Het ongeluk gebeurde op 12 juni, maar pas in de afgelopen 24 uur zijn er lichamen van slachtoffers aangespoeld bij de stad Tobruk in het noordoosten van het land. De kustwacht en reddingswerkers zijn daar bezig om lichamen te bergen. Onduidelijk is waar de gekapseisde boot precies vandaan was vertrokken.

Volgens hulporganisatie Al-Abreen hebben tien migranten de schipbreuk overleefd. Over de nationaliteit van de overlevenden en de slachtoffers is niets bekendgemaakt.

Veelgebruikte route

De Libische kust is de afgelopen jaren een van de meest gebruikte vertrekpunten voor migranten die Europa willen bereiken. Via mensensmokkelaars komen zij vaak met veel te veel passagiers op onzeewaardige bootjes terecht. Tot medio mei dit jaar registreerde de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) 800 doden en vermisten op de migratieroute.

Migranten die op zee worden onderschept en teruggebracht worden naar Libië komen in detentiecentra van de Libische overheid terecht. Uit onderzoek van de Verenigde Naties bleek eerder dat mensen daar gemarteld, afgeperst en seksueel misbruikt worden.

Ook buiten de detentiecentra vallen migranten in Libië geregeld in handen van bendes en gewapende milities.

De beste locatie is de Eemshaven, daar is Tennet duidelijk over in het rapport aan het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. In het gebied is meer ruimte op het stroomnet dan in Zeeland, waar windmolens op zee, een gascentrale en de al bestaande kerncentrale in Borssele zoveel stroom leveren dat het net het nauwelijks aankan. Bovendien is in Zeeland veel minder vraag naar stroom.

Maar Groningen wil de kerncentrales niet. Wethouder Eltjo Dijkhuis van gemeente Het Hogeland heeft het gevoel dat Den Haag het gebied "erin gerommeld" heeft. "We hebben er zwaar de pest in." Eerder werd aan de provincie al min of meer beloofd dat daar geen centrale zou komen. Dit was ook een soort goedmaker, vanwege de aardbevingsproblematiek waar de provincie mee kampt door gaswinning. Toenmalig klimaatminister Hermans zei later dat ze de locatie alleen meenam in het onderzoek omdat dat juridisch gezien nodig was.

Het kabinet heeft vandaag aangekondigd dat de Eemshaven en Terneuzen nu verder worden onderzocht als mogelijke locaties voor de kerncentrales.

Zeeland staat over het algemeen open voor nieuwe kerncentrales. Gedeputeerde Johan Aalberts vindt de provincie de meest logische locatie voor nieuwe centrales. "We hebben hier de bestaande centrale en de nucleaire afvalopslag. Ook hebben we een uitstekende kennisinfrastructuur." Zo werkt de Hogeschool Zeeland mee aan de nucleaire kennishubs, waar het kabinet eerder deze week nog geld voor heeft vrijgemaakt.

Wethouder Laszlo van de Voorde van Terneuzen heeft wel zijn bedenkingen na het lezen van het adviesrapport van Tennet. "Het wordt moeilijk om hier de kerncentrales te plaatsen", concludeert hij op basis daarvan.

Voor Terneuzen zou het hoogspanningsnet uitgebreid moeten worden. Ook kan er geen extra wind op zee meer bij als er kerncentrales worden gebouwd, ziet Tennet. Daarnaast past een grote kerncentrale op deze locatie niet op het net én de vraag naar energie moet aanzienlijk toenemen.

Uitbreiding van het net kost tientallen miljarden en is zeker niet voor 2045 klaar. Wat betreft de vraag naar energie kan het kabinet inzetten op de ontwikkeling van waterstof in het gebied, of Nederland kan actief proberen om datacenters naar Zeeland te halen om de nucleaire stroom direct te gebruiken.

Daarvoor moet wel regelgeving worden aangepast, schrijft Tennet. Ook kun je je afvragen of Nederlanders eerst tientallen miljarden willen uitgeven aan een kerncentrale, om de stroom ervan te zien verdwijnen in nieuwe datacenters.

Van der Voorde maakt zich zorgen om een industrialisatiegolf die mogelijk volgt door de kerncentrales. "Een kerncentrale is al een heel moeilijk besluit voor onze gemeenschap, laat staan dat er nog heel veel achteraan komt." Hij zegt dat de industrie zeker een plaats heeft in het gebied, maar "we zijn heel zuinig op onze prachtige vergezichten in de polder".

Gedeputeerde Aalberts ziet veel kansen voor Zeeland. "Met zon en wind hebben we een goede mix aan energie." Hij zegt dat de provincie gesprekken voert over het omzetten van energie in waterstof.

Kleine kerncentrales

Politiek is er een sterke wens om snel minimaal twee grote kerncentrales te bouwen en dus is de kans echt niet verkeken dat die centrales er gaan komen. Wel werd vandaag nog duidelijker dat dat veel geld gaat kosten en dat dat geld niet alleen in de centrales zelf gaat zitten.

Er is wel goed nieuws voor een andere wens van het kabinet: dat wil ook een aantal kleinere kerncentrales bouwen, zogenoemde SMR's (Small Modular Reactors). Tennet verwacht dat die wel goed in te passen zijn in het elektriciteitsnet. Enige probleem daarmee: ze bestaan vooral nog op papier, ze zijn op dit moment wereldwijd nog nergens gebouwd.

Meloni heeft in een video duidelijk gemaakt dat Trumps uitspraken niet kloppen en is verbijsterd dat een bondgenoot zoiets zou doen. "Er is één ding dat hij moet onthouden: zowel ik als Italië smeken nooit."

De rel is een nieuwe knauw voor de relatie tussen de twee bondgenoten die het ooit goed met elkaar konden vinden.

In een afgemeten boodschap op sociale media reageert Meloni verbeten:

Trump had vanochtend een kort interview met de Italiaanse zender La7. De journalist van La7 vroeg hem naar Oekraïne, maar Trump begon zelf over Meloni en hun gesprek tijdens de zojuist afgesloten G7-top in het Franse Évian.

Meloni en Trump werden op verschillende momenten tijdens de G7 gefilmd toen ze met elkaar aan het praten waren, bijvoorbeeld toen ze samen op een bankje zaten.

"Ze is waarschijnlijk blij dat ik met haar heb gesproken. Ik hoefde niet met haar te praten", zei Trump in het interview. "Ze smeekte me om met haar op de foto te gaan. Ze wilde zo ontzettend graag met mij op de foto. Anders had ik het niet gedaan, maar ik had medelijden met haar."

Buitenlandminister Tajani noemt de uitspraken ernstig en beledigend voor Meloni en heel Italië. Hij werd maandag en dinsdag in de VS verwacht voor een officiële diplomatieke ontmoeting. Op X laat hij weten dat die ontmoeting van de baan is vanwege de opmerkingen.

