www.naboditsahitya.com

फुलहरु र म

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Mon, 14 Sep 2015 01:46:00 +0300

शुक्रबार फूलहरु भेला भएर

सडकबाट मस्किन्दै परै बसे , परै बसे

हो! त्यही मुन्ताजा पार्कको चउरमा

परै बसे चउरमा

र यता , उता खास , खुस

सायद ! मरै पो कुरा गर्यो कि

सडकबाट यसो चउर तिर हेरेको त

मस्किन्दै , मस्किन्दै कस्तो मुस्कान छाडेकी

फुलहरु त

हो ! त्यही मुन्ताजा पार्कको चउरमा

कसैलाइ हेरे झै , कसैलाइ बोलाए झै

कहिले इसारा गर्दै , कहिले फोन गर्दै

केही हराए झै केही गुमाए झै

यति धेरै फुलहरु माझ

अलि पर म पनि छ

एक्लो पागल झै

हो ! त्यही मुन्ताजा पार्कको चउरमा

म पागल पनि हैन

लाटो नबोल्ने पनि हैन

मलाई घरी , घरी गिज्याइ रहन्छ

ती चमेलीका फुलहरुले

ती गुलाबका फुलहरुले

ती ग्ल्याडिसका फुलहरुले

ती अर्किट्का फुलहरुले

अनि

ती क्याक्टसहरुले

कस्तो गिज्याएको

हैन म त अचम्म परे

हो ! त्यही मुन्ताजा पार्कको चउरमा

धुम मचाले... धुम मचाले .... धुम......

मोबाइलको रिङ.......... बज्छ

फोन रिसिभ

हैन किन एक्लै बसेको

एता आए हुन्न ?

एउटा फुलको आवाज ...

छोड्दे अर्को फुलको आवाज ...

बोला न बोला अर्को फुलको आवाज ...

हामिलाइ चिन्नु भएन ?

हामी क्या त ............

हो ! त्यही मुन्ताजा पार्कको चउरमा

अर्को शुक्रबार ............

ट्याक्सी होटलबाट मैले तल मुल सडक तिर

एक हुल फुलहरु चउर तिर गै रहेको देखे

कति धेरै फुलहरु

कति सुन्दर सपनाहरु

अनि ............

म पनि त्यहाँबाट निस्केर

त्यही फुल माझ हराए

चमेलिका फुल

गुलाबका फुल

ग्ल्याडिसका फुल

अर्किटका फुल

अरु के , के फुलहरुको सुगन्ध ...

आइरहे ... आइरहे .... आइरहेका थिए .....

म त्यसमा हराउदै सुन्दर सपनाहरु

देखिरहे ... देखिरहे .... देखिरहेका थिए .....

हो ! त्यही मुन्ताजा पार्कको चउरमा

प्रबीण थुलुङ राई

धरान ।

कतारमा खुल्ला गजल प्रतियोगित सम्पन्न

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Mon, 14 Sep 2015 00:44:00 +0300

दोहा–

नेपाली भाषा र साहित्य को क्षेत्रमा विगत एक दशक देखि निरन्तर रुपमा क्रियाशिल साहित्यिक सस्थाहरु अनेसास कतार च्यापटर नवोदित साहित्य बाचनालय र सध्या ग्रुप मातहत को साहित्य विभाग अन्तर्गत मुग्लानी सौगात को सयुक्त आयोजना मा १५०औ मोती जयन्ति को अवसरमा आयोजित खुल्ला गजल प्रतियोगिता सम्पन्न भएको छ ।

टपफर्म रेष्टुरेन्ट दोहामा सम्पन्न उक्त प्रतियोगितामा २० जना प्रतियोगीहरु लाई पछि पार्दै सफल युवा गजलकार रुप रसाइली प्रथम भएका छन् । उनले रु दश हजार नगद पुरस्कार सहित प्रमाण पत्र प्राप्त गरेका थिए ।

द्धितिय स्थानमा ईश्वर शाही तेश्रो स्थानमा खगेन्द्र खिलाफी र सान्त्वना स्थानमा मणी पौडेल भएका छन् । त्यस्तै उत्कृष्ट बाचनमा टिका खड्का छानिएका थिए । उनीहरुले क्रमशः रु सात हजार , पाच हजार , तिन हजार र दुई हजारका दरले नगद पुरस्कार सहित प्रमाण पत्र प्राप्त गर्न सफल भएका छन् ।

सोही अवसरमा अनेसास कतार च्यापटरले आफ्नो पाँचौ अधिवेशन बाट नयाँ कार्यसमिती समेत चयन गरेको छ । अध्यक्ष तिर्थसंगम राई प्रथम उपाध्यक्ष श्यामराज रानाभाट , द्धितिय उपाध्यक्षमा प्रेम प्रसाद भट्टराई,महासचिव सिताराम थापा , सचिवमा निरन्जन प्रभात लुईटेल ,कोषाध्यषमा मणी पौडेल र सह–कोषाध्यक्षमा ईनोसेन्ट राजन सहित सदस्यहरुमा लेख कार्की,विन्देश्वर ठाकुर, महेश्वर नेपाल र हरि बिनोद अधिकारी रहेका छन ।

हरेक महिना नियमित रुपमा सम्पन्न हुदै आइरहेको अनेसास र नबोदित साहित्य वाचन श्रृंखलाको ४९ औं डबली लाई समेत निरन्तरता दिदै सम्पुर्ण साहित्य अनुरागीहरु ले आफ्नो रचना बाचन गरेका थिए ।

कार्यक्रम को सभापतित्व तिर्थसंगम राई गरेका थिए भने प्रमुख अतिथीमा नेपाल पत्रकार महासंघ कतार शाखाका अध्यक्ष गणेश प्रसाद बन्जाडे रहेका थिए । नबोदित साहित्यिक बाचनालयका अध्यक्ष रबिन्द्र श्रेष्ठ ले मोतीराम भट्ट को जिवनी बारे मा प्रष्ट पारेका थिए । उपस्थित अतिथीरु लाई मुग्लानी सौगात का थर्च लामा ले स्वागत मन्तब्य राखेका थिए ।

गजल (हरेक गजलकार,अनन्त उदास हुँदैन)

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Thu, 10 Sep 2015 03:38:00 +0300

उदास अनन्त

जुन आफैं आउँछ या सजिलै पाईन्छ,त्यो,खास हुँदैन
किनकि,सडकमा भेट्टाईएको मिठाईमा,मिठास हुँदैन

नारीहरु असुरक्षित छन्,तबसम्म,जबसम्म पुरुषलाई
नारी ‘आमा’अनि,आमा ‘नारी’ हुन् भन्ने,आभाष हुँदैन

एक राजकुमार,आफ्नी राजकुमारीलाई,यो हूलदेखि कतै
टाढा लैजान चाहन्छ,जहाँ आकाश हुँदैन,बतास हुँदैन !

कत्ति ‘उदास’ चेहराहरुले,गजल कोरेरै दिन बिताउँछन्
र यो पनि हो कि,
हरेक गजलकार,अनन्त उदास हुँदैन!

-उदास अनन्त

गजल (महलबाट आफूलाई सर्वहारा,घोषित गरेर)

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Tue, 8 Sep 2015 15:34:00 +0300

के पाईयो तीनलाई प्यारा,घोषित गरेर
बचिन्थ्यो कि बरु आवारा,घोषित गरेर

मेरो देशमा एक लासलाई,यसरी जलाईयो
उसैलाई उसको हत्यारा,घोषित गरेर !

लठ्ठीले झैं कुनै सन्तानले,आफैं बुझ्नुपर्छ
प्रमाणपत्र दिनुपर्दैन सहारा,घोषित गरेर !

उसले साँच्चै लडाईलडाई,सबैलाई हराईदियो
महलबाट आफूलाई सर्वहारा,घोषित गरेर

नचाउरिएका वृद्दा देख्दछु,अचेल शहरमा
राखिया’छ चाउरिएकाको कमारा,घोषित गरेर !

-उदास अनन्त

मुक्तक (रसले लोभ्याउँदै, आईज भनेकी थिई)

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Tue, 8 Sep 2015 11:32:00 +0300

अहँ,थिईनँ म कठै बरा!, छँदै थिईनँ
उसले भनेजस्तो बिचरा, छँदै थिईनँ
रसले लोभ्याउँदै, आईज भनेकी थिई
म,रस चुस्दै हिँड्ने भमरा, छँदै थिईनँ!

-उदास अनन्त

अतितका पानाहरु

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Tue, 8 Sep 2015 09:12:00 +0300

नवराज बुढा नवीन उदासी'

धेरै बर्ष पछी आज फेरी त्यस्तै झरी पर्यो

तिमीलाई सम्झेर होकी हाँस्दा हाँस्दै आँशु झर्यो|

आज तिमिलाई भुल्न गार्हो भैरहेको छ| कुनै पल तिमि संग रमाएको त्यो क्षेन सपना जस्तो पनि लाग्छ| त्यहि पल र अतितका पानाहरु पल्टाउदै छु... कतै भेट्छु हाँसो, कतै भेट्छु आँशु अनि कतै भेट्छु जिन्दगीको निकै रमाइलो पल हो म आज त्यहि अतितका पानाहरु सबै पल्टाउने प्रयासरत छु| आफुले मन पराएको मान्छे, आफ्नो मनले चाहेको मान्छे संग मिलनको पलमा टाधिएर एक्लै बस्नु पर्दा कस्तो कस्तो खल्लो अनुभूति हुँदो रहेछ... | मन पराएको मान्छे र अतितको साथिलाई भुल्न धेरै नै गाह्रो भएको छ आज मलाई| हो आज यस्तै अनुभूतिलाई प्रतिबिम्बित गरेर अतितको पाना पल्ताउदैछु| हुँन त तिमि आज कसैको भई सके पछी, मैले पनि तिमीलाई भुल्न हर प्रयास गरें.. तर भुल्न सकिन| केवल तिमि मेरो आँखा वरिपरी आइ रह्यौ..र तिम्रा याद गराउने हरेक चिजहरु जति दुर राख्छु| तर, झन्-झन् सताउदैछ तिम्रो एकोहोरो मायाँले|

तिमि बिना बाँच्न गाह्रो भो

मुटु दुखिरहन्छ सास फेर्न साह्रो भो|

कुरा आज भन्दा ५ बर्ष अघिको हो, जुन बेला मेरो गाउँकै एउटी केटी संग नजर जुध्न पुगेको थियो| दोबाटोमा हाम्रो भेट भएको त्यो पल, त्यो अतित आज जस्तै लाग्छ| तर बर्तमान कहाँ पुगेछ। उनि संग पहिलो चोटी भेट हुँदा उनि सार्है मुस्कुराएकि थिईन| मलाइ उनको त्यो पहिलो मुस्कानले मेरो मन मोहित पारेको थियो| साँच्ची म आज उनको त्यो रुपको ब्याख्या गर्नै सक्दिन..| मेरो लागि उनि केवल एउटी स्वर्गकी अप्सरा नै हुन भन्ने मलाई लाग्थ्यो, र भगवानले पनि मेरै लागि भनेर यस धर्तीमा जन्म दिएका हुन जस्तो लाग्छ| तर, मैले मात्रै तिमिलाई एकोहोरो मन पराएको थिएँ। जिन्दगीमा मैले तिम्रै साथ् पाउछु भनि सोंचेको थिएँ, कल्पना गरेको थिएँ। तर मैले तिमीलाई यी सवै कुरा भन्न सकिरहेको थिएन| म तिमीलाई चाहान्छु, म तिमीलाई मायाँ गर्छु भन्न सकिरहेको थिएन| तर अहिले नचाहेरै भुल्नु पर्ने बाध्यता हाम्रेा.....

