Nôm Na Nét

Sài Gòn những kiến trúc đẹp - Lycée franco-chinois (Trung học Pháp - Hoa) nay là Đại học Sài Gòn

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Wed, 12 Aug 2020 09:51:00 +0000

Đại học Sài Gòn trước đây có tên Bác Ái học viện (Trường trung học Pháp - Hoa), được thành lập năm 1908. Đây là một trong những trường đại học có kiến trúc cổ kính ở Sài Gòn.

Năm 1976, trường đổi tên thành Cao đẳng Sư phạm TP HCM, tọa lạc tại đường An Dương Vương, quận 5, TP HCM.

Đến năm 2007, trường được nâng cấp và mang tên Đại học Sài Gòn, đào tạo 17 ngành bậc đại học.

Giữa hai dãy nhà cổ là khoảng sân rộng, nơi sinh viên vui chơi và hoạt động thể thao. Khu vực này cũng thường diễn ra những sự kiện lớn của Đại học Sài Gòn.

Những vòm cửa uốn cong, cánh cửa phong cách châu Âu được trang trí nhiều họa tiết đẹp mắt.

Màu sắc chủ đạo của trường là vàng. Lan can tầng 2 của các dãy nhà được làm cao quá đầu người.

Trường mang nét kiến trúc cổ kính của Pháp. Đến tháng 6/2011, trường đào tạo 26 chuyên ngành trình độ đại học, 22 ngành cao đẳng và 3 trung cấp, trong đó có 2 chuyên ngành đào tạo chất lượng cao.

Năm 2015, theo quy chế tuyển sinh mới của Bộ GD&ĐT, trường đã bổ sung ngành mới, nâng tổng số 32 chuyên ngành đào tạo, bao gồm khối ngoài sư phạm 18 ngành, khối sư phạm 14 ngành.

Hoa văn tinh xảo, đẹp mắt, sự kết hợp tuyệt vời của nghệ thuật kiến trúc đông - tây.

Những tán lá bàng ngả màu vàng che mái ngôi trường hơn 100 năm tuổi.

Bậc cầu thang rộng, làm bằng gỗ nhuốm màu thời gian, vẫn còn nguyên cho đến giờ.

Hành lang hai bên các dãy nhà ngập tràn ánh sáng, luôn mát mẻ, dễ chịu.

Các phòng học có cửa thoáng đãng. Trong lớp, giáo viên giảng, bên ngoài sinh viên vẫn có thể ngồi ôn bài mà không bị ồn.

Các cánh cửa bằng gỗ, song sắt vẫn tồn tại chắc chắn cả trăm năm nay.

Khung trời đại học hoa mộng thứ hai ở Sài Gòn

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Wed, 12 Aug 2020 09:49:00 +0000

Sáng, trời Sài Gòn đầy mây. Mưa bay nhẹ trên khung trời trường đại học Khoa học xã hội & nhân văn và khoa Dược. Một chiếc dù xanh viền tím từ cổng trường nhân văn băng qua đường Đinh Tiên Hoàng…

Chiếc dù xanh viền tím của một nữ sinh Trường ĐH KHXH&NV từ cổng trường ra lúc gần 9g sáng 4-11 – Ảnh: M.C.

“Con đường trời mưa êm – Chiếc dù che màu tím” (Con đường tình ta đi – nhạc Phạm Duy) chợt vang lên trong đầu chúng tôi khi đứng giữa khung trời hai trường ĐH Văn khoa và ĐH Dược trước 1975; nơi mà vị nhạc sĩ này thốt lên cảm xúc về “người tình Văn khoa” nào đó.

Cuộc chia ly “chấn động” khung trời đại học Duy Tân

Đầu tháng 11-1963, lực lượng đảo chính chống chế độ Ngô Đình Diệm tấn công Lữ đoàn phòng vệ Phủ tổng thống đóng ở thành Cộng Hòa trên đại lộ Thống Nhứt (nay là Lê Duẩn).

Chế độ Ngô Đình Diệm bị lật đổ. Tòa nhà chính giữa thành (ở vị trí giữa đường Đinh Tiên Hoàng hiện nay) đầy vết đạn pháo. Và sau đó, công trình xây dựng từ năm 1873 trên vị trí giữa thành Gia Định xưa đã bị chính quyền Sài Gòn giải tỏa toàn bộ.

Thành Cộng Hòa bị xóa sổ. Hai tòa nhà hai bên cổng thành bị chia cắt thành đường Cường Để nối dài (nay là Tôn Đức Thắng – sau 1975 đoạn đường mới mang tên Tôn Đức Thắng, sau đó cắt về Đinh Tiên Hoàng như hiện nay).

Trường ĐH Dược khoa tách khỏi Y khoa và tá túc một thời gian ở góc Công Lý (nay là Nam Kỳ Khởi Nghĩa) – Hiền Vương (nay là Võ Thị Sáu) năm 1964 đã chuyển về định cư (cho đến nay, hiện là khoa Dược của Đại học Y dược TP.HCM) ở khu vực tòa nhà bên trái, nhìn từ đường Lê Duẩn hiện nay nhìn vô.

Cổng khoa dược Trường ĐH Y dược TP.HCM. Tòa thành xưa (màu xám) hiện là căngtin dược khoa – Ảnh: M.C.

Khung trời đại học thứ hai ở Sài Gòn sáng 4-11. Bên trái là khuôn viên ĐH KHXH&NV, bên phải, qua lớp bạt che là khuôn viên khoa dược ĐH Y dược TP.HCM. Hàng cổ thụ giữa ảnh là đường Tôn Đức Thắng – Ảnh: M.C.

Phía sau và sát cạnh ĐH Dược là Trường cao đẳng Nông lâm súc (năm 1972 đổi thành Học viện Nông nghiệp, năm 1974 thành Trường ĐH Nông nghiệp Sài Gòn; nay là ĐH Nông lâm TP.HCM nhưng dời về Thủ Đức hiện nay; trụ sở trường nay là Trường Cán bộ quản lý nông nghiệp và phát triển nông thôn II).

Tòa nhà bên phải giao cho Trường ĐH Văn khoa cũng từ năm 1964. Vốn trước đó, ĐH Văn khoa ở khu vực Thư viện Quốc gia trước khi được xây dựng lại (nay là Thư viện Khoa học tổng hợp TP.HCM).

Cổng Trường đại học Văn khoa (nay là Trường ĐH KHXH&NV TP.HCM) trên đường Cường Để (nay là Đinh Tiên Hoàng, Q, 1, TP.HCM) – Ảnh tư liệu

ĐH Y khoa Sài Gòn sau khi tách Y và Dược từ năm 1961, thầy trò Y khoa đã ở lại cơ sở 28 Trần Quý Cáp (nay là Võ Văn Tần) tới năm 1966 thì dời sang Trung tâm Giáo dục y khoa vừa xây dựng xong trên đường Hồng Bàng (do hai nhóm kiến trúc sư Mỹ – Việt thiết kế, trong đó có KTS Ngô Viết Thụ, người thiết kế dinh Độc Lập).

Cuộc chia ly này ít nhiều làm rơi nước mắt những chàng, nàng sinh viên các trường “lỡ” quen nhau ở khung trời đại học cũ với trục đường Duy Tân (nay là Phạm Ngọc Thạch). Có chàng Văn khoa than thở với nàng sinh viên Luật của mình: “Đời sao ngang trái, trớ trêu – Ta đây nàng đấy dựng lều hai nơi” (!).

Một khung trời đại học thành hai khung trời

Hai khung trời này nối với nhau bằng đại lộ Thống Nhứt.

Các chàng, nàng sinh viên Văn khoa, Dược, Nông lâm súc đã bắt đầu khung trời đại học mới của mình. Khung trời thứ hai này thơ mộng không kém, thậm chí còn hơn khung trời đầu tiên khi trước cổng trường là đại lộ Cường Để với hàng cổ thụ lớn nhất Sài Gòn, nhìn như rừng (hiện nay đoạn trước cổng trường là Đinh Tiên Hoàng; đoạn có hàng cổ thụ tiếp theo là Tôn Đức Thắng).

Số lượng sinh viên của khung trời mới này không hề kém số sinh viên ở khung trời cũ. Niên khóa 1969-1970, tổng cộng sinh viên ba trường Văn khoa, Dược, Nông lâm súc gần 20.000, trong đó riêng Văn khoa là 16.372 (cùng lúc hai trường Luật và Kiến trúc ở khung trời đầu tiên chỉ hơn 14.000, cụ thể Luật 13.711, Kiến trúc 689.

Ở đó, năm 1967, trên nền gạch một khu nhà đổ nát được cấp sau cuộc đảo chính 1963 chưa được xây dựng lại, lần đầu tiên giọng ca của ca sĩ Khánh Ly đã vang lên với những bản tình ca, Ca khúc da vàng của Trịnh Công Sơn. Đó là một quán lá dựng vội trong khuôn viên ĐH Văn khoa với tên Quán Văn.

Trịnh Công Sơn đàn cho Khánh Ly hát ở Quán Văn với khán giả là sinh viên Văn khoa – Ảnh tư liệu

Những chàng, nàng sinh viên Văn khoa là những khán giả đầu tiên ngẩn ngơ với giọng ca khàn đục này: Mưa vẫn mưa bay trên tầng tháp cổ (Diễm Xưa – Trịnh Công Sơn). Tháp cổ ấy liệu có phải nói về tầng tháp cổng thành xưa đến giờ vẫn ngập tràn thơ mộng?

Lúc đó, qua cổng trường là những dãy nhà trệt và tòa nhà 3 tầng, mỗi tầng một giảng đường, qua đó là Hội quán Văn Khoa với món uống chủ lực cũng hiền như sinh viên Văn khoa là đá chanh đã vô thơ nhạc (Uống ly chanh đường, uống môi em ngọt – Trả lại em yêu – Phạm Duy) và chương trình văn nghệ sinh viên.

Rồi gần như sát cạnh ba trường bên là Sở thú, đường Nguyễn Bỉnh Khiêm mà đến nay vẫn tràn ngập bóng cây bên ngôi trường Trưng Vương thơ mộng: Con đường mộng hoa xưa, vẫn từng đôi từng lứa – Con đường vào mộng mơ, con đường mặn mà – Hỡi người tình Văn Khoa, bóng người trên hè phố – Lá đổ để đưa đường – Hỡi người tình Trưng Vương (Con đường tình ta đi – nhạc Phạm Duy).

Dân Văn khoa có lẽ ai chẳng mê thơ nhạc. Ca sĩ Hoàng Oanh nổi tiếng Sài Gòn xưa trước và sau giờ học là có chàng đưa đón. “Chiều phai nắng bước ngang Văn Khoa – Mấy bóng hồng như những nụ hoa” – chàng sinh viên Văn khoa Nguyễn Cang đến giờ vẫn nhớ hình bóng cũ những cô nàng Văn khoa niên khóa 1973-1974 của mình như vậy.

Có ai người Sài Gòn không biết, không nhớ những “khung trời đại học” và “con đường mộng hoa” nơi đây? Sáng 4-11, ghé qua khung trời đại học thứ hai này, chúng tôi vẫn cảm nhận rất rõ một khung trời đại học rộn rã yêu thương, như tiếng cười rúc rích của những nàng sinh viên Dược trên sân bóng rổ trong tiết thể dục thể thao, khi mưa buổi sáng lất phất trong những hàng cây cổ thụ Sài Gòn…

Hai khung trời đại học của Sài Gòn trên bản đồ hiện nay với các vị trí (1: khuôn viên đầu tiên của ĐH Văn khoa; 2: ĐH Kiến trúc, 3: Đại học Luật (nay là khuôn viên ĐH Kinh tế TP.HCM) ở khung trời đầu tiên và vị trí các trường ở khung trời thứ hai (4, 5, 6: Cao đẳng Nông lâm súc, nay là Trường Cán bộ quản lý nông nghiệp và phát triển nông thôn II) – Đồ họa: Trị Thiên

Bạn biết gì về ba đàn tế Nam Giao còn tồn tại ở Việt Nam

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Wed, 12 Aug 2020 07:11:00 +0000

Đàn tế Nam Giao là nơi các vua chúa thực hiện nghi lễ tế trời đất, được coi là đàn tế quan trọng nhất của các triều đại phong kiến Việt Nam. Sau các thăng trầm lịch sử, ở Việt Nam còn ba đàn Nam Giao được lưu giữ, thuộc về các triều Nguyễn, triều Tây Sơn và triều Hồ.

1. Đàn Nam Giao triều Nguyễn - Huế

Nằm ở phường Trường An, thành phố Huế, đàn tế Nam Giao nhà Nguyễn là một đàn tế được vua Gia Long cho khởi công xây dựng vào ngày 25/3/1806, là nơi các vua nhà Nguyễn tổ chức lễ Tế Giao, lễ tế trời đất vào mùa xuân hàng năm.

Công trình trung tâm của đàn Nam Giao là Giao đàn, gồm 3 tầng. Tầng dưới cùng xây hình vuông, tượng trưng cho Người. Tầng giữa là Phương đàn hay còn gọi là Tùng đàn, xây hình vuông, tượng trưng cho Đất. Tầng trên cùng là Viên đàn, xây thành hình tròn, tượng trưng cho Trời.

Lễ tế Nam Giao được coi là nghi lễ quan trọng bậc nhất dưới chế độ quân chủ. Đây là lễ tế Trời Đất, nhằm khẳng định tính chính thống của triều đại, uy quyền của Hoàng đế tuân theo mệnh trời mà cai trị dân chúng, chỉ nhà vua mới có quyền thực hiện.

Theo sử sách, lễ tế đàn Nam Giao nhà Nguyễn diễn ra lần đầu vào năm 1807. Trong suốt 79 năm độc lập của nhà Nguyễn, nghi lễ này được tổ chức đều đặn vào mùa xuân hàng năm. Đến thời thực dân Pháp đô hộ thì lễ tế diễn ra ba năm một lần. Lễ tế cuối tại đây là vào ngày 23/3/1945.

2. Đàn Nam Giao triều Tây Sơn - Huế

Nằm ở xã Thủy An, thành phố Huế, núi Bân là một ngọn núi nhỏ cao 43m, nằm cạnh núi Ngự Bình, được người anh hùng Nguyễn Huệ chọn làm nơi lập đàn Nam Giao để tế cáo Trời Đất, chính danh lên ngôi Hoàng đế với niên hiệu Quang Trung vào ngày 25/11 năm Mậu Thân (22/12/1788).

Chỉ có hơn một ngày chuẩn bị nên quân đội Tây Sơn đã tận dụng địa thế có sẵn của núi Bân để xẻ đường, bạt núi lập đàn. Đàn được kiến thiết thành ba tầng hình nón cụt chồng lên nhau, tầng trên cùng bề mặt bằng phẳng. Có bốn lối đi lên đàn tế theo bốn hướng Đông, Tây, Nam, Bắc.

Đỉnh đàn tế là đỉnh núi. Tại đây, người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ tế cáo trời đất và đọc chiếu lên ngôi với niên hiệu Quang Trung, khởi đầu triều đại Tây Sơn. Sau kh lên ngôi, Hoàng đế Quang Trung đã đích thân chỉ huy cuộc hành quân thần tốc ra Bắc để tiêu diệt 29 vạn quan Thanh xâm lược.

Sau khi triều Tây Sơn sụp đổ, vua Gia Long đã thực hiện chính sách trả thù khắc nghiệt. Mọi dấu tích của vương triều Tây Sơn gần như bị xóa trắng. Núi Bân gần như là di tích duy nhất của vương triều Tây Sơn ở Huế còn tồn tại.

3. Đàn Nam Giao triều nhà Hồ - Thanh Hóa

Được khai quật từ năm 2004 tại xã Vĩnh Thành, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa, cách thành nhà Hồ khoảng 2,5 km về phía Đông Nam, đàn tế Nam Giao của nhà Hồ (đàn Nam Giao Tây Đô) là một công trình có giá trị lịch sử và kiến trúc đặc biệt của thời nhà Hồ.

Đàn tế Nam Giao có diện tích khoảng hơn 2 ha, cấu trúc gồm nhiều cấp nền bao thu hẹp dần từ thấp đến cao. Dẫn vào trung tâm của đàn tế là con đường linh đạo được lát bằng những phiến đá xanh mài nhẵn. Trong lòng nền cao nhất có dấu tích đàn tế hình tròn (Viên đàn), đường kính 4,75m.

Một công trình được bảo tồn khá nguyên vẹn ở đây là giếng Vua, có hình vuông, được kè đá theo các cấp bậc nhỏ dần vào lòng, nằm thấp hơn khoảng 10m so với nền đàn trung tâm. Ngoài ra, trong khu vực đàn tế còn có thấy dấu tích hàng chục nền móng của các kiến trúc phụ.

Giới nghiên cứu nhận định, đàn tế Nam Giao nhà Hồ là một di tích kiến trúc quý hiếm, không chỉ đối với lịch sử triều Hồ mà còn là một mắt xích quan trọng trong việc nghiên cứu lịch sử đàn tế và nghi lễ tế trời đất ở Việt Nam và trên thế giới.

(Nguồn: kienthuc.net.vn)

Lăng mộ ở Sài Gòn - Ba ngôi mộ gió của danh tướng Võ Tánh

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Mon, 20 Jul 2020 04:46:00 +0000

Võ Tánh (danh tướng theo phò Nguyễn Ánh) có đến 3 ngôi mộ, trong đó một cái nằm ở Bình Định và hai cái ở TP.HCM. Theo tục lệ dân gian, khi một người chết mất xác hoặc vì lý do nào đó mà người ta phải tạo mộ giả (mộ gió) để hương khói, thờ cúng là chuyện bình thường. Nhưng một vị tướng mà có đến 3 ngôi mộ thì quả là chuyện hiếm.

