“Bir gemi olsa,
Kocaman bir gemi.
Alıp götürse buralardan beni,
Unutsam geldiğim yerleri.
Silinse geçmişin izleri…
Üzünçler, sızlanmalar, ağrılar.
İyileşse gemide tüm yaralar…”

* Dinlemek için =>Neylan & Serhat  BİR GEMİ OLSA  ( “Çalıntı Düşler” adlı Tiyatro oyunundan )

Söz: Dersu Yavuz Altun
Müzik: Melih Serhat Soyyiğit & Neylan Özgüle

“Ben aslında her şeyi sonradan öğrendim.

Turgut Uyar (Palyaço’dan)

Aristofanes’i özelleştirmek Antik Yunan’da hiç kimsenin aklına gelmemişti!!

Tiyatro bin yıldır muhaliftir, muhalif kalacaktır, çünkü halkın sesidir. Yöneticilere yanlışlarını anlatmak için var tiyatro.

Abdülhamit döneminde, padişahı anımsatacak sözler yasaklanmıştı. Kendisi Yıldız Sarayı’nda oturduğu için yasak sözcülerinden biri de ” Yıldız ” dı. Kavuklu Kel Hasan Efendi, bu kelimeyle bir tuluat yapar, biraz da elinde olmayan nedenlerle, tuluat öyle birşeydir, akla gelir, ağızdan kaçar. Ağızdan kaçan bu söz üzerine alkıştan yıkılır tiyatro!
Halkın söylemek isteyip de, dile getirmekten korktuğunu söylemiştir komik-i şerif. Gece eve gelince , herhalde sabaha karşı tutuklanırım, diye düşünür Hasan Efendi. Sabah gelen olmaz, ancak o gece sahneye çıkmaz kavuklu. Üç gün bekler evinde, bakar ki tutuklanmaya gelen yok, dördüncü gece çıkar sahneye, izdiham vardır tiyatroda.

” TAYYİP ERDOĞAN TİYATROYA GİTMİYOR “

Abdülhamit’in hiç aklına gelmemiştir Kel Hasan Efendi’yi özelleştirmek !
Demokrat Parti’nin son dönemlerinde, ete fahiş zam geldiğinde;
Zaten bu millet Etyemez’de oturuyor !
cümlesini nakşeder İsmail Dümbüllü, oyunun münasip yerinde. Ardı arkası kesilmez alkışın.
Dümbüllü’yü özelleştirmek Adnan Menderes’in aklına hiç gelmemiştir.

Eski liderler tiyatro’ya giderlerdi. İnönü, Ecevit, Demirel Özal tiyatroda kendilerini eleştirenleri alkışlamışlardır. Erdal İnönü düzenli bir tiyatro izleyicisiydi. Bizim tiyatromuza muntazaman gelir, gizlice bilet aldırır, arka sıralarda otururdu.

Tayyip Erdoğan tiyatroya gitmiyor. En son ne zaman gitmiş acaba ? Hiç gitmiş mi ? Dünyanın hiçbir yerinde devlet destekli tiyatro olmadığını ileri sürüyor.. Var ! O bilmiyor. Danışmanlar ?

AVRUPA’DAKİ DEVLET TİYATROLARI

Avrupa’nın her ülkesinde, her kentinde Ulusal Tiyatro adıyla devlet tiyatroları vardır. Şehir tiyatroları vardır. Bu tiyatrolar yalnız devletten destek almaz. Kentin belediyesinden ciddi bir yardım alır. Çünkü o kentlerde, otopark, pazar yeri ve benzeri yerlerden belediyenin topladığı para içinde yüzde bilmem kaç olarak tiyatro vergisi bulunur.

Belediye sadece kanalizasyon yapmaz, o kentin kültür ve sanat düzeyini yükseltmekle de yükümlüdür, diye düşünür batıda. Bir havuzda toplanan para, her yıl devlet tiyatrosuna, şehir tiyatrosuna ve o kentteki özel tiyatrolara dağıtılır. Tiyatrolar böyle yaşarlar ve daha iyi oyunlar üretmekle uğraşırlar. Muhtasarı mi ödemesek, yoksa kirayımı, gibi dertleri yoktur.