मायाँ एउटा सँग, बिहे एउटा सँग

यस्तै रै'छ भाग्य लेख्ने नियम देउता सँग।

हाम्रो दिनहुँ जसो देख भेट भए पनि मैले तिमीलाई एकान्तमा कतै भेटेर यी सब कुरा भनेर मन खुल्ला बनाउछु भनि सोंचिरहेको थिएँ| तर समयले साथ दिएन संयोग पनि मिलेन र मैले तिमीलाई सवै कुरा भन्न पनि सकिन| मनका कुरा सवै म तिमीलाई भन्छु भनें तर, भन्नै सकिन| मन दह्रो बनाएर जब म तिम्रो समिपमा पुग्थे मेरो मन सार्है डराएँ झैं हुन्थ्यो| तब म तिमीलाई मनका कुरा भन्न भन्छु चिल्चिल पसिना आउंथ्यो, डरले हो या के ले हो मलाइ थाहा थिएन। म तिम्रो एकोहोरो मायाँ र भावनाको अनन्त गहिराइ सम्म दुबिरहें हो दुबिरहें। मैले मनमा तिम्रै बारेमा हरेक कुराहरु सोंच्थें म तिम्र बारेमा सोंच्दा सोंच्दा तिम्रो नशालु हेराई र त्यो तिम्रो नज़र देखि थाकी सकेको थिएँ|

थाकेकेा येा नजरमा आँशु नदेउ प्रिय

चाहन्छु म तिमिलाइ बिन्ति बुझन व प्रिय।

यसरि हाम्रो बाटो एउटै, गन्तब्य एउटै भएको हुँदा दोबाटोमा सधै मेलापात गर्दा स्कुल जाँदा आउदा भेट भए पनि एकापसमा भित्र भित्र मनका कुराहरु पत्र मार्फत नै सातासात गर्थ्यौं| सधै हाम्रो पत्र निरन्तर तिब्र रुपमा चलि रहन्थ्यो... हप्तामा ४/५ ओटा चिठीहरु प्राप्त भएको हुन्थे| हाम्रो मनको भावना साट्ने माध्यम नै पत्र थियो| त्यो बेला गाउँघरमा फोन सेवा प्रयाप्त थिएन| त्यसैले हाम्रो माध्यम पत्र नै बनेको थियो..| यसरि समय पनि कोल्टे फेर्दै बिस्तारै परिबर्तन हुँदै गयो| गाउँका सवै साथिभाइहरु विदेश गइ धन कमाइ फक्री आएको देख्दा मलाई पनि रहर भनौ या विवसता ? बिदेशिन मन लाग्यो| बैदेसिक रोजगारको लागि सम्पूर्ण कागजत, एग्रिमेन्ट पत्र बनाएर मलेशियाको लागि भिषा अप्लाई गरें| मलेशिया अन्य देश भन्दा हावा पानि, बातावरण सवै राम्रो भएकोले पनि मैले मलेशियाको लागि नै भिषा अप्लाई गरेको थिएँ| यस्तै मेरो पनि एग्रिमेन्ट पत्र बुझाएको २ हप्ता पछी भिषा आयो| के गर्नु भर्खरै कोपिलालामा हुर्कदै गरेको फूललाई छोडेर आउँन बिबस भएँ| आउँदा अन्तिम पल्ट भेटेर जान्छु त भनें, तर समय निकै छोटो थियो| त्यसैले मैले तिमिलाई भेट्न सकिन| मलाई तिमीले त्यो बेला निष्ठुरी सम्झिएर कति गाली गर्यौ होला भनि म यस्तै कुराहरु सोंच्दै-सोंच्दै काठमाडौ आएँ| काठमाडौ आएको ३ दिन पछी मलेशियाको लागि उडान भएको थियो| तर जति सोंचे पनि के गर्नु सवै भुलेर आउँन बिबस भएँ... मैले तिमिलाई आउँदा भेट्न नसके पनि यहाँ आई सके पछि पत्रमा सवै कुरा लेखेर पठाउँछु भनेको थिएँ| तर, अँह बिदेश भन्नु गाउँघर जस्तो नहुँदो रहेछ|

चिठी तिमीलाई लेखुं भन्छु मनको कुरा मनमै रह्यो|

सम्झनाले सताई रह्यो, यो आँखाले हेरी रह्यो|

करिब मलेशिया आएको ८/९ महिना पछी बल्ल तिमीलाई एउटा पत्र लेखेर पठाएँ..| बिरानो यो मुलुकमा लाखैां माइल टाढा भए पनि बिगत गाउँमै हुँदा झैँ पत्र निरन्तर चल्दै थिए| तिमीले पत्रको जवाफ पनि छिटै पठाएका थियौ ४६ दिन पछी पत्र पाएको कुरा पनि पत्रमा सवै लेखेका थियौ| मैले तिमीले पठाएका सबै पत्रहरुको प्रत्युत्तर पनि सबै दिएकै थिएँ र फोनमा पनि कहिले काहीं बातचित हुँदैथ्यो| तर, मैले तिमीलाई त्यहि एउटा कुरा भन्न सकिरहेको थिएँ हो.. त्यहि एउटा कुरा... पछी फेरी पत्रमा लेख्छु भनि फेरी पत्र लेख्ने सोंच गरें| तर, मलाई समयले साथ दिएन हो मलाई समयले साथ् दिएन| मार्केटिङ डिपार्टमेन्टबाट फेरी सबै कम्पनीमा घुम्नु पर्ने भएकोले पनि समय मिलाउन सकिन|

उडेर जुन छुन्छु भन्थे तर आज पिंजडाको चरी सरि भएको जीवन

बगेर सगर पुग्छु भन्थे तर बगरको ढुंगा सरि भएको छ जीवन|

यो समय पनि मै दुखीको लागि मात्रै तगारो बनिदिन्छ| कहिले काहीं यो समय संग यस्तो रिश उठ्छ| तर के गर्नु समय न त छेकेर छेकिन्छ, न त रोकेर रोकिन्छ | यो समय खाली मेरो लागि नै खेलवाड गर्छ| मलाइ नै रुवाउँछ, मलाइ नै पल-पल तड्पाउँछ| हो म यो समय संग चल्न सकिरहेको छैन| त्यसैले होला मैले तिमीलाई छिट्टै न त पत्र लेख्न सके , न त छिट्टै फोन गर्न सकें..| कहिले काहीं समय मिलाएर तिमीलाई फोन गर्दा पनि सधै स्वीच अफ मात्रै भन्थ्यो| फोन लागि हाले पनि तिम्रो अर्कै साथीले उथाउथिन| मैले फेरी भोलि पल्ट पनि फोन गरें .. तिम्रेा नाम लिएर उनि कहाँ छिन ? उनले किन आज भोलि फोनै उठाउँदिनन् ! कतै म देखि रिसाएकी छन् कि ? भनेर तिम्रो साथीलाई सोधें.. तिम्रो साथीले पनि त्यस्तो होइन रिसाएकी पनि छैन भनिन्|

भावनाको भेलमा जिन्दगी बग्यो

आधा उमेर कल्पनामा बिट्यो.

हिजो सिकिस्त बिरामी थिइ, हिजो मात्र उ र म हस्पिटल गएर आएका छौं भनेर तिम्रो साथीले भनिन| म एक छिन रोकिएँ.. एक छिन सोचें.. ! हँ के को बिरामी ? कहिले देखिको बिरामी हो भनि सोधें ! तर तिर्मो साथीले त्यतिकै फोन काटिन...| बाँकि कुरा गर्न नपाउंदै फोन राखिन| म पछी होस्टेलमा आएर निकै बेर सोंचिरहें हो तिम्रै बारेमा सोंचिरहें एकान्तमा| पछी तिम्रै फोनमा बल्ल-बल्ल फोन लाग्दा खुशी पनि लागेको थियो मलाइ | 'म हिजो अलिक सन्चो थिएन| त्यसैले मेरो साथीले फोन उठाएको थियो भन्यौ|' रुघाखोकी त होला ? निको भैहाल्छ| स्वास्थ्यको राम्रो संग ख्याल गर्नु म भन्दै थिएँ| तर तिमीले पनि यतिकै फोन काट्यौ | तिम्रो साथीले पनि यस्तै फोन काट्ने , तिमीले पनि यतिकै फोन काट्ने ? आखिर तिम्रो बहाना के हो म सोंच्न थालें| त्यतिकै फोन राख्दा मलाई धेरै रिश उठेको थियो, हो मलाई कम्त रिश उठेको थियो| तर, जति रिश उठे पनि के गर्नु ? आफ्नो मनलाई सम्हालेर राखें| अनि, तिमीलाई फेरी एकोहोर भएर सोंचे ! अब म तिमिलाई कहिल्यै पनि फोन गर्दिन... मैले फोन गर्दा तिमीलाई दु:ख पो हुने रहेछ भन्ने सोंच्दा सोंच्दा म त साँच्चिकै तिम्रो एकोहोरो मायाँले गर्दा म त पागल झैं पो हुँन पुगे छु| तर तिमी किन म संग बोल्दिनौ.... ?

के भुल भयो र प्रिया तिमि म संग बोल्दिनौ

उज्यालो दिन उघातै पर्दा रात पो पोल्दिनौ !

तर, सवै कुरा जानेको छु बुझेको छु... यतिका कुरा आफैले बुझेर पनि यस्तो गर्नु ठिक होइन भनेर सोंचे| पागल भएर हिदौं भने बाहिर पोलिसको डर र कतै गाडीको डर पनि थियो| हो त्यसैले एकान्त कोठामा बसेरै मनलाई सम्हालें| मैले तिमीलाई भुल्छु भनि हर प्रयास गरें | तर, कहाँ सकिँदो रहेछ र ? पलपल फेरी पनि तिमीलाई नै सम्झिएँ हो भुल्छु भन्दा पनि फेरी तिमीलाई नै सम्झिरहें| बालापनको त्यी रमाइलो अतितहरुहरु सारा सवै सम्झिरहें तिमीले भुले पनि| यस्तै प्रवासको जीवन पनि कहिले हाँसो त कहिले आँशु गरेर यसरि नै व्यतित हुँदै छन्| म आज हाम्रो अतितका पलसारा भुल्ने प्रयासमा निरन्तर साहित्यमा साधनारत रहेर आज ४ बर्षको अन्तराल भित्र परदेशको कोशेली भनौ या विदेशको चिनो कतै तिमि पराइको भए पनि फर्की आउँछौ कि भनि तिम्रै बाटो हेरेर गजल संग्रह प्रकाशन गर्न सफल भएको छु हो पर्खाइका बाटाहरु .....

पर्खाईमा बिझ्यो सिरानी

सम्झानिमा बिट्यो सपनी

चांडै फर्की आउ ए मेरी मयांलु...।

तिमीलाई धेरै दिन पछी फेरी पनि सम्झिएँ भुल्छु भने पनि... तर तिम्रो त्यो फोटो हेरें तिमीले धेरै बर्ष अगाडी पठाएको त्यो चिठीलाई पढेर फेरी पनि तिमीलाई सम्झिएँ | जति रिश उठे पनि, जति गाली गरेर पनि आफ्नो मान्छे भनेको आफ्नै हुँदो रहेछ ! त्यसैले आफ्नो मान्छे, आफुले चाहेको मान्छेको मायाँ लागि नै हाल्ने रहेछ ! आज फेरी तिर्मै मायाँले कता कता सटाउन थाल्दा फेरी तिमीलाई फोन कहिल्यै गर्दिन भने पनि फोन गर्न पुगें...! तर, तिम्रो फोन फेरी पनि स्विच अफ भन्यो| मलाई तिर्मो नयाँ नम्बर थाहा थिएन| पछी गाउँमा फोन गरेर एक जना गाउँले भाइलाई फोन गरे तिम्रो बारेमा बुझ्न चाहेर तिम्रो नयाँ नम्बर लिएर तिमीलाई फेरी पनि फोन गरें| तर, तिम्रो त्यो नम्बर पनि स्विच अफ थियो| अनि सेांचे सपना भुलाइ सारा....

