De blogteksten van iedereen - Bibliotheek 2.0

Verslag dag 1 "Ambassadors of the book. Competences for heritage librarians" (Antwerpen, 01.02.2012)

2012-02-09T07:54:37.000Z

De dag begon met een inleiding op het congresthema door organisator Pierre Delsaerdt. Hij vermeldde dat met de oprichting van de Vlaamse Erfgoedbibliotheek in 2008 er meer aandacht geschonken wordt aan de specifieke noden en doelstellingen van erfgoedbibliotheken, en aan de competenties waarover medewerkers in deze instellingen moeten beschikken. Deze vraagstelling is niet typisch voor Vlaanderen, maar leeft wereldwijd, eerdere discussies daarover vonden plaats aan het begin van de 21^e eeuw in de Verenigde Staten.

Volgende sprekers kwamen daarna aan bod:

Deirdre Stam, vroeger verbonden aan het Rare Book and Special Collections Program, Palmer School of Library and Information Science, Long Island University: “Challenges for heritage librarians” (keynote)

Deze lezing ging vooral over de voor- en nadelen van de techniek van competence assessment voor de aanwerving en de evaluatie van bibliotheekmedewerkers, in het bijzonder van de “Special collections”. Er bestaan verschillende competentielijsten, zowel voor algemene bibliotheekfuncties als meer specifiek voor personeel werkzaam in afdelingen “Special collections”. Voor de eerste kan je (in de Verenigde Staten) terecht bij ALA[1], voor de tweede bij ACLR[2]. De ACRL legt competenties vast op verschillende domeinen: collectie-ontwikkeling, ICT, management, preservatie, catalografie, promotie, publieke diensten en onderwijs en onderzoek. De nadruk ligt daarbij meer op het verstaan van de technieken dan op het concreet toepassen, en de formulering blijft in de meeste gevallen redelijk vaag. Verder mogen in deze context ook het belang van emotionele intelligentie en van zogenaamde soft skills (bv. leiding geven) niet onderschat worden.

Omdat de meeste (erfgoed)bibliotheken deel uitmaken van grotere instellingen, waar competence assessment meestal algemeen aanvaard is, zal deze techniek ook toegepast worden in de erfgoedbibliotheken. Er moet echter over gewaakt worden dat deze techniek op een positieve manier ingezet wordt, en niet verstikkend werkt.

Jan Bos, Koninklijke Bibliotheek in Den Haag: “21st-century librarianhood: training specialists or generalists?”

De KB van Den Haag heeft een mooie collectie handschriften en oude drukken, maar deze zijn niet meer ondergebracht in een apart departement “Special Collections”. Alle collectie-onderdelen, en hun curatoren, maken deel uit van één groot team collecties. Wat “special collections” zijn kan immers verschillen van bibliotheek tot bibliotheek, net zoals de definitie van “erfgoed” (waarbij het digitale materiaal zeker niet mag vergeten worden).

Het departement collecties van de KB heeft drie hoofdtaken: selectie (bv. i.v.m. digitalisering), acquisitie en exploitatie. De collectiespecialisten hebben elk hun eigen achtergrond en discipline, maar moeten op de hoogte zijn van de technieken verbonden met deze drie taken.

Exploitatie kan zowel traditioneel gebeuren, via publicaties, onderzoek en tentoonstellingen, maar steeds meer ook digitaal, o.m. via webexpo’s en thematische websites. Omdat de data ook beschikbaar gemaakt worden voor derden, moeten de collectiespecialisten ook op de hoogte zijn van topics als ‘digital right management’.

Wat niet tot het takenpakket van de collectiespecialisten behoort is het uitvoeren van eigen onderzoek (onderzoek op vraag van klanten kan natuurlijk wel) en preservatie. Voor preservatie heeft de KB een eigen departement, maar de collectiespecialisten moeten natuurlijk op de hoogte zijn van dit onderwerp, al zijn ze niet verantwoordelijk voor de uitvoering.

Samengevat, collectiespecialisten moeten beschikken over “metakennis”, algemene kennis aangevuld met verschillende soorten kennis op diverse (functiegerelateerde) domeinen.

Garrelt Verhoeven, UB Amsterdam: “The text, the book, the collection and its curator. The curator as ambassador of the book in special collections”

De presentatie was opgebouwd rond twee schema’s, nl. een ‘helikopterview’ voor de collectie en de functies en taken van de curator.

Verschillende punten werden aangehaald op het niveau van de collectie, namelijk:

- Bij “Special collections” is niet enkel de inhoud belangrijk, maar ook het materiële aspect.

- Geen enkele digitalisering kan het originele object vervangen.

- In het verleden gebeurde catalografie op item-niveau, maar het moet op een hoger niveau gebeuren (herkomst, thematische clusters,…) à helikopterview

- Belang van valorisatie: de waarde van de collectie in (inter-)nationaal perspectief, belang van de collectie voor onderzoek, en voor het brede publiek (d.m.v. (web-)tentoonstellingen)

- Belang van collectieprofiel, curator moet zijn collectie kennen.

Tot de taken van de curator kunnen volgende elementen gerekend worden:

- acquisitie en deselectie

- bewaring en preservatie (bv. calamiteitenplannen)

- metadata

- informatie en dienstverlening: leeszalen, hands on onderwijs, zomerscholen, “heritage laboratory” aan de UvA

- tentoonstellingen en presentaties (aan de UvA worden drie grote tentoonstellingen per jaar gerealiseerd, waarbij de curator inhoud aanlevert, er komen 80.000 bezoekers / jaar)

- communicatie en promotie, bv. promotie van de universiteit aan de hand van de erfgoedcollectie

Een curator kan geen specialist zijn in elk van deze domeinen, maar moet wel een algemene kennis hebben over elk van deze zes domeinen om te kunnen samenwerken met specialisten van één bepaald gebied.

Het ideale profiel van een curator ziet er als volgt uit:

- algemene kennis i.v.m. boekgeschiedenis, kunstgeschiedenis,…

- tussenpersoon tussen de collectie en de universiteit

- kennis over de materiële aspecten van de collectie

- algemene kennis over de zes hogervermelde domeinen

- in team kunnen werken

Dé curator bestaat niet, elke curator heeft zijn eigen achtergrond, interessegebied,…

Onderwijs voor “special collections” moet gericht zijn op basiskennis over de zes domeinen, de materiële aspecten van de collectie, collectiebeschrijving en specialisatie in één of twee domeinen.

Per Cullhed, Cultural Heritage Library Group, Uppsala UL, “Transience in old and new librarianship”

In de 20^e eeuw had een bibliothecaris (curator) een vrij rustig bestaan, waarbij de nadruk lag op catalografie, en had hij weinig contact met de gebruikers. Ondertussen ligt de nadruk op digitalisering: “to be (on the web) or not to be, that’s the question”.

Enkele decennia terug moest de curator over de volgende kennis beschikken: bibliotheekwetenschappen, Latijn, Grieks, Arabisch, kunstgeschiedenis, conservatie, boekbinding,… Nu zijn daar de volgende kennisdomeinen bijgekomen: software-ontwikkeling, IT-management, IT-technologie, digitaliseringsworkflow, OCR, (auteurs-)recht, marketing, projectmanagament,… De ‘oude’ competenties zijn echter nog steeds nodig, een curator moet dus over een mix van beide reeksen vaardigheden beschikken.

Ondertussen nemen de bibliothecarissen deels de rol van uitgevers over, waarbij digitalisering zich aandient als de moderne catalogus. De toegang tot de collectie wordt verruimd, er is aandacht voor preservatie en er zijn virtuele tentoonstellingen. De eerste digitaliseringsprojecten toonden vooral de hoogtepunten van de collectie, ondertussen zijn er individuele en gedeelde repositories; bij gedeelde repositories bedraagt de kostprijs slechts 1/5 in vergelijking met de individuele. Een voorbeeld van een gedeelde repository waaraan de UB van Uppsala meewerkt is ProBok, dat gelanceerd wordt op 28.03.2012. Het probleem bij dergelijke projecten is het mogelijk verlies van informatie om technische redenen. Daarom wordt er best voor een pm-3 model als ‘maintenance management model’ gekozen, met het systeemmanagement als tussenschakel tussen de bibliotheek en de IT-activiteiten.

Scanned, maintained en shared zijn de sleutelwoorden voor de bibliotheekcollectie in de 21^e eeuw, daar waar written en registrated de sleutelwoorden van de 20^e eeuw waren (en heard, seen and said van de periode daarvoor).

Claudia Engelhardt and Stefan Strathmann, Goettingen State and University Library: “Training needs in digital preservation and curation – Results of a DigCurV survey”

Het aanbod aan digitale collecties groeit, maar er is onvoldoende personeel dat over de gepaste vaardigheden en competenties beschikt en er zijn ook onvoldoende opleidingsmogelijkheden hiervoor. Om hieraan te verhelpen werd het programma DigCurV opgestart (2011-2013). DigCurV staat voor “Digital Curator Vocational Education Europe”, meer informatie is te vinden op www.digcur-education.org. Doelstelling is een kader uit te werken voor professionale opleiding en training rond digitale preservatie en curatie. In juli en augustus 2011 werd hierover een enquête uitgevoerd, waarop 454 antwoorden kwamen. Bedoeling was het identificeren van de nodige basisvaardigheden en de trainingsbehoeften. De enquête bestond uit vier onderdelen: een administratief deel met gegevens over de deelnemende instelling, een overzicht van trainingsmaatregelen, vereiste vaardigheden en competenties en trainingsbehoeften.

Enkele resultaten van de enquête:

- 242/437 instellingen herbergen zelf digitaal materiaal, tegenover 27/437 die dat niet doen (en geen plannen hebben)

- 197 instellingen nemen geen extra personeel in dienst voor digitale preservatie, het is dus een extra taak voor het bestaande personeel

- 130/370 heeft geen training voorzien, bij de andere instellingen is dit wel gebeurd of toch minstens gepland

- De meest populaire trainingsmethodes zijn trainingen met kleine werkgroepen (336/446) en blended learning (172/446).

- De meeste instellingen kiezen voor één training, van één of twee dagen (345/443) of van drie tot vijf dagen (132/443).

- Wat algemene vaardigheden betreft, komen samenwerking, communicatie en vertrouwd zijn met technologie op de eerste drie plaatsen.

- Wat specifieke vaardigheden betreft, zijn alle opgesomde vaardigheden ongeveer even belangrijk, met preservatieplanning op de eerste plaats.

- Wat algemene trainingsbehoeften betreft, komen volgende zaken op de eerste drie plaatsen: tussenpersoon tussen lezers en ict-personeel, communicatie en projectmanagement.