Sau khi tuẫn tiết vào năm 1801, Võ Tánh được chôn cất trong nội cung thành Hoàng Đế, ngày nay thuộc xã Nhơn Hậu, thị xã An Nhơn, Bình Định. Ngôi mộ hình tròn trên có đắp biểu tượng một con dơi, không có bình phong tiền nhưng có bình phong hậu, bên mộ có 2 con nghê đá ngồi chầu

Trong ảnh là toàn cảnh ngôi “mộ gió” của Võ Tánh do Nguyễn Ánh cho xây dựng tại Gia Định cũng trong năm 1801 (hiện nằm ở hẻm 19 đường Hồ Văn Huê, quận Phú Nhuận, TP.HCM)

Mặt trước bức bình phong tiền vẽ hình con hổ

Mặt sau vẽ hình “Long mã hà đồ” - trên lưng con long mã có cột thanh gươm trên chồng binh thư, quanh mình long mã là những đốm lửa tượng trưng cho người có tài thao lược, nhưng phải tự thiêu để tỏ khí tiết

Cổng mộ, hương án, mộ phần và bình phong hậu. Trên bình phong vẽ hình “vân hạc” ngụ ý Võ tướng công đã cưỡi hạc về trời…

Đền thờ Võ Tánh ở phía trước ngôi mộ

Bên trong đền thờ, bài vị Võ Tánh được đặt thờ trên chánh điện

Ở nhà võ ca trước đền thờ, Phòng Thông tin Văn hóa quận Phú Nhuận có cho phép một nhóm họa sĩ sơn mài mượn làm xưởng vẽ. Thời gian rảnh rỗi, nhóm họa sĩ này đã vẽ lại, trang trí những bức bình phong, ô hộc trong khu lăng mộ. Các họa sĩ Nguyễn Minh, Văn Chiến (trong ảnh trên) kể rằng hồi ấy họ vừa vẽ xong 2 bức bình phong lớn và 6 ô hộc nhỏ quanh lăng mộ thì có một ngôi trường trong vùng đến đặt họ vẽ trang trí trong trường, cũng đúng số lượng tranh họ vừa vẽ ở lăng Võ Tánh (2 bức lớn, 6 bức nhỏ)

Còn trong ảnh này là mộ “ông Võ Tánh” trên đường Nguyễn Thái Bình (quận Tân Bình, TP.HCM). Ngôi mộ này có chiều dài khoảng 10 m, rộng chừng 7 m

Cận cảnh mặt trước ngôi mộ

Hai bia đá khắc chữ Hán của người dân quanh vùng đem đến “tạm trú” bên trái mặt tiền phần mộ, có đặt bát nhang và tượng Thần Tài, Ông Địa

Ngôi mộ có mái trũng bám đầy rêu xanh, xung quanh có tường thành bao quanh, bốn góc mộ có xây trụ cột

Một đoạn bờ thành phía sau mộ bị xô lệch, nứt nẻ. Bên trái là phù điêu “hoa điểu” chỉ còn lại vài họa tiết

Phù điêu bình hoa và tượng một con thú ở góc bờ thành

Chị Tâm - người đặt bàn máy may dưới cây đa trước mộ hằng ngày vẫn quét tước, nhang khói vì “ông rất linh” cho chị luôn đắt hàng kể từ khi ra đây ngồi (đã được 4 - 5 năm). Tôi hỏi chị Tâm: “Mộ này chôn mấy người, chị?”. Chị đáp: “Ba người, hổng thấy 3 ô bia đó sao?”. Tôi hỏi: “Nếu như mộ ông Võ Tánh ở đây là “mộ gió” thì 2 người được chôn theo là ai?”, nhưng chưa có câu trả lời...

Mộ gió Võ Tánh nằm ẩn sâu trong con hẻm 19 Hồ Văn Huê (phường 9, quận Phú Nhuận, TP.HCM). Chúng tôi đứng trước cổng tam quan nhìn vào bên trong, khung cảnh thật trầm buồn...

Mộ được xây dựng vào năm 1801. Tương truyền vì không đưa được thi hài Võ Tánh từ Bình Định về Gia Định chôn cất, Nguyễn Ánh đã cho làm một hình nhân bằng sáp để mai táng.

Toàn cảnh mộ gió Võ Tánh trên đường Hồ Văn Huê. Bình phong tiền có hình hổ, bình phong hậu hình hạc và mộ nằm giữa.

Khu lăng mộ Võ Tánh có kết cấu giống như lăng mộ tả quân Lê Văn Duyệt (Bình Thạnh, TP.HCM) nhưng nhỏ và hẹp hơn nhiều. Từ cổng đi vào, nhà võ ca hiu hắt. Trước đây, nơi này là xưởng vẽ, có nhiều người miệt mài bên giá vẽ.

Đây là nhóm họa sĩ được Trung tâm văn hóa quận Phú Nhuận cho phép sử dụng làm nơi sáng tác. Các họa sĩ này từng góp phần trang trí cho các họa tiết bên trong lăng mộ.

Qua khỏi võ ca đến đền thờ. Bài vị Võ Tánh được đặt trang trọng nơi chánh điện. Phía trước, đôi hạc trắng trên lưng rùa cùng bàn ghế được bao quanh bằng những khung sơn son thếp vàng trang nghiêm. Một bạch mã với yên cương đứng hầu Võ tướng như thể sẵn sàng lên đường.

Đền thờ Võ Tánh. Bài vị đặt tại chánh điện có đôi hạc trắng hai bên và tuấn mã đứng chờ.

Bước ra phía sau là mộ Võ Tánh. Trước mộ, bình phong tiền với hình con hổ. Tiếp đến cửa vào mộ rộng khoảng 2m. Hai bên có 2 trụ cao bên trên có hình búp sen. Lư nhang lớn cao đặt phía trước mộ.

Nấm mộ hình chữ nhật dài khoảng 4m rộng 3m và cao 0,40m. Phía cuối, trên bình phong hậu là hình con hạc. Hơn 200 năm, hiện ngôi mộ gió này vẫn còn nguyên vẹn mặc dù xuất hiện nhiều dấu hiệu xuống cấp.

Người dân quanh mộ kể lại, tuy là mộ gió nhưng tiếng lành đồn xa rằng “lăng ông” vốn rất thiêng, ai “hạp” tới đó xin là hầu như “cầu gì ông cho nấy”.

Mộ gió Võ Tánh linh thiêng hay không cũng do miệng đời. Chỉ biết nơi đây vẫn là nơi thờ phượng trang nghiêm nên những hành động buôn thần bán thánh không có điều kiện phát sinh. Nhờ vậy mà từ nhiều năm nay nơi đây vẫn bình yên...

Ngôi mộ thật ở Bình Định

Tranh vẽ mô tả về Võ Tánh trên bìa sách Trung tiết anh hùng: Lịch sử ông Võ Tánh (1930) của tác giả Huyền Mặc đạo nhân, miêu tả cảnh Võ Tánh tự sát cuối cuộc bao vây thành Quy Nhơn.

Thành Hoàng Đế (trước đây là thành Đồ Bàn) thuộc xã Nhơn Hậu, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định. Đây cũng là nơi chứng kiến trận cuộc bao vây ròng rã 14 tháng trời khiến cho quân của Võ Tánh không còn cầm cự nổi. Cuối cùng Võ Tánh và Ngô Tùng Châu phải tuẫn tiết.

Võ Tánh tuẫn tiết trên lầu Bát giác bên trong thành Bình Định. Khi Trần Quang Diệu vào thành, tìm thấy thi thể ông đã lệnh cho quân khâm liệm tử tế. Mộ Võ Tánh nằm trong nội cung thành Hoàng Đế của Nguyễn Nhạc ở Bình Định.

Năm 1802, triều đại Tây Sơn sụp đổ, nhà Nguyễn san bằng thành Hoàng Đế. Nguyễn Ánh xây lăng mộ và lầu Bát Giác thờ tướng bại trận Võ Tánh và Ngô Tùng Châu ngay trên mặt bằng của điện Bát Giác, nơi Vua Thái Đức thiết triều.

Khu lăng mộ của Võ Tánh nằm giữa thành, xung quanh có tường cao bao bọc. Mặt trước, trên bờ tường có bình phong hai bên có lối đi vào. Qua một sân cát rộng sau cửa lăng chúng ta sẽ thấy một lối đi dẫn đến tòa lầu bát giác. Đây là nơi thờ Võ Tánh và Ngô Tùng Châu.

Sau lầu bát giác có đường dẫn đến khu mộ. Mộ Võ Tánh nắm sau hương án. Mộ có hình tròn nằm trên hai bậc nền hình chữ nhật. Trên mộ có đắp biểu tượng một con dơi. Trước đây, nằm kề bên mộ tướng Võ Tánh là mộ Ngô Tùng Châu hình chữ nhật. Hài cốt của ngôi mộ này được cải táng về Phù Cát, Bình Định.

Lăng Võ Tánh trong di tích thành Hoàng Đế (tỉnh Bình Định). Ảnh: Kiến thức

Nói về cái chết của Võ Tánh, sách Đại Nam thực lục chép: “Trần Quang Diệu dẫn quân vào thành, trông thấy, chảy nước mắt, lấy lễ mà chôn cất. Tướng sĩ trong thành, không giết hại ai cả”.

Điều này cũng khẳng định cho thấy người dân Bình Định vẫn tôn thờ Võ Tánh ngay khi nhà Nguyễn chưa thâu tóm hết giang san. Cách ứng xử của Trần Quang Diệu đã nói lên được sự cảm thông, sự khâm phục trước tấm gương trung nghĩa tiết liệt. Đây cũng là nét đẹp của người Bình Định.

Một vị tướng tử trận được xây 3 ngôi mộ và nhiều đền thờ ở khắp nơi trong nước, thiết tưởng đó cũng là điều đáng để hậu thế chúng ta suy ngẫm.

Chiêu Ứng Từ - Ngôi miếu cổ ghi dấu vụ thảm sát kinh hoàng thời vua Tự Đức

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Mon, 20 Jul 2020 04:44:00 +0000

Phía sau kiến trúc lộng lẫy hiếm có của Chiêu Ứng Từ ở Huế là câu chuyện lịch sử về một vụ thảm sát chấn động triều Nguyễn thời vua Tự Đức.

Nằm trên đường Chi Lăng của thành phố Huế, Chiêu Ứng Từ là một ngôi miếu thờ cổ có kiến trúc hoa mỹ hiếm có của người Hoa gốc Hải Nam ở kinh thành Huế xưa.

Miếu nằm trong khuôn viên rộng khoảng 400 mét vuông, tường rào và cổng trước bằng sắt dẫn vào sân ngoài lát bằng gạch. Hai bên sát tường có hai bồn hoa lớn.

Cổng chính của Chiêu Ứng Từ được xây theo kiểu nhà có mái, cao 7 m, dài 13 m, rộng 5 m, chia làm ba gian, các cánh cửa đều bằng gỗ.

Trên cổng có tấm biển khắc chữ “Chiêu Ứng Từ”. Hai tấm liễn ở hai bên có các câu: “Để tưởng nhớ đến những đồng hương kính mến” và “Uy danh của các vị bao trùm khắp vũ trụ”.

Ngoài ra còn có nhiều tranh vẽ, họa tiết điêu khắc thể hiện các nhân vật trong tuồng Tàu.

Phía sau cổng là ngôi đình tứ giác hai tầng mái kiểu cổ lâu, mỗi bề 7 m, cao 7 m, bốn cột đúc giữa và bốn cột phụ.

Hai bên tòa đình có hai phòng lớn trông như lớp học dùng làm phòng họp của hội người Hải Nam.

Chính điện nằm sau tòa đình, gồm ba gian, dài 12 m, rộng 8,4 m.

Đằng trước, bên trên chính điện có treo bức hoành phi: “Mọi điều cầu xin đều được toại nguyện”.

Giữa chính điện của ngôi miếu là bàn thờ bài trí trang nghiêm với lư hương, các lọ cắm.

Đằng sau là bàn thờ nhỏ với bài vị của 108 người Hoa gốc Hải Nam chết trong một vụ thảm án thời vua Tự Đức.

Ngược dòng lịch sử, vụ án được đề cập diễn ra vào mùa hè năm 1851, khi vua Tự Đức đọc được tờ tấu do Bộ binh chuyển lên báo Chưởng vệ Phạm Xích, Lang Trung Tôn Thất Thiều tâu trình đã đánh đuổi ba tàu hải tặc ở vùng biển Quảng Nam – Quảng Ngãi.

Theo lời tâu trình, quan binh đã bắn chìm một tàu giặc, một tàu bị quan binh áp sát, giết được rất nhiều hải tặc, thu tàu giải về neo tại vụng Chiêm Dữ, tàu còn lại bỏ chạy về phía Đông, xin báo công để triều đình ban thưởng.

Vua Tự Đức xem xong tờ tâu liền sinh nghi vì đánh nhau với hải tặc mà lính không ai bị thương tích, còn phía bên kia thì chết sạch không một người bị bắt làm tù binh. Vụ việc nghiêm trọng nên vua Tự Đức nhấc bút châu phê: “Giao qua Bộ Binh điều tra cho rõ sự tình”.

Phúc trình từ Bộ binh cho rằng chiếc tàu thu được giống tàu đi buôn hơn là tàu giặc. Ngay lúc ấy, một phụ nữ đến nha môn xin cáo giác. Nguyên bà là Hoa kiều, làm nghề tiệm ăn ở phố Gia Hội, thấy chồng cũng là Hoa kiều về nước bặt tin đã lâu.

Theo lời bà kể, khi viên đội trưởng trong vệ Tuyển Phong tên Trần Hựu ăn uống ở quán bà nhưng không đủ tiền trả nên rút chiếc nhẫn cầm tạm. Bà chủ xem kỹ nhận ra chiếc nhẫn bảo vật của chồng liền vặn hỏi. Trần Hựu lúc đầu tìm cách chối, sau chịu theo bà đến nha môn trình việc.

Trần Hựu khai rằng ngày 17/6/1851, thuyền quan đậu ở cửa Thi Nại, được tin có ba chiếc thuyền lạ đậu ngoài hải phận đảo Thanh Dư. Chưởng vệ Phạm Xích và Thi lang Tôn Thất Thiều lập tức đuổi theo bắn và áp sát để bắt.

Mặc dù đã trình thẻ nhà buôn nhưng 108 người Hoa trên tàu bắt được đều bị chém chết rồi đem quăng xuống biển mất xác.

Toàn bộ hàng hóa trên chiếc tàu buôn của người Hoa được chuyển sang chiếc Bằng Đoàn của quan binh rồi chiếc thuyền buôn được sơn lại toàn màu đen để trông như tàu hải tặc và dẫn về vụng Chiêm Dữ.

Từ lời kêu oan của bà chủ quán ở phố Gia Hội, quan Thượng thư Bộ binh gọi thêm nhân chứng điều tra, làm tờ tâu rằng bọn Xích giết càn và mạo xưng công lại.

Vua Tự Đức thịnh nộ, phê giao Ty tam pháp xét xử. Thiều và Xích chủ mưu đều bị xử tội lăng trì. Dương Cù đồng lõa bị xử chém. Trần Hựu do khai báo thành khẩn khi chưa tra khảo nên được tha. Bản án dâng lên, vua Tự Đức châu phê chuẩn ngay, còn xuống chỉ truy thu tang vật trả lại thân nhân những người bị hại.

Hơn 3 thập niên sau, vào năm 1887, bang hội người đảo Hải Nam xin triều đình cho xây ở Huế miếu Chiêu Ứng Từ để thờ những người đã chết trong vụ án. Ban đầu miếu có quy mô nhỏ, đến năm 1908 được xây dựng lại như ngày nay.

Về mặt kiến trúc, công trình xây theo nguyên mẫu ngôi miếu ở Hải Nam nhưng kích thước thu nhỏ lại. Dù vậy, đây vẫn là một trong các miếu cùng loại đẹp nhất với lối trang trí hết sức tỉ mỉ.

Nội, ngoại thất các kiến trúc chính của Chiêu Ứng Từ đều trang trí bằng phù điêu gốm màu sản xuất từ Trung Quốc với các hình tượng cá gáy hóa rồng, chữ Phúc, Lộc, Thọ, thơ văn chữ Hán viết trên tường bằng bột màu…

Nóc quyết đắp tứ linh tinh xảo, rực rỡ.

Kể từ khi miếu Chiêu Ứng Từ được xây xong, hàng năm vào độ rằm tháng sáu Âm lịch, thân nhân các nạn nhân Hoa kiều sống tại Việt Nam hay Hải Nam các các nước lân cận lại quy tụ về đây để làm lễ tưởng niệm. Truyền thống đó vẫn còn lưu giữ đến ngày nay.

Có thể nói rằng, bản án của vua Tự Đức phê chuẩn không những đã minh oan cho nạn nhân của vụ án “Hải tặc” mà còn cho thấy pháp luật Việt Nam thời đó nghiêm minh, không phân biệt một ai.

Bản án còn thể hiện được sự sáng suốt của vua Tự Đức trong bang giao với Trung Quốc, nhất là trong chính sách bảo vệ ngoại kiều đến làm ăn, buôn bán với nước ta.

(Theo KIẾN THỨC)

Lăng mộ ở Sài Gòn - Lăng mộ Long Vân Hầu Trương Tấn Bửu

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Sun, 23 Dec 2018 05:49:00 +0000

Tọa lạc tại 41 Nguyễn Thị Huỳnh - P.8 - Q.Phú Nhuận - TP.HCM (cách đường Nguyễn Văn Trỗi khoảng 100m), khu lăng mộ Long Vân hầu Trương Tấn Bửu là một trong những ngôi mộ cổ nhất Sài Gòn hiện đã xuống cấp trầm trọng.

Phò chúa, dẹp cướp biển

Danh tướng Nhà Nguyễn - Trương Tấn Bửu (1752 - 1827) người làng Hưng Lễ, tổng Bảo Phước, tỉnh Vĩnh Long (nay thuộc xã Thạnh Phú Đông, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre), là con thứ ba của ông Trương Tấn Khương và bà Trần Thị Nghĩa. Ông theo phò Nguyễn Ánh thuở Chúa còn bôn tẩu. Chuyện kể rằng vào năm 1787, trong một đêm bị quân Tây Sơn truy đuổi, Chúa phải cải trang vào nhà ông Khương xin tạm trú. Lúc trò chuyện, nhìn dung mạo phi thường của khách, gia chủ gạn hỏi. Biết không thể giấu được nên Chúa phải xác nhận mình chính là mục tiêu truy bắt của quân Tây Sơn. Trương Tấn Bửu lúc này đã 35 tuổi, rất giỏi võ nghệ đã xin cha theo phò giá.

Từ đó ông sát cánh bên Chúa Nguyễn, lập được nhiều chiến công cũng như chia sẻ cùng chủ tướng nhiều cơn hoạn nạn. Ông được liệt vào “Ngũ hổ danh tướng” của Chúa Nguyễn (gồm Lê Văn Duyệt, Nguyễn Huỳnh Đức, Nguyễn Văn Nhơn, Nguyễn Văn Trương và Trương Tấn Bửu). Giai đoạn này ông được Nguyễn Vương ban tên là Long (sau này lại ban tước hầu, nên gọi là Long Vân hầu).