BAŞBAKANIN ÖZELLEŞTİRMEDEN KASTI

Paris’teki Devlet Tiyatrosu Comedie Française oyuncularına kazançtan pay ödemektedir. 15 yıl önce Japonya’nın ulusal tiyatrosu Kabuki’yi tanıtmak amaçlı geleneksel dünya turnesi için ayırdığı para Türkiye’nin bütçesinin yarısıydı.

Başbakan’nın özelleştirmeden kastı nedir ? Tiyatro şeker fabrıkası değil ki, ihalesine saldırı olsun. Hiçbir iş adamı tiyatro almak istemez. Ülkemizdeki tiyatro para kazanan bir şirket değildir. Sakıp Sabancı Küçük Sahne’ye, İstanbul’u Satıyorum’u izlemeye gelmişti. Perde arası kuliste çay içtik bana şunları sordu;

” Tiyatro kaç kişilik ? Bilet kaç para ? Kaç kişi çalışıyor burada ? Hepsi sigortalı mı ? Kira ne kadar ? Gazete ilanı kaç para ? Yılda kaç ay açık tiyatro ?
Yanıtladım soruları. Hıncahınç dolu oynadığımız bir dönem. Kafasında bir hesap yaptı, çayından bir yudum aldı. Yapılmaz bu iş ! dedi.

Direnemeyen özel tiyatro bir gün batar, kapanır.

Devlet ve Şehir tiyatroları, halka tiyatroyu sevdirmek amaçlı, çok ucuz bilet satarak tiyatro alışkanlığını yerleştirmek , özel tiyatroların altından kalkamayacağı oyunları sergilemek için vardır.
İstanbul Şehir Tiyatrosu, çağdaş tiyatromuzun babası Muhsin Ertuğrul’un çocuğudur, ona Türk dokunulamaz ! Ona dokunmak Türk Tiyatro Tarihi’ne saygısızlıktır.

Tiyatrodan korkmayınız. Tiyatro hayatın aynası. Aynaya bakmaktan korkuyorsanız, eve dev aynası alınız..”

Ferhan ŞENSOY (5.5.12)

“Yaşamayı bileydim yazar mıydım hiç şiir?
>Yaşamayabileydim, yazar mıydım hiç şiir?
-Yaşama!
-Ya bileydim?
Yazar: Mıydım?
Hiç: Şiir.”
*
İsmet Özel ( Erbain’den…)

Birinin kadını olmayı yüreği, beyni, ruhu o kadar zor kabul etmiştir ki, başka bir adama ait olmayı istemez.

Erkek gibi, çorbanın tuzu eksik diye kavga çıkarmaz mesela, tam tersi, “konuşmamız lazım” der.

Erkekler de en çok bu cümleye sinir olurlar.

Ertelenir o konuşmalar, maç bitimine, yemek sonrasına ve daha birçok lüzumsuz şeyin ardına ötelenir.

Kadınlar inatçıdır, hayata tutundukları gibi, aşklarına da sahip çıkarlar.

Bu yüzdendir, konuşup derdini anlatma isteği, karşı tarafı ikna edene kadar uğraşırlar.

Sonunda pes eder adam, bir ışık görür kadın, tüm derdini paylaşır.

Genellikle ne cevap alır? “Abuk sabuk konuşma! “

Gereksiz ve saçma gelmiştir adama anlatılanlar, hiç de üstünde durmamıştır.

Yine bir sıkıntı, tatmin edilemeden geçiştirilir ve adam gün gelip bunların kendisine ok gibi döneceğini bilemez.

Bir kadın şikayet ediyorsa, ya da erkeklerin deyimi ile vıdı vıdı ediyorsa; erkek bilmelidir ki, o ilişkiden hala ümidi vardır kadının.

Yürütmek, birlikte yaşamak, sorunları çözerek mutlu olmak istiyordur.

Daha önemlisi, o adamı hala seviyordur.

Kadın susarak gider!

En önemli detaydır, erkeklerin hiç anlayamadığı durum işte bu kadar basittir.

O gün gelene kadar konuşan, kavga eden, tartışan kadın, kendini sessizliğe vermiştir.

