Czerwone jezioro (Geamăna)

Do roku 1977 Geamăna była wioską jakich wiele w Transylwanii. Kilkaset domów, cmentarz i kościół z górującą nad całą okolicą wieżą. Ale 1977 roku wszystko się zmieniło. Nicolae Ceauşescu zdecydował o powstaniu w pobliżu kopalni miedzi, ówcześnie największej w Europie. A postęp, jak wiadomo, ma swoje prawa. Obszar który zajmowała wioska okazał się idealny na składowisko kopalnianych odpadów. Strumienie zanieczyszczonej wody spływają po górskich stokach tworząc jezioro w miejscu, gdzie kiedyś stały domy i zagrody. Złoża miedzi nadają wodzie czerwony, żółty i szary kolor.

W Geamăna do dziś mieszka około 20 osób, które nie przyjęły rekompensat wypłacanych przez władze w zamian za wyniesienie się z okolicy. Przenieśli się jedynie nieco wyżej, na pobliskie górskie stoki. Niektórzy przeprowadzali się w ostatnich kilkudziesięciu latach kilkakrotnie, uciekając przed podnoszącymi się wodami jeziora.

Tak Geamăna, czy też raczej to co z niej zostało, wygląda dzisiaj.

Bezidul Nou – sabatariańska wioska

Szeklerscy sabatarianie to grupa wyznaniowa powstała wśród węgierskiej (szeklerskiej) ludności Siedmiogrodu pod koniec XVI wieku. Ideologicznie sadowili się pomiędzy chrześcijaństwem a judaizmem czerpiąc z obu systemów religijnych. Początkowo ich liczba rosła, potem, jak to zazwyczaj bywa z odszczepieńcami, padali ofiarami różnych nacisków i prześladowań. Część  nich porzuciła swoją wiarę dla chrześcijaństwa, część dla judaizmu.

Ostatnia grupa szeklerskich sabatarian ostała się w Bezidul Nou. Wytrwali w wierze przodków do końca XIX wieku, kiedy ostatecznie przeszli na judaizm. To, między innymi, ich potomkowie zamieszkiwali wioskę, kiedy przyszła zagłada.

Ta nadeszła 22 listopada 1989 roku i miała charakter administracyjny. Co ciekawe, Nicolae Ceaușescu został stracony 25 grudnia tego samego roku. Być może gdyby papiery na czyimś biurku ułożyły się inaczej, Bezidul Nou nadal by istniało.

Ale nie istnieje. Przynajmniej nie w dawnym kształcie. Reżim zadecydował o rozbudowie sąsiedniej wioski - Singeorgiu de Padure, która miała zostać przekształcona w miasto. Koryto rzeki zostało zmienione tak, żeby nie przeszkadzać w budowie nowych osiedli. Woda popłynęła wprost na Bezidul Nou. Mieszkańcy wioski dostali rekompensaty pieniężne wartości połowy Daci i mieszkania w blokach bez kanalizacji w nowo budowanym mieście.

Mateusz Puszczyński+

Ja osobiście zawsze traktowałem wakacje jako czas odpoczynku od internetu. Choć nie jestem pewnie najbardziej reprezentatywnym przykładem, jako że Facebook nieodmiennie kojarzy mi się z pracą. Z drugiej strony zaś jako bloger mam świadomość, że przez brak dostępu do internetu w podróży sporo tracę. Jak tu wykorzystać dobrodziejstwa Foursquare’a czy Instagrama, jeśli nie można się zameldować lub na gorąco dodać fajnej fotki. Obrabianie tego w domu po powrocie nie ma sensu lub jest wręcz niemożliwe. Nie chodzi rzecz jasna o pisanie bloga podczas podróży, w końcu wakacje to wakacje. Ale jakaś mała wrzutka na Facebooka byłaby jak najbardziej na miejscu. A tu niestety, internetu brak. Oczywiście jest też opcja “płać i płacz”, ale nie o to przecież chodzi.

Kończy się to zazwyczaj wizytami w kafejkach internetowych, w których komputery wyglądają jak maszyny do pisania i dysponują zbliżoną mocą obliczeniową (Krym). W najlepszym wypadku udaje się trafić na sieć w wynajmowanej kwaterze (Budapeszt). Albo trzeba szukać Wi-Fi innymi sposobami.