सपना भुलाई सारा आँशु पिएर जाउ

मन्दिरमा छ तिम्रै तस्बिर लिएर जाउ

म तिर्मो एकोहोरो मायाँमा झनै छतपतिएर पानीबिना माछाझैं भएँ| तिमीलाई सम्झिएर कराएँ, रोएँ, कयौं रोदन र चित्कार छोडें... तर, बिरानो यो शहरमा मेरो भावना बुझ्ने को नै थियो र ? तिमीलाई जति फोन गरे पनि फोन नलागे पछी गाउँमा फेरी त्यै भाईलाई फोन गरेर सोधें तिर्मो बारेमा| भाईले भन्दै थियो| उनि त घरमा छैनन| उनको त बिहे भै सक्यो भन्यो भाइले| म झसंग भएँ, त के भन्दैछस् भाइ भनें | हो दादा उनको त बिहे भयो| बिहे भएको पनि २/३ महिना भैसक्यो, उनले त चाहेको थिएनन रे ! जवजस्ती लिएर सिन्दुर हाली दिएको भन्यो| म केही भन्ने सकिन| केहि सोच्नै सकिन| आफुलाई मन परेको फूल झरे पछी दीपक लिम्बु र राजेश थापाको संगीत र मेरो शब्द सृजनामा यस्तो भन्न बिबस भएँ हो यस्तो भन्न....

बसन्तमै उजाडी गएँ मन परेको फूल झर्दा खेरि

हेर्ने सकिन तिम्रो शिरमा पराईको सिन्दुर पर्दा खेरी|

आज म तिमि संग प्रत्यक्ष भेट नभए पनि रेडियो जलजलाको बिधुतिय तरंग मार्फत तरंगित हुँदै तिम्रो मेरो अतितका पाना सारा छरपष्ट पोख्दैछु| बरु रेडियो सुन्दै छयौ भने प्लिज रेडियो बन्द नगरिदेउ, रेडियो अलि समिप लिएर रेडियोको भोलम बढाएर ध्यान दिएर सुनिदेउ यो मेरो आग्रह हो| म आज तिमीलाई के भनेर सम्बोधन गरौँ ? कयौं शब्दकोषको पाना पल्टाएर खोजें| तर, तिमीलाई सम्बोधन योग्य शब्द कतै पाउँन सकिन| प्रिय भनेर सम्बोधन गरौँ या निष्ठुरी भनेर सम्बोधन गरौँ ? अलमलमा परेको छु| म तिमीलाई तिम्रो बास्तविक नाम बाट सम्बोधन गर्थे| तर तिर्मो त्यो नयाँ जीवन माथि कतै असर पर्छकी भनि म तिमीलाई तिम्रो बास्तविक नाम बाट सम्बोधन गर्दैन| त्यसैले आज म तिमीलाई प्रिय नै भनेर सम्बोधन गर्दैछु| हुन् त तिमि अरु कसैको भै सके पछी तिमीलाई आफ्नो भन्नु आधिकार त छैन|

तिम्रा लागि ज्यान दिन्छु तिमि मेरो मनको राजा

संगै जिउने संगै मर्ने हाम्रो चोको नाता....

यो त सब भन्ने कुरा न हो !

तर, पनि माफ गर्नु एक पटक म तिमीलाई प्रिय भनेर नै सम्बोधन गर्न अनुमति चाहन्छु| प्रिय तिमि आज भोलि कहाँ छौ ? के गर्दै छौ र कस्तो अवस्थामा छौं ? जहाँ जे जस्तो अवस्थमा भए पनि सधै हाँसेर जीवन बिताउनु, जीवनमा कहिल्यै दुख नपरोस् यहि नै मेरो कामना छ तिमीलाई| तिम्रो जीवन त खुसि छ है ? दिन पनि आरामले बिताउंदै छौ होला| म पनि यो बिरानो सहरमा जेनतेन भए पनि मातृवियोगको पिडा र तिम्रो पीडाले गर्दा जेहोस भन्नु पर्दा निकै आरामै छु| प्रिय तिमि त मलाई निष्ठुरी परदेसी भन्छौ होला ? र भन्नु पनि स्वाभाविक नै हो| म तिमि बाट नचाहेरै पनि आज छुट्नु पर्यो| नचाहेर पनि भुल्नु पर्ने बिबसता आउँदा म तिमि बाट निष्ठुरी झैं बन्न पुगें आज| गल्ति तिम्रो हैन, गल्ति त मेरै छ| म आज आफुले गरेको गल्तीलाई सहर्ष स्वीकार गर्दैछु|

म कहिले हाँसेको थिएँ मेरो समू तिमि रुंदा

किन त्यसै गालि गर्छौ बाध्यतामा टाढा हुँदा.. !

गालि नगर्नु प्लिज...! प्रिय एक पटक त्यी हाम्रो बिगत र अतीतलाई फर्केर हेर त् ..| कस्तो थियो त्यो हाम्रो अतित्, त्यो हाम्रो बिगत ? हो आज म त्यहि हाम्रो अतीतलाई सम्झिरहेछु| त्यो बेलाको समय, त्यो बेलाको त्यो पल साँच्ची कति रमणीय थियो है ? तिमि सधै साथीहरु संग मात्रै हिड्ने गर्थ्यौ अरु बेला| तर, त्यो दिन हाम्रो संयोग नै भन्नु पर्छ| आउने जाने हिड्ने तिम्रो मेरो बाटो एउटै थियो| फेरी त्यो बेला पानि पनि कत्ति परेको थियो| तिमीले त छाता ओढेका थियौ| तर, मैले त्यो दिन छाता लग्न भुलेको थिए, मलाई त्यो दिन पानि आउँछ भनेर थाहा थिएन| तर, बर्षायामको त्यो समय कुन बेला पानि पर्छ भन्ने थाई हुँदैनथ्यो| म किताव हातैमा उचालेर पानीमा निर्थुक्क भिज्दै हिंड्दै थिएँ| तर, तिम्रो भावना साह्रै दयालु है ! कति सहयोगी भावना तिम्रो ! तिमीले मेरो हातको किताब सबै लिएर आफ्नो ब्यागमा आफ्नो किताबको बिचमा लिएर राख्यौ| मलाई त्यो बेला साँच्चै किताव हैन मलाई नै तिमीले मुटुमा राखेको जस्तो अनुभूति भैरहेको थियो यो मनमा| मलाइ आज त्यो दिनको सम्झना सार्है आउँछ प्रिय| तिमीले मलाई पनि संगै छाता ओढ्न आग्रह गर्दै थियौ| पानीमा भिज्नु हुन्न छाता त सानो छ| तर, पनि मिलेर ओधौँ तिमि भन्दै थियौ| तर, मलाई लाग्यो देख्ने मान्छेले हामीलाई के भन्लान? हामीलाई के सोच्लान् भन्ने भावना जागेर म तिमि संग छात ओढ्न नसको थिएँ|

चिनारी हाम्रो धेरै पुरानो रहेछ झैं लाग्दछ,

न देखि पनि भेट भए झैं लाग्दछ !

यस्तै त्यो झरीमा हिड्दा हिड्दा पछी बाटो फाट्ने ठाउं पनि आयो| छुट्टिने बाटो आए पछी तिमीले ब्याग बाट किताब दिंदा खेरि तिमि मुसुक्क हासेको त्यो पल आज ५ बर्ष हुँदा पनि अहिले झैं लाग्छ| बिदाइका हातहरु हल्लाउदै तिमि गयौ| म पनि हतार हतार घरमा गएँ| बाबा आमाले गाली गर्नु हुन्छ भन्ने डर पनि थियो| किन कि त्यो दिन सार्है ढिला भै सकेको थियो| मलाई बाटोमा जाँदा त धेरै भोग लागेको थियो| तर, जब घरमा पुगें मेरो भोग सबै कता हरायो| भात खान नै मन लागेन हो तिमीलाई सम्झिएर| आज सम्म पनि मैले यो कथा कम्प्युटरमा टाइप गर्दा पनि तिम्रो त्यो मुहार झल्झली कम्प्युटरको स्क्रिनमा देखि रहें त्यी बिगतलाई सम्झिएर|

मैले भुल्न तिमीलाई न खोजेको होइन

तिमि आयौ सपनीमा घरि घरि झस्काउन!

म तिमीलाई यति धेरै मायाँ गर्थें.. तर मैले मन पराएको कुरा मैले तिम्रो समक्ष भन्न सकिरहेको थिएन| म तिमीलाई एकोहोरो मात्रै कति धेरै मन पराएँ, कति धेरै चाहें.. तर आज आफुलाई नै रोगी बनाएको छु यो मायाँमा| मैले तिमीलाई मायाँ गर्छु भन्न नसक्नु नै मेरो गल्ति थियो होला| सायद म त्यो बेला मैले तिमीलाई मनको कुरा भन्न सकेको भए र म गाउँमा नै भै दिएको भए तिमीले आज अर्कै बाटो रोज्दीन थियौ होला| म विदेशमा बस्नु नै ठुलो गल्ति भयो.. जसले गल्ति गर्छ उसले धेरै सोंच्छ र पछुताउँछ भने झैं म आज पछुताई रहेको छु| गल्ति मेरै हो, माफ गरिदिनु एक पटक उही पुरानो साथि सम्झि मैले तिमीलाई भन्नु पर्दा गाउँमै बसेर जीवनयापन गर्न नसकेर विदेशको बाटो रोज्नु नै ठुलो गल्ति भयो|

मलाई यो जिन्दगीले चोट दियो गनी-गनी

कहिले पराई बनि........

म विदेश बस्नाले नै अर्कै बाटो रोज्न बाध्य भएको हुनु पर्छ| तर, केहि छैन| जिन्दगीको पलहरु सधै हाँसेर बिताउनु, तिम्रो नयाँ सम्बन्ध संगको साथ। मायाँ पाउनु मात्र रहेन छ गुमाउनु पनि रहेछ ! यस्तै भनि मन बुझाएको छु। त्यो तिम्रो जोडी लैला मजानु र मुना मदन झैँ कहिल्यै छुट्नु नपरोस् सधै अमर भएको म देख्न चाहन्छु, म तिर्मो खुशी देख्न चाहन्छु हो म तिम्रो प्रगति देख्न चाहन्छु| मेरो सबै दुर्गति भए पनि केवल तिम्रो प्रगति देख्नु छ मलाई| तिमि आज पराईको भैसक्यौ| तर म भने कसैको हुन् सकेको छैन| तिमीले आज बाध्यतामा मलाई एक्लै दोबाटोमा छोडेर गए देखि..| मलाई अझै तिर्मो मायाँ लाग्छ हो प्रिय तिम्रो मायाँ लाग्छ| तिमि आज पराईको भएर गए पनि कतै फर्की आउँछौ कि भन्ने लाग्छ मलाई, हुन् त बगेको खोला फर्केर त कहाँ आउँछ र ? तर,पनि दोबाटोमा पर्खिएर बसेको छु हो तिमि आउँछौ भन्ने आशै आशामा.. त्यै हाम्रो पुरानो अतितको पानालाई सम्झिएर|

तिमि आऊछौ भन्ने आशैमा आशामा बाटो भरि आँखा पछ्याई रहन्छु

तिमि सागर भै जता बगे पनि म किनार भै पछ्याई रहन्छु!

