Ode : Blogs

Geen angst voor de crisis in de avondwinkel op 12 juni

Willemijn Sneep — 2012-05-29T09:36:27-04:00

By: Willemijn Sneep

Crisistijden lijken funest voor kleine en duurzame winkels. Maar Joke Bom, eigenaresse van ecowebshop van het jaar Watmooi, ziet dat juist kleinere, duurzame merken aan het overleven zijn. En volgens Bom is de oorzaak dat grote winkels hun assortiment nog steeds niet durven uit te breiden met écht duurzame merken.

Het is een angst waar Bom in elk geval geen last van heeft: zij verzorgt op de avondwinkel van hetkanWel een pop-up winkel waar bijna alle kleding uit haar webshop te passen en te kopen is.

Bom: “Wij vinden het goed dat het publiek zelf eens kan zien en voelen dat duurzame mode net zo leuk is als gewone mode.” “Kleding moet in eerste instantie vooral trendy en mooi zijn”, vervolgt ze. “Het is niet zoals bij voeding, dat mensen denken: hé, dit is voor mij zelf ook gezonder. Mensen willen een mooi t-shirt kopen, het duurzame karakter ervan is dan een ‘leuke extra’. In de avondwinkel zien mensen dat duurzame mode vooral ook leuk is, en in veel gevallen ook nog eens heel betaalbaar.”

Een van de initiatiefnemers van de avondwinkel, Matthijs Sienot van website hetkanWel, vindt het kopen van eerlijke en duurzame kleding vaak “een hoop gedoe”. Daarom is duurzaamheid op de gezellige shopavond op 12 juni nu juist gezellig en makkelijk. In het Huis aan de Werf in Utrecht kun je borrelen, genieten van een Stand Up Inspiration-voorstelling van Nils Roemen en een nieuwe duurzame outfit aanschaffen. “Verkopers gaan nu eens niet moeilijk kijken als je vraagt waar de kleren gemaakt zijn”, garandeert Sienot.

Ook Laura Straver, oprichtster van schoenenwinkel En& kent het ‘gedoe’. “Op de Nederlandse markt kon ik geen ecoschoenen vinden die ik zelf wilde dragen”, zo vertelt de oprichtster. “Ik houd van hakken, van vrouwelijke schoenen. Bewust shoppen betekent nog niet dat ik wil afwijken van mijn eigen stijl. Ik denk dat steeds meer vrouwen zich daar in herkennen: duurzamer willen leven, maar mét behoud van comfort, luxe en trendyness.”

Straver heeft zeker een mooi verhaal te vertellen wanneer je vraagt waar de schoenen vandaan komen. Een van haar merken, Beyond Skin maakt namelijk laarzen en schoenen van gerecyclede petflesdoppen en televisieschermen. Het merk stelt trots dat de schoenen 100% niet leder zijn. Ook deze schoenen zullen in de collectie van En& te koop zijn op de avondwinkel.

Zolang de grote kledingwinkels nog angst hebben voor duurzame collecties, laten de webshops en consumenten op 12 juni alvast zien dat je met duurzame kleding en gerecyclede schoenen een leuke avond kunt hebben! Meer informatie over de avondwinkel: www.hetkanwel.net/avondwinkel

Meer lezen?
Zijdezachte kleding van afgekeurde melkvezels
Ethische mode verovert Parijse catwalks
Inruilwinkel voor designerkleding

Follow @JoinOptimism
Volg Ode ook op Facebook, via de digitale nieuwsbrief, of neem een proefabonnement op Ode voor slechts €15,-

Related Reading

“Vandalen gaan betalen”
Nieuw type vrouw waait over uit Amerika
Optimistisch nieuwsoverzicht: geen bier op het werk? Bezopen!
Het Succes van Kopenhagen!

Oude kleding ruilen voor korting

Willemijn Sneep — 2012-05-24T08:26:30-04:00

By: Willemijn Sneep

Kleding ruilen is hip. Zo hip zelfs, dat grote kledingwinkels als WE Fashion er aan meedoen. In het kader van de nationale kledinginzamelmaand die 7 mei van start ging, kun je namelijk een tas oude kleding bij de winkels van de internationale modeketen inleveren. Je krijgt in ruil daarvoor direct vijf procent korting op je nieuwe aankopen.

De ingeleverde kleding die nog draagbaar is krijgt een tweede leven. In samenwerking met Sam’s kledingactie worden de kleren voor kleine prijzen verkocht aan mensen in Afrika en Oost-Europa. De rest van de kleding wordt gerecycled.

De opbrengt van de verkochte kleding gaat naar een Rainbow Home voor straatkinderen in India. Dit huis zorgt niet alleen voor onderdak, maar ook voor gezonde voeding, medische zorg, onderwijs en natuurlijk kleding. WE Fashion zegt hiermee ‘iets terug te willen doen voor een land waar een groot deel van de collectie wordt geproduceerd’.

Een goede manier dus om plaats te maken voor je zomerkleding, en iets goeds te doen met je oude kleding. Wees alleen niet te enthousiast met opruimen, want per aankoop krijg je maar voor één tas kleding korting. Meer informatie: www.wefashion.nl en www.samskledingactie.nl/nieuws

Kinderspullen
Heb je snelgroeiende kinderen voor wie de kleren nu al weer te klein zijn? Ook die kun je binnenkort ruilen, via de nieuwe website www.krijgdekleertjes.nl. De site wil via crowdfunding het benodigde bedrag bij en elkaar krijgen voor het opzetten van een ruil-martkplaats voor kinderkleding, spullen en speelgoed. Wie met een donatie helpt de site te realiseren krijgt een strippenkaart en mag zijn eerste ruilbeurten gratis doen.

