Đây là lần đầu tiên vị khách hàng hiền lành, điềm đạm và chu đáo chở chúng tôi đi chơi. Nhân dịp đưa tiễn một cô bạn đồng nghiệp quay về Việt Nam sau một thời gian dài làm việc tại khách hàng, mà chúng tôi gọi đùa là tiễn lên thành phố mần ăn, vì nơi nơi chúng tôi đang ở là một làng quê vắng vẻ và yên bình. Từ làng tôi đi xe hơi đến thành phố Kamogawa mất khoảng 2 giờ, đi ngang qua những khu rừng, những con đèo uốn lượn gợi về những con đường quanh co dẫn về Dalat. Nhưng đích đến của chúng tôi là một bờ biển đẹp như Vũng Tàu chứ không phải một khu phố núi.

Kamogawa Sea World là một trung tâm giải trí ven biển với những khu trình diễn liên tục nhau của nhiều loại cá heo, hải cẩu, công viên biển có nhiều loài thủy sinh phong phú. Nếu bạn đã đến thăm một công viên như thế này, gặp gỡ tiếp xúc với những sinh vật thông minh và dễ thương như thế này, có lẽ bạn sẽ thấy tàn sát, hủy hoại môi trường sống của chúng là một tội ác.

Buổi trình diễn đầu tiên chúng tôi xem là màn trình diễn trí thông minh của những chú cá voi Beluga (cá voi trắng) thông minh đến kinh ngạc chuyên sống ở vùng cực Bắc. Chúng có thể nghe giọng con người, hiểu và nhái lại gần giống. Chúng cũng biết phân biệt một số màu sắc cơ bản: người huấn luyện đưa một hình tam giác màu trắng/vàng cho xem, sau đó chúng có thể chọn giữa hai tam giác màu trắng và màu vàng treo ở phía sau. Thật đáng kinh ngạc!

Một trong những điều quyến rũ nhất ở những công viên biển chính là vẻ mềm mại và mong manh của những loài sứa, chúng được chứa trong những bồn nước và chiếu sáng với sắc màu lung linh.

Công viên bố trí hình vòng cung để đưa khách tham quan đi từ vùng nước cạn đến vùng nước sâu, nhưng do chúng tôi lại bắt đầu bằng buổi trình diễn của cá voi trắng nên chiều tham quan lại trở thành chiều ngược lại. Chúng tôi bắt gặp những loài chỉ sống ở vùng nước sâu như cua nhện Nhật Bản và kể cả một giống cua ngộ nghĩnh trông như những cụm san hô.

Một trong những điều làm nên nổi tiếng của thế giới nước Kamogawa chính là khả năng huấn luyện thú siêu đẳng ở nơi đây. Tôi đã từng xem sư tử biển trình diễn ở Shinagawa, nếu so ra thì chỉ bằng 2/3 độ khó của thế giới nước Kamogawa. Show trình diễn là câu chuyện sinh hoạt của gia đình của hai vợ chồng sư tử biển và ba đứa con. Sư tử biển chồng rất đường bệ, sư tử biển vợ thì nói nhiều, còn ba sư tử biển con mỗi đứa mỗi tính, có đứa tinh nghịch, có đứa làm biếng, có đứa còn không thèm tập bơi… Và biểu trưng của khu này chính là biểu tượng chú sư tử biển cười, một nụ cười nhìn đến là buồn cười. Chỉ tiếc bất ngờ quá chụp hình không kịp.

Cũng ở công viên này, lần đầu tiên tôi được tiếp xúc gần đến thế những chú cá heo thông minh, dễ thương, tinh nghịch. Thậm chí có thể chạm vào người hay được chúng hôn nữa – tuy nhiên phải trả tiền, một nụ hôn bao giờ cũng phải trả một cái giá nào đó, trên đời không có bữa cơm miễn phí!