Năm 1802, Nguyễn Ánh thống nhất giang sơn lên ngôi vua lấy hiệu là Gia Long. Trương Tấn Bửu là một trong những “khai quốc công thần” được vua tin dùng sai vào nam ra bắc.

Năm 1806, khi đang nhận chức Chưởng dinh chỉ huy đạo quân Bắc thành, ông có công dẹp giặc Tàu Ô (cướp biển) nên được lãnh chức Tổng trấn Bắc thành (Hà Nội) thay Nguyễn Văn Thành.

Năm 1812 ông vào nam nhận chức Phó tổng trấn Gia Định thành (dưới quyền Nguyễn Văn Nhơn), rồi xuống tận Châu Đốc lo việc xây thành đắp lũy, lại được triệu về kinh đô Huế nhận chức Trung quân phó tướng trông coi việc xây dựng Thái Miếu. Năm 1821, lại được cử làm Phó tổng trấn Gia Định thành lần 2 (dưới quyền Lê Văn Duyệt).

Ông làm quan suốt 40 năm (trải 2 đời Gia Long, Minh Mạng), mất lúc 75 tuổi (1827). Chính Tổng trấn Gia Định thành Lê Văn Duyệt đã đứng ra lo việc tống táng và xây mộ cho ông.

Mộ cổ xuống cấp

Khu lăng mộ Long Vân Hầu Trương Tấn Bửu là một trong những ngôi mộ cổ nhất ở Sài Gòn nay đã xuống cấp trầm trọng.

Cổng chính vào khu lăng mộ Long Vân hầu Trương Tấn Bửu ở 41 Nguyễn Thị Huỳnh (phường 8, quận Phú Nhuận, TP.HCM).

Khu lăng mộ được xem là kiến trúc tiêu biểu cho lăng mộ giới tướng lĩnh, quan lại đầu triều Nguyễn nên dù đã gần 200 năm, lớp ô dước bên ngoài bong tróc gần hết nhưng gạch bên trong vẫn gắn kết chắc chắn với nhau và giữ được gần như nguyên vẹn cấu trúc khu lăng mộ.
Mặt bằng khu lăng mộ gồm bình phong tiền, cổng ngoài, sân bái đình, cổng trong, hương án, mộ và bình phong hậu.

Bức bình phong tiền đã xuống cấp, hình con lân được đắp trước đây biến mất, thay vào đó là tấm biển báo: “Cổ tích liệt hạng: Mộ Long Vân hầu Trương Tấn Bửu 1752-1827. Cấm phá hoại, di chuyển, đào quật, vẽ và viết lên di tích. Nếu ai vi phạm sẽ bị truy tố theo luật lệ hiện hành về bảo tồn cổ tích - Viện Khảo cổ, Bộ Quốc gia giáo dục".

Từ bình phong tiền vào là đến trụ cổng (tiếp giáp với khuôn thành), sân tế có bồn hoa hình tròn và lư hương.

Nhìn từ trong mộ ra trước có thể thấy sau bình phong tiền là đến cổng ngoài.

Cổng vào khu mộ có mái giả ngói ống trổ cửa dạng vòm. Nhìn sâu sau vòm cửa có thể thấy hương án, bàn tế, bia và mộ.

Khuôn thành bao quanh mộ hình chữ nhật, được xây bằng ô dước (hợp chất gồm vôi, cát giấy do, than hoạt tính, mật đường) và gạch thức (gạch có đóng dấu). Khuôn thành xưa có trang trí búp sen bằng đá trên các trụ cột, nay những búp sen này đã rơi rụng sứt mẻ.

Hương án, bàn tế dạng sập chân quỳ, bia mộ (mới làm).

Phần mộ có dạng như ngôi nhà, dài hơn 3m, chiều ngang khoảng 2m, cao hơn 2m, được xây bằng ô dước.

Bia mộ (mới làm) khắc những chữ: “Trương công công Trương Tấn Bửu, Trung quân phó tướng thọ Long Vân hầu”. Có gì đó không hợp lý lắm ở tấm bia mới này, phải là “Trương Công Trương Tấn Bửu, Trung Quân Phó Tướng thọ Long Vân Hầu” mới đúng chứ ?!!

Mặt sau ngôi mộ nhìn từ bình phong hậu ra hướng cổng lăng.

Bình phong hậu xưa có trang trí phù điêu hình cây tùng và chim hạc và cặp liễn đối, nay đã bị bong tróc hầu hết, phù điêu tùng hạc chỉ còn vài họa tiết, cặp câu đối thì đã phai mờ theo thời gian.

Vết bong tróc mặt sau ngôi mộ.

Những vết nứt và rêu bám đầy phía sau mộ.

Sự tàn phá của thời gian.

Đền thờ nằm bên trái khu lăng mộ (từ ngoài nhìn vào) gồm ba gian, chính diện có bình phong đắp hình hổ ngồi. Hai bên cột hiên đắp nổi câu đối: “Uy đức Bắc thành an vũ trụ. Thống huyền Nam địa tịnh biên cương” (Uy đức trấn an vùng thành Bắc. Trị dân ổn định cõi bờ Nam).

Phù điêu đắp nổi hình “vân phụng” ở chái tường đền thờ, còn trên mái có tượng cá hóa rồng

Khu điện thờ được chia thành 2 khu vực: Chính điện và Tiền điện.

Chính điện đền thờ Trương Tấn Bửu.
Việc thờ phụng đức Long Vân hầu do Ban quý tế Phú Thành Hội (do thuở xưa, khu lăng mộ tọa lạc tại ấp Phú Thành, xã Phú Nhuận, tỉnh Gia Định nên Hội quý tế lấy tên ấp làm tên hội) lo liệu. Hội này do ông Cao Văn Báu lập nên và là hội trưởng đầu tiên. Ông Báu mất năm 1990, thọ 90 tuổi.

Bằng xếp hạng di tích quốc gia lăng Trương Tấn Bửu.

Bộ triều phục màu đỏ thêu rồng 4 móng (có thể là triều phục của Long Vân hầu truyền lại) trong tủ áo nơi chính điện.

Khu tiền điện nơi đặt những vật thờ cúng thường thấy ở các đình đền Nam bộ như bạch mã, chim hạc, lọng, câu đối, hoành phi...

Tiền hiền (bên trái nhìn từ chính điện ra)

Hậu hiền (bên phải nhìn từ chính điện ra)

Hiện nay bà Lê Thị Sương (sinh năm 1959) - cháu ngoại của ông Cao Văn Báu là người coi sóc, hương hỏa khu lăng mộ.

Theo giới nghiên cứu đánh giá, lăng Trương Tấn Bửu là công trình tiêu biểu của kiến trúc lăng mộ đầu thế kỉ 19 ở Gia Định - Sài Gòn. Lăng Trương Tấn Bửu đã được xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia từ năm 2004.

(Nguồn: Sưu tầm)

Từ điển Bách Khoa Việt Nam

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Fri, 14 Dec 2018 04:56:00 +0000

Từ điển Bách khoa Việt Nam là tên của bộ từ điển bách khoa do Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa in, được xuất bản lần đầu tiên năm 2005 và tái bản năm 2011, gồm 4 tập và mỗi tập dày trên dưới 1.000 trang, khổ 19×27, gồm khoảng 40 ngàn mục từ thuộc 40 ngành khoa học khác nhau. Đây là bộ từ điển bách khoa của Việt Nam đầu tiên được biên soạn với sự tổ chức và chỉ đạo của Nhà nước, với kinh phí 32 tỷ đồng và 1.200 nhà khoa học hàng đầu biên soạn trong 15 năm.

Từ điển có mục đích cung cấp những kiến thức cơ bản nhất về đất nước, con người, lịch sử xã hội, văn hóa, khoa học, công nghệ Việt Nam xưa và nay và những tri thức văn hóa, khoa học, kỹ thuật của thế giới.

Theo ý kiến một số đọc giả, nhiều mục từ còn sơ lược, sắp xếp thiếu hệ thống, thiếu nhiều mục từ quan trọng, thông tin bị hạn chế, nhiều từ giải thích sai về sự kiện hoặc nội dung, những mục từ về danh nhân viết khá tuỳ tiện, phiên âm tiếng nước ngoài không thống nhất... do việc biên soạn chẳng có ai đôn đốc, mạnh ai nấy làm, làm xong gần như chẳng có người đọc lại, nên chưa thỏa mãn người tra cứu. Nội dung trên web không được cập nhật thường xuyên, ít có hình minh họa.
Trong khoảng trên dưới 1000 trang mỗi tập sách thì có khoảng trên dưới 100 trang là có hình minh họa màu, còn lại là hình mình họa đen trắng, nên so với công nghệ in thời nay thì sách khá đơn điệu.
Tuy nhiên suy cho cùng thì đây cũng là một bộ sách tham khảo rất có giá trị.

Áo dài và trang phục Việt Nam (trích từ Từ điển Bách khoa Việt Nam - Tập 1)

Nhạc cụ Dân tộc Việt Nam (trích từ Từ điển Bách khoa Việt Nam - Tập 1)

Bộ sách gồm:

Tập 1: Xuất bản năm 1995, sách 963 trang, PDF 1011 trang, gồm các mục bắt đầu bằng chữ A đến chữ Đ

Tập 2: Xuất bản năm 2002, sách 1035 trang, PDF 1077 trang, gồm các mục bắt đầu bằng chữ E đến chữ M

Tập 3: Xuất bản năm 2003, sách 878 trang, PDF 923 trang, gồm các mục bắt đầu bằng chữ N đến chữ S

Tập 4: Xuất bản năm 2005, sách 1167 trang, PDF 1216 trang, gồm các mục bắt đầu bằng chữ T đến chữ Z

Hiện nay quý độc giả cũng có thể tra cứu online thông tin có trong bộ sách qua địa chỉ website:
http://bachkhoatoanthu.vass.gov.vn/Pages/trangchu.aspx

---------------------------------------------------------------

XEM SÁCH ONLINE:

---------------------------------------------------------------

DOWNLOAD SÁCH:

Bộ sách đầy đủ: Google Drive | Mega.nz

(Nguồn: Wikipedia & Rosetta.vn)

Cúng âm hồn ngày 23 tháng 5 Âm lịch - Nét đẹp trong đời sống văn hóa tâm linh xứ Huế

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Thu, 13 Dec 2018 08:32:00 +0000

Tục cúng cho các âm hồn tại Huế vào ngày thất thủ Kinh đô 23 tháng 5 Âm lịch được xem là ngày cúng cô hồn lớn nhất trong cả nước. Việc làm này đã thể hiện được tình đồng bào, tấm lòng nhân đạo và tính nhân văn sâu sắc của người dân xứ Huế.

Nếu là một du khách lần đầu tiên đặt chân đến TP. Huế (tỉnh Thừa Thiên – Huế) đúng vào dịp 23/5 âm lịch, nhiều người sẽ không khỏi ngạc nhiên bởi không khí trang nghiêm trải khắp thành phố. Từ các gia đình đến thôn, xóm, phường,.. rất nhiều rạp được dựng nên để tổ chức lễ cúng âm hồn. Đó chính là ngày tưởng nhớ sự kiện “Thất thủ Kinh đô 23 tháng 5”, một ngày rất đặc biệt đối với mỗi người dân xứ Huế.

Đi tìm nguồn gốc ngày cúng âm hồn ở Huế

Hằng năm cứ đến dịp 23/5 âm lịch, người dân ở Huế lại long trọng tổ chức ngày lễ cúng âm hồn. Đây là một nghi lễ vừa mang tính chất gia đình lại vừa có tính chất cộng đồng trong một đoàn thể, tổ chức hay trong một tập thể dân cư ở cùng tổ, phường,.. Việc lễ cúng âm hồn ở Huế được tổ chức một cách trang trọng như vậy liên quan đến sự kiện thất thủ kinh đô năm 1885.

Tùy vào điều kiện của mỗi gia đình mà lễ vật cũng khác nhau nhưng không thể thiếu: hương đèn, trầu cau, xôi, chè, khoai sắn, hoa quả,...

Giai đoạn 1883 – 1885 là giai đoạn nhạy cảm nhất trong lịch sử Việt vào triều Nguyễn. Năm 1883, sau khi Pháp nã đại bác vào Thuận An, Kinh thành Huế rơi vào thế lâm nguy, triều đình hoang mang lo sợ. Lúc này chỉ có Tôn Thất Thuyết vẫn cương quyết giữ vững lập trường đánh Pháp.

Đêm 4 rạng sáng 5/7/1885 (tức đêm 22 rạng sáng 23/5 năm Ất Dậu), Tôn Thất Thuyết đã chỉ huy cuộc vũ trang với 20.000 binh lính chống Pháp, đánh vào sào huyệt của giặc ở Mang Cá và Tòa Khâm Sứ bên bờ sông Hương. Quân ta chiến đấu gan dạ nhưng vì khí giới thô sơ nên bị thua trận. Quân địch tổ chức phản công, chiếm thành, giết chóc không chừa một ai. Một cuộc chạy loạn hết sức đau thương và bi thảm của người dân xứ Huế đã diễn ra. Chịu ảnh hưởng nặng nề nhất chính là người dân trong kinh thành Huế.

Theo một số ghi chép, dường như không có gia đình nào là không chịu mất mát sau biến cố. Khoảng 9300 binh lính và thường dân bị thương vong. Họ là những quân sĩ, dân chúng, quan lại, thợ thầy,… tử nạn vì nhiều nguyên do. Hoặc là chết vì súng đạn giặc Pháp, hoặc do chen lấn, dày đạp nhau mà chết. Cũng có thể bị ngã khi tìm cách leo ra khỏi thành hoặc sẩy chân xuống các ao hồ dày đặc trong thành, nhất là hồ Tịnh Tâm,..

Những người sống sót sau biến cố bàng hoàng, tiếc thương cho những người bị chết một cách oan uổng nên đã lập đàn cúng bái.

Trong nghi lễ luôn có một bình nước lớn và một bếp lửa được đốt ngay bên cạnh bàn thờ cúng.

Từ đó trở đi, ngày 23/5 âm lịch hàng năm cũng trở thành ngày “giỗ chung” của cả kinh thành Huế. Vào ngày này, người dân ở Huế lại làm lễ cúng cho những người tử nạn, không kể người đó có phải là người thân trong gia đình hay không.

Nét đẹp cao quý trong văn hóa Huế

Tập tục cúng âm hồn bắt đầu từ những năm sau biến cố thất thủ kinh đô và kéo dài cho đến bây giờ. Trải qua hơn 130 năm, dù Huế có nhiều sự biến đổi nhưng tập tục này vẫn được gìn giữ và chưa bao giờ bị gián đoạn. Tuy quy mô và hình thức tổ chức có chút khác nhau so với từng thời điểm lịch sử song ý nghĩa của nó vẫn được giữ nguyên.

Từ ngày 23/5 âm lịch, nếu là một du khách đặt chân đến Huế ắt hẳn mọi người sẽ không khỏi ngạc nhiên trước không khí trang nghiêm. Hình ảnh các lễ cúng, hương khói, tiếng nhạc cúng lễ có thể bắt gặp ở mọi nơi từ sân nhà, đầu ngõ, trong chợ, bến đò, bến sông,..

Việc tổ chức nghi lễ cúng âm hồn theo hình thức cá nhân hay tập thể không có một quy định cụ thể nào. Chủ yếu là dựa vào sự thành tâm và tấm lòng của mỗi người. Thông thường, việc tổ chức lễ cúng âm hồn được tổ chức vào ngày chính lễ 23/5 âm lịch, nhưng cũng có thể kéo dài cho đến hết tháng 5 tùy vào mỗi gia đình.

Mâm cúng lễ thường được bày biện giữa trời, thường là trước cổng hoặc sân nhà với hai mâm thượng và hạ. Tùy vào điều kiện của mỗi gia đình, mỗi khu phố mà lễ vật cũng khác nhau. Tuy nhiên trong số các lễ vật không thể thiếu: hương đèn, trầu cau, rượu trắng, cháo trắng, muối, gạo, hạt nổ, xôi, chè, khoai sắn, hoa quả, giấy tờ vàng mã,..

Đặc biệt trong nghi lễ luôn có một bình nước lớn và một bếp lửa được đốt ngay bên cạnh bàn thờ cúng. Nhiều người tin rằng những vong linh bị chết oan uổng vì đói khát, chết lạnh lẽo dưới ao hồ,.. không ai thờ tự có thể đến uống nước, sưởi ấm vào ngày này.

Miếu Âm Hồn (ở góc đường Mai Thúc Loan và Lê Thánh Tôn ở Huế) là ngôi miếu có lịch sử lâu đời nhất, hằng năm vẫn tổ chức lễ cúng âm hồn tưởng nhớ những người tử nạn sau biến cố thất thủ Kinh đô.

Miếu Âm Hồn trong ngày làm Lễ tế âm hồn thất thủ kinh đô Huế (23 tháng 5 Ất Dậu 1885)

Nghi thức tổ chức lễ cúng âm hồn trang trọng nhất vẫn được tổ chức ở các am miếu trong khắp thành phố Huế. Hiện nay nằm ở đường Mai Thúc Loan (TP. Huế) vẫn còn Miếu Âm Hồn là ngôi miếu có lịch sử lâu đời nhất gắn liền với ngày lễ này. Miếu được xây dựng vào năm 1895, hằng năm vẫn tổ chức lễ cúng âm hồn tưởng nhớ những người tử nạn sau biến cố thất thủ Kinh đô.

Ông Trần Văn Vinh (người dân TP. Huế) cho biết: “Ngày này người dân Huế vẫn gọi là ngày “quẩy cơm chung”. Vào ngày đó nếu là khách vãng lai thì dù bất cứ nơi nào mình nghỉ chân vẫn thường được gia chủ mời cùng với gia đình dùng chung bữa giỗ đó”.

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa Huế, lễ cúng âm hồn là một cuộc tưởng niệm tập thể của cộng đồng dân chúng Huế. Nó ghi lại một sự kiện bi hùng xảy ra trên đất Cố đô vào ngày 23/5 Ất Dậu khi có hàng nghìn người đã chết sau biến cố đau thương này.

Không chỉ cúng cho những vong linh không biết tên tuổi để tưởng nhớ họ đã có công chống thực dân để đấu tranh vì độc lập tự chủ của nước nhà. Tập tục còn thể hiện tính văn, nhân đạo rộng lớn và nghĩa cử hết sức cao đẹp của người dân Huế nói riêng và người Việt Nam nói chung.