Ne zaman ümidini o ilişkiden kestiyse, o zaman sevgisi de yara almış demektir.

Yüreğindeki bavulları toplamıştır, kafasındaki biletleri almış ve aslında bedeni orada durarak, ilişkiden çıkıp gitmiştir.

Kadın, gerçekten gitmişse, çok sessiz olmuştur ayrılışı, kimse hissetmeden, kapıları vurup kırmadan gitmiştir.

Her akşam eve geldiğinde, kapının açıldığını gören adam anlamaz ama bir kadın sessizce gider.

Ne mutfağında yemek pişiren, ne yan koltukta televizyon izleyen, ne gece ruhunu kenara koyarak yatakta sevişmeye çalışan kadın, artık o kadındır.

Bir kadının çığlıklarından, kavgalarından korkmamak gerekir, çünkü kadının gidişi sessiz ve asildir.”

Cemal Süreya

Ve ne düşünüyor beni mi?
Yoksa ne bileyim fasulyanın neden bir türlü pişmediğini mi?
Yahut, insanların çoğunun neden böyle bedbaht olduğunu mu?
O şimdi ne düşünüyor, şu anda, şimdi, şimdi?…”

Nazım Hikmet / 1945

*

Fotoğraf: İlker UZUNALAN

Ahmet ALTAN

***

Fotoğraf: İlker UZUNALAN

Güven öyle narin ve kırılgandır ki, masanın kenarındaki cam bir vazo gibi…
En ufak bir temasta tuzla buz oluverir. Tamiri mümkün olsa dahi eskisi gibi kalması imkansızdır.
O sebeple çok kıymetlidir işte…
Tiyatro provalarında sıkça yapılan bir egzersiz vardır, ismi “Güven egzersizi” dir.
Kendinizi, sizi tutacak biri varken sırt üstü boşluğa bırakmanız yönünde bir çalışmadır.
Bunu yapmak çok zordur, güvenirseniz yere hızlıca çakılma ihtimaliniz vardır.
Güvenmezseniz de ekip çalışmasına dair işlerde çuvallayacağınız sinyalini verirsiniz
Oysa çocukluğunuzda babanızla oyun oynarken sizi havaya uçurduğunda, geri tutacağınızı bilirsiniz…
Çünkü Babamız kalemizdir, güvenin başkentidir.
Yalnızca çocuklar körü körüne inanır ve güvenir. Büyüdükçe kuşku ve sorgulama yeşerir…
Kapımızı kilitlemeden uyumak için güvenli evlerde oturmak isteriz.
Banka reklamlarının alt metni “güven” üzerinedir ki insanlar gelip paralarını yatırsınlar onları tercih etsinler.
Ülkelerin iç güvenliğini Emniyet, sınır güvenliğini Askeriye sağlar…

İnsanoğlu şu toplumsal yaşamda güvenmeye öyle muhtaçtır ki, çünkü inanmak ister.
İnanmazsa umutlanamaz…Umutlanamazsa mutlu olamaz…
Bu sebeple risk alarak; ya çok güvenir ve kırılır, ya da hiç güvenmez ve mutsuz olur.
İstisna-i sonuçlardan bahsetmiyorum bile, onlar bu yazının konusu değiller ve güven dolu sığınaklarında huzurlular.
Elbette iyi insanlar da tanıyoruz; fakat ister istemez onlar da dönemsel ve ömürlük olarak ikiye ayrılıyorlar…

Sevmek, güvenmek için iyi bir sebep diye düşünüyorum.
Ancak, yanında güvende hissettiğiniz birini sevebilirsiniz…
Peki; birini sevdiğiniz için mi güveniyorsunuz, güvendiğiniz için mi seviyorsunuz?
George Mc Donald‘ın şöyle bir sözüne rastladım geçenlerde:
“Güvenilmek sevilmekten daha büyük bir iltifattır.”
Güven duymak güzeldir, güveni boşa çıkarmamak da…
Yanılmayacağınız insanların hayatınıza değmesini dilerim.