Foto: LizMarie_AK, Flickr.com

Meer lezen?
Ethische mode, de trend voorbij
Mode waar je de tijd voor neemt
Kies duurzame kleding met de mobiele kledingchecker

Follow @JoinOptimism
Volg Ode ook op Facebook, via de digitale nieuwsbrief, of neem een proefabonnement op Ode voor slechts €15,-

Related Reading

Lakshmi Venkataraman Venkatesan
The god of small children
Filmmakers op blote voeten
Voorwoord

Carolyn Steel: Een te kleine keuken zou verboden moeten worden!

Marco Visscher — 2012-05-17T09:27:20-04:00

By: Marco Visscher

Gewapend met tientallen dia’s – van oude stadsplattegronden van steden als Ur en Rome tot schilderijen uit de Renaissance – kwam Carolyn Steel, auteur van De hongerige stad, woensdagavond in Rotterdam aan voor het OdeNow-evenement. Voor een internationaal publiek – dat vanuit Nederland, Engeland, Amerika en Zweden via de computer had ingelogd – vertelde de Londense architect over de relatie tussen voedsel en de stad.

Steel vertelde over het onstaan van de stad en de cruciale rol die landbouw en de markt daarin speelde. Eten had een centrale plek in het stadsleven. Dat is in de moderne samenleving wel anders. Veel stedelingen hebben geen idee hoe eten wordt geproduceerd, hoe gewassen eruit zien, hoeveel kilometers wordt afgelegd voordat een stuk fruit op het bord ligt, of hoeveel eten wordt verspild. En hoewel we tegenwoordig toegang hebben tot een overvloed aan eten die tot voor kort het privilege van een kleine elite was, prikte Steel de mythe van ‘goedkoop eten’ door: dat bestaat volgens haar niet, doordat allerlei kosten (milieuvervuiling, bodemerosie, et cetera) niet worden doorberekend.

Steel, die twintig jaar over de relatie tussen voedsel en de stad doceerde aan de universiteit van Cambridge en nu gastdocent is aan de Wageningen University, pleit ervoor dat we eten weer werkelijk belangrijk gaan vinden. Ze kwam daarvoor ook met enkele aanbevelingen. Voor stadsplanners: voorkom grote supermarkten in het stadscentrum. Voor architecten: zorg dat de keuken groot genoeg is om met een gezin fatsoenlijk aan een tafel te zitten. En zelf heeft ze ervaren hoe de kwaliteit van leven verbetert door de tijd te nemen volop te genieten van eten – en daardoor van het leven.

Er werd tijdens het event veel getwitterd over wat Carolyn Steel vertelde. Hieronder een greep uit de tweets met #CarolynSteel:

"Cheap food is an oxymoron because of the externalizing of true costs"

"I we truly value food, what would the world look like?"

"A lot more cooking, a lot more people working in food, and, last but not least, we would not waste it. We would celebrate it."

"The true value of value becomes visible when you dont have enough of it"

"Een te kleine keuken zou verboden moeten worden! Maak voedsel zichtbaarder in het design van huizen."

"Organic food is actually much cheaper because it includes externalities"

"Food = life. Hoe mensen omgaan met voeding zegt iets over hoe zij omgaan met het leven."

De helft van het voedsel dat wordt geproduceerd in de USA, wordt weggegooid.

Ode organiseert iedere maand een OdeNowevent: hier laten wij inspirerende sprekers uit binnen- en buitenland aan het woord en bieden wij u de kans om met hen in gesprek te gaan. Online en face-to-face. Kijk voor de actuele agenda op www.odenow.nl

Volg Ode ook op Twitter of Facebook, via de digitale nieuwsbrief, of neem een proefabonnement op Ode en ontvang drie nummers voor maar € 15,-

Spiritueel afvallen: het lijnen voorbij

Ode — 2012-05-15T01:54:21-04:00

By: Ode

Ons lijf is als een open haardkachel. Als de kachel mooi schoon is met de juiste, droge houtsoort en het rookkanaal is vrij van obstakels en wijd geopend voor zuurstof, dan raast de haard als de beste. Hij geeft warmte en licht, een hoog oplaaiend vuur. Het kacheltje staat fier te stralen, geeft warmte en licht. Maar….als we nat, hard hout op de stapel leggen, er papier bijgooien en een plastic zak, stort het vuur in. De boel gaat stinken en roken. Het rookkanaal raakt verstopt en er ontstaat een nare lucht. Niemand wil om dit kacheltje zitten. Het geeft geen energie, het voelt koud en donker. Je wordt alleen maar ziek van de walmen en de stank. Misschien probeer je de haard een oppepper te geven door er een scheut spiritus – lees: alcohol – in te gooien: éven een steekvlam en daarna dooft het vuur helemaal.

Wat je in je lichaam stopt, moet bij je lichaam horen, zoals een parkiet bij het juiste zaad, de haard bij het juiste hout, maar ook bijvoorbeeld een auto bij de juiste soort benzine. We zouden wel gek zijn om iets anders te doen. Maar we zijn vaak wél zo mal om ons lichaam op te zadelen met stoffen waarmee het niets kan. Enkel doordat het zo’n ingenieus en hondstrouw apparaat is, gaat het lijf door tot het erbij neervalt en dat kan jaren later zijn. Dus denken we dat we het allemaal wel ongestraft kunnen hebben, wat dus uiteindelijk niet zo is. Veel van onze lichaamsklachten komen voort uit het – ooit - verkeerd gebruiken van ons lichaam.

De hamvraag: hoe gaan we spiritueel afvallen aanpakken? Ga nooit meer lijnen. Lijnen zet de hele stofwisseling op zijn kop en maakt ons lichaamsritme van streek. De stofwisseling heeft energie nodig om haar werk te verrichten, zoals een lamp energie nodig heeft – elektriciteit – om te branden en een fornuis energie nodig heeft om te verwarmen – gas. Ons lichaam heeft dus altijd calorieën nodig. Dat is onze energieleverancier. Als je bewust gaat ‘rommelen’ met de thermostaat raakt het energieverbruik van slag. Bij lijnen gaan we ineens veel minder eten dan we gewend waren. Het lichaam schrikt. Denkt: Wat gebeurt er? Word ik op rantsoen gezet? Dan ga ik maar héél snel op een lager pitje energie verbranden, dan houd ik het langer vol!