(Nguồn: Sưu tầm)

Việt Nam 54 Dân tộc - Dân tộc Chu Ru

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Wed, 12 Dec 2018 08:19:00 +0000

1. Tên Dân tộc: Chu Ru
Tên gọi khác: Chơ Ru, Kru, Thượng

2. Dân số: 19.314 người (2009)

3. Địa bàn cư trú: 27/63 tỉnh, thành phố. Phần lớn ở Ðơn Dương (Lâm Ðồng), số ít ở Bình Thuận.

4. Ngôn ngữ: tiếng Chu Ru thuộc ngữ chi Malay-Polynesia trong ngữ hệ Nam Đảo. Tuy nhiên, do cư trú lân cận với người Cơ Ho, nên một bộ phận dân tộc Chu Ru cũng nói tiếng Cơ Ho, thuộc nhóm ngôn ngữ Nam Đảo.

5. Văn hóa:

Khèn bầu của người Chu Ru
Nguồn: Việt Nam hình ảnh cộng đồng 54 dân tộc – NXB Văn hóa dân tộc.

Ảnh: HT

Trang phục của phụ nữ Chu Ru_Theo: Trọng Thủy - baotintuc.vn

Dân tộc Chu Ru (Lâm Đồng) đang múa hát trong lễ hội bắt chồng
Theo: soha.vn

4- Kiến trúc - Nhà cửa:

Nhà ở của người Chu Ru

5- Trang phục:

Theo: hddt.gov.vn

Theo: (nguyentienquang-huongtram.blogspot.com)

Trang phục của phụ nữ Chu Ru_Theo: vinaculto.vn

Người Chu Ru ở Đơn Dương (Lâm Đồng)
Theo: Phương Linh (langvietonline.vn)

Theo: (truyenhinhso.com)

Thiếu nữ người Chu Ru
Theo: soha.vn

6- Sinh hoạt cộng đồng:

(Nguồn ảnh: hoandsg - VNPhoto.net )

Việt Nam 54 Dân tộc - Dân tộc Chơ Ro

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Wed, 12 Dec 2018 07:48:00 +0000

1. Tên Dân tộc: Chơ Ro
Tên gọi khác: Châu Ro, Dơ Ro, Chro, Thượng

2. Dân số: 26.855 người (2009)

3. Địa bàn cư trú: 36/63 tỉnh, thành phố. Phần lớn ở tỉnh Ðồng Nai, một số ít ở tỉnh Bình Thuận, Bình Dương và Bình Phước.
4. Ngôn ngữ: Tiếng Chơ Ro là ngôn ngữ thuộc ngữ tộc Môn-Khmer trong ngữ hệ Nam Á.

5- Văn hóa:
Vốn văn nghệ dân tộc của người Chơ Ro phong phú. Nhạc cụ có bộ chiêng 7 chiếc, đây đó còn thấy đàn ống tre, có ống tiêu và một số người còn nhớ lối hát đối đáp trong lễ hội.

Lễ hội người Chơ Ro_Theo: (sites.google.com)

Lễ hội_Theo: (sites.google.com)

6. Kiến trúc - Nhà cửa:
Người Chơ-ro vốn ở nhà sàn, lên xuống ở đầu hồi.

Nhà ở của người Chơ-ro_Theo: NguyenTienQuang

Theo: chinhphu.vn

Theo: NguyenTienQuang

7. Trang phục:
Xưa phụ nữ Chơ Ro quấn váy, đàn ông đóng khố; áo của người Chơ Ro là loại áo chui đầu; trời lạnh có tấm vải choàng. Nay người Chơ Ro mặc như người Kinh trong vùng, chỉ còn dễ nhận ra người Chơ Ro ở tập quán thường đeo gùi theo và ở sở thích của phụ nữ hay đeo các vòng đồng, bạc, dây cườm trang sức nơi cổ và tay.

Trang phục dân tộc Chơ Ro_Theo: chinhphu.vn

Già làng của dân tộc Chơ ro, Đồng Nai
Ảnh: Hoàng Chí Hùng - Bùi Ngọc Tuấn_Nguồn: news.zing.vn

Theo: NguyenTienQuang

8. Sinh hoạt cộng đồng:

Theo: Dân Việt

Văn nghệ truyền thống_Theo: NguyenTienQuang

(Nguồn ảnh: hoandsg - VNPhoto.net )

Hoành phi Câu đối Hán Nôm

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Tue, 11 Dec 2018 17:13:00 +0000

Hoành phi Câu đối vốn là những thứ rất quen thuộc được treo trong nhà ở hoặc những nơi thờ cúng như Đền Chùa Miếu, các Nhà thờ Tộc Họ hoặc được tạc đắp trên các lăng mộ của nước ta. Trong khôn khổ bài viết này xin giới thiệu đến quý bạn đọc sơ lược về khái niệm Hoành phi câu đối và về 2 cuốn sách là 3000 Hoành phi câu Đối Hán Nôm (NXB Văn hóa thông tin - 2002) và cuốn 5000 Hoành phi Câu đối Hán Nôm (NXB Văn hóa thông tin - 2006), để chúng ta tiện tham khảo ngâm cứu.

1. KHÁI NIỆM HOÀNH PHI CÂU ĐỐI:

Hoành phi vốn là bức thư họa, tức là bức “tranh chữ”. Thay vì viết những nét chữ “rồng bay, phượng múa” lên giấy, vải, lụa…, người xưa đã chạm, khắc, sơn thếp… văn tự lên những chất liệu bền vững như gỗ, đá… để tạo ra những bức “tranh chữ” bề thế, sang trọng. Hoành phi còn có nhiều tên gọi khác: hoành, biển, biển ngạch, bài biển.

Hai bức hoành phi có phong cách tạo hình, kiểu chữ và chất liệu khác nhau, treo trong chính đường của nhà vườn An Hiên - Huế

Có hai loại hoành phi khá phổ biến ở nước ta: hoành phi trang trí và hoành phi thờ tự. Hoành phi trang trí thường được treo ở phòng khách hay ở chính đường (gian giữa của tòa nhà), vừa để trang trí, vừa thể hiện một tín niệm nào đó của chủ nhân, có khi là một lời khuyên dạy của tiền nhân với hậu duệ trong gia tộc. Hoành phi thờ tự là loại hoành phi phổ biến trong các đình chùa, miếu vũ, nhà thờ họ tộc… Đó có thể là những biển ngạch định danh những nơi này, hoặc là những danh ngôn, mỹ tự được thờ phụng, tôn trí trang nghiêm.

Bức hoành phi "Văn vũ trung hiếu" bằng gỗ chạm lộng sơn then thếp vàng, lạc khoản đề Bảo Đại Đinh sửu đông (1937) treo trong chính đường của nhà vườn An Hiên - Huế

Nội dung của hoành phi thường nghiêm túc, trang trọng. Hình thức của hoành phi cũng rất phong phú: có khi chỉ là một mảnh gỗ hình chữ nhật có khung bao quanh, văn tự thể hiện chân phương, sơn son thếp vàng; có khi hoành phi được thể hiện kiểu cuốn thư, văn tự khắc nổi hay chạm sâu theo các kiểu chữ triện, chữ lệ rất cầu kỳ, được sơn thếp rực rỡ, khung ngoài có khắc chạm các đồ án trang trí rất tinh xảo.

Hoành phi và câu đối trong một ngôi nhà rường phục nguyên của nhà vườn xứ Huế

Câu đối còn gọi là doanh thiếp, doanh liên hay đối liên. Doanh, chữ Hán nghĩa là ‘cây cột’, thiếp là ‘tờ giấy’, liên là ‘liên kết’, đối là ‘đi đôi, song song, một cặp đối xứng’. Thuở trước, câu đối còn được gọi là liên hay liễn. Liễn là hai tấm giấy, hoặc hai vóc lụa dài để viết câu đối, có nẹp trục để cuộn. Câu đối là một loại hình văn hóa rất được người Việt ưa thích, từ tầng lớp thường dân cho đến các bậc thức giả, quyền quý. Câu đối xuất hiện trong rất nhiều sinh hoạt đời thường của dân ta: đón Tết, mừng xuân, tân gia, hôn sự, sinh con, đỗ đạt, thăng tiến, vinh danh, tuyên dương, vịnh cảnh, bài trí ở các nơi thờ tự, tôn miếu, chùa chiền… Thậm chí có cả những câu đối dùng để chê người, chửi đời…

Câu đối ngày trước viết bằng chữ Hán hay chữ Nôm. Câu đối đời nay viết bằng chữ quốc ngữ, theo kiểu “thư pháp Việt”. Câu đối được viết, khắc, chạm trổ… trên rất nhiều chất liệu khác nhau: giấy, lụa, gỗ, đá, kim loại… muôn hình vạn trạng.

Bức hoành phi "Tế mỹ" do Tổng đốc An Tĩnh Trần Đình Bá tặng cho phò mã Nguyễn Hữu Tiễn vào năm 1922, treo ở từ đường Ngọc Sơn công chúa - Huế

Về nội dung, có loại câu đối trích dẫn nhiều điển tích, kinh điển; có loại ngôn ngữ mộc mạc chân chất. Có câu đối dùng để chúc tụng, biếu tặng nên hình thức cầu kỳ, chạm khắc tinh xảo, sơn thếp sang trọng. Có câu đối viết trên giấy, trên vải dùng để trang trí trong nhà dăm ba bữa Tết. Có câu đối chỉ đọc cho người khác nghe, xong rồi thôi, không lưu lại bút tích.

Hoành phi và câu đối bài trí ở gian giữa Ngọc Sơn công chúa từ đường - Huế

Huế là nơi còn lưu giữ nhiều hoành phi câu đối bậc nhất Việt Nam hiện nay, nhất là những hoành phi, câu đối được chạm khắc trên đá, trên gỗ một cách bền vững, giàu thẩm mỹ và nghệ thuật.

Tranh thờ và câu đối bài trí ở gian giữa nhà vườn

Ngày trước, Huế là kinh đô của cả nước, nên triều đình phong kiến cho xây dựng nhiều cung điện, lăng tẩm… Ở những nơi ấy, hoành phi và câu đối trở thành những vật bài trí không thể thiêu vắng. Huế còn có nhiều chùa chiền, đền miếu, nơi mà hoành phi, câu đối không chỉ là vật bài trí mà còn là thứ để thờ tự, để vinh danh và truyền bảo luân lý, đạo thường. Ngoài ra, vì là kinh đô, nên Huế sinh ra một tầng lớp quan liêu và quý tộc. Những người này sinh sống trong hàng trăm dinh thự, phủ đệ tọa lạc trong những khu vườn mênh mông ở Vỹ Dạ, Kim Long, An Cựu, Ngự Viên… Nơi ở của tầng lớp này thường là những ngôi nhà rường ba gian hai chái với rất nhiều hàng cột và hệ thống liên ba, đố bản. Đó là những nơi vô cùng thích hợp để bài trí hoành phi và câu đối. Không một người Huế nào có thể hình dung trong một ngôi nhà rường kiểu Huế lại vắng bóng hoành phi và câu đối.

Câu đối khảm bằng sành sứ ở bên trong cổng Lạc Tịnh Viên - Huế

Sau cùng, Huế là nơi hội tụ các bậc thức giả của cả nước. Họ là những vị hoàng thân quốc thích thông kinh bác sử; là quan lại lưu kinh phụng mệnh triều đình; là những Nho sinh đang “sôi kinh nấu sử” chờ ngày ứng thí… Tầng lớp này chính là “tác giả” của vô số hoành phi, câu đối hiện đang bài trí trong những ngôi nhà kiểu xưa của xứ Huế. Đó là những phương ngôn, triết lý của Nho giáo hay những lời ca ngợi, biểu dương chạm khắc trên hoành phi. Đó là những lời xưng tụng thượng cấp hay đồng liêu; là lời chúc mừng bằng hữu đỗ đạt hay thăng tiến… hiện diện trên những cặp câu đối bằng gỗ được chạm khảm cầu kỳ.

Câu đối theo kiểu chữ lệ khắc trên thân dừa, treo ở đình Nhân Hậu của Lạc Tịnh Viên - Huế

Chế độ phong kiến kết thúc, nhưng gia phong dưới những mái nhà rường xứ Huế vẫn còn. Hậu duệ của các bậc quý tộc, quan liêu xưa vẫn tìm cách níu giữ thời hoàng kim quá vãng bằng việc nâng niu những di sản mà tiền nhân để lại, trong đó có hoành phi và câu đối.

Tuy nhiên, do hoàn cảnh khốn khó thời hậu chiến, nhiều người buộc lòng bán đi nhiều kỷ vật của gia tộc, kể cả hoành phi và câu đối, để mưu sinh. Tiếp theo, cơn lốc thời kinh tế thị trường và làn sóng hưởng thụ cuộc sống tiện nghi đã “cuốn phăng” nhiều ngôi nhà rường truyền thống, thay thế bằng những villa hiện đại và những ngôi nhà hình ống. Hoành phi và câu đối cũng theo đó mà mất mát khá nhiều.

2. PHẦN GIỚI THIỆU VÀ DOWNLOAD SÁCH:

Hai cuốn sách trên đều có cùng một cách trình bày, chỉ có điều cuốn 5000 Hoành Phi Câu Đối Hán Nôm được xuất bản sau nên có cập nhật thêm nhiều thông tin, mỗi cuốn sách bao gồm:

Phần I: Hoành phi

Phần II: Câu đối chữ Nôm

Phần III: Câu đối chữ Hán (Câu đối Tết, câu đối Phong cảnh...)

Cuối sách là phần Mục lục và phần tra cứu Câu đối theo Alphabet để bạn đọc tiện tìm kiếm.

---------------------------------------------------------------

XEM SÁCH ONLINE:

---------------------------------------------------------------

DOWNLOAD SÁCH:

Google Drive | Mega.nz | Fshare.vn

Cố đô Huế xưa và nay

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Tue, 11 Dec 2018 07:31:00 +0000

Cố đô Huế xưa và nay là một cuốn sách tập hợp nhiều bài viết về Huế như là về quá trình hình thành và phát triển, những nhân vật lịch sử hay về những di tích lịch sử văn hóa ở Huế ... qua đó cho độc giả một cái nhìn khái quát về Huế từ xưa đến nay.

Sách Cố đô Huế xưa và nay, do NXB Thuận Hóa ấn hành năm 2005, tập hợp được 84 bài viết của 68 tác giả trong cả nước, nội dung chia làm 5 phần:

Phần I: Quá trình hình thành và phát triển kinh đô Huế, có 30 bài - Trang sách 9 - Trang Pdf 8

Phần II: Nhân vật lịch sử, có 16 bài - Trang sách 269 - Trang Pdf 275

Phần III: Di tích, bản đồ, địa bạ, văn bản Hán Nôm, có 15 bài - Trang sách 481 - Trang Pdf 494

Phần IV: Văn hóa, văn học, kiến trúc, có 13 bài - Trang sách 593 - Trang Pdf 612

Phần V: Bảo tồn và phát triển di sản Cố đô Huế, có 10 bài -Trang sách 715 - Trang Pdf 733

---------------------------------------------------------------

XEM ONLINE:

---------------------------------------------------------------

DOWNLOAD SÁCH:

Google Drive | Mega.nz | Fshare.vn

Chuyện ít người biết về những vị vua Việt Nam mang tuổi Tuất

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Sun, 09 Dec 2018 16:34:00 +0000

Theo quan niệm dân gian, người tuổi Tuất khôn ngoan, nhanh nhạy, thẳng thắn, chính trực, trọng nghĩa, có trách nhiệm và giàu lòng hi sinh vì người khác…

Trong lịch sử các vương triều nước Việt, số vị vua tuổi Tuất không nhiều nhưng có những người rất nổi tiếng, để lại tiếng thơm muôn thuở.

Những điều ít biết về Hùng Trinh Vương

Bản Thần tích xã Vi Cương (Phú Thọ) ghi chép khá rõ về các đời vua Hùng, theo đó vua đầu tiên ngành thứ 11 có hiệu là Hùng Trinh Vương, vua tên húy là Hưng Đức Lang, sinh ngày 23 tháng 8 năm Canh Tuất; “Hùng Trinh Vương có 36 cung phi, sinh được 46 hoàng tử, 18 công chúa; hoàng tôn miêu duệ gồm 64 chi, có 490 cháu chắt. Vua trị nước, hải nội yên vui, không dùng giáo giáp, mỗi suất đinh chỉ nộp tiền 9 văn, nhập vào công khố”.

Tượng đồng vua Hùng (Hình minh họa )

Bản Ngọc phả cổ truyền về 18 chi đời thánh vương triều Hùng, soạn vào tháng 3 năm Nhâm Thìn (1472) đời Lê Thánh Tông cho biết Hùng Trinh Vương là vua đầu tiên của ngành thứ 11 và ngành này tổng cộng có 4 đời vua nối nhau trị vì trong khoảng 107 năm. Các triều đại sau này suy tôn đế hiệu cho Hùng Trinh Vương là Hùng Trinh Vương Đức Tôn Minh bảo Hoàng đế.

Trưng Vương – Nữ kiệt trời Nam

Trưng Vương là nữ anh hùng chống giặc ngoại xâm đầu tiên trong lịch sử dân tộc ta, được coi là biểu tượng vĩ đại của người phụ nữ Việt Nam. Theo sách Đại Việt sử ký toàn thư thì bà vốn họ Lạc, khi lên làm vua mới đổi thành họ Trưng, quê ở Đường trang Cổ Lôi, huyện Mê Linh, châu Phong (sau đổi là Hạ Lôi, nay thuộc xã Mê Linh, huyện Mê Linh, TP Hà Nội).

Theo chính sử, Trưng Vương là con gái Lạc tướng huyện Mê Linh, còn các bản thần tích, ngọc phả cho biết rõ hơn, cha bà là Hùng Định, sau đổi là Trưng Định. Thân mẫu là Trần Thị Đoan, còn gọi là Man Thiện, hay Nam Triệu, quê ở làng Nam An (nay thuộc xã Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Nội), bà là cháu chắt bên ngoại của vua Hùng.

Thần tích ghi rằng Trưng Vương và em gái là Trưng Nhị là chị em sinh đôi, ra đời vào ngày mồng 1 tháng 8 năm Giáp Tuất (14).

Trưng Trắc cùng em là Trưng Nhị đã phất cờ khởi nghĩa lật đổ ách đô hộ của ngoại bang vào tháng giêng năm Canh Tý (năm 40), sau đó bà lên ngôi vua, sử gọi là Trưng Vương và thiết lập chính quyền tự chủ tồn tại trong khoảng 3 năm (40 - 43).

