My World

ျပန္ျမင္ခ်င္ၿပီ.... စိမ္းလန္းတဲ့ကမၻာႀကီးဆီ...

2020-10-31T13:04:00.009-07:00

ျပတိုက္ေရွ႕နားက Serbian sculptor MATIJA VUKOVIC ရဲ႕ The miner ဆိုတဲ့ ပန္းပုရုပ္

ေဆာင္းဦးဝင္လာၿပီဆိုေတာ့ အေအးေတာ့ပိုလာပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ ေဆာင္းလို ေအးေအးစက္စက္ရာသီဥတုမ်ဳိးေတာ့ မဟုတ္ေသးဘူးေပါ့။ ဘဲလ္ဂရိတ္ၿမိဳ႕ Museum of Contemporary Art ေရွ႕မွာ Performance ပြဲတစ္ခုရွိမယ္တဲ့။ ကဗ်ာနည္းနည္းရြတ္ၾကမယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ကိုေၾကာက္ေနၾကရေတာ့ ျပတိုက္အတြင္းပိုင္းအခန္းေတြမွာလုပ္ဖို႔က နည္းနည္းအႏၱရာယ္မ်ားမွာ၊ အဲဒါေၾကာင့္ ျပတိုက္ေရွ႕ ျမက္ခင္းျပင္မွာလုပ္ၾကရတယ္တဲ့။ သူက ၾကည့္ခ်င္ေတာ့ သြားျဖစ္ၾကတယ္။ အျပင္သိပ္မထြက္ျဖစ္ေတာ့ ေဆာင္းဦးမွာ အေရာင္ေတြေျပာင္းလဲလာၾကတဲ့ သစ္ရြက္ညိဳညိဳ၊ သစ္ရြက္ဝါဝါေတြနဲ႔ ေႏြလက္က်န္ သစ္ရြက္စိမ္းစိမ္းေတြဟာ က်မအတြက္ေတာ့ ၾကည့္ရတာ သိပ္လွတာပဲ။ က်မကေတာ့ performance လုပ္ေနတဲ့သူေတြဆီ အာရံုမေရာက္ပါဘူး။ အေရာင္စံုသစ္ရြက္ေတြကိုပဲ အငမ္းမရ လိုက္လိုက္ၾကည့္မိတယ္။ မိုးအံု႔ေနေပမဲ့ ခပ္ဖြဖြတိုက္ေနတဲ့ ေလက မေအးလွပါဘူး။

ဟိုးတုန္းက ႏွစ္ေတြအေတာ္ၾကာၾကာၿငိမ္သက္တိတ္ဆိတ္ေနခဲ့ဖူးတဲ့ ဘဲလ္ဂရိတ္ ေခတ္ၿပိဳင္အႏုပညာျပတိုက္ႀကီးက ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ကေန အခုလက္ရွိအခ်ိန္ထိ ျပန္ဖြင့္ေနခဲ့ၿပီ။ Covid pandemic မတိုင္ခင္ ျပပြဲေတြ ဆက္တိုက္လို ျပသႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၇ မတိုင္ခင္ အခ်ိန္ေတြတုန္းက ဒီျပတိုက္ႀကီးရဲ႕ ေရွ႕ဘက္၊ ေဘးဘီဝဲယာမွာဆို ေဆာင္းအကုန္၊ ေႏြဦး ေႏြကာလေတြအထိ ျမက္ပင္ေတြရွည္ရွည္လ်ားလ်ား ဆန္႔ထြက္လို႔ေပါ့။ ၃ခန္းတြဲပံုစံ ျပတိုက္အေဆာက္အအံုႀကီးဟာ ျမက္ခင္းေတြၾကား ႏွစ္အေတာ္ၾကာ ခပ္ဆိတ္ဆိတ္ေလးပဲေနခဲ့ရဖူးတယ္။

Museum of Contemporary Art ဟာ ဘဲလ္ဂရိတ္ၿမိဳ႕ထဲဘက္က အႏုပညာျပတိုက္တစ္ခုပါ။ ၁၉၅၈ ခုႏွစ္မွာ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ၾကတုနး္က ေမာ္ဒန္လက္ရာေတြျပသမယ့္ ျပခန္းတစ္ခုအျဖစ္ေပါ့။ လက္ရွိအေဆာက္အဦကိုေတာ့ ၁၉၆၅မွာ New Belgrade ဧရိယာ Ušce ဝန္းက်င္ကိုေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့ပါတယ္။ ဆားဘီးယန္းဗိသုကာပညာရွင္ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ Ivan Antic and Ivanka Raspopovic တို႔ရဲ႕ masterpiece တစ္ခုလို႔ ဆိုတယ္။ ျပတိုက္မွာ အႏုပညာလက္ရာ ၃၅၀၀၀ေက်ာ္ စုေဆာင္းထားပါတယ္။ ျပတိုက္မွာ ၁၉၀၀ခုႏွစ္ကတည္းက ဆားဘီးယားနဲ႔ ယူဂိုဆလားဗီးယားက အႏုပညာလက္ရာေတြ စုေဆာင္း၊ ျပသခဲ့တယ္။ ႏိုင္ငံတကာက modern နဲ႔ contemporary အႏုပညာလက္ရာေတြျပသတဲ့ ျပပြဲေတြလည္း စီစဥ္ျပသခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၇ ကေန ၂၀၁၇ အထိ ျပတိုက္ကို အသစ္ ျပန္လည္ျပဳျပင္ဖို႔ ပိတ္ထားခဲ့တာပါ။ ဖြင့္လွစ္ဖို႔သတ္မွတ္ကာလေတြ အမ်ားႀကီးပဲၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ၂၀၁၇ ေအာက္တိုဘာ ၂၀ ရက္ေန႔မွာေတာ့ ျပတိုက္ႀကီး ျပန္လည္သက္ဝင္လႈပ္ရွားလာႏိုင္ခဲ့ပါၿပီ။ ျပတိုက္အေဆာက္အအံုဟာ ဆာဗာျမစ္နဲ႔ ဒူးနာ့ဗ္ျမစ္တို႔ ဆံုၾကတဲ့ျမစ္ဆံုေနရာ Ušce ပန္းျခံထဲမွာ တည္ရွိပါတယ္။ (ဆားဘီးယန္းစကား Ušce အူးရွ္ခ်ဲ စကားလံုးကလည္း confluence - ျမစ္ဆံုဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ပါ။) ျပတိုက္ရဲ႕ပံုသ႑န္၊ ဗိသုကာလက္ရာနဲ႔ တည္ရွိတဲ့ ေနရာတို႔ေၾကာင့္ "ျမစ္ဆံုက ခရစ္စတယ္" ဒါမွမဟုတ္ "ဗိသုကာရတနာတစ္ခု" လို႔လည္း ေခၚၾကတယ္။

အဲဒီျပတိုက္ႀကီးေရွ႕ေရာက္ျဖစ္ေတာ့ ျမက္ခင္းစိမ္းစိမ္းေတြနဲ႔ သစ္ရြက္ေရာင္စံုေလးေတြ ေငးရင္း ျပတိုက္ပိတ္ထားခဲ့တဲ့အခ်ိန္ ၂၀၁၁ ေလာက္တုန္းက အဲဒီျပတိုက္ႀကီးကို စာတစ္ပုဒ္ထဲ ထည့္ေရးဖူးခဲ့တာ သတိရမိျပန္ေရာ။ အဲဒီအခ်ိန္ေတြတုန္းက စာေရးဖို႔၊ ဘေလာဂ့္ပိုစ့္အသစ္တစ္ပုဒ္တင္ရဖို႔ကိုပဲ အခ်ိန္တိုင္း စိတ္အားထက္သန္ေနခဲ့တာေတြလည္း ျပန္သတိရမိတယ္။ အခုေတာ့ ေန႔တစ္ေန႔အစ ၾကည္ၾကည္လင္လင္နဲ႔ ႏိုးထလာႏိုင္ဖို႔၊ ကိုယ့္ကိစၥ သူ႔ကိစၥ အိမ္ကိစၥ အသည္းေလး လူဝီနဲ႔ ဂ်က္ကီ၊ ဟက္ပီတို႔ ကိစၥေတြလုပ္ႏုိင္ဖို႔ က်န္းက်န္းမာမာရွိေနႏိုင္ဖို႔ပဲ ႀကိဳးစားေနရေတာ့တယ္။ နာမည္ၾကားလိုက္တာနဲ႔ ေက်ာရိုးထဲက စိမ့္ေနေအာင္ေၾကာက္လန္႔မိတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ႀကီးကို ကာကြယ္ႏိုင္ဖို႔ က်န္းမာဖို႔ဆိုတာကိုပဲ ေန႔တိုင္းစိတ္အားထက္သန္ေနရေတာ့တာေလ။ ျပန္လည္က်န္းမာလာမယ့္ ကမၻာႀကီးကိုလည္း အျမန္ျမင္ေတြ႔ခ်င္လွပါၿပီ။ တစ္ကမၻာလံုးကလူေတြအားလံုး ဗိုင္းရပ္စ္ေဘးက ကင္းေဝးေစဖို႔ အခ်ိန္တိုင္း ေန႔တိုင္းပဲ ဆုေတာင္းေနမိတာပါ။ ။

(စာမေရးျဖစ္တာ ရက္ေတြ၊ လေတြ ႏွစ္ခ်ီေအာင္ၾကာေနခဲ့တာ ဒီေန႔ 2020, October 31 Halloween Day မွာ စာနည္းနည္းေရးျဖစ္တာ အမွတ္တရေပါ့။)
ျပတိုက္ႀကီးအေၾကာင္းနည္းနည္း ေရးျဖစ္တဲ့စာတစ္ပုဒ္ "စကားလံုးေတြထဲက နင္ဟာ... ငါ့ရဲ႕ စိမ္းလန္းတဲ့ကမၻာ" က ဒီမွာပါ https://phyophyohlaing.blogspot.com/2011/05/blog-post_13.html

သူ႔ရဲ႕ ecoart project link က http://ekoartproject.blogspot.com ပါ။

ဒီည Halloween Night ဆိုေတာ့ "ံံံHalloween သရဲည တစ္ညမွာ" https://phyophyohlaing.blogspot.com/2012/10/blog-post_1736.html link ပါ ျပန္တင္ထားလိုက္ဦးမယ္။ ကိုယ့္ဘာသာအားတက္မလားလို႔ပါ။

ၿဖိဳးၿဖိဳး

၂၀၂၀ ဇန္နဝါရီလက Serbian conceptual and performance artist MARINA ABRAMOVIĆ ရဲ႕ The Cleaner ျပပြဲ ျပတိုက္မွာျပေနခဲ့တုန္းက ေရာက္ျဖစ္ခဲ့ေသးတယ္။

So this is christmas !

2019-12-24T06:00:00.003-08:00

ႏွင္းမရွိတဲ့ ခရစ္စမတ္.....
ႏွင္းျဖဴျဖဴေလးေတြ ဘယ္ခရီးလြန္ေနၾကပါသလဲ
ခရစ္စမတ္ဟာ ျဖဴမြမြႏွင္းေတြမရွိေတာ့ မျပည့္စံုသလိုပဲ
ဒါေပမဲ့.....
ႏွင္းေတြမရွိလည္း ခရစ္စမတ္ကေတာ့ ေရာက္လာျမဲပါ။

ႏွင္းေတြမရွိလည္း "so this is christmas what have you done" ဆိုတဲ့ Lennon ရဲ႕သီခ်င္းေလးနားေထာင္ျဖစ္ျမဲ၊ war is over စာသားေလးေတြလိုက္နားေထာင္မိရင္း စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရျမဲ၊
Mary's boy Child သီခ်င္း၊ ခရစ္စမတ္သီခ်င္းေတြနားေထာင္ရင္း ခရစ္စမတ္ခံစားမႈေလးေတာ့ရျမဲ၊
ဒီလိုခံစားမႈေလးေတြနဲ႔ပဲ ႏွစ္တစ္ႏွစ္၊ ႏွစ္အသစ္တစ္ခုကိုႀကိဳဆိုရဦးမယ္။

Happy Christmas and Happy New Year to all!

Mary's Boy Child ကို Boney M ဆိုတာပဲ နားေထာင္ဖူးခဲ့တာ၊
Harry Belafonte ရဲ႕သီခ်င္းေရာ ျပန္နားေထာင္ခ်င္တဲ့အခါ နားေထာင္ရေအာင္လို႔။

Mary's Boy Child
Harry Belafonte
Long time ago in Bethlehem
So the Holy Bible say
Mary's boy child, Jesus Christ
Was born on Christmas day
Hark, now hear the angels sing
A new king born today
And man will live forevermore
Because of Christmas day
Trumpets sound and angels sing
Listen what they say
That Man will live forevermore
Because of Christmas day
While shepherds watched their flocks by night
Them see a bright new shining star
Them hear a choir sing
The music seemed to come from afar
Now, Joseph and his wife, Mary
Come to Bethlehem that night
Them find no place to born she child
Not a single room was in sight
Hark, now hear the angels sing
A new king born today
And man will live forevermore
Because of Christmas day
Trumpets sound and angels sing
Listen what they say
That Man will live forevermore
Because of Christmas day
By and by, they find a little nook
In a stable all forlorn
And in a manger cold and dark
Mary's litlle Boy was born
Long time ago in Bethlehem
So the Holy Bible say
Mary's boy child, Jesus Christ
Was born on Christmas day
Hark, now hear the angels sing
A new king born today
And man will live forevermore
Because of Christmas day
Trumpets sound and angels sing
Listen what they say
That Man will live forevermore
Because of Christmas day

Boney M ႀကိဳက္တဲ့ေမေမ့ကိုလည္း သတိရပါတယ္။

Mary's Boy Child / Oh My Lord

Boney M.

Mary's boy child Jesus Christ, was born on Christmas Day

And man will live for evermore, because of Christmas Day

Long time ago in Bethlehem, so the Holy Bible said

Mary's boy child Jesus Christ, was born on Christmas Day

Hark, now hear the angels sing, a king was born today

And man will live for evermore, because of Christmas Day

Mary's boy child Jesus Christ, was born on Christmas Day

While shepherds watch their flocks by night

They see a bright new shining star

They hear a choir sing a song, the music seemed to come from afar

Hark, now hear the angels sing, a king was born today

And man will live for evermore, because of Christmas Day

For a moment the world was aglow, all the bells rang out

There were tears of joy and laughter, people shouted

"Let everyone know, there is hope for all to find peace"

Oh my Lord

You sent your son to save us

Oh my Lord

Your very self you gave us

Oh my Lord

That sin may not enslave us

And love may reign once more

Oh my Lord

When in the crib they found him

Oh my Lord

A golden halo crowned him

Oh my Lord

They gathered all around him

To see him and adore (this day will live forever)

Oh my Lord (so praise the Lord)

They had become to doubt you

Oh my Lord (he is the truth forever)

What did they know about you

Oh my Lord (so praise the Lord)

But they were lost without you

They needed you so bad (his light is shining on us)

Oh my Lord (so praise the Lord)

With the child's adoration

Oh my lord (he is a personation)

There came great jubilation

Oh my Lord (so praise the Lord)

And full of admiration

They realized what they had (until the sun falls from the sky)

Oh my Lord (oh praise the Lord)

You sent your son to save us

Oh my Lord (this day will live forever)

Your very self you gave us

Oh my Lord (so praise the Lord)

Sweet December ! ❤❤

2019-12-01T04:27:00.001-08:00

I wish you all to be sweet in Sweet December.
But for me December is not so sweet. Father, sister ... they run away from us.
But I tried... I am trying... I will try to be sweet all time, (memories) that I face.
I love to be sweet. (but I don't love to eat sweet. 😉😉)

ငယ္ငယ္တုန္းကေတာ့ ကိုယ့္ဘာသာမႀကိဳက္တာေတြ သိပ္ကိုမ်ားခဲ့တာပဲ။
အခုေတာ့ ကိုယ့္ဘာသာ ႀကိဳက္လာပါၿပီ။ ခ်စ္တတ္လာပါၿပီ။
ကိုယ့္ဘာသာႀကိဳက္တာေတြ သိပ္မ်ားလာခဲ့ၿပီလို႔ေတာင္ ေျပာလို႔ရသြားၿပီ။

ကိုယ့္ဘာသာ ႀကိဳက္တဲ့အထဲမွာ တစ္ခုခုကို ေၾကာက္တဲ့အခါ စိတ္နည္းနည္းရႈပ္တဲ့အခါ မညည္းညဴတတ္ဘဲ သီခ်င္းေတြနားေထာင္ စာသားေလးေတြလိုက္ဖတ္ လိုက္ၿပီးေအာ္ဆိုမိတာတစ္ခုလည္းပါတယ္။
(တအီအီ ညည္းညဴတတ္တာကိုမႀကိဳက္ဘူး။)

ကိုယ့္ဘာသာ မႀကိဳက္တာေတြ
ကိုယ့္ဘာသာ ႀကိဳက္တာေတြ blog မွာ post တစ္ခုေလာက္ေရးထားျဖစ္ရင္ေကာငး္မွာပဲ။
memory တစ္ခုျဖစ္ေအာင္ေပါ့။

သီခ်င္းေလးေတြအျမဲနားေထာင္ပါတယ္။
ခဏခဏျပန္ နားေထာင္ျဖစ္တဲ့သီခ်င္းေတြလည္းရွိတာပဲ။
ဘေလာဂ့္မွာေတာင္ သိမ္းမထားျဖစ္တာၾကာပါၿပီ။
ဒီေန႔ေတာ့ အမွတ္တရ လာသိမ္းထားလိုက္ဦးမယ္။
အခုတေလာ ခဏခဏနားေထာင္ျဖစ္တဲ့သီခ်င္းေလး၊ ပထမဆံုးစနားေထာင္ျဖစ္ကတည္းက နားထဲစြဲသြားလို႔ .....

Everybody hurts sometimes

Everybody hurts someday, aye aye

But everything gon' be alright

Go and raise a glass and say, aye aye
.... Cheers !