'Onacceptabel'

Meloni benadrukt in de video dat het niet de eerste keer is dat Trump zich zo uitlaat over bondgenoten. De relatie van de twee wereldleiders staat op scherp nadat Trump eerder dit jaar hard had uitgehaald naar de Amerikaanse paus Leo wegens zijn kritiek op de oorlog in het Midden-Oosten. Trump noemde de paus "zwak op het gebied van misdaad en heel slecht in buitenlandpolitiek".

Dat schoot de katholieke Meloni in het verkeerde keelgat. Ze noemde Trumps uitspraken "onacceptabel", waarop Trump zei dat Meloni "onacceptabel" was. Om de gemoederen te bedaren, reisde de Amerikaanse buitenlandminister Rubio daarna af naar Rome en Vaticaanstad om de paus en Meloni te ontmoeten.

Daar komt nog bij dat Italië de VS afgelopen april weigerde toestemming te geven voor het gebruik van een luchtmachtbasis op Sicilië. De VS wilde bommenwerpers voor de oorlog tegen Iran daar laten landen, maar dat mocht niet van de Europese bondgenoot. Dat schoot Trump in het verkeerde keelgat.

Toen Meloni ruim 3,5 jaar geleden de eerste vrouwelijke premier van Italië werd, probeerde ze aanvankelijk voort te bouwen op de al lang bestaande sterke banden tussen de VS en Italië. De rechts-conservatieve premier positioneerde zichzelf als een "brug" tussen Washington en de Europese Unie. Ze was de enige regeringsleider die bij Trumps inauguratie aanwezig was.

Twistpunten

Maar de relaties zijn inmiddels bekoeld. Meloni heeft de oorlog die de VS voerde in het Midden-Oosten illegaal genoemd. Ook Trumps importheffingen en de Amerikaanse steun aan Israël tijdens de Gaza-oorlog zijn twistpunten.

De Italiaanse politiek sloot de rijen achter Meloni. Sergio Mattarella, sinds 2015 president van Italië, liet op X van zich horen. "Wie Meloni aanvalt, valt ons allemaal aan", schreef hij.

Joris Oddens van het Huygens Instituut heeft het schilderij onderzocht en zijn bevindingen gepubliceerd in het tijdschrift Early Modern Low Countries.

Eeuwenlang hing het werk van een onbekende schilder in een Duits kasteel, waarna het in 2023 op een veiling terechtkwam. Historicus Oddens werd erop geattendeerd en bracht een bod uit op het onbekende werk. Daarna begon het onderzoek.

Plaat van het Binnenhof

Vrij snel was duidelijk dat het een politieke vergadering uit de 17e eeuw betrof, maar het was een mysterie waar en wanneer die plaatsvond. Samen met andere experts ontdekte Oddens waar het tafereel zich afspeelde: de oudste zaal van het Binnenhof, waar de Staten-Generaal bijeenkwam. Prominente politieke leiders onder wie prins Maurits en raadpensionaris Johan van Oldenbarnevelt zitten rondom de vergadertafel.

Uit Oddens' onderzoek bleek ook welk moment is afgebeeld: het moment in 1608 waarop de Staten-Generaal het nieuws krijgen dat een delegatie van de koning van Spanje bereid is in hun midden te verschijnen.

Dat was van grote symbolische waarde, omdat Spanje de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden daarmee impliciet als gelijkwaardige gesprekspartner erkende. Het vormde een belangrijke stap richting internationale erkenning van de Republiek.

Daarnaast is dit volgens Oddens het enige bekende schilderij van de oudste vergaderzaal van de Staten-Generaal op het Binnenhof.

Historische betekenis

Het werk is van grote historische betekenis, zegt Oddens. "We beschikken over veel geschreven bronnen, maar we hebben heel weinig beeld van de politieke cultuur van de vroege Republiek", zegt hij.

"Dit schilderij laat niet alleen zien hoe de Staten-Generaal vergaderden, maar legt ook een moment vast dat tijdgenoten zagen als een doorbraak in de relatie tussen de Verenigde Provinciën en Spanje."Wat het Huygens Instituut betreft, is het doek een evenknie van het beroemde schilderij van de bekrachtiging van de Vrede van Münster uit 1648.

Het schilderij is gerestaureerd en in bruikleen gegeven aan het Haags Historisch Museum. Hier zal het bij de heropening van dat museum in 2028 te zien zijn.

Er is plaatselijk kans op hevige onweersbuien met grote hagelstenen en veel regen in korte tijd. In Limburg gold code oranje, maar daar is het nu code geel. Het weer heeft tot nu toe nog niet tot grote problemen of overlast geleid.

In de rest van het land blijft het vooralsnog code geel. Dat was al het geval vanwege de drukkende hitte, maar ook landelijk kan het later op de dag gaan onweren, hagelen en regenen.

Vandaag was de derde tropische dag van het jaar. In het hele land genoten veel mensen van het warme weer. Vanwege de zomerse temperaturen trokken veel mensen vandaag naar een recreatieplas.

Schoffelen en zwemmen

Veel bedrijven en scholen gingen over op een tropenrooster. Waar dat niet kon, troffen bedrijven maatregelen om werknemers zo koel mogelijk de dag door te laten komen. Een Brabants hoveniersbedrijf had voor zijn mensen na het snoeien, maaien en schoffelen een zwembad opgezet.

Bij het bedrijf werken jonge mensen met een verstandelijke beperking, en zij hebben er baat bij om ook bij dit weer te blijven werken, zegt hovenier Hein Geenen tegen Omroep Brabant.

"Bij ons zit er wel een vast ritme in, anders wordt het helemaal chaos", vertelt hij. "We beginnen om acht en werken tot vier. Als dat anders is, gaat het met de jongens niet goed. Dan raken ze hun ritme kwijt."

Om de hoveniers tegemoet te komen, verzon Geenen iets. "We hebben een zwembad in de tuin gezet, daar kunnen ze in. We gaan zo nog cocktails maken en leuke dingen doen in de schaduw", vertelt hij. "Ze hebben er veel plezier van, maar zeker ook van het werken in de tuinen."

Speciaal hitteplan voor dieren

Niet alleen mensen, ook dieren kunnen last krijgen van de hitte nu de temperaturen boven de 30 graden liggen. Op een kinderboerderij in Zwolle gold daarom vandaag een speciaal hitteplan. Zo zetten ze de dieren, zoals de varkens, zoveel mogelijk in de schaduw.

"We hangen zonnedoeken op boven het terrein en geven ze regelmatig een verkoelende varkensdouche", zei verzorger Jalien Winter tegen RTV Oost. De varkens zijn al van kleins af aan blootgesteld aan de watersproeier, dus inmiddels zijn ze eraan gewend. "Ze vinden het heerlijk", aldus Winter.