Mặc dù ở ngôi trong thời gian ngắn, sự nghiệp kiến thiết đất nước chưa nhiều nhưng khi nhắc đến Trưng Vương, các nhà sử học phong kiến sau này đều dành những dòng ca ngợi đầy hứng khởi, tự hào.

Trưng Vương khởi nghĩa (Hình minh họa )

Trong Việt giám thông khảo tổng luận, của Tiến sĩ thời Lê sơ là Lê Tung có viết: “Trưng Vương là dòng dõi Hùng Vương, chị em đều có tiếng dũng lược; căm giận chính lệnh hà ngược của Tô Định, hăng hái đem người các bộ nổi quân hùng mạnh, lừng lẫy uy danh, quận huyện hưởng ứng cho nên lấy được 65 thành ở Lĩnh Ngoại, thu lại hết đất cũ Nam Việt, cũng là bậc hào kiệt trong nữ lưu”.

Khâm định Việt sử thông giám cương mục, một bộ sử lớn thời Nguyễn cũng có những dòng trang trọng về Trưng Vương: “Vua đi đến đâu, gió lướt đến đấy; các quận Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố và Mường Mán đều ứng theo. Lược định được 65 thành ở Lĩnh Nam, ngài tự lập làm vua, đóng đô ở Mê Linh”, trong sách này còn có đoạn ngự phê của vua Tự Đức ca ngợi:

“Hai Bà Trưng là khách quần thoa, thế mà lòng hăng việc nghĩa, còn làm rung động được triều đình nhà Hán. Dẫu thế lực yếu, thời vận ngửa ngang, cũng đủ dấy đức lòng người, rõ ràng sử sách”…

Đinh Phế Đế - Vị vua thoáng qua trong lịch sử

Đinh Phế Đế tên thật là Đinh Toàn, có sách chép vua còn có tên là Đinh Duệ, là vị hoàng đế thứ 2 và cũng là hoàng đế cuối cùng của triều Đinh. Vua sinh năm Giáp Tuất (974) là con thứ của Đinh Tiên Hoàng, mẹ là hoàng hậu Cồ Quốc, họ Dương (Dương Vân Nga).

Sử chép, vào tháng 10 năm Kỷ Mão (979), Đinh Tiên Hoàng và con cả là Đinh Liễn bị một viên quan giết hại. Sau sự biến này, triều thần tôn Đinh Toàn lên ngôi lấy niên hiệu là Thiên Phúc, khi mới 6 tuổi.

Tượng Đinh Đế Toàn ở cố đô Hoa Lư

Đinh Phế Đế làm vua từ tháng 10 năm Kỉ Mão (979) đến tháng 7 năm Canh Thìn (980), ở ngôi được 8 tháng thì bị phế truất bởi lúc đó nhà Tống chuẩn bị xuất quân sang xâm lược nước ta, nhiều quan lại trong triều được sự ủng hộ của mẹ vua là Dương Thái hậu đã tôn quan Thập đạo tướng quân Lê Hoàn lên ngôi, giáng Đinh Toàn xuống làm làm Vệ Vương vì thế sử gọi là Đinh Phế Đế.

Năm Tân Sửu (1001) Vệ vương Đinh Toàn theo Lê Đại Hành đi đánh giặc Cử Long ở Ái Châu (Thanh Hóa ngày nay), chẳng may bị trúng tên độc mà chết, thọ 27 tuổi. Viết về ông, sách Đại Việt sử ký toàn thư đánh giá: “Vua còn thơ ấu, nối nghiệp gian nan trọng đại, cường thần nhiếp chính, người trong nước lìa lòng, cơ nghiệp nhà Đinh bèn mất”.

Lý Thái Tổ và huyền kỳ về vị vua tuổi Tuất

Vua Lý Thái Tổ dời đô (Hình minh họa )

Lý Thái Tổ tên thật là Lý Công Uẩn, người châu Cổ Pháp, lộ Bắc Giang (nay thuộc Thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh) là vị vua mở đầu vương triều Lý. Ông lên ngôi tháng 10 năm Kỷ Dậu (1009), làm vua đến tháng 3 năm Mậu Thìn (1028), ở ngai vàng tổng cộng 18 năm (1009-1028):

“Lý Thái Tổ dấy lên, tự trời báo điềm tốt hiện ra ở nét cây thiêng. Có đức tất có ngôi, bởi vì lòng người quy phụ, lại nhằm lúc Ngọa Triều hoang dâm bạo ngược mà Lý Thái Tổ thì vốn tiếng khoan nhân, trời tìm người làm chủ dân, dân theo về người có đức, trừ Lý Thái Tổ ra thì còn ai hơn nữa! Xét ra vua nhận mệnh sâu sắc lặng lẽ, dời đô yên nước, lòng nhân thương dân, lòng thành cảm trời, cùng là đánh dẹp kẻ phản loạn, Nam Bắc thông hiếu, thiên hạ yên lành, truyền ngôi lâu đời, có thể thấy là có mưu lược của bậc đế vương” (Đại Việt sử ký toàn thư).

Lý Thái Tổ sinh ngày 12 tháng 2 năm Giáp Tuất (974), là vị vua có lý lịch xuất thân mờ ảo nhất; chính sử cho biết mẹ ông họ Phạm nhưng không ghi tên là gì, còn theo dã sử và giai thoại dân gian bà tên là Phạm Thị Ngà, người làng Dương Lôi, hương Diên Uẩn, châu Cổ Pháp.

Sách Đại Việt sử ký toàn thư có đoạn viết: “Trước đấy ở viện Cảm Tuyền chùa Ứng Thiên Tâm châu Cổ Pháp có con chó đẻ con sắc trắng có đốm đen, thành ra hai chữ “Thiên tử”, kẻ thức giả nói đó là điềm người sinh năm Giáp Tuất làm thiên tử, quả nhiên ứng nghiệm”.

Thần tích một số địa phương ở Kinh Bắc chép những chi tiết lạ lùng về thân thế của vua, như bản Ngọc phả cổ lục ở xã Tam Tảo (nay thuộc huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh), cho biết mẹ Lý Thái Tổ đến làm việc ở chùa Tiêu Sơn, đêm nằm mơ thấy thần Chó Đá, rồi có mang mà sinh ra Lý Công Uẩn.

Theo sách Tây Hồ chí: “Khi Lý Công Uẩn dời đô ra Thăng Long, truyền rằng ở chùa Thiên Tâm trên núi Ba Tiêu châu Bắc Giang có một con chó trắng có chửa bỗng bơi qua sông Cái rồi lên ở trên núi Khán. Sau đó đẻ được một chó con. Mọi người lấy làm lạ.

Đến năm Nhâm Tuất hai chó đều hóa. Lúc Lý Công Uẩn dời đô ra Thăng Long nghe chuyện này bèn bảo: “Đó là chó thần!” rồi sai dựng điện thờ chó mẹ trên núi [Khán], miếu thờ chó con ở trên hồ. Nay miếu Cẩu Nhi còn đó thuộc địa phận thôn Trúc Yên; miếu Cẩu Mẫu sau là chùa Khán Sơn”.

Lê Thánh Tông – Vị minh quân nổi danh trong sử Việt

Lê Thánh Tông tên thật là Lê Tư Thành, còn có tên khác là Lê Hạo (có sách chép là Lê Hiếu) sinh ngày 20 tháng 7 năm Nhâm Tuất (1442); là con thứ 4 của vua Lê Thái Tông, thân mẫu là Tiệp dư Ngô Thị Ngọc Dao, người xã Động Bàng, huyện Yên Định, xứ Thanh Hoa (nay thuộc tỉnh Thanh Hóa).

Tượng đồng vua Lê Thánh Tông (Hình minh họa)

Tương truyền mẹ vua đi cầu tự “mơ thấy Thượng đế ban cho một tiên đồng thế rồi có thai (tục truyền rằng thái hậu khi sắp ở cữ, nhân lúc chợp mắt, mơ thấy mình lên đến chỗ Thượng đế, thượng đế sai một tiên đồng xuống làm con thái hậu, tiên đồng chần chừ mãi không chịu đi,

Thượng đế giận lấy cái hốt ngọc đánh vào trán chảy máu ra, sau tỉnh dậy rồi sinh ra vua, trên trán vẫn còn dấu vết lờ mờ như thấy trong giấc mơ, mãi đến khi chết vết ấy vẫn còn…Vua sinh ra thiên tư tuyệt đẹp, thần sắc khác thường, vẻ người tuấn tú, nhân hậu; rạng rỡ, nghiêm trang, thực là bậc thông minh” (Đại Việt sử ký toàn thư).

Trong lịch sử nước ta, Lê Thánh Tông là vị vua nổi tiếng nhất, trong 37 năm trị vì (1460 - 1497), bằng tài năng và trí tuệ của mình ông đã sửa sang chính trị, mở mang học hành, chỉnh đốn võ bị, đề cao văn hóa…đưa quốc gia Đại Việt phát triển rực rỡ về mọi mặt, uy thế lừng lẫy một phương.

Sử sách ca ngợi Lê Thánh Tông là vị vua “cao siêu, anh minh quyết đoán, có hùng tài đại lược, võ giỏi văn hay mà thánh học rất chăm, tay không lúc nào rời quyển sách. Các sách kinh sử, các sách lịch toán, các việc thánh thần cái gì cũng tinh thông” (Đại Việt sử ký toàn thư).

(Nguồn: Báo Mới)

Các truyền thuyết nổi tiếng nói là nhớ ngay đến vua Hùng

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Thu, 06 Dec 2018 16:59:00 +0000

Truyền thuyết bọc trăm trứng, Sơn Tinh Thủy Tinh, Thánh Gióng... là những truyền thuyết vô cùng nổi tiếng thời vua Hùng.

Chúng ta biết rằng, thời đại Hùng Vương có nhiều truyền thuyết được loan truyền mãi trong dân gian thể hiện rõ tinh thần đoàn kết của cộng đồng các dân tộc Việt.

Hãy cùng điểm lại một vài truyền thuyết nổi tiếng từ thời các vua Hùng, qua đó tưởng nhớ và tỏ lòng biết ơn công lao dựng nước của những vị vua đầu tiên của dân tộc Việt Nam.

Vua đầu nước ta - Kinh Dương Vương lấy Thần Long nữ sinh ra Lạc Long Quân. Lạc Long Quân kết làm vợ chồng với Âu Cơ và sinh ra một bọc trăm trứng nở thành trăm con trai.

Khi con khôn lớn, Lạc Long Quân nói: "Ta là giống Rồng, nàng là giống Tiên, không thể ở lâu với nhau được" bèn chia 50 con cho Âu Cơ đem lên núi, còn Lạc Long Quân dẫn 49 người con xuống biển, để lại người con cả nối ngôi hiệu là Hùng Vương đặt tên nước Văn Lang đóng đô ở thành Phong Châu, truyền được 18 đời đều gọi là Hùng Vương.

Truyền thuyết kể về người anh hùng thần thoại Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt, đội nón sắt, dùng thanh kiếm sắt đánh tan giặc Ân (phải chăng là Nhà Ân Thương 1766 TCN - 1122 TCN) và “bay” lên trời từ đỉnh núi Sóc Sơn vào đời vua Hùng thứ 6.

Vua Hùng thứ 6 muốn chọn con hiền nối ngôi nên ban lệnh thi cỗ. Lang Liêu dùng cơm nếp chế ra bánh chưng – bánh giầy. Vua thấy Lang Liêu hiếu thảo, chế ra 2 loại bánh quý nên truyền ngôi.

Để kén rể cho con gái Mị Nương, vua Hùng Vương thứ 18 thách cưới Sơn Tinh (Thần Núi) – Thủy Tinh (Thần Nước) nếu ai mang voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao đến trước sẽ chiến thắng.

Trong một lần ngao du, công chúa Tiên Dung – con vua Hùng thứ 18 đã gặp chàng trai nghèo Chử Đồng Tử và kết duyên vợ chồng. Hai vợ chồng cố gắng làm ăn, tầm sư học đạo và được truyền bảo vật quý.

Không ngờ, bảo vật này lại khiến vua Hùng cho rằng họ tạo phản nên đem quân đến bắt. Bất ngờ, cả vùng đất nơi Chử Đồng Tử và Tiên Dung ở bất ngờ bay lên trời, để lại đầm sâu mang tên Nhất Dạ Trạch

Tương truyền, Thục Phán An Dương Vương khi được vua Hùng thứ 18 truyền ngôi đã thề nguyện muôn đời bảo vệ non sông gấm vóc mà vua Hùng trao lại và đời đời hương khói thờ tự vua Hùng.

Vì câu nói “Của biếu là của lo, của cho là của nợ” mà Mai An Tiêm - con nuôi vua Hùng bị đẩy ra đảo hoang. Nhặt được hạt giống, Mai An Tiêm mạnh dạn gieo, chăm sóc giống cây lạ và đã cho ra loại quả dưa hấu có vị ngọt mát, ăn đỡ khát, khỏe người. Nhờ đó mà Mai An Tiêm được vua tin tưởng, cho trở lại cung đình.

(Nguồn: Lịch Sử Việt Nam, Wikipedia)

Có 18 đời vua Hùng, vậy ngày mồng 10 tháng 3 là giỗ vị vua nào?

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Thu, 06 Dec 2018 16:48:00 +0000

Vào ngày Giỗ tổ, người người nô nức hướng về Đền Hùng thắp hương để tưởng nhớ về cội nguồn dân tộc. Nhưng cụ thể là giỗ ai, chưa chắc đã có người biết.

Giỗ tổ Hùng Vương hay còn gọi là lễ hội Đền Hùng là dịp lễ quốc gia nhằm tưởng nhớ và bày tỏ lòng biết ơn của con cháu Đại Việt trước công lao dựng nước của các vua Hùng. Cứ vào ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch là người người lại nô nức hướng về Đền Hùng để dâng lễ, thắp hương, bày tỏ lòng thành kính và tưởng nhớ về cội nguồn dân tộc.

Nhưng theo truyền thuyết thì đất nước ta có 18 đời vua Hùng. Mỗi đời vua được tính là một triều đại, tương tự như nhà Lê, nhà Nguyễn… sau này và có thể có 1 hoặc… vài chục vị vua.

Vậy đến ngày này thì ta giỗ ai - bạn đã bao giờ tự hỏi như vậy chưa?

Giỗ tổ Hùng Vương: nhưng cụ thể là giỗ ai?

Rõ ràng Giỗ tổ Hùng Vương chỉ có một ngày, vậy là giỗ vua nào? Đây là một câu hỏi nhiều người vẫn thắc mắc.

Đầu tiên phải nói đến nguồn gốc của dân tộc Việt Nam. Truyền thuyết kể rằng Kinh Dương Vương lấy Thần Long sinh ra Lạc Long Quân. Lạc Long Quân sau đó kết duyên cùng Âu Cơ sinh ra Hùng Vương.

Hùng Vương như vậy là cháu đích tôn của Kinh Dương Vương, là niên hiệu được dùng cho hàng chục triều vua tiếp sau đó. Giỗ tổ vì vậy theo logic thì phải là giỗ Tổ Kinh Dương Vương, để tưởng nhớ vị Tổ phụ đã khai sinh ra đất nước.

Tượng Vua Hùng trong đền tưởng niệm các Vua Hùng trong công viên Tao Đàn

Trên thực tế theo một số tài liệu lịch sử ghi lại, ngày giỗ tổ đã có từ cách đây 2.000 năm. Dưới thời Thục Phán – An Dương Vương, cột đá thề đã được dựng trên núi Nghĩa Lĩnh, ghi rõ: "Nguyện có đất trời lồng lộng chứng giám, nước Nam được trường tồn lưu ở miếu Tổ Hùng Vương, xin đời đời trông nom lăng miếu họ Hùng và gìn giữ giang sơn mà Hùng Vương trao lại; nếu thất hẹn, sai thề sẽ bị gió giăng, búa dập".

Các đời vua khác sau này cũng luôn ghi nhớ, khẳng định vai trò của thời đại các vua Hùng đã xây dựng giang sơn. Chính vì thế mà hàng năm luôn để một ngày để tưởng nhớ những người đã xác lập và xây dựng lên đất nước - các vua Hùng nói chung.

Tại sao lại là ngày mồng 10 tháng 3 ?

Thế liệu ngày mồng 10 tháng 3 có phải là ngày mất của tất cả các vị vua Hùng? Đương nhiên là không thể nào.

Trước đây, người dân không có tục đi lễ vào ngày mồng 10 tháng 3, họ thường tự chọn ngày tốt theo bản mệnh của từng người và nô nức đến lễ bái các vua Hùng suốt năm. Thời điểm đông nhất thường rơi vào các tháng xuân - thu chứ không định rõ ngày nào.

Lễ cúng Tổ ở địa phương thì lại được cử hành vào ngày 12 tháng 3 âm lịch kết hợp với thờ Thổ kỳ.

Thường khi con cháu ở xa về sẽ làm giỗ trước một ngày chứ không mở hội lớn với quy mô toàn quốc.

Như vậy thời gian lễ bái thường kéo dài liên miên, vừa tốn kém tiền của lại không bày tỏ được rõ lòng thành kính, không tập hợp được lòng dân.

Nhận thấy điều này, Tuần phủ Phú Thọ ông Lê Trung Ngọc vào năm 1917 (Niên hiệu Khải Định năm thứ nhất) đã làm bản tấu trình lên Bộ Lễ, xin định lệ lấy ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch hàng năm làm ngày Quốc tế.

Từ đó về sau, cứ vào ngày 10/3 nhân dân cả nước lại hướng về vùng đất Cội nguồn - xã Hy Cương, Lâm Thao, Phú Thọ để tôn vinh công lao của các vị vua Hùng.

(Nguồn: Tri Thức Trẻ)

Việt Nam 54 dân tộc - Dân tộc Chăm

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Thu, 06 Dec 2018 16:01:00 +0000

1- Tên Dân tộc: Chăm
Tên gọi khác: Chàm, Chiêm, Chiêm thành, Chăm Pa, Hời, Hroi...
Nhóm địa phương: Chăm Hroi, Chăm Pông, Chà Và Ku, Chăm Châu Đốc.

2- Địa bàn cư trú: Ninh Thuận và một phần nhỏ ở An Giang, Tây Ninh, Ðồng Nai, thành phố Hồ Chí Minh, tây nam Bình Thuận và tây bắc Phú Yên...