သူေလး cover ဆိုထားတာလည္း ခ်စ္စရာေလး။
ႀကိဳက္တယ္။
(facebook မွာ ဆရာမ ဂ်ဴး share ထားတာေတြ႔တာနဲ႔ youtube မွာ သြားနားေထာင္ၾကည့္ရင္း သေဘာက်လို႔ subscribe ေတာင္လုပ္ခဲ့ေသးတယ္။)

Here's to the ones that we got

Cheers to the wish you were here, but you're not

'Cause the drinks bring back all the memories

Of everything we've been through

Toast to the ones here today

Toast to the ones that we lost on the way

'Cause the drinks bring back all the memories

And the memories bring back, memories bring back you

There's a time that I remember, when I did not know no pain

When I believed in forever, and everything would stay the same

Now my heart feel like December when somebody say your name

'Cause I can't reach out to call you, but I know I will one day, yeah

Everybody hurts sometimes

Everybody hurts someday, aye aye

But everything gon' be alright

Go and raise a glass and say, aye

Here's to the ones that we got

Cheers to the wish you were here, but you're not

'Cause the drinks bring back all the memories

Of everything we've been through

Toast to the ones here today

Toast to the ones that we lost on the way

'Cause the drinks bring back all the memories

And the memories bring back, memories bring back you

Doo doo, doo doo, doo doo

Doo doo, doo doo, doo doo, doo doo

Doo doo, doo doo, doo doo doo

Memories bring back, memories bring back you

There's a time that I remember when I never felt so lost

When I felt all of the hatred was too powerful to stop (ooh, yeah)

Now my heart feel like an ember and it's lighting up the dark

I'll carry these torches for ya that you know I'll never drop, yeah

Everybody hurts sometimes

Everybody hurts someday, aye aye

But everything gon' be alright

Go and raise a glass and say, aye

Here's to the ones that we got (oh oh)

Cheers to the wish you were here, but you're not

'Cause the drinks bring back all the memories

Of everything we've been through (no, no)

Toast to the ones here today (aye)

Toast to the ones that we lost on the way

'Cause the drinks bring back all the memories (aye)

And the memories bring back, memories bring back you

Doo doo, doo doo, doo doo

Doo doo, doo doo, doo doo, doo doo

Doo doo, doo doo, doo doo doo

Memories bring back, memories bring back you

Doo doo, doo doo doo doo

Doo doo, doo doo, doo doo, doo doo

Doo doo, doo doo, doo doo doo (ooh, yeah)

Memories bring back, memories bring back you

Yeah, yeah, yeah

Yeah, yeah, yeah, yeah, yeah, no, no

Memories bring back, memories bring back you

ေယာဂအေလ့အက်င့္ေကာင္းေလးစလိုက္ရေအာင္

2019-06-11T05:14:00.002-07:00

မယ္ရူပ

ကိုယ့္တို႔ကိုယ္၊ စိတ္ခႏၶာ က်န္းမာေၾကာ့ရွင္းလွပသြားမယ့္ေယာဂေလ့က်င့္ခန္း/ က်င့္စဥ္/ ဒႆနဆိုတာ ဘယ္လိုမ်ဳိးလဲ။ ေယာဂေလ့က်င့္ခန္း အေလ့အက်င့္ေကာင္းေလးစမၾကည့္ရေသးသူေလးေတြအတြက္ စူးစမ္းခ်င္စရာပဲေပါ့။ ေယာဂရဲ႕ ၿပိဳင္ဘက္ကင္းထူးျခားလွတဲ့အစြမ္းက စိတ္ကိုတည္ၿငိမ္ေအာင္ထိန္းသိမ္းတာရယ္၊ ခႏၶာကိုယ္အတြင္းအျပင္၊ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုစီထိေရာက္တဲ့ေလ့က်င့္ခန္းနဲ႔ထိန္းသိမ္းတာရယ္၊ အတိအက်ေျပာရရင္ body/ mind/ spirit သံုးပါးလံုးထိန္းသိမ္းေပးႏိုင္တဲ့က်င့္စဥ္မ်ဳိးဆိုေတာ့ တကယ့္ကိုစိတ္ဝင္စားစရာပါ။ အဲဒီထဲက ခႏၶာကိုယ္အစိတ္အပိုင္းေတြေျပေလ်ာ့က်န္းမာေနေအာင္ ကိုယ္နဲ႔အလိုက္ဖက္ဆံုး ဘယ္လိုေလ့က်င့္ခန္း စယူရင္ေကာင္းမလဲ။ ဘယ္လိုအေနအထားမ်ဳိးက ကိုယ့္အတြက္အေကာင္းဆံုးျဖစ္မလဲ ကိုယ္တို႔ဘယ္လိုသိႏိုင္မွာလဲ။ ဒီအခ်က္အလက္ေလးေတြကေတာ့ ကိုယ္ခႏၶာေၾကာ့ရွင္းသြက္လက္ေနႏိုင္တဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ဳိးေလးေတြပါ။ ကိုယ့္အတြက္ အသင့္ေတာ္ဆံုးေယာဂေလ့က်င့္ခန္းေလးေတြ ရွာေဖြဖို႔ အကူအညီေပးပါလိမ့္မယ္။

ေလ့က်င့္ခန္းယူၾကတဲ့အခါမွာ ပထမဆံုးေတာ့ ေသြးပူေလ့က်င့္ခန္းအျဖစ္ ကိုယ္ခႏၶာအစိတ္အပိုင္းေတြလႈပ္ရွားေပးဖို႔ အင္မတန္အေရးႀကီးလွတယ္။ ေက်ာရိုးကို အရပ္ေလးမ်က္ႏွာလႈပ္ရွားေပးပါလို႔ဆိုတယ္။ သင့္တင့္တဲ့ေသြးပူေလ့က်င့္ခန္းနဲ႔ မစခဲ့ဘူးဆိုရင္ ေန႔တစ္ေန႔ရဲ႕ အေစာပိုင္းနာရီေတြမွာ ေက်ာဘက္ပိုင္းထိခိုက္ဒဏ္ရာရတယ္လို႔ဆိုတယ္။ တစ္ညလံုး သက္ၿငိမ္အေနအထားနဲ႔ေက်ာရိုးကို အနားေပးထားတယ္။ ကိုယ္တို႕ တစ္ညလံုး ၿငိမ္သက္ အိပ္စက္အနားယူၾကတယ္မဟုတ္လား။ မနက္ခင္းမွာ ေယာဂေလ့က်င့္ခန္းစေတာ့မယ္ဆိုရင္ ေက်ာရိုးလႈပ္ရွားမႈကို အေထာက္အပံ့ေပးတဲ့လႈပ္ရွားမႈမ်ဳိးျဖစ္တဲ့ ေက်ာရိုးဆန္႔ထုတ္တာ၊ လိမ္က်စ္လွည့္လည္ေပးတာမ်ဳိးနဲ႔ ေက်ာရိုးကိုေထာက္ပံ့ထားတဲ့ၾကြက္သားေတြ ေပ်ာ့ေျပာင္းသြက္လက္ေစတယ္။ အဲဒီေသြးပူေလ့က်င့္ခန္းမ်ဳိးကို အခ်ိန္ေပးျပဳလုပ္မွ ေနာက္ေက်ာပိုင္းအျပင္းအထန္နာက်င္မႈ၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရမႈေတြကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္မွာပါ။

ၿပီးေတာ့ သိမ္ေမြ႔ညံ့သက္လွတဲ့ ကိုယ္တို႔ရဲ႕ကိုယ္ခႏၶာကို ႏိုးထေအာင္ႏႈိးရဦးမယ္။ ဒီအဆင့္မွာေတာ့ပိုၿပီးေတာ့နက္နဲတယ္လို႔ဆိုႏိုင္တယ္။ လူ႔ကိုယ္ခႏၶာမွာ နာမ္ဝိညာဥ္ဆိုင္ရာအစြမ္းတည္မီွရာ အဓိကေနရာ (Chakra) ၇ ခု ရွိၾကတယ္။ အဲဒီ Chkakra ၇ခုလံုးကို လႈပ္ရွားေစမယ့္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ေပးၿပီး ကိုယ္ခႏၶာအတြင္းမွာ တန္႔ဝပ္ေနတဲ့စြမ္းအင္ကို အရွိအတိုင္းသြားလာလႈပ္ရွားႏိုင္ဖို႔ အတားအဆီးေတြဖယ္ရွားေပးလိုက္တယ္။ အဲဒါဟာ ရုပ္ပိုင္းေရာ၊ စိတ္ခံစားမႈပိုင္းႏွစ္ခုလံုးကို ျမဴးသြက္တက္ၾကြေစဖို႔ အကူအညီေပးႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ့္တို႔ဆုပ္ကိုင္ထားတဲ့ မလိုအပ္လွတဲ့စိတ္ခံစားမႈေတြကိုလည္း အေသအခ်ာထြက္ခြာသြားပါေစ။ စိတ္ခံစားမႈေတြေပါ့ပါးပါေစေပါ့။

Sthira နဲ႔ Sukha ကေတာ့ Steadiness နဲ႔ ease လို႔ အတိအက်ဘာသာျပန္ႏိုင္တယ္။ မွန္မွန္နဲ႔ သက္သက္သာသာ သေဘာမ်ဳိးပါ။ ဘဝဆိုတာ ခ်ိန္သားကိုက္ဖို႔လိုအပ္လွတယ္။ ကိုယ္တို႔ ကိုယ္ခႏၶာနဲ႔ ေယာဂေလ့က်င့္ခန္း ခ်ိန္သားတက် လႈပ္ရွားၾကသလို၊ အဆုတ္နဲ႔ ႏွလံုးဟန္ခ်က္ညီညီ အေပးအယူမွ်ၾကရသလို၊ ဒီေရ အတက္နဲ႔ အက် အခ်ိန္အဆမွ်တၾကသလိုမ်ဳိးေပါ့။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ၾကတဲ့အခါ ဘယ္လိုကိုယ္ေနဟန္ထားနဲ႔ ေလ့က်င့္သင့္တယ္ဆိုတာ ကိုယ့္တို႔တစ္ဦးခ်င္းစီေပၚမွာလည္း အေရးႀကီးတယ္ဆိုတဲ့ယူဆခ်က္မ်ဳိးပါ။ သိပ္ကိုေပ်ာ့ေျပာင္းေပါ့ပါးေနတဲ့သူမ်ဳိးက ေပါ့ပါ့းသြက္လက္ေစတဲ့အေနအထားေလ့က်င့္ခန္းပဲ ပိုၿပီးေတာ့ ဆက္တိုက္လုပ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဒဏ္ရာအနာတရျဖစ္ဖို႔အခြင့္အေရးမ်ားလွတယ္။ ကိုယ္က လွလွပပသန္မာေနမယ္၊ ၾကြက္သားေတြလည္းရွိေနၿပီးသားဆိုရင္ အဲဒီလိုကိုယ္ခႏၶာပိုင္ဆိုင္ထားသူက ေပ်ာ့ေျပာင္းသြယ္လ်ေစမယ့္ အေနအထားေလ့က်င္ခန္းမ်ဳိးယူတာက အေကာင္းဆံုးေရြးခ်ယ္မႈပါ။ ကိုယ္က ေပ်ာ့ေပ်ာ့ေျပာင္းေျပာင္းသြယ္လ်ေနသူေလးဆိုရင္ေတာ့ ၾကြက္သားေတြသန္မာလာေစဖို႔ ေတာင္တင္းခိုင္မာလာေစမယ့္အေနအထားမ်ဳိး ေရြးခ်ယ္ေလ့က်င့္ေပးရမွာေပါ့။ အဲဒီသေဘာမ်ဳိးနဲ႔ Sthira နဲ႔ Sukha ကိုတြဲျပထားတယ္။

ေယာဂဆိုတာ asana (ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာေလ့က်င့္ခန္း)တစ္ခုတည္းမဟုတ္ပါဘူးတဲ့။ တကယ္ေတာ့ ေယာဂမွာ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာေလ့က်င့္ခန္းက အင္မတန္ေသးငယ္တဲ့အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုပါ။ ေယာဂ အကိုင္းအခက္ ၈ မ်ဳိးထဲက တတိယေျမာက္ အကိုင္းေပါ့။ ၁ နဲ႔ ၂ က Yama နဲ႔ Niyama လို႔ ေခၚတဲ့ လူ့က်င့္ဝတ္နဲ႔ဆိုင္တဲ့စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း ေစာင့္စည္းလိုက္နာရမယ့္အခ်က္အလက္ေတြပါ။ ၄ ခုေျမာက္က Pranayama လို႔ေခၚတဲ့ အသက္ရႈေလ့က်င့္ခန္းမ်ဳိးပါ။ အဲဒီေလ့က်င့္ခန္းမ်ဳိးဟာ ဝမ္းဗိုက္ပိုင္းအတြက္ သန္စြမ္းက်န္းမာေစတဲ့ေလ့က်င့္ခန္းျဖစ္ၿပီး က်န္တဲ့ ေယာဂ ၄ မ်ဳိးကေတာ့ တရားထိုင္တာ စိတ္ကိုတည္ၿငိမ္ေအာင္ထိန္းသိမ္းတာစတဲ့ စိတ္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ေလ့က်င့္ခန္းေတြျဖစ္ေနပါတယ္။

အဲဒီလိုဆိုေတာ့ ဘယ္လိုေယာဂေလ့က်င့္ခန္း၊ ကိုယ္ေနဟန္ထားက ကိုယ္နဲ႔ အသင့္ေတာ္ဆံုးကိုယ့္ရဲ႕ကိုယ္ခႏၶာအလွဆံုးအေနအထားျဖစ္ေအာင္ ထိန္းေက်ာင္းေပးႏိုင္မလဲဆိုတာ ေရြးၾကည့္ရေအာင္ပါ။

1. Warm ups and sun salutations

2. Standing Poses

3. Balancing Poses

4. Backbends

5. Twists

6. Hip Openers

7. Forward Folds အေနအထားေလးေတြ ေရြးခ်ယ္ၾကည့္ႏိုင္ေအာင္ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

1. Warm ups and sun salutations

2. Standing Poses

3. Balancing Poses

4. Backbends

5. Twists

6. Hip Openers

7. Forward Folds

မယ္ရူပ

Source : What Makes a Well-Rounded Yoga Practice?

Images credit : www.yogajournal.com

မ်က္ေတာင္ေလးေတြမဆက္ခင္ ကိုယ္သိထားခ်င္တာ

2019-06-11T04:38:00.000-07:00

(ေယာဂမဂၢဇင္းတစ္ခုအတြက္ဟုိးတုန္းက ေရးထားဖူးတာ။
စာေရးဖို႔ ေသြးပူေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ခ်င္တာနဲ႔ တင္လိုက္ပါတယ္။)

လာမယ့္ ကိုယ့္ေႏြရာသီမဂၤလာပြဲေလးမတိုင္ခင္ေလးမွာ ကိုယ့္စိတ္ႀကိဳက္မိတ္ကပ္ပညာရွင္က ညႊန္းလို႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္ မ်က္ေတာင္ဆက္ၾကည့္ခဲ့တယ္။ သူေျပာတာက semi-permanent မ်က္ေတာင္ေတြဟာ မ်က္ေတာင္ေကာ့ေဆးသံုးထားတာထက္ပိုၿပီး သဘာဝက်က်လွေနမယ္။ ဓာတ္ပံုထဲမွာ ေပၚလြင္လွပေနမယ္တဲ့။ သူေျပာတာ ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္းမွန္ခဲ့တာပဲ။ ကၽြန္မရဲ႕ မဂၤလာပြဲေလးမွာ လံုးဝစြဲမက္စရာအလွအပရွိေနတဲ့ကၽြန္မလို႔ ကိုုယ့္ဘာသာခံစားခဲ့မိတယ္။ ဒါေပမဲ့ တစ္ႏွစ္မွာတစ္ႀကိမ္ထက္ပိုၿပီး ဆံပင္ညွပ္ဖို႔ေတာင္ အႀကိမ္ႀကိမ္စဥ္းစားတတ္သူ၊ တစ္ေယာက္ေယာက္ကို ယံုၾကည္ပစ္လုိက္ဖို႔ ခက္ခဲသူမ်ဳိးဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီလို ပံုစံအသစ္ျဖစ္သြားမယ့္မ်က္ႏွာေလးတစ္ခုရသြားဖို႔က ကၽြန္မေတာ့ သိပ္ၿပီးမတိုက္တြန္းခ်င္ဘူး။ ကၽြန္မေတာင္ မဂၤလာပြဲၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဆက္ထားတဲ့မ်က္ေတာင္ေလးေတြကို ရွိမေနေစခ်င္ေတာ့ဘူး။ ၿပီးေတာ့ အဲဒီလိုအလွအပေလးေတြအတြက္ ပိုက္ဆံဘယ္ေလာက္သံုးတတ္တဲ့အေလ့အက်င့္ရွိမလဲ၊ ၿပီေတာ့အခ်ိန္ေရာ၊ က်န္းမာေရးနဲ႔သက္ဆိုင္တာေတြဆိုတဲ့အေၾကာင္းေတြေၾကာင့္ေပါ့။

ကိုယ္ေတာ့ ဒီအခ်က္ေလးေတြကို မ်က္ေတာင္မဆက္ခင္မွာ သိထားခ်င္ခဲ့တယ္ေလ။

၁. Semi-permanent မ်က္ေတာင္ဆက္တာဟာ ယာယီမ်က္ေတာင္ဆက္နည္းနဲ႔ မ်က္ေတာင္တစ္ခုခ်င္းစီဆက္နည္း အဲဒါေတြနဲ႔ကြဲျပားၾကတယ္။ Semi-pernanant မ်က္ေတာင္ေတြဟာ မူလမ်က္ေတာင္ေတြရဲ႕ထိပ္ပိုင္းမွာ ေကာ္နဲ႔ တစ္ခုစီ ပညာရွင္က ဆက္ေပးရတာပါ လို႔ ၁၂ ေက်ာ္ကၽြမ္းက်င္မႈရွိၿပီးတဲ့ နယူးေယာက္အေျခစိုက္ မ်က္ေတာင္ဆက္ပညာရွင္ Courtney Akai က ေျပာပါတယ္။ ဆက္ထားတဲ့မ်က္ေတာင္ေတြဟာ သင့္ေတာ္သလိုဂရုစိုက္ေပးမယ္ဆိုရင္ ရက္သတၱ ၆ပတ္ကေန ရက္သတၱ ၈ ပတ္အထိခံႏိုင္ၿပီး မူလမ်က္ေတာင္ေတြက ပုံမွန္က်န္ရစ္မယ္။ သူတို႔ဘာသာ ကၽြတ္က်သြားၾကပါလိမ့္မယ္။

၂. မ်က္ေတာင္ဆက္တာဟာ မ်က္လံုးတိုင္းရဲ႕အေျခအေနနဲ႔အဆင္ေျပမယ့္ ကိစၥမ်ဳိးေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။

မ်က္ေတာင္ဆက္လိုက္ေတာ့မယ္လို႔ ကိုယ္တို႔ဆံုးျဖတ္လိုက္ၿပီးတာေတာင္ တျခားဆံုးျဖတ္စရာေတြအမ်ားႀကီးပဲ ရွိေနဦးမွာပါ။ မ်က္ေတာင္အမ်ဳိးအစား ေျမႊပါသားေမႊး mink, silk ပိုးသား ဒါမွမဟုတ္ တျခား ဖန္တီးထားတဲ့ မ်က္ေတာင္အသားမ်ဳိးေတြရွိၾကတယ္။ (mink က ေစ်းပိုႀကီးႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ပိုၿပီးႏူးညံ့တယ္လို႔ခံစားရတယ္။ ၾကည့္ရတာ ပိုၿပီးသဘာဝအတိုင္းျဖစ္ေနေစတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခ်ဳိ႕ ဖန္တီးထားတဲ့ synthetic မ်က္ေတာင္မ်ဳိးေတြကလည္း အထူးျပဳလုပ္ထားလာၾကၿပီးေတာ့ ၾကည့္ရတာေရာ၊ ခံစားရတာေရာ သဘာဝအတိုင္းျဖစ္လာၾကၿပီ။ အဲဒီအမ်ဳိးအစားေတြက mink မ်က္ေတာင္ေစ်းႏႈန္းထက္ေတာင္ပိုမ်ားႏိုင္ပါတယ္။) ၿပီးေတာ့ မ်က္ေတာင္ အထူအက်ဲသိပ္သည္းမႈ (မ်က္ေတာင္ပိုမ်ားရင္ ပိုၿပီးေတာ့ထူထူသိပ္သိပ္မ်က္ေတာင္မ်ဳိးရႏိုင္တာေပါ့)။ မ်က္ေတာင္ဘယ္ေလာက္ေကာ့မလဲ (ပိုၿပီးခပ္ျမင့္ျမင့္ေကာ့မယ္ဆို အသြင္အျပင္မွာကြာသြားႏိုင္ေသးတာကိုး) ၿပီးေတာ့ အရွည္ ( တစ္ေယာက္ခ်င္းစီရဲ႕အႀကိဳက္အတိုအရွည္လည္းေရြးခ်ယ္ဖို႔ တကယ္ကို လိုအပ္လွတယ္။) အဲဒါေတြစဥ္းစားေရြးခ်ယ္ၿပီးၿပီဆိုရင္ေနာက္ထပ္ မ်က္ေတာင္ေကြ႕/ေကာ့ပံု ကိုယ့္စိတ္ႀကိဳက္ပံုစံကို မ်က္ေတာင္ဆက္ပညာရွင္ကို ေသေသခ်ာခ်ာေဆြးေႏြးေျပာျပဖို႔လည္း အေရးႀကီးေသးတယ္။ natural look, cute cook, sexy နဲ႔ glamorous ဆိုၿပီး မ်က္ေတာင္စိုက္နည္းပံုစံမတူ အသြင္အျပင္မတူျဖစ္သြားႏိုင္တဲ့ပံုစံေတြလည္း ရွိေနေသးတာေၾကာင့္ပါ။ ကိုယ္က ခ်စ္စရာေကာင္းတဲ့ အသြင္အျပင္လိုခ်င္တာလား sexy က်က်ပံုစံမ်ဳိးေလးလား ေရြးခ်ယ္ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