Daarnaast werd er extra en vaker water gegeven. "Het water warmt snel op met deze temperaturen, dus we zorgen niet alleen voor meer water, maar we spoelen de bakken ook vaker om en vullen ze weer met schoon water."

Ook op de eerste dag van Pinkpop was het vandaag goed warm. De thermometer tikte er vanmiddag 36 graden aan, meldt de regionale omroep L1.

Op het festivalterrein zijn extra maatregelen genomen om de hitte het hoofd te bieden. Zo zijn er verschillende waterpunten en heeft de organisatie schaduwdoeken opgehangen.

'Hitte serieus nemen'

"Het is hier heel lekker. We nemen even pauze", vertelde een bezoeker vanmiddag aan L1. "Het gaat wel, maar je moet de hitte serieus nemen en op tijd de schaduw opzoeken."

Dat bleek ook bij één van de punten van het Rode Kruis. Daar was het druk: mensen kwamen onder meer langs voor watersponsjes.

Ook de waterpunten werden goed gebruikt. Daar stond een rij met mensen die hun flesjes aan het vullen waren. Een festivalganger vulde niet alleen zijn flesje, maar ook zijn petje met water.

Warmterecord

In het Limburgse Ell werd een nieuw warmterecord neergezet. Het werd daar 34,0 graden, warmer dan ooit op een 19e juni. Omdat het kwik ook bij het meetstation in De Bilt tot boven de 30 graden kwam, spreken we van een officiële tropische dag. Dat gebeurde dit jaar ook op 26 en 29 mei.

De komende dagen blijft het erg warm. Morgen zou er voor de tweede keer dit jaar sprake kunnen zijn van een regionale hittegolf. Gemiddeld zijn er in Nederland vijf tropische dagen per jaar, maar vorig jaar waren het er acht.

Verder was er een congres bij de VVD en eentje bij Pro. Bij de VVD ging het over een nieuw 'liberaal manifest'. Hoe nieuw is dat manifest?

GroenLinks en de PvdA hielden een gezamenlijk congres en stemden daar definitief voor de fusie. Ze noemden zich al Pro en nu is het echt officieel. Hoe gaat deze partij zich ontwikkelen?

Podcast De Stemming

Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is hier te beluisteren bij NPO Luister

Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen.

Over deze podcast

Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl.

Het kabinet baseert zich bij deze keuze onder meer op netbeheerder Tennet. Eemshaven en Terneuzen zijn de enige plekken waar volgens technische en andere haalbaarheidsadviezen twee grootschalige centrales van samen 3,2 Gigawatt gebouwd kunnen worden.

De technische voorkeur gaat daarbij uit naar Eemshaven. De combinatie met nieuwe windparken op zee pakt daar het beste uit. De elektriciteitsproductie is nu al erg geconcentreerd aan de kust. Centrales in Groningen schelen voor het transport van elektriciteit via een overvol net vanuit de kustprovincies.

Geen draagvlak

Nadeel van Groningen is dat er in de regio weinig tot geen draagvlak is voor de kerncentrales. Staatssecretaris De Bat van Klimaat en Groene Groei: "Ik weet dat ze dit niet willen, dat vertelden ze mij vanmorgen nog."

Het vorige kabinet zei dat Groningen zal worden ontzien vanwege de gaswinning en de negatieve gevolgen daarvan. Het huidige kabinet zegt zich aan de belofte te houden dat Groningen afvalt als Zeeland "gelijk geschikt is".

Ook de Tweede Kamer sprak verschillende keren uit dat de Groningers geen kerncentrales opgelegd moeten krijgen.

Dilemma

In Terneuzen in Zeeland, op papier de tweede optie, is wel draagvlak, maar daar is het technisch weer heel ingewikkeld. Tennet verwacht grote knelpunten bij de aansluiting op het hoogspanningsnet. Kerncentrale Borssele moet bijvoorbeeld stoppen en er kan geen nieuwe windenergie bij.

Ook omdat een keuze voor Groningen nu heel gevoelig zou liggen, gaat het kabinet deze locatie toch onderzoeken. "Als het niet mogelijk zou zijn, zouden ze nu zijn afgevallen", zegt De Bat. "Dat is het dilemma dat we wegen."

Het kabinet heeft op beide mogelijke locaties een zogenoemd nationaal voorkeursrecht gevestigd op geschikte stukken grond. Dit is om te voorkomen dat speculanten de grond opkopen om voor veel geld aan de overheid door te verkopen.

Zeven locaties onderzocht

Het afgelopen jaar werden zeven locaties in vier gebieden onderzocht: twee in het Sloegebied (Zeeland), één in Terneuzen (Zeeland), één locatie op Maasvlakte II (Rotterdam) en drie locaties in de Eemshaven (Groningen).

De haalbaarheid van een kerncentrale op deze locaties hangt niet alleen af van de vraag naar elektriciteit daar en de aanvoer van energie uit zon en wind op die plek.

Maasvlakte II in Rotterdam is bijvoorbeeld afgevallen omdat er te weinig grond is om zowel centrales te bouwen als het havengebied te laten groeien. En er liggen Natura2000-gebieden dichtbij.

Ook het Sloegebied in Zeeland viel af omdat de grond gebruikt moet worden voor waterstoftransport en andere economische activiteiten, en omdat ook hier Natura2000-gebieden dichtbij liggen.

In gesprek met inwoners

Ondanks de nadelen kiest het kabinet ervoor om Terneuzen als tweede optie verder te onderzoeken. Daarbij wordt ook gekeken naar de aanwezige havenbedrijven en industrie, en naar welke energiebehoefte die in de toekomst hebben.

Het kabinet gaat in gesprek met inwoners en bestuurders van de voorkeurslocaties en de locaties die zijn afgevallen. Ook komen er gesprekken met maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven. Het Kamerdebat is op 2 juli.

Epidemioloog Amrish Baidjoe richtte met andere wetenschappers tijdens de crisis een zogeheten 'Red Team' op. Ze deden dat na de eerste coronagolf in de zomer van 2020. Maatregelen werden afgeschaald, terwijl besmettingen weer opliepen. "Kritische reflectie" was nodig, want tussen de coronagolven door ging "de urgentie" verloren, vonden zij.

De groep was kritisch op versoepelingen en op de "wirwar" aan communicatie. Bij mensen in "lagere sociaaleconomische groepen", die onevenredig hard werden geraakt door de maatregelen, kwam de boodschap vaak niet aan.