3- Văn hóa:

Lễ trưởng thành cho các thiếu nữ Chăm (Ninh Thuận)

Các thiếu nữ Chăm trong lễ trưởng thành
Theo: dantocviet.vn

Trong Lễ trưởng thành của dân tộc Chăm
Theo: dantocviet.vn

Không có một lễ hội nào của người Chăm lại thiếu đi những điệu múa dân gian đặc sắc
Theo: dantocviet.vn

Múa Quạt
Theo: dantocviet.vn

Múa đội nước
Theo: dantocviet.vn

Lễ hội múa đạp Lửa (Lễ hội Rija Nagar)
Theo: dantocviet.vn

Múa Chăm
Theo: bdt.vinhlong.gov.vn

Người Chăm vẫn còn giữ được nhiều phong tục cổ xưa của Dân tộc mình.
Theo: dantocviet.vn

Người Chăm trong hội Katê_Theo: NguyenTienQuang

Những tiết mục múa truyền thống của dân tộc Chăm trong Lễ hội Katê

Lễ hội Kate Dân tộc Chăm (Ninh Thuận) Ảnh: Trần Kế Kiệt_Nguồn: khoanhkhacvietnam.vn

Cũng như các dân tộc khác, người Chăm ăn Tết cũng rất linh đình, nhộn nhịp.
Hai lễ lớn nhất trong năm là Păng-Katê và Păng-Chabư được xem như cái Tết của họ.
Păng-Katê cử hành vào ngày 01 tháng 07 theo lịch Chăm tức khoảng tháng 09 dương lịch
và Păng-Chabư cử hành vào ngày 16 tháng 09 theo lịch Chăm tức vào khoảng tháng 02, tháng 03 dương lịch.
Vào những ngày lễ, đông đảo đồng bào Chăm từ các nơi dổ về tại ba nơi hành lễ:
Đó là đền Pô Nưgar, tháp Pô Rômê ở huyện Ninh Phước (Ninh Thuận)
và tháp Pô Klông Garai ở thị xã Phan Rang - Tháp Chàm.

Lễ tết cổ truyền của người Chăm_Theo: (khungtroisaomai.com)

Một đám cưới người Chăm_Ảnh: T.L

Lễ cươi người Chăm ở An Giang_Theo: phunu.net

Theo: phunu.net

Theo: (dantiengtrung.com)

Phụ nữ Chăm trong lễ phồn thực_Theo: Trọng Thủy - baotintuc.vn

Mâm cơm trong ngày hội chuyển mùa của người Chăm_Theo: NguyenTienQuang

4- Kiến trúc - Nhà cửa:

Tháp Chàm xưa ở Quy Nhơn
Theo: (skyscrapercity.com)

Viện cổ Chàm xưa (Đà Nẵng)
Theo: (skyscrapercity.com)

Viện cổ Chàm (Đà Nẵng)
Theo: (skyscrapercity.com)

Tháp Chăm là một nét độc đáo trong kiến trúc cổ Việt Nam

Nhà ở dân tộc Chăm (An Giang)

Nhà người Chăm_Ảnh: NamHyHoangPhong

Một góc khu làng dân tộc Chăm (Ninh Thuận)

Căn nhà sàn mái lá của người dân tộc Chăm_Theo: langnghevietnam.vn

5- Trang phục:

Trang phục đàn ông dân tộc Chăm_Nguồn: langvietonline.vn

Cụ già người Chăm_Ảnh: Đỗ Hữu Tuấn_Nguồn: khoanhkhacvietnam.vn

Người Chăm Bà La Môn (Chăm gốc)
Theo: Thanh Nga (vovworld.vn)

Áo dài Chăm_Theo: (ponagar.blogspot.com)

Thiếu nữ Chăm - Ninh Thuận_Theo: dantocviet.vn

Nguồn: GS. Nguyễn Lân Dũng_Theo: (123.25.71.107:82)

Theo: Hoàng Thành

Đồ dùng cổ xưa của người Chăm

Theo: amedia.edu.vn

Đặc trưng màu sắc và hoa văn thổ cẩm của Dân tộc Chăm_Theo: amedia.edu.vn

6- Sinh hoạt cộng đồng:

Thợ Gốm người Chăm

Sinh hoạt hằng ngày của người Chăm ở Châu Đốc
Theo: (skyscrapercity.com)

Dệt thổ cẩm_Ảnh: Trần Kế Kiệt_Nguồn: khoanhkhacvietnam.vn

Thợ gốm_Ảnh: Phạm Ngọc Thành_Nguồn: khoanhkhacvietnam.vn

Lớp dạy chữ Chăm ở An Giang

Thiếu nữ Chăm ở An Giang_Theo: danviet.vn

(Nguồn: hoandsg - VNPhoto.net )

Việt Nam 54 dân tộc - Dân tộc Bru - Vân Kiều

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Thu, 06 Dec 2018 15:52:00 +0000

1- Tên Dân tộc: Bru Vân Kiều
Tên tự gọi: Bru
Nhóm địa phương: Vân Kiều, Trì, Khùa, Ma Coong

2- Địa bàn cư trú: Tập trung ở miền núi các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên-Huế.

3- Văn hóa:

Lễ hội của người Bru Vân Kiều_Ảnh: TTD

Bộ Chiêng quý của người Bru Vân Kiều_Theo: anninhthudo.vn

Đội nhạc bản Khe Dây_Ảnh: T.Q.N_Theo: thanhnien.com.vn

Kèn A- Mam, nhạc cụ độc đáo của người Bru Vân Kiều_Theo: Diệu Hoài (baoquangbinh.vn)

Người dân tộc Bru Vân Kiều biểu diễn đàn Ta lư_Theo: anninhthudo.vn

Nét văn hóa Bru Vân Kiều_Theo: Xuân Thi (daidoanket.vn)

Văn hóa dân tộc Bru Vân Kiều tại huyện Quảng Ninh, Quảng Bình_Theo: qbvn

Thiếu nữ Bru Vân Kiều_Trang điểm chuẩn bị về nhà chồng_Ảnh: P.B_Nguồn: (baomoi.com)

Tục cà Răng của người Bru Vân Kiều_Theo: impe-qn.org.vn

4- Kiến trúc - Nhà cửa:

Nếp nhà sàn xưa độc đáo của người Vân Kiều_Theo: dantocviet.vn

Bản truyền thống Kalu, dân tộc Bru Vân Kiều_Theo: dantocviet

Một bản của người Bru - Vân Kiều_Theo: NguyenTienQuang

5- Trang phục:

Khăn Đam của người Bru Vân Kiều
Theo: Mai Thế Trung (baoquangbinh.vn)

Áo (Ada) của người Bru Vân Kiều
Theo: dantocviet.vn

Theo: (tinmoi.com)

Hai thế hệ người Bru Vân Kiều_Theo: (baomoi.com)

Học sinh người dân tộc Bru Vân Kiều, huyện Lệ Thủy, Quảng Bình
Theo: (baomoi.com)

Theo: chinhphu.vn

Theo: vinaculto.vn

6- Sinh hoạt cộng đồng

Theo: m.nguoiduatin.vn

Phụ nữ Bru Vân Kiều ở Quảng Trị
Theo: Thụy Văn (baomoi.com)

Người Bru Vân Kiều, xã Hướng Hóa, huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị
Ảnh: Linh Linh - Kăn Sương_Theo: (xahoi.com.vn)

Giã gạo_Theo: NguyenTienQuang

Người Bru Vân Kiều ở Khe Sanh, Hướng Hóa, Quảng Trị

(Nguồn: hoandsg - VNPhoto.net )

Đại Nam Nhất Thống Chí - bộ sách về địa chí lớn nhất Việt Nam thời phong kiến

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Thu, 06 Dec 2018 09:07:00 +0000

Đại Nam nhất thống chí (大南一統志) là bộ sách dư địa chí (địa lý - lịch sử) Việt Nam, viết bằng chữ Hán do Quốc sử quán triều Nguyễn biên soạn thời vua Tự Đức. Có thể coi đây là bộ sách lớn nhất và quan trọng nhất về địa chí Việt Nam dưới thời phong kiến.
Nguyên bản bộ sách được biên soạn dưới triều Tự Đức, có 28 tập với 31 quyển, chép tay trên bản thường, khổ 28 x 16 cm.

Mỗi quyển chép một tỉnh, bao gồm: Kinh Sư (Huế), phủ Thừa Thiên, Hà Nội, Hưng Yên, Sơn Tây, Hưng Hóa, Bắc Ninh, Quảng Yên, Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Ninh Bình, Hải Dương, Nam Định, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Quảng Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Bình Định, Vĩnh Long, Gia Định, Biên Hòa, An Giang, Định Tường, Hà Tuyên, Khánh Hòa, Bình Thuận, Phú Yên, và Phụ các nước lân cận (Cao Miên, Tiêm La, Thủy Xá, Hỏa Xá, Miến Điện, Nam Chưởng, Vạn Tượng).

Mỗi tỉnh được trình bày theo các mục:

Phân dã (giới hạn theo các vị sao trên bầu trời),
Kiến trí diên cách (lịch sử thay đổi, tách nhập),
Hình thế (vị trí địa dư),
Khí hậu (thời tiết, mưa nắng),
Phong tục (tục lệ, thói quen),
Thành trì (thành, hào, có phụ bản các bản đồ),
Học hiệu (trường học),
Hộ khẩu (dân số),
Điền phú (thuế ruộng),
Sơn Xuyên (núi sông),
Cổ tích (di tích lịch sử văn hóa),
Quan tấn (cửa ải và đồn biên),
Đê uyển (đê điều),
Lăng mộ (mộ vua, quan),
Từ miếu (đền miếu),
Tự quán (chùa, đền),
Nhân vật (tiểu truyện các danh nhân),
Liệt nữ (phụ nữ tài giỏi, có công),
Tiên thích (các bậc chân tu),
Thổ sản (sản vật đại phương),
Giang đạo (đường sông),
Tân độ (bến đò).

Bộ Đại Nam Nhất Thống Chí mà Nôm Na Nét đưa lên đây là bộ cũ từ thời Tự Đức (khoảng 1864 - 1875) để phân biệt với bộ mới, ấn hành năm Duy Tân thứ 3 (1909) chỉ nói đến các tỉnh Trung Kỳ.

Bộ sách có 5 tập do NXB Thuận Hóa phát hành năm 2006, Viện Sử Học - Viện Khoa Học Xã Hội Việt Nam phiên dịch và chú giải, có sắp xếp lượt bỏ hoặc bổ sung cho hợp lý hơn, gồm có:

Tập 1:

Quyển 1: Kinh Sư (Huế)

Quyển 2: Phủ Thừa Thiên

Tập 2:

Quyển 3: Tỉnh Quảng Bình

Quyển 4: Đạo Hà Tỉnh

Quyển 5: Tỉnh Nghệ An

Quyển 6: Tỉnh Thanh Hóa

Quyển 7: Tỉnh Quảng Nam

Quyển 8: Tỉnh Quãng Ngãi

Tập 3:

Quyển 9: Tỉnh Bình Định

Quyển 10: Đạo Phú Yên

Quyển 11: Tỉnh Khánh Hòa

Quyển 12: Tỉnh Bình Thuận

Quyển 13: Tỉnh Hà Nội

Quyển 14: Tỉnh Ninh Bình

Quyển 15: Tỉnh Hưng Yên

Quyển 16: Tỉnh Nam Định

Quyển 17: Tỉnh Hải Dương

Tập 4:

Quyển 18: Tỉnh Quảng Yên

Quyển 19: Tỉnh Bắc Ninh

Quyển 20: Tỉnh Thái Nguyên

Quyển 21: Tỉnh Sơn Tây

Quyển 22: Tỉnh Hưng Hóa

Quyển 23: Tỉnh Tuyên Quang

Quyển 24: Tỉnh Lạng Sơn

Quyển 25: Tỉnh Cao Bằng

Tập 5:

Quyển 26: Tỉnh Hà Tiên

Quyển 27: Tỉnh Biên Hòa

Quyển 28: Tỉnh Định Tường

Quyển 29: Tỉnh Vĩnh Long

Quyển 30: Tỉnh An Giang

Quyển 31: Tỉnh Gia Định

Phụ lục các sông lớn ở nước ta

Sách dẫn

---------------------------------------------------------------

XEM SÁCH ONLINE:

---------------------------------------------------------------

DOWNLOAD SÁCH:

Bộ sách đầy đủ: Google Drive | Mega.nz | Fshare.vn

(Nguồn: Wikipedia & tuantdtcn.blogspot.com)

Những hình ảnh xưa nhất lịch sử Việt Nam

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Wed, 05 Dec 2018 16:39:00 +0000

Những hình ảnh xưa nhất lịch sử Việt Nam được lấy ra từ cuốn sách “Đất Việt Trời Nam” của học giả Thái Văn Kiểm với bút hiệu Việt Điểu ( hiện đang sống tại Pháp)

Đồn Hai ở Đà Nẵng

Bức ảnh chụp Đồn Hai ở Đà Nẵng là tấm hình đầu tiên của Việt Nam, được chụp vào ngày 31-5-1845 do một người Pháp có tên là Jules Itier. Ảnh được chụp bằng máy Daguerreréotype phát minh vào năm 1839, phim là một tấm kim loại bằng đồng có tráng bạc.

Đồn Hai ở Đà Nẵng, ảnh chụp 1845

Cụ Phan Thanh Giản

Bức ảnh chụp cụ Phan Thanh Giản (1796-1867) là bức ảnh chụp chân dung xưa nhất của người Việt Nam, bức ảnh được chụp vào năm 1863 tại Paris Pháp khi cụ Phan cầm đầu phái đoàn sứ bộ nhà Nguyễn sang Pháp để xin chuộc lại 3 tỉnh miền đông Nam Kỳ.

Sang Pháp được ba tháng nhưng không gặp được vua Napoleon III, ông đành trở về Việt Nam với những lời hứa hẹn của Pháp, nhưng khi về đến Việt Nam thì Pháp đã đánh chiếm thêm 3 tỉnh miền tây

Sau đó ông được triều đình nhà Nguyên phân bổ trách nhiệm vào trấn thủ miền nam, tới năm 1867 toàn bộ Nam Kỳ thất thủ và rơi vào tay người Pháp. Cảm thấy không thể hoàn thành được sứ mệnh của triều đình giao cho, ông uống thuốc độc tử tử chết cùng năm để lại di chúc cho con cháu là “không nên làm chính trị”

Hiện tại bức hình này còn được lưu tại bảo tàng nhân chủng học ở Paris, Pháp.

Cụ Phan Thanh Giản, ảnh chụp tại Paris 1863

Họa Phẩm Hiếu Ức Quốc

Họa phẩm của Lý Công Luân tức Lý Long Miên người đất Chu đại thần đời nhà Tống Trung Quốc, mô tả ba sứ thần triều Lý sang Trung Hoa phụng cống và nối lại bang giao sau cuộc chiến tranh Việt -Tống năm 1078. Đây là hình vẽ xưa nhất của dân tộc Việt Nam còn lưu lại đến ngày nay.

Hiện tại bức họa nổi tiếng này được lưu giữ tại viện bảo tàng Emile Etienne Guimet ở thủ đô Paris, Pháp.

Họa phẩm Hiếu Ức Quốc (1078)

(Nguồn: Lịch sử nước Việt Nam)

Chuyện ít biết về dòng họ Ma lâu đời nhất Việt Nam

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Wed, 05 Dec 2018 05:33:00 +0000

Đó là dòng họ duy nhất còn giữ được ngọc phả chứng minh cụ tổ của dòng tộc mình được sinh ra và có công giúp Hùng Vương dựng nước, giữ nước.

Ông Ma Ngọc Bảo, tộc trưởng đời thứ 77 dòng họ Ma ở Phú Thọ tự hào cho biết."Nếu đến năm 2015 mà dòng họ Nguyễn và dòng họ Cao không tìm được thấy ngọc phả của mình, thì dòng họ Ma sẽ được ghi nhận là dòng họ lâu đời nhất ở Việt Nam".

Huyền tích Ma tộc, Ma Thành

Đền Trù Mật ở thị xã Phú Thọ, nơi thờ tộc trưởng đời thứ 43 và còn lưu giữ thanh đao của dòng họ.

Ông Bảo cho biết: "Trong 18 chi họ Hùng tồn tại ở Việt Nam với gần 90 đời vua thì cụ tổ Ma Khê của dòng họ là con Hùng Nghị Vương thứ ba năm 354 trước Công nguyên, thuộc đời Hùng Vương thứ 17."

Họ Ma là người dân tộc Tày, định cư chủ yếu ở vùng núi Đọi, ven sông Thao, nay thuộc đất Cẩm Khê, Phú Thọ.

Cụ tổ Ma Khê là người tài đức song toàn, từ nhỏ đã bộc lộ nhiều khả năng xuất chúng.

Năm 18 tuổi, ông đã thay cha giữ chức tộc trưởng đứng đầu bộ tộc Tày núi Đọi. Đến đời Hùng Vương thứ 18, gặp lúc trong nước có giặc, ông đã mang dân binh Ma tộc về giúp vua Hùng đánh giặc, lập nên nhiều chiến công lớn, được Hùng Duệ Vương yêu mến và phong chức Đại tướng quân.

Sau đó, ông được giao nhiệm vụ trấn thủ đất Phong Châu, đóng quân ở ngã ba sông Bạch Hạc. Với nhiều công lao to lớn, Ma Khê được Hùng Duệ Vương thứ hai phong đến chức Phụ Quốc Ma Vương Đại Thần, Đại Tướng Quân và triệu về triều đình giúp vua trị nước an dân.

Nhân dân bộ tộc núi Đọi rất tự hào về ông và dần dần người ta tự đổi tên vùng đất mình sống thành đất Ma Khê. Bất cứ ai, đi đến đâu chỉ cần nói là người vùng Ma Khê thì thiên hạ cúi đầu nể phục.

Trải qua hàng nghìn năm, vùng đất này được mở rộng và thành tên Ma Khê. Đến thời đất nước chia nhiều quận huyện thì gọi là huyện Ma Khê, có triều đại đổi thành huyện Hoa Khê, và cuối cùng là cái tên Cẩm Khê như ngày nay.

Sau đời cụ tổ Ma Khê thành danh, có nhiều công lao giúp rạng danh vua Hùng, họ Ma đã lui về ở ẩn và chuyên tâm làm nông nghiệp.