- Wat specifieke trainingsbehoeften betreft, zijn alle opgesomde elementen ongeveer even belangrijk, met volgende zaken op de eerste drie plaatsen: basiskennis, preservatie- en datamanagement training en preservatietoepassingen.

- Wanneer specifieke en algemene trainingsbehoeften samen opgelijst worden, komen (bijna) alle specifieke noden voor de algemene.

Nicholas Pickwoad, Ligatus Research Centre, the University of the Arts London: An unused resource: bringing the study of bookbindings out of the ghetto

Boekbanden zijn een on(der)gebruikt onderzoeksobject, maar hebben toch een grote wetenschappelijke waarde, omdat ze ons het boek beter leren begrijpen en bv. informatie kunnen leveren over de productieplaats (stad, soms zelfs atelier). Daarnaast, als er al publicaties over boekbanden zijn, dan handelen deze bijna uitsluitend over decoratieve banden, die echter slechts 10% (of minder) van de overgebleven banden vertegenwoordigen.

Boekbanden zorgen er mee voor dat elk boek een uniek exemplaar is, maar het is moeilijk toegang te krijgen tot banden. De informatie in catalogi is vaak onvolledig of niet correct. Nochtans is een catalogus, naast een hulpmiddel bij het vinden, ook een echt wetenschappelijk instrument, of zou dat moeten zijn. Het is dus belangrijk om de juiste terminologie te gebruiken en afbeeldingen toe te voegen. Deze afbeeldingen zouden bovendien doorzoekbaar moeten zijn. De informatie over boekbanden die in de catalogi opgenomen zou moeten worden, kan in twee categorieën opgedeeld worden, nl. directe informatie (afmetingen, decoratie,…) en afgeleide informatie (geografische herkomst, atelier,…).

Mark Purcell, Libraries Curator, The National Trust: ‘A Great Number of Curious Books’: Libraries, collections, people and places

The National Trust (NT) (http://www.nationaltrust.org.uk/) is een Britse organisatie (Schotland uitgezonderd) die zowel het erfgoed als de open landschappen wil bewaren. Het is een privé-organisatie met meer dan 4 miljoen leden. De NT bezit honderden gebouwen met waardevolle collecties, samen goed voor 750.000 museale objecten en 350.000 boeken. Ondertussen zijn er meer dan 200.000 boeken gecatalogiseerd. Dit werd vooral gedaan door stagiairs, die zo een eerste werkervaring kregen.

Deze boeken worden bewaard in 170 bibliotheken, in hun historische context. In dergelijke historische bibliotheken is de ruimte op zich even belangrijk als de inhoud. De collecties, die zeer gevarieerd zijn, maken deel uit van een cultureel landschap. Boeken zijn een culturele erfenis, die ons meer vertellen dan een digitale scan (ondanks het belang van websites zoals Early English Books Online, http://eebo.chadwyck.com/home).

[1] http://www.ala.org/educationcareers/sites/ala.org.educationcareers/files/content/careers/corecomp/corecompetences/finalcorecompstat09.pdf

[2] http://www.ala.org/acrl/standards/comp4specollect

Veranderingen in het basispakket Digitale Content Openbare Bibliotheken

2012-01-31T10:30:28.000Z

Van de website van Stichting Bibliotheek.nl:

"Het basispakket digitale content is op de ledenvergadering van 9 december j.l. vastgesteld, alsmede het bedrag dat daarvoor via het omslagstelsel in rekening gebracht zal worden (€ 0,20 per inwoner). De Inkoopcommissie heeft inmiddels alle bibliotheken hiervan op de hoogte gesteld."

Den Haag, 24 januari 2012

Geachte Bibliotheek Directie en PSO Directie,

De Inkoopcommissie van de VOB, belast met de landelijke inkoop van het basispakket digitale content
ten behoeve van alle openbare bibliotheken, bericht u als volgt.

1. Besluit ledenvergadering
Op 9 december jl. heeft de ledenvergadering ingestemd met het bedrag van de omslag voor het
basispakket digitale content voor het jaar 2012, te weten € 0,20 per inwoner voor het werkgebied. In
de algemene ledenvergadering van 7 juni 2012 zal de Inkoopcommissie met een voorstel komen voor
het tarief in 2013. De verwachting is dat dit, met het oog op de toename van de inkoop van eBooks,
aanzienlijk zal stijgen. Indien de voorgestelde uitname uit het Gemeentefonds doorgang vindt zal dit
hiermee verrekend worden.

2. Lijst basispakket digitale content per 1 januari 2012
Voor deze lijst verwijzen wij naar de bijlage onder aan deze mailing.

3. Wijzigingen ten opzichte van 2011 per leverancier of dienst

3.1 LexisNexis
De Regionale Krantenbank is uit het basispakket gehaald omdat het gebruik te laag was en de kosten
per gebruik dus te hoog.
Vanaf 1 januari 2012 kunt u indien gewenst de Regionale Krantenbank, evenals andere producten van
LexisNexis, rechtstreeks individueel afnemen van LexisNexis.

3.2 CDR
MuziekWeb CDR
Deze dienst is vorig jaar (in 2011) overgegaan van het aanvullend pakket naar het basispakket. Het
betreft het hosten van MuziekWeb pagina’s in alle lokale/ provinciale Aquabrowsers, inclusief de
zichtbaarheid van het digitaal lenen van muziek. Deze dienst zit vanaf 2012 niet meer in het
basispakket dat vanuit het budget van de Inkoopcommissie wordt betaald, maar wordt met ingang van
2012 door Bibliotheek.nl betaald en aangeboden aan alle openbare bibliotheken. Feitelijk verandert er
dus niets ten aanzien van de beschikbaarheid van deze dienst.

4. Nieuwe aanwinsten in het basispakket
4.1 Muziek –- CDR in samenwerking met BNL
4.1.1 CDR – Muziekwebluister - 450.000 CD's te beluisteren in alle openbare bibliotheken
Muziekwebluister - de complete collectie van de CDR streaming te beluisteren in de bibliotheek met 5
connecties per basisbibliotheek.
Met Muziekwebluister komen meer dan 4,5 miljoen tracks beschikbaar voor de bezoekers van uw
bibliotheek. Muziekwebluister kan op de eigen computer(s) van de bibliotheek aangesloten worden
mits deze voldoen aan de gestelde technische voorwaarden (zie ook: www.muziekweb.nl/luister).
Naast het kunnen beluisteren van de complete collectie van de CDR biedt Muziekwebluister een schat
aan informatie over albums, artiesten en genres. Ook kan men de nieuwste releases vinden en
nieuwe muziekstijlen ontdekken.
Nu de Inkoopcommissie de kosten voor deze dienst vanuit het Inkoopbudget betaalt vervallen de
kosten die individuele bibliotheken voor deze dienst betalen.
Kijk voor meer informatie over Muziekwebluister op www.muziekweb.nl/luister.

Planning:
De aansluiting van Muziekwebluister in de biblotheken wordt in samenwerking met CDR gefaseerd
gerealiseerd. De komende maand wordt u hierover nader geïnformeerd.

4.1.2. CDR — Pilot Streaming muziek thuis beluisteren door leden van bibliotheken
CDR en Bibliotheek.nl ontwikkelen samen een streaming muziekdienst in de huisstijl en look & feel
van De Bibliotheek. Het huidige Digileen is daarvoor het vertrekpunt. Met de pilot Streaming muziek
thuis voor leden van bibliotheken wordt in het najaar van 2012 gestart. U wordt daar nog nader over
geïnformeerd.

4.2 Ebooks
4.2.1 Public Library Online
De Public Library Online is opgezet door de Engelse uitgever Bloomsbury. Met Public Library Online
hebben nu ook de Nederlandse openbare bibliotheken een portal om streaming eBooks aan
hun leden aan te bieden. Het gaat dus om online toegang zowel binnen als buiten de muren van
de bibliotheek, en geen download.

Welke boeken komen in deze portal te staan?

Er wordt gestart met een 40-tal Engelstalige boeken voor volwassenen en jongeren en met

een tiental Arabische titels. Daarnaast worden nu al Nederlandse titels geacquireerd. BNL en de Inkoopcommissie zijn
hier mee bezig. Er blijkt voor Public Library Online veel animo bij schrijvers en diverse
individuele uitgevers. Titels die worden voorgesteld worden door een bibliotheek-reviewboard
beoordeeld. Indien het boek geschikt wordt bevonden wordt een contract gesloten tussen
auteur of uitgever en BNL. Het gaat daarbij om een onbeperkt gebruik voor de duur van in
beginsel één jaar tegen een vergoeding. Daarnaast komt het boek, indien gewenst, ook op
een gratis eBook app die ontwikkeld wordt. Dit laatste ook tegen een vergoeding.

Bibliotheken die schrijvers of uitgevers kennen die interesse hebben kunnen boeken
aanbevelen bij Lotte Sluyser lotte.sluyser@bibliotheekhaarlem.nl en Sander van Kempen
sander.vankempen@bibliotheek.nl.

In het eerste kwartaal van 2012 wordt de portal geschikt gemaakt voor de openbare bibliotheeksector.
Daarbij wordt een authenticatiesysteem ingebouwd. Het is de bedoeling dat bibliotheekleden zullen
kunnen inloggen door middel van A-select/ IAM. U zult nog nader geïnformeerd worden wanneer die
dienst beschikbaar komt en hoe u uw leden daarover kunt informeren.

4.2.2 Ebooks eregalerij
In april 2011 is de eBooks eregalerij gelanceerd. Deze is een groot succes. Binnenkort komt een
uitbreiding van de eBooks eregalerij met nog meer rechtenvrije eBooks beschikbaar. Ook wordt een
App en website ontwikkeld met gratis eBooks.

4.3 De Slimme Nieuwslezer NT1 2012 van Edia
Er is een 1-jarige overeenkomst gesloten voor het afnemen van 2000 logins per medio februari 2012.
Deze logins zijn bedoeld voor gebruik door bibliotheekleden. Zij kunnen een activeringscode (token)
ontvangen waarmee zij zich kunnen registreren. De Nieuwslezer NT1 wordt beschikbaar gesteld via
het adres http://nieuwslezer.bibliotheek.nl en kan ook thuis worden gebruikt.
Er is een aantal bibliotheken dat op dit moment een tijdelijke licentie op de Slimme Nieuwslezer NT1
heeft die alleen binnen de muren van de bibliotheek geldt. Als tegemoetkoming wordt de bestaande
licentie van deze bibliotheken, voor de duur van het individuele bibliotheekcontract met Edia,
uitgebreid met thuisgebruik. En de reeds bestaande accounts zullen zodra het contract afloopt
automatisch worden gekoppeld aan een login. Binnenkort ontvangt u nog informatiemateriaal over
hoe de administratie rond de logins gaat werken en te verspreiden communicatiemateriaal.