Beleefdheidsgesprekken

Hetzelfde gold voor de boodschap van Baidjoe zelf. Met het officiële adviesorgaan Outbreak Management Team werden slechts "beleefdheidsgesprekken" gevoerd en ook op de koffie bij zorgminister Hugo de Jonge voelde hij zich niet serieus genomen. Na een jaar stopte het Red Team ermee, omdat "alles al was gezegd".

Iemand die wel gehoor kreeg, was Diederik Gommers, voorzitter van de vereniging van ic-artsen, OMT-lid en destijds mediapersoonlijkheid. Aan het begin van de pandemie werd met man en macht gezocht naar manieren om het aantal ic-bedden op te schalen. Geld was niet het probleem, personeel wel, benadrukte Gommers in zijn verhoor.

Ic-verpleegkundigen waren in paniek over voorstellen om het aantal bedden te verhogen, vertelde Bianca Buurman. Zij was voorzitter van de beroepsvereniging voor verpleegkundigen. In de Kamer kwamen PvdA en PVV met een idee om het aantal plekken te verhogen naar 3000. "Dat was wensdenken. Het kon helemaal niet." Uiteindelijk gebeurde het dus ook niet; er werd opgeschaald van zo'n 900 bedden naar ongeveer 1300.

De enquêtecommissie had deze week ook aandacht voor 'de andere kant' van het verhaal. Rob Elens noemde zichzelf tijdens zijn verhoor "coronacriticus". Hij was huisarts in het Limburgse Meijel en kwam tijdens de coronacrisis in opspraak, omdat hij zich niet aan richtlijnen hield. Zo schreef hij medicijnen voor waarvan de werking niet bewezen was.

Toen het coronavirus om zich heen greep, werd Elens' praktijk hard geraakt. "In drie weken tijd overleden dertien mensen, terwijl ik normaal één sterfgeval per maand heb." De huisarts putte hoop uit een medicijnencocktail die een arts in New York gebruikte.

Tuchtzaak

Elens ging de cocktail ook gebruiken en zag verbetering bij patiënten. "Dat kan toch geen toeval zijn?", dacht de huisarts, die er de publiciteit mee zocht. De inspectie dacht er anders over. De werking was niet wetenschappelijk bewezen en er konden ernstige bijwerkingen zijn, zoals hartritmestoornissen. Er kwam een tuchtzaak, Elens werd beboet. Later bleek dat minister De Jonge de Inspectie had aangespoord om de huisarts af te stoppen.

'Waarom is Hugo zo achter mij aangegaan?', wilde Elens weten:

De Jonge, die nog zal worden verhoord, stuurde een appje over Elens aan inspecteur-generaal Marina Eckenhausen. "Weet dat ik er bovenop zit in alle opzichten", stuurde ze terug. "Als we een hard en houdbaar argument vinden, gaan we er zeker voor."

Elens werd niet lang daarna bestraft, maar volgens Eckenhausen had dat niks te maken met politieke druk. "Het is heel gebruikelijk dat bewindspersonen mij appen, iedereen mag signalen doorgeven." De inspectie maakte volgens haar een eigen afweging.

Veenbrandjes

Eckenhausen schetste in haar verhoor een spanningsveld tussen waar wel en waar geen aandacht naartoe ging. Terecht stonden ziekenhuizen in de belangstelling, aldus Eckenhausen, want daar waren problemen zichtbaar. "Waar de grote brand is, gaat iedereen kijken, maar je hebt ook veenbrandjes en stil leed."

Ze noemde onder meer de gehandicaptenzorg, maar ook jongeren die hard werden getroffen door maatregelen. "Medisch kwetsbaren zijn niet de enige kwetsbaren." Kennis en middelen hadden wellicht anders verdeeld kunnen worden, zei de oud-inspecteur-generaal. Maar dat sommigen "te veel" hadden gekregen, ging Eckenhausen te ver. "Dat is ingewikkeld."

Buurman voegde aan de 'vergeten groepen' verpleegkundigen toe, die "de hele dag naast patiënten en cliënten stonden". Ze hadden het zwaar, vielen uit en hun stem werd in het begin van de crisis "onvoldoende gehoord". Buurman had het niet gek gevonden om iemand aan het OMT toe te voegen. "Je moet weten hoe het er in de praktijk aan toegaat."

En Buurman, ook hoogleraar Acute Ouderenzorg, stipte zaken aan in de ouderenzorg. Ze vroeg in het voorjaar om preventieve mondkapjes en een beter testbeleid in verpleeghuizen. Het OMT wilde daar toen niet aan. Er kwam wel een bezoekverbod in verpleeghuizen, omdat werd gevreesd voor snelle verspreiding onder deze kwetsbare groepen.

De gevolgen voor de ouderen en hun familie waren "ongelofelijk ingrijpend", zei Buurman. Er was eenzaamheid, verwarring en ouderen stierven zonder vertrouwde gezichten om hen heen. Met dat laatste is een grens overschreden, vindt Gommers achteraf. "Dit soort maatregelen mogen wij nooit meer nemen. Je kunt niet alleen doodgaan, daar ben je niet voor op de wereld gezet." Hoe dit dan wel zou moeten bij zo'n gevaarlijk virus, zei Gommers niet.

Na de staking in de vroege ochtend moet de NS de dienstregeling weer opstarten. Daardoor kunnen reizigers ook de rest van de ochtend te maken krijgen met treinen die niet rijden of vertraagd zijn. Vervangend vervoer aanbieden is niet mogelijk, stelt de NS, omdat daarvoor niet genoeg bussen beschikbaar zijn.

De zogenoemde Airportsprinter tussen Amsterdam Centraal, Schiphol en Hoofddorp rijdt tijdens de staking wel, net als de Eurostar naar Londen en Parijs voor reizigers met een reservering.

Meer verstoringen

De vakbond stelt dat andere vervoerders woensdagochtend ook niet rijden. Arriva zegt tegen persbureau ANP nog niet te weten wat de impact van de staking wordt, omdat niet duidelijk is hoeveel medewerkers staken. "We rijden wat we kunnen rijden", zegt een woordvoerder, die verwacht dat de vervoerder vanaf 08.30 uur weer volgens de dienstregeling rijdt.

Het GVB in Amsterdam en de RET in Rotterdam beginnen pas na 08.00 uur met rijden. In beide steden moeten reizigers rekening houden met verstoringen tot later in de ochtend. Transdev, het vervoersbedrijf achter onder meer Connexxion, zegt nog "druk in vergadering" te zijn over de gevolgen van de staking voor de dienstregeling.

FNV had de staking vorige maand al aangekondigd. De staking richt zich tegen bezuinigingen op de sociale zekerheid, zoals het inkorten van de WW en het versoberen van de WIA, de uitkering voor langdurig zieken. Ook tegen het versneld verhogen van de AOW-leeftijd zou gestaakt worden, maar dat kabinetsplan is van tafel.