Na szczęście zaczyna się ostatnio dziać w tym temacie. Parlament Europejski zdecydował o obniżeniu kosztów internetu w roamingu. Operatorzy również zaczynają chyba rozumieć problem. Teraz poproszę jeszcze specjalną ofertę zniżkową dla fanów wschodnich klimatów. Chodzi zwłaszcza o państwa nie będące członkami Unii, gdzie koszty internetu są wciąż bardzo wysokie. Chętnie podpromuję ją na blogu.

Mateusz Puszczyński+

Post sponsorowany przez T-Mobile.

1. “Hotel” w Bakczysaraju

Co tu dużo gadać, to była kompletna wtopa. Ja nigdy wcześniej na Krymie na byłem, moja małżonka owszem, ale jakieś dziesięć lat wcześniej. Moja pamięć o innych regionach Ukrainy była tak samo wiekowa. Krótko mówiąc, nie mieliśmy pojęcia, czego możemy się spodziewać. A kwatery na Krymie zazwyczaj są porządne i czyste, przynajmniej sporo takich można znaleźć. Niemniej w Bakczysaraju tego jeszcze nie wiedzieliśmy. Tak trafiliśmy do tego miejsca z zarwanymi łóżkami, deską klozetową na ścianie obok kibla i atlasem grzybów krymskich pod prysznicem. Obrazu nędzy i rozpaczy dopełniała ta “szubienica”.

Akademik w Wilnie na ulicy Latako

Trafiliśmy tu wiedzeni presją znalezienia kwatery w trybie pilnym. Na kłopoty ze zdrowiem nałożyły się problemy z dotychczasowym lokum. Nie było więc szukania i wybrzydzania. Braliśmy co się dało w ramach studenckiego niemal budżetu. Pan na recepcji z grobową miną do niczego nie zachęcał. Obśrupane ściany pokoju również. Ale cieszyliśmy się, że mamy gdzie przycupnąć, więc w danym momencie na kwaterę nie mieliśmy prawa narzekać. Z perspektywy czasu stwierdzam jednak, że to jedno z najgorszych miejsc, w którym kiedykolwiek się zatrzymałem. No i prysznice były… integracyjne. Czyli bez żadnych zasłon czy innych zbędnych utensyliów gwarantujących elementarną choćby intymność.

Worochta – ukraińskie Karpaty

Na którymś tam roku studiów zachciało nam się zdobyć Howerlę. Nic to, że o chodzeniu po górach nie mieliśmy pojęcia i byliśmy do tego kompletnie nieprzygotowani. Do dzisiaj zresztą ów wypad muszę uznać za mój pierwszy i ostatni raz w górach. Żeby wdrapać się na szczyt trzeba było najpierw dostać się gdzieś w pobliże i tam przenocować. Nasz wybór padł na Worochtę. A wybór kwatery, zupełnie zresztą przypadkowy, na pewien domek z ogródkiem. Pokój był tak mały, że ledwo mieściły się tam łóżka, okno rozmiarów co najwyżej mikroskopijnych. Funkcję toalety pełnił oczywiście wychodek. Gwoli sprawiedliwości należy dodać, że rzecz działa się dobre 10 kat temu, a studenckie wakacje rządzą się własnymi prawami. Dlatego niczym nie zrażeni zasiedliśmy z naszą gospodynią do butelki samogonu. Czyli nie mogło być tak źle.

Akademik w Poniewieżu (Litwa)

Teraz słów kilka o kwaterze, w której… nie nocowaliśmy. Ale po kolei. Do dzisiaj nie potrafię sobie odpowiedzieć na pytanie, po jakie licho pojechaliśmy do Poniewieża. Chyba było po prostu jakoś po drodze. Dlaczego upatrzyliśmy sobie na nocleg akademik na samym końcu miasta również nie wiem. Ale powód dla którego podstarzała recepcjonistka przez 15 minut szukała naszych nazwisk w jakimś tajemniczym kajecie, w którym nie miały prawa się znaleźć, choćby ze względu na fakt że ani razu ich nie podawaliśmy, to już zupełna tajemnica. Przeszukanie kajetu skończyło się niepowodzeniem, podobnie jak nasz nocleg w tym zacnym przybytku. Zamiast tego wylądowaliśmy w pensjonacie o jakże litewskiej nazwie Kazuko Kamara.