5. Ontsluiting van de content in de nieuwe infrastructuur van Bibliotheek.nl en 'thuisgebruik'
De komende maanden wordt de meeste content uit het basispakket nog ontsloten via de Aquabrowser
van SerialsSolutions. In de loop van 2012 zal de landelijke infrastructuur van Bibliotheek.nl gereed
komen. Onderdeel daarvan is de Digital Content Repository (DCR). Via de DCR zal de content
ontsloten gaan worden. Met de leveranciers worden afspraken gemaakt op welke manier de content in
de nieuwe infrastructuur binnen de look & feel van Bibliotheek.nl beschikbaar wordt gesteld. Ook het
gebruik van de content 'extra mura' (thuisgebruik) en de condities waaronder dat mogelijk is worden
dan meegenomen. In dat opzicht moet 2012 nog als een overgangsjaar worden gezien.

6. ‘Thuisgebruik’ NBD bestanden
De Inkoopcommissie en NBD hebben hierover nog geen collectieve afspraken gemaakt. In de eerste
helft van 2012 zullen zij onder meer hierover weer met elkaar in gesprek gaan. Mochten bibliotheken
reeds individuele overeenkomsten inzake het 'thuisgebruik' zijn aangegaan dan zullen deze overgaan
naar de landelijke regeling zodra die tot stand zal zijn gekomen. Dat is vorig jaar reeds afgesproken
door NBD en de Inkoopcommissie. In de individuele overeenkomst heeft NBD daar een bepaling over
opgenomen.

Tot slot verzoek ik u deze mail door te sturen naar de medewerker(s) binnen uw organisatie die
verantwoordelijk is (zijn) voor de dienst digitale content.

Met vriendelijke groet,
de Inkoopcommissie van de VOB,
Hans van Velzen, voorzitter
Lotte Sluyser, lid
Diederik van Leeuwen, lid
Sander van Kempen, adviseur
Clementine Bevers, secretaris

Het innovatiehuis (Idee voor de bibliotheek)

2012-01-31T09:28:02.000Z

Het innovatiehuis in 's-Hertogenbosch is een huis van het beroepsonderwijs. In het concept van het innovatiehuis zitten ingrediënten die ook voor een bibliotheek zouden kunnen werken. Laat mij een aantal van die ingrediënten van dat concept uit lichten.

Het innovatiehuis is onder andere het kantoor van de organiserende organisatie die als ondertitel gebruiken: we maken 't verschil door op onorthodoxe wijze activiteiten te organiseren. Als bezoeker kom je vanzelf een keer de organisatoren tegen bijvoorbeeld in de huiskamer. Dan denk ik meteen hoe zit dat bij mijn Bibliotheek, kom ik de directie ooit tegen in bibliotheek zelf op een informele manier ...(ontmoetingskans).

Blog van: Addy de Zeeuw (Concept en procesfacilitatie, het Innovatiehuis)
Lees verder via bibliofuture.nl

Het lettercircus: iPad app met voorleesverhalen over letters

2012-01-30T09:36:42.000Z

Zojuist verschenen!

Digitale kinderboeken krijgen steeds meer aandacht. En dat is niet voor niets. Het onderwijs ontdekt hoe digitale kinderboeken gebruikt kunnen worden op het digibord of op de iPad. Ouders en grootouders ontdekken hoe leuk het is om samen met hun kind op telefoon of tablet een interactief kinderboek te lezen. Tot nu toe zijn vooral prentenboeken omgezet tot interactief kinderboek. Het lettercircus is het eerste interactieve voorleesboek met iets langere verhalen. Hij is gemaakt door Books2download.

Meer lezen

BNL-blog: reculer pour mieux sauter

2012-01-28T08:30:00.000Z

Piraterij is wereldnieuws. Gisteren (26 januari) werd door de meeste EU-lidstaten de Anti Counterfeiting Trade Agreement (ACTA) ondertekend. Zoals ik het begrepen heb gaat het om een internationaal verdrag tegen piraterij met als doel de handhaving van bestaande nationale wetgeving te verbeteren door de maatregelen tegen overtreders internationaal te standaardiseren. Over ACTA is jarenlang onderhandeld en er wordt ook al jarenlang door de voorstanders van een vrij internet (waaronder ook de bibliotheken) tegen geprotesteerd. Zie deze link voor een overzicht van de belangrijkste nadelen van ACTA. En vorige week nog werd na een periode van hevige protesten, waarbij Wikipedia op 18 januari zelfs één dag z'n schermen op zwart zette, ingrijpende Amerikaanse wetgeving tegen piraterij voorlopig afgeblazen. Voorlopig dan, waarover verderop in dit artikel meer. Al die verdragen en wetten zijn in principe pogingen om de enorme piraterij op de vooral digitale markt tegen te gaan.

Nu is het hele fenomeen illegaal downloaden van muziek en films in de afgelopen jaren eigenlijk grotendeels langs me heen gegaan. Ik heb best wel eens geprobeerd om via programma's als Limewire of Bittorent gratis aan een film of muziek te komen maar bah, wat een gedoe, veel te omslachtig allemaal. Liever nam ik op zaterdag gewoon een stapeltje films en cd's mee uit de bieb. Vrienden van mij echter vertelden dat ze eenvoudig kopieën van hun uit de bieb geleende films maakten. Maar ook dat kopiëren van een dvd vond ik te omslachtig en daarmee verdween eigenlijk m'n belangstelling voor kopiëren. Tegenwoordig kies ik gewoon in het weekeinde vanaf de luie bank een film uit het 'on demand'-aanbod van UPC waardoor ik niet langer in de bieb op zaterdag kom. En dankzij een abonnement op Spotify raak ik zelden nog een cd aan. Het gemak dient immers de mens. Ik heb ook best wel eens een illegaal eBook gedownload maar ook dat kost zoveel tijdrovende handelingen en in een tijd waarin keuzerijkdom en 'gebrek aan tijd' steeds nadrukkelijker spelen zou je zeggen dat er eigenlijk weinig perspectief is voor illegaal downloaden.

Maar niets is minder waar, er wordt tegenwoordig nog steeds op grote schaal illegaal gedownload. Hoewel: recent Scandinavisch onderzoek laat een vermindering van illegaal downloaden ten gunste van legale streaming muziekdiensten zien. Laatst sprak ik met een groepje (oudere) jongeren over hun media- en informatiegedrag. Die bleken dus allemaal te downloaden en vrijwel nooit meer iets te kopen. Hele televisieseries worden overgehaald en dan vooral niche series die we hier in Nederland niet kennen. Keuzerijkdom in gratis aanbod is voor hen een vanzelfsprekendheid evenals het gratis genieten van content. Maar het hierboven door mij genoemde 'gebrek aan tijd' herkenden zij helemaal niet. Deze jongeren vinden het geen enkel probleem om een heel weekeinde lang in bed zo'n complete gedownloade Amerikaanse televisieserie te kijken. Zij vinden downloaden overigens helemaal niet omslachtig, downloaden hoort bij de aangeboren competenties van een digital native en ze zijn bovendien bijzonder vindingrijk bij het opsporen van interessante content. Voor de digitale immigranten die toch mee willen doen aan het downloadfront zijn er overigens talloze websites zoals www.duken.nl waar je allerlei handleidingen en instructies kunt vinden over hoe je het beste kunt downloaden. En met deze laatste zin begeef ik me dus op glad ijs want als het aan de lobbyïsten van de contentindustrie ligt gaat deze blog nu direct op zwart omdat ik naar zo'n link met in hun ogen criminele instructies verwijs.

Ik kan me best voorstellen dat de contentindustrie zich zorgen maakt. Want hoe kun je nog miljoenen investeren in het produceren van groots opgezette filmspektakels als er generaties aankomen die jouw broodwinning bedreigen omdat ze er niet over piekeren om te betalen voor een cd, dvd of voor online content. Dat lijkt best een serieus probleem dus. In de aanpak van het probleem zijn er ruwweg twee kampen aan te wijzen. Aan de ene kant zijn er de mensen die de wetgeving willen aanscherpen zodat rippers, downloaders en filesharers streng en genadeloos gestraft kunnen worden. Aan de andere kant is er het kamp van mensen die vinden dat contentaanbieders hun eigen businessmodellen maar moeten aanpassen omdat die businessmodellen zijn gebaseerd op de oude wereld en downloaden een niet te stoppen realiteit is geworden. En dat je inderdaad ook met andersoortige businessmodellen succesvol kunt zijn bewijst Apple een beetje met iTunes zoals Spotify het dus heel goed doet met een voordelig streaming-aanbod gebaseerd op een freemium businessmodel.

De contentindustrie heeft in de afgelopen jaren zeker niet stil gezeten. De vertegenwoordigers van de contentindustrie bevinden zich vooral in kamp 1 (harde aanpak) en hebben via een zeer intensief lobbytraject wetgeving voorbereid die het overheden mogelijk maakt om websites waarop alleen al wordt verwezen naar illegale content of pagina's met links naar illegale content zonder ingrijpen van de rechter uit de lucht te laten halen. En dat zou ook zomaar een bibliotheekwebsite kunnen zijn. Zo zijn de Amerikaanse wetsvoorstellen zoals de 'Stop Online Piracy Act' (SOPA) en de 'Preventing Real Online Threats to Economic Creativity and Theft of Intellectual Property Act of 2011' (PIPA) ontstaan waar ik het hierboven al over had.

Afgelopen week bereikte de spanning rondom SOPA en PIPA een voorlopig hoogtepunt. Dankzij een snelle via het internet georganiseerde grootschalige tegenlobby waaronder de bibliotheekwereld en ook President Obama, werd de wetgeving voorlopig ingetrokken. Voorlopig dus maar waarschijnlijk trekken de contentindustrie en hun belangenbehartigers in de politiek zich slechts tijdelijk terug om straks met hernieuwde kracht toe te slaan: 'reculer pour mieux sauter'. En ACTA? Dat verdrag is dus gewoon vrijwel door iedereen ondertekend. Kortom, wordt vervolgd.

foto: debagel

Bibliode aan Leidschenveen van Marina Polderman

2012-01-23T08:45:28.000Z

Een regenachtige namiddag in januari, op familiebezoek aan de Zuid-Hollandse kust. Mijn zus en ik brengen een bezoekje aan het prachtige Prinsenhof in Delft. Na afloop besluiten we de mooie historische sferen te verlaten en een trip te maken door “het nieuwe Nederland”, langs de volgebouwde (stads)wijken van Ypenburg en Nootdorp. Een zoektocht naar schoonheid in plaatsen die je juist niet met schoonheid associeert.