Gisternacht rond 02.45 uur trof de politie de lichamen van het echtpaar, een man en een vrouw van 53, aan in hun woning. Niet veel later werd de dochter van het gezin aangehouden. Ze zit vast in beperkingen, wat inhoudt dat ze alleen met haar advocaat mag praten.

Wat er met zo'n jonge verdachte gebeurt, lees je hier:

Buren staan ook vandaag nog een groot deel van de middag buiten met elkaar te praten. Ze verbazen zich over hoe zoiets in hun buurt kon plaatsvinden. "Normaal gesproken gebeurt hier niets, we zijn allemaal van slag", zegt een bewoner.

Teruggetrokken, maar vriendelijk

"Het is een wijk met veel gezinnen, vaak met jonge kinderen, maar ook wat pubers." De man, zelf vader van een 2-jarige dochter, woont al acht jaar in de straat, waar de huizen verschillende kleine hofjes vormen. "Ik heb de dochter van het echtpaar in al die tijd nog nooit gezien."

Een paar huizen verderop hangen politielinten en agenten van de forensische opsporing lopen in witte pakken in en uit. Ook neemt de politie een kat mee die nog in het huis was.

Buren herinneren zich het echtpaar als teruggetrokken, maar vriendelijk. "De man liet 's avonds altijd de hond uit en lachte dan vriendelijk." Een andere buurman herinnert zich nog dat moeder en dochter een aantal jaar geleden op hun huisdieren pasten tijdens een vakantie. "Het meisje was toen een jaar of 10. Gewoon een meisje zoals er zoveel zijn hier in de wijk."

Bijeenkomsten op scholen

"Het is een heel tragisch, maar vooral ook heel heftig incident. Het heeft een grote indruk gemaakt op de nabestaanden, de omwonenden, maar ook heel Nederland", vertelt burgemeester Kamminga van Groningen een dag na het drama.

In Meerstad waren vandaag mensen van het wijkteam en de gemeente aanwezig. Op een school in de buurt van de woning van de ouders was vanmorgen een bijeenkomst voor buurtbewoners. Volgens een bezoeker waren daar tussen de tien en vijftien ouders.

Ook op de school van het meisje, het Montessori Vaklyceum, was vanochtend een bijeenkomst voor leerlingen en ouders. Daar waren ook hulpverleners bij. Ook op andere scholen was vandaag gelegenheid om bij elkaar te komen.

"Een van de scholen zou eigenlijk dicht zijn, maar is speciaal opengegaan, omdat we merken dat er behoefte is om met elkaar in gesprek te gaan", aldus de burgemeester. "Op die manier konden partijen als Slachtofferhulp en de GGD ook meer duiding geven. Hoe ga je om met dingen die je hoort en ziet? En hoe verwerk je zo'n trauma?"

Speculaties

De burgemeester laat weten niet blij te zijn met berichten die rondgaan op sociale media en die in andere media worden overgenomen. "Ik snap dat er vragen zijn, maar ik wil toch oproepen daar terughoudend mee te zijn en bij voorkeur het niet te doen."

"Wat je niet wil in dit soort situaties is dat er allerlei verhalen en speculaties komen. Volgens mij wordt niemand daar beter van. Iedereen wil weten hoe het zit, maar we weten uit ervaring dat een onderzoek het beste gedijt bij rust en ruimte, hoe frustrerend dat soms ook is."

'Moord op ouders uiterst zeldzaam'

Het komt weinig voor dat kinderen zich schuldig maken aan moord en doodslag, vertelt Peter van der Laan, directeur van het Nederlands Studiecentrum voor Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR). En moord op ouders komt zelfs vrijwel nooit voor.

Jaarlijks zijn er volgens Van der Laan zeven tot elf minderjarigen betrokken bij moord en doodslag. "Dat aantal is door de tijd heen tamelijk stabiel." In de meeste gevallen gaat het om 17- en 16-jarigen die bijvoorbeeld ruzie krijgen in het uitgaansleven. Hoe jonger, hoe zeldzamer het is dat een kind zich hier schuldig aan maakt.

Het enige min of meer recente vergelijkbare incident dat Van der Laan zich voor de geest kan halen is de 14-jarige uit het Friese Katlijk die in 2017 zijn beide ouders vermoordde. Hij had ernstige psychische problemen en kreeg een jaar jeugddetentie en jeugd-tbs opgelegd. "Maar wat in Meerstad speelde, daar hebben we nog geen idee van."

Drie weken geleden werd voor het hondengedeelte van het strand een zwemverbod afgegeven na meldingen over honden die ziek waren geworden en zelfs doodgegaan nadat ze in het IJmeer hadden gezwommen.

Snel daarna werd het verbod uitgebreid naar het hele strand en werden activiteiten daar afgeblazen. Een eerste onderzoek naar de waterkwaliteit leverde geen verklaring op voor het ziek worden van de honden. Er werden geen aanwijzingen gevonden dat het water gevaarlijk zou zijn.

'Geen risico voor zwemmers'

Toch wilde de omgevingsdienst de autopsie afwachten van een van de honden die was doodgegaan na een bezoek aan het strand, meldt Omroep Flevoland. Omdat ook het autopsierapport van de hond geen bijzonderheden bevat, heeft de omgevingsdienst vanochtend het zwemverbod ingetrokken.

Volgens de omgevingsdienst is het water uitgebreid onderzocht en is er niets opvallends gevonden: "Er zijn momenteel geen aanwijzingen dat de waterkwaliteit een risico vormt voor zwemmers." Dat betekent dat strandgangers vanaf nu gewoon weer het water in kunnen.

De omgevingsdienst geeft nog wel een paar adviezen mee aan de bezoekers van het Almeerderstrand. Ze moeten bijvoorbeeld letten op verkleuring van het water en op dode vissen. Ook wordt geadviseerd om goed toezicht te houden op kinderen en huisdieren.

De termijn van de huidige Zimbabwaanse president, Emmerson Mnangagwa, zou eigenlijk in 2028 aflopen. Onder de aangepaste wet kan hij twee jaar langer aan de macht blijven. Daarnaast verliezen Zimbabwanen met de wet het recht om de president rechtstreeks te kiezen. Na de wetswijziging wordt die gekozen door het parlement.

216 parlementsleden hebben voor de wetswijziging gestemd, slechts 42 stemden tegen. Het wetsvoorstel moet nog goedgekeurd worden door de senaat voordat het van kracht wordt. Naar verwachting gebeurt dat want net als het parlement is ook de senaat in handen van Mnangagwa's partij ZANU-PF.

Voorstanders van de wetswijziging zeggen dat die de politieke en economische stabiliteit van het land bevordert, maar er klinkt ook veel kritiek. De wijziging zou een volgende stap zijn in het democratisch afglijden van Zimbabwe.

