبت دو انرژی بنیادین است، بستگی دارد. اگر Q كمی كوچك تر از این عدد بود جهان بدون ساختار بود و اگر Q كمی بزرگ تر بود، جهان جایی بسیار عجیب و غریب به نظر می رسید، چرا كه تحت سیطره سیاهچاله ها قرار داشت.

۶- اندازه گیری عدد لاندا در بین این شش عدد، مهم ترین خبر علمی سال ۱۹۹۸ بود، اگرچه مقدار دقیق آن هنوز هم در پرده ابهام قرار دارد. یك نیروی جدید نامشخص ـ نیروی «ضدگرانش» كیهانی ـ میزان انبساط جهان را كنترل می كند.
خوشبختانه عدد لاندا بسیار كوچك است. در غیر این صورت در اثر این نیرو از تشكیل ستارگان و كهكشان ها ممانعت به عمل و تكامل كیهانی حتی پیش از آنكه بتواند آغاز شود، سركوب می شد.

از بزرگان راجع به ریاضی بشونیم

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Mon, 08 Nov 2010 16:09:00 +0000

ایمانوئل کانت
علم ریاضی درخشان ترین مثال برای این واقعیت است که چگونه استدلال محض دامنه تاثیر گذاریش را بدون کمک تجربه گسترش می دهد

هرمان مینکوفسکی
عدد های صحیح سر چشمه کل ریاضیات هستند

خیام
ریاضیات، به پیشگامی سزاوارتر است

ائوریدس
اعداد نیرومندند و چون با هنر همراه گردند، مقاومت ناپذیرند

جی.جی. سیلوستر
هدف فیزیک نظری کشف قانون های جهان قابل فهم است ؛ هدف ریاضیات محض کشف قانون های فهم بشر

داوید هیلبرت
کسی که در جستجوی روش است بی آنکه مساله ای جدید در ذهن داشته باشد اغلب به نتیجه نمی رسد

پیر فرما
و شاید آیندگان از اینکه نشان داده ام قدیمی ها همه چیز را نمی دانستند ، سپاسگزار من باشند

آراگو
اویلر خیلی راحت محاسبه می کرد، به همان راحتی که انسان نفس می کشد یا عقاب خود را در آسمان نگه می دارد

جان لاک
اثبات ریاضی مانند الماس قاطع و شفاف است، و با چیزی جز استدلال دقیق نمی توان به آن رسید.

دمورگن
نیروی محرکه ابداع ریاضی استدلال نیست، تخیل است

د.یا. سترویک
باید به یاد داشته باشید که مفهوم های ریاضی نتیجه ای از کار ازاد ذهن نیستند بلکه انعکاسی از جهان واقعی و عینی دور وبر ما هستند که البته اغلب به صورت کاملا انتزاعی طرح می شود

آ.ن.کر یلاف
مهندس باید از روشهای کلی ریاضیات که در حل مجموعه ای از مسئله ها به کار می رود استفاده کند . تنها در این صورت است که می تواند به پرسشهای تازه ای که در رشته تخصصی او وجود دارد پاسخ گوید

ب.فلدلیوم
هر کشف تازه ای که در علوم طبیعی و صنعت رخ میدهد تنها از راه به کار بردن نتیجه گیری های جدید در عمل و یا زنده کردن نظریه های فراموش شده ریاضی است به این ترتیب نظریه های ریاضی از قبل راه پیشرفت علم وصنعت را پیش بینی می کنند

عدد عجیب ( 142857)

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Mon, 08 Nov 2010 16:05:00 +0000

اگر عدد مذکور را در دو ضرب کنیم، حاصل: 285714 میشود!-به ارزش مکانی 14 توجه کنید
اگر این عدد را در سه ضرب کنیم حاصل: 428571 میشود!-به ارزش مکانی 1 توجه کنید
اگر این عدد را در چهار ضرب کنیم حاصل: 571428 میشود!-به ارزش مکانی 57 توجه کنید
اگر این عدد را در پنج ضرب کنیم حاصل: 714285 میشود!-به ارزش مکانی 7 توجه کنید
اگر این عدد را در شش ضرب کنیم حاصل: 857142 میشود!-سه رقم اول با سه رقم دوم جا بجا شده

اگر این عدد را در هفت ضرب کنیم حاصل: 999999 میشود

این عدد به تازگی کشف نشده! بلکه هزاران ساله که به عنوان یه عدد جالب مورد توجه بوده. 142857 در واقع دوره گردش عدد 1/7 هست و خاصیتهای جالب دیگه ای هم داره
همونطور که میبینید، مضارب این عدد همه یا 142857 (با گردش حلقوی) هستند یا 999999 . جالب اینجاست که برای اعداد بزرگتر هم این روند به صورت دیگه ای ادامه داره
مثلا 8*142857 میشه 1.142.856، حالا اگه رقم اول رو با 6 رقم بعد جمع کنید حاصل میشه: 142.857
و مثلا 42*142857 میشه 5.999.994، حالا اگه رقم اول رو با 6 رقم بعد جمع کنید حاصل میشه: 999.999
و 142857*142857 میشه 20.408.122.499، حالا اگه 5 رقم اول رو 6 رقم بعد جمع کنید حاصل میشه: 142.857

http://www.b-3-fat.mihanblog.com/post/category/5

قوانين تجارت الکترونيک

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Mon, 08 Nov 2010 15:47:00 +0000