We passeren Leidschenveen en opeens roept m’n zus: “heee, een bieb!!!” En mijn primaire reactie: op de rem! De bibliotheek in Leidschenveen, hoe zou het daar nou uitzien van binnen.

Lees verder op Bibliofuture.nl

#Collectievissen: winst voor de bibliotheek

2012-01-19T13:23:48.000Z

#collectievissen naar het thema 'blauw'

Ervaren twitteraars kennen het waarschijnlijk wel: #collectievissen. Vorige maand nam het Afrika Museum het initiatief, waarbij diverse musea én het publiek collectiestukken zoeken rond een vooraf bepaald thema. De vondsten worden op Twitter gedeeld. Elke dinsdag maakt @AfrikaMuseumNL het nieuwe thema bekend. Eerder kwamen de thema's 'winter', 'vervoer', 'kerstmis' en 'goud' aan bod. Deze week is het thema 'blauw'. Onder de hashtag #collectievissen vind je daarom nu een hoop blauwe vazen, schilderijen en sieraden.

Niet voor musea alleen

Rond zo'n thema zijn, behalve kunstvoorwerpen, natuurlijk ook andere media te vinden. Zo grijpt de educatieve website JoCas wekelijks het #collectievissen om bepaalde lemma's onder de aandacht te brengen. Rond het thema blauw legt het museum iets uit over de blauwgekleurde koolmees. Het Persmuseum tweet op zijn beurt: 'eerste Donald Duck uitgave in Nederland was #blauw'. Ook archieven (en hun publiek) zoeken naar aanknopingspunten in hun collectie.

Openbare Bibliotheek Amsterdam is de eerste bieb die deelneemt. Zij kiest telkens een aantal toepasselijke titels uit de collectie. Bij het thema 'goud' waren dat de jeugdboeken uit de Gouden Boekjes-reeks, bijvoorbeeld. Rond het thema van deze week tipt de bieb het lied 'Blauw' van The Scene.

Met #collectievissen sluit je aan op een landelijk en populair initiatief, dus exposure krijg je vanzelf. Je brengt delen van je collectie op een prikkelende manier onder de aandacht van het publiek. Daarbij biedt #collectievissen volop mogelijkheden om direct samen te werken met andere culturele organisaties én met je klanten.

Hoe pak je het aan? 3 tips:
1. Kies vooral titels die op een verrassende, inhoudelijke manier met het thema te maken hebben. Rond het thema 'vervoer' kun je natuurlijk de makkelijke weg kiezen en de eerste de beste boektitel met het woord 'auto' uit de catalogus plukken. Maar wat dacht je van een roman waarin vervoer echt een sleutelrol speelt, zoals Moord in de Oriënt-expres? Of de speelfilm The Darjeeling Limited, waarbij drie van elkaar vervreemde broers per trein door India reizen? Laat je fantasie de vrije loop en verras je publiek.

2. Leg altijd even uit waarom de titel in het thema past. Een losse titel zonder uitleg prikkelt de nieuwsgierigheid van het publiek niet. Daarom probeer ik mijn eigen Lijstjes altijd korte, prikkelende omschrijvingen mee te geven. Inspiratie opdoen kan hier.

3. Besef dat je zelf lang niet alles weet. Nodig je klanten uit om mee te doen. Zij kennen ongetwijfeld passende boeken, films en muziek en ze zijn bereid die via sociale media te delen. Die wisselwerking tussen bieb en publiek maakt het natuurlijk extra leuk.

Verscheen eerder op StoriesGuy.nl

Al bibliotheken met ervaring in het installeren van Fundels op publiekspc's?

2012-01-19T12:58:40.000Z

Wij willen de door ons bestelde Fundels (zie www.fundels.com en site NBDBiblion) gaan installeren op computers in de bibliotheek.

Ik zit net de gebruiksaanwijzing van Fundels.com door te lezen en besef dat dit makkelijker gezegd dan gedaan is op een publiekspc, zeker als die pc's 'aangestuurd' worden door BNA beheersoftware. Er wordt voor het gemak uitgegaan van standalone pc's. In een grote organisatie, waar we graag alles standaardiseren en gelijkstellen, is een standalone pc nogal bewerkelijk.

Zijn er bibliotheken die al ervaring hebben met de Fundels geïnstalleerd op een publiekspc?

Bij voorbaat dank voor jullie reactie!

Peter

Open brief aan de VOB: de vrijheid van het internet ligt onder vuur

2012-01-18T16:45:02.000Z

Wat is de rol van Nederlandse bibliotheken inzake de strijd om een vrij internet? Omdat wij een standpunt vanuit onze sector missen schreven wij onderstaande open brief aan de Vereniging van Openbare Bibliotheken.

Leeuwarden, 18 januari 2012

Aan de Vereniging van Openbare Bibliotheken
t.a.v. de directeur

Geachte heer De Vries,

De vrijheid van het internet ligt onder vuur. Onder druk van een goed georganiseerde entertainmentlobby worden wereldwijd politici aangezet tot het doorvoeren van wetsvoorstellen die enkel de belangen van uitgevers, platen- en filmmaatschappijen behartigen, maar fors inbreuk dreigen te maken op netneutraliteit (een vrij internet voor iedereen). Het is daarbij de bedoeling dat Internet Service Providers de rol van handhaver vervullen en zonder tussenkomst van een rechter websites blokkeren. Daarnaast wordt ook via gerechtelijke weg getracht websites die inbreuk maken op het auteursrecht offline te halen, of op een andere manier onbereikbaar te maken voor internetgebruikers. In Nederland bewandelt Stichting Brein, vaak met succes, deze laatste weg.

En langzamerhand komt regelgeving die het voorgaande tot doel heeft erg dichtbij: zo voltooit de Anti-Counterfeiting Trade Agreement (ACTA) geleidelijk zijn ambtelijke en bestuurlijke weg in Europa. Dit kan resulteren in regelgeving die ook de vrijheid van Nederlandse internetgebruikers schade toebrengt. In de Verenigde Staten belopen de Stop Online Piracy Act (SOPA) en de Protect IP Act (PIPA) een vergelijkbare weg door het Congres en Huis van Afgevaardigden, maar kan ook voor ons consequenties hebben, omdat fundamentele wijzigingen aan de werking van het web onderdeel van de voorstellen uitmaken. En last but not least speelt in ons eigen land de Kamerdiscussie inzake het downloadverbod en de recente gerechtelijke blokkade van The Pirate Bay. Wat betreft het downloadverbod heeft de staatssecretaris, ondanks het ontbreken van een Kamermeerderheid, al aangegeven het verbod wel te willen doorvoeren.

Amerikaanse bibliotheekcollega’s hebben bij monde van de Library Copyright Alliance stelling genomen tegen in het bijzonder de wetsvoorstellen SOPA en PIPA. Het inperken van het begrip fair use en het tegelijkertijd aanhalen van de teugels wat betreft juridische aansprakelijkheid kan ertoe leiden dat bibliotheken of hun gebruikers in de ogen van auteursrechthebbenden een strafbaar feit plegen. Dit kan betrekking hebben op het gebruiken van content, maar ook de inzet van vrije software. Om zich uit te spreken tegen de voorstellen gaan onder andere Wikipedia (Engelstalige lemma’s) en het Internet Archive (‘s werelds grootste online bibliotheek) vandaag letterlijk en figuurlijk op zwart. Laatstgenoemde, in China al op een zwarte lijst van websites geplaatst, vreest dat er ook zo’n censuurlijst (blacklist) in de Verenigde Staten opgesteld gaat worden.

De vrijheid van het internet ligt zogezegd onder vuur. Aan een belangrijk begrip als netneutraliteit wordt getornd door een industrie die slechts eigen financiële belangen belangrijk vindt. Wij vinden dan ook dat Nederlandse bibliotheken, als verspreiders van het vrije woord- en informatie, in deze discussie hun stem zouden moeten laten horen. Wanneer wij onze rol inzake mediawijsheid als kernopdracht naar buiten brengen en stevig inzetten op de digitale bibliotheek lijkt dit ons een vanzelfsprekendheid. Is dit ook het standpunt van de Vereniging van Openbare Bibliotheken en kunnen wij verwachten dat zij dit kenbaar maakt richting de beleidsbepalers, maar ook richting alle anderen die op de één of andere manier betrokken zijn bij het bibliotheekwerk?

Wij hopen op uw reactie.

Hoogachtend,

Jeroen de Boer
Edwin Mijnsbergen

Nedap verandert strategie op de Nederlandse en Belgische markt met haar Librix portfolio

2012-01-17T14:19:24.000Z

Een aantal vragen zijn binnengekomen naar aanleiding van de informatie die Nedap haar klanten heeft gestuurd over de nieuwe strategie in Nederland en België voor haar RFID bibliotheeksystemen.

Hierbij voor additionele informatie het persbericht.

Onderzoek toekomst papieren boek/e-books

2012-01-17T11:03:11.000Z

Geachte bezoeker,

Op dit moment ben ik mijn Master Thesis aan het schrijven ter afronding van de Master Marketing Management aan de Universiteit van Tilburg (UvT). Centraal in deze thesis staat de toekomst van het papieren boek/e-books in Nederland.

Om tot beantwoording van de centrale probleemstelling te komen, heb ik een vragenlijst opgesteld waarbij naar uw visie/mening wordt gevraagd aangaande digitale boeken (e-books) in Nederland. Ik wil u dan ook vragen de onderstaande link aan te klikken en vervolgens de enquête in te vullen. Het invullen van de enquete zal ongeveer 5 tot 10 minuten in beslag nemen.

Link: http://www.thesistools.com/web/?id=242142

Alvast hartelijk dank voor uw coöperatie.

Bas Eggink

b.eggink@uvt.nl

Society 3.0: lessen voor de bibliotheek

2012-01-14T20:23:29.000Z

Ronald van den Hoff (Society 3.0): 'We beleven een nieuwe revolutie.'

'When the winds of change are blowing, some people are building shelters and others are building windmills', luidt een oud spreekwoord. Dat moet ons bibliothecarissen toch moed inspreken. Google, gadgets en geldzorgen hebben ons oude vak ingrijpend veranderd - en misschien zelfs overbodig gemaakt.