Đến đời thứ 43 của dòng họ, Ma Xuân Trường (930 - 966) đã lại một lần nữa giúp dòng tộc họ Ma trở nên rạng danh với nước nhà. Đó là vào thời điểm khi nhà Ngô tan rã, đất nước ta rơi vào loạn 12 sứ quân.

Thanh đao của dòng họ Ma còn lưu giữ tại đền Trù Mật.

Vùng phía Bắc lúc này do một người là Kiều Thuận cai quản với một vị tướng dưới quyền là Ma Xuân Trường. Trong loạn chiến, khi Kiều Thuận bị thương, Ma Xuân Trường đã kịp thời giải cứu và đưa cả họ tộc chạy lên vùng Tuần Quán, Yên Bái và tạ thế tại đây.

Hiện nay, ở Yên Bái vẫn còn di tích đền thờ ông. Sau khi lên ngôi, Đinh Bộ Lĩnh đã không truy cứu Kiều Thuận mà còn phong danh hiệu Trung quân ái quốc và ban cho dân lập đền thờ tại TX. Phú Thọ ngày nay.

Cụ tổ Ma Khê là một trong bốn vị tướng quốc nổi tiếng thời đại Hùng Duệ Vương. Ba vị còn lại bao gồm Cao Sơn, Quý Minh và Nguyễn Tuấn. Tuy nhiên, do dòng họ Nguyễn và dòng họ Cao chưa tìm thấy ngọc phả của mình nên trên danh nghĩa thì dòng họ Ma vẫn được ghi nhận là dòng họ tồn tại lâu đời nhất ở Việt Nam cho đến nay.

Ông Bảo tự hào cho biết: "Sau nhiều nghiên cứu và trải qua các cuộc hội thảo được thẩm định bởi nhiều nhà sử học nổi tiếng trong nước đã công bố thì đến năm 2015, nếu như không có dòng họ nào tìm được ngọc phả, dòng họ Ma sẽ là dòng họ duy nhất được công nhận là đã tồn tại từ thời vua Hùng. Đây là một vinh dự lớn cho dòng họ Ma ở Việt Nam".

Dòng họ duy nhất còn ngọc phả từ thời Hùng Vương

Ông Bảo lần giở những trang chữ viết tay nắn nót gọn gàng xúc tích ghi đầy đủ tên, năm sinh, năm mất của 79 đời dòng họ Ma tồn tại ở Việt Nam từ xưa đến nay. Ông cho biết: "Đến đời cháu nội tôi hiện giờ là đời thứ 79 của dòng họ. Cũng may thời chiến tranh, khi các bản gốc của gia phả bị thất lạc thì thân sinh của tôi là cụ Ma Văn Thực (1917 - 2004) đã kịp chuyển tải tất cả các thông tin sang chữ quốc ngữ.

Đến đời tôi, khi được giao giữ trọng trách tộc trưởng đã rút kinh nghiệm hơn, tôi đem sao lưu gia phả thành nhiều cuốn và phát cho các chi nhánh dòng họ Ma ở Phú Thọ, Tuyên Quang, Yên Bái...

Dòng họ duy nhất còn giữ ngọc phả từ thời Hùng Vương

Nhiều điển tích xung quanh dòng họ Ma vẫn tồn tại ở khắp vùng Phú Thọ và các tỉnh miền núi phía Bắc lân cận từ Yên Bái, sang Tuyên Quang, Lào Cai...

Họ Ma khi phát triển hưng thịnh nhất thời Hùng Vương cũng đã xây dựng được thành lũy gọi là Ma Thành. Ngày nay vẫn còn một quãng dài gần 1km từ đầu ghi xe lửa đường vào đền Trù Mật xuôi xuống đến nhà máy bột sắn Phú Thọ. Nếu nhìn kỹ vẫn còn nhận rõ hình chân thành cổ Ma Thành.

Trong thị xã Phú Thọ, khi nhiều người đào giếng và móng xây nhà vẫn còn thấy những viên gạch cổ to bằng viên đá ong nung chín như sành. Đó chính là dấu tích của gạch xây trên tường thành còn sót lại.

Để tránh từ Ma, nhiều tên đất tên sông thời này được đổi sang Mè, nay vẫn còn làng Mè, chợ Mè, bến sông Mè... Tất cả những chứng tích đó đã giúp củng cố vào gia phả của dòng họ Ma và thêm khẳng định đây là dòng họ đã hình thành và tồn tại từ thời Hùng Vương mở nước.

Hiện nay ở đền Trù Mật, TX. Phú Thọ - nơi thờ tộc trưởng thứ 43 của dòng họ Ma là Ma Xuân Trường vẫn còn lưu giữ những cuốn sách đã ngả màu thời gian. Chất giấy cổ từ ngàn xưa đã có phần mủn mục, có cảm giác như chỉ chạm nhẹ tay vào cũng sẽ làm cho tất cả vỡ tan hết. Bởi thế, những gì là lịch sử, là ngọc phả ở nơi đây còn sót lại được người dân nhất là con cháu dòng họ Ma vô cùng nâng niu, gìn giữ và trân trọng.

Bệ thờ Ma tộc thần tướng Ma Xuân Trường

Nhà nghiên cứu sử học Đào Duy Anh đã từng gọi truyền thuyết về Ma Khê của dòng họ Ma là "truyền thuyết khuyết sử". Nhưng với dòng họ Ma nói riêng thì câu chuyện truyền thuyết ấy lại có ý nghĩa vô cùng to lớn và là niềm tự hào của mỗi người con dòng họ.

Ông Ma Ngọc Bảo cho biết: "Hiện nay, tồn tại một sự việc đáng buồn, đó là: Nhiều người thuộc dòng họ Ma, nhưng do các cụ sinh sống trước đây hiểu biết còn hạn chế đã nghĩ rằng họ Ma là xấu, là xui xẻo nên đã đổi thành họ Mai… Tuy nhiên, lịch sử một dòng họ vẫn còn đầy đủ ngọc phả chứng nhận đã có từ thời Hùng Vương là một niềm tự hào. Mỗi người dòng họ Ma trên đất nước Việt Nam hãy đừng quay lưng với chính niềm tự hào của mình".

Dòng họ Ma phát triển qua bao đời hiện nay có số lượng rất đông, sinh sống ở khắp cả nước. Chính vì vậy, từ năm 1902 trở đi, các các cao niên trong dòng họ đã họp lại và thống nhất chia nhỏ thành ba nhóm chính để tiện cho việc gặp gỡ và cúng tế tổ tiên. Nhóm trưởng (là nhóm của ông Bảo) giữ ngọc phả, nhóm thứ hai giữ thanh đao thờ và nhóm thứ ba giữ ngựa gỗ của cụ tổ. Cho đến nay, ngựa gỗ đã không còn nhưng ngọc phả và thanh đao thì vẫn được lưu giữ tại đền Trù Mật.

(Nguồn: Kiến Thức)

Những thành cổ ở Việt Nam - Thành nhà Hồ

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Mon, 03 Dec 2018 09:48:00 +0000

Thành nhà Hồ là công trình kiến trúc bằng đá độc đáo có một không hai tại Việt Nam, là một trong rất ít những thành lũy bằng đá còn nguyên vẹn trên thế giới, được xây dựng chỉ trong 3 tháng (từ tháng 1-3/1397).
Nằm trên địa phận hai xã Vĩnh Tiến và Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hoá, thành nhà Hồ còn được gọi là Tây Đô (hay thành An Tôn, thành Tây Kinh hay Tây Giai) để phân biệt với Đông Đô (Thăng Long, Hà Nội) là chứng tích về sự tồn tại của kinh đô nước Đại Ngu - quốc hiệu Việt Nam thời nhà Hồ (1400 - 1407).

Toàn cảnh di sản văn hóa thế giới Thành Nhà Hồ từ Google Maps.

Cửa Nam - cổng chính của thành nhà Hồ.

Đây là tòa thành kiên cố với kiến trúc độc đáo bằng đá có quy mô lớn hiếm hoi ở Việt Nam, có giá trị và độc đáo nhất, duy nhất còn lại ở Đông Nam Á và là một trong rất ít những thành lũy bằng đá còn nguyên vẹn trên thế giới.

Cửa Bắc (cửa Hậu) thành nhà Hồ

Theo sử sách, thành Tây Đô được xây vào năm 1397 dưới triều Trần trong thời gian rất ngắn, chỉ khoảng 3 tháng. Các cấu trúc khác bên trong tòa thành như các cung điện, la thành phòng vệ bên ngoài, đàn Nam Giao... còn được tiếp tục xây dựng và hoàn thiện cho đến năm 1402.

Cửa Đông (Đông Môn) thành nhà Hồ.

Người quyết định chủ trương xây dựng thành là Hồ Quý Ly, lúc bấy giờ giữ cương vị Tể tướng, nắm giữ mọi quyền lực thực tế của triều đình lúc đó. Ông cho xây thành làm kinh đô mới với tên Tây Đô, nhằm buộc triều Trần dời đô vào đó trong mục tiêu phế bỏ vương triều Trần.

Cửa Tây (cửa Tây Giai) thành nhà Hồ.

Năm 1400, vương triều Hồ thành lập, và Tây Đô là kinh thành của vương triều mới. Thành Thăng Long đổi tên là Đông Đô vẫn giữ vai trò quan trọng của đất nước. Vì vậy thành Tây Đô được dân gian quen gọi là thành nhà Hồ.

Bên trong thành nhà Hồ.

Thành Tây Đô ở vào địa thế khá hiểm trở, có lợi thế về phòng ngự quân sự hơn là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hoá. Vị trí xây thành đặc biệt hiểm yếu, có sông nước bao quanh, có núi non hiểm trở, vừa có ý nghĩa chiến lược phòng thủ, vừa phát huy được ưu thế giao thông thủy bộ.

Một đoạn tường thành nội.

Như mọi thành quách bấy giờ, thành bao gồm thành nội và thành ngoại. Thành ngoại được đắp bằng đất, trên trồng tre gai dày đặc cùng với một vùng hào sâu có bề mặt rộng gần tới 50m bao quanh. Bên trong thành ngoại là thành nội có mặt bằng hình chữ nhật chiều Bắc - Nam dài 870,5m, chiều Đông - Tây dài 883,5m.

Một đoan la thành (thành ngoại)

Cận cảnh một đoạn tượng thành nội còn nguyên vẹn.

Mặt ngoài của thành nội ghép thẳng đứng bằng đá khối kích thước trung bình 2 m x 1 m x 0,70 m, mặt trong đắp đất. Bốn cổng thành theo chính hướng Nam - Bắc - Tây - Đông gọi là các cổng tiền - hậu - tả - hữu (Cửa Tiền hay còn gọi là Cửa Nam, Cửa Hậu còn gọi là Cửa Bắc, cửa Đông Môn và cửa Tây Giai).

Một đoạn tường đã sụp đổ.

Các cổng đều xây kiểu vòm cuốn, đá xếp múi bưởi, trong đó to nhất là cửa Nam, gồm 3 cửa cuốn dài 33,8 m, cao 9,5 m, rộng 15,17 m. Các phiến đá xây đặc biệt lớn (dài tới 7 m, cao 1,5 m, nặng chừng 15 tấn).

Cửa Nam của thành nhà Hồ.

Theo sử liệu, trên thành còn xây tường bằng gạch mà khảo cổ học đã phát hiện khá nhiều, trên nhiều viên gạch còn khắc tên đơn vị các làng xã được điều động về xây thành.

Mặt trên của tường thành nội.

Trải qua nhiều thế kỷ, các cung điện, dinh thự trong khu vực nội thành đã bị phá huỷ. Trong các phế tích đáng chú ý có nền chính điện chạm một đôi tượng rồng đá rất đẹp dài 3,62 m.

Đôi tượng rồng đá được tạc bằng đá xanh nguyên khối trên nền chính điện

Thành nhà Hồ thể hiện một trình độ rất cao về kĩ thuật xây vòm đá thời bấy giờ. Những phiến đá nặng từ 10 đến 20 tấn được nâng lên cao, ghép với nhau một cách tự nhiên, hoàn toàn không có bất cứ một chất kết dính nào. Trải qua hơn 600 năm, những bức tường thành và cổng thành vẫn đứng vững.

Phía trên một vòm cổng của thành nhà Hồ.

Đây cũng là một khu khảo cổ quan trọng, nơi rất nhiều hiện vật quý giá của nhà Hồ đã được tìm thấy, như những viên đạn bằng đá, đồ gốm sứ, tượng điêu khắc... có giá trị thẩm mỹ cao.

Những viên bi đá, đạn đá được tìm thấy tại thành nhà Hồ

Được xây dựng và gắn chặt với một giai đoạn đầy biến động của xã hội Việt Nam, với những cải cách của vương triều Hồ và tư tưởng chủ động bảo vệ nền độc lập dân tộc, thành Nhà Hồ còn là dấu ấn văn hóa nổi bật của một nền văn minh tồn tại tuy không dài, nhưng luôn được sử sách đánh giá cao.

Đôi rồng đá ở Thành nhà Hồ thuộc loại tượng rồng lớn và đẹp nhất hiện còn lại ở Việt Nam.

Tháng 6/2011, thành nhà Hồ đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới. Đây là Di sản văn hóa thế giới thứ 5 của Việt Nam sau phố cổ Hội An, cố đô Huế, thánh địa Mỹ Sơn và Hoàng thành Thăng Long.

(Nguồn: Kiến Thức, VnExpress)

Nam kỳ lục tỉnh gồm những tỉnh nào và có từ bao giờ ?

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Mon, 03 Dec 2018 07:35:00 +0000

Miền Nam ngày xưa được một số người gọi là nam kỳ lục tỉnh, vậy nam kỳ lục tỉnh gồm những tỉnh nào? Hãy cùng tìm hiểu.

Dưới thời vua Gia Long và giai đoạn đầu trị vì của vua Minh Mạng (1802-1832), cả vùng này được gọi là Trấn Gia Định mà Tả Quân Lê Văn Duyệt là người hai lần được bổ nhiệm làm Tổng Trấn ở đây. Năm 1832, sau khi Lê Văn Duyệt mất, Gia Định Trấn mới bị bãi bỏ, Miền Nam lúc đó được chia thành 6 tỉnh (Gia Định, Biên Hòa, Định Tường, Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên). Địa danh Nam Kỳ Lục Tỉnh có từ đó.

Theo Ông Nguyễn Quyết Thắng - nhà biên khảo văn học và sử học Việt Nam, nhà Nguyễn đặt tên lục tỉnh dựa theo 6 từ cuối của một câu thơ cổ: Khoái mã gia biên vĩnh định an hà (nghĩa: Phóng ngựa ra roi giữ yên non nước). Theo đó, các tỉnh có tên: Gia Định, Biên Hòa, Vĩnh Long, Định Tường, An Giang và Hà Tiên.

Dưới thời Pháp thuộc, người Pháp gọi vùng này là Cochinchine hay Nam Kỳ. Đây là vùng thuộc địa của Pháp, và lục tỉnh được chia làm 21 tỉnh (với các chữ đầu là Gia Châu Hà Rạch Trà, Sa Bến Long Tân Sóc, Thủ Tây Biên Mỹ Bà, Chợ Vĩnh Gò Cần Bạc Cắp).

Thời Việt Nam Cộng Hòa, vùng này là Miền Nam Việt Nam và bao gồm các tỉnh Miền Đông Nam Phần (Sài Gòn, Gia Định, Tây Ninh, Bình Dương, Bình Long, Phước Long, Hậu Nghĩa, Biên Hòa, Long Khánh, Phước Tuy, Bình Tuy và Long An), và các tỉnh Miền Tây Nam Phần (Châu Đốc, Kiến Phong, Kiến Tường, Hậu Nghĩa, Kiên Giang, An Giang, Vĩnh Long, Định Tường, Long An, Chương Thiện, Phong Dinh, Vĩnh Bình, Kiến Hòa, Gò Công, An Xuyên, Bạc Liêu, Ba Xuyên).

Hiện nay người ta dùng chữ Nam Bộ thay vì Nam Phần và cũng phân biệt Miền Đông (với 6 tỉnh thành bao gồm TP.HCM, Bình Dương, Bình Phước, Đồng Nai, Tây Ninh, Bà Rịa - Vũng Tàu) và Miền Tây (hay đồng bằng sông Cửu Long với 13 tỉnh thành bao gồm Long An, Tiền Giang, Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh, Đồng Tháp, Sóc Trăng, TP.Cần Thơ, Hậu Giang, An Giang, Kiên Giang, Bạc Liêu, Cà Mau).

(Nguồn: ST)

Việt Nam 54 dân tộc - Dân tộc Brâu

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Mon, 03 Dec 2018 06:35:00 +0000

1- Tên Dân tộc: Brâu
Tên tự gọi: Brâu
Tên gọi khác: Brao, Brạo
2- Địa bàn cư trú: Làng Ðăk Mế, xã Bờ Y, huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum.

3- Văn hóa:

Lễ cúng tỉa Lúa của Dân tộc Brâu (Kon Tum)_Ảnh: HT

Lễ hội đâm Trâu_Theo: Ngọc Thắng - Phan Hậu

Theo: Ngọc Thắng - Phan Hậu

Lễ hội đâm Trâu của người Brâu

Một lễ hội của người Brâu_Theo: dantocviet.vn

Lễ hội cúng tỉa Lúa_Ảnh: Mỹ Ngọc

Dân tộc Brâu ở Đăk Mế

Người Brau mừng nhà mới_Theo: Trần Huấn

4- Kiến trúc - Nhà cửa:

Nhà ở của đồng bào Dân tộc Brâu

Nhà ở truyền thống của người Brâu (Làng văn hóa các dân tộc Việt Nam)_Theo: (baomoi.com)

5- Trang phục:

Trang phục của người Brâu_Theo: Hoàng Nguyên

Theo: dantocviet.vn

6- Sinh hoạt cộng đồng

Giã gạo_Theo: TTD

Theo: langvietonline.vn

(Nguồn: hoandsg - VNPhoto.net )

Việt Nam 54 dân tộc - Dân tộc Bố Y

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Mon, 03 Dec 2018 06:29:00 +0000

1- Tên Dân tộc: Bố Y
Tên tự gọi: Bố Y
Tên gọi khác: Chủng Chá, Trọng Gia, Tu Dí, Tu Dìn, Pu Nà.
Nhóm địa phương: Bố Y và Tu Dí
2- Địa bàn cư trú: Lào Cai, Yên Bái, Hà Giang, Tuyên Quang.