ممنوعات پستی

گسترش روز افزون فروشگاههای مجازی ( سایتهای تجاری در اینترنت ) ، ورود آنها به جریان داد و ستد در بازار داخلی و ارایه کالاها و خدمات گوناگون از طریق اینترنت ، ضرورت ساماندهی و قانونمند نمودن فعالیت و نظارت برآنها را ایجاب نموده است .
دستورالعمل حاضر به همین منظور باهمکاری مشترک معاونت توسعه بازرگانی داخلی و معاونت برنامه ریزی و امور اقتصادی براساس وظایف ذاتی وزارت بازرگانی و به استناد بند ط ماده 33 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و ملحوظ داشتن مقررات مربوطه در قانون تجارت الکترونیکی به شرح زیر تهیه و تدوین گردیده است .
ماده 1- تعاریف :
1-1- فروشگاه مجازی : عبارت از هر واحد اقتصادی است که فعالیت آن درمحیطی مجازی و ازطریق شبکه های رایانه ای از جمله اینترنت بوده و توسط اشخاص حقیقی و یا حقوقی با کسب مجوز فعالیت از مرکز امور اصناف وبازرگانان وزارت بازرگانی دایر شده و به فعالیت مشغول باشد.
1-2- شخص : مطابق تعریف ارایه شده در قانون تجارت الکترونیکی ، شخص اعم از شخص حقیقی یا حقوقی و یا سیستم های رایانه ای تحت کنترل آنها می باشد.
1-3- تامین کننده : مطابق تعریف ارایه شده در قانون تجارت الکترونیکی تامین کننده عبارت از شخصی است که بنا به اهلیت تجاری ، صنفی یا حرفه ای فعالیت می کند.
1-4- مصرف کننده : هر شخصی است که به منظوری جز تجارت یا شغل حرفه ای اقدام می کند.
ماده 2- شرایط و مدارک مورد نیاز برای دریافت مجوز:
2-1- اشخاص حقیقی :
2-1-1- تابعیت جمهوری اسلامی ایران و در مورد اشخاص غیر ایرانی داشتن پروانه کار و اقامت معتبر از مراجع ذی صلاح قانونی .
2-1-2- ارایه گواهی عدم سوء پیشینه مبنی بر نداشتن سابقه موثر کیفری .
2-1-3- گواهی پایان خدمت نظام وظیفه و یا معافیت دایم برای آقایان .
2-1-4- فتوکپی مصدق سند مالکیت یا قرارداد رسمی اجاره محل تجاری و یا اداری و یا واگذاری حق بهره برداری تجاری از محل مورد قرارداد تامین کننده و شخص ( موضوع تعریف بندهای 1-2 و 1-3).
2-1-5- ارایه نشانی وب سایت تجاری که به نام متقاضی دریکی از مراکز خدمات میزبانی ثبت گردیده است .
2-1-6- گواهی SSL وزارت بازرگانی .
2-1-7- ارایه 12 قطعه عکس جدید و تصویر مصدق شناسنامه ، کارت ملی و یا فتوکپی گذرنامه و شماره اختصاصی اتباع خارجی ( در مورد اتباع خارجی ).
تبصره : در مورد واحدهای صنفی و فروشگاههای بزرگ یا زنجیره ای ارائه فتوکپی مصدق پروانه کسب معتبر و یا مجوز فعالیت جایگزین موارد مندرج در بندهای 2-1-1 الی 2-1-5 فوق می گردد.
2-1-8- ارایه بیمه نامه معتبر به منظور جبران خسارات وارده به مشتریان و خریداران کالا از فروشگاه مجازی (وب سایت تجاری) موضوع مواد 2 تا 8 قانون حمایت از حقوق مصرف کنندگان و نصب بیمه نامه ولوگوی مربوطه در صفحه اصلی وب سایت
2-2- اشخاص حقوقی :
ماده 4- صدور مجوز فعالیت فروشگاه مجازی برای اشخاص حقیقی وحقوقی خارجی که محل فعالیت و تاسیس آن ها در خارج از کشور باشد مشروط به ثبت و تاسیس نمایندگی و یا شعبه در داخل کشور با رعایت سایر قوانین و مقررات مربوط به ثبت نمایندگی های خارجی خواهد بود .
دارابودن شرایط مندرج در بندهای 2-1-1 الی 2-1-7 در مورد مدیرعامل و صاحبان حق امضاء ، فتوکپی برابر اصل اساسنامه ، روزنامه رسمی ثبت شرکت با آخرین تغییرات و معرفی صاحبان امضاء ممهور به مهر شرکت .
تبصره : موضوع فعالیت شرکت باید مرتبط با امور بازرگانی و تجارت الکترونیکی باشد.
ماده 3- صدور بیش از یک مجوز برای اشخاص حقیقی و حقوقی ممنوع است .
ماده 5- ارایه مجوز سازمان سرمایه گذاری خارجی ( برای اتباع خارجی ) .
ماده 6- وب سایت تجاری باید مشتمل بر موارد زیر باشد :
6-1- اطلاعات قابل پیگیری شامل : نشانی پستی ، تلفن ، نمابر، نشانی پست الکترونیکی و نام مسئول واحد اقتصادی عرضه کننده کالا ( در مورد اشخاص حقیقی ) و نام و نام خانوادگی مدیرعامل و دارندگان حق امضاء (در مورد اشخاص حقوقی).
6-2- هویت تامین کننده و نام تجاری ( برند) که تحت آن نام به فعالیت مشغول است .
6-3- تعیین دقیق هزینه هایی که در خریدکالابرعهده مشتری خواهد بود مانند ؛ قیمت کالا و خدمات ، میزان مالیات ، هزینه حمل و نقل و هزینه تماس .
6-4- تعریف موضوع فعالیت واحد اقتصادی و فهرست و مشخصات فنی و ویژگیهای کاربردی کالاها و یا خدمات ارائه شده واحد مذکور در وب سایت .
6-5- مشخصات کالا به گونه ای که مشتری پس از تحویل بتواند مشخصات را باکالای دریافتی تطبیق دهد .
6-6- مدت زمان اعتبار پیشنهاد ارائه شده برای فروش کالا وخدمات .
6-7- نحوه پرداخت مشتریان بابت محصولات یا خدمات خریداری شده .
6-8- شرایط و فرآیند تحویل کالا ، اجرا ، فسخ قرارداد و ارجاع خدمات پس از فروش .
6-9- معرفی مکانیسم و قید ضمانت حفظ اطلاعات محرمانه و شخصی مراجعه کنندگان به وب سایت .
6-10- ارائه اطلاعات راجع به ضمانت و پشتیبانی پس از فروش .
6-11- عدم ارایه محصولات یا سایر اطلاعات خلاف قانون و شرع جمهوری اسلامی ایران در وب سایت .
6-12- اعلام التزام به رعایت قانون حمایت از حقوق مصرف کنندگان بویژه مواد 2 تا 8 آن .
6-13- اعلام التزام به رعایت قواعد مربوط به حقوق رقابت ( اسرار و علایم تجاری ) ، تبلیغ و بازاریابی و مالکیتهای معنوی مقرر در باب سوم قانون تجارت الکترونیکی .
ماده 7- درصورت احراز هریک از موارد زیر ، بنا به تشخیص مرکز امور اصناف و بازرگانان و یا به درخواست و تایید مرکز توسعه تجارت الکترونیک و سایر مراجع ذیصلاح قانونی مجوز فروشگاه مجازی لغو می گردد:
7-1- اثبات عدم برخورداری از هریک از مدارک و ضوابط لازم الرعایه برای صدور مجوز فروشگاه مجازی .
7-2- دریافت بیش از یک مجوز فعالیت بطور همزمان از طریق ارایه نشانی وب سایت های ثبت شده با نام های ( برند) تجاری مختلف .
7-3- تخطی از قواعد قانون تجارت الکترونیکی و آیین نامه های اجرایی آن .
7-4- افشای غیر مجاز اطلاعات خصوصی مشتریان ارایه شده به وب سایت .
7-5- دریافت حداقل 5 فقره شکایت از جانب مشتریان دربازه زمانی 3 ماهه در صورتی که تقصیر فروشگاه مجازی احراز گردد.
تبصره : کلیه مسئولیتهای مدنی ، حقوقی و جزایی ناشی از عدم توجه به شرایط فوق الذکر برعهده شخصی خواهد بود که مجوز فعالیت فروشگاه مجازی به نام وی صادر شده است .
ماده 8- مراحل صدور مجوز فعالیت فروشگاه مجازی به شرح زیر می باشد :
8-1- اشخاص متقاضی دریافت مجوز فعالیت فروشگاههای مجازی می بایست فرم مخصوص درخواست مجوز را تکمیل و به همراه مدارک مندرج در ماده 2 این آیین نامه به مرکز امور اصناف و بازرگانان تسلیم نمایند.
8-2- مرکز امور اصناف و بازرگانان ، در صورت تکمیل بودن پرونده ، ، حداکثر ظرف یک هفته متقاضی را جهت اخذ تاییدیه درخصوص رعایت الزامات مقرر در ماده 6 این آیین نامه و نیز دریافت گواهی SSL وزارت بازرگانی ، به مرکز توسعه تجارت الکترونیکی وزارت بازرگانی معرفی می نماید.
8-3- مرکز توسعه تجارت الکترونیکی مکلف است حداکثر ظرف مدت 15 روز نسبت به انجام موارد مذکور در بند (8-2-) اقدام و در صورت تایید ، مراتب را به مرکز امور اصناف و بازرگانان جهت صدور مجوز نهایی فعالیت فروشگاه مجازی اعلام نماید.
8-4- مرکز امور اصناف وبازرگانان پس از دریافت تاییدیه مرکز توسعه تجارت الکترونیکی و اثبات احراز سایر شرایط و ضوابط توسط متقاضی حداکثر ظر 15 روز نسبت به صدور مجوز فعالیت وی اقدام می نماید.
تبصره 1 - درصورت رد تقاضا ، متقاضی می تواند با تکمیل مدارک و رفع علل آن ، مجدداً مبادرت به ارایه تقاضای مجوز به همراه مدارک تکمیلی نماید.
تبصره 2- چنانچه در مرحله دوم نیز درخواست متقاضی از جانب مرکز امور اصناف و بازرگانان پذیرفته نشود ، متقاضی می تواند اعتراض خود را با ذکر دلایل و مدارک کافی کتباً به معاونت توسعه بازرگانی داخلی وزارت بازرگانی منعکس نماید. در این مرحله نظر معاونت مذکور قطعی ولازم الاجرا خواهد بود.
تبصره 3 - مدت اعتبار مجوز برای اتباع جمهوری اسلامی ایران 5 سال و برای اتباع خارجی یکسال می باشد که درصورت درخواست دارنده مجوز و رعایت شرایط و ضوابط مقرر در این آیین نامه قابل تمدید خواهد بود
ماده 9- پس از تصویب و ابلاغ این آیین نامه ، مصرف کنندگان می بایست ، در مورد اینکه تامین کننده دارای وب سایت تجاری طرف معامله ایشان مجوز فعالیت فروشگاه مجازی ، SSL وزارت بازرگانی و بیمه نامه جبران خسارات ناشی از تخلفات موضوع مواد 2 تا 8 قانون حمایت از حقوق مصرف کنندگان دریافت کرده باشد ، اطمینان حاصل نمایند ، همچنین فروشگاههای مجازی نیز موظفند نسبت به اعلام و درج مجوز فعالیت دریافتی از وزارت بازرگانی در وب سایت خود اقدام نمایند.
ماده 10- کانون فروشگاههای مجازی :
به منظور حفظ حقوق صنفی فروشگاه های مجازی و دفاع از منافع مشروع و قانون آنها ، ایجاد هماهنگی لازم و تسهیل نظارت بر فعالیت آنها ، کانون فروشگاههای مجازی بصورت کشوری تشکیل می گردد.
تبصره 1 : کانون فروشگاههای مجازی نهادی غیر سیاسی و صرفا ً صنفی می باشد .
تبصره 2 : نحوه تشکیل کانون فروشگاههای مجازی و ضوابط و شرایط برگزاری انتخابات هیات مدیره آن براساس دستورالعملی خواهد بود که حداکثر ظرف مدت سه ماه پس از ابلاغ این آیین نامه تهیه و به تصویب وزیر بازرگانی می رسد .
ماده 11- این آیین نامه در 11 ماده و 8 تبصره تهیه و در تاریخ 88/9/21 به تصویب وزیر بازرگانی رسید.