Maar er liggen nieuwe kansen. We gaan de bieb een stevige update geven. Eentje die verder gaat dan een nieuwe huisstijl of het uitlenen van e-books. Om die verandering tot stand te brengen, moeten we begrijpen wat er gaande is. Hoe zijn we hierin verzeild geraakt? Hoe ziet de wereld er van vandaag uit? En wat kunnen wij als bibliothecarissen daaraan bijdragen? Als bibliotheekprofessional werk ik vaak met anderen aan dit thema. Ik was dan ook erg verguld met de uitnodiging die ik kreeg om op 10 januari het seminar 'Communiceren in een veranderende wereld' bij te wonen. Hier gaven zes sprekers gaven hun visie en antwoord op de uitdagingen van deze tijd.

Dagvoorzitter Bart Verweij opent de middag, die voor een groot deel in het teken staat van sociale media. Het is dan ook behoorlijk lullig dat er voor een verkeerde hashtag is gekozen. Verweij: 'Als u twittert over dit seminar kunt u de hashtag #100112 gebruiken. Dat is de datum van vandaag. Maar nu blijkt dat die al in gebruik is voor heel veel andere doeleinden.' Gevolg: de tweets die over het seminar gaan verdwijnen in de overvloed aan irrelevante berichten met het label #100112.

Einde van de instituten

Het mag de pret niet drukken. Ronald van den Hoff, auteur van Society 3.0 en begenadigd spreker, neemt het stokje over. Zo'n tweehonderd jaar geleden, zegt hij, gingen we van een agrarische samenleving naar een industriële samenleving. De wereld stond op zijn kop. Tijdens deze industriële revolutie begonnen mensen instituten op te richten die pasten bij de noden van de nieuwe tijd. Zo ontstonden er fabrieken, waarin mensen de nieuwe machines onderbrachten en samenkwamen om te werken. Ook onze scholen en overheidsinstellingen zijn in deze tijd ontstaan. Van den Hoff noemt ze niet bij naam, maar je kunt in dit rijtje gerust de openbare leeszalen plaatsen.

In 2012 zitten we opnieuw in een revolutie. Dat bewijst de economische crisis wel. De oude instituten, die het honderd jaar geleden prima deden, bieden geen oplossingen voor de problemen van vandaag. Politici staan machteloos toe te kijken hoe het ene na het andere land failliet dreigt te gaan. Westerse bedrijven merken de toenemende invloed van China op de markt. En het onderwijs? 'Op school leer je voor een vak dat over vijf jaar geeneens meer bestaat', zegt Van den Hoff. Als mede-eigenaar van vergadercentrum Seats2Meet weet hij dat als geen ander. Hij heeft de hele marketingafdeling ontslagen, omdat tevreden klanten al reclame maken via Twitter en Facebook. [naschrift: Van den Hoff heeft de afdeling niet ontslagen, maar gewoon nooit opgericht.] Het is niet onwaarschijnlijk dat steeds meer bedrijven dit voorbeeld gaan volgen.

Van instituut naar waardenetwerk

Voorlopig blijven we in onrustig vaarwater. Van den Hoff schat dat het nog zo'n tien tot twintig jaar duurt voor we ons helemaal hebben aangepast. Maar de weg ernaartoe is ongelooflijk spannend, zegt hij. We kunnen namelijk meebouwen aan de fundamenten van de nieuwe samenleving. De groeiende groep van zelfstandige professionals (zp'ers) doen dat al. Terwijl de grote bedrijven steeds dieper in de problemen raken, weten zij op nieuwe manieren de klant te bereiken.

Essentieel is steeds de nieuwe rol van de klant: die is geen passieve consument meer, maar een 'prosumer', een mede-producent. Zo stelt de website TeamBuy klanten in staat om gezamenlijk spullen in te kopen voor een lage prijs. Die netwerkjes van zp'ers en prosumers creëren waarde - zonder geld, want het plaatsen van een bericht op Twitter kost niks - en zonder vaste organisatie.

Als je denkt dat bovenstaande niet van toepassing is op de bibliotheek, wijs ik je graag op deze lijst met 80 initiatieven rond boeken waarbij geen bibliothecaris aan te pas is gekomen. Tachtig antwoorden op behoeften van onze klanten waar we niet op tijd bij waren! Van den Hoff zelf zegt tijdens zijn keynote: 'Als je reageert op maatschappelijke ontwikkelingen ben je al te laat. Je moet anticiperen.' De trend voor zijn dus.

Social media

In het kader van bibliotheekvernieuwing is Van den Hoffs praatje veruit het boeiendste van de middag. De andere lezingen bespreek ik daarom hier nu niet. De boodschap van spreker en social media-expert Walter Kort wil ik jullie echter niet onthouden. Het is inmiddels een cliché geworden: als bedrijf behoor je niet alleen maar berichten te verzenden; je dient ook te luisteren naar je publiek. Maar Kort pakt het leuk in. Hij vergelijkt sociale media met een feestje. Op een verjaardag sta je ook niet in je eentje tegen de muur te hangen terwijl verderop mensen praten. Je doet mee, mengt je in het gesprek. Kortom, een wijs bedrijf gaat de interactie met zijn klanten aan.

Wie deelneemt aan social media is niet alleen een gesprekspartner, maar ook een schakel in een groter netwerk. Niet alleen zou het als bibliotheek fantastisch zijn om het gesprek aan te gaan met de klant; het is minstens zo interessant om je klanten met elkáár te verbinden. (Ik ben daar op het moment op verschillende manieren mee bezig, dus als jij of je bieb hulp nodig heeft, schroom dan niet om even contact met me op te nemen via pieter.offermans [a] biblioservice.nl)

Als we even teruggaan naar het verhaal van Van den Hoff, dan blijkt het verbinden met je klanten niet alleen maar leuk, maar ook lucratief. Onze klant is dan niet langer 'de lener', maar een gelijkwaardige partner met wie je waarde creëert. Je kunt je activiteiten crowdsourcen, of je collectie verrijken met data van je klanten. Zo ontwikkelt Doklab een touchscreen tafel waarbij klanten hun eigen voorwerpen en geschriften kunnen inscannen en aan de archief- en bibliotheekcollectie kunnen toevoegen. Het gaat dan niet meer om 'de collectie van het instituut', maar om die van iedereen. En laat dat nou héél erg 3.0 zijn.

Verscheen eerder op StoriesGuy.nl.

Optreden in Peeriscoop, een uniek theater, zondag 29 januari - 16.00 uur

2012-01-14T10:21:00.000Z

Beste lezer, graag zou ik u aandacht willen vragen voor een optreden in theater Periscoop (Gorinchem),

29 januari 2012 om 16.00 uur.

Aldaar mag ik met "Hallo, wie ben jij? Ik ben Pjotr" optreden.
Dat vind ik een grote eer, en ik hoop dat jullie allemaal komen!
Het is een interactief optreden, dus er wordt ook wat van het publiek verwacht ;-)

Zondag%2029%20januari%202012.docx

Mooi weekend, groeten Peter

Recensie "No shelf required" deel 1, wel een aanrader, maar geen "must read".

2012-01-10T19:37:26.000Z

In september 2010 heb ik een recensie geschreven over het boek "No Shelf required: E-Books in Libraries" voor de Informatie Professional. Dit werd destijds een "must read" genoemd voor bibliotheken. Nu was het een interessant boek voor bibliothecarissen die zich hierin interesseerd, maar vond ik de term "must read" wel te overdreven.

Vandaag werd ik er op twitter en via e-readers.nl op gewezen dat er een tweede deel van het boek uitgekomen is. Ook deze wordt weer aangekondigd als een "must read". Ik moest meteen denken aan de recensie welke ik van het eerste deel had geschreven. Omdat ik hem online niet meer terug kon vinden en de digitale versie van de Informatie Professional niet meer online stond heb ik hem nog maar een keer online geplaatst.

Natuurlijk kan ik niet over het tweede deel oordelen, maar als ik af moet gaan op mijn ervaringen met het eerste deel, dan vermoed ik dat het zeker een goed boek is om te lezen als je geïnteresseerd bent in het concept e-books, maar is het zeker niet zo geschikt en een "must read" voor alle bibliothecarissen en bibliotheekmedewerkers als nu beweerd wordt.

No Shelf required: E-Books in Libraries | Sue Polanka, American Library Association -> 2010 | 168 p. | ISBN 978-0-8389-1054-2 | $ 65

Geen boekenplank voor dit boek?

Aanrader voor bibliotheken die meer van de mogelijkheden van ebooks in de bibliotheek willen weten, maar geen 'must read'

Door: Jeroen van Beijnen

Begin augustus werd No Shelf Required op ereaders.nl aangekondigd als een 'must read' voor iedereen die werkzaam is in de bibliotheeksector. Een veelbelovende aankondiging die mijn nieuwsgierig wekte.

Het boek bestaat uit negen hoofdstukken waarin auteurs uit zowel de openbare en wetenschappelijke als uit de schoolbibliotheek aan het woord komen. De bijdragen staan los van elkaar en behandelen elk verschillende aspecten van het ebook. Aan bod komen onder andere de geschiedenis van het ebook, het gebruik ervan in verschillende Amerikaanse bibliotheken, het collectiebeleid, beschikbare standaarden en wat het ebook in de toekomst te wachten staat. Met de term ebook doelen de auteurs overigens niet alleen op de digitale versie van het papieren boek, maar ook op de digitale versie van audioboeken.

Deze opzet heeft als voordeel dat het boek lekker wegleest en je de mogelijkheid hebt om alleen die hoofdstukken te selecteren die betrekking hebben op het eigen werkveld. Tegelijkertijd is dit ook een zwakte van het boek. Al snel merk je op dat er in de hoofdstukken veel herhaling zit.

Leesonderwijs

De auteurs zijn het erover eens dat het ebook binnen het (lees)onderwijs een toegevoegde waarde heeft. De mogelijkheden van ebooks sluiten goed aan op de nieuwe onderwijsmethoden en -theorieën. Voor bibliothecarissen is dan ook een belangrijke rol weggelegd om ouders en docenten te ondersteunen bij het gebruik van deze nieuwe toepassingen. In het boek wordt dit omschreven als: 'Librarians - those in schools and public libraries - are key players in the push to meet the needs of learners in increasingly diverse learning environments'.