Ook zou de wetswijziging in strijd zijn met een andere bepaling uit de grondwet. Daarin staat dat een president maximaal twee termijnen mag regeren en dat elke poging om de termijn te verlengen via een referendum door het volk moet worden goedgekeurd. Daar wordt nu aan voorbijgegaan. De tegenstanders van de wetswijziging zien het als een slimme poging van Mnangagwa om zijn macht niet uit handen te hoeven geven.

Staatsgreep

Mnangagwa is de derde president van Zimbabwe sinds de onafhankelijkheid van het land in 1980. Hij kwam aan de macht door een staatsgreep in 2017 en was de opvolger van Mugabe, die op dat moment 37 jaar lang aan de macht was. Bij zijn aantreden beloofde hij voor economische groei en democratisch herstel te zorgen.

Tegenwoordig wordt zijn regering geassocieerd met grote economische problemen, corruptie en een steeds verder afbrokkelende democratie.

Volgens persbureau Reuters waren er al twee jaar signalen dat Mnangagwa langer aan de macht zou willen blijven. Zijn supporters zeiden dat hij meer tijd nodig had om hervormingen door te voeren.

De afgelopen jaren heeft de politie het aantal auto's met verborgen ruimtes flink zien toenemen. In 2023 vond de politie 135 geheime opbergplekken in auto's, in 2024 zo'n 150 en in 2025 170. Voor 2026 staat de teller nu al op 90.

Het aantal inbouwlocaties dat de politie in het vizier heeft, is volgens politieman Koen Schols van het Flexibel Interventie Team (FIT) het topje van de ijsberg. "Er blijven steeds weer nieuwe locaties naar voren komen. Omdat het strafbaar is geworden, komen er steeds meer meldingen binnen."

Duizend kilo coke

Zo nam de politie in maart tientallen aangepaste auto's in beslag in Zevenbergen. Daar zat een werkplaats die gespecialiseerd was in het inbouwen van verborgen ruimtes die met het blote oog bijna niet waarneembaar zijn. Bij die inval vond de politie ook ruim duizend kilo cocaïne en bijna tweeduizend kilo hasj. Vermoedelijk werden de auto's gebruikt voor drugstransporten.

De verstopplekken worden steeds vernuftiger weggewerkt, zegt Schols. Ze worden gemaakt onder stoelen of de achterbank, maar ook achter dashboards, in de middenconsole en de zijwanden. "Verborgen ruimtes worden gemaakt op werkelijk iedere plek in de auto die je kan bedenken."

Verhoogde laadvloer

Zo vond de politie recent nog een bestelbus, waarvan de hele laadvloer omhoog kon. Er pasten honderden kiloblokken cocaïne in. In een andere zaak vond de politie geheime ruimtes onder de achterbank en in de rugleuning met daarin 1,2 miljoen cash geld.

Lange tijd kon de politie weinig doen tegen auto's met verborgen ruimtes. Bestuurders waren alleen strafbaar als er iets illegaals in lag, zoals wapens of drugs. Als de geheime opbergplek op het moment van een controle leeg was, stond de politie met lege handen.

Om het hebben en maken van verborgen ruimtes aan te pakken, staat er sinds dit jaar maximaal twee jaar gevangenisstraf op. Schols is blij met de wet, zegt hij. "Alles wat strafbaar is, wordt erin weggestopt. We hebben nog nooit zoiets als tulpen aangetroffen. "

Dicht bij de bron

Opvallend bij de inval in Zevenberg was dat meerdere in beslag genomen auto's uit het buitenland kwamen, waaronder Duitsland en Spanje. Het inbouwen van verborgen ruimtes lijkt een Nederlandse specialiteit te zijn.

Schols kan dat wel verklaren: "We zitten dicht bij de bron qua drugs, wapens en geld. Er komt heel veel in de havens binnen. Hoe mooi is het dan als je eerst een ruimte inbouwt en dan je drugs meeneemt naar je eigen land?"

Criminelen betalen voor het aanleggen van een verborgen ruimte tussen de 5000 en 25.000 euro. Dat is een rendabele investering voor criminelen die soms met honderdduizenden euro's aan drugs rondrijden.

Een minder voor de hand liggend bezwaar tegen verborgen ruimtes is dat ze ook ronduit gevaarlijk kunnen zijn. Volgens de politie is er zelfs al een dode gevallen: een omgebouwde auto crashte, de bijrijdersstoel kwam los en de medepassagier overleed. Na onderzoek bleek dat er een gat was gezaagd in de carrosserie waarbij de stoel in zijn geheel achterover kon. Die zat daardoor nauwelijks vast.

Ook bij garage om de hoek

Schols zegt dat het inbouwen van verborgen ruimtes overal gebeurt en niet alleen in schimmige schuurtjes achteraf. "We zien het ook voorbij komen in garages waar normale schades worden hersteld. Het kan ook de garage om de hoek zijn."

Autobrancheorganisatie Bovag laat weten dat garagebedrijven die zich schuldig maken aan het inbouwen van verborgen ruimtes uit de vereniging worden gezet.

Ook al worden politieagenten getraind in het herkennen van verborgen ruimtes, is er een Europese database opgezet met voorbeelden en beschikt de politie over apparatuur om verborgen ruimtes mee te detecteren, toch rekent Schols zich ook nu niet rijk. "Ik denk dat criminelen altijd wel weer wat nieuws bedenken om drugs, wapens en geld mee te vervoeren."

In de Zevenbergse zaak heeft de politie vier mannen aangehouden. Zij worden zowel verdacht van drugshandel, als het inbouwen van geheime ruimtes. Deze week stonden zij voor het eerst voor de rechter, hun zaak wordt later inhoudelijk behandeld.

Volgens een Amerikaanse functionaris hebben onderhandelaars uit de Verenigde Staten en Qatar gewerkt aan de overeenkomst samen met Iran.

Sinds april gold al een broos staakt-het-vuren tussen Israël en Libanon, maar daar was Hezbollah niet bij betrokken. De aanvallen tussen Hezbollah en Israël gingen dan ook gewoon door.

Een nieuwe ronde gesprekken tussen Libanon en Israël beginnen naar verwachting volgende week dinsdag in Washington. Dat heeft de Amerikaanse buitenlandminister Rubio vandaag bekendgemaakt nadat hij de Libanese president Aoun telefonisch had gesproken.

Aoun bedankt in een verklaring op sociale media de VS voor zijn steun en benadrukt de "noodzaak om de Israëlische agressie op Libanees grondgebied te stoppen" door het bereiken van een alomvattend staakt-het-vuren.

Horde in akkoord VS - Iran

Het nieuws over het bestand volgt op een intensivering in de gevechten van vannacht. Zeker 47 mensen kwamen in Libanon om het leven door Israëlische bommen en vier Israëlische soldaten sneuvelden in de strijd tegen Hezbollah.