Cá voi sát thủ (killer whale) hay cá hổ kình, là loài cá voi ăn thịt hung dữ nhất đại dương, theo wikipedia thì chúng có thể ăn thịt sư tử biển, hải cẩu và kể cả cá mập trắng lớn. Nhưng qua bàn tay huấn luyện của con người, chúng lại giống như những loài thú ăn cỏ hiền lành nhất. Cũng chở người đi, cũng tung mình đánh bóng…

Tiếp theo là một loài động vật có vú sống ở đại dương: hải cẩu. Răng nanh của chúng to bằng cánh tay người thì bạn có thể tưởng tượng một con hải cẩu lớn như thế nào. Nhìn nó giống như một ông già béo mập và chậm chạp. Nhưng khi nó vẫy vùng trong nước thì lại nhanh nhẹn khủng khiếp.

Bạn có thể gọi tên đúng của con này: hải cẩu (seals) hay sư tử biển (sea lion)?

Trong Đối thoại giữa khoa học và Phật giáo, miêu tả cuộc trò chuyện Matthieu Ricard và Trịnh Xuân Thuận, có một chương có tên là Vũ trụ trong một hạt cát, có đoạn:
“Thuận: (…)William Blake đã diễn tả hết sức ngoạn mục sự toàn nguyên của vũ trụ bằng các vần thơ sau:
Thấy được vũ trụ trong một hạt cát
Và cả một thiên đường trong một bông hoa dại
Nắm lấy cả vũ trụ trong lòng bàn tay
Và cả vĩnh cửu trong một giờ.

Matthieu: Khi nghe các câu thơ của Blake, tôi lại chợt nhớ đến bốn câu kệ của Đức Phật:
Thấy trong một nguyên tử
Và trong mỗi nguyên tử
Toàn thể thế gian
Đó là điều bất khả tư nghì.“

Còn đây là điều tôi đã thấy trong những hạt cát:

Bạn có cảm giác như bị đông lại khi ngắm hai chú cá này không? Trông chúng như được làm bằng thủy tinh vậy!

Bạn nghĩ gì khi nhìn những con tôm này? Tôi chỉ tưởng tượng ra chúng được đặt lên những chiếc dĩa trắng phau, thịt thơm phức – đáng tội, tôi chưa được ăn tôm hùm bao giờ!

Tôi chưa bao giờ xem sao biển trong bài hát cùng tên của Phạm Minh Tuấn là một ngôi sao trên trời, tôi cứ thích nó là một chú sao biển hiền lành nằm trầm tư nghe thủy triểu lên xuống theo từng đêm trăng…

“Sao biển, ngôi sao biển
Sao nhớ ai vì đâu không nói
Sao thương ai vì đâu không nói
Hãy nói đi, hãy nói đi, hãy nói đi
Nói đi một lời nồng nàn…”

(Kỷ niệm chuyến đi chơi ngày 21/5/2011 với bác Cao cầu, hai em NTNT và LTP.)

Khuyến mãi thêm cái bản đồ đến Kamogawa Sea World

Nhớ về một thời nho nhỏ, nơi căn nhà vẫn còn dùng một cái tủ quần áo để ngăn cách phòng khách và phòng ngủ. Tất nhiên mặt tiền của tủ sẽ quay ra phòng khách, còn mặt sau của tủ là một tấm gỗ không được bào nhẵn quay về phòng ngủ, Ba dùng những tờ báo Nhân dân cũ dán lên lưng tủ để che lại (ơn Đảng, mình biết NVL và Những việc cần làm ngay cũng nhờ cái lưng tủ này ), và chồng lên trên những khuôn báo Nhân dân cỡ lớn dày đặt chữ, Ba dán đủ thứ hình Dalat, hình hoa kiếm được từ báo chí, bưu thiếp, sổ lịch… Tình yêu Dalat bắt đầu từ những hình ảnh này chăng? Không biết nữa, nhưng tình yêu những bức ảnh thì chắc chắn là từ đây!

Giờ đăng lại những bức ảnh tô màu rất “thô thiển” nhưng cảm giác rất đẹp; những dòng thơ đi kèm rất “sến” nhưng lại cảm giác rất hay. Dalat như một huyền thoại.