၃. မ်က္ေတာင္ပိုရွည္ေလ မ်က္ေတာင္ပိုမ်ားမ်ားလိုအပ္ေလပါ။

Super-long မ်က္ေတာင္ေတြဟာ မ်က္ခြံကေနမထိေအာင္မ်က္ေတာင္ကေနပဲ ဆက္ရတာပါ။ သဘာဝမ်က္ေတာင္ေတြထက္ ၾကည့္ရတာနည္းေနသလိုျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ကၽြန္မ ပထမဆံုးမ်က္ေတာင္ဆက္ၿပီးျမင္လိုက္ရတဲ့အသြင္အျပင္က က်ဳိးတိုးက်ဲတဲ ခပ္ေသာ့ေသာ့ေပါက္ေနတဲ့ မ်က္ေတာင္ေတြလိုပဲ ကၽြန္မထင္ခဲ့ေသးတယ္။ ကၽြန္မလည္း မ်က္ေတာင္ဆက္ၿပီး ၂ ရက္ၾကာေတာ့ မ်က္ေတာင္ဆက္တဲ့သူဆီျပန္သြားခဲ့တာေပါ့။ ကၽြန္မ မဂၤလာပြဲမတိုင္ခင္ မ်က္လံုးတစ္လံုးမွာ မ်က္ေတာင္ ၃၀ ေလာက္ထပ္ၿပီးစိုက္လိုက္ရတယ္။ မ်က္ေတာင္တစ္ခုကို ၀.၅၀ ေဒၚလာနဲ႔ပါ။ ဒါေပမဲ့ ဒုတိယအႀကိမ္မွာေတာ့ မ်က္ေတာင္နည္းနည္း/တိုတာေရြးလိုက္ေတာ့ ေစ်းနည္းနည္းေလ်ာ့သြားခဲ့တယ္။

၄. မ်က္ေတာင္ဆက္ၿပီးရင္အနည္းဆံုး ၁၂ နာရီေလာက္လွဲေနဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။

မ်က္ေတာင္ဆက္ေပးတဲ့ပညာရွင္အမ်ားစုက မ်က္ေတာင္ဆက္ၿပီးတာနဲ႔ ေခၽြးမထြက္ေစဖို႔၊ မငိုမိဖို႔၊ ေရမကူးဖို႔၊ မ်က္ႏွာမသစ္ဖို႔ အနည္းဆံုး ၁၂ နာရီေလာက္ သည္းခံေနေပးဖို႔ေျပာပါလိမ့္မယ္။ အဲဒါမွာ မ်က္ေတာင္ဆက္ထားတဲ့ ေကာ္ ေျခာက္ေသြ႕ဖို႔ စိတ္ခ်ရမွာပါ။ ေကာ္က မေျခာက္ခဲ့ရင္ ျပဳတ္သြားႏိုင္တယ္။ မ်က္လံုးဆီကို ေနရာေက်ာ္လြန္ေရာက္သြားေစႏိုင္တယ္လို႔ Houston Baylor College of Medicine က မ်က္စိပညာရွင္ လက္ေထာက္ပေရာ္ဖက္ဆာ Zaina Al-Mohtaseb က ေျပာပါတယ္။ အဲဒီအေျခအေနဟာ မ်က္လံုးေတြရဲရဲနီလာတာနဲ႔ မ်က္လံုးဓာတ္မတည့္မ်က္စိက်ိန္းတာလာတာမ်ဳိးေတြ သက္ေတာင့္သက္သာမရွိတာေတြျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။

၅. မ်က္ေတာင္ဆက္တာဟာ ေစ်းႀကီးၿပီး ထိန္းသိမ္းေပးဖို႔ကလည္း အခ်ိန္ေပးရတာမ်ဳိးပါ။

မ်က္ေတာင္ဆက္တာဟာ mascara (မ်က္ေတာင္ေကာ့ေဆး)လို အက်ဳိးဆက္ကတူတူပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ ဆက္ထားတဲ့မ်က္ေတာင္ေပၚေတာ့ mascara မသံုးမိေစဖို႔ အၾကံျပဳၾကပါတယ္။ ဆက္ထားတဲ့မ်က္ေတာင္ေတြ ပ်က္စီးႏို္င္ေစတာေၾကာင့္ပါ။ ဒါေပမဲ့ မ်က္ေတာင္ဆိုးေဆးဝယ္သံုးစရာမလိုေတာ့ဘူး ပိုက္ဆံစုေဆာင္းရာက်မယ္လို႔ေတာ့ ကေလးေတြးမေတြးလိုက္ပါနဲ႔။ နယူးေယာက္စီတီးမွာေတာ့ အေျခခံတစ္စုံစာကို ေဒၚလာ ၁၀၀ အနည္းဆံုးေပးရမွာပါ။ (မ်က္လံုးတစ္လံုးအတြက္ မ်က္ေတာင္ ၇၀ ဒါမွမဟုတ္ ၈၀ ကေတာ့ ထံုးစံအတိုင္းလိုအပ္ပါတယ္။) ပိုၿပီးကၽြမ္းက်င္တဲ့နာမည္ရမ်က္ေတာင္ဆက္ပညာရွင္ဆို ေစ်းပိုႀကီးႏိုင္ေသးတယ္။ ေဒၚလာ ၄၀၀ ဝန္းက်င္အထိကုန္က်ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီေလာက္နဲ႔ မရပ္ေသးပါဘူး။ထိန္းသိမ္းဖို႔ကုန္က်ေငြက်န္ေနပါေသးတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ မ်က္ေတာင္ေတြဟာ ေပါက္ေန/ ရင့္သန္လာေနတာပါပဲ။ ေနာက္ဆံုးကၽြတ္သြားၾကတယ္။ အဲဒီေတာ့ ရက္သတၱပတ္အနည္းငယ္ၾကာတိုင္း ျပန္ျပန္ျဖည့္ဖို႔ မ်က္ေတာင္ဆက္ပညာရွင္နဲ႔ေတြ႔ရျပန္တာပါပဲ။ အဲဒီအတြက္ ေဒၚလာ ၅၀ ကေန ေဒၚလာ ၁၆၅ ဝန္းက်င္ ကိုယ္ဘယ္ေလာက္မ်က္ေတာင္အသစ္လိုလဲဆိုတာအေပၚမူတည္ၿပီး ထပ္ၿပီးကုန္က်ဦးမွာပါ။ ပိုရွည္တဲ့မ်က္ေတာင္ျဖည့္မယ္ဆိုတိုင္း မ်က္ေတာင္ပိုမ်ားမ်ားလိုဦးမွာပါပဲ။ တခ်ဳိ႕မ်က္ေတာင္ဆက္ပညာရွင္ေတြက ပိုၿပီးအေသးစိတ္လုပ္ရတဲ့ မ်က္ေတာင္ျပန္ျဖည့္တာမ်ဳိးမလုပ္ခ်င္ၾကဘဲ တစ္စံုစာ အသစ္ ျပန္ဆက္လိုက္တာကမွ ေစ်းသင့္တယ္ဆိုၿပီးတိုက္တြန္းႏိုင္တယ္။ မ်က္ေတာင္ျပန္ျဖည့္တာကိုလည္း ေစ်းတင္ၿပီးေတာင္းႏိုင္ေသးတယ္။ တစ္စံုစာျပန္ဆက္မယ္ဆိုရင္လည္း ေစ်းက ကုန္က်ေနတာပါပဲ။

၆. ဆက္ထားတဲ့မ်က္ေတာင္ေတြေၾကာင့္ မ်က္လံုးအလွဆင္မိတ္ကပ္ရွဲဒိုးေတြ သိပ္ၿပီးမလိုေတာ့ပါဘူး

ကၽြန္မပထမဆံုး မ်က္ေတာင္ဆက္ၿပီးေတာ့ အသြင္အျပင္က မ်က္ေတာင္ေကာ့ေဆးဆိုထားသလိုပဲ။ ဆက္ထားတဲ့မ်က္ေတာင္အေျခနားမွာ မ်က္လံုးလိုင္နာလိုပဲ ထင္ရေအာင္ဖန္တီးထားတယ္ဆိုတာ ကၽြန္မ သေဘာမေပါက္ခဲ့ဘူး။ ကၽြန္မက အစကတည္းက မိတ္ကပ္ထူထူဘယ္ေတာ့မွလိမ္းေလ့မရွိခဲ့ဘူး။ ဒါေတာင္ မ်က္ေတာင္ဆက္ၿပီး/ ကၽြန္မ မဂၤလာပြဲၿပီးေတာ့ မ်က္လံုးမွာလိုင္နာ ရွဲဒိုးမိတ္ကပ္လိမ္းတာေတြရပ္လိုက္တယ္။ ဒါေပမဲ့ စကၠန္႔တိုင္း မင္းသမီးတစ္ဦးလို လွလွပပေလးခံစားေနရတယ္။ အရိုးသားဆံုးေျပာရရင္ေတာ့ အိပ္ရာထဲကထရင္၊ အားကစားလုပ္ အေျပးေလ့က်င့္ၿပီးတာေတာင္ ၾကြၾကြရြရြေလး လွတဲ့မ်က္ေတာင္ေတြ ကၽြန္မနဲ႔အတူရွိေနသလို ခံစားရတယ္ အဲဒီေလာက္ပါပဲ။

၇. ဆက္ထားတဲ့မ်က္ေတာင္ေလးေတြက လိုင္နာဆိုးတဲ့အခါ ဖ်က္တဲ့အခါမွာ သတိထားစရာ

မိတ္ကပ္အျပည့္ျပင္ဆင္ရမယ့္ကိစၥရွိလာၿပီဆို မ်က္လံုးအတြက္လိုင္နာေလးဆိုရတာကိုက တကယ့္ကို ခက္ခက္ခဲခဲပဲ။ ဖန္တီးခ်ဲကားထားတဲ့မ်က္ေတာင္ေလးေတြရဲ႕ေထာင့္ခ်ဳိးေတြက ကိုယ္တို႔အျမင္ကို အတားအဆီးလုပ္ၾကေရာ၊ လိုင္နာဆိုးရမယ့္လမ္းေၾကာင္းကို ျမင္ရဖို႔ခက္ေနတတ္တာေပါ့။ လိုင္နာဖ်က္မယ္ဆိုရင္လည္း မ်က္လံုးကို ဖိပြတ္မယ္ဆို သဘာဝမ်က္ေတာင္ေတြဆံုးရႈံးပ်က္စီးရတတ္တယ္။ ဂြမ္းလံုး ဒါမွမဟုတ္ အဆီပါတဲ့မိတ္ကပ္ဖ်က္တဲ့ cotton ေလးေတြနဲ႔ မ်က္လံုးေပၚရွိေနတဲ့မိတ္ကပ္ေတြဖ်က္တဲ့အခါ လွလွပပမ်က္ေတာင္တုေလးေတြအႀကီးအက်ယ္ဖရိုဖရဲျဖစ္ေစႏိုင္ေသးတယ္။ မေတာ္တဆ သူတို႔ကို ဆြဲခြာသလိုျဖစ္တာ ဒါမွမဟုတ္ ေကာ္က ဆီနဲ႔ေပ်ာ္ဝင္သြားႏိုင္တာေတြျဖစ္တတ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ မ်က္လံုးမွာ လိုင္နာ ရွဲဒိုး မိတ္ကပ္အျပည့္အစံုအလွဆင္ဖို႔လိုခဲ့တယ္ဆိုရင္ အဲဒီညျပန္ဖ်က္တဲ့အခါ ဆီမပါတဲ့ pad မ်ဳိးနဲ႔ အသာအယာတို႔ထိ ဖ်က္ေပးရမွာပါ။

၈. ေန႔စဥ္ထိန္းသိမ္းရတာ သက္ေတာင့္သက္သာရွိေနမွာမဟုတ္ဘူး။

မ်က္ေတာင္ေတြဟာ အိပ္ေနတဲ့အခါ ဒါမွမဟုတ္ ေရစိုတဲ့အခါ ဖိုးရိုးဖားရားျဖစ္ေနႏိုင္ၿပီး ၾကည့္ရတာရႈပ္ယွက္ခတ္ေနသလို ျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ဖုန္မႈန္႔ေတြသိမ္းယူမိထားႏိုင္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ mascara သံုးတဲ့ brush အသန္႔ေလးနဲ႔ နံနက္အိပ္ရာထခ်ိန္၊ ေရခ်ဳိးၿပီးခ်ိန္နဲ႔ ညတိုင္း ႏူးႏူးညံ့ညံ့ေလးကိုင္တြယ္သန္႔ရွင္းေပးဖို႔ အေရးႀကီးလွပါတယ္။ (ညပိုင္းမ်က္ေတာင္သန္႔ရွင္းေပးဖို႔အတြက္ baby shampoo အေပ်ာ့စားေလး သုတ္လိမ္းေပးႏိုင္တယ္။) မ်က္ေတာင္ေတြမေဆးမေၾကာသင့္ဘူးဆိုတာ ယံုတမ္းစကားပါလုိ႔ Akai က ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆက္ထားတဲ့မ်က္ေတာင္ေလးေတြကို လက္နဲ႔ပြတ္သပ္ကိုင္တြယ္ၾကည့္ေနတာ၊ ေဆာ့ကစားေနတာ၊ ပြတ္တိုက္တာမ်ဳိးေတြေတာ့ မျပဳလုပ္ဖို႔ Akai က သတိေပးထားပါတယ္။

၉. ဆက္ထားတဲ့မ်က္ေတာင္ေလးေတြဟာ ကိုယ့္တို႔မ်က္လံုးေတြနဲ႔ အသည္းအသန္အရႈပ္အေထြးျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ကၽြန္မ တတိယအႀကိမ္မ်က္ေတာင္ဆက္ေတာ့ အလွျပင္ခန္းမကထြက္လာတုန္းက သိပ္လွတဲ့မ်က္ေတာင္ေလးေတြနဲ႔ပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ မ်က္လံုးေတြက တကယ့္ကိုနီရဲလာခဲ့တယ္။ (တတိယအႀကိမ္ဆက္ေတာ့ Akai ဆီမွာမဟုတ္ဘူး) ေနာက္ေန႔နံနက္ မ်က္လံုးေတြနီေနတုန္းပဲ။ ယားယံတာပါထပ္ျဖစ္လာေတာ့ စၿပီးစိတ္ပူလာေတာ့တယ္။ အဲဒီညမွာ မ်က္လံုးေထာင့္နားေတြမွာ အဝါေရာင္မ်က္ဝတ္ေတြထြက္လာတာ သတိျပဳမိလို္က္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ဘယ္ဘက္မ်က္လံုးမွာ အသားမက်တစ္ခုခုျပင္ပပစၥည္းဝင္ေနသလိုခံစားမႈျဖစ္လာေရာ၊ ေနာက္တစ္ေန႔ သူနာျပဳဆရာမနဲ႔ မ်က္လံုးသြားစစ္ပါတယ္။ သူနာျပဳဆရာမက အျမန္ဆံုး မ်က္ေတာင္ေတြျပန္ဖယ္ထုတ္ဖို႔ အလွျပင္ခန္းမကို ျပန္သြားပါလို႔ေျပာလို္က္ေပမဲ့ ကၽြန္မ မသြားျဖစ္ဘူး။ မ်က္ၾကည္လႊာပ်က္စီးမႈရွိမရွိကိုဘဲ စစ္ေဆးဖို႔ အေရးေပၚမ်က္စိစစ္တဲ့ေနရာကိုသြားခဲ့ပါတယ္။ အေရးေပၚဆရာဝန္က စမ္းသပ္စစ္ေဆးၿပီး ဗက္တီးရီးယားပိုးကူးစက္မႈ conjunctivitis (pink eye) ျဖစ္တယ္လို႔အေျဖထုတ္ပါတယ္။ မ်က္ေတာင္ဆက္ပညာရွင္က ကၽြန္မမ်က္လံုးကို လက္အိပ္မပါ လက္ဗလာနဲ႔ အလုပ္လုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ပိုးကူးစက္မႈျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ ကၽြန္မထင္ခဲ့တယ္။ (Akai ေျပာတာကေတာ့ လက္အိပ္နဲ႔ မ်က္ေတာင္ဆက္တာျပဳလုပ္လို႔မရပါဘူးတဲ့။ လက္အိပ္နဲ႔ဆို သူတို႔အကုန္ေရာကုန္ၾကလိမ့္မယ္ လို႔ ေနာက္ပိုင္း Akai ကရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။) ဆရာဝန္က antibiotic မ်က္စိအစက္ခ်ေဆးရည္ေပးပါတယ္။ အဲဒီေဆးရည္သံုးေနတဲ့အခ်ိန္ ၇ ရက္ၿပီးတာေတာင္ ယားယံေနတာ ေပ်ာက္မသြားဘူးဆိုရင္ေတာ့ မ်က္ေတာင္အသစ္ေတြကို ျပန္ၿပီးဖယ္ရွားပစ္ရမယ္လို႔ေျပာတယ္။ ကၽြန္မကေတာ့ ေဆးရည္အစက္ခ်တာ ၃ ရက္ၾကာၿပီး ယားယံတာေပ်ာက္သြားပါတယ္။ မ်က္စိနီေနတာကေတာ့ ေနာက္ရက္အနည္းငယ္ၾကာေတာ့ ေပ်ာက္သြားခဲ့တယ္။ အဲဒီျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေတြနည္းပါးေစဖို႔က မ်က္ေတာင္ဆက္ပညာရွင္က client တစ္ဦးၿပီးတိုင္း လက္ေသခ်ာေဆးဖို႔၊ မ်က္ႏွာဖံုးတပ္ဖို႔၊ ပိုးသတ္သန္႔စင္ထားတဲ့ေခါင္းအံုးစြပ္၊ အေသအခ်ာပိုးသတ္သန္႔စင္ထားတဲ့ ေမြးညွပ္၊ ဇာဂနာကိရိယာနဲ႔ တစ္ခါသံုးမ်က္ေတာင္သံုး brush ေတြကို အသံုးျပဳေပးဖို႔ အေရးႀကီးလွတယ္လို႔ Akai ကပဲ ရွင္းျပတယ္။ မ်က္ေတာင္ဆက္ထဲ့အခါ တံု႔ျပန္မႈျဖစ္တာ အင္မတန္အျဖစ္မ်ားလွတယ္။ ဂ်ပန္မွာစစ္တမ္းေကာက္ယူထားတဲ့စာရင္းတစ္ခုမွာ ၂၆.၅ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ဟာ မ်က္ေတာင္ဆက္ၿပီးေတာ့ မ်က္လံုးနီရဲ၊ ဓာတ္မတည့္ယားယံတာ၊ မ်က္ခြံေရာင္တာေတြျဖစ္ၾကတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားတယ္။ အဲဒါဟာ မ်က္ေတာင္ဆက္ေကာ္ထဲမွာပါတဲ့ formaldehyde နဲ႔ ဓာတ္မတည့္တာေတြေၾကာင့္လည္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အေမရိကန္လုပ္ေကာ္ေတြမွာေတာ့ အဲဒီပါဝင္ပစၥည္းမ်ဳိးသံုးမထားဘဲ စိတ္ခ်ရတဲ့အမ်ဳိးအစားေတြရွိတယ္လို႔ဆိုတယ္။ ေကာ္ေတြမွာ butylcyanoacrylate နဲ႔ octylcyanoacrylate တို႔နဲ႔ျပဳလုပ္ထားတာေတြက စံအသံုးမ်ားတဲ့ေကာ္ပါ။ ေျခာက္ေသြ႔လြယ္တယ္။ အနံ႔ကင္းတယ္။ ေယဘူယ်အားျဖင့္ မ်က္လံုးနဲ႔ဓာတ္မတည့္ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အဆိပ္အေတာက္နည္းပါးတယ္လို႔ ေဒါက္တာ Al-Mohtaseb ကေျပာပါတယ္။ ကၽြန္မအတြက္ ဗက္တီးရီးယားပိုးကူးစက္ခံခဲ့ရတာကေတာ့ မ်က္ေတာင္ဆက္တုန္းက အသံုးျပဳခဲ့တဲ့ မ်က္ခြံပင့္တင္ဖို႔သံုးတဲ့ tape ေတြကေနျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ ထင္မိတယ္။ တကာယ္လို႔ မ်က္ေတာင္ဆက္ၿပီး ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့လကၡဏာမ်ဳိးခံစားလာရၿပီဆိုရင္ အလွျပန္ခန္းမကိုျပန္သြားၿပီး မ်က္ေတာင္ေတြကိုျပန္ၿပီးဖယ္ရွားပါ။ “ဗက္တီးရီးယားပိုးကူးစက္တာနဲ႔ ဓာတ္မတည့္ယားယံတာမ်ဳိး၊ တစ္ခါတေလႏွစ္ခုလံုးျဖစ္တာမ်ဳိး အဲဒါေတြက ခြဲျခားသိရဖို႔ခက္ခဲေတာ့ ျဖစ္လာခဲ့ရင္ အျမန္ဆံုးဖယ္ရွားလိုက္တာကပဲ အေကာင္းဆံုးေျဖရွင္းကုသမႈမ်ဳိးပါ” လို႔ ေဒါက္တာ Al-Mohtaseb ကေျပာပါတယ္။