Het lichaam gaat trager werken. We voelen ons niet zo goed, letterlijk minder energiek, omdat we minder energie te besteden hebben en we vinden eigenlijk dat we veel te weinig resultaat zien voor al dat afzien van lekker eten en drinken. We houden het afzien niet meer vol en … gooien we de handdoek in de ring. Vaak gaat dat gepaard met een enorme (vr)eetbui. Het lichaam schrikt wéér: eerst bijna niets en nu een overdaad aan voedsel. Denkt: Misschien houdt die voedseltoevoer straks weer op en lijd ik weer honger, ik blijf voorlopig even op de lage pit branden en sla al dat extra eten op in de vetvoorraadkasten. Dan heb ik een buffer voor als er straks weer slechte tijden aanbreken! Wij eten inmiddels weer volgens ons oude patroon, maar de stofwisseling houdt daarmee nog geen gelijke tred, omdat het lichaam de boel niet vertrouwt. Wat we eten wordt door ons slimme lijf opgeslagen als vet voor de volgende ‘aanslag’ en zo ontstaat het jo-jo-effect: we worden van lijnen dikker in plaats van dunner. Heel weinig mensen houden hun slanke lijn na een periode van lijnen. De meesten worden zelfs dikker dan ze waren. Uit pure overlevingsdrang is ons lijf vet gaan vast houden. Lijnen is een doodlopende weg. Wat werkt wel? Je lichaam voeden en koesteren is de oplossing. Overigens is het ook de oplossing voor een zwaar hoofd. Daarover volgende week meer!

Tip 5: Laat het niet aankoeken!
Heb je iets zinloos en schadelijks in je lichaam gestopt? Laat het niet aankoeken! 1. Poets je tanden, 2. drink een glas water, 3. verzorg je lippen, 4. kam je haren en 5. ga naar buiten. Lopend of op de fiets. Beweeg minstens een half uur. Loop of fiets 15 minuten een kant op, draai dan om en keer naar huis. Jezelf oprapen, afstoffen, streep eronder en opnieuw beginnen, heet dat. Een spirituele afvaller ben je niet in één dag, dus vallen en opstaan is logisch en zéér toegestaan!

Foto: Shay Sowden, Flickr.com

Nannet van der Ham (1962) begon zes jaar geleden haar Pilates Studio annex gewichtspraktijk. Al snel ontdekte zij dat niet-fitheid en overgewicht alles te maken hebben met overbelasting in het hoofd. Sindsdien draagt zij haar motto uit: een lichter hoofd, een lichter lijf, een lichter leven. In de laatste weken vóór het verschijnen van haar boek houdt Nannet van der Ham voor Ode een wekelijkse blog bij aan de hand van haar boek. Zij haalt herinneringen op aan de bijzondere momenten en mensen die zij meemaakte tijdens het schrijven en deelt haar tips met Ode-lezers. Volg Nannet op twitter: lichter_leven

Lees ook Nannet's eerdere blogs:
- Heb je lichaam lief op zondagmorgen
- Helende stenen en diepvriespizza's
- In het zonnetje
- De brief

Ananas-extract als ontstekingsremmer bij artrose en meer

Redactie — 2012-05-10T04:32:38-04:00

By: Redactie

Ananas wordt al van oudsher in Zuid-Amerika gebruikt bij maag- en darmproblemen en ontstekingen. Nu blijkt een extract uit deze vrucht, bromelaïne genaamd, ook een krachtige ontstekingsremmer te zijn, een pijnstiller, een oppepper van het immuunsysteem en te werken tegen micro-organismen.

Bromelaïne wordt gewonnen uit de stengels en het sap van de ananasplant (Ananas comosus). Het is een mengsel van enzymen die eiwit verteren. Tot dusver werd algemeen aangenomen dat de meeste enzymen die je binnenkrijgt worden vernietigd door maagsappen. Maar nieuw onderzoek bevat aanwijzingen dat een groot deel intact blijft, waardoor het enzym ook buiten het spijsverteringskanaal zijn werking heeft.

Artrose
Uit een van de onderzoeken bleek bromelaïne, vanwege zijn ontstekingsremmende werking nuttig tegen artrose. Een onderzoek onder 90 patienten liet bijvoorbeeld zien dat een enzymsupplement met onder andere bromelaïne, even goed de pijn en gewrichtsstijfheid verbeterde als het gangbare medicijn diclofenac. Bovendien werd het supplement door de patiënten beter verdragen. (1) In een ander onderzoek verminderde de stof eveneens zwellingen in de gewrichten, wanneer het werd toegevoegd aan de gangbare medicijnen.

Luchtwegen
Ook heeft bromelaïne zich bewezen als middel tegen ontstekingen aan de luchtwegen en slijmvliezen. Zo verdween de ontsteking bij 85 procent van de patiënten volledig, tegenover 45 procent in de controlegroep. Onderzoeken bij dieren wijzen ook uit dat het middel luchtwegreacties en de gevoeligheid voor irriterende stoffen verminderde. (2)

Chronische darmontstekingen
Daarnaast is bromelaïne veelbelovend in de behandeling van chronische darmontstekingsziekten. De productie van enzymen die een rol spelen bij ontstekingen werd sterk verminderd door het middel, zo bleek uit onderzoek op dikkedarmweefsel van 51 patienten. (3) Bij twee patiënten die niet reageerden op de conventionele behandeling werd zelfs een snelle verbetering van hun symptomen gezien wanneer ze bromelaïne innamen naast hun gangbare medicijnen.