तिमिले भनेका थियौ.. नेपाल कहिले आउनु हुन्छ ? मैले तिन बर्षको करार अवधी सकेर आउंछु भनि तिमीलाई प्रबचन दिएको थिएँ| तर म आउँन नसक्नु नै मेरो गल्ति र बाध्यता भन्नु पर्छ| मेरो घरको स्थिति पनि त्यस्तै भै दियो| तिमीले गाउँका सबै साथीहरुको बिहे भयो, मेरो एक जना साथीको पनि बिहे भयो भनेका थियौ| एक दिन जहिले पनि बिहे त गर्ने पर्छ भनेको थिएँ| तिमीले पनि हो भनेका थियौ| मैले पनि तिम्रो भावना बुझेको थिए| तर, के गर्नु नचाहेरै पनि भुल्नु पर्ने बाध्यता आयो| तर तिर्मो दाम्पत्य जीवनलाई..बधाई छ !

ड्युटी पोस्ट मै धेरै साथीहरु अज्ञात छन्, कोहि सडक दुर्घटना र कोहि सुतेको सुति हुन्छन्| अब म पनि बांचेछु भने केहि महिना पछी नेपाल आउदैछु| पृथ्वी गोलो छ एक दिन अवश्य भेट हुन्छ| दोबाटोमा कहीं कतै भेट भएमा त्यै पुरानो साइनो साथि सम्झिएर एकै बचन भए पनि बोलि दिनु| यो जुनी म तिर्मो बन्न सकेन, तिमि मेरो बन्न सकेनौ.. तर, अर्को जुनीमा तिम्रो मेरो बन्नु म तिर्मो बन्नेछु| उही तिम्रो अतितको साथि

तिम्रो सिउँदो सजाई दिने मेरो एउटी धोको

तिमि प्रति जति चाहना जुन सबै मेरो चोखो!

बुढागाउँ, रोल्पा

बरु सिंहदरवारमा आन्दोलन गर

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Tue, 8 Sep 2015 03:59:00 +0300

ए !

नवीन उदासी

बन्दकर्ताका सम्पुर्ण
महाशयहरु हो। तिमीहरुले बन्द केका लागि गरेका छौ ?
त्यो सवै मलाई थाहा छ ।
म प्रश्न चिन्ह खडा गरिरहन चाहन्न ।
आखिर खै त ?
तिम्रो माग सम्बन्धित
पक्षले सुनेको ?

खै त ?
तिम्रो अखण्ड प्रदेशको
आन्दोलनको समाचार
गोरखापत्र, कान्तिपुरमा छापिएको ?
अनि खै त
देशको सवै मिडियाहरुले
तिम्रो आन्दोलनको समाचारलाई स्थान दिएको ?

आखिर,
कति दिन भयो
बन्दको आन्दोलन
हुन थालेको ?
आजसम्म
कसैले तिम्रो बन्दको
संघर्ष बारेमा
चासो दिएको छ ?
छ भने किन आन्दोलन
यथावत् नै छ त ?

कुनाकन्दरामा यसरी
आन्दोलन गरेर कहिल्यै
सम्भव हुदैन ।
यसरी सर्बसाधरणको
दैनिकी, जीवन मर्कामा पारेर
तिम्रो कहिल्यै भलो हुदैन ।
बरु सिंहदरवारमा आन्दोलन गर
तिम्रो आन्दोलनको
छिट्टै सुनुवाइ हुनेछ,
र हल हुनेछ,
तिम्रो माग
अनि तिम्रो समस्याका ।

नवीन उदासी

गजल (छ न त मेरो नि उसकोझैँ एक,विगत थियो)

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Mon, 7 Sep 2015 19:34:00 +0300

उदास अनन्त

हो, छ न त मेरो नि उसकोझैँ एक,विगत थियो
तर म ऊ झैँ फर्किईनँ किनकि त्यो,गलत थियो

दिलदेखि निकालिँदै गर्दा,मेरो प्रेम झुठो भनियो
मलाई आफू बचाउँ कि प्रेम बचाउँ,आपत थियो

म काँडाले घोचिईरहँदा,ऐय्या भन्ने ताकत थिएन
न त्यो सुन्न फूल सुँघिरहेकी उसलाई,फुर्सत थियो

उसको घर छेवैको फोहोर थुपार्ने,ठुलो डस्बिननेर
मजस्तै,मेरो रगतले लेखिएको वेवारिसे,खत थियो

एक अमर प्रेमी आज सधैँलाई,मरेर गएको थियो
दुनियाँको नजरमा कायरता,तर खासमा,शहादत थियो

-उदास अनन्त

मेरो यथार्थ मान कति ?

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Sun, 6 Sep 2015 02:13:00 +0300

योगी सर्वत्रापमानित 'स्मृतिरोगी'

(स्मृतिवस्तीबाट )

]म त शून्य हजुर

शून्य प्रायः शून्य नै हुन्छु
गुणा गरेपनि, भाग गरेपनि,
आखिर शून्य, शून्य नै हुन्छु

मेरो मूल्य आफैसँग इमान्दार भै सोधें
मेरो मानको पहिचानमा अनेक उपाय रोजें
उपलब्ध सबै विधि पनि अपनाएँ
आखिर म त शून्य थिएँ, शून्यता नै पाएँ
त्यसैले त पीडाबोधमा आफ्नै मूल्य गुन्छु
यथार्थको धरातलमा अस्तित्वविहीन हुन्छु

मैले आफूलाई कसैसँग जोडी हेरें,
मैले आफूबाट कसैलाई घटाई हेरें
जोड्दा उसकै अस्तित्वमा लुक्न पुगें
घट्दा त झन आफै नै गुम्न पुगें
शून्यको त वास्तविक मान छैन भन्ने सुन्छु
हर–हिसाबले आखिर म त शून्यतामै हुन्छु

हे मलाई आश्रय दिएर प्रयोग गर्ने मानव समुदाय
अब म हात उठाएर सोध्दैछु– ‘मेरो मूल्य कति ?’
आखिर मेरो परिभाषित मान कति ?

कृपया मुल्याङ्कन गरी पाऊँ

Your browser does not support the audio element.

गीत (चन्द्र सूर्य रहेसम्म)

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Thu, 3 Sep 2015 21:48:00 +0300

-सुरेन्द्र महर्जन 'अमर'

चन्द्र सूर्य रहेसम्म रही रहन्छ नेपाली सान
हार्दैनन नेपाली देशको लागि दिन्छन् ज्यान ।

देशको लागि मर्न तयार झुकाउन्न शिर
नेपाल बाँचे पुग्छ देशकै गर्छन सँधै पीर ।

नेपालीको जन्म-भूमि हिमाल पहाड तराई
आफ्नो भन्नू देश बाँचौं दु:ख सब लुकाई ।

काठमाडौ

गजल (मुटु जलेको नदेखिदो रैछ)

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Tue, 1 Sep 2015 23:06:00 +0300

श्याम राज रानाभाट

मुटु जलेको नदेखिदो रैछ
भष्मै भएको नदेखिदो रैछ

जलेर माया खरानी भैगयो
धुवा उडेको नदेखिदो रैछ

जिएको हुन्न मुटु चल्ने सबै
आत्मा मरेको नदेखिदो रैछ

देखियो हासो त्यो एकै घडीको
आशु बगेको नदेखिदो रैछ

मान्छे हरुमा हराएर मान्छे
एक्लो बनेको नदेखिदो रैछ

जुनसराको चिनु

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Mon, 31 Aug 2015 21:22:00 +0300

आँखै नउघारी एकहप्ता झरीपछि बल्ल छ्याङ्ग दिन उघ्रियो । पारिलो घाम लागेको मौका छोपेर रायो, मुला, तोरीका दाना र सानो कुटो बोकेर डम्बरी कोठेबारीतिर पसी । सर्वप्रथम उसका आँखा भुइँमा सोत्तर भएका बारका घोचामाथि ठोक्किए । उसलाई कहीं नभएको रिस उठ्यो । मथिंगलको पारो सय डिग्रीको वेग

गीता थापा ‘दोषी’

मा दौडियो । के गरुँ र कसो गरुँ उकुसमुकुस भयो । कुटो उठाएर काब्रोको रुखमा जोडले बज्रार्न थाली उ ।

लोग्नेले सालीका घरदेखि ल्याएर रोपेको थियो त्यो । दुई बर्ष भयो त्यसमा फल लाग्न थालेको । केटाकेटीहरू बारमाथि चढेर फल टिप्न हारालुछ गर्थे । रुखमा फूल खेलेर चिचिला लाग्दादेखिनै गोठालो लाग्नुपर्थ्यो । कयौं पल्ट यो रुख काटेर मिल्काउँ भनेर लोग्नेसँग जिकिर गरि उसले । तर लोग्ने भने उसको सल्लाहलाई एक कानले सुनेर अर्को कानले उडाइदिन्थ्यो ।

रुखकै कारणले कोठेबारीका फलफूल र सागपात जोगाउन मुश्किल पर्थ्यो । दिमागबाट रिसको भूत नओर्लिउँञ्जेलसम्म गोमन सर्पले झैं नाकका पोरा फुलाएर रुखलाई कुटोले ठोकीरहि उसले । एबंरितले दुई चार पल्ट ठोकीसकेपछि भने रिस केहीं मत्थर भयो । कुटो भुइँमा फ्यालेर लडेका घोचा समेटेर डोब भरी । केही शितल महसुस गरि । रपनि बेला बेलामा मनको कुनामा काँचो पिँडालुले झैं कोक्याइरहेको थियो उसलाई । त्यहि सुरमा भकाभक कोठेबारी खन्न व्यस्त भई ।

'के गर्दैछस् है केटी ? भात पाकेको भए ले खाउँ' भन्दै लोग्ने टुप्लुकियो । उसलाई देख्ने बित्तिकै मनभित्र दबिएको रिसको पारो मथिगलमा चढ्यो । उ एक्कासी चिच्याइ -

'तिम्रा हात भाँच्चिएका छैनन् होला त । पाकेको भात थालमा थुपारेर भाकाभका हसुर्न सक्दैनौ ? खाली यसो गर डम्बरी उसो गर डम्बरी । म नभै तिम्रो श्वास पनि चल्दैन । मलाई हनमेर्नु ठानेका छौ की कसो ? '

उ अझै चर्किरहि 'सभा समारोहमा भने नेताले घरको कामकाजमा नारीको जत्तिकै पुरुषको पनि भूमिका हुन्छ भनेर भाषण गरेको रेडिया र टेलिभिजनले फुक्याफुक्यै गर्छन् । यता आफूलाई मर्द भनेर फाइँफुट्टी हाँक्ने तिमेरु जस्ता पुरुषका जात भने वरको सिन्को पर सार्ने होइनौ ।'

स्वास्नी एक्कासी मेघ झैं गर्जेको देखेर उ 'बक्क' लाटो बनेर टोलायो । के कारणले यस्तो रिस उठ्यो मेलोमेसो पाएन । मनमनै गम्यो- 'यसबेला रिस उठ्नुको कारण खोतल्नु ठीक छैन ।' कुनै प्रतिप्रश्न नगरिकन निन्याउरो अनुहार लाएर पिँडीमा ओछ्याइरहेको शुकुलमा थ्याच्च बस्यो उ । उसले 'एउटा आगो भएकोबेला अर्को पानी हुनुपर्छ' भन्ने कुराको ज्ञात गर्‍यो । उसको पेशा भने भैंसी खरिद गरेर दुईचार हजार नाफा खाएर बिक्री गर्ने थियो ।