مصادیق جرایم رایانه ای

الف) محتواي عليه عفت و اخلاق عمومي
1ـ اشاعه فحشاء و منكرات ( بند 2 ماده 6 قانون مطبوعات)
2ـ تحريك، تشويق، ترغيب، تهديد يا دعوت به فساد و فحشاء و ارتكاب جرايم منافي عفت يا انحرافات جنسي ( بند ب ماده 15 قانون جرايم رايانه اي و ماده 649 قانون مجازات اسلامي)
3ـ انتشار، توزيع و معامله محتواي خلاف عفت عمومي( مبتذل و مستهجن) بند 2 ماده 6 قانون مطبوعات و ماده 14 قانون جرايم رايانه اي)
4ـ تحريك، تشويق، ترغيب، تهديد يا تطميع افراد به دستيابي به محتويات مستهجن و مبتذل ( ماده 15 قانون جرايم رايانه اي)
5ـ استفاده ابزاري از افراد( اعم از زن و مرد) در تصاوير و محتوي، تحقير و توهين به جنس زن، تبليغ تشريفات و تجملات نامشروع و غير قانوني( بند 10 ماده 6 قانون مطبوعات)
ب) محتواي عليه مقدسات اسلامي
1ـ محتواي الحادي و مخالف موازين اسلامي( بند 1 ماده 6 قانون مجازات اسلامي)
2ـ اهانت به دين مبين اسلام و مقدسات آن ( بند 7 ماده ماده 6 قانون مجازات اسلامي و ماده 513 قانون مجازات اسلامي)
3ـ اهانت به هر يك از انبياء عظام يا ائمه طاهرين (ع) يا حضرت صديقه طاهره (س) ( ماده 513 قانون مجازات اسلامي)
4ـ تبليغ به نفع حزب، گروه يا فرقه منحرف و مخالف اسلام ( بند 9 ماده 6 قانون مطبوعات)
5ـ تبليغ مطالب از نشريات و رسانه ها و احزاب و گروههاي داخلي و خارجي منحرف و مخالف اسلام به نحوي كه تبليغ از آنها باشد( بند 9 ماده 6 قانون مطبوعات)
6ـ اهانت به امام خميني(ره) و تحريف آثار ايشان (ماده 514 قانون مجازات اسلامي)
7ـ اهانت به مقام معظم رهبري (امام خامنه اي) و ساير مراجع مسلم تقليد ( بند 7 ماده 6 قانون مطبوعات)
ج) محتواي عليه امنيت و آسايش عمومي
1ـ تشكيل جمعيت، دسته، گروه در فضاي مجازي( سايبر) با هدف برهم زدن امنيت كشور( ماده 498 قانون مجازات اسلامي)
2ـ هر گونه تهديد به بمب گذاري ( ماده 511 قانون مجازات اسلامي)
3ـ محتوايي كه به اساس جمهوري اسلامي ايران لطمه وارد كند ( بند 1 ماده 6 قانون مطبوعات)
4ـ انتشار محتوي عليه اصول قانون اساسي ( بند 12 ماده 6 قانون مطبوعات)
5ـ تبليغ عليه نظام جمهوري اسلامي ايران( ماده 500 قانون مجازات اسلامي)
6ـ اخلال در وحدت ملي و ايجاد اختلاف ما بين اقشار جامعه به ويژه از طريق طرح مسائل نژادي و قومي( بند 4 ماده 6 قانون مطبوعات)
7ـ تحريك نيروهاي رزمنده يا اشخاصي كه به نحوي از انحاء در خدمت نيروهاي مسلح هستند به عصيان، فرار، تسليم يا عدم اجراي وظايف نظامي ( ماده 504 قانون مجازات اسلامي)
8ـ تحريص و تشويق افراد و گروهها به ارتكاب اعمالي عليه امنيت، حيثيت و منافع جمهوري اسلامي ايران در داخل يا خارج از كشور(بند 5 ماده 6 قانون مطبوعات)
9 ـ تبليغ به نفع گروهها و سازمانهاي مخالف نظام جمهوري اسلامي ايران( ماده 500 قانون مجازات اسلامي)
10- فاش نمودن و انتشار غير مجاز اسناد و دستورها و مسايل محرمانه و سري دولتي و عمومي ( بند 6 ماده قانون مطبوعات و مواد 2 و 3 قانون مجازات انتشار و افشاي اسناد محرمانه و سري دولتي و ماده 3 قانون جرايم رايانه اي)
11ـ فاش نمودن و انتشار غير مجاز اسرار نيروهاي مسلح (بند 6 ماده قانون مطبوعات)
12ـ فاش نمودن و انتشار غير مجاز نقشه و استحكامات نظامي( بند 6 ماده 6 قانون مطبوعات)
13ـ انتشار غير مجاز مذاكرات غير علني مجلس شوراي اسلامي ( بند 6 ماده 6 قانون مطبوعات)
14ـ انتشار بدون مجوز مذاكرات محاكم غير علني دادگستري و تحقيقات مراجع قضايي ( بند 6 ماده 6 قانون مطبوعات)
د) محتواي عليه مقامات و نهادهاي دولتي و عمومي
1ـ اهانت و هجو نسبت به مقامات، نهادها و سازمان حكومتي و عمومي( بند 8 ماده 6 قانون مطبوعات و مواد 609 و 700 قانون مجازات اسلامي)
2ـ افترا به مقامات، نهادها و سازمان حكومتي و عمومي( بند 8 ماده 6 قانون مطبوعات و 697 قانون مجازات اسلامي)
3ـ نشر اكاذيب و تشويش اذهان عمومي عليه مقامات، نهادها و سازمان هاي حكومتي( بند 11 ماده 6 قانون مطبوعات و 698 قانون مجازات اسلامي)
ه ) محتوايي كه براي ارتكاب جرايم رايانه اي و ساير جرايم بكار مي رود
1ـ انتشار يا توزيع و در دسترس قرار دادن يا معامله داده ها يا نرم افزارهاي كه صرفاً براي ارتكاب جرايم رايانه اي به كار مي رود(ماده 25 قانون جرايم رايانه اي)
2ـ فروش، انتشار يا دردسترس قرار دادن غير مجاز گذر واژه ها و داده هايي كه امكان دسترسي غير مجاز به داده ها با سامانه هاي رايانه اي يا مخابراتي دولتي يا عمومي را فراهم مي كند( ماده 25 قانون جرايم رايانه اي)
3ـ انتشار يا در دسترس قراردادن محتويات آموزش دسترسي غير مجاز، شنود غير مجاز، جاسوسي رايانه اي، تحريف و اخلال در داده ها يا سيستم هاي رايانه اي و مخابراتي.( ماده 25 قانون جرايم رايانه اي)
4ـ آموزش و تسهيل ساير جرايم رايانه اي( ماده 21 قانون جرايم رايانه اي)
5ـ انجام هر گونه فعاليت تجاري و اقتصادي رايانه اي مجرمانه مانند شركت هاي هرمي( قانون اخلال در نظام اقتصادي كشور و ساير قوانين)
6ـ انتشار ويروس دهي بازي هاي رايانه اي داراي محتواي مجرمانه( مواد مختلف قانون مجازات اسلامي و قانون جرايم رايانه اي)
7ـ انتشار فيلتر شكن ها و آموزش روشهاي عبور از سامانه هاي فيلترينگ ( بند ج ماده 25 قانون جرايم رايانه اي)
8ـ تبليغ و ترويج اسراف و تبذير ( بند 3 ماده 6 قانون مطبوعات)
9ـ انتشار محتواي حاوي تحريك، ترغيب، يا دعوت به اعمال خشونت آميز و خودكشي( ماده 15 قانون جرايم رايانه اي)
10ـ تبليغ و ترويج مصرف موادمخدر، مواد روان گردان و سيگار( ماده 3 قانون جامع كنترل و مبارزه ملي با دخانيات 1385)
11ـ باز انتشار و ارتباط( لينك) به محتواي مجرمانه تارنماها و نشاني هاي اينترنتي مسدود شده، نشريات توقيف شده و رسانه هاي وابسته به گروهها و جريانات منحرف و غير قانوني
12ـ تشويق، تحريك و تسهيل ارتكاب جرائمي كه داراي جنبه عمومي هستند از قبيل اخلال در نظم، تخريب اموال عمومي، ارتشاء، اختلاس، كلاهبرداري، قاچاق موادمخدر، قاچاق مشروبات الكلي و غيره( ماده 43 قانون مجازات اسلامي)
13ـ انتشار محتوايي كه از سوي شوراي عالي امنيت ملي منع شده باشد .
14ـ تشويق و ترغيب مردم به نقض حقوق مالكيت معنوي ( ماده 1 قانون حمايت از حقوق پديد آورندگان نرم افزارهاي رايانه اي و ماده 74 قانون تجارت الكترونيكي)
15ـ معرفي آثار سمعي و بصري غير مجاز به جاي آثار مجاز. ( ماده 1 قانون نحوه مجازات. اشخاصي كه در امور سمعي و بصري فعاليت غير مجاز دارند)
16ـ عرضه تجاري آثار سمعي و بصري بدون مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي( ماده 2 قانون نحوه مجازات اشخاصي كه در امور سمعي و بصري فعاليت غير مجاز دارند ) .