Nieuwe werkprocessen

Het uitlenen en aanschaffen van ebooks staat niet gelijk aan het uitlenen en aanschaffen van papieren boeken. Of men het nu over openbare of universiteitsbibliotheken heeft, in beide gevallen geven de auteurs aan dat het collectiebeleid van ebooks heel erg verschilt van dat van papieren boeken. Bibliotheken moeten hier rekening mee houden en hun collectiebeleid erop aanpassen. Zo zou een speciaal budget vrijgemaakt moeten worden voor de aanschaf van ebooks en hoeft het niet de traditionele collectioneur te zijn die op basis van oude richtlijnen bepaalt welke titels aangeschaft moeten worden. Een collectie ebooks zou ook bepaald kunnen worden door de vraag van lokale leners. Door alle boeken in de catalogus op te nemen, maar een exemplaar pas daadwerkelijk aan te schaffen als een lener deze wil lenen.

Statistieken

Om deze nieuwe manier van collectioneren te ondersteunen wordt een belangrijk hulpmiddel besproken, namelijk online statistieken. Door de manier waarop ebooks vaak worden gedistribueerd, is het mogelijk om uitgebreide gebruikstatistieken op te vragen. Welke ebooks worden het meeste opgezocht, welke worden het meeste gedownload, welke pagina’s worden bekeken en hoe lang? Dit zijn een paar van de mogelijke statistieken die door verschillende systemen bijgehouden kunnen worden en waarmee een bibliotheek bij het collectioneren haar voordeel kan doen.

Dergelijke gegevens zijn natuurlijk ook heel interessant voor gemeentes of schoolbesturen, om aan te kunnen tonen hoe vaak er gebruik wordt gemaakt van de (digitale) bibliotheek.

Rechtenproblematiek

Het boek is geheel vanuit een Amerikaanse invalshoek geschreven; een hoofdstuk over de situatie in andere landen ontbreekt jammer genoeg. De handreikingen kan de Nederlandse lezer daardoor niet een op een overnemen. Zo zijn er in Amerika meerdere leveranciers van portals met ebooks, terwijl wij er in Nederland maar één hebben.

Toch is er een duidelijke overeenkomst met de situatie in Nederland. Zowel Amerikaanse als Nederlandse bibliotheken blijken tegen hetzelfde probleem aan te lopen: het is moeilijk om de rechten met betrekking tot ebooks te regelen. Maar bij onze Amerikaanse collega's is hier al veelvuldiger over gesproken en nagedacht. In de VS houdt men zich namelijk al bezig met vragen omtrent het eigendom van ebooks, de digitale duurzaamheid en de mogelijkheid om digitale bestanden via het interbibliothecair leenverkeer (IBL) uit te wisselen. Dit terwijl wij ons in Nederland voornamelijk bezighouden met de omvang van het totale aanbod van digitaal beschikbare titels.

No Shelf Required laat zich makkelijk lezen en geeft een duidelijk overzicht van de mogelijkheden en gevolgen van ebooks binnen de bibliotheek. Het is dan ook zeker een aanrader voor bibliotheken die serieus overwegen om ebooks uit te gaan lenen en inzicht willen krijgen in de vraagstukken en keuzes waarmee zij te maken krijgen. Het predicaat 'een must read voor de bibliotheeksector' is evenwel een stap te ver. Hiervoor bevatten de hoofdstukken te veel herhalingen en richt het boek zich te veel op de situatie van Amerikaanse bibliotheken.

Geld vragen voor het reserveren van boeken is een goed idee?

2012-01-10T12:18:32.000Z

Bron:www.bibliofuture.nl
Bibliotheek Arnhem gaat geld vragen voor het reserveren van boeken. Veel gereserveerde boeken worden niet opgehaald in bibliotheek Arnhem en blijven dus veel te lang in de kast staan. Waardoor andere mensen niet de kans krijgen het boek te lezen. (Bron bericht: http://www.gelderlander.nl)

Bij veel bibliotheken is het reserveren van boeken een succes. Een enkele klant haalt het gereserveerde boek niet op. Maar doorgaans gaat dit om een klein percentage.

In het retail verhaal zou het reserveren van boeken naar de achtergrond verdwijnen. Een bezoeker van de bieb zou geen of niet veel boeken moeten reserveren maar juist geprikkeld worden om met een ander boek (en of boeken) de bibliotheek te verlaten. Geboeid door een betoog van de bibliotheekmedewerker die een bezoeker overtuigd om voor een ander boek in het genre te kiezen, en daardoor andere delen van de collectie aan de bezoeker (klant) kan laten zien. Het aantal klanten die toch kiezen voor het reserveren van boeken zou op deze manier terug lopen. En vanuit deze visie zou je dus ook aan die kleinere groep gebruikers een bedrag kunnen vragen voor het reserveren van boeken.

Is geld vragen voor het reserveren van boeken zo slecht? Een klein rondje op Twitter geeft aan dat een grote groep er niet voor warm loopt. Het zou de bezoekers juist nog meer weg jagen. De klant is koning roepen veel mensen, maar is dat wel zo?

Hoe meer drempels hoe minder uitleningen, dus geen geld vragen. En het geeft dynamiek in de collectie.

Maar is geld vragen voor een dienst als het reserveren echt zo slecht? Het zou een welkome nieuwe inkomstenbron kunnen betekenen. Geld dat in tijden van bezuinigingen hard nodig is.

Voor het vervoeren van de geserveerde boeken rijden allemaal bestelauto´s op en neer, slecht voor het milieu, onkosten aan het onderhouden van het wagenpark kost ook geld!

Angst voor het vragen van geld, en de reacties van de bezoekers spelen natuurlijk ook mee. Van de andere kant heeft de bezoeker de mogelijkheid veel beter te kijken naar wat hij/zij gaat lenen en of het een zinnige lening is.

Er zijn natuurlijk ook nieuwe vormen van abonnementen te bedenken waar opties tot reserveren in verwerkt zijn. Een duurder abonnement waarbij het reserveren nog wel gratis is kan een voorbeeld zijn.

Kortom waarom niet overgaan tot het invoeren van betaald reserveren? De discussie staat open.

Analyse van terugloop bezoek Bibliotheek 2.0 - graag jullie mening

2012-01-10T10:02:00.000Z

Naar aanleiding van de blogbijdrage van Edwin over de statistieken van 2011, was er afgelopen vrijdag een interessante discussie op Twitter over de mogelijke redenen van de daling van het bezoek aan bib2.0 met 30%. In een summify-verhaaltje vat ik die discussie samen in drie hypothesen.

Het netwerk is misschien te groot geworden? Is er nog voldoende community-gevoel en eigenaarschap?
Biedt bib2.0 nog wel voldoende meerwaarde? Zijn er teveel andere kanalen voor kennisdeling? Is Twitter een concurrent geworden? Hebben we nog wel vaste plekken die we bezoeken op het Web?
Is er meer nood aan moderatoren om dit netwerk interessant te houden?

Ik hoor graag jullie commentaren en meningen hierover. Als het goed is, kan er zelfs een wetenschappelijk artikel uit voortkomen.

Statistieken Bibliotheek 2.0 2011

2012-01-06T10:00:00.000Z

Voor de liefhebbers: hierbij de statistieken van Bibliotheek 2.0 over 2011, gegenereerd met Google Analytics: 177.820 Bezoeken en 419.198 Paginaweergaves. T.o.v. van 2010 zijn beiden ongeveer 30% gedaald.

Analytics_bibliotheek20.ning.com_20110101-20120101_%28DashboardReport%29.pdf

WAJONG, Bibliotheek?

2012-01-05T15:16:20.000Z

Ook in het jaar 2012 wil ik af en toe stil staan bij het wel en wee rond de WAJONG problematiek. De vraag is alleen staat dit blog dan niet op de verkeerde website? Het antwoord is Nee.

Het antwoord is nee omdat ik een bibliotheek medewerker ben met een WAJONG achtergrond. Het beeld van een gemiddeld persoon met WAJONG achtergrond is meestal dat die in het magazijn met een heftruck rond aan het rijden is om dozen te verplaatsen of ergens op een bedrijf licht administratief werk aan het doen is. Dit beeld is gecreëerd door spotjes van de rijksoverheid zonder er bij na te denken dat er ook nog een hele grote groep is die meer kan dan alleen maar domweg dozen verplaatsen.

Ik werk binnen een bibliotheek in het midden van het land als invalkracht informatie service medewerker. In 2010 ben ik aan deze betrekking gekomen door een oproep op bibliotheek2.0. Verscheidene keren per maand trek ik van ´s-Hertogenbosch naar de omgeving van Amersfoort om daar mijn vak uit te oefenen. Mijn voorbeeld is er een van vele. Mensen met een WAJONG achtergrond zijn te vinden op verscheidene werkvloeren. Het is een gemêleerd gezelschap van mensen die gewoon net als iedereen mee willen doen aan het dagelijks leven, en niet voor iets aangezien willen worden wat ze niet zijn. Maar juist voor wat ze kunnen.

Voor mij geldt in 2012 dat ik opzoek ben naar betrekking met meer structuur en minder reistijd. Als invalkracht is het immers maar afwachten wanneer ik ingezet mag worden, en ook het reizen vraagt meer energie van mij dan soms aanwezig is. Maar ik ben mijn huidige werkgever wel dankbaar voor de kansen die ik krijg. Waar een wil is, is een weg. Hoewel ik graag binnen het bibliotheek en of informatie vak wil blijven kijk ik ook daarbuiten.

Op andere websites zal ik dit jaar af en toe mijn mening laten horen over de Wajong. Iedereen die kan werken moet natuurlijk ook de kans krijgen te kunnen werken, en daar zal ik mij altijd voor hard blijven maken. Daarbij is het aannemen van een persoon met een WAJONG achtergrond ook niet geheel ongunstig omdat daar allerlei mooie subsidieregelingen voor zijn, en je een medewerker krijgt die hart heeft voor de zaak.

Librariana deel 31

2012-01-05T11:01:01.000Z

In de bijlage Librariana deel 31, van Hans Krol, een zeer lezenswaardige nieuwsbrief over het bibliotheek- en boekenvak. Een citaat:

“Het boek is bijna uit”

Aldus een kop van een reportage door Volkskrant journalist Olaf Tempelman in katern ‘het Vervolg’ van zaterdag 26 november 2011, p.8-9., naar aanleiding van een dag meelopen in de Bossche boekhandel Heinen [Selexyz-winkel] van Erwin Verzandvoort en André Stikkers.
“Ik denk dat we nog tien jaar met een traditioneel aanbod overleven.”
Enkele boekenliefhebbers reageerden in de rubriek ingezonden reacties, zoals Henk Kraima,
Tot 2010 directeur van de Stichting CPNB, die als volgt besluit: “Het boek is uit? Miljoenen mensen weerleggen deze weken dit doemscenario. Want ook bij deze Sinterklaas staat het boek in de top-3 van geschenken. Een tweede reactie is van de Haarlemse boekhandelaar Frank Reijgwart: “Twee knorrige oudere mannen die zich door het laatste kwart van hun werkzame leven slepen en zich erover beklagen dat hun klanten zich anders gedragen dan zij graag zouden zien. (…) Gelukkig zijn er in de boekhandel heel veel enthousiaste ondernemers en boekverkopers die er, soms met vallen en opstaan, wel in slagen om met liefde voor hun klanten en hun vak, hun winkel overeind te houden en vooruit te krijgen.”
In de Britse krant The Guardian stond op 30 augustus een uitvoerig artikel met als kop (vertaald) ‘De dood van boeken is sterk overdreven’ en als illustratie is een foto met enorme drukte op de London Book Fair opgenomen.