၁၀. မ်က္ေတာင္ဆက္ၿပီးေတာ့ ကိုယ္တို႔ရဲ႕ သဘာဝမ်က္ေတာင္ေလးေတြက ပိုၿပီးတိုသြားတယ္လို႔ထင္ရတယ္

Akai ေျပာတာကေတာ့ မ်က္ေတာင္ဆက္တာဟာ သဘာဝမ်က္ေတာင္က်ဳိးပဲ့ပ်က္စီးမႈမျဖစ္သင့္ဘူး။ သဘာဝမ်က္ေတာင္ရဲ႕ခံႏိုင္ဝန္အားထက္ပိုၿပီးေလးတဲ့မ်က္ေတာင္မ်ဳိးမသံုးသင့္ဘူးလို႔ဆိုတယ္။ ကၽြန္မ ပထမမ်က္ေတာင္ set ဖယ္ရွားၿပီး ျပန္မဆက္ခင္ ကၽြန္မ သဘာဝမ်က္ေတာင္ၾကည့္လိုက္ေတာ့ မယံုၾကည္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ပဲ ပိုၿပီးတိုသြားၾကသလိုပဲ။

၁၁. မၾကာခဏမ်က္ေတာင္ဆက္တာဟာ သဘာဝမ်က္ေတာင္ေတြ တစ္သက္တာပ်က္စီးႏိုင္တယ္ဆိုတာ ဘယ္သူမွမသိၾကဘူး။

ကၽြန္မ ေဒါက္တ Al-Mohtaseb ကို အဲဒီအေၾကာင္းေမးၾကည့္တယ္။ သူမက အတိအက် အာမခံရွိတဲ့အေျဖမ်ဳိးမေပးပါဘူး။ “မ်က္ေတာင္ဆက္တာဟာ သဘာဝမ်က္ေတာင္ေတြရဲ႕ အလ်ား၊ ႀကီးထြားမႈနဲ႔ ေရရွည္က်န္းမာေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ထိခိုက္မႈရွိတယ္ဆိုတာျပေနတဲ့ အခ်က္အလက္မ်ားမ်ားေတာ့ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ မ်က္ေတာင္ဆက္တာ ထပ္ခါထပ္ခါျပဳလုပ္တာေၾကာင့္ ဖိထားတဲ့ပံုမွန္အေလးခ်ိန္ဟာ သဘာဝမ်က္ေတာင္ကို ဆြဲဖိထားသလိုျဖစ္ၿပီး ကၽြတ္က်ႏိုင္တယ္” လုိ႔ေတာ့ သူမက ေျဖခဲ့တယ္။

၁၂. ေစ်းႏႈန္း/ အဆင္မေျပမႈ/ ႏွစ္သက္စရာမေကာင္းတဲ့ ေစးကပ္ကပ္ႏုိင္မႈ အဲဒီျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေတြကို မမႈဘဲ မ်က္ေတာင္ဆက္ဖို႔ သိပ္ၿပီးစြဲလမ္းေနသူေလးဆိုရင္

ကၽြန္မေတာ့ ေနာက္ဆံုးအႀကိမ္ မ်က္ေတာင္ဆက္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ဆရာဝန္ႏွစ္ေယာက္နဲ႔ေတြ႔ခဲ့ရတယ္။ antibiotic မ်က္လံုးအစက္ခ်ေဆးရည္ေတြဝယ္ရတယ္။ ယားက်ိက်ိမ်က္လံုးေတြနဲ႔ ရက္သတၱတစ္ပတ္ၾကာ ျဖတ္သန္းလိုက္ရတယ္။ ဗက္တီးရီးယားပိုးကူးစက္တာမပ်ံ႕ႏွံ႔ေအာင္ အလုပ္မသြားရဘဲ အိမ္မွာပဲ ၂ ရက္ေနခဲ့ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဝန္ခံခ်င္ေသးတဲ့ ရုးရူးမူးမူးစိတ္ကူးေလးအေၾကာင္းက ကၽြန္မ သူတို႔ကို ခ်စ္မက္ေနတုန္းပဲဆိုတာပါ။ ။

ၿဖိဳးၿဖိဳး

Source: 12 Things I Wish I Knew Before Getting Eyelash Extensions By Elizabeth Narins | Cosmopolitan

Feeling 92 အမွတ္တရ

2019-02-24T15:40:00.002-08:00

Feeling 92 အမွတ္တရ ဓာတ္ပံုေလးေတြပါ။

ဟိုးတုန္းက ဘေလာဂ့္မွာ စာေတြေရးတင္ ဘေလာဂ့္အိမ္လည္ၾကတာ အမွတ္ရမိတယ္။

စာေတြေရးျဖစ္ရင္ ေပ်ာ္ပါတယ္။

စာမေရးျဖစ္ရင္ မေပ်ာ္ပါဘူး။

ဒီစာေလးေရးျဖစ္ေတာ့ ေပ်ာ္ပါတယ္။

ဒီစာအုပ္ေလးထြက္လာေတာ့လည္း ေပ်ာ္ပါတယ္။

စာအုပ္ေလးထုတ္ဖို႔ စိတ္ကူးတာကအစ စာအုပ္ေလးအေကာင္အထည္ျဖစ္လာတဲ့အထိ ႀကိဳးစားခဲ့တဲ့ အန္တီတင့္ (http://auntytint.blogspot.com) နဲ႔အတူ ပါဝင္ေရးသားခဲ့ၾကတဲ့ မိတ္ေဆြ ဘေလာဂ့္ဂါအားလံုးကို (အားလံုးမျမင္ဖူးေသးေပမဲ့) ခ်စ္ခင္မိပါတယ္။

စာအုပ္ထဲမွာ သရုပ္ေဖာ္ပံုေလးဆြဲေပးထားတဲ့ ရိုစ့္ (http://rose-sharon.blogspot.com) ကိုလည္း ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

စာမူေလး အန္တီတင့္ဆီပို႔ေတာ့ blogging ၾကတဲ့အခ်ိန္ေတြ blog မွာေရးခဲ့ၾကတဲ့အတိုင္းေပါ့ေပါ့ပါးပါးေရးလိုက္ၿပီး အခုဘေလာဂ့္မွာတင္ထားတဲ့စာအတိုင္းပို႔လိုက္ေတာ့တာ။ "Feeling 92" စာအုပ္ေလးထဲမွာေတာ့ အယ္ဒီတာက အဆံုးမွာ ခန္႔ခန္႔ထည္ထည္ေလးပဲ တည္းျဖတ္ထည့္ထားေပးလိုက္တယ္။ ဝန္ခံခ်က္ေတြ ဟိဟိ ေတြျဖဳတ္လိုက္တာေပါ့။ ဟုတ္တာပဲေနာ္။

ဒီမွာေတာ့ ေရးျဖစ္တုန္းကအတိုင္းပဲ တင္ထားလိုက္မယ္။ အမွတ္တရေပါ့။

ဖတ္မိၾကတဲ့ မိတ္ေဆြ သူငယ္ခ်င္းေတြလည္း ဘေလာ့္ဂါေတြရဲ႕ ရသစံုအေရးအသားေလးေတြကို ဖတ္ခ်င္တယ္ဆို စာအုပ္ဆိုင္ေတြမွာ ဝယ္ယူလို႔ရေနပါၿပီတဲ့။ ။
ဒီစာအုပ္ထဲ ကၽြန္မေရးျဖစ္တဲ့ "ေႏြရယ္ မိုး၊ ... ေဆာင္းလတို႔ ေျပာင္းေစကြယ္ ..... " ကို ဖတ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ ဒီမွာ သြားဖတ္လုိ႔ရပါတယ္။

ေႏြရယ္ မိုး ... ေဆာင္းလတို႔ ေျပာင္းေစကြယ္ .....

2019-02-24T14:49:00.001-08:00

ၿဖိဳးၿဖိဳး

“boat” ….. “boat” ….. “boat” …..

“ship” ….. “ship” …..“ship” …..

ဆာဗာျမစ္ဆီက အင္ဂ်င္စက္သံသဲ့သဲ့ၾကားတာနဲ႔ ခပ္ေသးေသးေလွေလးလား၊ သေဘၤာတစ္စီးစီးပဲလား မသိေသးခင္ ကၽြန္မကေတာ့ အသံကိုစူးေနေအာင္ေအာ္လိုက္တာပဲ။ ကၽြန္မ အဲဒီလိုေအာ္ၿပီဆို ကၽြန္မအသံၾကားတာနဲ႔ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ ေၾကာင္ေလး လူဝီ၊ ေခြးေလး ဂ်က္ကီနဲ႔ ဟက္ပီ တို႔က ျမစ္ဘက္ဆီေျပးၿပီးၾကည့္ၾကတယ္။ ကၽြန္မကလည္း ေအာ္လည္းေအာ္ ျမစ္ဘက္ဆီကို အေျပးသြားတယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ ျမစ္ဘက္က ျခံစည္းရိုးေဘးမွာထိုင္ၿပီး ကၽြန္မတို႔အားလံုး ေငးၾကည့္ၾကတာေပါ့။ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ျမင္ကြင္းထဲက အဲဒီေလွ၊ သေဘၤာေလးေတြေပ်ာက္သြားတဲ့အထိေပါ့။
အျမဲလိုလိုပဲ။ တစ္ခါတေလ ကၽြန္မ အိမ္ထဲမွာ အလုပ္မ်ားေနရင္ေတာ့ ေျပးၿပီးမၾကည့္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ လူဝီတို႔ေပ်ာ္ေအာင္ ကၽြန္မက “boat” ….. “boat” ….. “boat” ….. “ship” ….. “ship” …..“ship” ….. လို႔ ေအာ္ျမဲပဲ။ အဲဒီလိုဆို သူတို႔ေျပးၾကည့္ၾကစျမဲ။ ဟိုးအရင္ ကၽြန္မနဲ႔ ကၽြန္မခင္ပြန္းတို႔ ဒီေနရာကိုေျပာင္းလာခါစက နံနက္ခင္း ေနေရာင္တလက္လက္ျဖာက်ေနတဲ့ အခ်ိန္ေလး ဆာဗာျမစ္ေရျပင္ကို ကၽြန္မ သိပ္သေဘာက်ပါတယ္။ ညေနခင္းေမွာင္စပ်ဳိး ေန႔အလင္းေရာင္ေပ်ာက္ေတာ့မယ့္ အခ်ိန္ေတြမွာဆိုရင္ေတာ့ ျမစ္ျပင္ဆီမွာက မပီဝိုးတဝါး ေရလိႈင္းေတြရဲ႕အရိပ္ေကြ႔ေကြ႕ေကာက္ေကာက္ေတြဟာ ပံုသ႑န္မွန္းဆမရ ဟိုဟိုဒီဒီျပန္႔က်ဲေနသလိုမ်ဳိးပဲ။ အဲဒါေတြကိုေတာ့ ကၽြန္မ စိတ္ထဲ ေၾကာက္လန္႔ေနခဲ့တာေပါ့။ ကၽြန္မက အဲဒီလိုသိပ္ေၾကာက္တတ္ေသးတာ။ ညအေမွာင္ပီျပင္လာၿပီဆိုရင္ေတာ့လား။ ကၽြန္မျမစ္ျပင္ဆီ မၾကည့္ေတာ့ဘူး။ ျမစ္ဘက္ကိုအဆင္းေလွကားေလးဆီသြားတဲ့ ဂိတ္တံခါးဆီကိုလည္း မၾကည့္ေတာ့ဘူး။ ေယာင္ယမ္းၿပီးမ်ားၾကည့္မိခဲ့ရင္ေတာင္ အရိပ္မဲမဲႀကီးမ်ား လွမ္းတက္လာတာေတြ႔မိမလား ေၾကာက္ေၾကာက္နဲ႔ပဲ မ်က္လံုးျပဴးၾကည့္ ၿပီးရင္ ျမန္ျမန္ေလးပဲ မ်က္ႏွာလႊဲ၊ အဲဒီလိုပဲေနခဲ့တာ။ အခုဒီေနရာ ဒီဆာဗာျမစ္ေလးကို ရင္းႏွီးကၽြမ္းဝင္လာခဲ့ေတာ့ ဟိုးအရင္တုန္းကလို မေၾကာက္တတ္ေတာ့ပါဘူး။

အပူခ်ိန္သိပ္ျပင္းတဲ့ေႏြရာသီ ေႏြေန႔လယ္ခင္းေတြမွာ ၿမိဳ႕ဘက္ကလူေတြနဲ႔ အနီးအနားကလူေတြ ဆာဗာျမစ္ထဲ အပူေရွာင္ အပမ္းေျဖထြက္တတ္ၾကတယ္။ သေဘၤာငယ္ေလးေတြ၊ ေမာ္ေတာ္ဘုတ္ေတြလာရင္ အင္ဂ်င္စက္သံနဲ႔အတူ သီခ်င္းသံေတြ၊ ေအာ္ဟစ္ရယ္ေမာသံ စကားေျပာသံေတြဟာ ကမ္းပါးဆီလိမ့္ေျပးလာတဲ့ ေရလႈိင္းေလးေတြနဲ႔အတူ ကၽြန္မတို႔ဆီကိုေတာင္ ေရာက္လာတတ္ၾကေသးတာ။ အခုဆို ကၽြန္မ အဲဒီအသံေတြနဲ႔အတူ လိုက္ပါျပံဳးရႊင္ရယ္ေမာေနမိတာပါပဲ။

ကၽြန္မေရာက္ေနတဲ့ ဆားဘီးယားႏိုင္ငံမွာ အေနာက္ေျမာက္ပိုင္း ဗြိဳင္းေဗာ္ဒီနာ(Vojvodina)ကေနျဖတ္စီးလာတဲ့ ဒူးနာ့ဘ္ျမစ္(Danube)ရယ္ (ေဒသခံေတြရဲ႕ အေခၚအတိုင္း ဒူးနာ့ဘ္လို႔ပဲေရးလိုက္ပါတယ္) ဆလိုေဗးနီးယားဘက္က စီးလာတဲ့ ဆာဗာျမစ္ရယ္ ျမစ္ႏွစ္သြယ္ရွိၾကတယ္။ ဆားဘီးယားႏိုင္ငံက ကုန္းတြင္းပိုင္းႏိုင္ငံေလးဆိုေတာ့ အဲဒီျမစ္ႏွစ္သြယ္က ေဒသခံေတြအသည္းစြဲေပါ့။ ဒူးနာဘ့္ျမစ္က ဂ်ာမနီကေန ဘရီဂါဟာ့ နဲ႔ ဘရိဂ္ ဆိုတဲ့ျမစ္ေသးေလးႏွစ္သြယ္ေပါင္းၿပီး စတင္စီးဆင္းလာခဲ့တာပါ၊ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံ ဒိုန္ေအာ့ရွင္းဂန္ျမိဳ႕(Donaueschingen) ကေနစတင္တယ္၊ ေနာက္ေတာ့ ဂ်ာမနီ၊ ၾသစၾတီးယား၊ စလိုေဗကီးယား၊ ဟန္ေဂရီ၊ ခရိုေအးရွား၊ ဆားဘီးယား၊ ဘူလ္ေဂးရီးယား၊ ေမာ္လ္ဒိုဗာ၊ ယူကရိန္းတို႔မွာရွိတဲ့ ျမိဳ႕ေတြျဖတ္ခဲ့ၿပီး ရိုေမးနီးယားႏိုင္ငံ စူလီနာၿမိဳ႕ေလးကို ေနာက္ဆံုး ျဖတ္ၿပီး ပင္လယ္နက္ထဲကိုစီး၀င္ အဆံုးသတ္ပါတယ္။ ဘဲလ္ဂရိတ္မွာ ဆာဗာ(Sava) ျမစ္နဲ႔ ေပါင္းၿပီး ဒူးနာ့ဘ္ျမစ္ေရစီးပိုသန္သလို ျမစ္အက်ယ္လည္း ပိုလာခဲ့တယ္။ ဆာဗာျမစ္ ကေတာ့ ဆလိုေဗးနီးယား၊ ခရိုေအးရွား၊ ေဘာ့စ္နီးယားနဲ႔ ဟာဇီးဂိုးဗီးနားတုိ႕ကို ျဖတ္စီးၿပီး ဆားဘီးယားႏိုင္ငံ ဘဲလ္ဂရိတ္ၿမိဳ႕မွာ အဆံုးသတ္ သြားခဲ့တာပါ။ ကၽြန္မတို႔ေနတဲ့ အိမ္ေဘးကေန ဆာဗာျမစ္ေလးက ျဖတ္စီးသြားခဲ့ေသးတာ။ သူ ဘဲလ္ဂရိတ္ၿမိဳ႕မွာ အဆံုးမသတ္ခင္အထိေပါ့။ အဲဒီလို ဆာဗာျမစ္အေၾကာင္းကို သိသြားခဲ့ေတာ့ အသနားပိုသြားခဲ့တာေၾကာင့္လည္းပါမွာ။ ဟိုးအရင္တုန္းက ေၾကာက္ေနခဲ့ဖူးတဲ့ျမစ္ျပင္ကို ညေတြမွာလည္း မေၾကာက္တတ္ေတာ့ပါဘူး။ အခုေတာ့ ညေနခင္း က်ေန အလင္းေရာင္နဲ႔ ကၽြန္မတို႔ အိမ္ထဲ နံရံေတြအထိ ေရလႈိင္းအရိပ္ေလးေတြ တလႈပ္လႈပ္လာတြယ္ကပ္ေနတာေတာင္ သေဘာက်သြားခဲ့ၿပီ။ ေႏြရာသီကာလေတြမွာ ဆာဗာျမစ္ေလးထဲလူေတြစည္ကားေနတတ္ေပမဲ့ ေႏြကုန္လို႔ အေအးပိုလာခဲ့ၿပီဆိုရင္ေတာ့ အေပ်ာ္စီးေလွေလးေတြ ငါးဖမ္းေလွေလးေတြမရွိၾကေတာ့ဘူး။ ေက်ာက္မီးေသြးတင္တဲ့ သေဘၤာလိုမ်ဳိး အဲဒီလိုသေဘၤာတခ်ဳိ႕သာေတြ႔ရတတ္ေတာ့တာ။ သိပ္ေအးတဲ့ႏွစ္ဆိုရင္ ျမစ္ျပင္ထဲ ေမ်ာပါလာတတ္တဲ့ ေရခဲတုံး အခ်ပ္အျပားေတြၾကည့္ရတာလည္း ေပ်ာ္စရာတစ္ခုလိုျဖစ္သြားခဲ့ၿပီ။ ေျပာသာေျပာေန ကၽြန္မျဖင့္ ဒီႏွစ္တစ္ေႏြလံုး ဆာဗာျမစ္ထဲ တစ္ေခါက္ေလးေတာင္မေရာက္ခဲ့ပါဘူး။ ေရလည္းမကူးတတ္သူမို႔ ေရမကူးျဖစ္သလို ေလွနဲ႔လည္းမသြားျဖစ္ မေလွာ္ျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။