Midland Youth Hostel 2 – Bukareszt

Niby hostel jakich wiele. Niezbyt czysty, choć z miłą i pomocną obsługą. To co go wyróżnia, to zagospodarowane dodatkowe piętro, gdzie jeden z pokoi graniczy z normalnymi mieszkaniami. Czyli niby jesteśmy w hostelu, ale naszymi bezpośrednimi sąsiadami są mieszkańcy kamienicy. I tu zaczyna się zabawa. Jedna z sąsiadek bowiem ma przedziwny zwyczaj wydzierania twarzy na hostelowych gości zupełnie bez powodu. Oczywiście po rumuńsku, skutkiem czego dość trudno było stwierdzić, w czym właściwie tkwi jej problem. Trochę to śmieszne, trochę irytujące, ale na pewno zapada w pamięć.

Szukanie kwatery spontanicznie i na miejscu, w które się trafiło, ma swoje zalety. Można je potraktować jak fajną zabawę, a ewentualne wpadki z przymrużeniem oka. Jeśli jednak z jakiś powodów nie chcemy ryzykować (dziecko na tylnym siedzeniu, ryzyko straty dużej ilości czasu lub takie, że kwatery nie znajdzie się w ogóle), warto zdać się na opinie innych i zajrzeć choćby na zoover.pl.

Mateusz Puszczyński+

Pomniki powstały na polecenie Josipa Broz Tito w latach 60 i 70 ubiegłego stulecia. Przedziwne struktury miały upamiętniać najważniejsze bitwy II wojny światowej oraz miejsca, gdzie w tamtych czasach istniały obozy koncentracyjne. Nie trzeba chyba wspominać, że monumenty utrwalały titowską wersję historii. Wszak tę, jak wiadomo, piszą zwycięzcy. Przez lata były miejscem pielgrzymek tysięcy ludzi, w tym jugosłowiańskiej młodzieży, która w tych miejscach odbierała lekcje patriotycznego wychowania. Po upadku komunizmu pomniki popadły w zapomnienie. Jugosławia się rozpadła, wspólna wersja historii pozostała jedynie wspomnieniem. Futurystyczne monumenty zaczęły niszczeć i podupadać.

W takim stanie uchwycił je w obiektywie aparatu belgijski fotograf Jan Kempenaers. W latach 2006-2009 zjeździł on kraje byłej Jugosławii fotografując 25 pomników. Każdy z nich jest inny, każdy na swój sposób “pojechany”, każdy miał wielkie symboliczne znaczenie a dziś stoi opuszczony i samotny. A może symbolika komunistycznej Jugosławii była tylko historyczną wydmuszką?

Kruševo – Macedonia

Tjentište – Bośnia i Hercegowina

Kozara – Bośnia i Hercegowina

Podgarić – Chorwacja

Makljen – Bośnia i Hercegowina

Ilirska Bistrica – Słowenia

Kadinjača – Serbia

Nikšić – Czarnogóra

Petrova Gora – Chorwacja

Kosmaj – Serbia

A teraz szczerze: podobają się?

Mateusz Puszczyński+

Tallin

Jakoś na przełomie roku można było w Locie złapać tanie połączenia z Warszawy do Tallina na początek wiosny. Co czekałoby nas w stolicy Estonii w kwietniu. Rzut oka na 14-dniową prognozę (nawet przy założeniu, że oparta jest w dużej mierze na historycznych danych klimatycznych) pokazuje, że nic dobrego. Chyba, że ktoś lubi temperatury maksymalne do 12 °C i 50% szansę na deszcz.

Autor: Rayandbee; Licencja

Lwów

Przenieśmy się nieco na południe – na Ukrainę. Krym sobie odpuszczamy, ale zaglądamy do Lwowa. Blisko, ładnie, sympatycznie. To miejsce, z którym mam najstarsze wspomnienia z podróży na Wschód. Może za wyjątkiem przejścia granicznego w Medyce. Tutaj pogodowa perspektywa na kwiecień rysuje się już znacznie korzystniej. Do 18 °C, sporo słońca, mało opadów. Jest spora szansa, że będzie spacerowo. A czyż może być coś przyjemniejszego niż spacer w takim miejscu?