Bình minh dưới ánh sương mờ tỏa
Sưởi nắng thông say ấm nghĩa đời

Bình minh sương quyện nắng vàng
Ngân nga chuông thánh thông ngàn giăng tơ

Ta muốn hỏi núi rừng Hồ Than Thở
Tên của người ai đặt bởi từ đâu?

Ta muốn hỏi núi rừng Hồ Than Thở
Tên của người ai đặt bởi từ đâu?

Ai lên thắng cảnh cao nguyên
Đừng quên nhớ ghé thác Prenn hữu tình

Ai lên thắng cảnh cao nguyên
Đừng quên nhớ ghé thác Prenn hữu tình

Khách trần ai viếng Linh Sơn Tự
Hồn tục lâng lâng khỏi xứ phiền.

(Kỷ niệm 4 năm ngày đến Nhật)

Sau một mùa đông lạnh lẽo và tan tóc và mất mát và lo lắng và trăn trở và nhiều nhiều những ảm đạm khác trên nước Nhật, trời đã bắt đầu ấm lên, hoa anh đào đã nở rộ trên khắp vùng Đông Kinh. Sân cỏ vàng úa đã bắt đầu chuyển sang màu xanh tươi mát. Những bông hoa thủy tiên vàng và trắng đã nở nhiều ven vệ đường. Và những đám cây trụi lá đã nhú ra những mầm xanh. Một mùa xuân mới lại về trên đất Nhật.

Đã gần một tháng kể từ ngày Đại địa tai (11/3), cuộc sống dần trở lại với nhịp bình thường. Tuy vẫn còn những dư âm, năm nay, người dân đi ngắm hoa nhưng sẽ không có rượu bia nữa. Một cử chỉ đẹp. Ít ra, đó là sự chia sẻ với rất nhiều người còn đang lang thang nơi những khu tập trung và với hai vạn người mất tích hay đã chết.

Hy vọng mọi chuyện sẽ qua mau! Sẽ lại thấy một nước Nhật mạnh mẽ và tươi đẹp! Sẽ lại thấy những cánh hoa không ưu phiền!

#1

#2

#3

#4

#5

#6

#7

#8

Lần đầu tiên trải nghiệm cảm giác nghe nhạc mà giống như đang xem lại một đoạn phim trắng đen về cả một thời quá khứ của mình. Là do mới download xong hai tuyển tập nhạc Việt Nam hải ngoại Asia (khoảng 200 CDs) và Thúy Nga (250 CDs). Từ những cuốn số 1, 2 cách đây mấy chục năm…

Bản nhạc tình đầu tiên mà mình nghe và còn nhớ đến bây giờ là bản “Người thợ săn và đàn chim nhỏ” do Khánh Ly hát, kể ra thì cũng được 28 năm rồi. Còn nhớ giọng Khánh Ly khàn khàn rè rè phát ra từ chiếc máy Akai thùng tương tự như cái hình bên dưới (model nào thì tất nhiên là không nhớ rồi).

Đó là chiếc máy hát đầu tiên và cũng là ấn tượng nhất trong đời. Chiếc máy do ông anh – mà phải trải qua một cuộc bể dâu gần hai mươi năm sau mới thành anh rể của mình – cho mượn. Chắc là vì để lấy lòng chị mình mà dù lúc đó mới khoảng 4 tuổi mình đã được táy máy gạt gạt mấy cái công tắc On/Off, Play hay tua băng… Dù sao thì cũng là một Happy Ending!

Bẳng đi một thời gian dài kể từ khi ông anh – sau này thành rể chia tay chị và lấy lại chiếc máy hát. Mình chỉ lâu lâu mới được nghe nhạc từ chiếc đài National cũ kỹ mà cứ tối tối ba mình và cả nhà lại len lén nghe đài BBC (phải len lén vì nghe BBC là phạm tội, và hàng xóm quanh nhà thì sẵn sàng tố giác khi họp tổ dân phố). Không nhớ bài nào lắm vì cả nhà chỉ thường hay bàn tán về việc có bao nhiêu thuyền dân tị nạn bị giữ lại Phi Luật Tân hay được cho định cư tại Mỹ… Chỉ còn nhớ ngày đó có một cô nước ngoài tên Ỷ Lan (lấy theo tên nguyên phi Ỷ Lan) có thể nói tiếng Việt rất giỏi, có thể giả giọng Quảng để nói và phân tích câu “Hôm qua qua bảo qua qua mà qua hổng qua. Hôm nay qua bảo hông qua mà qua lại qua.”