ကၽြန္မ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာတုန္းက ေဆာင္းတြင္းေတြမွာ ရုံးသြားရင္ နံနက္ခင္းေလး နည္းနည္းေအးသေယာင္ရွိတာမို႔ အေႏြးထည္အေပၚဝတ္ေလးခပ္ပါးပါးေလးဝတ္သြားလိုက္ရုံသာ။ ေဆာင္းအတြက္အထူးတလည္ အေႏြးထည္မလိုသလို မိုးရာသီမွာဆိုရင္လည္း ထီးမပါမျဖစ္ေဆာင္ထားလိုက္ရုံေလးပဲ။ မိုးကာအက်ႌေတာင္ဝတ္ေနက်မဟုတ္လို႔ မဝတ္ျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။ ဖိနပ္ဆိုရင္လည္း ပံုမွန္စီးေနက် တစ္လက္မေဒါက္ေလးေလာက္သာ၊ အမ်ဳိးမ်ဳိးလည္းမစီးျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။ အဲဒီဖိနပ္ေလးေတြကလည္း မိုးေရထဲ အစီးခံၾကတယ္မဟုတ္လား။ ေႏြ မိုး ေဆာင္း သံုးရာသီလံုး အဝတ္အစားအသံုးအေဆာင္အတြက္ ထူးထူးျခားျခားျပင္ဆင္စရာမလိုလွဘူး။ ဒီဘက္မွာေတာ့ ရာသီဥတုက ေႏြဦး၊ ေႏြ၊ ေဆာင္းဦး၊ ေဆာင္းရာသီေတြဟာ အကူးအေျပာင္းျမန္လွတယ္။ အပူအေအး သိပ္ကို ကြာျခားတာပဲ။ ေႏြရာသီမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေႏြရာသီထက္ေတာင္ ပိုၿပီးပူသြားတတ္သလို ေဆာင္းမွာဆိုရင္လည္း သိပ္ၿပီးေအးလြန္းတာပါ။ ေႏြမကုန္ခင္ကတည္းက အိမ္အတြက္ အတြင္းနံရံနဲ႔ အျပင္ဘက္နံရံေတြပါ အေအးဒဏ္ခံႏိုင္ဖို႔ ျပင္ဆင္ၾကရတယ္။ ကၽြန္မတို႔ေနၾကတာက ရြာေလးမွာဆိုေတာ့ ၿမိဳ႕မွာလို အစိုးရကေပးတဲ့ ေရပူနဲ႔အေႏြးေပးတဲ့စနစ္မရွိတာေၾကာင့္ မီးလင္းဖိုအေႏြးကိုပဲ အားထားၾကရတယ္။ အဲဒီအတြက္လည္း တစ္ေႏြလံုး သစ္သားေတြျဖတ္၊ အခ်ိန္ယူၿပီး စုေဆာင္းထားၾကရတယ္။ သစ္သားတံုးေတြလည္း လိုတဲ့အခါ ဝယ္ၾကရတယ္။ စင္ေပၚမွာ စုၿပီးသိမ္းထားၾကတယ္။ သိပ္ေအးလွတဲ့ ေဆာင္းရဲ႕အေအးဒဏ္ကို ကာကြယ္ဖို႔ သိုေလွာင္ၾကရတာပါ။ ရာသီတစ္ခုကေန တစ္ခုကူးေျပာင္းတိုင္း အျမဲအလိုလို မတူတဲ့အလုပ္ေတြက ေစာင့္ႀကိဳေနၾကတာပါပဲ။

အဝတ္အစားေတြဆိုရင္လည္း ေႏြကုန္ၿပီ ဆိုတာနဲ႔ကို ေႏြဝတ္ပါးပါးေလးေတြသိမ္းထားလိုက္ရေတာ့တာ။ ထူထူထဲထဲအဝတ္ေတြကို အလြယ္တကူသံုးႏိုင္မယ့္ဗီရိုထဲကို ေနရာျပန္ခ်၊ ေလွ်ာ္စရာရွိတာေလွ်ာ္ သိမ္းဆည္း၊ ထုတ္ယူ အဲဒီလိုလည္း လုပ္ေနရေသးေတာ့တာ။ ကၽြန္မစိတ္ထင္ေတာ့ ဒီဘက္ကလူေတြချမာ ပိုၿပီး အလုပ္မ်ား၊ ဝယ္စရာေတြကမ်ား အလုပ္ေတြ မေနမနားလုပ္ေနရ သလိုပဲ။ မဟုတ္ဘူးလားေနာ္။ ၾကည့္ပါဦး ေဆာင္းတြင္းမွာစီးဖို႔အတြက္ဆိုရင္ ဖက္ရွင္က်က်လွခ်င္တဲ့သူေတြအတြက္ မေျပာပါနဲ႔ဦး။ တကယ့္ကိုလိုအပ္လို႔ ႏွင္းထဲစီးရမယ့္ဖိနပ္၊ ေရစိုစိုစိစိမွာစီးရမယ့္ဖိနပ္၊ ေႏြရာသီမွာစီးရမယ့္ဖိနပ္ အဲဒီလိုေတြမျဖစ္မေနဝယ္ေနရေရာ၊ လူတစ္ေယာက္တည္းနဲ႔ အမ်ဳိးမ်ဳိးပဲ မရွိမျဖစ္ကိုလိုအပ္ေနေတာ့တာပဲ။ အစားအေသာက္ဆိုရင္လည္းၾကည့္ပါဦး ေအးလာၿပီဆိုတာနဲ႔ကို အပူခ်ိန္သိပ္က်သြားတတ္တဲ့ညေတြမွာ ေရခဲေတာ့တယ္။ အပင္ေတြကို အေအးကိုက္ေတာ့တာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ သီးပင္စားပင္၊ အပင္ေလးေတြရဲ႕အရြက္ေလးေတြ၊ ပင္စည္ေတြလည္း အေအးဒဏ္ခံရၿပီး အစိမ္းေရာင္လန္းလန္းဆန္းဆန္းအရြက္ေလးေတြဟာ ေနာက္တစ္ေန႔မနက္ခင္းမွာ ညိဳဝါဝါ ခပ္ညိွဳးညိွဳးေလးေတြျဖစ္ကုန္ေတာ့တယ္။ ေႏြဦးကေနစၿပီး ကၽြန္မတို႔ တယုတယ စိုက္ပ်ဳိးထားခဲ့ၾကတဲ့ ဘူးသီး၊ ၾကက္ဟင္းခါး၊ ခ်ဥ္ေပါင္ပင္ေတြဆိုရင္ ေဆာင္းဦးထဲဝင္လာတာနဲ႔ အဲဒီလို အေအးကိုက္တဲ့ဒဏ္ခံသြားရၿပီ။ သူတို႔ေလးေတြဆီက အစိမ္းေရာင္ေလးေတြ သိပ္မၾကာေတာ့ဘူး၊ အကုန္ေပ်ာက္ကြယ္သြားေတာ့မွာ။ အေအးဒဏ္မခံႏိုင္တဲ့ တစ္ရာသီစာအသီးအပြင့္ေလးေတြ အားလံုးပဲ ရွင္သန္ႏိုင္ၾကေတာ့မွာမဟုတ္ဘူး။ ဒါဟာ သဘာဝအတိုင္းပါပဲ။ ကၽြန္မကေတာ့ သဘာဝအတိုင္းျဖစ္ေနတာေတြ သတိထားၾကည့္ေနရင္း စိတ္မေကာင္းျဖစ္လိုက္၊ ရင္ခုန္စိတ္လႈပ္ရွားလိုက္၊ အလုပ္မ်ားလိုက္နဲ႔ေပါ့။ အလုပ္မ်ားဆို မညိွဳးေသးဘဲက်န္ေနခဲ့ေသးတဲ့ ခ်ဥ္ေပါင္ရြက္ေလးေတြ ရသေလာက္အကုန္ခူး၊ က်က်နနထိုင္သင္၊ တစ္ခါခ်က္စာ ပလတ္စတစ္အထုတ္ေလးေတြထဲထည့္၊ freeze လုပ္ခဲ့ရေသးတာ။ အဲဒါေၾကာင့္ေျပာတာ အလုပ္မ်ားလွတယ္ဆိုတာေပါ့။ ေဆာင္းရာသီမွာ သဘာဝအတိုင္းရႏိုင္တဲ့အသီးအႏွံေတြက မရွင္သန္ႏိုင္ၾကေတာ့ ဒီလိုပဲ ေရခဲရိုက္ထားေတြ ထုတ္ၿပီး ခ်က္ျပဳတ္စားၾကရတာပါပဲ။ “Eat to live, not live to eat” ဆိုၿပီး အစားအေသာက္အတြက္ ေထြလီကာလီ ဇာခ်ဲ႕အခ်ိန္ေတြမေပးသူ၊ အစားမၾကဴးသူေတြအျဖစ္ ကၽြန္မတို႔ ဂုဏ္ယူခ်င္ၾကေသးတယ္မဟုတ္လား။ ဒါေပမဲ့လည္း ကၽြန္မတို႔လို အသက္ ၄၀ေက်ာ္ၿပီး အသက္ေတြ မရပ္မနားႀကီးလာေနၾကသူေတြအတြက္ အသက္ရွင္ဖို႔ စားၾကရတာေတာင္မွ က်န္းမာဖို႔ အဟာရျပည့္ဝေစဖို႔စားေပးေနၾကရေရာေလ။ အဲဒီလိုစားၾကဖို႔အတြက္နဲ႔ပဲ ေဆာင္းတြင္းအတြက္ ျပင္ဆင္ရျပန္ေရာ၊ ဟိုဟာေလးဆိုလည္း ေဆာင္းတြင္းမွာဝယ္မရဘူး။ ဒါေလးဆိုလည္းမရွိနဲ႔။ freeze ဖို႔ျပင္ဆင္ရေတာ့တာ။ ဟိုတစ္ေန႔ကဆို red chilli pepper ငရုတ္ခ်ဳိေတာင့္ပြႀကီးေတြဝယ္လာ၊ အဲဒါေတြကို မီးဖုတ္၊ အက်က္ညီညီ မီးကၽြမ္းသြားၿပီဆိုရင္ အဲဒီမီးဖုတ္ထားတဲ့ငရုတ္ခ်ဳိေတြ အိုးထဲမွာ ခဏထည့္ထားၿပီး အေပၚက အဝတ္သန္႔သန္႔အုပ္ထားေပး၊ ေအးသြားၿပီဆုိေတာ့မွ ဓားေလးနဲ႔ မီးကၽြမ္းေနတဲ့အခြံသားမဲမဲေတြဖယ္ၿပီး ပလတ္စတစ္ေလးေတြထဲ ငါးေတာင့္ေလာက္စီ တစ္ထုတ္စီထုတ္၊ freeze ၾကေသးတယ္။ အဲဒီငရုတ္ေတာင့္ပြကို သံလြင္ဆီ၊ ပန္းသီးရွာလကာရည္ေလးနဲ႔ ဆမ္း၊ ဆား၊ ၾကက္သြန္ျဖဴေလးေသးေသးေလးေတြစိတ္ထည့္စားရင္ သိပ္ကို စားလို႔ေကာင္းတာပါပဲ၊ က်န္းမာေရးနဲ႔လည္းညီညြတ္ေသးသတဲ့။ ငရုတ္ေတာင့္ပြထဲ ခ်ိစ္နဲ႔ ၾကက္ဥ ေမႊေခါက္၊ တရုတ္နံနံေလးရြက္ေလးေတြႏႈတ္ႏႈတ္စင္းထည့္ အစာသြပ္၊ ဂ်ဳံမႈန္႔၊ ၾကက္ဥ breadcrumb ေလးေတြကပ္ၿပီး ေက်ာ္စားရတာလည္း ကၽြန္မက ႀကိဳက္ေသးတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္လည္း ေဆာင္းမွာ ကိုယ္ႀကိဳက္ႏွစ္သက္တာေလး စားရဖို႔ျပင္ဆင္ရျပန္တာပါပဲ။ အခုဆို ေႏြဦးနဲ႔ ေႏြရာသီမွာ ရွင္သန္ခဲ့ၾကတဲ့ သစ္ရြက္စိမ္းစိမ္း၊ ပန္းပြင္ နီ၊ ဝါ၊ ခရမ္း ပန္းေရာင္ အေသြးအေရာင္စံုေလးေတြ တျဖည္းျဖည္းခ်င္းအေရာင္ေတြလြင့္ျပယ္လာၾကၿပီ။

ေဆာင္းဦးမွာ သစ္ရြက္ေတြ ဝါညိဳညိဳအေရာင္ေတြေျပာင္းလို႔ ေဆာင္းပီသသြားၿပီဆိုတာနဲ႔ ေဆာင္းမွာပဲ ရွင္သန္ႏိုင္တဲ့ထင္းရႈးလို၊ ေက်ာက္ပန္းပင္လို တခ်ဳိ႕အပင္ေတြရဲ ရွားရွားပါးပါးအစိမ္းေရာင္ေလးတခ်ဳိ႕တစ္ဝက္ကလြဲလို႔ အေသြးအေရာင္မစံု၊ depressing monochrome brown လို႔ေတာင္ ေျပာရဦးမယ့္အေရာင္ခ်ည့္ပဲျဖစ္သြားေတာ့မွာေလ။ ရာသီဥတုအကူးအေျပာင္းမွာလိုက္ေလ်ာညီေထြေအာင္ အလုပ္မ်ားေနရတာကိုပဲ အခုေတာ့ ကၽြန္မ သေဘာက်သြားမိၿပီ။ ဒီေဆာင္းကုန္သြားရင္ ေႏြဦးေရာက္လို႔ ျပန္ဝင္လာေတာ့မယ့္ အေသြးအေရာင္၊ စံုလင္လွတဲ့အေရာင္ေလးေတြကို ေမွ်ာ္လင့္ရင္ခုန္ရဦးမယ္။ အေျပာင္းအလဲ သဘာဝအသစ္တစ္ခုကို စူးစမ္းေစာင့္စားေနရတာကလည္း ဘယ္ေတာ့မွေဟာင္းမသြားတဲ့ ေပ်ာ္ရႊင္မႈတစ္ခုလိုပဲေလ။ အလုပ္ေတြမ်ားရင္ သီခ်င္းေလးေတာင္ညည္းမိလိုက္ေသးတာ “ေႏြရယ္ မိုး ေဆာင္းလတို႔ ေျပာင္းေစကြယ္ …. ရင္မွာအခ်စ္ အသစ္ေမြးဖြား မေဟာင္းဘူးကြယ္” သီခ်င္းနဲ႔ ဆိုင္ေတာ့မဆိုင္လွေပမဲ့၊ တကယ္ပဲ ဟိုဟိုဒီဒီအလုပ္မ်ားေနရင္းက အဲဒီသီခ်င္းေလးကို သြားသတိရလိုက္မိတာ။ အခု အန္တီတင့္ က ဘေလာဂ့္ဂါေတြရဲ႕ စာမူေလးေတြအမွတ္တရစုၿပီး စာအုပ္ထုတ္မယ္ဆိုေတာ့ လတ္တေလာစိတ္ထဲရွိတာပဲ ခ်ေရးထားလိုက္မိေတာ့တယ္။ အက္ေဆးမဟုတ္၊ ေဆာင္းပါးမဟုတ္၊ ဝတၳဳတိုေခါင္းစဥ္ေအာက္လည္းမရွိ ဘာရယ္လို႔ ေျပာမရေပမဲ့ ခ်စ္စရာ ျမန္မာစာလံုးလံုးလံုးဝိုင္းဝိုင္းေလးေတြနဲ႔ပဲမဟုတ္လား။ ျမန္မာစာလံုး ဝိုင္းဝိုင္းေလးေတြကို ခ်စ္တဲ့စိတ္နဲ႔ေရးတဲ့စာ၊ အန္တီတင့္ကို ခ်စ္လို႔ေရးတဲ့စာ၊ ဘေလာဂ့္ဂါေတြကို ခ်စ္ခင္ရင္းႏွီးတဲ့စိတ္နဲ႔ေရးတဲ့စာတစ္ပုဒ္ဆိုတာေတာ့ ၁၀၀ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ရာႏႈန္းျပည့္ေနတာ အေသအခ်ာပါ။ ။

ခ်စ္တဲ့အန္တီတင့္နဲ႔ ခ်စ္တဲ့ဘေလာဂ့္ဂါေတြ ၂၀၁၉ ႏွစ္သစ္မွာ က်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္ၾကပါေစ ႀကိဳတင္ၿပီးဆုေတာင္းေပးလိုက္ပါတယ္။ ။