Zwellingen na operatie
Een andere toepassing van bromelaïne kan zijn als pijnstiller en ter vermindering van zwellingen bij operaties. In een gecontroleerd onderzoek van 60 patiënten die geopereerd waren aan botbreuken bleek een combinatie van bromelaïne met trypsine en rutine beter de zwellingen na de operatie te bestrijden dan de standaardmedicijnen. Ook bleek het preparaat pijnstillend te werken. Andere onderzoeken geven aanwijzingen dat dit ook geldt voor zwellingen na het trekken van tanden of kiezen.

Slotsom
Zeker wanneer je al andere medicijnen gebruikt is het aan te raden om een arts raad te plegen alvorens bromelaïne te gebruiken. De stof heeft namelijk mogelijk een effect op de werking van bloedverdunners en antibiotica. Ondanks dat er meer onderzoek nodig is naar de werking van bromelaïne alleen, niet gecombineerd met andere stoffen, is het een waardevol supplement bij een breed scala aan aandoeningen. Het kan dus geen kwaad dit supplement waarmee de oude zuid-amerikanen al van hun kwalen afkwamen, eens wat serieuzer te bekijken.

In het meinummer van Medisch Dossier lees je meer over hoeveel je van bromelaïne kunt nemen bij verschillende aandoeningen. Bekijk hier de inhoud van het meinummer van Medisch Dossier. Of neem vrijblijvend een proefabonnement op Medisch Dossier

Volg Ode ook op Twitter of Facebook, via de digitale nieuwsbrief, of neem een proefabonnement op Ode en ontvang drie nummers voor maar € 15,-

Foto: Courtney Collison, Flickr.com
Bronnen: 1, 2, 3

Related Reading

Ontgiften: iedereen kan het gebruiken
Paaseieren zijn goed voor je hart
Zo voorkom je schadelijke GSM-straling
Malaria gehackt

Negen manieren om je omgeving eens heel anders te bekijken

Willemijn Sneep — 2012-05-10T04:32:20-04:00

By: Willemijn Sneep

Alle grote denkers en kunstenaars hebben een ding gemeen: hun nieuwsgierige en creatieve blik op de wereld. Denk je dat jij die creativiteit niet hebt? Onzin, door je ongeloof los te laten en op een andere manier naar de dingen te kijken kun jij ook een ontdekkingsreiziger van de wereld om je heen zijn. Hieronder vind je negen tips om je omgeving eens heel anders te zien.

1. Bekijk de dingen en mensen waar je dagelijks langsloopt eens alsof je ze voor het eerst ziet.

2. Strijk op een openbare plek neer en noteer welke mensen je passeren, noteer gedetailleerd wat je opvalt aan elk individu.

3. Noteer tien dingen over je omgeving, waar je nu zit. Schrijf zonder willekeur op wat je nog niet was opgevallen toen je net ging zitten en gebruik al je zintuigen.

4. Verzamel dingen die je onderweg tegenkomt en die je mooi vindt of interessant.

5. Heb oog voor patronen. Probeer tussen verschillende voorwerpen verbanden te ontdekken

6. Neem een aantal willekeurige voorwerpen en sorteer die op grootte, kleur of op hoe ze aanvoelen. Bedenk wat ze verder gemeen hebben, waar ze vandaan kunnen komen en welke unieke barstjes of eigenschappen ze hebben.

7. Verander letterlijk je gezichtspunt of perspectief. Bekijk alles in je buurt eens ondersteboven, met een oog dicht, of door een gekleurde zonnebril. Draag eens oordoppen, loop zo langzaam mogelijk of houd je hoofd schuin. Noteer wat je opvalt.

8. Ga op zoek naar gezichten, je kunt ze overal in zien. Zoek in kranen, deurknoppen, bomen, wolken of de groente op je bord.

9. Haal een kleurstaal bij een verfwinkel, of knip uit een woontijdschrift. Vind vervolgens dezelfde kleuren in je omgeving, noteer waar je de kleuren zag. Zo zul de nieuwe muurkleuren van dit seizoen terugvinden in een gevonden etiket, de bessen aan een struik, of je lievelingsbeker.

Je zult zien dat alles boeiend is, als je maar goed kijkt. En als iemand vraagt wat je aan het doen bent, is zelfs de grootste bemoeial vaak wel tevreden met het antwoord 'ik verricht onderzoek'!

Deze 9 tips zijn afkomstig uit de Nederlandse uitgave van het boek 'How to be an explorer of the world' van Keri Smith. Het is een handleiding om een creatieve ontdekker van je eigen omgeving te worden die uitnodigt je fantasie te gebruiken, zelfs wanneer je dacht dat je die niet had!

Related Reading

Wereld viert eerlijke handel op zaterdag 12 mei
De wereld ontdekken op de fiets
Milleniumdoel schoon drinkwater is gehaald!
Boek: 100 spirituele reizen

Lantaarnpaal met algen ‘eet’ CO2 uit de lucht.

Willemijn Sneep — 2012-05-08T08:15:33-04:00

By: Willemijn Sneep

Microalgen zijn onze nieuwe veelbelovende vrienden in het terugdringen van CO2 uitstoot, betoogt Franse Biochemist Pierre Calleja. De eigenaar van spin-off bedrijf Fermentalg ontwikkelde een lamp gevuld met algen, die zich voedt met CO2 uit de lucht.

De lantaarnpaal ziet er uit als een rond, hoog aquarium gevuld met groene algen. De algen wekken gedurende de dag niet alleen energie op uit zonlicht, maar ook uit de CO2 die ze opnemen. Dit maakt de lampen ook geschikt voor gebruik op plekken waar weinig zonlicht is. De overdag opgewekte energie kan vervolgens opgeslagen worden in een batterij, en ’s nachts gebruikt worden voor verlichting.