3- Văn hóa:

Theo: dongvan.apps.vn

4- Kiến trúc - Nhà cửa:

Ảnh: Asteiner_Nguồn: vi.wikipedia.org

Ảnh: Yves Picq _Nguồn: vi.wikipedia.org

5- Trang phục:

Trang phục truyền thống của người Bố Y_Theo: Lò Thị Thuận (dongvangeopark.com)

Theo: vinaculto.vn

Theo: chimviet.free.fr

Theo: Lò Thị Thuận (dongvangeopark.com )

6- Sinh hoạt cộng đồng

Theo: tintucdulich.com.vn

Theo: (dantiengtrung.com)

(Nguồn: hoandsg - VNPhoto.net )

Vua Minh Mạng dùng Đế hệ thi và Phiên hệ thi để đặt tên kép cho con cháu hoàng tộc ra sao

noreply@blogger.com (HueSaigon) — Sun, 02 Dec 2018 16:25:00 +0000

Vua Minh Mạng (tên húy là Nguyễn Phúc Đảm) là vua thứ 2 triều Nguyễn trị vì từ 1820 - 1841. Ông là một vị vua có tri thức uyên thâm, biết nhìn xa thấy rộng. Khi lên làm vua, ông biết lo lắng nhiều việc: lo xây dựng chính trị, phát triển giáo dục, văn hóa xã hội v.v... chắc là ông rất tâm đắc câu phương châm mà người xưa thường nói: “Tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”. Nghĩa là muốn cho dân chúng yên ổn, làm ăn phát đạt thì phải lo điều hành cai quản nhà nước thật nghiêm minh, chặt chẽ. Nhưng muốn vậy thì trước tiên phải lo dàn xếp nội bộ gia tộc được êm thấm theo khuôn phép rõ ràng.

Vua Minh Mạng 明命

Minh Mạng cũng đã biết từ nhiều đời vua trước đây ở trong nước và nước ngoài do việc tề gia không tốt nên đã sinh ra tranh chấp quyền hành trong nội bộ hoàng gia dẫn đến ngai vàng bị sụp đổ, triều đình nát tan. Vì thế, ông lo lắng cho cơ nghiệp nhà Nguyễn. Nếu không tìm cách tề gia cho nghiêm chỉnh thì cũng dẫn đến số phận như thế thôi. Cho nên Minh Mạng đã nghĩ ra nhiều cách để duy trì đế nghiệp của mình và con cháu kế tục lâu dài về sau. Trong đó có một cách mang đậm sắc thái văn hóa, tâm lý xã hội. Đó là cách đặt tên kép. Nghĩa là bên cạnh tên chính, phải ghép thêm một tên phía trước theo phân định bắt buộc để biết vị trí, thứ lớp của mình trong hàng ngũ của hoàng tộc. Nhưng trình bày việc đó như thế nào cho tế nhị với các hoàng tử anh em để họ dễ chấp thuận là việc không dễ dàng. Minh Mạng biết rằng anh em mình ai cũng yêu thích thơ văn nên ông bèn nghĩ ra cách tạo ra những bài thơ có ý nghĩa xã hội - nhân văn thâm thúy. Nhà vua đã sáng tác ra 11 bài thơ kiểu “ngũ ngôn, tứ cú” để dễ đọc, dễ nhớ. Trong đó có một bài gọi là “Đế hệ thi” và 10 bài gọi là “Phiên hệ thi”.

Bài “Đế hệ thi” dùng để đặt tên kép cho các con cháu nội nhà vua từ vua Thiệu Trị trở về sau theo thứ tự với các chữ trong bài thơ. Đó là:

Miên Hường Ưng Bửu Vĩnh.
Bảo Quý Định Long Trường.
Hiền Năng Kham Kế Thuật.
Thế Thoại Quốc Gia Xương

Bài thơ này trong Thế tộc phả Nguyễn Phước đã dịch nội dung ý nghĩa thành thơ như sau:

Huấn nghiệp lớn do Tổ Tiên gầy dựng
Gắng giữ gìn cho xứng ân sâu
Phồn vinh thịnh đạt dài lâu
Anh tài hiền đức cùng nhau bảo toàn
Đời đời nối nghiệp tiền nhân
Nước nhà hưng thịnh muôn phần phát huy.

Bài thơ này gồm 20 chữ. Từ chữ đầu tiên cho đến chữ cuối cùng, mỗi chữ có một ý nghĩa sâu xa. Người ta đã truyền lại lời giải thích của vua Minh Mạng theo từng chữ thành câu thơ như sau:

1.MIÊN: Trường cửu phước duyên trên hết.
2.HƯỜNG: Oai hùng đúc kết thế gia.
3.ƯNG: Nên danh xây dựng sơn hà.
4.BỬU: Bối báu lợi tha quần chúng.
5.VĨNH: Bền chí hùng anh ca tụng.
6.BẢO: Ôm lòng khí dũng bình sanh
7.QUÝ: Cao sang vinh hạnh công thành.
8.ĐỊNH: Tiên quyết thi hành oanh liệt
9.LONG: Vương tướng rồng tiên nối nghiệp.
10.TRƯỜNG: Vĩnh cửu nối tiếp giống nòi.
11.HIỀN: Tài đức phúc ấm sáng soi.
12.NĂNG: Gương nơi khuôn phép bờ cõi.
13.KHAM: Đảm đương mọi cơ cấu giỏi
14.KẾ: Hoạch sách mây khói cân phân.
15.THUẬT: Biên chép lời đúng ý dân.
16.THẾ: Mãi thọ cận thân gia tộc.
17.THOẠI: Ngọc quí tha hồ phước lộc.
18.QUỐC: Dân phục nằm gốc giang san.
19.GIA: Muôn nhà Nguyễn vẫn huy hoàng
20.XƯƠNG: Phồn thịnh bình an thiên hạ.

Khi đặt tên kép cho cháu chắt của vua Minh Mạng thì cứ lấy tên chính của người đó ghép với một chữ trong bài thơ “Đế hệ thi” theo thứ tự từng đời từ cao xuống thấp, mỗi đời một chữ. Khi có tên kép rồi thì có thể không cần ghi họ (họ coi như được ẩn) người ta vẫn hiểu đó là thuộc họ tộc Nguyễn Phước. Thí dụ: Miên Tông là vua Thiệu Trị (con vua Minh Mạng). Ghi đầy đủ là Nguyễn Phước Miên Tông; Vua Tự Đức là Hường Nhậm (Hường hoặc Hồng đều như nhau), là con vua Thiệu Trị; Ưng Chân là vua Dục Đức (con nuôi của vua Tự Đức, con đẻ của Nguyễn Phước Hồng Y); Bửu Lân là vua Thành Thái, con vua Dục Đức, tức NP. Ưng Chân); Vĩnh Thụy là vua Bảo Đại (con vua Khải Định tức là NP Bửu Đảo).

Những người không làm vua nhưng thuộc dòng đế hệ của vua Minh Mạng cũng được đặt tên kép (theo hàng từng đời, từng chữ) và được ẩn họ như thế. Thí dụ: Nhà thơ Ưng Bình (hiệu Thúc Dạ Thị) là con cụ Nguyễn Phúc Hồng Thiết, cháu nội cụ Nguyễn Phúc Miên Trinh (Nhà thơ Túy Lý Vương). Nhà Hán học: Vĩnh Cao là con cụ Bửu Kế.

Như vậy bài “Đế hệ thi” của vua Minh Mạng chỉ mới thực dụng được câu đầu tiên “Miên Hường Ưng Bửu Vĩnh” thì đã hết chế độ nhà vua ở Việt Nam. Tuy vậy, sự ảnh hưởng của tục lệ này khá đậm nét ở Huế nên trong thực tế xã hội hiện nay vẫn còn nhiều người ở thế hệ sau của Hoàng tộc Minh Mạng vẫn thích đặt tên kép để kỷ niệm nguồn gốc tổ tông là con cháu nội nhà vua nhưng vẫn kèm theo họ Nguyễn Phước.

Theo Thế phả của Nguyễn Phước tộc có ghi thêm rằng:

“Bài Đế hệ thi được khắc trong một cuốn sách bằng vàng (kim sách), cất trong hòm vàng (kim quỹ) để lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác; Các bài Phiên hệ thi cũng được khắc trong các cuốn sách bằng bạc. Có tư liệu cho rằng tới thời Vua Tự Ðức, chúng đã bị nấu ra để trả nợ chiến phí bốn triệu đồng cho Pháp và Tây Ban Nha theo Hiệp ước Nhâm Tuất (1862). Không ai biết sự thật ra sao, vì đến lúc Ngài Bảo Ðại - vị vua cuối cùng của nhà Nguyễn thoái vị, các loại kim sách này đã không còn nữa.

Nói chung, con cháu các hệ Chánh từ vua Minh Mạng trở về sau, kể cả các Phòng thuộc hệ Chánh, đều đặt họ tên kép theo cách nói trên”.

Ngoài ra, Minh Mạng còn quy định cách viết chữ Hán theo từng bộ đi kèm với mỗi chữ trong bài Đế hệ thi là một bộ Ngự Chế Mạng Danh Thi:

Miên (có bộ miên chữ Hán), Hồng (bộ nhân), Ưng (bộ thị), Bửu (bộ sơn), Vĩnh (bộ ngọc), Bảo (bộ phụ), Quý (bộ nhân), Định (bộ ngôn), Long (bộ thủ), Trường (bộ hòa),

Hiền (bộ bối), Năng (bộ lực), Kham (bộ thủ), Kế (bộ ngôn), Thuật (bộ tâm),

Thế (bộ ngọc), Thoại (bộ thạch), Quốc (bộ đại), Gia (bộ hòa), Xương (bộ tiểu),

Nghĩa là anh em ruột của vua phải đặt tên có cùng một bộ:

Ví dụ: Vua Thiệu Trị, có chữ lót là Miên, và tên là Tông (thuộc bộ “miên”: (宀) và tất cả các anh em của Vua Thiệu Trị cũng đều phải có tên chữ Hán có bộ Miên như thế cả, còn các con của vua Thiệu Trị thì tên đặt theo chữ Hán phải có bộ “nhân” (亻), con kế ngôi của vua Thiệu Trị là vua Tự Đức (Hồng Nhậm) có bộ nhân (亻) trong tên chữ Hán, nhưng con của các vị Hoàng Tử anh em ruột của vua Thiệu Trị thì phải đặt tên không được có bộ nhân (亻), trừ con vua Thiệu Trị).

Bài “Phiên hệ thi” là gồm 10 bài thơ dùng đặt tên kép cho các con cháu những ông hoàng anh em với vua Minh Mạng (vua Gia Long có 13 người con, 2 người con cả và con thứ mất sớm, người con thứ 3 được phong là Hoàng Thái tử, nhưng về sau do sức khỏe yếu nên không thay vua cha lên ngôi vua được. Vì vậy, vua Minh Mạng là con thứ 4 được chọn lên ngôi vua, nên còn lại 10 anh em. Do đó, Minh Mạng đặt 10 bài thơ ngũ ngôn tứ cú. Mỗi bài tặng cho mỗi ông để buộc con cháu phải đặt tên kép theo quy định thứ tự các đời như các chữ kế tiếp nhau trong từng bài thơ.

Bài 1: Tặng cho TĂNG DUỆ (Hoàng tử thứ 3 - Anh Duệ hệ)
Mỹ Duệ Anh Cường Tráng.
Liên Huy Phát Bội Hương.
Linh Nghi Hàm Tốn Thuận.
Vỹ Vọng Biểu Khôn Quang.

Bài 2: Tặng KIẾN AN VƯƠNG (hoàng tử thứ 5) (Kiến An hệ)
Lương Kiến Ninh Hòa Thuật.
Du Hành Suất Nghĩa Phương.
Dưỡng Di Tương Thực Hảo.
Cao Túc Thể Vy Tường.

Bài 3: Tặng ĐỊNH VIỄN QUẬN VƯƠNG (Hoàng tử thứ 6 - Định Viễn hệ)
Tịnh Hoài Chiêm Viễn Ái.
Cảnh Ngưỡng Mậu Thanh Kha.
Nghiễm Cách Do Trung Đạt.
Liên Trung Tập Cát Đa.

Bài 4: Tặng DIÊN KHÁNH VƯƠNG (Hoàng tử thứ 7 - Diên Khánh hệ).
Diên Hội Phong Hạnh Hiệp.
Trọng Phùng Tuấn Lãng Nghi.
Hậu Lưu Thành Tứ Diệu.
Diễm Khánh Thích Phương Huy.

Bài 5: Tặng ĐIỆN BÀN CÔNG (Hoàng tử thứ 8 - Điện Bàn hệ).
Tín Điện Tự Duy Chánh.
Thành Tồn Lợi Thỏa Trinh.
Túc Cung Thừa Hữu Nghị.
Vinh Hiển Tập Khanh Danh.

Bài 6: Tặng THIỆU HÓA QUẬN VƯƠNG (Hoàng tử thứ 9 - Thiệu Hóa hệ).
Thiên Thiệu Kỷ Tuần Lý.
Văn Tri Tại Mẫn Du.
Ngưng Lân Tài Chế Lạc.
Địch Đạo Doãn Phu Hưu.

Bài 7: Tặng QUẢNG OAI CÔNG (Hoàng tử thứ 10 - Quản Oai hệ).
Phụng Phù Trung Khải Quảng
Kim Ngọc Trác Tiêu Kỳ.
Điển Học Kỳ Gia Chí.
Đôn Di Khắc Tự Trì.

Bài 8: Tặng THƯỜNG TÍN QUẬN CÔNG (Hoàng tử thứ 11 - Thường Tín hệ)
Thường Cát Tuân Gia Huấn.
Lẫm Trang Túy Thạnh Cung.
Thận Tu Di Tấn Đức.
Thọ Ích Mậu Tân Công.

Bài 9: Tặng AN KHÁNH VƯƠNG (Hoàng tử thứ 12-An Khánh hệ).
Khâm Tùng Xưng Ý Phạm.
Nhã Chánh Thủy Hoằng Quy.
Khải Đế Đằng Cần Dự.
Quyến Ninh Đặng Tập Hy.

Bài 10: Tặng TỪ SƠN CÔNG (Hoàng tử thứ 13 - Từ Sơn hệ).
Từ Thể Dương Quỳnh Cẩm.
Phu Văn Ái Diệu Dương.
Bách Chi Quân Phụ Dực.
Vạn Diệp Hiệu Khuôn Tương.

Từ khi có quy định của vua Minh Mạng về việc đặt tên kép theo “Đế hệ thi” hay “Phiên hệ thi” thì người đặt tên đều có thể chỉ ghi theo tên kép mà không ghi họ cũng được (ẩn họ). Chính nhờ đó mà người ta dễ nhận ra con cháu của Minh Mạng.

Việc đặt tên kép theo 10 bài thơ trong “Phiên hệ thi” như trên với 200 chữ thì bà con nội thân nhà Nguyễn cũng khó nhớ để biết chính xác người mang tên kép có đúng là con cháu của các ông Hoàng trong phiên hệ hay không? Tuy vậy, người ta cũng có cách để tìm ra gốc tích thuộc dòng chi nào, phòng nào trong phiên hệ. Đương nhiên trước hết là người mang tên kép đó phải có gốc là họ tộc Nguyễn Phước (hay Phúc cũng như nhau). Đối với các con cháu trai của các ông Hoàng anh em vua Minh Mạng thì phần lớn lấy họ Tôn Thất.

“Họ” Tôn Thất bắt đầu xuất hiện từ năm 1822. “Họ” này áp dụng cho con cháu của anh em vua Minh Mạng; khi đặt có thêm chữ lót theo thế thứ của bài phiên hệ thi dành cho dòng họ mình.

Ví dụ: ông Tôn Thất Cường Để (thường gọi giản lược là Cường Để - một nhà cách mạng Việt Nam vào đầu thế kỷ 20) là dòng dõi con trưởng vua Gia Long (Hoàng tử Cảnh); ông Tôn Thất Dương Kỵ là dòng dõi con thứ 13 của vua Gia Long là Hoàng tử Từ Sơn. Mặt khác, phải xem tên kép của đời cha, ông cũng phải phù hợp với thứ tự các từ đã được đặt ra trong từng phiên hệ. Thí dụ: Ông Tôn Thất Viễn Bào (GV. Môn tiếng Anh, Trường ĐH Ngoại ngữ Huế) đúng là người thuộc phòng Định Viễn Quận Vương. Bởi vì ông Viễn Bào là con cụ Chiêm Tấn; GS.TSKH. Nguyễn Viễn Thọ là con của cụ Nguyễn Phước Chiêm Tế.

Thực ra 10 bài thơ của “Phiên hệ thi” có một số chữ vua Minh Mạng đã dùng lúc đầu có khác với sau này (như đã ghi ở trên). Về sau vì do một số chữ bị phạm húy nên đã thay đổi lại. Gồm có 11 chữ thay đổi như sau (chữ trong ngoặc đơn là chữ gốc lúc đầu): Kiến (Cẩn), Ninh (An), Trọng (Nguyên), Tuấn (Thái), Thỏa (Kiến), Kỳ (Thuần), Du (Cầu), Cát (Hổ), Tòng (Hoa), Dương (Hoàng), Quân (Giai).

Vấn đề đặt tên kép của vua Minh Mạng còn nhiều ý nghĩa sâu sắc, thâm nho lắm. Chúng tôi không thể giải bày thêm nhiều nữa. Hy vọng rằng những điều đó được nêu ra ở trên có thể giúp cho bạn đọc phần nào hiểu được về cách đặt tên kép ngày xưa của vua Minh Mạng.

Ngoài việc đặt tên kép cho con cháu trai của Hoàng tộc như quy định theo 11 bài thơ trên thì cũng có quy định đặt tên kép cho con cháu chắt gái theo cách riêng.

Đối với nữ, việc đặt chữ lót khác hẳn. Trước tên kép của từng người thì phải thêm các tên lót theo quy định là: đối con gái của vua gọi là Công chúa đi đôi với tên kép. Ví dụ như Công chúa An Đông, Công chúa Ngọc Tây... Cháu gái nội của vua lấy chữ lót trước tên kép là Công Nữ, chắt gái nội của vua thì chữ lót trước tên kép là Công Tôn Nữ; tiếp tục các cháu chắt những đời sau với các chữ lót trước tên kép lần lượt là: Công Tằng Tôn Nữ (thuộc cháu 4 đời), Công Huyền Tôn Nữ (thuộc cháu 5 đời), Lai Huyền Tôn Nữ” (thuộc cháu 6 đời).

(Nguồn: Tạp chí Sông Hương)