बिहानको नौ बज्यो । बाटोमा फाट्फुट पोशाक लगाएका केटाकेटीहरू स्कूलतिर लम्किँदै छन् । उसले झट्ट छोरा छोरी सम्झिंदै कोठाभित्र छिर्‍यो। तिनीहरू पढिरहेका थिए । उसले स्कूल हिँड्नेबेला भएको जानकारी गरायो । बाउको वचन शिरोधार्य गरेर उनीहरु तयारीमा जुटे ।

आमापनि कोठेबारीबाट निक्लिएर कराउन थाली । हात खुट्टाका हिलो मैलो धोइपखाली घरभित्र पसी । आज ज्यादा कचकच नगरि छोराछोरी तयार भएको देखेर उ उत्फुल्ल भै । उसको हुस्सु लागेको अनुहार पनि छ्याङ्ङ उघ्रियो ।

नजिकै उभिएको लोग्नेले छड्के नजर लगाउँदै उसलाई पुलुक्क नियाल्यो । स्वास्नीको हँसिलो मुहार देखेर उसको निन्याउरो अनुहारमा पनि खुसीको आभा तैरियो । प्रफुल्ल भएर खिल्खिलायो उसको मन । केहीछिन अघिको गह्रुंगोपना कतै बिसाए झैं हल्का महसुस गर्‍यो उसले । बाले भनेका शब्द सम्झियो 'हेर छोरा आइमाई भनेको घरकी लक्ष्मी हो । उ रिसाइ भने बनेको काम पनि बिग्रिन्छ । '

बा'का ती कुरा यथार्थ र सत्य लाग्थे । कयौं पल्ट स्वास्नीको जून जस्तो उज्यालो मुहार औंशीको काली ग्रहणले ढाकेको देख्दा देख्दै उ संघार नाघेर बाहिरिँको अवस्था भोगेको छ उसले । आँटेको काम अधुरै छाडेर आउनु परेको अनुभव छ उसँग ।

लामो समय देखि घाँस कुँडो खुवाएर पालेको भैंसी किन्ने ग्राहक आउँछ भन्ने कुराको जानकारी एकछिन अघि उसको साथी रामकुमारले दिएको थियो । उसले मनमनै पुकार्‍यो 'हे ईश्वर आज त्यो भैंसी जसरी पनि बिकोस ।'

हिँड्ने बेलामा स्वास्नीको मुहारमा आँखा गाडेर हेर्‍यो उसले । उ घोसे मुन्टो लाएर जुठो लोटाउँदै थिई । 'ल म हिँडें' कुममा कोट्याएर सुनायो । उ अक्मकाए झैं गरि 'अँ ! साँच्ची आज कान्छी नानी आउँने रे । यसो मीठो मसिनो खुवाउँ भन्नु एक छाक मासु नै त हो । साँझमा घर फिर्दा लिएर आउँनु होला नी !'

'ल ! एकफेर मुसुक्क हाँस्देन त अब' बुढीलाई जिस्काउन खोज्यो ।

'हन यो बुढेसकालमा पनि के को मुस्कान दिनुपर्ने हो ?' सिस्नो झैं जरक्क जर्की उ ।

'जोइपोइ हाँस्नलाई पनि के को उमेरको कुरा हो भन्या ?'

'छिटो हाँस्देन, ह्याँ आफूलाई हिँड्न अबेला भयो । आज त्यो थारो भैंसी बिक्ला जस्तो छ ।'

'ए कुरा त्यसो पो ?' बल्ल मुसुक्क गरि उ । भित्तोमा झुन्डिएको इस्टकोट भिरेर गह्रुंगो आसा बोक्दै उ बाहिरियो ।

नभन्दै ग्रहाक उसैको प्रतिक्षामा थियो । उ पुग्नासाथ मोलतोलको कुरा भए । निक्कै बेरको गफगाफले दिने लिने राजी खुसीको मोडमा कुरो टुङ्गियो । ट्यामट्याम्ती क्याँट गनेर बटार्दै खाली गोजीमा लुसुक घुसार्‍यो । खाली गोजी पैसाले भरिँदा उ मुस्कुरायो ।

'ओ दाई, चिया खाजा खुवाउँने होईन ?' रामकुमार टुप्लुक्क आइपुग्यो ।

'तँलाई जावो एककप चिया ख्वाउनपनि नाई भनुँला त ?' उसले काँधमा थप्थपाउँदै भन्यो।

'होईन दाइ मैले मजाक गर्‍या पो त' ।

'हा.... तेरो मज्जाक मैले बुझ्या छु । ल धेरै स्वाङ नपारी हिँड ।'

दुबै चिया पसलतिर सोझिए । रामकुमारको चुरीफुरी देखेर साहुजीले व्यङ्ग्य कस्यो 'भैंसी मानवीरेको बिक्नु । तँ पो निक्कै उच्चालिन्छस् त होउ गाँठे रामकुमार ?'

'तँ पाटे दोबाटे उट्पट्याङग कुरा गरेर धेरै मलाई न उडा है ! दिनभरी झिँगा मारेर बस्छस् । अनि बडो फुटनी हाँक्छस् । तेरो पनि त व्यापार भयो नी । ज्यादा बक बक नगरि चिया बना' उसले पनि साहुजीमाथि दह्रो प्रहार गर्‍यो ।

'सत्य बोल्ने त जमानै छैन बा !' साहुजी मौरी झैं भुनभुनाउदै गिलासमा चम्चा हल्लाउन तल्लिन भयो । उनीहरु दुईको हाँसी मज्जाकले पसलमा रौनक थपियो । ग्रहाकहरुका बन्द ओंठबाट पनि हाँसो फुत्कियो ।

'ए पाटे चिनी थप, केको बक बक गर्छस् !' रामकुमार चियाको चुस्की लिँदै करायो ।

'सित्तैमा पाए त जति पनि हसुर्छस् हगी ?'

'ला, तँ आफू खाएर हेर । एक थोप्पा चिनी लागेको भए मरिजाउँ ।' रामकुमार पनि के कम ? मुखैमा चियाको गिलास झोस्दै भन्यो ।

हा sssss... पाइपबाट पानीको फोहारा छुटे झैं अर्को चरणको हाँसो छुट्यो ।

चियाको पैसा चुकाएर मानवीरे मासु पसलतिर लम्कियो । भर्खर ढालेको खसीको ताजा मासु किन्नेको घुइँचो थियो । उ पनि लाममा लाग्यो । 'मलाई पहिला' भनेर चिच्याउनेहरूको आवाजले झर्को लगाएको छ । रपनि मासु नलगी भ'को छैन । एकठाउँ जडवत उभिँदा उभिँदै अल्छीको महसुस गर्‍यो । उसले लामो हाई काढ्यो । नजर उठाएर पश्चिमदिशा तर्फ नियाल्दा निलगिरीको डाँडोलाई पहेंलपुर पार्दै घाम बासस्थानतिर बढ्दै थियो । मानवीरेले घाम डुबेपछिको अँध्यारोलाई सम्झियो । उता डम्बरी मरमसला तयार पारेर मासु पकाउँन नपाएर पोक्चे गाला फुलाउँदै बसेको स्मरण पनि गर्‍यो । उसको मनमा जोडले चिसो स्वाँठ चल्यो ।

लाम लागेर अनेक सोचिरहेको उसको बल्लतल्ल पालो आयो । उसले दुई किलो मासु र एक किलो आन्द्राभूँडीमा कलेजो मिसाएर माग्यो । उ पैसा बुझाएर यता उता कतै नहेरी फटाफट अगाडि बढ्यो ।

संघारमा टेक्ने बित्तिकै कुकुरलेझैं स्वास्नीको ख्याउ ख्याउ सुरु भयो 'केटाकेटी भोकाएर मर्न लागिसके । यस बेलासम्म बजारमा के गरेर बस्यौ ? '

स्वास्नीको कच्कच स्वाभाविक लाग्यो उसलाई । एक थोप्पो नरिसाइ जवाफ दियो 'मासु पसलमा घुइँचो थियो । त्यहि भएर समय लाग्यो । ला ! अब नरिसाइकन प'का ।' लोग्नेको हातबाट झोला समातेर तातिरहेको कराइमा मासु ओहिरि स्वास्नीले ।

उ भने बहिनी भएतिर तेर्सियो । भान्जीलाई काखमा च्यापेर कपाल स्पर्श गर्दै सोध्यो-

'घरमा सप्पैलाई सञ्चै छ ? '

'राम्रो छ ' बहिनीले जवाफ फर्काइ ।

'भान्जी त दुब्लाइछन् । स्याहार पुर्याइनस की कसो ? '

'कामै पो के छ र ? भात भान्छा र यसको स्याहार गर्नुवाहेक ? दाँत आउन लाग्या छ । पातलो दिसा पनि गर्दै छ । त्यसैले हो ।'

दाजु बहिनीको भलाकुसारी चल्दै थियो । डम्बरीको आवाजले कोठानै जुरुक्क उच्चालियो ।

आवाज पछ्याउँदै सबै भान्छातिर छिरे ।

'यी फल मासु पिरो नराखी निकाल्दिएकी छु नानीलाई ।'

'ए भाउज्यु पर्ने थिएन छुट्टै निकालेर दुख गर्न । घरमा त बाउको काखमा बसेर एउटै थालमा सप्पासप खान्छे यसले ।'

खानपिनको कार्यक्रम सकियो । सपरिवार चोटामा उक्लिए । केटाकेटी भक्लाक भुक्लुक ओछ्यानमा लडे । जोइपोइ बहिनी मिलेर दु:ख सुख एक आपासमा साँटासाँट गरेर रमाए ।

रात निक्कै छिप्पिएपछी मानवीरे बोल्यो -

'अब सुत्नुपर्छ । केटी बहिनीलाई सुत्ने व्यवस्था मिलाइदिएर हिँड् सुत्न ।' लोग्नेका शब्दका मान राख्दै उसले नन्दलाई सुत्ने बन्दोबस्त मिलाई । त्यसपछि जोइपोइ ओछ्यानतिर लागे ।

उसले स्वास्नीको टाउको मुसार्दै कुरा थाल्यो- 'अँ साँच्ची आज बिहान तँलाई किन कतै नभा'को रिस उठेको हँ केटी ? '

'त्यो अझैं बिर्सिएका छैनौ तिमीले ? '

'कसरी बिर्सिन्थें तँ रिसाएका कुरा ? तेरो सबैथोक राम्रो । तर यो रिसाउने बानी साह्रै नराम्रो । कुनै कारण बेगरनै रिसाउँछेस् । हेर केटी अब त छोरा छोरी पनि बढे । अलि दिनमा हाम्रो घरमा पनि बुहारी ज्वाँई आउँछन् । पर पाउन थप्पिन्छन् । सधैं यस्तो रिसले कसैको फाईदा गर्दैन, बुझिस ? घरमा कलह भित्रिन्छ ।'

'त्यो त मलाई पनि थाहा छ । उसो भए किन रिसाउँछेस् त ? ल ! छिटो भन निन्द्राले मेरा आँखा बटारीसके ।'

'जानेर पनि के अञ्जान बन्छौ तिमी ?'

'बाबा ठाकुरे ! यो आइमाईलाई कसरी बुझाउँ ? जानेको भए चुपचाप सुत्थेँ नी । यो मध्यरातमा तँसँग गलफत्ती गरिबस्थें ?'