De eerste algenlamp is recent geïnstalleerd in een parkeergarage in Bordeaux. Deze lamp kan volgens Calleja per jaar een ton CO2 wegvangen, ruim honderd keer zo veel als een boom en zorgt zo voor het neutraliseren van de uitstoot van de vele auto’s die er parkeren. Er zijn echter op dit moment nog geen specificaties van de algenlamp te vinden om deze cijfers te ondersteunen.

In de toekomst kunnen de lampen gebruikt worden als stadsverlichting, in winkelcentra of langs de autoweg. Gebruik als wegverlichting lost zelfs twee problemen in een keer op, want 25% procent van de CO2 in de lucht wordt uitgestoten door verkeer. Zo kan de CO2 direct worden afgevangen op dezelfde plek als waar ze de lucht in geblazen wordt.

Naast de plaatsing langs wegen, kan een algenlantaarnpaal ook toegepast worden in steden, winkelcentra of in tuinen. Fransman Calleja ziet het al voor zich. ‘Mijn droom is dat ik naar huizen van mensen ga en ook daar micro-alg lampen in gebruik zie, dat zou geweldig zijn’

Foto: Shamengo.com

Meer lezen?
Kunsstof uit GFT
Diesel uit algen
Zeewierteelt maakt einde aan soja-afhankelijkheid

Follow @JoinOptimism
Volg Ode ook op Facebook, via de digitale nieuwsbrief, of neem een proefabonnement en ontvang drie nummers voor maar € 15,-

Exclusief fragment uit Carolyn Steel's De hongerige stad

Redactie — 2012-04-26T06:14:09-04:00

By: Redactie

Steden beslaan slechts twee procent van het aardoppervlak, maar leggen beslag op 75 procent van alle hulpbronnen. Een derde van de wereldgraanoogst wordt aan vee gevoerd, en een derde van al het eten dat we kopen, gooien we weg. Waarom?
Hoe ver zijn we verwijderd van het voedsel op ons bord? Wat is de impact van de moderne voedselproductie op onze planeet? Architect en auteur Carolyn Steel toont in haar boek De hongerige stad hoe de relatie tussen voedsel en steden ons leven bepaalt. Ze schetst een helder beeld van de enorme effecten van de moderne voedselproductie op onze planeet en op ons leven, en verschaft inzicht in hoe het zo gekomen is en hoe we verder moeten. Hieronder leest u, exclusief bij Ode, een fragment uit haar boek.
Op 16 mei is Carolyn Steel in Nederland voor het Ode-event Voeding is ons lot. Kijk voor meer informatie op odenow.nl