Đến năm lớp 7, ông anh lớn trong nhà bắt đầu đi làm và để dành tiền mua được một cái cassette stereo Panasonic second-hand từ Nhật đầu tiên. Và từ đây mở đầu sự nghiệp nghe nhạc hải ngoại chính thức. Bắt đầu và ấn tượng nhất lại cũng chính là giọng hát Khánh Ly với cuốn băng bất hủ Sơn Ca 7 – Khánh Ly hát nhạc Trịnh Công Sơn, mà những lời giới thiệu vẫn còn ăn sâu trong đầu (khi nghe Đàm Vĩnh Hưng nhái gần y chang trong lời giới thiệu cho đĩa Dạ khúc cho tình nhân 2 (2008) mà muốn đấm cho một quả vào mồm!). Sau đó là những cái tên nổi tiếng khác, Lệ Thu với Mùa thu chết, Elvis Phương – Vết thù trên lưng ngựa hoang, Ái Vân – Ảo ảnh, Ngọc Lan – Adieu, Kiều Nga – Anh thì không, Vũ Khanh – Niệm khúc cuối…

Có thể là do một thời gian dài không nghe nhạc, đến lúc này một số lớn những bài hát hay – những ca sĩ nổi tiếng tích tụ và rơi xuống đầu làm mình choáng ngợp với âm nhạc Việt Nam. Ngày đó lúc nào mình cũng thích xoắn lấy cái cassette… Được một năm thì những ca sĩ nổi tiếng trên cũng dần bão hòa với mình, và khi đó thì lại một loạt những ca sĩ khác xuất hiện trên đài, ba chàng ngự lâm Tuấn Ngọc – Duy Quang – Đức Huy, Khánh Hà… và cũng bắt đầu phong trào hát nhạc dịch. Ngày đó nghe Don Hồ hát Xa em kỷ niệm cũng khủng hoảng không thua gì sau này “anh Hai” Lam Trường hát Tình thôi xót xa trên Làn sóng xanh. Nhà nhà, người người, nơi nơi, mọi lúc đều Xa em kỷ niệm…

Giữa những năm tháng đó, một sự xuất hiện đình đám của một ca sỹ kiêm nhạc sỹ để lại cho mình nhiều kỷ niệm đẹp nhất: Trịnh Nam Sơn với Niềm nhớ, Quên đi tình yêu cũ, Những buổi chiều vàng… Những bài hát này còn đi theo mình một vài năm sau khi học cấp 3, mỗi lần nhớ về thời đi học thì không thể quên những bài này cùng với một số bài và ca sĩ khác: Bay đi cánh chim biển, Cơn mưa hạ, Lưu Bích, Tô Chấn Phong, Anh Tú…

Khi học phổ thông, âm nhạc được định hướng bởi anh chị của mình. Còn khi vào đại học là sự hội tụ của nhiều luồng âm nhạc khác nhau do một đám bạn mang theo. Một đám bạn thuê chung nhà trọ, trong đó có những 2-3 đứa nhà mở quán cà phê, khối lượng âm nhạc mình nghe trong thời gian đại học nhiều gấp 4-5 lần tổng số nhạc trước đó mình từng nghe. Cùng với khi đó là sự nở rộ của FM99.9, Top ten làn sóng xanh, Tiếng hát truyền hình… Và sự ra đời của định dạng MP3 giúp việc sao chép lậu trở nên dễ dàng. Mình bắt đầu chuyển sang nghe nhạc Việt Nam trong nước, nhạc Anh, nhạc rock… dần dần mình đã không còn lưu ý đến dòng nhạc hải ngoại nữa.