'ल सुन । कयौं पल्ट भने त्यो काब्रोको बोट ढाँल्दिउँ भनेर । वल्लो पल्लो घरका जे भा'का आइमाई आउँछन् । अचार खानलाई दुइचार वटा टिप्छु भनेर त्यहिँ बोटमा झुत्तो खेल्छन् ।

केटाकेटी त्यसै गर्छन् । बार भाँचेर हेर्नु नहुने पार्छन् । अरु त अरु गाईबाख्रा पसेरसमेत बिगार गरेछन् । भर्खर पसाएको केरा थिए दुईघरी । दशैंलाई भनेर साँचेको । त्यो पनि सोत्तर पारेर भुइँमा रैफाँडो बनाइदिएछन् । तिमी त बिहानै काममा हिँडिहाल्छौ। जे भा'को हैरानी र सास्ती त मैले न खप्नुपर्छ । एकदिन होईन । दुई दिन होईन । सधैं गोठालो लागेर साध्ये हुन्छ ? अनि कसलाई रिस उठ्दैन ?'

'तेरो रिस जायज छ । तर नरीसाइ पनि के गर्ने सल्लाह गर्न सकिन्छ नी । तँ खालि रुखै ढाल्ने कुरा गर्छेस । तेरि बहिनी जुनसरा आज हामीसँग शकुशल हुन्थि भने म तैंले भनेका कुरा स्विकार्थें । तर त्यही एउटा चिनु छ तिनको हातको । त्यसैले म रुख ढाल्नेबारे सहमत नभएको ।'

'ल अब जे हुनु भयो । अहिले सुतौं । भोलि म मान्छे खोजेर काँडेतारको बारले घेर्न लगाउँछु । अब त खुस ? '

'अँ' लोग्नेका कुरामा मञ्जुरी जनाई । र बलिरहेको टुकी निभाएर लोग्नेको छेउमा घुस्री उ ।

गीता थापा

कविता नलेख्दा पछुताएँ

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Mon, 31 Aug 2015 20:25:00 +0300

थुप्रै पटक
आफ्नै आँखाबाट
जीवन खस्दा पनि
एकपत्र कागजमा
अड्याउन नसक्दाको दुख/पीडा
कविता बन्थ्यो भने
उहिल्यै लेख्नु थिएछ
जीवनका कविताहरू
आँखाका कविताहरू
लेखिनँ छु पछुताएँ
अहिले सम्झिन्छु हिजोलाई
मेरो मात्र थिएन - हिजो
तिम्रो पनि थियो - हिजो
उसको पनि थियो - हिजो
देशको पनि थियो - हिजो
र
हामी सबै/सबैको थियो - हिजो
तर हिजोभित्र
कविता पनि थिएछ भन्ने यथार्थ
भसुक्कै बिर्सेको रहेछु
सहिदको कस्सम !
मैले बिर्सेकै हुँ
सबै मान्छेले बाँच्नुपर्छ भनेर
बन्दुकको कविता लेख्न बिर्से
मिलेर बस्नुपर्छ भनेर
क्रान्तिको कविता लेख्न बिर्से
मान्छेहरु स्वतन्त्र हुनुपर्छ भन्ने मेरो धर्म हो
यसप्रकार
जेलको कविता लेख्न बिर्से
नत्र त जीवनभरि
कति धेरै कविता रहेछ
थवाङ्, खारा, अनि जलजला
अरुण ,तमोर, अनि कोशीहरु
फिक्कल, महाभारत, र चन्द्रगढी
आगो निल्ने ताप्लेजुङ
पहिरो सहने सिन्धुपाल्चोक
यस्तै/यस्तै
अझै धेरै
आँखाबाट खसेको
थुप्रै कविताहरू
लेख्नु थिएछ
लेखिनँ छु पछुताएँ ।

बम्जन सुबेन
बुढानिलकण्ठ नगरपालिका-४, काठमाडौँ ।

कहिले आउछ शान्ति

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Mon, 31 Aug 2015 12:41:00 +0300

देशको शान्ति खातिर हर्केले बलिदान दिदा हर्केकि आमा अन्तरीलाई उती दु:ख लागेको थिएन। जति आज गाउँघर, बस्तीको यो कोलाहलपूर्ण आतंकित वातावरणले लागेको थियो। पहिला पहिला पढ्न पाउने अवसर मिल्दैनथ्यो। तर आज शिक्षाको लागि गल्ली गल्ली चोक चोकमा सरकारी बिद्यालयहरु प्रसस्तै छन्। उती भएन नीजी बोडिङग स्कुलहरु त झन कति हुन कति खुलेका छन्।बिधार्थी भन्दा पनि धेरै,तर सबै आमहड्ताल चक्का जाम ढुंगामुडाले गर्दा खुल्नै पाउदैनन्।

गीता थापा ‘दोषी’

बिहान कलेज गएका छोरा छोरी साझमा घरै फर्किदैनन,अफ......कस्तो जमाना आयो बिधाता भन्दै अन्तरी आफ्नो टाउकोमा हात लगाएर खुइया सुसेल्छे। तलबाट घाँसकोभारी बोकेर अन्त्तरीकी बुहारी हर्केकि श्रीमती सानीकन्छी उक्लिदै हुन्छे। सानीकन्छीलाई देख्ने बितिकै गोठमा गाई बाच्छाहरु पनि डुवा डुवा गरेर कराउँछन।थाकेर आएकिछु एकछिन थकाई मार्छु भन्नै नपाई सानीकान्छी घाँस हाल्न पुग्छे गोठमा. सानीकान्छीको त्यो दुर्दसा देखेर अन्तरीलाई डाँको छोडेर रुन मन नलागेको कहाँ होर, तर पनि अन्तरीले आफुलाई सम्हाल्छे। किनकी आफ्नो यो कमजोरी पनले सानीकान्छीको भरोसाको बाँध भत्किएको हेर्न सक्दिन थी अन्तरी। अन्तरीले सानीकान्छीलाई कहिल्यै पनि बुहारीको नजरबाट हेरिन.सधैं छोरीकै नजरले हेरेकी छे । हुन त अझै पनि आफ्नै घर वरिपरी बुहारी हरुलाई पशुसरह ब्यवहार गर्ने छुँद्र सासूहरुको पनि कमी थिएन। तर अन्तरीले कहिल्यै त्यस्तो सीको सिकिन। आखिर सानी कान्छीको पनि कोनै थियो र अन्तरी भन्दा बाहेक यो दुनियाँमा । बाउ आमा सानैमा मास छर्न गएका रेँ!मामा घरमा हजुर आमाले हुर्काइ बडाइ कन्यादान गरेर हर्केको साथमा जिम्मा लागाएर पठाएकी थिन। तर कठै त्यहि हर्केले पनि देश र जनताको शान्ति खातिर भनेर ज्यानै सुम्पिएर सहिद भएको पनि दुई पुगेर तीनमा टेकिसकेछ। सेतो पहिरन उजाड सिउँधो उदासिनताले छोपेको मुहार।

बराकठै अन्तरीले त दोश्रो विवाह गर यस्तो लाउ,लाउ खाउ,खाउ भन्ने बेलाको उमेरलाई अन्याय नगर सानीकान्छी भनेर कति पल्ट सम्झाएकै हो। तर सानीकान्छीले भने कान बतास लागाएकी होईन। किनकी हर्केको निसानी एउटी छोरीको खातिर उसले दोश्रो विवाह नगर्ने निर्णय गरेकी थिइ।छोरीलाई धेरै पढाएर आफ्नो नीजी स्वार्थको खातिर भन्दा माथि उठेर देश र जनताको लागि आफ्नो जिन्दगी बलिदान गर्ने बाउको सपना पूरा गर्न सहि मार्ग निर्देशक बनेर उभिने सानीकान्छीको इच्छा थियो। तर देशको यो सधैंको अन्योल परिस्थितीले सानीकान्छीका ती सुन्दर सपनालाई भित्रभित्रै तुसारोपात परेर तुहिदैथ्यो । यसमा कसलाई दोषनु र खै?जन्मादाको सायतनै यस्तो होला,भन्दै सानी कान्छी आफै सँग दिक्क मान्दै छोरीलाई कखमा राख्छे, र कपाल मुसारिदिन्छे। तर आमाको काखमा बस्ने बितिकै उसमा यति धेरै कुराहरु आउछन नि!सानीकान्छी छोरीका अनगिन्ती प्रश्नहरुको उत्तर नपाएर टोलाउँदै हुन्छे, भित्र बाट सासूको आवाज "ए सानी.......? घाम पहिला भएको बेला त्यो नानीलाई बाहिर लिएर धेरै नबस भित्रै आइज?नानी पनि भोकाइ होली त पनि थाकिस आइज तातो पानी तताइ दिएकी छु हात गोडा पखालेर खाजा खाना दिउसो चाम्रे भाँत पकाएकी थिएँ। तेरी नन्द आएकी थी। अनी सानीकान्छी सासूको आवाज सँगै भित्र पस्छे। सासू अन्तरी अँगेनामा आगो फुक्दै हुन्छे । सानीले सोध्छे किन नन्द आजै फर्किनु भएको आमा एकदिन पनि नबसिकन?नभेटेको पनि पाँच महिना भएछ,कस्तो हेर्न मन लागेको थियो।खै आमा तिम्रो न्यास्रो लागेर झटै पुगेर आउछु भनेर आएकी भन्दै थी। घरमा सासू लाई रुघा खोकी लागेर बिरामी छिन् रेँ। चुलोमा बस्ने मान्छे कोही छैनन् सासूलाई अली सञ्चो भएपछि आउछु है आमा भनेर मिलिकै गैगइ। तलाई एउटा चोलोको कपडा ल्याइदिएकी रहिछ भाउजुलाई दिनु भनेर दिएर गएकीछे।

भित्र तेरो सन्दुश माथि राखिदिएकी छु मैले। अन्तरीका सासू बुहारी गन्थनिदै हुन्छन्,बाहिर बाट कसैको नमिठो चित्कार सुनिन्छ।त्यसपछि सानीकान्छी नानीलाई भुइँमा राखेर बाहिर निक्लिन्छे। बाहिर आउँदा त फेरी सुन्तलीको श्रीमान डाँडाघरे माइलो पो आँगनमा पानी पानी भन्दै छट्पटिदै हुन्छ। माइलोको त्यो अवस्थालाई देखेर सानीकान्छी भित्र बाट पानी ल्याएर खुवाइदिन्छे। एक घुट्का पानी खुवाउँने बितिकै लाल सलाम भन्दै माइलो सहिद हुन्छ। तर खै त देश र बाँच्नेले सुख पाएका?कहीले आउँने हाम्रो देशमा शान्ति झन हेर्यो झन लडाईं झगडा चर्किदै छ। न काम गर्नेहरुले काम गर्न पाएका छन्। नत जिउधनको सुरक्षा छ। उहाँ भने हामी देश र जनताको हित्कै लागि यो सब गरिरहेका छौ रें। हरेक पल्ट भाषण गर्दा तर त्यसको राहत के जनताले पाएका छन् त ?यसकुरामा ध्यान पुर्याउँने काम देशको अभिभावक नेताको होईन र?तर उनिहरुनै आफ्नै आफन्तहरु बीचमै लडीरहेका छन् भने के देशको लागि सहिद हुनेले उच्चित न्याय पाएका छन् त? र हाम्रो त्यो त्याग र बलिदानको कदर् भएको महसुस गर्ने दिन आउँछ त?उहा भने हत्याको बद्ला लिन्छौ लिन्छौ तर खै त?सानीकान्छी त माइलाको अवस्थालाई हेरेर कहाँ कहाँ पुगिछे। र आफै ले आफै सँग यो प्रश्न गर्छे कहीले सम्म हामीले यो नर्करुपी जीवन यापन गर्ने कहीले सम्म.....?यतिकैमा फेरी चर्कोस्वरमा नारा सँगै सव यात्रा माइलाको/ घाइतेहरुको उपचारको लागि अस्पतालतिर प्रस्थान!!!