Fragment uit De hongerige stad
Door Carolyn Steel

Doe je ogen dicht en denk aan een stad. Wat zie je voor je? Een wirwar van daken die zich uitstrekt tot in de verte? De chaos van Piccadilly Circus? De skyline van Manhattan? De straat waar je woont? Wat je je ook voor de geest haalt, waarschijnlijk zie je er gebouwen bij. Tenslotte bestaat de stad uit gebouwen en uit straten en pleinen die voor onderlinge samenhang zorgen. Maar steden bestaan niet alleen maar uit steen en cement, ze worden bewoond door mensen van vlees en bloed en daarom zijn steden afhankelijk van de omliggende natuur om aan voedsel te komen. Net als mensen zijn steden wat ze eten.
De hongerige stad is een boek over hoe steden eten. Dat is de korte omschrijving. Iets omslachtiger gezegd gaat het over de onderliggende paradox van de stadscultuur. Als we nagaan dat er voor een stad als Londen elke dag voldoende voedsel voor dertig miljoen maaltijden moet worden geproduceerd, geïmporteerd, verkocht, bereid, genuttigd en weer weggewerkt, en dat ongeveer hetzelfde elke dag gebeurt in alle steden op de wereld, dan is het eigenlijk verbazingwekkend dat stadsbewoners überhaupt te eten hebben. Het voeden van de stad is een gigantische onderneming; een onderneming die een grotere maatschappelijke en fysieke impact op ons leven en onze planeet heeft dan enig andere menselijke bezigheid. Toch zijn er onder ons westerlingen maar weinigen die zich van dit proces bewust zijn. Ons eten verschijnt als door een wonder op ons bord en we vragen ons bijna nooit af hoe het daar terecht is gekomen.
De hongerige stad behandelt twee grote thema's, voedsel en steden, zonder echter op een van beide nadruk te leggen. Dit boek gaat over de verhouding tussen die twee, een onderwerp dat nog niet eerder zo rechtstreeks aan de orde is gesteld. Zowel voedsel als steden zijn zo alomtegenwoordig in ons dagelijks leven dat we ze amper nog waarnemen. Als je de twee echter met elkaar verbindt, zie je een opmerkelijke relatie opdoemen: een zo krachtige en voor de hand liggende relatie dat je je afvraagt hoe je die ooit over het hoofd hebt kunnen zien. We leven elke dag in ruimten die door voedsel zijn gecreëerd en herhalen onbewust routinehandelingen die zo oud zijn als de steden zelf. We denken misschien wel dat afhaalrestaurants een modern verschijnsel zijn, maar vijfduizend jaar geleden stonden ze al langs de straten van Ur en Uruk, de twee oudste steden ter wereld. Markten en winkels, cafés en keukens, maaltijden en vuilnisbelten hebben altijd het decor gevormd van het stadsleven. Voedsel vormt de steden, en via die steden vormt het ons – samen met het platteland dat ons voedt.
Waarom een boek over voedsel en steden, en waarom nu? Nu steden al 75 procent van de natuurlijke hulpbronnen opslokken en de stedelijke bevolking naar verwachting in 2050 verdubbeld zal zijn, is het onderwerp in elk geval actueel. Het echte antwoord is echter dat De hongerige stad het resultaat is van een levenslange obsessie. Ik heb er zeven jaar aan gewerkt, maar er mijn leven lang research voor gedaan, hoewel ik het grootste gedeelte van die tijd geen benul had dat het tot dit boek of zelfs maar ‘een boek’ zou leiden. De hongerige stad is een verkenning van hoe we leven, vanuit het perspectief van iemand die op haar tiende besloot dat ze architect wilde worden en die de rest van haar leven heeft geprobeerd erachter te komen waarom ze dat wilde.
Ik heb me altijd geïnteresseerd voor gebouwen, misschien omdat ik in hartje Londen ben geboren en getogen. Toch beperkte mijn belangstelling zich nooit tot hoe gebouwen eruitzagen, of welke vorm ze hadden. Wat ik vooral wilde weten, is hoe gebouwen werden bewoond. Waar het voedsel naar binnen kwam, hoe het werd klaargemaakt, waar de paarden op stal stonden, wat er met het afval gebeurde – dergelijke details fascineerden me evenzeer als de volmaakte verhoudingen van de gevels. Ik was vooral gek op de onuitgesproken band tussen die twee aspecten: de scheiding binnen de gebouwen tussen openbaar en privé, tussen bewoners en bedienden en hoe dat allemaal op subtiele wijze met elkaar verweven was. Eigenlijk heb ik me altijd aangetrokken gevoeld tot de onzichtbare verhoudingen tussen dingen.
Die voorkeur is waarschijnlijk ontstaan in het hotel van mijn grootouders in Bournemouth, waar ik als kind vaak op vakantie ging. Terwijl ik in mijn eentje door het hotel zwierf, genoot ik ervan dat ik zowel het domein van de ‘voorkant’ als dat van ‘achter de coulissen’ kende en dat ik naar believen van het ene naar het andere kon gaan. Het liefst was ik in de werkruimten: de bijkeukens met de theepotten en de warmwaterkruiken, de wasruimte met stapels gestreken, netjes opgevouwen linnengoed, de portiersloge met z’n oeroude werkbank en de doordringende geur van tabak en boenwas. Maar de keukens waren veruit het opwindendst, met hun versleten plavuizenvloeren en vettige tegelwanden, bergen boter en gehakte groenten, stomende ketels en koperen pannen met geurig borrelende bouillon. Ik was dol op die ruimten, niet alleen vanwege hun doelmatige huiselijkheid, maar omdat ze slechts door een zwaai van een groene gecapitonneerde deur gescheiden waren van al het gedoe en de beleefdheden van de openbare vertrekken. Tot dergelijke scheidslijnen heb ik me altijd aangetrokken gevoeld.
Nu terugkijkend vermoed ik dat mijn verzotheid op eten toen begonnen is, hoewel ik pas jaren later besefte dat mijn beide voorliefdes – voor voedsel en architectuur – eigenlijk twee aspecten van hetzelfde waren. Ik koos voor de architectuur als beroep en twee jaar nadat ik daarin was afgestudeerd in Cambridge keerde ik terug naar die universiteit om er college te geven. Inmiddels was ik architectuur gaan opvatten als de belichaming van het menselijk verblijf in de volle zin van het woord, met politiek en cultuur als sociale context, landschap en klimaat als natuurlijke context en met steden als de meest grandioze verschijningsvorm ervan. Architectuur omvatte alle aspecten van het menselijk leven en in dat licht bezien was het doceren op een architectuuropleiding toch enigszins beperkt. Ik kwam steeds meer tot de overtuiging dat je, om architectuur te kunnen bestuderen, ervan weg moest kijken – alleen dan kon je het wezen van architectuur echt zien. Ik had de indruk dat aan het traditionele vakgebied iets ontbrak, namelijk het leven zelf: juist datgene waaraan architectuur dienstbaar zou moeten zijn. Ook in de praktijk kwam ik dat tegen. Als ik met opdrachtgevers projecten besprak, besefte ik dat ik op de een of andere manier had leren denken en praten in een architectuurgeheimtaal die mensen van buiten de beroepsgroep buitensloot. Dat leek me niet alleen verkeerd, maar potentieel rampzalig. Hoe dachten wij architecten nu ruimten te kunnen ontwerpen voor mensen om in te wonen als we niet echt met hen in gesprek kwamen?
Ik begon te zoeken naar manieren om die kloof te dichten: om leven in de architectuur te brengen en de architectuur tot leven te brengen. Mijn zoektocht bracht me in de jaren negentig naar Rome, waar ik de dagelijkse leefgewoonten in een bepaalde wijk over een periode van 2000 jaar in kaart bracht, en naar de London School of Economics, waar ik aan het hoofd stond van de allereerste werkgroep Stedelijk Ontwerpen. Die tijd aan de lse vond ik uitermate boeiend: architecten, politici, economen, projectontwikkelaars, sociologen, huisvestingsdeskundigen en technici zaten bij elkaar in één ruimte en probeerden (vergeefs) een gemeenschappelijke taal te vinden waarin ze over steden konden praten. Toen kwam ik op het idee om voedsel te gebruiken als ‘voertaal’. Hoe zou het zijn, vroeg ik me af, als je zou proberen om een stad te beschrijven aan de hand van voedsel? Ik was ervan overtuigd dat het mogelijk was, maar ik had geen idee hoe je dat zou moeten aanpakken of waar het toe zou leiden. Zeven jaar later is dit boek het resultaat.
De hongerige stad begon als een poging om een bepaalde stad – Londen – te beschrijven, maar het werd veel meer dan dat. Pas door het schrijven van het boek begon ik te beseffen dat ik op een verband was gestuit dat zo diepgaand was dat het welhaast onbeperkt toepasbaar was. Het schrijven is een bizar en langdurig proces geweest, omdat het plaatsvond in een periode waarin veel van de thema's die ik met elkaar aan het verbinden was – voedselkilometers, de epidemie van zwaarlijvigheid, verstedelijking, de macht van supermarktketens, peak oil, klimaatsverandering – onverbiddelijk tot het collectieve bewustzijn aan het doordringen waren. Dat ging op het laatst zo ver, dat ik zodra ik de radio of de televisie aanzette, naar mijn computer moest rennen om weer een notitie te maken. In het Groot-Brittannië van nu is voedsel een heel actueel onderwerp geworden, dat ook nog eens voortdurend verandert. Ik weet bijna zeker dat tegen de tijd dat u dit leest er weer van alles veranderd is. Maar dat geeft niet. De hongerige stad appelleert wel aan de tijdgeest, maar de wezenlijke onderwerpen die ik erin behandel zijn zo oud als de beschaving zelf.
Aangezien dit boek heel erg in de breedte kijkt, heb ik mijn betoog omzichtig moeten opbouwen. De hongerige stad is niet encyclopedisch van opzet, maar eerder een inleiding in een manier van denken. Ik gebruik Londen (en andere steden in de westerse wereld) als handvat om greep te krijgen op eeuwige thema's die overal ter wereld spelen, om de cruciale ontwikkeling van de stedelijke beschaving te volgen vanaf het Midden-Oosten in de oudheid, via Europa en Amerika, tot aan het China van vandaag. Ik volg de reis van het voedsel over land en zee naar de stad, via markt en supermarkt naar keuken en tafel, naar de vuilnisbelt en weer terug in het milieu. Elk hoofdstuk begint met een kiekje van Londen waarin ik de historische wortels van dat stadium van de reis van het voedsel behandel en wat daarbij komt kijken. De hoofdstukken gaan achtereenvolgens over voedsel verbouwen, voedsel transporteren, boodschappen doen, koken, eten en afval en bekijken van elk van deze stadia welke invloed ze hebben op ons leven en onze planeet. Het laatste hoofdstuk stelt de vraag hoe we aan de hand van voedsel anders kunnen nadenken over toekomstige steden – hoe we die steden en hun achterland beter kunnen ontwerpen en er ook beter in kunnen wonen. Door het schrijven van De hongerige stad is mijn kijk op de wereld zo fundamenteel veranderd dat ik me nu nauwelijks meer kan voorstellen hoe ik de wereld hiervoor zag. Wie de wereld beziet aan de hand van voedsel, zoals ik, beziet de wereld met een onorthodoxe blik en begrijpt hoe schijnbaar niet verwante verschijnselen in werkelijkheid met elkaar verbonden zijn. Ik hoop vurig dat u na het lezen van dit boek ook anders tegen de dingen aankijkt – dat het u duidelijk maakt wat een enorme invloed voedsel heeft op ieders leven en dat het u de kracht en motivatie geeft om u bewuster met voedsel bezig te houden en zodoende onze gezamenlijke toekomst te beïnvloeden.