آیین نامه ساماندهی فعالیت و نظارت برفروشگاههای مجازی

مجوز فعّالیت برای فروشگاه های مجازی عضو ستاپ

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Mon, 08 Nov 2010 15:44:00 +0000

اطلاعیه
لزوم اخذ مجوز فعالیت برای تمام فروشگاه های مجازی

همانگونه که قبلاً به اطلاع همکاران عزیز رساندیم، با استناد به بند (ط-3) ماده 33 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی و نیز ماده 87 قانون نظام صنفی هرگونه فعالیت تجاری در فضای مجازی توسط دولت ساماندهی می شود که در این راستا کانون فروشگاههای مجازی در حال تشکیل می باشد.
[مجازاتها و قوانینی که برای فروشگاه های غیر مجاز در نظر گرفته شده است]
سیستم تجارت الکترونیک پایگان به اطلاع تمام فروشگاه های زیر مجموعه خود و وبمسترهای فعال ستاپ می رساند که نسبت به گرفن مجوز فعالیت برای خود اقدام نمایند. از این رو از تمام اعضای محترم سیستم تجارت الکترونیک پایگان دعوت می شود، جهت کسب اطلاعات و راهنمایی های بیشتر، فرم مخصوص مجوز فعالیت را تکمیل نمایند تا با خیالی آسوده و در محیطی کاملاً امن به فعالیت خود ادامه دهند.
برخی از محاسن داشتن مجوز فعالیت قانونی برای فروشگاه ها و وبمسترهای فعال:
1- اطمینان خاطر از فیلتر نشدن سایت یا فروشگاه های مجازی
2- دریافت پروانه کسب فعالیت فروشگاه
3- حمایت قانونی کامل از محصولات و یا مطالب انحصاری فروشگاه
4- استفاده از تسهیلات و امکانات دولتی برای سایت های تجاری که دارای مجوز می باشند
5- اطمینان کامل خریداران و کاربران به سایت تجاری فروشگاه و به دنبال آن افزایش بازدید و راندمان سایت تجاری

ایران زبان بزرگترین فروشگاه نرم افزارهای آموزش زبان

noreply@blogger.com (م.دشهاب) — Fri, 29 Oct 2010 10:03:00 +0000

ایران زبان بزرگترین فروشگاه نرم افزارهای آموزش زبان

و مستندهای علمی و آموزشی

شماره تماس : 09153013633 - 09325117913

www.IrZaban.com

irzaban@gmail.com

نخستین خودروهای سواری دیزلی جدید، سال1390در خیابان های ایران

noreply@blogger.com (م.دشهاب) — Fri, 29 Oct 2010 08:32:00 +0000

شركت بزرگ خودروساز ایرانی تحقیقات برای تولید خودروهای دیزلی سواری را آغاز كرده اند.
تحقیقات برای طراحی و تولید موتورهای دیزلی جدید سواری آغاز شده و از سویی خودروسازان هم قصد دارند در صورت بر طرف شدن موانع قانونی و تامین سوخت دیزل مناسب به تولید موتورهای دیزلی برخی شركت های خارجی همكار در صنعت خودرو ایران بپردازند.
عباس كاظمی - مدیر عامل شركت بهینه سازی مصرف سوخت - هم گفته كه براساس توافقنامه ای كه بین این شركت و ایران خودرو منعقد شده است تا سال 1390، خودروهای دیزلی به بازار خواهند آمد و تامین دیزل مطلوب و مرغوب برای سوخت آنها نیز بر عهده پالایشگاه ها خواهد بود.
از طرفی تحقیقات برای تولید این موتورها هم اكنون در مراكز تحقیقاتی ایران خودرو آغاز شده و در همین حال شركت سایپا نیز به دنبال تولید خودروهای سواری دیزلی است.
نجم الدین - مدیرعامل مگاموتور - در این باره گفته است: ما هم اكنون آمادگی تولید موتور های دیزلی سواری را داریم و منتظریم كه ممنوعیت استفاده از این موتور ها برطرف شود تا تولید انبوه این موتور ها را آغاز كنیم. البته اگر امكان تولید داخل به وجود نیاید، با توجه به تقاضا در بازارهای صادراتی، تولید انبوه این موتورها آغاز می شود.
موتور های كنونی دیزلی در شركت مگاموتور 110 اسب بخار قدرت دارند و گشتاور آن نیز 220 نیوتن متر است كه گشتاور بالایی محسوب می شود. لازم به ذكر است كه 40 درصد گشتاور این موتور نسبت به موتور بنزینی مشابه عملكرد بهتری دارد، زیرا راندمان بالای مصرف سوخت این موتور 30 درصد پایین تر از موتورهای بنزینی است و به همین نسبت نیز 30 درصد آلودگی كمتری ایجاد می كند.
بنا بر مطالعات انجام شده به طور متوسط استفاده از موتورهای دیزلی به جای موتورهای بنزینی 30 درصد صرفه جویی در پی دارد. ضمن این كه خودروهای دیزلی بین 20 تا 65 درصد سوخت كمتری مصرف می كنند. امروزه در خودروهای سواری دیزلی مصرف چهار لیتر گازوییل به ازای هر 100 كیلومتر معمول است، ولی در خودروهای سواری بنزینی مصرف شش لیتر در هر 100 كیلومتر ایده آل ترین حالت است.
در همین حال مسولان وزارت نفت معتقدند كه با امكانات موجود و همچنین با توجه به ذخایر عظیم گاز كشور تصمیم گرفته شده كه استراتژی سوخت كشور با توجه به مطالعات انجام شده بر روی گاز متمركز شود.
برای دیزلی كردن خودروها به گازوئیل با كیفیت بالا و گوگرد پایین نیاز است و پالایشگاه های ایران تنها برای تولید روزانه 100 هزار لیتر گازوئیل كم گوگرد ظرفیت دارند كه برای رفع این مشكل به تاسیس پالایشگاه جدید به تعداد زیاد نیاز است.
برخلاف تصور عموم كه خودروهای دیزلی دودزا هستند، گازوییل كم گوگرد پاك تر از بنزین است. به عنوان نمونه میزان تولید دی اكسید كربن در خودروهای دیزلی به اندازه 24 و اكسید كربن به میزان 30 درصد كاهش می یابد.
بازده حرارتی موتورهای بنزینی در حدود 26 درصد است؛ حال آن كه این بازده در موتورهای دیزلی 42 درصد گزارش شده است. موتورهای دیزلی 20 درصد افزایش گشتاور و 25 درصد افت قدرت موتور نسبت به موتورهای مشابه بنزینی دارند و به دلیل آلودگی و مصرف كم، بیش از 50 درصد خودروها در آلمان و فرانسه دیزلی هستنند.
هم اكنون بیش از نیمی از خودروهای سواری اروپا به دلیل مصرف كم خودروهای دیزلی از سوخت گازوئیل استفاده می كنند.

http://www.iran20.ir/view.asp?id=50506324820100001

کاهش قیمت تندر-90 در هفته آینده 21/05/1389

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Thu, 28 Oct 2010 22:32:00 +0000