Autor: Juanedc; Licencja

Budapeszt

Kolejnym miejscem, gdzie można złapać bez większego problemu tani lot jest Budapeszt. Miejsce, które do tej pory odwiedziłem trzykrotnie, ale jakoś nigdy nie zabawiłem tam dłużej niż jeden dzień. A na pewno warto wejść trochę głębiej w klimat Budapesztu. Mieć kilka dni, żeby się najzwyczajniej w świecie poszwendać. Jaka pogoda czekałaby nas, gdybyśmy na taki ruch zdecydowali się w kwietniu? Generalnie bardzo sympatyczna. Temperatury ponad 20 °C. Nawet możliwość niewielkich opadów nie powinna nikogo odwieść od odwiedzenia Budapesztu mocno przed sezonem. To na pewno przyjemniejsze niż pond 35 stopniowy upał, który towarzyszył mi podczas zwiedzania tego miasta pewnego letniego popołudnia.

Ohrid

Miasto w Macedonii nad jeziorem o tej samej nazwie. Nie ukrywam, że ten kierunek bardzo do mnie ostatnio zagaduje. Nie wiem, kiedy uda mi się odwiedzić Ohrid, ale gdyby jakimś cudem udało się w tym miesiącu, 20 °C z prognozy brałbym w ciemno.

Autor: Prince Roy; Licencja

Mateusz Puszczyński+

Wpis powstał przy współpracy z portalem meteovista.pl.

Książka nosi podtytuł “Nowe spojrzenie po latach” i jest znacznie rozbudowaną i poszerzoną wersją poprzedniego wydania o tym samym tytule. Czamańska jest historykiem i znawcą dziejów późnośredniowiecznych ziem rumuńskich.  Nie  ma tu więc mowy o powielaniu popkulturowych mitów, czy szukaniu taniej sensacji. Jak każdą książkę historyczną, zdecydowanie lepiej czyta się “Drakulę”, jeśli ma się już jakieś pojęcie o historii Wołoszczyzny i Siedmiogrodu w XV wieku. Ale nawet osoby zupełnie niezaznajomione z tą tematyką nie powinny się zrażać. Autorka pokrótce zarysowuje tło historyczne, później opisuje przodków Włada Palownika, aby w końcu dojść do osoby samego hospodara. Czy Wład był krwawym despotą, czy też raczej surowym ale sprawiedliwym władcą, który wykorzystywał metody brutalne, ale w średniowieczu powszechnie akceptowane? Odpowiedzi szukajcie na kartach książki, choć z góry ostrzegam, że nie jest ona jednoznaczna.

W tym miejscu powinienem umieścić ostrzeżenie jakie zwykle widzimy na dziale monopolowym. Otóż historyczny Wład Palownik nie był miłym gościem. Nawet jeśli część jego wyczynów jest tylko kronikarską fantazją, czytanie o nich jest zabawą dla dorosłych. Czapki przykuwane gwoździami do głów, pogrzeby urządzane za życia czy nabijanie na pal to tylko część z wymyślnych i okrutnych praktyk, które przewijają się przez karty książki.

Znamy już historię i co dalej? Teraz należałoby się zastanowić, jaki był jej wpływ na literacką postać stokerowgo wampira. Skąd autor popularnej powieści czerpał inspirację?  Jeśli chcecie wiedzieć, co naprawdę łączy literacką postać hrabiego – wampira z wołoskim hospodarem, koniecznie przeczytajcie książkę Ilony Czamańskiej “Drakula – wampir, tyran, czy bohater”. Więcej nie będę zdradzał, żeby nie psuć nikomu przyjemności z lektury.

Mateusz Puszczyński+

Trasa

Planowany przebieg trasy wygląda następująco:

Wyruszamy 27 lipca natomiast wrócić planujemy 13 sierpnia. Przez 17 dni postanowiliśmy na spokojnie pedałować przez 1100 km. Po drodze kolejno planujemy zobaczyć:

Na Ukrainie: Łuck, Dubno, Krzemieniec, Rakowiec, Zbaraż, Mikulińce, Buczacz, Złoty Potok, Wysuczka, Krzywcze, Kurdyńce, Okopy, Paniowce, Odesse a także Białogród nad Dniestrem.

W Mołdawii: Soroki oraz Kiszyniów.

Długo zastanawialiśmy się nad trasą powrotną aby jak najlepiej ją zorganizować i tak żeby zdążyć na czas do kraju lecz jednocześnie nie stracić przy tym fortuny (pociągi międzynarodowe). I tak powrót zaplanowaliśmy z Odessy 11 sierpnia pociągiem startującym o godz. 18:28 W planach jest dojechanie następnego dnia do Lwowa, a następnie pedałowanie do Przemyśla. Tutaj wsiadamy do polskiego PKP i dojeżdzamy do Warszawy. Jak wszystko pójdzie zgodnie z planem w Warszawie powinniśmy być we wtorek 13 sierpnia.