Fragment uit De hongerige stad van Carolyn Steel (2011, NAi Uitgevers)
ISBN 978-90-5662-805-5
€ 19,95

Lezers van Ode kunnen De hongerige stad nu zonder verzendkosten bestellen bij NAi Booksellers met promotiecode 004DHSODE1.

OdeNow evenement met Carolyn Steel
Ode organiseert op woensdag 16 mei in Amsterdam het OdeNow-evenement Voeding is ons lot, met Carolyn Steel. Lees meer over het evenement via odenow.nl.

Lees ook het artikel van Carolyn Steel in het aprilnummer van Ode.

Wekelijkse kerkgang goed voor de bloeddruk

Willemijn Sneep — 2012-04-26T04:31:04-04:00

By: Willemijn Sneep

Mocht je twijfelen weer eens vaker naar de kerk te gaan, dan geeft een recent gepubliceerde studie je nog een extra reden, namelijk: je gezondheid.

Noorse onderzoekers vonden in een onderzoek onder 120.000 inwoners van de provincie Nord-Trondelag, een duidelijke relatie tussen de tijd die in de kerk werd doorgebracht en de bloeddruk van zowel mannen als vrouwen. Zelfs na controle voor een aantal andere factoren die mogelijk een lage bloeddruk konden verklaren, bleek duidelijk dat hoe vaker de deelnemers naar de kerk gingen, hoe lager hun bloeddruk was.

De Scandinavische onderzoekers vonden dezelfde resultaten als in eerder Amerikaans onderzoek. Dit hadden zij echter niet verwacht, aangezien van de Amerikaanse deelnemers 40% wekelijks naar de kerk ging, terwijl dat in de Noorweegse provincie maar 4% is. Eerder lieten onderzoeken onder de inwoners van Nord-Trondelag al een verband zien tussen gevoel voor humor en gezondheid, en bleken positieve effecten van sociaal-culturele betrokkenheid op de gezondheid.

De onderzoekers willen wel opmerken dat de studie weliswaar iets zegt over de groep mensen die naar de kerk gaat, maar dat het niet zeker te zeggen is of de kerkgang de lagere bloeddruk veroorzaakt, of dat de gezondheid misschien ook invloed heeft op de kerkgang.

Zelf zeggen de onderzoekers ‘heel verbaasd’ te zijn over de gevonden resultaten. Maar eigenlijk lijkt het voor de hand liggend dat een wekelijks moment van rust en bezinning, een lagere bloeddruk oplevert.