تندر-90 که دو هفته پیش به یکباره جهشی چند صد هزار تومانی را تجربه کرد، هم‌اکنون در مدل E1، قیمتی برابر با 14 میلیون و 300 هزار تومان دارد. این قیمت البته به مدل پارس‌خودرویی تندر مربوط می‌شود و E1 ایران‌خودرو با قیمت 14 میلیون و 100 هزار تومان به فروش می‌رسد. همچنین مدل پارس‌خودرویی E2 تندر نیز در حال حاضر 16 میلیون و 350 هزار تومان خرید و فروش می‌شود و این در شرایطی است که E2 ایران‌خودرو نرخی برابر با 16 میلیون و 100 هزار تومان دارد. عرضه کم در مقابل تقاضای زیاد، دلیل اصلی افزایش قیمت تندر-90 در دو هفته گذشته به حساب می‌آید.
البته آن طور که نمایشگاهداران خودرو پایتخت عنوان می‌کنند، در هفته آینده، با افزایش عرضه تندر-90 به بازار، نرخ این محصول تا مرز 300 هزار تومان کاهش خواهد یافت.
آرامش در بازار
از تندر که بگذریم، سایر خودروهای داخلی بازار کشور، تغییر و تحول خاصی را در یکی دو هفته گذشته تجربه نکردند.
در این بین هم‌اکنون پژو 206 تیپ 2، با قیمت 14 میلیون و 100 هزار تومان خرید و فروش می‌شود. این محصول البته مجهز به ترمز ضدقفل است. تیپ 2 پژو 206، از آن دسته خودورهایی است که در صورت اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها و افزایش قیمت بنزین، رشد تقاضا را تجربه خواهد کرد. این محصول مانند پراید، از مصرف سوختی پایین برخوردار است.
از 206 تیپ دو که بگذریم، بد نیست سری هم به نمودار نرخ سایر مدل‌های 206 بزنیم.
مدل‌هایی که آنها نیز تغییر قیمتی خاصی را در هفته جاری تجربه نکرده اند. در حال حاضر، پژو 206 تیپ 6 که به ترمز ضدقفل و ایربگ مجهز بوده و دنده‌اتومات است، با قیمت 18 میلیون و 500 هزار تومان به فروش می‌رسد.
در میان مدل‌های صندوق‌دار نیز، V8 نرخی برابر با 16 میلیون و 900 هزار تومان دارد و V9 نیز با نرخ 19 میلیون و 500 هزار تومان به فروش می‌رسد. پژو 206 صندوق‌دار V1 نیز قیمتی برابر با 15 میلیون و 600 هزار تومان دارد. اما نگاهی نیز به قیمت برخی دیگر از خودروهای داخلی بیندازیم.
در حال حاضر، سمند LX در مدل بنزین‌سوز، قیمتی برابر با 15 میلیون تومان دارد و پژو 405 بنزینی نیز با قیمت 13 میلیون و 100 هزار تومان به فروش می‌رسد.
برای خرید پارس بنزین‌سوز نیز باید 17 میلیون و 100 هزار تومان، هزینه کرد. از بازار سایپا نیز خبر می‌رسد که در حال حاضر، پراید بنزین‌سوز نرخی برابر با هفت میلیون و 750 هزار تومان دارد و ریو نیز با قیمت 13 میلیون و 600 هزار تومان خرید و فروش می‌شود.
زانتیا هم هم‌اکنون با قیمت 27 میلیون و 100 هزار تومان در بازار خودرو کشور به فروش می‌رسد. آن طور که نمایشگاهداران خودرو پایتخت عنوان می‌کنند، دو شاسی بلند مونتاژ کشور نیز هم‌اکنون با همان قیمت‌های هفته‌های اخیر خود خرید و فروش می‌شوند.
در حال حاضر، سوزوکی گرند ویتارا در مدل اتومات، 40 میلیون و 500 هزار تومان قیمت دارد و نوع دنده‌ای آن نیز با نرخ 36 میلیون تومان به فروش می‌رسد.
برای خرید نیسان رونیز، محصول مونتاژی پارس‌خودرو هم باید 31 میلیون و 500 هزار تومان هزینه کرد.
ماکسیما دیگر محصول پارس‌خودرو نیز هم‌اکنون در مدل اتومات، 39 میلیون و 275 هزار تومان قیمت دارد.

http://www.autosetco.com/news/view/54

میدی باس سایپا دیزل Yutong Midibus F33

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Thu, 28 Oct 2010 22:27:00 +0000

قیمت : 51.810.00 یورو
ابعاد و فواصل (میلیمتر)
8325	طول
2450	عرض
3210	ارتفاع(میلیمتر)
1880	ارتفاع داخل(میلیمتر)
3990	فاصله محوری(میلیمتر)
8210	وزن کلی بدون سرنشین(کیلو گرم)
9990	حداکثر وزن به احتساب سرنشین(کیلوگرم)
مشخصات موتور و نیرو محرکه
Cummins (EQB 210- 20)	مدل موتور
6سیلندر خطی چهار زمانه، تزریق سیستم، مجهز به اینتر کولر، توربو شارژ	آرایش موتور
عقب	موقعیت نصب موتور
5.9	حجم موتور (لیتر)
17.3:1	نسبت تراکم
(2500)210	حداکثر قدرت( hp(rpm
(1600- 1400)700	حداکثر گشتاور( Nm(rpm
گازوئیل	نوع سوخت
Euro II	استاندارد آلایندگی
110	حداکثر سرعت (km/h)
تک صفحه ای خشک، قطر دیسک 395 میلیمتر هیدرولیکی	کلاچ
1+5 سنکرونیزه، تکنولوژی ZF مدل Q J805	جعبه دنده
18	مصرف سوخت (L/100 km)
مشخصات شاسی
هیدرولیک با غربیلک قابل تنظیم و قطر 480 میلیمتر	سیستم فرمان
پوسته یکپارجه، کاهنده تک مرحله ای، دنده هیپوئید، نسبت دیفرانسیل 4.875	محور عقب
فولاد فورج شده مدل ریورس الیوت	محور جلو
فنر تخت در هر دو محور جلو و عقب، کمک فنر تلسکوپی، میل موجگیر	سیستم تعلیق
دو مدار مستقل بادی مجهز به ترمز ABS (مدل Wabco)، ترمز دستی، ترمز موتور	سیستم ترمز
8.25 R 20	تایر
11	حداقل شعاع گردش (متر)
160	حجم مخزن سوخت (لیتر)
2.5	حجم قسمت بار (متر مکعب)
سیستم الکتریکی
24	برق مصرفی (ولت)
6- QA- 150 (X2)	باطری (آمپر ساعت)
150	آلترناتور (آمپر)
24	استارتر (ولت)
مشخصات بدنه و تزئینات داخلی
بدنه نیمه یکپارچه، فریم بدنه از فولاد نورد سرد، پانلهای بدنه از اوراق فولادی کشیده شده	ساختار بدنه
دارای محفظه بالاسری، چراغ مطالعه، دریچه مجزای ورودی هوا برای هر صندلی، قطعات داخل دارای مقاومت بالا در برابر حرارت	تزئینات داخلی
درب جلو از نوع کشویی و پنوماتیک و دارای یک درب اضطراری	درب
یک تکه ( پنجره کشویی ردیف اخر)	پنجره ها
تعداد (1+1+31) صندلی قابل تنظیم ( ردیف وسط دارای قابلیت تنظیم در 2 جهت)، دستگیره صندلی متحرک	صندلی ها
سقفی با توان ماکزیمم Kcal/hr – 19000 کمپرسور از نوع آلمانی (مدل Bitzer)	سیستم تهویه مطبوع
VCD+ LCD (15")	سیستم صوتی وتصویری
آینه های دید عقب برقی از نوع خرگوشی	آینه های بغل
ساعت الکتریکی، جعبه ابزار با جک 10 تن، تاخوگراف، دنده پنج، مثلث احتیاط، کپسول آتش نشانی، قفل درب کنترل از راه دور، کیت کمکهای اولیه، بخاری زیر پای راننده	تجهیزات استاندارد
دوربین دید عقب، سیستم تعلیق بادی با چهار بالشتک هوا و کمک فنر دو مرحله ای	تجهیزات انتخابی

http://www.badrtoos.com/news/show_detail.asp?id=1834

مینی باس زامیاد A80/12

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Thu, 28 Oct 2010 22:24:00 +0000

ابعاد
1	کل ارتفاع	2790
2	کل عرض	2200
3	کل طول	6952
4	تاق جلو	1242
5	تاق عقب	2110
6	فاصله محورها	3600
7	فاصله محور جلو	1619
8	وزن	7500kg
موتور
9	مدل	IVECO8040/25
10	نوع	بنزینی-توربو شلرژ
11	تعداد سیلندرها	4 سیلندر خطی
12	قطر و کورس پیستون	104×115 میلی متر
13	حجم کل	3908 سی سی
14	حداکثر توان	8406 KWC 115hp 2700 rpm
کلاج
15	هیدرولیکی-تک صفحه ای خشک
دنده
16	نوع	zfs54212
17	تعداد دنده	5 دنده ای
نسبت دنده
18	دنده یک	5072
19	دنده دو	2094
20	دنده سه	1062
21	دنده چهار	1
22	دنده پنج	0/76
23	دنده عقب	5024
محور عقب
24	نوع	IVECO 4519MD
25	نسبت محور عقب	1/40556
محور جلو
26	نوع	فولاد فشرده5830
سیستم فرمان
27	فرمان	ZF هیدرولیکی
28	قطر فرمان	450 میلی متر
سیستم تعلیق
29	فنر تخت نیمه بیضی با لایه های پلاستیکی و کمک فنرهای تلسکوپی و هیدرولیکی در جلو و عقب
ترمز
30	هیدرولیکی-مستقل
31	جلو	325×120
32	عقب	325×120
33	ترمز کمکی	ترمز دستی مخصوص چارک روی چرخ های عقب
لاستیک
34	لاستیک	6×17/5
35	لاستیک دیسکی	R215-75
سیستم الکتریکی
36	ولتاژ	24 V
37	باطری	V2×12
38	متناوب ساز	30A
39	استارت موتور	kw 3
عملکرد
40	حداکثر سرعت	105 km/h
41	حداکثر شیب	27%
42	تعداد صندلی	1+25

http://www.badrtoos.com/news/show_detail.asp?id=809

مینی باس زامیاد A60/11 CNG

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Thu, 28 Oct 2010 22:21:00 +0000