(ဝန္ခံခ်က္ - ဟိုးတုန္းက ဘေလာဂ့္မွာ ေန႔စဥ္ေရးတင္ျဖစ္ၾကတဲ့ စာမ်ဳိးေလးေတြကို သတိရသြားမိေသးတာ။ ဟိုး … တုန္းက အဲဒီလိုပိုစ့္အသစ္တင္ၿပီဆို အဲဒီေန႔ တျခားဘေလာဂ့္ေတြကိုလည္း အခ်ိန္ရသေလာက္လည္ပတ္ေသးတာ၊ ၿပီးရင္ေတာ့ cbox မွာေအာ္၊ ေရာက္ခဲ့ပါတယ္ေပါ့။ comment ေတြဝင္ေရး၊ ေျခရာေတြခ်န္ရစ္ခဲ့၊ အဲဒီေတာ့ အဲဒီဘေလာဂ့္ပိုင္ရွင္ေလးေတြလည္း အားနာပါးနာ ကိုယ့္ဆီျပန္ေရာက္လာ၊ comment ေလးျပန္ေရး၊ ျပန္ေရာက္လာပါတယ္ စာလာဖတ္ပါတယ္ ေရးသြားၾကေရာ၊ ၿပီးရင္ blog post view ေတြတက္လာေရာ။ အဲဒီလို ဥာဏ္မ်ားၾကရတာေပါ့။ အခု ခ်စ္တဲ့အန္တီတင့္ရဲ႕ ဘေလာဂ့္ဂါအမွတ္တရ စာအုပ္မွာက်ေတာ့ ကိုယ့္စာကို ဘယ္ေလာက္ဖတ္တယ္ view ဘယ္ေလာက္ရွိတယ္ဆိုတာေတာ့ သိႏိုင္မယ္မဟုတ္ဘူး။ ဟိဟိ။ ဒါေပမဲ့ ကိစၥေတာ့မရွိပါဘူး ခ်စ္လို႔ေရးတာပဲေနာ္။)

******************

ၿဖိဳးၿဖိဳး

ကိုယ့္အသည္းေလး အျပစ္ကင္းေစဖို႔

2018-10-04T14:53:00.003-07:00

ဒီလိုအံ့ၾသဖြယ္ေကာင္းလွတဲ့အရည္တစ္ခြက္ ေသာက္ေပးလိုက္တာနဲ႔ ကိုယ္ခႏၶာထဲက အသည္းေလးကို အဆိပ္အာနိသင္ေတြကင္းစင္၊ သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္သြားေစရုံတင္မဟုတ္ဘဲ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကိုပါ ၃ရက္အတြင္းေလ်ာ့က်သြားေစဖို႔ အကူအညီေပးပါလိမ့္မယ္။

အသည္းက ဘာေတြလုပ္ေဆာင္လဲ။

ကၽြန္မတို႔ရဲ႕အသည္းဟာ ကၽြန္မတို႔စားသံုးလိုက္တဲ့အဟာရေတြကို ကိုယ္ခႏၶာက အသံုးျပဳႏိုင္မယ့္ ျဒပ္ပစၥည္းအျဖစ္ေျပာင္းလဲေပးးတယ္။ အဲဒီ ျဒပ္ပစၥည္းေတြကို သိွေလွာင္သိမ္းဆည္းေပးထားၿပီး ဆဲလ္ေတြကလိုအပ္တဲ့အခါ အသံုးခ်ႏိုင္ေအာင္လိုတိုင္းထုတ္ေပးတယ္ေပါ့။ အဲဒီလိုပဲ အဆိပ္ျဒပ္ပစၥည္းေတြကိုလည္း လက္ခံယူရရွာတာပါပဲ။ ၿပီးေတာ့ ကိုယ္ခႏၶာအတြက္ အႏၱရာယ္ကင္းေစမယ့္ျဒပ္ပစၥည္းအျဖစ္ေျပာင္းလဲေပးတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ကိုယ္ခႏၶာဆီက လြတ္ထြက္သြားေစဖို႔ႀကိဳးပမ္းေပးပါတယ္။

အဲဒီအံ့ၾသဖြယ္ေဖ်ာ္ရည္က ဘယ္လိုကူညီႏိုင္မွာလဲ။

ကၽြန္မတို႔သိၾကၿပီးတဲ့အတိုင္း အသည္းဟာ သင့္ရဲ႕ေသြးထဲက စြန္႔ပစ္ပစၥည္းေတြနဲ႔ အဆိပ္ျဒပ္ပစၥည္းေတြအားလံုးကို သန္႔ရွင္းေပးတယ္ဆိုေတာ့ သူေလးကိုယ္တိုင္ကလည္း အဆိပ္ကင္းစင္ဖို႔အဓိကအေရးပါေနတာေပါ့။ အသည္းေလးဟာ အဆိပ္ျဒပ္ပစၥည္းေတြနဲ႔ မႏိုင္ဝန္ထမ္းရေတာ့မယ္ဆိုရင္ သူရဲ႕ လုပ္ငန္းတာဝန္ေတြေကာင္းေကာင္းထမ္းေဆာင္ဖို႔ ကူညီေပးမွာပါ။ ဒီေဖ်ာ္ရည္က သင့္ရဲ႕အသည္းေလးကို သဘာဝအတိုင္းအဆိပ္အာနိသင္ေတြကင္းစင္ေစပါလိမ့္မယ္။ ဒီလိုအံ့ၾသဖြယ္ေဖ်ာ္ရည္က အသည္းကို အညစ္အေၾကးကင္းစင္ေစၿပီး လုပ္ငန္းတာဝန္ေတြ ပိုေကာင္းေအာင္စတင္ေစလိမ့္မယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကိုလည္း ေလ်ာ့က်ေစဖို႔ ကူညီေနမွာပါ။

ပါဝင္ပစၥည္းေတြက

• ေရ ၆ ခြက္

• သံပုရာသီး ၃ လံုး

• တရုတ္နံနံ(parsley) လွီးျဖတ္ထားတာ ၁ခြက္စာ

• မုန္ညင္းတရုတ္နံနံ(Celery) ရိုးတံေလး ၅ ေခ်ာင္း တို႔ပါ။

ျပင္ဆင္ပံုက

သံပုရာသီးေတြကို အခြံခြာၿပီး တျခားပါဝင္ပစၥည္းေတြအားလံုးနဲ႔အတူ blender နဲ႔ ေမႊလိုက္ပါ။ ေရကိုေတာ့ မထည့္ပါနဲ႔ဦး။ ေရမပါဘဲတစ္ႀကိမ္ blend ၿပီးမွ ေရထည့္ၿပီး အားလံုးေပါင္းထားတာကို ေနာက္တစ္ႀကိမ္ထပ္ blend ေပးရမွာပါ။

အသံုးျပဳပံုအညႊန္းေလးက

ဒီေဖ်ာ္ရည္ေလးက သင့္ရဲ႕ကိုယ္ခႏၶာကို အဆိပ္ကင္းစင္ေစမွာပါ။ ၃ ရက္ ေသာက္ေပးပါ။ ၂ ခြက္ေသာက္ရမယ္။ တစ္ေန႔ကို ၃ ႀကိမ္ေသာက္ေပးရင္ အေကာင္းဆံုးရလဒ္ရလာမယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ ေဖ်ာ္ရည္ေသာက္ေနတဲ့ ၃ ရက္အတြင္းမွာ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးအစားအစာ/ နည္းနည္းစီ စားေပးဖို႔နဲ႔ က်န္းမာေရးနဲ႔ညီညြတ္တဲ့ meal ေတြျဖစ္ဖို႔လည္း ဂရုစိုက္ေပးပါ။ ပိုၿပီးထိေရာက္တဲ့ရလာဒ္မ်ဳိးျမန္ျမန္ရခ်င္တယ္ဆိုရင္ ခ်က္ျပဳတ္စားတဲ့ meal မစားဘဲ အသီးအႏံွ အရြက္စိမ္းစိမ္းအပါအဝင္ ဆလတ္ပြဲ၊ အေစ့အဆံ စတဲ့ raw food ေတြကို စားေပးႏိုင္ပါတယ္။ ။

ၿဖိဳးၿဖိဳး

Source: Clean Your Liver and Lose Weight in 72 hours with this Miracle Drink | www.greatthingsfirst.com

လန္းဆန္း လတ္ဆတ္တဲ့ အေရာင္စံုဆလတ္ျပင္ဆင္ၾကမယ္

2018-08-21T12:00:00.002-07:00

ဒီႏွစ္ေႏြမွာေပါ့ …

ၿဂိဳဟ္ကမၻာႀကီးထဲမွာရွိတဲ့ အရသာအရွိဆံုး ခပ္စိမ္းစိမ္းေတြ၊ အေစ့အဆန္ေတြနဲ႔ ပရိုတင္းေတြဆီ လွည့္လည္ေလ့လာထားတဲ့ခရီးတစ္ခုလို႔ ဆိုရမယ့္ Around the World in 120 Salads ခ်က္ျပဳတ္နည္းစာအုပ္သစ္ထဲက ထူးကဲလွတဲ့အေရာအေႏွာဆလတ္နည္းေတြနဲ႔ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္၊ အရသာရွိရွိျပင္ဆင္ၿပီး ရွင္တို႔ထမင္းပန္းကန္ေလးနဲ႔ ရွင္တို႔အာသီသကို အသက္ဝင္ေစႏိုင္မွာပါ။

KATIE AND GIANCARLO CALDESI

ကၽြန္မရဲ႕ ခင္ပြန္း ဂ်ီအန္ကာလို နဲ႔ ကၽြန္မတို႔က ဆလတ္ေတြကို သိပ္ႀကိဳက္တယ္။ လတ္ဆတ္တဲ့ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြ ၾကြပ္ဆတ္ေနတာ၊ အေရာင္စံုအသက္ဝင္လွတဲ့အရြက္ေတြ နဲ႔ ႀကိတ္ေျခ ဆီ ရွာလကာရည္ေရာေႏွာစားရတားမ်ဳိးေပါ့။ သူတို႔က ကၽြန္မတို႔စိတ္အာရုံကို ထက္ျမက္ေစတယ္။ စြမ္းအင္ေတြေပးၾကတယ္။ အဲဒီအေရာင္စံုေလးေတြမရွိဘူးဆိုရင္ ကၽြန္မတို႔ ေႏွးေကြးေလးလံ၊ ပင္ပမ္းၿပီးက်န္ရစ္ေရာ။ အီတလီလူမ်ဳိး ဂ်ီအန္ကာလိုက pasta man ေလ။ အရင္ႏွစ္ေတြတုန္းကေတာ့ အီတလီေခါက္ဆြဲပဲ အဓိကထား မက္မက္ေမာေမာစားေနခဲ့တာ။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ေတာ့ သူ႔မွာ ဆီးခ်ဳိရွိမွန္း သိလာခဲ့တယ္။ သူ႔ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေရွာ့ရေတာ့မယ္ေလ။ သၾကားကိုလည္း စြန္႔လႊတ္ရမယ္။ ၿပီးေတာ့ ကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္နည္းနည္းပဲစားရမယ္။ အဲဒီအဓိပၸါယ္က အီတလီေခါက္ဆြဲနည္းနည္းပဲစားရမယ္။ သၾကားပါမယ့္ ကာပူခ်ီႏိုေကာ္ဖီ၊ ကိတ္မုန္႔ေတြနဲ႔ ကြတ္ကီးေတြ ေရွာင္ရေတာ့မယ္ေပါ့။ ရက္သတၱနည္းနည္းၾကာၿပီးတဲ့ေနာက္ေတာ့ သူကေျပာတယ္ ဂ်ဳံထြက္ပစၥည္း/ ကစီဓာတ္ေတြနဲ႔ မတည့္/ လက္မခံေတာ့ဘူးတဲ့။ သနားစရာ ဂ်ီအန္ကာလိုရယ္။ သူ အျမဲတမ္းသမားရိုးက်စားလာခဲ့တဲ့ အီတလီေခါက္ဆြဲ၊ ေပါင္မုန္႔နဲ႔ ပီဇာ၊ အီတလီအမ်ဳိးသားေတြခ်စ္မက္ၾကတဲ့ ရိုးရာအစားအစာအားလံုးပဲ စြန္႔လႊတ္လိုက္ရေတာ့မယ္တဲ့။ တျခားေမွ်ာ္လင့္စရာရွိတဲ့ဘက္ကေတာ့ ဘယ္သူကမွ သူ အသီးအရြက္ေတြမစားသင့္ဘူးလို႔ မေျပာၾကဘူး။ အဲဒီေတာ့ သူ ဆလတ္ေတြစားႏိုင္တယ္ေပါ့။

လေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားၾကာလာေတာ့ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ သား ေဂ်ာ္ဂ်ီယို လည္း ကစီဓာတ္မတည့္တာမ်ဳိး ျဖစ္လာတာေတြ႔ရတယ္။ သူ ေခါင္းကိုက္တယ္၊ ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္တာေတြ ခံစားေနခဲ့ရတယ္။ သူ သိပ္ပင္ပမ္းေနၿပီး အားနည္းတယ္။ အိပ္ရာထဲက မထႏိုင္ျဖစ္ေနခဲ့တယ္။ အဲဒါဆို ကၽြန္မတို႔ဟာ မိသားစုလိုက္ကို ကစီဓာတ္နဲ႔ မတည့္တာမ်ဳိးျဖစ္လာေနတာေပါ့။ အသီးအရြက္ေတြကိုပဲ အဓိကစားရေတာ့မယ္။ အဂၤလန္က ကၽြန္မတို႔အိမ္မွာ ကၽြန္မတို႔ ကိုယ္ပိုင္ အသီးအရြက္ပင္ေတြစိုက္ပ်ဳိးၾကတယ္။ ေအာ္ဂဲနစ္အသီးအရြက္ေတြလည္း ရႏိုင္တဲ့ေနရာကေနလည္း ဝယ္ယူစားသံုးဖို႔ ႀကိဳးစားၾကတယ္။

ဆလတ္က လတ္ဆက္ၿပီး အဟာရေတြေပါမ်ားၾကြယ္ဝလွတယ္။ သၾကားဓာတ္လည္း မ်ားေသာအားျဖင့္ေလ်ာ့နည္းၿပီး ကစီဓာတ္လည္းမပါသေလာက္ပဲ။ ဆလတ္ salad ဆိုတဲ့ စကားလံုးက harbe salato က ဆင္းသက္လာတာေပါ့။ အဓိပၸါယ္ကေတာ့ “Salted leaves” “ဆားစိမ္အရြက္ေတြ” တဲ့။ ရည္ညႊန္းတာကေတာ့ ေရွးေရွးေရာမေခတ္ကေန႔ရက္ေတြဆီမွာ လွီးျဖတ္ထားတဲ့အရြက္ေတြျပင္ဆင္ထားခဲ့တာမ်ဳိးပါ။ သကၠရာဇ္ ၁၆၀၀ခုႏွစ္ေတြထဲက အဂၤလိပ္ေတြရဲ႕ စားေသာက္ပံုအေလ့အက်င့္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အီတလီဥယ်ာဥ္မွဴး၊ စာေရးဆရာ ဂ်ီရိုကိုမို ကာ့စတဲလ္ဗက္ထရိုတစ္ေယာက္ ထိတ္ထိတ္ပ်ာပ်ာျဖစ္ခဲ့တယ္။ ၿပီးေတာ့ သူတို႔ ဆလတ္ေတြပိုၿပီးစားသင့္တယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္း စာတစ္အုပ္လံုးအျပည့္ေရးခဲ့ပါတယ္။ သူက ကၽြန္မတို႔ပတ္ဝန္းက်င္မွာရွိေနတဲ့ အသီးအရြက္ေတြနဲ႔ ေဆးဖက္ဝင္အပင္ေတြကို အလဟသမျဖစ္ေစခ်င္ဘူး။ အားလံုးကို အမ်ဳိးအမယ္မ်ားမ်ားေရာေႏွာၿပီးအသံုးျပဳေစလိုခဲ့ပါတယ္။

ကာ့စတဲလ္ဗက္ထရိုရဲ႕ ေျပာခ်င္တဲ့လိုရင္းအခ်က္က ထူးကဲတဲ့ဆလတ္တစ္ခြက္ျပဳလုပ္ဖို႔ ပါဝင္ပစၥည္းေတြကို အရင္ဆံုးစတင္စုေဆာင္းရမယ္ေပါ့။ ေရခဲေသတၱာထဲမွာ ဘာသိမ္းမလဲ၊ ၿပီးေတာ့ ဘာေတြအသံုးျပဳရမလဲဆိုတာမ်ဳိးပါ။ ဘယ္ရာသီမွာ ဘာအရြက္မ်ဳိးရႏိုင္မယ္။ ေစ်းမွာ အဓိကရာသီေပၚအသီးအရြက္ေတြကို ေရြးခ်ယ္ေပါင္းစပ္ၿပီး အသံုးျပဳဖို႔ပါ။ ရွင္တို႔ စင္ေပၚက ပါဝင္ပစၥည္းေတြ၊ အသီးအရြက္အပင္ေတြေရာေွာေပါင္းစပ္ၿပီး လတ္ဆက္တဲ့ ဆလတ္ျပဳလုပ္ႏိုင္ဖို႔ သူေရးသားခဲ့ပါတယ္။

ေယ်ဘူယ်အားျဖင့္ စိတ္လႈပ္ရွားစရာ၊ ကြဲျပားတဲ့၊ ပိုၿပီးခ်စ္မက္စရာေကာင္းတဲ့ ဆလတ္ျဖစ္ဖို႔ ကၽြန္မတို႔က အေသြးအေရာင္စံုအသံုးျပဳရတာ ႏွစ္သက္ၾကတယ္။ အဓိကအားျဖင့္ အရည္ရႊမ္းတာနဲ႔ ေျခာက္ေသြ႔တာ၊ ႏူးညံ့တာနဲ႔ ၾကြပ္ဆတ္တာ အခ်ိန္အဆမွ်တေစဖို႔ပါ။ ဥပမာဆိုရရင္ မုန္လာဥနီႏွစ္ေတာင့္ေလာက္နဲ႔ ဆလတ္ျပင္မယ္ဖို႔ သူတို႔ကို အလႊာလိုက္ေလးျဖစ္ေအာင္ ႀကိတ္/ ျခစ္လိုက္ၿပီး သမေအာင္ေရာေမႊ၊ အေပၚက သံပုရာရည္ေလးညွစ္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ခ်ိစ္ အလႊာ အေခ်ာင္းေလးေတြျဖဴးလိုက္ၿပီး တသားတည္းျဖစ္သြားေစတာမ်ဳိးပါ။ ခ်က္ထားတဲ့ၾကက္သားကို အလႊာေလးေတြဖဲ့မယ္၊ သံလြင္ဆီေလးဆမ္းေပးၿပီး၊ ဆားနည္းနည္းနဲ႔ ငရုတ္ေကာင္းျဖဴးထားမယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ အရြက္ႏုႏုေလးေတြရယ္၊ ငရုတ္ခ်ဳိေတာင့္ပြလတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ေလးကို ပါးပါးလွီးထားတာရယ္၊ cereal ဒါမွမဟုတ္ ခ်က္ထားတဲ့ပဲ၊ ကင္ထားတဲ့ အေစ့အဆံၾကြပ္ၾကြပ္ေလးေတြ အားလံုးကို ေရာေမႊၿပီး လက္ျဖစ္အေရာင္စံုဆလတ္ေလး ျပင္ဆင္ႏိုင္ပါတယ္။

စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းတဲ့ဆလတ္မ်ဳိးစံု ကၽြန္မတို႔စာအုပ္မွာ ျဖည့္စြက္ေရးသားထားႏိုင္ဖို႔ ဂ်ီအန္ကာလိုနဲ႔ ကၽြန္မတို႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွ၊ ေမာ္ရိုကို၊ အီတလီနဲ႔ ယူႏိုက္တက္စတိတ္ႏိုင္ငံေတြကို ခရီးသြားခဲ့ၾကၿပီး စားေသာက္ပံုနည္းအသစ္ေတြကို ရွာေဖြေလ့လာခဲ့ၾကတယ္။ အိႏၵိယ၊ နီေပါ၊ သီရိလကၤာ၊ ကေမၺာဒီးယား၊ ေျမာက္အေမရိက၊ ေတာင္အေမရိက၊ တရုတ္၊ ဂ်ပန္၊ ျပင္သစ္၊ ကူဝိတ္၊ ဂရိ၊ ပီရူး၊ ကိုရီးယားႏိုင္ငံေတြအပါအဝင္ ႏိုင္ငံအမ်ဳိးမ်ဳိးက မိသားစုေတြ၊ စားေသာက္ဆိုင္က စားဖိုမွဴးေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးၿပီး ဆလတ္ျပင္ဆင္နည္းေတြဖန္တီးၾကတယ္။ ရလာဒ္ကေတာ့ ကၽြန္မတို႔ စာအုပ္ထဲက ဆလတ္ေတြအားလံုးမွာ vibrant/ fresh/ balanced နဲ႔ plenty of varying textures စတဲ့ အမ်ဳိးအစား ၄ မ်ဳိး ဆလတ္အမယ္စံုေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။ က်န္းမာေရးနဲ႔ကိုက္ညီၿပီး အနံ႔အရသာျပည့္စံုတဲ့ေႏြရာသီအစားအေသာက္ေလးျပင္ဆင္လိုတဲ့ မိသားစုနဲ႔ မိတ္ေဆြတို႔ရဲ႕ဆႏၵ ျပည့္ဝစံုလင္ေစမွာပါ။ ။

ၿဖိဳးၿဖိဳး

Source: Salad Days (Freshen Up Your Salad Game This Summer) | www.Yogajournal.com

Around the World in 120 Salads, cookbook by KATIE AND GIANCARLO CALDESI

အိမ္ေနရင္း ေယာဂက်င့္မယ္ဆိုရင္

2018-08-21T11:48:00.001-07:00

အိမ္မွာေနရင္းနဲ႔ပဲ ေယာဂေလ့က်င့္ခန္းစခ်င္တယ္။ ဒါေပမဲ့ဘယ္က ဘယ္လိုစရမွန္းမသိဘူးဆိုသူေလးေတြအတြက္ ဒီအခ်က္ေလးေတြကို ဖတ္ၾကည့္ထားဖို႔ ညႊန္းပါရေစ။ အိမ္မွာေယာဂေလ့က်င့္တာ ထိုက္တန္တဲ့အလုပ္တစ္ခုပါ။ ေယာဂသင္တန္းတစ္ခုရဲ႕ စတူဒီယိုထဲမွာ အတန္းခ်ိန္ေတြၿပီးေျမာက္ေအာင္ျမင္ေအာင္ျပဳလုပ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာလည္း သိပ္ေကာင္းတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ့္ရဲ႕ကိုယ္ပိုင္ေလ့က်င့္ခန္းတစ္ခုကို ေနရာမေရြး၊ ေန႔/ ည အခ်ိန္မေရြးျပဳလုပ္ႏိုင္ေသးတာပါပဲ။ ကိုယ္ဝတ္ခ်င္တာလည္း ဝတ္ႏိုင္တယ္။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ဖို႔ ကိရိယာအသံုးအေဆာင္ေတြလည္း မ်ားမ်ားစားစားမလုိလွပါဘူး။ အားလံုးထဲကအေကာင္းဆံုးက အိမ္မွာ ေယာဂေလ့က်င့္တာဟာ ကိုယ္တို႔ရဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ကိုယ္ခႏၶာေလးကို ဂရုစိုက္ေပးဖို႔ သင္ၾကားေပးႏိုင္တာပါ။ ေန႔ရက္တစ္ရက္ထဲ ကိုယ္ရသေလာက္အခ်ိန္ေလးမွာပဲ ကိုယ့္အတြက္ ရုပ္ပိုင္းနဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာႏွစ္ခုလံုးအတြက္ အေထာက္အပံ့ေပးမယ့္နည္းလမ္းတစ္ခုကို စတင္ဖို႔ ဘာေတြလိုအပ္မွာလဲ။

၁. ေယာဂ (mat) အခင္းေလးတစ္ခုနဲ႔ တခ်ဳိ႕အသံုးအေဆာင္ေလးေတြဝယ္ပါ။

ေယာဂနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေကာင္းဆံုးအခ်က္ေတြထဲက တစ္ခုက ကိရိယာအသံုးအေဆာင္အမ်ားႀကီးမလိုအပ္တာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အခင္းေလးတစ္ခုနဲ႔ အသံုးအေဆာင္ေလးတခ်ဳိ႕ကေတာ့ ကိုယ့္အတြက္ခ်ိန္သားကိုက္ဖို႔နဲ႔ တခ်ဳိ႕အေနအထားေတြအတြက္ ပိုၿပီးသက္ေတာင့္သက္သာရွိေစတယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာ ေယာဂပထမဆံုးစတင္ေခတ္စားလာေတာ့ ေယာဂက်င့္သူေတြက မ်က္ႏွာသုတ္ပုဝါ ဒါမွမဟုတ္ ခ်ည္သားအခင္းေလးေတြအသံုးျပဳေလ့က်င့္ၾကတယ္။ ၁၉၈၀ခုႏွစ္ပိုင္းေတြတုန္းကေတာ့ အခန္းေတြထဲမွာ ဖုန္မႈန္႔ေတြစုပ္ယူဖို႔အသံုးျပဳၾကတဲ့ sticky mat ကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔သံုးခဲ့ၾကသတဲ့။ ဒီေန႔ေခတ္မွာေတာ့ yoga mat နဲ႔ အသံုးအေဆာင္ေတြထုတ္လုပ္မႈဟာ သိပ္ၿပီးေရာင္းအားေကာင္းေအာင္ျမင္တဲ့စီးပြားေရးလုပ္ငန္းျဖစ္ေနၿပီဆိုေတာ့ ေယာဂအသံုးအေဆာင္ေတြဟာ ေရြးခ်ယ္ဝယ္ယူႏိုင္တာေတြသိပ္ကိုမ်ားေနၿပီေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ေယာဂအသံုးအေဆာင္ဝယ္ယူဖို႔ စတင္တဲ့ေနရာမွာပဲ ပိုက္ဆံခပ္မ်ားမ်ားသံုးလိုက္မယ္ဆို ေလ့က်င့္ခန္းမစရေသးဘဲ စိတ္ပင္ပမ္းစရာျဖစ္သြားမွာပဲ။ အဲဒီအတြက္ လက္တစ္ကမ္းမွာရွိတဲ့ အိမ္သံုးပစၥည္းေလးေတြအစားထိုးအသံုးျပဳႏိုင္ၾကပါတယ္။

၂. ေနရာေလး သတ္သတ္ရွင္းထားေပးေပါ့။

အျပည့္စံုဆံုးစိတ္ကူးကမၻာထဲက ေယာဂစတူဒီယိုေလးမွာဆိုရင္ ကိုယ့္ရဲ႕ေယာဂအခင္းေလးက အသံုးျပဳၿပီးတာနဲ႔လည္း ျပန္လိပ္ထားစရာမလို အျမျဖန္႔ခ်ထားႏိုင္မွာပဲ။ ဒါေပမဲ့ကိုယ္တို႔အမ်ားစုအတြက္ အဲဒီလိုတသီးတသန္႔မလိုအပ္လွပါဘူး။ ျဖစ္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ပန္းျခံေလးတစ္ခုရွိရင္ ပန္းျခံထဲကေနရာတစ္ခု၊ မရွိခဲ့ရင္လည္း ေလ့က်င့္ႏိုင္မယ့္ေနရာေလး၊ တိတ္ဆိတ္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ေနရာေလးတစ္ေနရာေပါ့။ ေဘးမွာနံရံတစ္ခုကပ္လ်က္ နီးနီးနားနားရွိေနႏိုင္ရင္ပိုေကာင္းမွာပါ။ အဲဒါ မရွိမျဖစ္ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ တခ်ဳိ႕က သူတို႔ရဲ႕ေယာဂေလ့က်င့္တဲ့ေနရာေလးမွာ စိတ္ခြန္္အားရေအာင္ ဖေယာင္းတိုင္ေလးေတြ၊ အေမႊးနံ႔သာျဖန္းထားလိုၾကတယ္။ အဓိကအေရးအႀကီးဆံုးအရာက ခုန္ခုပ္လႈပ္လႈပ္ေဆာ့ရမယ့္အေနအထားအတြက္၊ လိုအပ္သလိုကိုယ္ခႏၶာဆန္႔ထုတ္ႏုိင္ဖို႔ လံုေလာက္တဲ့ကြက္လပ္ေလးရွိေနဖို႔ပါပဲ။ စားပြဲေတြ၊ ထိုင္ခံုေတြ၊ စာအုပ္စင္ေတြမထိခိုက္မိႏိုင္တဲ့ ေနရာမ်ဳိးေပါ့။ ကိုယ့္ရဲ႕စိတ္ကို ဗေယာက္ဗယက္မျဖစ္တည္ၿငိမ္ေစမဲ့ ဗေယာက္ဗယက္ကင္းစင္ဇံုေလးျဖစ္ဖို႔လည္း အေရးႀကီးပါတယ္။

၃. ေလ့က်င့္ခ်ိန္ေရြးၿပီး ေအာင္ျမင္ၿပီးေျမာက္ေအာင္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာေယာဂေလ့က်င့္ႏိုင္မလဲ ဆံုးျဖတ္ဖို႔ပါ။ ကိုယ္က နံနက္ခင္းလူလား ညေနခင္းလူလား။ နံနက္ခင္းမွာ အခ်ိန္အားရႏိုင္မလား ညေနခင္းမွျဖစ္မွာလား။ ဒါမွမဟုတ္ ေန႔လယ္ခင္း အလုပ္ကေန အခ်ိန္အားရတုန္း ေယာဂေလ့က်င့္ခန္းေလးယူမလား။ အဲဒါကို ပထမဆံုးေရြးရမွာပါ။ အခ်ိန္မွန္ျဖစ္ေနဖို႔ကလည္း အေရးႀကီးေသးတာကိုး။ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာအခ်ိန္ရမလဲ။ သူငယ္ခ်င္း ေယာဂက်င့္တဲ့အခါ ေန႔စဥ္ ၁ နာရီက်င့္တယ္။ အဲဒါကို ေမ့ထားလိုက္ပါ။ ကိုယ္နဲ႔အသင့္ေတာ္ဆံုးအခ်ိန္၊ အသင့္ေတာ္ဆံုး ေလ့က်င့္ခန္းကသာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ ၁၀ မိနစ္ေလးပဲအခ်ိန္ရွိတယ္ဆိုရင္ေတာင္ အဲဒီ ၁၀ မိနစ္စာ ေလ့က်င့္ခန္းေလးရဲ႕အက်ဳိးေက်းဇူးက သိပ္မ်ားလွတယ္။ (၁၀ မိနစ္ေတာင္ အခ်ိန္အားမရွိဘူးဆိုရင္ေတာ့ Facebook မွာ browse လုပ္ေနတဲ့အခ်ိန္ထဲက ဖဲ့ယူရေတာ့မွာေပါ့။) ရက္သတၱ တစ္ပတ္မွာ ေန႔ရက္အတိအက်၊ အခ်ိန္မွန္ေလ့က်င့္ႏိုင္မယ့္အခ်ိန္ ေရြးခ်ယ္ ဆံုးျဖတ္လိုက္ပါ။ အဓိကကေတာ့ ကိုယ့္ဘဝ၊ ကိုယ့္အခ်ိန္ေတြနဲ႔အခ်ိတ္အဆက္မိေနဖို႔ပါပဲ။

၄. ေက်းဇူးျပဳၿပီး 3P ကို သတိထားပါ

ကိုယ့္ကိုယ္ခႏၶာရဲ႕ အကန္႔အသတ္ေတြကို အျမအေလးထားေပးဖို႔ပါ။ 3P ဆိုတာကေတာ့ Pain နာက်င္တာ၊ Pinch ဆြဲဆိတ္ထားသလိုခံစားရတာ ၿပီးေတာ့ Pushing ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္တြန္းအားေပးလြန္းတာ အဲဒါေတြကို ဆင္ျခင္ေပးရမွာပါ။ ေယာဂ စၿပီးက်င့္သူတစ္ဦးအတြက္ နာက်င္မႈနဲ႔ သက္ေတာင္သက္တာမရွိမႈ အဲဒီႏွစ္ခုကို ကြဲျပားေအာင္ရွင္းျပဖို႔ခက္မွာပဲ။ နာက်င္တာကေတာ့ ပူပူေလာင္ေလာင္ နဲ႔ စူးရွနာက်င္ေနတာမ်ဳိးေပါ့။ သက္ေတာင့္သက္သာမရွိတာမ်ဳိးကေတာ့ ေလ့က်င့္ခန္းယူတဲ့အခ်ိန္ စိတ္ဝင္တစားမရွိ ေႏွးေကြးေလးလံေနတတ္တာမ်ဳိးပါ။ ေယဘူယ်အားျဖင့္ေတာ့ ဆက္ထံုးအဆစ္အျမစ္တည္ေဆာက္မႈ (ဒူး၊ ေက်ာရိုး၊ တင္ပါးဆံု၊ လည္ပင္း စသျဖင့္) အဲဒီ အတြင္းပိုင္းေတြထဲက နာက်င္တာဆိုရင္ေတာ့ ေလ့က်င့္ခန္းယူတာရပ္လိုက္ဖို႔ ေျပာၾကလိမ့္မယ္။ နည္းနည္း အေသးစိတ္ေျပာရရင္ေတာ့ နာက်င္မႈခံစားရတယ္ဆိုရင္ အေနအထားတစ္ခုနဲ႔စတဲ့အခ်ိန္မွာ ရုတ္တရက္ ေျပာင္းလဲလိုက္တာထက္ ျဖည္းျဖည္းသက္သာ လႈပ္ရွားေပးရပါလိမ့္မယ္။ သက္ေတာင္သက္သာမရွိတဲ့ ခံစားမႈဆိုရင္ေတာ့ အသံုးျပဳေနတဲ့ေယာဂအသံုးအေဆာင္ပစၥည္းေလးေတြကို ပိုၿပီးႏူးညံ့တာ ေျပာင္းလဲအသံုးျပဳတာမ်ဳိး ခ်ိန္ညိွအသံုးျပဳေပးရပါလိမ့္မယ္။ အသံုးအဝင္ဆံုးအၾကံဥာဏ္ကေတာ့ ေယာဂေလ့က်င့္ခန္းမစခင္ ေသြးပူေလ့က်င့္ခန္းကိုု ကိုယ့္ခႏၶာအစိတ္အပိုင္းအားလံုးအတြက္ ျပည့္စံုေအာင္အခ်ိန္ေပးျပဳလုပ္ေပးဖို႔ရယ္၊ ေယာဂ အဆင့္ျမင့္အေနအထားေတြကို တစါဆင့္တက္ေျပာင္းလဲတဲ့အခ်ိန္တိုင္းမွာလည္း ေသြးပူေလ့က်င့္ခန္းကို ေမ့မပစ္လိုက္ဖို႔ အေရးႀကီးလွပါတယ္။

၅. နည္းနည္းေလး အစီအစဥ္ခ်လုပ္ေဆာင္လိုက္တာဟာ အခ်ိန္ေတြအမ်ားႀကီးေခၽြတာႏိုင္မယ္။

ေယာဂစာအုပ္ေတြ၊ အြန္လိုင္းသင္တန္းေတြၾကည့္ၿပီး ကိုယ္နဲ႔သင့္ေတာ္မယ့္ ေယာပအေနအထားေတြ စုၿပီးမွတ္ထားလိုက္မယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ ေယာဂ mat ေလးေပၚမွာ ေယာဂက်င့္စဥ္ေလး ျမန္ျမန္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ စတင္ဖို႔ပါပဲ။ “သင့္ရဲ႕ေလ့က်င့္ခန္းစလုပ္ပါ၊ အားလံုးျဖစ္လာလိမ့္မယ္” ဆိုတဲ့ အိႏၵိယလူမ်ဳိး ေယာဂဆရာႀကီး Pattabhi Jois ရဲ႕ စကားကို အျမဲအမွတ္ရလိုက္ပါ။

၆. ကိုယ္ခႏၶာကို Savasana နဲ႔ အတူေျဖေလ်ာ့ပါ။

တစ္ေန႔တာ ေယာဂေလ့က်င့္ခန္းတစ္ခုၿပီးၿပီဆိုရင္ Savasana (ရွာဗာစာန)နဲ႔ ကိုယ္ခႏၶာကို ေျဖေလ်ာ့ေပးဖို႔ အထူးအေရးႀကီးလွတယ္။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တဲ့အခ်ိန္အေတာအတြင္းမွာ အာရုံေၾကာစနစ္ဟာ လႈပ္ရွားမႈေတြနဲ႔တစ္သားတည္းျဖစ္သြားေစဖို႔ Savasana လိုအပ္ပါတယ္တဲ့။ Savasana ဆိုတာကေတာ့ Sava က corpse၊ asana ကေတာ့ pose အဲဒီႏွစ္ခု ေပါင္းထားတဲ့စကားလံုးပါ။ သက္မဲ့အေနအထားေပါ့။ ေယာဂ mat ေပၚ ၁၅ မိနစ္ကေန မိနစ္ ၃၀အထိ စိတ္ေရာကိုယ္ပါ သက္မဲ့အေနအထားနဲ႔ ေျဖေလ်ာ့ၿငိမ္သက္လဲေလ်ာင္းရတာမ်ဳိးပါ။ အခ်ိန္မရတဲ့သူေလးေတြအတြက္ေတာ့ အခ်ိန္နည္းနည္းနဲ႔ပဲ သက္မဲ့အေနအထား ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

၇. ေနာက္ဆံုးတစ္ခ်က္ကေတာ့ မပ်က္မကြက္/ မွန္မွန္ေလ့က်င့္ေပးဖို႔ပါ။

ေယာဂေလ့က်င့္ခန္းပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ကိရိယာ/ ကိရိယာလြတ္ ဘယ္လိုေလ့က်င့္ခန္းမဆို မွန္မွန္ျပဳလုပ္ေပးမွ ထိေရာက္မႈရွိၾကတာပါ။ ရက္သတၱတစ္ပတ္မွာ တစ္ႀကိမ္ တစ္ရက္ထဲျပဳလုပ္တယ္ဆိုရင္ေတာင္ အက်ဳိးေက်းဇူးကေတာ့ရွိေနပါေသးတယ္။ ရက္သတၱတစ္ပတ္မွာ ၃ ႀကိမ္ က သိပ္ေကာင္းပါတယ္။ ေန႔တိုင္းဆိုရင္ေတာ့ အေကာင္းဆံုးေပါ့။ အဓိကျဖစ္တဲ့ ကိုယ့္ရဲ႕ ပန္းတိုင္ဆီကို အေရာက္လွမ္းၾကဖို႔ပါပဲ။ က်န္းမာသြက္လက္တဲ့သူေလးေတြအျဖစ္ ရွင္သန္ေနထိုင္သြားခ်င္ၾကတယ္ မဟုတ္လား။ ။

ၿဖိဳးၿဖိဳး

Source: How to do yoga at home? | www.ekhartyoga.com

သင္ရဲ႕ပန္းကန္ေလးကေန ေရဓာတ္ၾကြယ္ေနေစဖို႔

2018-08-07T15:11:00.000-07:00

“ေရဓာတ္ၾကြယ္ဝေနဖို႔က H20 ကို တစ္က်ဳိက္တည္းေသာက္ေနဖို႔က တစ္ခုတည္းေသာနည္းလမ္းလို႔ ထင္ေနမလား။ ေနာက္ထပ္တစ္တစ္ခါေလာက္ ျပန္စဥ္းစားၾကည့္ပါဦး”