Cho đến hôm nay ngồi nghe lại những bài quen thuộc trong hơn 2500 bài hát theo thứ tự thời gian, nhiều kỷ niệm tưởng đã lãng quên lại sống lại như mới ngày hôm qua. Tự hỏi liệu có nên làm vậy không? Hay hãy để quá khứ ngủ yên?

Một trong những đoạn văn mà tôi nhớ nhất mỗi khi thu về không viết về khung cảnh lãng mạn yêu đương, không có trăn trở số phận chớm thu hay những đại loại như thế… mà là một đoạn văn được học từ cấp một:

“Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm hoang mang của buổi tựu trường.

Tôi không thể nào quên được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng…

Buổi sáng mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh…”(*1)

Đấy chính là không khí thu mà tôi đã thưởng thức ở Nhật.

Cầu Nagatoro (長潭橋)

Khi những chiếc lá Ngân Hạnh bắt đầu chuyển sang màu xanh vàng là tôi lại náo nức bài hát (mà năm nào cũng hát):
“Đời đang lên ca khúc ca trên đường đi.
Dù gian lao nguy khó nguy có lo gì
Đời còn vui ta cứ đi ta ngại chi
Nào tiến lên hô cùng hô quên sầu bi” (*2)

Đỉnh núi, rừng cây và con suối

Đầu tiên, năm nay dự định sẽ đi lại một lần nữa Karuizawa, không khí vùng này rất tuyệt. Nhưng sau một hồi đắn đo suy nghĩ và được giới thiệu về Shosenkyo (昇仙峡, Thăng Tiên Hạp) của tỉnh Yamanashi nên thay đổi đích đến.

Bắt đầu từ 4h30 sáng đã phải lò mò dậy chuẩn bị hành trang, 5h00 ra khỏi nhà để bắt chuyến xe điện đầu tiên trong ngày lên ga Shinjuku -Tokyo, sau đó đổi sang tàu tốc hành đi thẳng một lèo đến ga Kofu(甲府駅) – Yamanashi lúc 8h30. Sau đó lại tiếp tục chờ xe bus và mất thêm 30 phút nữa để đến được cửa ngỏ vào khu du lịch Shosenkyo. Những giờ phút chờ chuyển tàu cảm nhận “một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh…” mà người cũng rưng rưng (hay run run).

Con đường tình tự năm xưa

Nguyên tuyến du lịch là con đường đi men theo dòng suối chảy qua thung lũng giữa hai dãy núi, ngược lên đến thượng nguồn của nó. Hai bên núi vào mùa thu lá chuyển màu vàng đỏ và cây cối nghiêng nghiêng trên con suối tạo nên cảnh đẹp kinh điển trong các bưu thiếp về mùa thu hay thấy. Lần này được tận mắt chứng kiến và ghi lại khoảnh khắc đó mang lại một cảm giác không thật – hay là chỉ có trong thơ ca.

Hai bên vách núi Shosenkyo cây thông mọc rất nhiều và chen vào đó là những tán cây Hồng diệp tươi tốt làm cho màu sắc ở đây vàng pha nhiều sắc xanh (khác các nơi khác như Nikko, Karuizawa là vàng và nâu đỏ)

Rừng thông và momiji

Con suối tính từ đoạn cửa ngõ khu du lịch đến đầu nguồn dài khoản 7km. Tôi vừa đi vừa chụp ảnh nên tốc độ khá chậm, chỉ ngang với những ông bà lão đến đây du lịch. Và cũng do đó mà chứng kiến (hay chính xác là nghe lén) hai vợ chồng già thú vị. Hai ông bà đi mệt thở không ra hơi, nhưng cả hai vẫn tay trong tay, mỗi khi thấy một điều thú vị, ông lại giải thích say mê cho bà, còn bà thì nghe rất chăm chú (mà tôi đoán chắc 100% là cho dù ông không nói thì bà cũng biết – vì tôi nghe lóm thấy rất đơn giản như vì sao lại có những rãnh nước trên vách núi…). Không hiểu có ai sau này làm được điều đó không?