ابعاد
1	طول کل	6780
2	عرض کل	2090
3	حداکثر ارتفاع	2710
4	فاصله مرکز دو محور	3600
5	فاصله مرکز اکسل جلو تا سپر جلو	1380
6	فاصله مرکزمحور عقب تا انتهای بدنه	1800
7	فاصله مرکز دو چرخ جلو	1619
8	فاصله مرکز دو چرخ عقب	1540
اوزان بر حسب kg
9	حداکثرفشاربر روی محورجلو	2300
10	حداکثرفشاربر روی محورعقب	4300
11	بارمجاز مینی بوس	کمتر از6000
12	بار مجاز گنجانیده شده شامل مخازن گاز-آب-وهمچنین سیستم خنک کننده روغن و کلیه ابزارها - گیربکس- اکسل ها جلو و عقب فنرها-تعلیق جلو و عقب چرخ ها و تایر- وزن کل- شاسی-اتاق- صندلی ها وموتور8149/03 گازسوز
موتور
13	موتورایویکو IVECO	8149/03
14	چند زمانه با سیستم خنک کننده و آب و نوع سوخت گاز طبیعی فشرده شده تزریق ترتیبی 4 سیلندر
15	قطرکورس بیستون	100×mm94/4
16	حجم جابجایی سیلندر	2800cm³
17	نسبت تراکم	12/2:1
18	حداکثر قدرت موتور	106HP(78KW) At3800 rpm
19	حداکثر گشتاور	220NM(22/4kg)At2200rpm
کلاج
20	کلاج تک صفحه ای(هیدرولیکی) با تنظیم اتوماتیک
21	فنر خارجی	11 اینچ
گیربکس
22	تمام سنکرونیزه
نسبت دنده
23	گیربکس	6300IVECO
24	دنده یک	6/7:16/19:1
25	دنده دو	4/0:13/89:1
26	دنده سه	2/6:12/26:1
27	دنده چهار	1/7:11/42:1
28	دنده پنج	1/3:11/00:1
29	دنده شش	1/0:1
30	دنده عقب	6/1:15/69:1
31	جلو	5912
32	نوع	از نوع غیر فعال یک پارچه
33	عقب	450311
34	نوع	تک دیفرانسیل دنده هیدرولیک
35	نسبت دنده	5/25:1
سیستم تعلیق
36	ضربه گیرهای لاستیکی و دارای کمک فنرهای تلسکوپی واکنش دو طرفه فنرهای جلو و عقب از نوع شمش
تعداد لایه فنر
37	جلو	6×10
38	عقب	7×10
ترمز
39	ابعاد لنت ترمز جلو و عقب	325×100 میلیمتر
شاسی
40	نوع	800 میلی متر
41	ارتفاع شاسی	203 میلی متر
سیستم فرمان
42	نوع دنده	حلزونی و ساچمه ای زاویه گردش45 درجه قطر 450 میلی متر
43	فرمان چپ	هیدرولیکی
تایر
44	نوع	دیسکی
سیستم برق
45	باطری	2عدد-24 ولت

http://www.badrtoos.com/news/show_detail.asp?id=808

کاروان سایپا

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Thu, 28 Oct 2010 22:18:00 +0000

مشخصات عمومی
1	طول	4747 mm
2	عرض	1859 mm
3	ارتفاع	1805 mm
4	وزن خالص	1700 kg
5	حداکثر وزن	2300 kg
6	ظرفیت بار و مسافر	600 kg
موتور
7	نوع	چهار سیلندر
8	قطر سیلندر	89 mm
9	کورس پیستون	96 mm
10	حجم موتور	2398 cc
11	نسبت تراکم	8/3
12	حداکثر قدرت	105 اسب در 4800 دور در دقیقه
13	حداکثر گشتاور	190 نیوتن متر در 2400 دور در دقیقه
14	حجم باک	64 لیتر
جعبه دنده
15	نوع	دستی
نسبت تبدیل
16	دنده 1	4.22
17	دنده 2	2.37
18	دنده 3	1.44
19	دنده 4	1
20	دنده 5	0.82
21	دنده عقب	4.60
دیفرانسیل
22	نسبت تبدیل	4.11
سیستم تعلیق
23	فنربندی جلو	دو جناقی با فنر پیچشی و میله پادغلت
24	فنربندی عقب	محور صلب با فنر تخت پارامبولیک
25	نوع کمک فنر جلو و عقب	گازی
26	اندازه لاستیک و رینگ	لاستیک 205/70 R15- بارینگهای 15 فولادی و قالپاق تزئینی
عملکرد
27	مصرف سوخت	8.75 لیتر در 100 کیلومتر با سرعت ثابت 70 کیلومتر در ساعت
28	حداکثر سرعت	170 کیلومتر در ساعت
29	حداقل شعاع گردش	5 متر
فرمان
30	نوع	هیدرولیک
31	سیستم	ساچمه ای بازگشتی هیدرولیک با غربیلک قابل تنظیم و سیستم فرمان تلسکوپی

قفل مرکزی
شیشه بالابر برقی درب های جلو
شیشه رنگی
دورسنج موتور
فرمان قابل تنظیم
گرم کن شیشه عقب
سیستم رادیو پخش چهار باندی مجهز به سیستم حافظه
کمربند ایمنی صندلی های ردیف دوم و سوم
آینه های برقی جانبی
برف پاک کن دو سرعته شیشه جلو با تایمر قابل تنظیم
سیستم ایمنی قطع کننده کمپرسور کولر
دلکو مغناطیسی
صندلی های جلو قابل تنظیم
قالپاق
ساعت دیجیتالی
در باز کن صندوق عقب برقی
شیشه شوی و برف پاک کن شیشه عقب
صندلی های ردیف دوم و سوم با قابلیت تا شدن و برداشتن
فرمان هیدرولیک
سپرهای رنگ شده جلو و عقب
زه محافظ جانبی با نوار کرم
عایق پوششی و صداگیر کف به همراه موکت کامل کف
باطری MF (بی نیاز به بازدید و نگهداری)
روشنایی صندوق عقب
بخاری دوم با کارکرد مستقل از موتور
کاور جلو پنجره کرم دار

http://www.badrtoos.com/news/show_detail.asp?id=720

ون 35s11v گروه بهمن

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Thu, 28 Oct 2010 22:16:00 +0000

موتور
1	نوع موتور	چهار سیلندر خطی دیزل مجهز به توربو شارژ اینتر کولر
2	حجم موتور	2798 cc
3	توان اسمی	105 hp.3600 rpm
4	حداکثر گشتاور	250n.m.3000 rpm
5	نوع	8140.43C
سیستم تعلیق
6	چرخهای جلو مستقل مجهز به فنر پیچشی.میل تعادل دارای کمک فنر
7	جلو	تلسکوپی قوی.فنر شمش.میل تعادل .مجهز به گیربکس لاستیکی و کمک فنر قوی
8	عقب	تلسکوپی قوی
فرمان
9	سیستم	هیدرولیکی
گیربکس
10	نوع مکانیکی	5300ZFS
11	تعداد دنده	چهار دنده به جلو به علاوه یک دنده عقب
12	دستی	جلو و عقب دیسکی-مجهز به سیستم هوشمند-مستقل
سیستم ترمز
13	گیربکس باد ABD و تنظیم ترمز نسبت به بار
ابعاد و اوزان کلی
14	طول	5077 mm
15	فاصله محوری	3000mm
16	عرض	1996mm
17	ارتفاع کل بدون بار	mm 2285
18	وزن خودرو بدون بار	1975 kg
19	وزن خودرو با حداکثر بار	3500 kg

http://www.badrtoos.com/news/show_detail.asp?id=805

ون 50C11V گروه بهمن

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Thu, 28 Oct 2010 22:14:00 +0000

سیستم تعلیق
1	جلو	دو جناقی دارای فنر پیچشی و میل تعادل
2	عقب	اکسل شمس میل تعادل
موتور
3	نوع	IVECO 8040.05
4	حداکثر گشتاور	88hp at 3000rpm
5	حجم جابجایی	2798 سی سی
6	نوع موتور	4 سیلندر خطی، دیزلی توربو شارژ اینتر کولر
وزن
7	وزن خودرو با حداکثر بار	5300 کیلوگرم
8	وزن خودرو بدون بار	2265 کیلوگرم
ابعاد
9	مرکز دو محور	2200 mm
10	طول	997 mm
11	ارتفاع	2930 mm
12	عرض	996 mm
فرمان
13	سیستم	هیدرولیکی
سیستم ترمز
14	نوع	مجهز به سیستم هوشمند
15	جلو	دیسکی
16	عقب	دیسکی
چرخ ها و لاستیک ها
17	ابعاد رینگ چرخ	5/5×16 ددیسکی
18	اندازه لاستیک جلو	700×16 (6 لایه)
19	اندازه لاستیک عقب	750×16 (13 لایه)
سیستم برقی
20	ولتاژ	12 ولت (60 آمپر)
21	استارت موتور	12 ولت (8/0 کیلو وات)
22	دینام	12 ولت (35 آمپر)
گیر بکس
23	نوع مکانیکی	OR ZF 5 S 3/24
24	تعداد دنده	دستی، 5 دنده به جلو + یک دنده عقب

http://www.badrtoos.com/news/show_detail.asp?id=802

مینی بوس مهسان T18

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Thu, 28 Oct 2010 22:05:00 +0000

همراستا یا سیاست دولت مبنی بر بهینه سازی مصرف سوخت وگسترش وسایل نقلیه عمومی شرکت سایپا دیزل با توجه به دارابودن تجربه تولید مینی بوس مهسان قدیمی اقدام به تولید مینی بوس جدید مهسان T18 نموده. با توجه به قابل قبول بودن سیستم شاسی، موتور، گیربکس و اکسل کامیون بادسان از دید مشتریان، شاسی و قوای محرکه کحصول مینی بوس T18 مطابق شاسی بادسان گردیده است.