गिता थापा, (दोषी)

हाल-इजरायल

गजल (आँखाभरि ताल थियो, कसिलो,अंकमाल थियो)

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Mon, 31 Aug 2015 01:21:00 +0300

अनन्त उदास

आँखाभरि ताल थियो, कसिलो,अंकमाल थियो
मेरा चिसा आँखालाई घोच्ने तिम्रो,कपाल थियो

तिम्रो आँशु पुसुँ या,विमानतिर कुदुं भएथ्यो
खुट्टा काँपिरहेको थियो मेरो,हालबेहाल थियो

बिमानको झ्यालबाट,हाम्लेर तिमीसँग एकचोटि
फेरि अँगालिन मन थ्यो तर,हावाको,पर्खाल थियो

यो मुटुमा आज केवल,बसेकी छ्यौ तिमी प्रिय
जब स्वदेशमा थिएँ,यस्तो लाग्थ्यो,नेपाल थियो !

मेरी परीको अस्मिता

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Sun, 30 Aug 2015 22:29:00 +0300

महेन्द्र “वियोगी” गरुङ्ग

खै आज के को धुन घण्किदै छ कुनी
आधारातका सुमधुर मेरा निदहरु
अनायसै घचघचायो खै को हो कुनी
आपत्कालिन चित्कारका गोलीहरु
मेरो कान र मुटुमा
लेन्स् मिलाइ मिलाई ताकेर
चित्कारिक गोलीहरु वर्षीदै थिए
मुत्तिदाताको भरोषा गर्दै
मेरो बिकल्पको आधार नभेट्दा
चुपचाप थापिरहे ति गोलीहरु
कोहि गोलि पारि पटिको तारे भिरमा
नराम्रो गरि बजारिन्छ
अनि
फेरि मलाई नै आँखा तर्दै
मेरो जिन्दगी नै भस्म पार्न
फोहोराको रुप बोकेर
बारुदका लोलाहरु
मै माथि नै खनिन्छ
ति फोहोराहरुले मलाई
काम बेगमा रुपान्तर गरेर
मलाई र्नै सम्भोग गर्न थाल्छ
मेरो बेहोसिको फाइदा मार्दै
ति पापि काला रातले
मिरमिरेमा फालिदिए मलाई
थरथरिदै दुरबिनको साहारमा
ति तारे भिरलाई महलम लाउन
मेरा नानीका फोहोराहरु
भ्याएसम्म छर्दै हिड्छु
अनायसै मेरो फोहोराले
कोण बनाउदै जादा
ति तारे भिरको काखमा
फेरि म बेहोस् हुन पुग्छु
भयनक बम बिस्फोट भएछ
मेरो परिको अस्मिता अफ........
बिस्फो भएर बिचित्र अनि बेरुप
म आँखा दोषी ठानी
घरि घरि नजर लाउछु
हो त्यो पक्कै मेरै परि
आज मेरो परि
अर्कै आचार अर्कै स्वारुप
फेरी
उ त अन्तै बाटो पो मोणि
मलाई र्नै आँखा तर्दै
सरासर आफ्नै सुरमा
म जान्न आतुर थिए
उ माथिको यो भयानक घुम्टो
कस्ले ओढाईािदयो तिमीलाई
म पछ्याउनुको पिडामा उसले
म माथि चित्कारको सँखघोस गर्दै
तिमी पछि लाग्नुकोअर्थ छैन अब
म मेरै सँसारमा उड्छु
अब सुहाउदैन
तिम्रो सँसारमा
मेरो सपना र नजरहरु
जब तिम्रो सँसारले
परिवर्तनको घुम्टो ओढ्छ
अनि मात्र सुहाउछ
खुला भएर जुन सँसारमा
रथ भएर दौडिन
बरु म लँगडो नै हुन्छु
तिम्रो बाटो कुर्छु
पर्खिदै अर्को सँसारहरु

दोखु ७ ताप्लेजुङ्ग
हाल दोहा कतार

आज जन्म दिन को सम्झनामा

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Sun, 30 Aug 2015 03:00:00 +0300

नवराज ‘अटल’

२७औँ बशन्त को संघारमा
म पृथ्बीको गोलार्धको
भुमध्ये भागमा
एक मुट्ठी
प्राण लिएर
अलिकती सपना अनि रहरहरु सगै
जीवनका अनुभुतिहरुको भोगाइ सग निश्फिक्री सँग
मरुभुमीको पत्थर सग जुधिरहेको छु ।।
यात्रा को यात्री म
पाहिला एक यात्रा अनेक
खै कसरी मनाउ
म
मेरो जन्मदिन
जहाँ तिमी र म
अलग अलग मोडमा छौ ।।
आमा,
म जन्मिदाको साल
घरबार बन्धक राखेर
बाबा प्रदेश लागे
चुक्ता नभएको ऋण
ब्याजको भारी सगै
रित्तो हात घर फर्किदा,
साहुको तम्सुक सगै लेखिएको थियो मेरो छैटै दिन ।।
त्यसैले
छोरा हुनुको बोध
तिमी ले दिएको संस्कार सग
म सधै प्रतिबद्ध थिए ।
आमा
तिमीले हामी लाई हुर्काउन
खाली पैताला
गाउबेशीमा
प्युठीमा भारी बोकेर
जीवन अनवरत भोगाइ सगै
फुटेका कुकुच्चाहरु मा
न हिउदको चिसो ठान्यौ न बर्षात को झरी नै
पिडा नै पिडा सहेर
तिम्रो स्नेहमा
लाग्थ्यो मेरा हरेक दिन जन्मदिन थियो ।
गतिशिल समय सगै
हरियो पासर्पोट बोकेर
फेरी
त्यही साहुको तम्सुक बोकेर
म
मुग्लान पसे ।
चुहिएको घरको छानो छाउने
तिम्रा हात मा खदिला बाला लगाउने
बाध्यता भित्र पनि रहर नभएका होइनन् ।
बिवश्तता को घडि
क्रमश साहुको बन्धक राखिएको घरबार को
तम्सुक निकाल्नु थियो ।
तर
आमा, हाम्रो नियति कस्तो खोटी हगी,
हिजो घरबार बन्धक थियो
आज आफ्नै जीन्दगी बन्दगी राख्दै,
किस्ता किस्ता मा चुक्दा गर्दैछु ।।
........................
बिहानी को झिसमिसेमा अर्धागनीको फोन को रिङ्ग सगै
जन्मदिन को शुभकामना मनिल स्वरमा आयो ।
म नाजवाफ थिए वा अनुत्तरित भए,
बिवश्तताको घडीमा
बिहेको महिना दिन नपुग्दै
साथ छोडेर मुग्लान पसेको
बर्षौ भएको भित्तामा टासिएको
पात्रो बोलिरहेको थियो ।
यादहरु को प्याला मा
प्रेम को हाम्रो दिप
प्रज्वल हुदै
सामिप्यताको आब्हान गरिरहेको थियो ।
प्रिया,
तिमी सगै बसेर जन्म दिन को केक काट्ने रहर
मेरा पनि नभएका होइनन् ।
तर
दोष न तिम्रो न मेरो
समयको खेल सगै
छुटेका हाम्रा साथहरु
अब छिटै
मिलन मा परिणत हुनेछन् ।
सगाल्नु पर्छ मन
अगाल्नु पर्छ भोगाई
त्यसैले
प्रतिक्षा गर प्रिया,
यस पटक को बर्थ डे त्यस्तै भो
अब,
म्यारिज एनिभर्सरीको केक सगै बसेर काट्नेछौ,
छुटिएका पलहरुको पिडा किस्ता किस्तामा साट्नेछौ ।।।

१२भाद्र २०७२

आमा ! तिम्रो लागि हरेक दिन जन्मदिन

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Sun, 30 Aug 2015 00:55:00 +0300

-नवराज वि.क. अटल

आज जन्म दिन को सम्झनामा
२७औँ बशन्त को संघारमा
म पृथ्बीको गोलार्धको
भुमध्ये भागमा
एक मुट्ठी
प्राण लिएर
अलिकती सपना अनि रहरहरु सगै
जीवनका अनुभुतिहरुको भोगाइ सग निश्फिक्री सँग
मरुभुमीको पत्थर सग जुधिरहेको छु ।।
यात्रा को यात्री म
पाईला एक यात्रा अनेक
खै कसरी मनाउ
म
मेरो जन्मदिन
जहाँ तिमी र म
अलग अलग मोडमा छौ ।।
आमा,
म जन्मिदाको साल
घरबार बन्धक राखेर
बाबा प्रदेश लागे
चुक्ता नभएको ऋण
ब्याजको भारी सगै
रित्तो हात घर फर्किदा,
साहुको तम्सुक सगै लेखिएको थियो मेरो छैटीको भाग्य ।।
त्यसैले
छोरा हुनुको बोध
तिमी ले दिएको संस्कार संग
म सधै प्रतिबद्ध थिएँ ।
आमा
तिमीले हामी लाई हुर्काउन
खाली पैताला
गाउबेशीमा
पिठ्युँमा भारी बोकेर
जीवन अनवरत भोगाइ सगै
फुटेका कुर्कुच्चाहरु
न हिउदको चिसो ठान्यौ न बर्षात को झरी नै
पिडा नै पिडा सहेर
तिम्रो स्नेहमा लाग्थ्यो
मेरा हरेक दिन तिम्रो लागि जन्मदिन थियो ।
गतिशिल समय सगै
हरियो पासर्पोट बोकेर
फेरी
त्यही साहुको तम्सुक बोकेर
म
मुग्लान पसे ।
चुहिएको घरको छानो छाउने
अनि

बाध्यता भित्र पनि रहर नभएका होइनन् ।
तिम्रा हात मा खंदिला बाला लगाउने
बिवशताको घडि
क्रमश साहुको बन्धक राखिएको घरबारको
तम्सुक निकाल्नु थियो ।
तर
आमा, हाम्रो नियति कस्तो खोटी ह कि ?
हिजो घरबार बन्धक थियो
आज आफ्नै जीन्दगी बन्दगी राख्दै,
किस्ता किस्ता मा चुक्दा गर्दैछु ।।
।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।
बिहानी को झिसमिसेमा अर्धागनीको फोन को रिङ्ग सगै
जन्मदिन को शुभकामना मनिल स्वरमा आयो ।
म नाजवाफ थिए वा अनुत्तरित भए,
बिवशताको घडीमा
बिहेको महिना दिन नपुग्दै
साथ छोडेर मुग्लान पसेको
बर्षौ भएको भित्तामा टासिएको
पात्रो बोलिरहेको थियो ।
यादहरुको प्याला मा
प्रेम को हाम्रो दीप
प्रज्वल हुदै
सामिप्यताको आब्हान गरिरहेको थियो ।
प्रिया,
तिमी सगै बसेर जन्म दिनको केक काट्ने रहर
मेरा पनि नभएका होइनन् ।
तर
दोष न तिम्रो न मेरो
समयको खेल सगै
छुटेका हाम्रा साथहरु
अब छिटै
मिलनमा परिणत हुनेछन् ।
सगाल्नु पर्छ मन
अगाल्नु पर्छ भोगाई
त्यसैले
प्रतिक्षा गर प्रिया,
यस पटक को बर्थ डे त्यस्तै भो
अब,
म्यारिज एनिभर्सरीको केक सगै बसेर काट्नेछौ,
छुटिएका पलहरुको पिडा किस्ता किस्तामा साट्नेछौ ।।।

१२भाद्र २०७२

गजल (लेख्नु पर्छ मेची देखि काली सम्मका गजलहरु)

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Sun, 30 Aug 2015 00:33:00 +0300

आरके ‘एलन’ मुखिया

लेख्नु पर्छ मेची देखि काली सम्मका गजलहरु
लेख्नु पर्छ फूल देखि माली सम्मका गजलहरु

कुठाराघात हुँदैछन् नैसर्गीक अधिकारहरु
लेख्नु पर्छ साेझा देखि जाली सम्मका गजलहरु

दिन रात फुलिन्दैछन् नेता तर सुक्दै जनताहरु
लेख्नु पर्छ सियाे देखि फालि सम्मका गजलहरु