LIBRARIANA%20%20DEEL%2031.docx

Happy New Deer!

2012-01-03T10:35:12.000Z

Aan alle bib 2.0-llers, informatiespecialisten, bibliofielen, ipad-addicts en andere boekenwurmen een gelukkig, gezond, energiek, echt en eigenzinnig nieuw jaar gewenst!

Overleden in 2011

2012-01-02T15:00:00.000Z

Actualiteit is een van de parameters waaraan de kwaliteit van een onlinecatalogus is af te meten. De catalogiseerders van de Muziekbibliotheek van de Omroep nemen dan ook de aanwinsten (bladmuziek/boeken) zo snel mogelijk op in de catalogus.
Behalve een - helaas onvolledig - overzicht van de collectie bevat de catalogus ook een bestand met gestandaardiseerde namen (authority file in het jargon van ons, informatiespecialisten) van componisten, artiesten, arrangeurs, tekstdichters e.d. die met uitgaven in de collectie zijn vertegenwoordigd. In veel gevallen voegen we beknopte biografische gegevens toe.
Het is zaak ook dit namenbestand up-to-date te houden. Daarom speuren de catalogiseerders in gedrukte en digitale muziekbronnen naar dit soort gegevens. Wanneer bijvoorbeeld bekend wordt dat een van de muzikale persoonlijkheden in dat namenbestand overlijdt voegen we de sterfdatum in het betreffende record toe. Op ons Facebook-prikbord vermelden we dat sterfgeval met links naar de bron en onze catalogus en in relevante gevallen plaatsen we een artikel op deze website. In het afgelopen jaar vonden we een kleine 100 aanleidingen voor een dergelijke actie. In een Facebook-fotoalbum zetten we ze overzichtelijk bij elkaar.

Zondag 22 januari Pjotr de Musical

2011-12-28T16:27:54.000Z

Nog een klein maandje en dan .... .... spelen we in LUX in Nijmegen om 14.30 uur zie maar of je komt :-)

Pjotr de Musical is gebaseerd op het kinderboek "Hallo, wie ben jij? Ik ben Pjotr".

Liefde, vriendschap, ouders en een thuis zijn voor iedereen belangrijk, en voor een kind heel erg ontzettend belangrijk. De altijd vrolijke Pjotr heeft het moeilijk als hij moet verhuizen, omdat zijn ouders gaan scheiden. Hij komt er achter dat liefde, vriendschap en een warm thuis niet vanzelfsprekend zijn. Gelukkig maakt de nieuwsgierige Pjotr graag contact, zo leert hij Buurman kennen. Die hem weer zelfvertrouwen geeft en laat zien dat je met echte vrienden er nooit alleen voor staat.

Er wordt hard gerepeteerd, en we zijn er weer klaar voor.....!

Kaartjes koop je aan de kassa bij LUX of op http://www.pjotr.tv

Mooie jaarwisseling, groetjes van Pjotr

Interview: 'De Verhalencoach'

2011-12-19T11:56:47.000Z

Op 8 december won 'De Verhalencoach' de Bibliotheek Innovatieprijs 2011. Bibliofuture.nl stelt 7 vragen aan Pieter Offermans, consultant bij Biblioservice Gelderland en (samen met Joyce Sternheim) bedenker van het project.

Wat is de Verhalencoach?

'Boeken en films zijn er in overvloed. Maar welke passen nu eigenlijk bij mij? Die vraag kan de Verhalencoach beantwoorden. In een persoonlijk gesprek verkent de klant samen met de Verhalencoach zijn lees- en kijkhistorie. Welke boeken en films zijn 'm altijd bijgebleven? Waarom is dat zo en wat zegt het over zijn persoonlijke belangstelling? Aan de hand van deze en andere vragen maakt de Verhalencoach een analyse. Na afloop volgt een advies met boeken, films en soms ook liedteksten die passen bij persoonlijkheid, levensfase en interesses van de klant.

Op dit moment loopt er een pilot in Bibliotheek Veluwezoom. Welmoed Bijlsma, een bibliothecaris, is daar onze vaste Verhalencoach.'

Wat is er innovatief aan de Verhalencoach?

Lees verder via Bibliofuture.nl

BNL-blog: Plugin uitlegparty

2011-12-17T08:00:00.000Z

De 'plugin'

Het komende jaar staat bij Bibliotheek.nl (BNL) het aansluiten van bibliotheken op de nieuwe infrastructuur centraal. Eén van de twee varianten om aan te kunnen sluiten op de 'Website as a Service' (WaaS) van BNL is de zgn. 'plugin'. Het woord plugin veronderstelt weliswaar de eenvoud van de stekker en het stopcontact: zo van 'plug-and-play' en 'plug 'm in en het werkt', maar zo eenvoudig is de plugin nou ook weer niet. De plugin moet het mogelijk maken om dankzij een koppeling tussen het eigen contentmanagementsysteem (CMS) en de infrastructuur van BNL, content en widgets uit de White Label Website Infrastructuur (WLWI) te gebruiken op je eigen bibliotheeksite. BNL ondersteunt plugins voor de meest gebruikte cms-sen in Nederlandse bibliotheken (Bart4, Drupal, Joomla en Iguana). De eerste 'plugin' bibliotheekwebsite werd onlangs in de Joomla-variant gelanceerd in Enschede. In deze 'Uitlegparty' (met een knipoogje naar Bright.nl) wat meer informatie over de manier waarop de plugin gaat werken in de Bibliotheek Haarlem en omstreken. Daar zijn Eddy Hamoen, (implementatie adviseur) namens BNL, en ikzelf namens bibliotheek Haarlem, bezig om met een Haarlemse projectgroep de aansluiting te regelen. Dat aansluittraject is inmiddels gestart en de oplevering van de vernieuwde Haarlemse site is op half maart 2012 gesteld.

Aansluiten met behoud van huidige functionaliteit
De door het Ministerie van OCW gestelde aansluitvoorwaarden dwingen Haarlem en de andere bibliotheken uit de 1e tranche aan te sluiten bibliotheken, tot aansluiting vóór 1 april 2012 maar dan is de WLWI echter nog niet volledig gereed. De plugin biedt dan de beste oplossing binnen de nu geldende digitale omstandigheden. Bibliotheek Haarlem heeft geen Joomla-cms zoals bibliotheek Enschede, maar maakt gebruik van het contentmanagementsysteem (CMS) 'Bart4' van App. Bart4 onderscheidt zich van de andere in bibliotheekland gebruikte cms-sen omdat het een 'webbased' cms is. Alle data wordt bij App gehost, er wordt niets lokaal geïnstalleerd. Feitelijk biedt Bart4 eigenlijk ook een website as a service dus. De website van Haarlem biedt nu veel functionaliteit. Zo is er een persoonlijke pagina waar je een bewaarlijstje kunt maken van de titels die je tegenkomt op de aanwinsten- en themawidgets. Verder kun je geattendeerd worden op alle nieuwe titels binnen bepaalde categorieën. Haarlem wil zoveel als mogelijk voldoen aan de landelijke gestelde criteria maar wil daarbij wel graag de huidige functionaliteit behouden.

Widgets mixen
In de White Label Website Infrastructuur staan widgets, oftewel 'functionele componenten' centraal. Widgets maken het mogelijk om binnen een vast, in de nieuwe huistijl gegoten, stramien heel flexibel met functionaliteit om te gaan. De huidige site van Haarlem werkt ook al met widgets. Deze vind je op de homepage, enkele vervolgpagina's en op de 'mijn bibliotheek'-pagina. De Haarlemse widgets zijn gebouwd volgens de zgn. 'open social'-standaard van Google en draaien op een standaard widgetplatform ('Shindig') dat is ingebouwd in het Bart4-cms. Deze widgets zijn wegklikbaar, verplaatsbaar op de pagina en een aantal widgets zijn uitplaatsbaar naar een Google Startpagina.

BNL heeft echter o.a. vanwege het willen voldoen aan 'drempelvrij'- criteria voor een andere technische opzet voor widgets gekozen. Deze widgets zijn nog niet wegklikbaar of uitplaatsbaar waardoor er voor Haarlem een tussenoplossing bedacht is. Haarlem wil beide soorten widgets kunnen plaatsen zonder dat de klant daar erg in heeft. Daarmee wordt dan volledig aan de aansluitvoorwaarden voldaan en de bestaande functionaliteit blijft behouden, voor dat moment het beste van twee werelden dus.

Hoe werkt dat dan ongeveer?
Het basistemplate wordt zodanig aangepast dat beide soorten widgets geplaatst kunnen worden en dat alle pagina's in de nieuwe BNL huisstijl worden getoond. De Haarlemse 'open social'- widgets blijven gewoon beschikbaar op de homepage en de persoonlijke pagina. De BNL-widgets worden zowel op de homepage als op diverse vervolgpagina's toegepast. In het aansluittraject wordt ook de manier waarop de huidige op de Vubis catalogus gebaseerde Haarlemse widgets werken, gemoderniseerd. Deze worden nu handmatig gevuld. Straks gaan ze werken met een geautomatiseerde koppeling via de zgn. 'Iguana Gateway' van Infor, een servicelaag die het berichtenverkeer tussen het Vubis catalogussysteem en de cataloguswidgets op een geautomatiseerde en gestandaardiseerde manier laat verlopen.

Wat levert dat dan op?
Na de technische aanpassingen ziet de nieuwe Haarlemse site er volledig up-to-date uit. Technisch biedt de site dan optimale flexibiliteit. Op vrijwel alle pagina's kunnen widgets worden toegepast. Van BNL worden agenda- en nieuwswidgets afgenomen, deels gevuld vanuit G!ds. Op de themapagina's kunnen onderdelen van de 'eBooks Eregalerij', Literatuurplein, Leesplein, etc. in widgetvorm worden afgenomen. De diverse carrousels (meestal 'Schatkamerwidgets') worden toegepast die direct vanuit het bibliotheeksysteem worden gevuld. Via de 'tabbladen banner'-widgets worden ingangen naar de Digitale etalages gemaakt, etc. etc. De website is dan weer klaar voor de meeste toekomstige ontwikkelingen.