مینی بوس مهسان T18
همراستا یا سیاست دولت مبنی بر بهینه سازی مصرف سوخت وگسترش وسایل نقلیه عمومی شرکت سایپا دیزل با توجه به دارابودن تجربه تولید مینی بوس مهسان قدیمی اقدام به تولید مینی بوس جدید مهسان T18 نموده. با توجه به قابل قبول بودن سیستم شاسی، موتور، گیربکس و اکسل کامیون بادسان از دید مشتریان، شاسی و قوای محرکه کحصول مینی بوس T18 مطابق شاسی بادسان گردیده است.
ویژگی: 1- دارای اتاق و تزئینات زیبا و مجهز به کولر 2- دارای شاسی محکم مطابق با استاندارد اروپایی 3- دارای قوای محرکه و گیربکس و اکسل مطابق با استانداردهای اروپایی 4- گستردگی خدمات پس از فروش در سراسر ایران 5- در دسترس بودن قطعات یدکی (با توجه به استفاده از شاسی محصول بادسان)
قیمت : 35.090.00یورو
ابعاد و فواصل (میلیمتر)
5950	طول
2235	عرض
2980	ارتفاع (با کولر)
3250	فاصله محوری
1840	ارتفاع داخل کابین
1488	مرکز محور عقب تا انتهای خودرو
1212	مرکز محور جلو تا ابتدای خودرو
اوزان (کیلوگرم)
8000	وزن مجموع ناخالص مجاز (G.V.W)
4400	وزن کل شاسی
2230	وزن شاسی جلو(بدون مسافر)
2170	وزن شاسی عقب (بدون مسافر)
3000	ظرفیت محور جلو (حداکثر)
5400	ظرفیت محور عقب (حداکثر)
مشخصات اتاق
پنل سقف و کنار از چرم مصنوعی و کفپوش از چرم مصنوعی با زه های آلومینیومی، با عایق حرارتی و صوتی وارتعاشی	تزئینات
درب راننده لولایی، درب خروجی تاشو با عملکرد بادی	درب ها
قاب آلیاژ آلومینیومی، 3/1 بالایی سطح پنجره با قابلیت باز شدن کشویی	پنجره ها
1+17	تعداد صندلی ها
صندلی راننده تنظیم شونده، مجهز به کمربند ایمنی سه نقطه ای 17 صندلی مسافر با پشتی مستقل، تکیه گاه دست، مجهز به کمربند ایمنی دو نقطه ای برای ردیف های جلو	مشخصات صندلی ها
موتور
Phaser 135 Ti	مدل
EURO III	استاندارد آلایندگی
208 گرم بر کیلو وات ساعت	میزان مصرف سوخت
135 اسب بخار	قدرت موتور
445 نیوتن متر در 1600- 1400 دور در دقیقه	حداکثر گشتاور
4	تعداد سیلندر
4 لیتر	حجم مجموع سیلندرها
17.5:1	نسبت تراکم
100 میلیمتر	قطر داخلی سیلندر
127 میلیمتر	کورس پیستون
12.5 لیتر	ظرفیت روغن
20 لیتر	ظرفیت مایع خنک کننده
جعبه دنده
ZF S 5-42	مدل
5 دنده جلو و 1 دنده عقب	تعداد دنده ها
66 کیلوگرم	وزن (بدون روغن)
7.5 لیتر	ظرفیت روغن
نسبت دنده ها دنده 1 5.72:1 دنده 2 2.94:1 دنده 3 1.61:1 دنده 4 1 دنده 5 0.76:1 دنده عقب 5.24:1
کلاچ
310DTR 8800	مدل
تک صفحه ای با عمل کننده هیدرولیکی	نوع سیستم
310 میلیمتر	قطر صفحه
سیستم ترمز
دو مدار مستقل در جلو و عقب به همراه ترمز توقف جلو: دیسکی با عمل کننده بادی- روغنی عقب: کاسه ای با عمل کننده بادی
محورها
جلو
E 402	مدل
3 تن	ظرفیت
عقب
P669	مدل
5.4 تن	ظرفیت
کاهنده تک، هیپوئید و نسبت 56/4	نوع سیستم
فرمان
تمام هیدرولیکی با ارتفاع و زاویه قابل تنظیم	نوع سیستم
460 میلیمتر	قطر غربیلک
چرخ ها
16-7	لاستیک
سیستم تعلیق (جلو و عقب)
فنر پارابولیک با کمک فنر هیدرولیکی	نوع سیستم
مخزن سوخت
فلزی 110 لیتری
سیستم الکتریکی
24 ولت	ولتاژ
100 آمپر ساعت	ظرفیت باطری
100 آمپر	ظرفیت آلترناتور
4 کیلو وات	قدرت استارت
لوازم سنجش
درجه فشار باد- فشار روغن- میزان سوخت- دمای مایع خنک کننده- نمایشگر منطقه دور اقتصادی رانندگی
تجهیزات استاندارد
بکسل بند- رادیو پخش- دستگیره مسافر- صندوق عقب- زاپاس بند- سیستم تهویه مطبوع با ظرفیتkcal/hr 14000 – ساعت دیجیتال- پرده و آفتابگیر
تجهیزات انتخابی
سیستم ترمز ضد قفل ABS

http://www.badrtoos.com/news/show_detail.asp?id=1832

مینی بوس مهسان Y18

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Thu, 28 Oct 2010 22:02:00 +0000

مینی بوس مهسان Y18

همراستا یا سیاست دولت مبنی بر بهینه سازی مصرف سوخت وگسترش وسایل نقلیه عمومی شرکت سایپا دیزل با توجه به دارابودن تجربه تولید مینی بوس مهسان قدیمی اقدام به تولید مینی بوس جدید مهسان Y18 نموده. با توجه به قابل قبول بودن سیستم شاسی، موتور، گیربکس و اکسل کامیون بادسان از دید مشتریان، شاسی و قوای محرکه کحصول مینی بوس Y18 مطابق شاسی بادسان گردیده است.

مینی بوس مهسان Y18
همراستا یا سیاست دولت مبنی بر بهینه سازی مصرف سوخت وگسترش وسایل نقلیه عمومی شرکت سایپا دیزل با توجه به دارابودن تجربه تولید مینی بوس مهسان قدیمی اقدام به تولید مینی بوس جدید مهسان Y18 نموده. با توجه به قابل قبول بودن سیستم شاسی، موتور، گیربکس و اکسل کامیون بادسان از دید مشتریان، شاسی و قوای محرکه کحصول مینی بوس Y18 مطابق شاسی بادسان گردیده است.
ویژگی: 1- دارای اتاق و تزئینات زیبا و مجهز به کولر 2- دارای شاسی محکم مطابق با استاندارد اروپایی 3- دارای قوای محرکه و گیربکس و اکسل مطابق با استانداردهای اروپایی 4- گستردگی خدمات پس از فروش در سراسر ایران 5- در دسترس بودن قطعات یدکی (با توجه به استفاده از شاسی محصول بادسان)
قیمت : 38.280.00 یورو
ابعاد و فواصل (میلیمتر)
5877	طول
2213	عرض
2902	ارتفاع (با کولر)
3250	فاصله محوری
1840	ارتفاع داخل کابین
1457	مرکز محور عقب تا انتهای خودرو
1170	مرکز محور جلو تا ابتدای خودرو
اوزان (کیلوگرم)
8000	وزن مجموع ناخالص مجاز (G.V.W)
4520	وزن کل شاسی
2420	وزن شاسی جلو(بدون مسافر)
2100	وزن شاسی عقب (بدون مسافر)
3000	ظرفیت محور جلو (حداکثر)
5400	ظرفیت محور عقب (حداکثر)
مشخصات اتاق
بدنه نیمه یکپارچه، فریم بدنه از فولاد نورد سرد، پانل های بدنه از ورق کشیده شده	ساختار بدنه
درب راننده لولایی، درب خروجی تاشو با عملکرد بادی	درب ها
1/3 بالایی سطح پنجره با قابلیت باز شدن کشویی	پنجره ها
18صندلی مسافر+ صندلی راننده تنظیم شونده	تعداد صندلی ها
موتور
Phaser 135 Ti	مدل
EURO III	استاندارد آلایندگی
208 گرم بر کیلو وات ساعت	میزان مصرف سوخت
135 اسب بخار	قدرت موتور
445 نیوتن متر در 1600- 1400 دور در دقیقه	حداکثر گشتاور
4	تعداد سیلندر
4 لیتر	حجم مجموع سیلندرها
17.5:1	نسبت تراکم
100 میلیمتر	قطر داخلی سیلندر
127 میلیمتر	کورس پیستون
12.5 لیتر	ظرفیت روغن
20 لیتر	ظرفیت مایع خنک کننده
جعبه دنده
ZF S 5-42	مدل
5 دنده جلو و 1 دنده عقب	تعداد دنده ها
66 کیلوگرم	وزن (بدون روغن)
7.5 لیتر	ظرفیت روغن
نسبت دنده ها دنده 1 5.72:1 دنده 2 2.94:1 دنده 3 1.61:1 دنده 4 1 دنده 5 0.76:1 دنده عقب 5.24:1
کلاچ
310DTR 8800	مدل
تک صفحه ای با عمل کننده هیدرولیکی	نوع سیستم
310 میلیمتر	قطر صفحه
سیستم ترمز
دو مدار مستقل در جلو و عقب به همراه ترمز توقف جلو: دیسکی با عمل کننده بادی- روغنی عقب: کاسه ای با عمل کننده بادی
محورها
جلو
E 402	مدل
3 تن	ظرفیت
عقب
P669	مدل
5.4 تن	ظرفیت
کاهنده تک، هیپوئید و نسبت 56/4	نوع سیستم
فرمان
تمام هیدرولیکی با ارتفاع و زاویه قابل تنظیم	نوع سیستم
460 میلیمتر	قطر غربیلک
چرخ ها
16-7	لاستیک
سیستم تعلیق (جلو و عقب)
فنر پارابولیک با کمک فنر هیدرولیکی	نوع سیستم
مخزن سوخت
فلزی 110 لیتری
سیستم الکتریکی
24 ولت	ولتاژ
100 آمپر ساعت	ظرفیت باطری
100 آمپر	ظرفیت آلترناتور
4 کیلو وات	قدرت استارت
لوازم سنجش
درجه فشار باد- فشار روغن- میزان سوخت- دمای مایع خنک کننده- نمایشگر منطقه دور اقتصادی رانندگی
تجهیزات استاندارد
بکسل بند- رادیو پخش- دستگیره مسافر- صندوق عقب- زاپاس بند- سیستم تهویه مطبوع با ظرفیتkcal/hr 14000 – ساعت دیجیتال- پرده و آفتابگیر
تجهیزات انتخابی
سیستم ترمز ضد قفل ABS