पर्दा फास गराैं नराम्राे काे हुन अनि राम्राहरु
लेख्नु पर्छ थप्पड देखि तालि सम्मका गजलहरु

मूल्याङ्कन गर्नु पर्छ कति भयाे देश विकाशहरु
लेख्नु पर्छ भित्ता देखि अालि सम्मका गजलहरु ।

आरके ‘एलन’ मुखियाको एक्लो आग्रहबाट

दृष्टिकोण बद्लनु पर्छ

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Sat, 29 Aug 2015 23:47:00 +0300

मान्छे-मान्छे बीचमा रहेको मत-भिन्नताले हामीलाई अझैँ पनि पछौँटे 'नै बनाएकोछ। पछौँटे बन्नु र बनाउनुको मुख्य कारण कुनै नौलो होईन। यो त परापुर्व कालदेखिनै चल्दै आएको समय सँगै नबद्लिएको

गीता थापा ‘दोषी’

हाम्रो सोच र परम्परा रितिरिवाज'नै हो। समाजको अगुवा र समाज सञ्चालन गर्ने ब्यक्तिमै एउटा सिंगो समाज र पूरा देश अल्झिएको हुन्छ। हरेक बिचार हरेक क्षेत्र र हरेक तह,तप्काका मान्छेलाई समाजिक सोच र बिचारहरुले बाँधेको हुन्छ। यदि समाजसेवी ब्यक्तिहरु बुद्धिजीवी भैकन (महत्वाकाङ्क्षी )प्रवृत्तिका छन् भने!हामीमा परिवर्तन भन्दा पनि साँघुरो बिचारले हावी गर्दछ।

आजको निर्माण र सहजता भनेकै हिजो हो। यदि हिजोमानै पारदर्शी बिचार थिएन र आज यो डरलाग्दो बिकाराल परिस्थितीबाट समाज देश र हामी जनता गुज्रिरहेका छौँ। भने समाजमा ल्याउन खोजेको परिवर्तन र देशको बिकासमा सम्भव हुदैन।र आजबाट भोलि ती देशका कर्णधारले के आसा राख्ने?हामी सँग जवाफ छ? पैसा र पदको भरमा झूठो नारा-बाजीले हाम्रो देश अघि होईन पछिनै धकिलिँदैछ। अझै पनि हामी एकले अर्काको सम्मान गर्न जानेका छैनौँ।

अरुलाई सम्मान गर्नु पर्दा हामीलाई आफ्नो सम्मान हराउने भयले सताउछ। हामी मान्छेको असल बिचारलाई कदर गर्नु पुर्व उसकोलुगा लगाउने तरिका र सम्पत्ती उ बस्ने देश र बाउ बाजेका पृष्ठभूमिको आधारमा गल्त (प्रवृत्तिका मान्छेलाई) पनि असलमा राखेर (मुल्याङ्कन) गर्दछौं। केही गर्न सक्ने क्षमतावान ब्यक्तित्वको धनी पैसाको गरिवीको आगोमा पिल्सिएका इमान्दारी ब्यक्तिलाई इमान्दारिका भरमा आफुभित्र राखेर ब्यवहार गर्नै सक्दैनौं। किनकी!हाम्रो अरुको राम्रो कुरा र उसले गरेको प्रगती सहने क्षमता छैन्।समय र युगले नयाँ सालमा प्रवेस गर्दैमा हामीले हामीलाई परिवर्तन गर्न सकिनौं भने समयले खोजीको परिवर्तन हामी दिन सक्दैनौं । त्यसकारण हाम्रो जीवन ब्यर्थै हुनेछ। सहर बनेर गाउँ बन्दैन! गाउँ बनेपछि मात्रै सहर बन्छ भन्ने कुराको हेक्का हामीमा भएन भने हामीले गर्न खोजेको देश बिकासको प्रयास सफल हुदैनँ।

अहिले हाम्रो नेताहरुका यो हाल हुनुका कारण पनि त्यहिँ हो। कुर्सीको मोहमा डुबेर उनीहरुले नाङगा खुट्टा गाउँ बाट सहर पसेका कुरा नभुलेका भएँ?हिजो स्कूलको फिस तिर्नलाई आमा-बुवा मेलापात जनबन गर्न गएका कुरा नभुलेका भए?आज जनताबाट बिस्वाश उठेर यस्तो नैरास्य जीवनको सामाना गर्नु पर्ने थिएन। दु:ख पर्दा आश्रय लिएकै काख र झुप्रोलाई भुलेपछि,काही भलो हुन्छ। कितावी ज्ञानले मात्रै मान्छे सवल र सक्षम बन्न सक्दैनँ। सवल र सक्षम असल देश भक्त बन्नलाई मनलाई तालिम दिनुँपर्छ। हिजो आफुलाई दु:ख पर्दा भोगेका पिडालाई आज अरुमा दाँजेर हेर्न सक्नुँ पर्छ।पहिरन परिवर्तन गर्दैमा देशको जिम्मेवारी पूर्ण (परम-पिता) कोही पनि बन्न सक्दैन।

मार्क्सवादी-लेनिनवादी सिद्धान्त अपनाउदैमा कोही मार्क्स र लेनिन बन्न सक्दैन?

त्यो बिचार भित्र डुबेर ब्यवाहारमा लागु गर्न सक्नु पर्छ।

पुरानो थोत्रो लुगा लगाउदैमा कोही माहात्मागान्धी बन्न सक्दैन?

बिचार भित्र डुबेर ब्यवहरमा लागु गर्न सक्नु पर्छ।

कृत्रिम हरियाली देखेर हाम्रो प्राकृतिको बर्दान बनजङल मासेर देशलाई स्विट्जरल्याण्ड बनाउने देवा स्वप्ना देख्नु केवल मुर्खता हुनेछ।बिचार बरिवर्तन नगरी देखेका स्वप्नामा महत्वाकाङ्क्षा लुकेको हुन्छ। महत्वाकाङ्क्षाको झुठो आस्वास्नले देशको बिकाश गर्न सकिदैंन। त्यसैले तपाईं हामी सबैले सोच्ने बेला यही हो। मान्छेले-मान्छेलाई हेर्ने गलत दृष्टिकोण बद्लनु पर्छ।असल मानिसहरुका पहिचान भनेकै बाँच र बाँच्न-देउँ भन्ने मुलमन्त्र अप्नाउन सक्दा सफल हुन्छ!

गीता थापा (दोषी)

यहाँ यस्तै यस्तै हुन्छ

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Sat, 29 Aug 2015 23:35:00 +0300

युगयोगी राई

मेरो देशको जस्तो घाम
लाग्दैन यहाँ
इलामको श्रीअन्तु
पोखराको माछाप
माछापुछ्रे
धोलागिरि र
सगरमाथाको टाकुरामा जस्तो
यहाँको घामले
बिहानी बोकेर
सुनको लेप लाउदैन ।

जन्मदै रेबिज लिएर
निर्दयी बनेर यहाँको घाम
आगोको गोला बोकेर
सिटी सेन्टरको टावरमा ठोकिन्छ र
हाम्रो टाउकामा खस्छ
हामीलाइ उमाल्न थाल्छ
हाम्रो मगज बिथोल्छ
मरुभूमिमा पोखिएर
यो घाम
पोथ्रा पोथ्रीमा
हुर्कदै गरेका ठुकुरका बचेराहरु
भ्वाक भ्वाक झार्छ भूइमा ।

मेरो देशको जस्तो जून पनि
आउदैन यहाँ
मेरो घर-आगनमा
शितल,शान्त,उन्यालो मुहार लिएर मुस्कुराउदै
आउछ त केवल
ग्रहण बोकेर
तर्साउने भूत जस्तै
तर
उल्टै भाग्छ हामीदेखि ।

मेरो देशको जस्तो स्वच्छ हावा पनि
बहदैन यहाँ
लामो आयु र आशिर्वाद बाड्रदै
यहाँको हावामा त
बीष घोलिएको हुन्छ
मृत्यु बोकेर
यहाँको हावाले
मान्छेको मुटु खोज्दै हिड्रछ
कि त घामसित मिलेर
हाम्रा छालाहरु
तास्न आउछ ।

हो,
यहाँ यस्तै यस्तै हुन्छ
यहाँको वातावरणले
थहाँ नै नपाइ कहिले कहिले
हाम्रो शिरमा काँस फुलाउछ
हाम्रा हात खुट्रटाका जरा तान्छ र
हामीलाइ बिस्तारै बिस्तारै खान्छ
हो, हामीलाइ बिस्तारै बिस्तारै खान्छ ।

फुच्चे साहित्यकार-युग'योगी'राई
नवोदित साहित्यिक वाचनालय,कतार

तिमीदेखि कहिल्यै टाढा हुन नपरोस्

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Fri, 28 Aug 2015 19:45:00 +0300

गीतः तिमीदेखि कहिल्यै टाढा हुन नपरोस्
स्वरः अञ्जु पन्त

यो पनि सुन्नुहोस्

रमाउदै दिलमा आगो झोस्यौ बैगुनी

गजल (अगाध स्नेह र प्यार तिमीलाई)

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Fri, 28 Aug 2015 13:44:00 +0300

अगाध स्नेह र प्यार तिमीलाई
जो छ सिङ्गो संसार तिमीलाई ।

म आफै झुकुँला मायामा प्रियसी
सेवाढोक अनि आदर तिमीलाई ।

उजाडमा बरू ती फूलहरू मरून्
हरियाली बसन्त बहार तिमीलाई ।

तिमी साथ भएदेखि वैशाखी काफी
सारा जिन्दगीको आधार तिमीलाई ।

अरूले झैँ सुन र जून दिन सक्दिन
जति भएको मेरो घरबार तिमीलाई ।

बम्जन सुबेन
बुढानिलकण्ठ, काष्ठमाण्डप ।

बुलबुल (१९ फेब्रुअरी, २०१४)

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Tue, 25 Aug 2015 07:33:00 +0300

बुलबुल (१९ फेब्रुअरी, २०१४) Download

कार्यक्रम बुलबुल (शीतल कादिम्बिनीको साथमा)

noreply@blogger.com (Ram Gurung) — Mon, 24 Aug 2015 13:30:00 +0300

कार्यक्रम बुलबुल डाउनलोड गर्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्

...मैले औसत साहित्य, संगीत र सिर्जनाहरु समस्त लोक ढुकढुकीहरुमा बस्न सकेको पाएको छु, जुन वैचारिक र सुखदभन्दा पनि दुःख र पीडाको दर्दयुक्त मुटु च्यातेर निस्केका भावनाहरुबाट बनेका छन् । शीतल कादिम्बिनीका गजल रचनाहरु त्यस्तै लाग्छन् । जीवनमा एउटा त्यस्तै परिस्थितिले सायद कादिम्बिनीलाई साहित्यकार अथवा भनौं गजलकार बनाएको थियो । मैले यस्तै महशुश गरें । साहित्यकारहरुमा भावनात्मक संवेदनशीलता बढी हुन्छ । त्यही संवेदनशीलताको उब्जनी हो भावना र साहित्य सिर्जना । कार्यक्रमको उत्तरार्धमा कादिम्बिनीको भावुकता पोखिंदा यता आफै पनि पोखिएको थाहै भएन । कादिम्बिनीलाई उठाइदिने अच्यूत घिमिरे थियो । मलाई कसैले उठाएनन् । मेरो भावुकता अर्थहीन भै पोखिईरह्यो, पोखिईरह्यो ।