Koszty

Bilety z Odessy do Lwowa to koszt 46 zł/ osobę.

Już dzisiaj musimy myśleć o tym, aby podczas jazdy mieć jakikolwiek kontakt ze sobą (w razie rozdzielenia się osób na trasie). Ja postanowiłam wykupić sobie roaming w mojej sieci, w którym 14 dni to koszt 16 zł. Reszta ekipy postanowiła zdobyć na miejscu startery ukraińskie. Koszt? Tego jeszcze nie wiemy, pewnie zdecydujemy się na coś dopiero na miejscu.

Dodatkowo sama postanowiłam się ubezpieczyć w Karcie Planeta Młodych. Koszt ubezpieczenia 60 zł.

Trening

W ramach treningu pokonujemy po naszym kraju malownicze trasy. W ostatnich dwóch miesiącach przepedałowaliśmy:

1. Tereny na mazurach wokół jeziora Jeziorak (Przez 100 kilometrów prowadziła nas cały czas ścieżka rowerowa).
2. Jednodniowa wyprawa z Warszawy do Pułtuska,
3. Weekendowa wyprawa z Warszawy do Włocławka, w ten weekend przejechaliśmy aż 260 km.
4. Weekendowa wyprawa z Warszawy do Warki, przejechane 190 km
5. Majówkowe wyprawy po Jurze Krakowsko-Częstochowskiej (3 dni).

W następnym wpisie słów kilka o tym, czego nie można zapomnieć pakując się na taką wyprawę.

Nie jest to typowy przewodnik, nie znajdziecie tu informacji praktycznych, dat i suchych historycznych faktów. Venclova jest raczej typem gawędziarza. Snuje swoją opowieść poczynając od najdawniejszych czasów pogańskich a kończąc na współczesności. Chronologia jest liniowa, ale często zaburzona. Dzieje miasta przeplatają się z ludzkimi losami i historią narodu. Czyta się to jak najlepszą opowieść.

Venclova nie jest narodowcem. Nie nagina historycznych faktów, żeby historię Wilna uczynić bardziej litewską. Choć sam otwarcie przyznaje, że w kwestiach spornych dominuje u niego litewski punkt widzenia. Tym bardziej uważam, że jest to lektura obowiązkowa dla wszystkich Polaków wybierających się do Wilna. Polską wersję wspólnej historii znamy, nawet jeśli nie kojarzymy konkretnych dat i wydarzeń historycznych. Zderzenie naszej historycznej świadomości z litewskim mitem narodowym to bardzo pouczające doświadczenie.

To co u Venclovy wydaje mi się szczególnie wartościowe, to umiejętność pisania o historii bez nawiązywania do współczesnych nacjonalizmów. W tym ujęciu dawne Wilno nie było ani polskie, ani litewskie w dzisiejszym znaczeniu tych słów. Rzeczywistość jest o wiele bardziej zniuansowana niż chcieliby tego zwolennicy prostych, narodowych rozwiązań. “Opisać Wilno” to w istocie dzieje kształtowania się litewskiej świadomości narodowej, której Wilno jest historycznym centrum.

A dla tych, których nie interesuje historia, też mam dobrą wiadomość. W tej książce możecie odnaleźć to, czego nie znajdziecie w żadnym klasycznym przewodniku. Ducha Wilna. Jeśli jeszcze tam nie byliście, po lekturze “Opisać Wilno” zapragniecie tam pojechać. Jeśli kiedyś odwiedziliście już stolicę Litwy, Venclova sprawi, że będziecie chcieli tam wrócić.

Mateusz Puszczyński+

Brasov

Więcej o tym pięknym mieście możecie poczytać tutaj.

Fotka współczesnego Brasova stąd.

Bran

Rzekomy zamek legendarnego Draculi. Jeśli chcecie poznać inne miejsca kojarzone z tą słynną postacią, zapraszam do wpisu Wszystkie zamki Draculi.

Fotka współczesnego zamku w Branie stąd.

Biserica Stavropoleos

Jedno z bardziej charakterystycznych miejsc w Bukareszcie.

Fotka współczesna stąd.

Bałczik

Wtedy w granicach państwa rumuńskiego, dziś miasto w północnej Bułgarii.

Fotka współczesna stąd.

Sibiu

Fotka współczesna stąd.

Alba Iulia

Fotka współczesna stąd.

Mateusz Puszczyński+