http://www.badrtoos.com/news/show_detail.asp?id=1833

مینی باس مهسان y18 ( سایپا دیزل)

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Thu, 28 Oct 2010 19:58:00 +0000

همراستا با سیاست های دولت مبنی بر بهینه سازی مصرف سوخت و گسترش وسائط نقلیه عمومی ، شرگت سایپا دیزل (Saipa Diesel) با توجه به تولید مینی باس مهسان قدیمی ، اقدام به تولید مینی باس مهسان Y18 نموده.با توجه به قابل قبول بودن شاسی ، موتور ،گیربکس و اکسل کامیون بادسان از دید مشتریان ، شاسی و قوای محرکه محصول مینی باس Y18 مطابق با شاسی بادسان انتخاب گردیده است. از تجهیزات استاندارد این مینی باس می توان به بكسل بند ـ راديو پخش - دستگيره مسافر- صندوق عقب- زاپاس بند - سيستم تهويه مطبوع با ظرفيت kcal/hr 14000 – پرده و آفتابگير- ساعت ديجيتال اشاره کرد .همچنین سیستم ترمز ضد قفل (ABS) برای آن نیز بعنوان یک انتخاب در دسترس خریداران قرار دارد .

مشخصات موتور: 4 سیلندر خطی با 8 سوپاپ و حجم 4 لیتر و قدرت 135 اسب بخار
گیربکس: 5 دنده جلو و 1 دنده عقب
میانگین مصرف سوخت در 100 کیلومتر: 16 لیتر

توضیحات:
سوخت گازوئيل- ديفرانسيل عقب- سيستم تهويه مطبوع اتوماتيك- پخش كاست دار

http://www.ir4u.ir/forum/showthread.php?t=3522

فيات دوبلو اس-2008 (Fiat Doblo s-2008)

noreply@blogger.com (مسعودشهاب) — Thu, 28 Oct 2010 18:55:00 +0000

اولين مدل از خودروي فيات - دوبلو (Fiat Doblo) در سال 2001 وارد بازار رقابت در گروه خودروهاي ون كاربردي (Van) گرديد و براي اولين بار در
كشور هلند به نمايش عمومي در آمد تا سال 2006 كه از هيئت داوران 19 كشور در تشكل بهترين ون سال حائز دريافت جايزه گرديد . از رقباي اصلي فيات - دوبلو (Fiat Doblo) سيتروئن - برلينگو (Citroen Berlingo) ، پژو - پارتنر (peugeot Partner) و رنو - كانگو (Renault Kango) هستند . يكي از پيشرانه هاي استاندارد اين خودرو 4 سيلندر است به حجم 1.9 ليتر كه با استفاده از سيستم مولتي جت - فيات (Multijet) قادر به توليد 120 اسب بخار نيرو مي باشد .

مدل

سال ساخت	2008
كمپاني مادر	-
كمپاني سازنده	فيات
مدل	دوبلو
تريم	اس
شکل ظاهری	ون
سبک	كاربردي
قيمت پايه	-

موتور و قدرت
نوع موتور	4
حجم موتور	1.9 (لیتر)
حداكثر قدرت	120 اسب بخار در 4000دور در دقیقه
حداكثر گشتاور	200 نیوتن متردر1750 دوردردقیقه
سوپاپ	2 عدد در هر سیلندر
قطر سيلندر x کورس پيستون	90.4×82 (میلی متر)
نسبت تراكم	18:1
گيربكس	5 دنده دستي
شتاب اوليه	-

سوخت
ظرفيت مخزن سوخت	60 (لیتر)
نوع سوخت	گازوئيل
مصرف سوخت در شهر	7.7 لیتر در هر 100 کیلومتر
مصرف سوخت در بزرگراه	5.3 لیتر در هر 100 کیلومتر

وزن و ابعاد خارجي
وزن	1430 (کیلوگرم)
طول	4253 (میلی متر)
عرض	1722 (میلی متر)
ارتفاع	1818 (میلی متر)
فاصله دو محور	2583 (میلی متر)
فاصله چرخ هاي جلو	1514 (میلی متر)
فاصله چرخ هاي عقب	1505 (میلی متر)

ابعاد داخلي
تعداد سرنشين	7 (نفر)
ارتفاع صندلي جلو	-
ارتفاع صندلي عقب	-
فاصله جلو پاي صندلي جلو	-
فاصله جلو پاي صندلي عقب	-
پهناي صندلي جلو	-
پهناي صندلي عقب	-
پهناي پشتي جلو	-
پهناي پشتي عقب

ترمز و انتقال قدرت
	استاندارد	سفارشی
سیستم ترمز ABS
نوع انتقال قدرت	ديفرانسيل جلو
سیستم کنترل پایداری

امکانات ويژه
	استاندارد	سفارشی
تنظيم برقي صندلي راننده
حافظه صندلي راننده
شيشه برقي عقب
رينگ اسپرت
سيستم كنترل سرعت
سيستم تهويه مطبوع اتوماتيك
گرمكن صندلي
سنسور باران
شيشه شوي چراغ جلو
سنسور دنده عقب

سيستم صوتي
	استاندارد	سفارشی
پخش كاست دار
پخش CD
پخش DVD
سيستم تعويض CD
سيستم ناوبري

سيستم امنيتي
كيسه هواي راننده
كيسه هواي سرنشين جلو
كيسه هواي جانبي جلو
كيسه هواي جانبي عقب
كيسه هواي پرده اي
كيسه هواي زانو
سطح ايمني (Euro ncap)

بایگانی شهاب

مردم‏شناسی کوفه

پند

چرتکه يا چتکه

چرتکه (Abacus)

شش عدد حاکم بر کل جهان

از بزرگان راجع به ریاضی بشونیم

عدد عجیب ( 142857)

قوانين تجارت الکترونيک

مجوز فعّالیت برای فروشگاه های مجازی عضو ستاپ

ایران زبان بزرگترین فروشگاه نرم افزارهای آموزش زبان

نخستین خودروهای سواری دیزلی جدید، سال1390در خیابان های ایران

کاهش قیمت تندر-90 در هفته آینده 21/05/1389

میدی باس سایپا دیزل Yutong Midibus F33

مینی باس زامیاد A80/12

مینی باس زامیاد A60/11 CNG

کاروان سایپا

ون 35s11v گروه بهمن

ون 50C11V گروه بهمن

مینی بوس مهسان T18

مینی بوس مهسان Y18

مینی باس مهسان y18 ( سایپا دیزل)

فيات دوبلو اس-2008 (Fiat Doblo s-2008)

مدل

موتور و قدرت

سوخت

وزن و ابعاد خارجي

ابعاد داخلي

ترمز و انتقال قدرت

امکانات ويژه

سيستم صوتي

سيستم امنيتي