Wie meer officiële informatie over aansluitcriteria en de verschillende mogelijkheden wil weten kan die vinden in de Implementatiebrochure van BNL en in de informatie die is afgegeven bij de landelijke informatiedag over het implementatietraject die afgelopen 15 november plaatsvond. Verder ook informatie over het aansluittraject in de presentatie van Bertil Voogd van de afgelopen Bibliotheektweedaagse.

Foto: Strom? door _Maddin_

Kan de boek en muziek industrie nog wat van leren..

2011-12-14T23:01:33.000Z

en zou voor innovatie en meer winst kunnen zorgen..

http://www.ted.com/talks/johanna_blakley_lessons_from_fashion_s_free_culture.html

Bewegingen realisatie landelijk kennisplatform

2011-12-14T11:30:00.000Z

Via via heb ik vernomen dat vorig jaar tussen de grote (en iets kleinere) partijen in bibliotheekland Nederland langzaam aan een gesprek over landelijke kennisdeling op gang begon te komen.¹Als buitenstaander vindt ik het echter moeilijk om te bepalen wat nou precies de huidige stand van zaken is. Voor zover ik kan zien is het gesprek sindsdien enigszins stilgevallen. Inmiddels proberen de betrokken partijen het proces weer vlot te trekken. Met name het SIOB lijkt op dit gebied te proberen een voortrekkersrol te spelen.

Op de website is nieuwsbericht van juli 2011 terug te vinden met als titel “SIOB gaat online kennis- en innovatienetwerk opzetten”.²Ik vind dat inhoud zo belangrijk dat ik deze niet zou durven samen te vatten, dus hier het hele bericht:

Eind van dit jaar zal de SIOB-site voorzien in een modern 2.0 kennis- en innovatienetwerk. Bibliotheekprofessionals kunnen daar kennis en ideeën uitwisselen of ontwikkelen, openbaar of in een meer besloten omgeving.

Het moet een levendig online platform worden waar mensen zowel voor hele specifieke onderwerpen en projecten terecht kunnen als voor meer algemene onderwerpen. Het netwerk faciliteert de verschillende vakberaden om ideeën te ontwikkelen met collega's. Voordeel van het kennis en ideeën delen in een groter verband is dat er meer mensen constructief kunnen meedenken of gebruik kunnen maken van de kennis.

Het SIOB ontwikkelt de site in overleg met VOB, B.nl, Stichting PSO en MCN. Met het kennis- en innovatienetwerk wil het SIOB innovatie van onderaf stimuleren, kennis bevorderen en draagvlak creëren voor nieuwe ideeën.

Een prachtige visie. Jammer genoeg wijst alles er echter op dat eind van dit jaar niet meer gaat lukken. Berichten over de vertraging lijkt SIOB niet te hebben gedaan. Wat is dan de huidige stand van zaken?

Als ik verder kijk op de programma pagina “Onderzoek en kennisdeling” zie ik een project beschreven staan dat qua beschrijving heel erg overeenkomt met het bovenstaande project, Innodating.nl. Maar als ik vervolgens de tekst aandachtig lees en het leuke speelse filmpje bekijksnap ik het even niet meer. Waar er in het oorspronkelijke nieuwsbericht wordt verwezen naar “een modern 2.0 kennis- en innovatienetwerk waar bibliotheekprofessionals kennis en ideeën kunnen uitwisselen of ontwikkelen” lijkt de huidige invulling zich veel meer te richten op een soort van ideeën site.

Maar... dat is toch maar één onderdeel van een “een modern 2.0 kennis- en innovatienetwerk”? Er moet binnen zo'n netwerk toch ook ruimte zijn voor vrije kennisdeling die niet perse gebonden is aan ideeën? Denk maar een beetje aan andere plekken waar bibliotheekprofessionals kennis uitwisselen: in zijn algemeen via blogs en Twitter maar ook via bestaande kennisplatforms (Bibliotheek 2.0, Biebkracht en de Brabantse Netwerkbibliotheek) en bestaande lokale werk- en kennisgroepen.

Wat ik ook een beetje raar vind is dat zonder dat er überhaupt nog iets is ontwikkelt er al wordt “geadverteerd” voor het project en dat mensen zich ook al kunnen aanmelden (“Heeft u zo'n mooi project? Dan moet u dat zeker aanmelden op www.innodating.nl”). Misschien ben ik wel gewoon een pessimist, maar als ik het filmpje zie waar een poen geld op tafel wordt getoverd onder de glimlach van de de gloeilamp (de idee-bedenker) en het boek (de bibliotheek?) denk ik toch al heel gauw aan subsidieverslinding.

Het enige dat mij op dat gebied gerust zou stellen is als de ideeën volledig in de openbaarheid worden tentoongesteld en besproken. Als het je als organisatie dan niet lukt om in korte tijd zelf hiervoor een platform te ontwikkelen. Waarom dan geen gebruik maken van een bestaande oplossing? Denk hierbij aan IdeaTorrent, IdeaStorm, GetSatisfaction of UserVoice?

Wat vinden jullie?

1 Het betreft hier SIOB, Cubiss/Brabantse Netwerkbibliotheek, Bibliotheekhuis, Pro Biblio en Biblioservice Gelderland/ Gelders Bibliotheeknetwerk. Zie: “Plannen”, Anneke Manche via Biebkracht, 20 september 2011.

2 De datum van het nieuwsbericht wordt niet in het nieuwsbericht zelf weergeven maar kon alleen worden gevonden via het nieuwsarchief

(Via http://bruceoverdebieb.wordpress.com/2011/12/14/bewegingen-realisatie-landelijk-kennisplatform/)

Joomla website in nieuwe huisstijl? blijf op de hoogte! :)

2011-12-13T14:27:07.000Z

Voor degene die vrijdag 16 december 2011 niet bij de joomla bijeenkomst voor bibliotheken aanwezig kan zijn, maar wel op de hoogte wil blijven van onze ontwikkelingen bij bibliotheek waterweg - schiedam:

geef je op voor onze nieuwsbrief die we hier speciaal voor hebben opgezet:

http://www.bibliotheekwaterweg.nl/bibliotheekbranche/nieuwe-website

de makkelijkste manier om op de hoogte te blijven van onze 1.7 joomla template, acymailing nieuwsbrief component, modules en integratie van widgets, etc etc :)

Blogs op bibliotheeksites

2011-12-11T10:30:00.000Z

Zo hier en daar zie je ze verschijnen, blogs op bibltioheeksites. Om mee te gaan in de vaart der volkeren, het bibliotheek 2.0 gevoel. Maar voor wie zijn die blogs eigenlijk bedoeld? Zelf zou ik denken dat je daar de klant mee wilt bereiken en dat je interactie zoekt met diezelfde klant. Om te prikkelen, om aandacht te trekken, maar het kan ook zijn dat je een blog gebruikt om de mening van de klant te vragen zodat je de daar je dienstverlening eventueel op kunt aanpassen.

Zo'n meningvragende blog zag ik op de site van bibliotheek Eemland. Een interessante vraagstelling, wat doen we met de Sinterklaasboeken? Hoeveel schaffen we er aan? Lenen we ze het hele jaar uit, of alleen drie weken voor de Sinterklaas? Mogen ze gereserveerd worden? Zetten we een maximum op het aantal te lenen exemplaren? Het zijn dilemma's waar vele bibliotheken mee worstelen. En het zou inderdaad leuk zijn om te horen hoe 'onze klant' daar nu eigenlijk zelf over denkt.

Maar wat zie je bij deze blog gebeuren? De reacties die erop komen, zijn van mensen werkzaam in de bibliotheekwereld... zij gaan hun eigen discussies nog eens voeren op een platform bestemd voor de klant... Naar mijn bescheiden mening kan je dat dan beter hier in onze eigen ning omgeving doen. Ik beken, ik moest mezelf inhouden om niet ook een reactie achter te laten als reactie op een andere reactie. Maar help je daar de klant mee? Die zit toch niet te wachten op onze discussies, die wil Sinterklaasboeken lenen.

Visie op de landelijke infrastructuur

2011-12-05T18:30:00.000Z

Op vrijdag 9 december a.s. verzorgen Johan Stapel en ik op de Bibliotheek tweedaagse in Groningen een minisessie over de visie op de landelijk digitale infrastructuur. Bij deze een link naar de presentatie die we voor deze sessie samengesteld hebben.

Centraal in de presentatie staat het begrip verbinden, op verschillende niveau's laten we zien hoe de verschillende componenten van de landelijke digitale infrastructuur verbindingen tot stand brengen.

Aan de hand van concrete voorbeelden worden de volgende verbindingen toegelicht:

- mensen met kennis en verbeelding
- mensen en mensen
- mensen en bibliotheken
- bibliotheken en bibliotheken
- bibliotheken met de wereld

Voor het kunnen maken van deze verbindingen hebben we slimme, flexibele componenten die op allerlei manieren inzetbaar zijn. In de presentatie is dit gesymboliseerd door de verschillende infrastructuur componenten als LEGO blokken voor te stellen.

De sessie beginnen om 11:30 en 12:30, iedereen is van harte welkom, we kijken er naar uit om met jullie van gedachten te wisselen. Wie komt kan rekenen op een toepasselijk aardigheidje...Uiteraard is de reactie van iedereen meer dan welkom, ook als je niet naar Groningen afreist.

Nederlandse musea vissen naar collectie

2011-12-02T17:14:42.000Z

Tekst: Marieke Pompe/ Afrikamuseum

In Australië doen ze het al twee jaar en nu gaan ook Nederlandse musea op Twitter vissen naar collectie. Het idee ontstond bij het Australische Museum Victoria (@museumvictoria) en Collections Australia Network (@CAN001). Het begon als een kleine activiteit maar groeide al snel uit tot een populair twitterspel waaraan grote aantallen Australische en Nieuw Zeelandse musea en museumbezoekers deelnemen.

Op 1 december nam het Afrika Museum (@AfrikaMuseumNL) het initiatief #collectionfishing naar Nederland te halen. Binnen een dag haakten 16 andere musea aan en op dinsdag 6 december zal de Nederlandse museumwereld voor het eerst #collectievissen rond het thema ‘winter’.

Lees verder op bibliofuture.nl