Bronnen: Medisch Dossier, The international Journal of Psychiatry in Medicine

Foto: Kenny Louie, Flickr.com

Related Reading

Bruiloft in Oeganda
5 tips voor leven in het nu
Paaseieren zijn goed voor je hart
Malaria gehackt

Tips voor natuurlijke alternatieven bij Chronische obstructieve longziekte (COPD)

Ode — 2012-04-19T07:54:19-04:00

By: Ode

Wie aan chronische obstructieve longziekte (COPD) lijdt en langdurig een inhalatiecorticosteroïd gebruikt, loopt bijna 30 procent meer risico op botfracturen, zo blijkt uit een recent gepubliceerd onderzoek.
De term ‘chronische obstructieve longziekte’ of chronic obstructive pulmonary disease staat voor een groep longziekten, waaronder chronische bronchitis en longemfyseem, waarbij de luchtwegen vernauwd raken en de ademhaling steeds moeizamer wordt. COPD kan leiden tot infecties van de luchtwegen, hoge bloeddruk en hartproblemen, en is wereldwijd een van de meest frequente oorzaken van ziekte en overlijden. Symptomen van COPD zijn kortademigheid, piepende ademhaling, benauwdheid en chronisch hoesten.
Inhalatiecorticosteroïden worden wereldwijd door miljoenen COPD-patiënten gebruikt om hun ademhaling vrijer te maken en minder vaak naar het ziekenhuis te hoeven, maar uit uit de resultaten van dit onderzoek bleek dat de kans op botbreuken significant hoger was bij degenen die inhalatiecorticosteroïden gebruikten. Bovendien leverden de zeven observatieonderzoeken die in het overzicht waren opgenomen het bewijs dat er een dosis-responsrelatie was: het risico op een botbreuk nam toe naarmate de steroïdendosis hoger was.
Zorgwekkender is nog, aangezien de deelnemers aan deze onderzoeken vooral oudere mannen waren, dat de resultaten de vraag oproepen welk effect deze middelen bij vrouwen met COPD zullen hebben, aangezien vrouwen al een hoger risico op botbreuken hebben dan mannen.
Hoewel er duidelijk meer onderzoek nodig is lijkt het voor patiënten met COPD wijs – ook gezien de andere risico’s van inhalatiecorticosteroïden (hoge bloeddruk, cataract en diabetes) – om te zien naar alternatieve manieren om met de ziekte om te gaan.

ALTERNATIEVEN ZONDER MEDICIJNEN?
Hoewel er geen genezend middel voor COPD is, zijn er vele manieren om de symptomen te verbeteren en de longschade af te remmen – van mind-bodytechnieken tot kruiden en supplementen. Hier volgen een aantal tips.

Tai chi Qigong
Deze rustige, meditatieve vorm van sport is onlangs in een gecontroleerd klinisch onderzoek getest bij ruim tweehonderd COPD-patiënten. De deelnemers werden willekeurig onderverdeeld in drie groepen, waarvan de eerste groep drie maanden lang tweemaal per week een uur Tai chi Qigong kreeg, de tweede ademhalingstechnieken aangeleerd kreeg om in combinatie met wandelen te doen en de derde de instructie kreeg de gebruikelijke activiteiten te blijven beoefenen (de controlegroep). Aan het eind van de drie maanden bleek uit de resultaten dat de adem-en-wandelbehandeling hielp om de longfunctie op peil te houden en de ziekte af te remmen en dat Tai chi Qigong de longfuctie zelfs verbeterde, evenals de inspanningstolerantie. In de controlegroep nam de longfunctie daarentegen af. Ook andere klinische onderzoeken met Tai chi Qigong leverden dergelijke positieve resultaten op.

Yoga
In een gerandomiseerd gecontroleerd klinisch onderzoek met 29 ouderen met COPD bleek dat tweemaal per week yoga een veilige en effectieve manier was om de stress door kortademigheid (dyspnoe) – een van de belangrijkste symptomen van COPD – te verlichten. Na twaalf weken vertoonden de yogadeelnemers tevens een verbeterde inspanningstolerantie en taakuitvoering. Een ander onderzoek, zij het zonder controlegroep, concludeerde dat yoga leidt tot verbetering van de longfunctie en de kwaliteit van leven bij patiënten met COPD, in elk geval op de korte termijn.

Zingen
Regelmatig zangoefeningen doen blijkt een veelbelovende methode bij verschillende chronische aandoeningen, met name COPD. Om te leren zingen is controle van de ademhaling belangrijk, evenals een goede houding. Dat kan in het dagelijks leven zijn vruchten afwerpen. In een gerandomiseerd gecontroleerd klinisch onderzoek bleek dat twee zanglessen per week na zes weken resulteerden in positieve lichamelijke veranderingen evenals een vermindering van angstsymptomen bij COPD-patiënten7. Uit een ander onderzoek bleek dat regelmatig zangoefeningen doen kan leiden tot verbetering van de longfunctie en de kwaliteit van leven.

Voeding
Een slechte voedingsstatus komt veel voor onder COPD-patiënten. Dit kan de longfunctie en de totale gezondheid aantasten. Van cruciaal belang is dus een uitgebalanceerd voedingspatroon waarin alle essentiële nutriënten zijn opgenomen. Overweeg tevens of er sprake kan zijn van een voedselallergie, aangezien er onderzoeken zijn waarin COPD een verband met allergie bleek te hebben.

Stop met roken.
Roken is de onderliggende oorzaak van de meeste gevallen van COPD. Hoewel je door te stoppen niet de longschade kunt keren zal het zeker bijdragen aan een betere instandhouding van de nog bestaande longfunctie. Ook meeroken en blootstelling aan andere irriterende stoffen voor de luchtwegen zoals luchtvervuiling en stofdeeltjes, kan schadelijk zijn. Vermijd dit dus zoveel mogelijk. (Zie het artikel Het vuil dat we ademen in Medisch Dossier april 2008 voor advies over het beperken van dit soort blootstelling.)

Vermijd koude lucht.
Door koude lucht in te ademen kunnen bronchospasmen en kortademigheid worden uitgelokt, dus draag altijd een mondkapje, bivakmuts of sjaal voor de mond als je in koude lucht naar buiten gaat.

Voedingssupplementen en kruiden
Daarnaast zijn er verschillende voedingssupplementen en kruiden die kunnen helpen de symptomen van COPD te bestrijden. Lees hierover verder in het aprilnummer van Medisch Dossier.

Door: Joanna Evans, Medisch Dossier april 2012
Foto: Al -Mohanna, Flickr.com

Meer lezen?
Hoe verlaagt u het risico op een beroerte? 12 tips
Het vuil dat we ademen
Levenskrachtige kruiden