Một điểm nghỉ chân

Dọc theo con suối, mỗi một tảng đá lớn đều được đặt tên và lâu lâu lại có một cây cầu bắc ngang qua suối để vào khu rừng bờ đối điện.

Cầu nhỏ ngang qua suối

Ở một ngã rẽ bắt gặp một sự phối màu rực rỡ, trông như màu sắc của những cánh chim thiên đường. Màu sắc luôn là một bí ẩn, bạn có bao giờ tự hỏi vì sao khi mùa đông đến, Hồng Diệp lại đổi sang sắc đỏ còn Ngân Hạnh lại là sắc vàng?

Hồng Diệp và Ngân Hạnh

Kakuenpo(覚円峰), đỉnh núi đá cao nhất vùng nhìn từ chân núi, tương truyền đỉnh núi là nơi thầy tu Kukuen thiền định.

Đỉnh Kakuenpo

Những tàn cây lá đỏ như một bó đuốc đang cố cháy hết mình cho mùa thu.

Momiji

Đi trong rừng dưới cái nắng vàng óng của buổi chiều hắt lên tầng lá đỏ có cảm giác như mình đang an nhiên đi ngang một biển lửa.

Momiji

Vòng qua chân núi là đến cửa đá – Ishimon(石門). Nhìn như hai tảng đá chồng khít lên nhau nhưng thực sự giữa hai tảng đá có một khe nhỏ rộng cỡ gang tay.

Cửa đá (Ishimon)

Kế tiếp là thác nước Sengataki(仙娥滝), nếu có thể ở lại đến tối, khi màn đêm xuống, cả thác nước sẽ được chiếu sáng bằng đèn lung linh (đấy là nhìn qua poster quảng cáo, chứ chuyến bus cuối cùng là 17h30 nên không kịp xem)

Thác Sengataki

Lên khỏi thác là một thị trấn nhỏ chuyên phục vụ du lịch. Có một số nhà hàng, quán ăn, đặc biệt nhiều là các cửa hàng bán đồ lưu niệm làm từ đá. Người ta tìm thấy ở đây một lượng lớn đá quý các loại, các loại hóa thạch động vật như ốc biển (có con to đến hơn 30cm), cá hóa thạch…

Thị trấn nhỏ

Những viên đá nhỏ xinh này đều là sản phẩm thu được dưới nền đất sét của Shosenkyo. Sau đó được đãi sạch và bán từng cốc để làm lưu niệm. Cũng có những sản phẩm làm từ đá cao cấp mà giá tiền cũng trên trời, tính theo trọng lượng và chất lượng của phiến đá.

Đá quý

Từ thị trấn, tiếp tục leo thêm khoảng 2km đường đèo nữa là đến đập Arakawa (荒川ダム). Con đập được xây dựng để dự trữ một khối lượng nước khoảng 11 triệu tấn. Khung cảnh rộng, tĩnh lặng và vì hơi ngược đường nên cũng ít người viếng thăm. Đây cũng xem như là đầu nguồn của dòng suối phía dưới thung lũng.

Đập Arakawa (Arakawa dam)

Buổi chiều một mình trong khung cảnh này, nhớ đến đoạn trích đọc được trên FB:

“Thời gian thích hợp gặp một người thích hợp là một hạnh phúc.
Thời gian thích hợp gặp một người không thích hợp là một sai lầm.
Thời gian không thích hợp gặp một người không thích hợp là một viễn vông.
Thời gian không thích hợp gặp một người thích hợp là một nuối tiếc.”(*3)
Thời gian thích hợp không gặp người nào là sự tự do tuyệt đối, hay còn gọi khác đi là…

Đập Arakawa (Arakawa dam)

———–
(*1) Trích Tôi đi học, Thanh Tịnh
(*2) Bài hát sinh hoạt trại
(*3) Trích từ status FB của L.N.T.H.