De oplaaiende gevechten dreigden het akkoord tussen Iran en de VS te ondermijnen. Een einde aan het geweld in Libanon was onderdeel van dat akkoord. Een van de Iraanse eisen was dat de gevechten op alle fronten zouden stoppen, ook in Libanon.

Iran heeft de Israëlische aanvallen op Libanon van vandaag veroordeeld en waarschuwt voor de regionale gevolgen. Woordvoerder Baghaei van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken herhaalde dat een einde aan de oorlog in Libanon een integraal onderdeel is van de intentieverklaring. Ook houdt Teheran de VS verantwoordelijk voor de Israëlische aanvallen.

Israël is geen partij bij de afspraken voor het akkoord tussen Iran en de VS en de Israëlische premier Netanyahu heeft geweigerd de oorlog te stoppen.

Nieuwe aanvallen gemeld

Ondanks het nieuwe staakt-het-vuren lijken de gevechten niet te zijn gestopt. Nieuwszender Al Jazeera meldt dat binnen een uur na het ingaan van de wapenstilstand er zeker twaalf Israëlische aanvallen en beschietingen zijn geweest in Zuid-libanon. Bij een droneaanval zijn twee personen gedood, melden Libanese media.

Het Israëlische leger beschuldigt Hezbollah ervan de wapenstilstand te hebben geschonden. Volgens de Israëlische krant Times of Israel ging in een plaats in het noorden van Israël het luchtalarm af vanwege een drone.

Er zouden vandaag gesprekken plaatsvinden in Zwitserland tussen delegaties van de VS en Iran, maar die zijn uitgesteld. Er worden nu voorbereidingen getroffen om de gesprekken de komende dagen te houden, maar die zijn dus afhankelijk van een aantal voorwaarden, zei de Iraanse woordvoerder Baghaei.

Correspondent Israël en de Palestijnse Gebieden Lennard Swolfs:

"De aanvallen laten zien hoe fragiel het staakt-het-vuren is. Israël heeft gezegd het recht te hebben om aan te vallen bij een dreiging van Hezbollah. De Israëlische premier Netanyahu heeft nog niks gezegd over het bestand, maar rond het ingaan daarvan zei hij op sociale media dat hij goedkeuring had gegeven om een aanval uit te voeren op Libanon eerder vandaag.

Israël lijkt onder druk van de VS akkoord te zijn gegaan. Netanyahu moet luisteren naar de Amerikaanse president omdat hij afhankelijk is van Amerikaanse steun. De druk vanuit de VS lijkt steeds meer te zijn toegenomen en daar lijken Israëliërs nu toch voor te zijn gezwicht, ook al willen ze dat niet."

De onderzoekers verzamelden data over de onbewoonde eilandengroep tussen oktober vorig jaar en januari dit jaar. Volgens hun schatting zijn er meer dan 13.000 van de 17.000 zeeolifantenpups doodgegaan. Op sommige plekken is zeker 97 procent van de pups gestorven.

Het gaat om de eilandengroep Heard en McDonaldeilanden in het zuiden van de Indische Oceaan, zo'n 4000 kilometer ten zuidwesten van Australië. De eilandengroep behoort officieel tot Australië en is een broedplaats voor meer dan een miljoen vogel- en zeehondensoorten.

'Eerste detectie'

Het Australische continent was het enige continent waar vogelgriep (H5N1) nog niet waren voorgekomen. "Deze waarnemingen zijn de eerste detectie in een extern Australisch gebied en laten de voortdurende oostwaartse beweging van de H5-vogelgriep rond het sub-Antarctische gebied zien", zegt hoofdauteur en natuurbioloog dr. Julie McInnes.

Naast de zeeolifantenpups zijn er ook meer pinguïns gestorven dan onderzoekers hadden verwacht. De wetenschappers hebben monsters van zeker negen diersoorten verzameld. Van die negen diersoorten testten zes soorten positief voor vogelgriep, waaronder de zuidelijke zeeolifanten, konings- en ezelspinguïns, de kerguelenzeebeer en het Zuid-Georgisch alkstormvogeltje.

Het onderzoek is gepubliceerd op het open platform BioRxiv voor biowetenschappen. Het gaat om de eerste bevindingen van onderzoekers die gebruik hebben gemaakt van drones en die aan land zijn geweest. Het onderzoek is nog niet door vakgenoten beoordeeld.

Nadat er vorig jaar ineens veel dode zeeolifanten waren gesignaleerd op de eilanden, werd begonnen met het onderzoek. De onderzoekers vermoeden dat de ziekte vorig jaar is meegenomen door trekvogels van de Crozeteilanden, die 1800 kilometer verderop liggen.

'Zorgwekkende ontwikkeling'

De Australische milieuminister Watt zegt dat er meer tests worden uitgevoerd om te kunnen bevestigen dat het daadwerkelijk om het vogelgriep-virus gaat. "We hebben wereldwijd gezien wat de impact van dit virus is op zeefauna, trekvogels en bedreigde vogels en zoogdieren", schrijft hij in een verklaring. "Australië bereidt zich al jaren voor op de mogelijkheid."

Watt zegt dat Australië een uitgewerkt plan heeft om het virus te bestrijden, mocht dat het Australische vasteland bereiken. De overheid heeft al 113 miljoen Australische dollar (omgerekend bijna 70 miljoen euro) beschikbaar gesteld voor de aanpak.

Er ligt in de Middellandse Zee al een Nederlandse mijnenjager klaar om deel te nemen aan een missie die voor een veilige doorvaart voor koopvaardijschepen en olietankers door de zeestraat moet zorgen.

Defensieminister Yesilgöz schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat Nederland nauw betrokken is bij de militaire planning van de internationale missie onder leiding van het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. In overleg met de coalitiepartners is geconstateerd dat de Zr. Ms. De Ruyter "van grote meerwaarde" kan zijn als de internationale missie begint.

Puzzel nog aan het leggen

Wanneer dat is, is nog niet duidelijk. "We zijn de militaire en politieke puzzel nog aan het leggen", zei Yesilgöz op de wekelijkse persconferentie van de minister-president, waar zij premier Jetten verving.

Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken zei vanmorgen voor aanvang van de ministerraad dat de situatie in de regio nog te onduidelijk is om de knoop daarover door te hakken.

"Er lag een akkoord tussen de VS en Iran", zei hij voorafgaand aan de ministerraad. "Dat is op zich positief. Maar vervolgens wordt er nu niet verder onderhandeld en dat is wel nodig. Dat betekent dat die duidelijkheid er nu nog even niet is. De ervaring leert dat dit ook iedere dag weer kan veranderen."