İmza: Güvenlik Görevlisi

Kırk kere söyledim bir daha söylerim
Savaşta ve barışta
Karada ve denizde
Düşkünlükte ve esenlikte
Zamanımız apayrı bize göre
Yanyana olduk mu elele
Aç kalsak ağlamayız biliyorum…

İçim güvercinleri okşamış gibi rahat
Sen yanımdayken ister istemez
Geniş meydanlarda akşam üstleri
Üstüste üç kere deniz, üç kere çınarlar
Sen yanımdayken ister istemez,
Uzak ırmakları hatırlıyorum…

Arasıra düşmüyor değil aklıma,
Yabancı kadınların sıcaklığı.
Ama Allah bilir ya, ne saklıyayım
Yanında ihtiyarlamak istiyorum…”

Turgut UYAR

Daha çocukça şikayetleri olan, tükenmiş, deneyimli bir ahmağın ağzından konuşuyor olmak… Bu bayağı kolay anlaşılabilir bir not olmalı. Yıllar boyunca, diyelim ki, cemiyetimizin serbestliği ve benimsemesi ile ilgili ahlak punk rock 101 derslerinden alınan şikayetlerin ne kadar doğru olduğu kanıtlanmaktadır. Çok uzun zamandır okuyup, yazmakla brisket dinlemekten, yaratmaktan da olduğu gibi heyecan almadım. Bunlar için kelimelerle anlatılamayacak bir suçluluk duyuyorum.

Mesela sahne arkasındayken ve ışıklar sönüp kalabalığın çılgın tezahüratı başladığında, beni hayran olduğum ve kıskandığım Freddy Mercury’ye olduğu gibi etkilemedi. Gerçek şu ki sizi aptal yerine koyamam hiçbirinizi. Aklıma gelen en kötü suç, insanlara karşı sahtekarlık yapıp yüzde yüz eğleniyormuşum gibi görünerek dolap çevirmektir. Bazen sahneye çıkmadan önce mesai makinesine kart zımbalayacak gibi oluyorum. Gücümün yettiğince buna değer vermek için her şeyi denedim ve deniyorum. Tanrim, inan bana deniyorum ama bu yeterli olmuyor. Benim ve bizim birçok insanı etkilediğimiz ve eğlendirdiğimiz gerçeğine saygı duyuyorum. Elden kaybolduktan sonra kıymet veren biri o narsisistlerden biri olur. Ben çok hassasım. Bir zamanlar bir çocukken sahip olduğum hevesi yeniden kazanmak için biraz uyuşmaya ihtiyacım var. Son 3 turumuzda şahsen tanıdıklarıma ve müziğimin hayranı olan tüm insanlara çok değer verdim ama hala herkes için beslediğim öfke, suçluluk ve anlayışı aşamadım.

Hepimizin içinde iyilik var ve sanırım insanları çok fazla seviyorum. Öyle çok ki bu beni mutsuz hissettiriyor. Üzgün, küçük, hassas, değer vermeyen bir balık burcu, İsa oğlum!İhtiras ve anlayış yemini eden cazibeli bir karım var ve bana eski halimi çok fazla hatırlatan bir kızım. Sevgi, neşe dolu, her gördüğü insanı öpüyor çünkü herkes çok iyidir ve ona zarar vermez! Frances’in üzgün, kendine zarar veren ölü bir rocker olduğumu düşünecek olmasına dayanamıyorum.

İyi yapıyorum, çok iyi ve minnettarım, ama yedi yaşından beri insanlara karşı genel bir nefret duydum. Sırf insanlarla iyi geçinmek için ve anlayış sahibi olmak kolay görünüyor diye. Anlayış! Sanırım sadece insanların çok sevdiğim ve onlara çok üzüldüğüm için. Geçen yıllar boyunca mektuplarınız ve ilgileriniz için hepinize teşekkür ediyorum. Ben çok kararsız, ümitsizim. Artık eski tutkum yok ve şunu hatırla, sönüp gitmektense yanmak daha iyidir.

Barış,
sevgi,
anlayış…
Frances ve Courtney sunağınızda olacağım.
Lütfen devam et Courtney
Frances için
Hayatı çok daha mutlu olacak bensiz..
Sizi seviyorum sizi seviyorum ”

Kurt Cobain (Nisan 1994)

* Nirvana- Something in the way