Duitsland en Frankrijk

Gisteren werd bekend dat Duitsland twee marinevaartuigen richting de Straat van Hormuz heeft gestuurd, als voorbereiding op een mogelijke inzet in de belangrijke zeestraat. Ook Frankrijk heeft een vliegdekschip in de regio gepositioneerd.

De Nederlandse mijnenjager, de Zr. Ms. Willemstad, trekt samen op met een Belgische mijnenjager, die nu ook in de Middellandse Zee ligt te wachten. De Belgische minister van Defensie sprak gisteren de verwachting uit dat dit schip, de Primula, snel naar de Straat van Hormuz zal vertrekken.

Als het Nederlandse kabinet een besluit neemt, moet de Tweede Kamer zich daar nog over buigen. Maar dan "moeten wij eerst een duidelijke omkadering van de missie kunnen geven", zei Berendsen vanmorgen. Zo ver is het dus nog niet.

Yesilgöz meldde vandaag ook dat Nederland stafleden wil leveren als de missie begint.

Luister hier:

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Conservator Wytze Koppelman laat zien wat er al in het archief zit: een t-shirt van de bankzitters, Youtubevideo's van Monica Geuze en een jaren '90 game als A2-racer. Het opslaan van het internet is nog niet gemakkelijk, want hoe vang je interactieve programma's? René van Leeuwen maakt al ruim 12 jaar DumpertReeten en ziet elke dag veel van het internet. Wat moet wat hem betreft bewaard blijven?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lisa Konings

Er staat in dat mensen die zich in een toespraak, tekst of op een afbeelding positief uitlaten over een terroristisch misdrijf waar een levenslange gevangenisstraf op staat, straks een gevangenisstraf van twee jaar riskeren. Het gaat dan bijvoorbeeld om het verheerlijken van een terroristische aanslag waarbij doden en gewonden zijn gevallen, zoals op twee moskeeën in Christchurch in 2019.

Op het verspreiden van materiaal zoals een video waarin een aanslag positief becommentarieerd wordt, komt in het voorstel maximaal een jaar gevangenisstraf of een geldboete te staan.

En het steun betuigen aan een verboden terroristische organisatie, door bijvoorbeeld het zwaaien met een ISIS-vlag, het dragen van kleding met een bepaald logo of een bericht op sociale media, kan in het ergste geval twee jaar gevangenisstraf of een geldboete opleveren.

Lange geschiedenis

De Wet Verheerlijking van Terrorisme kent een lange geschiedenis. Toenmalig CDA-leider Buma begon er in 2014 al over en in 2016 diende zijn partij een initiatiefvoorstel in. Dat heeft het nooit gehaald.

Minister Van Weel, die toen nog deel uitmaakte van het demissionaire kabinet-Schoof, pakte het plan vorig jaar weer op. De Raad van State oordeelde er afgelopen maart positief over.

In het huidige kabinet ligt het gevoelig, omdat D66 er weinig in ziet. De partij vreest dat de vrijheid van meningsuiting en het recht om te demonstreren in gevaar kunnen komen.

Deal gesloten?

Toch ligt het nu weer op tafel. De partij van Jetten zou begin deze maand achter de schermen hebben afgesproken het verzet tegen de indiening te staken. In ruil daarvoor zou de VVD akkoord gaan met 380 miljoen extra voor de begroting van D66-minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Het kabinet ontkent dat er zo'n deal is gemaakt.

VVD-minister Van Weel zei na afloop van de ministerraad dat hij er nog niet zeker van is dat D66 het plan in de Kamer gaat steunen, maar dat hij er alles aan heeft gedaan om aan de bezwaren tegemoet te komen. Zo moet in het aangepaste voorstel echt duidelijk worden dat iemand de intentie heeft om een verboden terroristische organisatie of het plegen van gewelddadige aanslagen te promoten.

Zonder D66 kan er alsnog een meerderheid worden gehaald, als VVD, CDA en de rechtse oppositiepartijen het wetsvoorstel steunen.

De drie daders werden ieder veroordeeld tot 47 maanden cel, bijna vier jaar, voor hun rol in de spectaculaire kunstroof in januari vorig jaar. Zij hadden eerder al aangegeven niet in beroep te gaan.

Het OM had in eerste instantie werd tegen twee van de verdachten een straf geëist van 44 maanden cel. Zij hadden vooraf procesafspraken gemaakt met justitie: in ruil voor het teruggeven van een deel van de buit kregen ze een lagere strafeis. Tegen de derde verdachte was 5,5 jaar cel geëist, omdat hij geen deal met justitie had gemaakt.

Armband spoorloos

Uiteindelijk legde de rechtbank in Assen alle verdachten dezelfde straf op, omdat er niet viel te bepalen welke rol iedere verdachte speelde in het teruggeven van de gestolen juwelen. Een gouden armband, met een geschatte waarde van 500.000 euro, is nog steeds spoorloos.

In de afspraken stond ook dat er geen hoger beroep zou worden ingesteld als de afspraken zouden worden nagekomen en de straf niet meer dan drie maanden zou verschillen van de eis. Het OM houdt zich daaraan.

Tegen de lagere straf van de derde verdachte, 4 jaar cel in plaats van 5,5 jaar, gaat het OM ook niet in hoger beroep. Het OM zegt dat er "voldoende recht is gedaan". Het advocatenkantoor van de laatste verdachte meldde eerder deze week dat hij zelf ook niet in hoger beroep gaat.

Nationaal symbool van Roemenië

Vorig jaar januari werd een ingang van het museum met een zwaar explosief opgeblazen. Daarbij werden meerdere sieraden uit een Roemeense erfgoedcollectie meegenomen.

Het kroonstuk was de helm van Cotofenesti, een bijna zuiver gouden helm én het nationaal symbool van Roemenië uit de vijfde eeuw voor Christus. De gestolen kunstschatten hadden een verzekeringswaarde van 5,7 miljoen euro.

Het dreigement was voor de school reden om de deur voor alle zekerheid op slot doen, al werd er wel gewoon lesgegeven. De politie stuurde uit voorzorg agenten die "zowel zichtbaar als onzichtbaar" aanwezig waren bij de school aan de Marinus Postlaan in Kampen.

Het dreigement bestond uit een video die gisteren op het sociale medium werd gezet, maar inmiddels is verwijderd. Volgens RTV Oost was op de video een man te zien die zichzelf filmde terwijl hij dreigende taal uitsloeg. De man zei drie vuurwapens en 33 kogels met namen erop te hebben.

Thuisgehouden

Volgens onbevestigde berichten heeft een aantal ouders hun kinderen vandaag thuisgehouden.

Over het motief van de verdachte is niet veel bekend. Volgens de directeur van de school bedreigde hij in zijn video zowel de school als 'privépersonen'.