Story by Victoria Clayton

ဂ်န္နီဖာဘေရာင္းက နံနက္ခင္းေတြမွာ သံပုရာညွစ္ထားတဲ့ေရ ၁၆ ေအာင္စရွိတဲ့ေရ ဖန္ခြက္တစ္ခြက္ စတင္ေသာက္ေနၿပီ။ အဲဒီနံနက္ခင္းရိုးရာအေလ့အက်င့္ဟာ ေရွးအိႏိၵယ ေဆးသိပၸံပညာ Ayurveda (ဘဝေနနည္းဗဟုသုတဆိုင္ရာ) ေလ့က်င့္ခန္းျဖစ္ၿပီး အစာေျခစနစ္ကို အရွိန္ျမွင့္ေပးဖို႔ စိတ္ခ်ရေစတယ္။ ေရဓာတ္ၾကြယ္ဝေစဖို႔လည္းအာမခံေပးတယ္လို႔ ဘေရာင္းက ေျပာပါတယ္။ အရီဇိုးနားျပည္နယ္ Pheonix အနီးမွာေနတဲ့သူေတြအတြက္ ေရနည္းနည္းေလးပဲ မေသာက္သင့္ဘူး။ “ေႏြရာသီမွာ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ေနရာမွာ အပူခ်ိန္က ၁၁၀ဒီဂရီေလာက္ မၾကာခဏျဖစ္တတ္တာ။ ည ၉ နာရီ ေတာင္မွ အပူခ်ိန္ ၁၀၀ ဝန္းက်င္ေလာက္ရွိေနတုန္းပဲ” လို႔ အရီဇိုးနားျပည္နယ္ Goodyear က Wellness Center က ေယာဂသင္ေပးတဲ့သူ အဟာရေဗဒပညာရွင္ ဘေရာင္းက ေျပာပါတယ္။

သူမရဲ႕ နံနက္ခင္းေလ့က်င့္ခန္းနဲ႔ေဝးခ်ိန္ဆို၊ ဘေရာင္းဟာ တစ္ေန႔ကိုေရဘယ္ေလာက္ပမာဏေသာက္သလဲ မွတ္သားမထားပါဘူး။ ေရာက္ေလရာေနရာမွာ ေရက်ဳိက္ခ်လိုက္ႏိုင္ဖို႔ အျမဲျပင္ဆင္သယ္ေဆာင္တတ္တယ္။ “ကၽြန္မ ေရတစ္ဗူးအျမဲသယ္သြားတယ္။ ညဘက္မွာဆို ကၽြန္မအိပ္ရာေဘးမွာ ေရတစ္ခြက္အျမဲရွိတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ကၽြန္မက အခ်ိန္တိုင္းေရဓာတ္ၾကြယ္ဝေနတာေပါ့” လို႔ သူမက ေျပာပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဘေရာင္းဟာ သူမရဲ႕ သင္တန္းသားေတြကို ေျပာျပတယ္။ “တစ္ေန႔မွာ ေရ ၈ ခြက္ဆိုတဲ့ နည္းဟာ တကယ့္နည္းလမ္းတစ္ခုေတာ့မဟုတ္ဘူး။ အဲဒီ အၾကံျပဳခ်ုက္အိုႀကီးေနာက္ကြယ္မွာ ေဆးသိပၸံပညာခက္ခက္ခဲခဲမရွိပါဘူး” တဲ့ အဲဒီအစား သင္တန္းသားေတြကို ေရဓာတ္ၾကြယ္ေစဖို႔ ပိုၿပီးက်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔စဥ္းစားၾကည့္ဖို႔ တိုက္တြန္းပါတယ္။ “ေရက အင္မတန္ထူးကဲပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရဓာတ္ၾကြယ္ဝမႈက အဓိကေသာ့ခ်က္ပါ။ အဲဒါကို ေရဓာတ္ၾကြယ္ဝတဲ့အစားအစာေတြကလည္း ရႏိုင္ပါတယ္” တဲ့။

“အဲဒါ မွန္သားပဲ။ ကၽြန္မတို႔ကိုယ္ခႏၶာထဲေန႔စဥ္ျဖည့္တင္းေနတဲ့အစားအစာေတြထဲမွာ လိုအပ္တဲ့အရည္ ကူညီေပါင္းထည့္ေပးေနတာပါ။ က်န္းမာေရးနဲ႔ တစ္ကိုယ္ရည္အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြေၾကာင့္ ေရွာင္ရမယ့္ ေကာ္ဖီ ဒါမွမဟုတ္ အေဖ်ာ္ယမကာေတြမွာေတာင္မွ ေရဓာတ္ပါဝင္ေနတယ္။ အဓိကအေၾကာင္းက လူအမ်ားစုဟာ သူတို႔လိုအပ္တဲ့ ေရဓာတ္ကို ဝါးစားေနတဲ့အစားအစာေတြက ရႏိုင္ေနတာကိုပါ” လို႔ ဝါရွင္တန္၊ Ellensburgၿမိဳ႕ Central Washington University က အဟာရေဗဒနဲ႔ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈသိပၸံ လက္ေထာက္ပေရာ္ဖက္ဆာ ကယ္လီပရစ္ထ္ခ်က္ထ္ က ေျပာပါတယ္။ အသီးအႏွံနဲ႔ အသီးအရြက္ေတြလို ေရပါဝင္မႈႏႈန္းမ်ားတဲ့ အစားအာေတြကေန ေရ ၄ ခြက္စာရဖို႔က မခက္ခဲပါဘူး လို႔ သူမကေျပာပါတယ္။

ကၽြန္မတို႔ေန႔စဥ္ေရဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ားလိုအပ္ေနမွာလဲ။ National Academies of Sciences က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာဌာနက အမ်ဳိးသမီးအမ်ားစုဟာ တစ္ေန႔က ေရ ၉၁ ေအာင္စေလာက္(ေရ ၁၆ခြက္နီးပါး) ေသာက္သံုးဖုိ႔လိိုအပ္တယ္လို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အမ်ဳိးသမီး/ အမ်ဳိးသား gender ဆိုတာထက္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေပၚမူတည္ျဖည့္တင္းတာက ပိုေကာင္းတဲ့လမ္းညႊန္မႈလို႔ ဘေရာင္းက ေျပာတယ္။ အမ်ဳိးသား ဒါမွမဟုတ္ အမ်ဳိးသမီး ေတြဟာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တစ္ေပါင္မွာ အရည္ ၁/၂ ေအာင္စ လိုအပ္မွာပါ။ ေယာဂက်င့္သူေတြအပါငအဝင္ ပူေႏြးတဲ့ေနရာ ဒါမွမဟုတ္ အျမင့္ပိုင္းပတ္ဝန္းက်င္မွာ အလုပ္လုပ္/ ေနထိုင္တဲ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြ၊ အားကစားသမားေတြဟာ ပိုၿပီးလိုအပ္ပါတယ္။ Hatha ေယာဂက်င့္သူ ဒါမွမဟုတ္ အထူးသျဖင့္ ခပ္သြက္သြက္ေယာဂေလ့က်င့္ခန္း တစ္နာရီနဲ႔ တစ္နာရီထက္ပိုၿပီး ေလ့က်င့္သူေတြအမ်ားစုကေတာ့ ဘယ္ေနရာမ်ဳိးမွာပဲ ေနထိုင္ပါေစ ေလ့က်င့္ၿပီးခ်ိန္မွာ ေရ ဒါမွမဟုတ္ အစားစားေပးရမွာပါ။ “ဘာေၾကာင့္ပဲ ေခၽြးထြက္ပါေစ၊ ျပန္ၿပီးအစားထိုးျဖည့္တင္းေပးသင့္ပါတယ္” လို႔ ဘေရာင္းကေျပာပါတယ္။

ဘယ္ေလာက္ျပန္ၿပီးျဖည့္တင္းရမလဲဆိုတာကေတာ့ ေျဖရွင္းစဥ္းစားရမယ့္ေနာက္တစ္ခ်က္ေပါ့။ Bikram ဒါမွမဟုတ္ hot yoga ေလ့က်င့္ခန္းမ်ဳိးကို ပူျပင္းတဲ့ဝန္းက်င္မွာ အျပင္းအထန္ေလ့က်င့္မယ္ဆိုရင္ ၁၀၀ ေအာင္စေလာက္ထိ ေခၽြးထြက္ႏိုင္ပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔အမ်ားစုဟာ ေလ့က်င့္ခန္းခပ္ျပင္းျပင္းလုပ္ရင္ေတာင္ ေရဓာတ္ခမ္းတဲ့အေနအထားေရာက္ေပမဲ့ ေခၽြးမထြက္တာလည္းရွိၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏွလံုးနဲ႔ ဗဟိုအာရုံေၾကာစနစ္ကိုေတာ့ အခြန္အခေကာက္ခံတဲ့သေဘာ ဖိအားေပးဖို႔ လံုေလာက္တဲ့လႈပ္ရွားမႈေတြပါ။ တစ္ဝက္ေလာက္ပဲေခၽြးထြက္ပါေစဦး ျပန္လည္ျဖည့္တင္းတာမလံုေလာက္ရင္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ Central Washington University ရဲ႕ ေလ့လာခ်က္တစ္ခုမွာ hot-yoga ကစားတဲ့သူေတြ ပွ်မ္းမွ်ေခၽြးထြက္ႏႈန္းဟာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ရဲ႕ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္းေလ်ာ့ႏိုင္ပါတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားတယ္။ ငိုက္မ်ဥ္းေလးကန္တာနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်တဲ့အခါ ယုတ္ေလ်ာ့အားမရမႈေတြျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္လို႔ အဲဒီသုုေတသနျပဳလုပ္သူေတြကပဲ ဆိုတယ္။ ေလ့က်င့္ခန္းယူတဲ့အခ်ိန္အတြင္းဘယ္ေလာက္ေလ်ာ့က်ႏိုင္တယ္ဆိုတာ သိႏိုင္ေအာင္ ေယာဂေလ့က်င့္ခန္းမစခင္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အရင္ခ်ိန္ထားသင့္ပါတယ္။ သင္တန္းခ်ိန္မွာ ေရလံုးဝမေသာက္ပါနဲ႔။ ေလ့က်င့္ခန္းၿပီးခ်ိန္ ကိုယ္အေလးျပန္ခ်ိန္ပါ။ ကြဲျပားေလ်ာ့က်သြားတဲ့ ေအာင္စ ဟာ ေရဓာတ္ျပန္ျဖည့္တင္းရမယ့္ပမာဏပါ။

ၿပီးေတာ့ သတိထားေပးရမွာက ေရဓာတ္ကိုပဲျဖည့္တင္းေပးဖို႔လိုအပ္တာမဟုတ္ပါဘူး။ ဆိုဒီယမ္၊ ကယ္လ္စီယမ္၊ ပိုတက္စီယမ္ နဲ႔ ဘိုင္ကာဘြန္နိတ္ တို႔လို Electrolyte ေတြလည္းျပန္ျဖည့္ေပးဖို႔လည္းလိုေနတယ္လုိ႔ ဘေရာင္းကေျပာပါတယ္။ အဲဒါဟာ ကိုယ္ခႏၶာတစ္သွ်ဳးေတြကို ျပန္လည္ျပဳျပင္ေပးၿပီး အာရုံေၾကာ၊ ၾကြက္သားလုပ္ငန္းေတြစနစ္က်ေစပါတယ္။ အုန္းရည္ေသာက္ၾကည့္ပါ။ အရည္ဓာတ္ေပါၾကြယ္ဝလွၿပီး သဘာဝ electrolyte အရင္းအျမစ္တစ္ခုပါ။ ဒါမွမဟုတ္ က်န္းမာေရးနဲ႔ညီညြတ္တဲ့ meal တစ္နပ္စားေပးသင့္တယ္။ အသီးးအႏွံနဲ႔ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ meal မ်ဳိးက ေလ့က်င့္ခန္းၿပီးခ်ိန္ အားျပန္ျဖည့္တင္းခ်ိန္စားသံုးသင့္တဲ့ စံျပအစားအစာပါ။ အဲဒီအသီးအႏွံေတြက ေရဓာတ္ျဖည့္ေပးၿပီး electrolyte ၊ ဗီတာမင္နဲ႔ သတၳဳဓာတ္ေတြပါဝင္တယ္။ ေစ်းကြက္ထဲမွာေပါေပါမ်ားမ်ားရေနတဲ့ အားျဖည့္အခ်ဳိရည္မ်ဳိးကေတာ့ သၾကားဓာတ္မ်ားလြန္းလွတယ္။ တျခားျပန္လည္လန္းဆန္းေစႏိုင္တဲ့တစ္ခ်က္က ေရကို အစားအစာနဲ႔ ေပါင္းစပ္တဲ့အခါ ဝမ္းဗိုက္ထဲမွာ အခ်ိန္ၾကာၾကာေနႏိုင္ၿပီး စုပ္ယူမႈေႏွးေကြးပါတယ္။ အဲဒါက ကၽြန္မတို႔ကို အာသာေျပေစတယ္ေပါ့။ ခပ္ျမန္ျမန္ အစားထပ္ယူစားျဖစ္မွာမဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ဒါေပမဲ့ အစားအစာနဲ႔ ေရပမာဏအမ်ားႀကီးေသာက္တာကေတာ့ အစာမေၾကလည္းျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္။ ေရဓာတ္ၾကြယ္ဝမႈႏႈန္းေလး ရွာေဖြၾကည္ရေအာင္ေနာ္။

(ေရဓာတ္ၾကြယ္ဝမႈအဆင့္စစ္ေဆးဖို႔ လြယ္ကူတဲ့စမ္းသပ္မႈ- သုေတသနျပဳသူေတြကေတာ့ ေရဓာတ္ၾကြယ္ဝမႈကို စစ္ေဆးဖို႔ ဓာတ္ခြဲခန္းထဲမွာ ဆီးထဲက plasma ကို ေလ့လာၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေန႔စဥ္ဘဝထဲမွာေတာ့ ေရဓာတ္အလံုအေလာက္ရွိရဲ႕လား ဆံုးျဖတ္ႏိုင္မယ့္ ရိုးရွင္းတဲ့စူပါနည္းလမ္းတစ္ခုရွိပါတယ္။ နံနက္ခင္း ပထမဆံုးအႀကိမ္ ဆီးသြားခ်ိန္မွာ သင့္ရဲ႕ ဆီးအေရာင္ဟာ ၾကည္လင္ေနရပါမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ အဝါေဖ်ာ့ေဖ်ာ့ပဲရွိသင့္တယ္။ တကယ္လို႔ ပိုၿပီးအေရာင္ရင့္ေနမယ္ဆုိရင္ အဲဒါဟာ တစ္ေန႔လံုးအရည္ဓာတ္မလံုေလာက္ဘူးဆိုတဲ့ လကၡဏာပါ လို႔ ကယ္လီပရစ္ထ္ခ်က္ထ္က ေျပာပါတယ္။ ။

Source: Hydrate your plate | Yoga Journal

ၿဖိဳးၿဖိဳး

ပထမဆံုးေယာဂီ သို႔မဟုတ္ ရွီဗာနတ္ဘုရား

2018-08-07T14:32:00.001-07:00

ေယာဂီယဥ္ေက်းမႈထဲမွာ ရွီဗာ(Shiva)ဟာ နတ္ဘုရားတစ္ပါးလို ေက်ာ္ၾကားတာမ်ဳိးမဟုတ္ပါဘူး။ Adiyogi ဒါမွမဟုတ္ ပထမဆံုးေယာဂီ- ေယာဂကို အစျပဳခဲ့သူလို႔ သိၾကတာပါ။ သူဟာ လူသားေတြရဲ႕စိတ္ထဲကို အဲဒီမ်ဳိးေစ့ခ်စိုက္ပ်ဳိးေပးခဲ့သူတစ္ဦးပါ။ ေယာဂီရိုးရာအစဥ္အလာအရ ေရွးႏွစ္ ၁၅၀၀၀ေက်ာ္မွာ ရွီဗာဟာ ဥာဏ္အလင္းရၿပီး ျပင္းျပတဲ့ပီတိအဟုန္နဲ႔ ကခုန္ခဲ့သတဲ့။ အဲဒါ ဟိမဝႏၱာေတာင္ေတာင္ထဲမွာေပါ့။ သူ႔ရဲ႕ ပီတိအဟုန္က အားေကာင္းလာၿပီး ပိုၿပီးအရွိန္ျပင္းျပင္း လႈပ္လႈပ္ရွားရွားကခုန္ခဲ့တယ္။ အဲဒီကခုန္ျခင္းကလြန္ေျမာက္သြားၿပီးတဲ့အခါမွာေတာ့ သူဟာ လံုးလံုးလ်ားလ်ားကို ၿငိမ္သက္သြားေတာ့တယ္လို႔ဆိုထားတယ္။

သူဟာ အရင္က ဘယ္သူမွမသိခဲ့ေသးတဲ့ တစ္ခုခု သိပ္ၿပီးကၽြမ္းဝင္သိရွိေနတယ္ဆိုတာ လူေတြျမင္ေတြ႔လာၾကတယ္။ အဲဒီတစ္ခုခုက သူတို႔နားလည္ဖို႔မစြမ္းႏိုင္တာျဖစ္ေနၾကတယ္။ လူေတြပိုပိုၿပီး စိတ္ဝင္စားမႈႀကီးမားလာခဲ့ၾကေတာ့ အဲဒီတစ္ခုခုက ဘာလဲဆိုတာ သိခ်င္လာၾကတယ္။ လူေတြ ရွွီဗာဆီေရာက္လာၾကတယ္။ ေစာင့္ဆိုင္းၾကတယ္။ ၿပီးေတာ့ စြန္႔ခြာထားရစ္ၾကတယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုတဲ့ ရွီဗာဆိုတဲ့လူက သူတို႔တည္ရွိေစာင့္ဆိုင္းေနတာကို ဂရုမထားခဲ့ပါဘူး။ ရွီဗာဟာ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ကခုန္ေနသည္ျဖစ္ေစ၊ လံုးလံုးလ်ားလ်ားၿငိမ္သက္ေနသည္ျဖစ္ေစ သူ႔ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ဘာျဖစ္ေနသလဲဆိုတာ နည္းနည္းေလးမွ်ဂရုမစိုက္ခဲ့တာပါ။ သိပ္မၾကာပါဘူး အားလံုးလိုလို ထြက္ခြာသြားၾကေတာ့တယ္။ အဲဒီထဲကမွ ခုႏွစ္ဦးက်န္ရစ္ခဲ့ၾကတယ္။

အဲဒီ ခုႏွစ္ဦးသားဟာ ရွီဗာဆိုတဲ့သူမွာ ရွိေနတာကို ေလ့လာသင္ယူဖို႔ အပူတျပင္းစိတ္အားထက္သန္ေနၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရွီဗာကေတာ့ မသိက်ဳိးကၽြံျပဳေနတာပါပဲ။ သူတို႔ အသနားခံၾကတယ္။ ရွီဗာကို ေတာင္းပန္ၾကတယ္။ “ေက်းဇူးျပဳၿပီး အရွင္သိေနတာကို ငါတို႔သိပါရေစ”လို႔ေျပာၾကတယ္။ ရွီဗာက သူတို႔ကို ေမာင္းထုတ္ၿပီး “အရူးေတြ၊ ဒီလိုရူးေနပံုမ်ဳိးနဲ႔ ႏွစ္တစ္သန္းေတာင္ သိၾကမွာမဟုတ္ဘူး” လို႔ဆိုတယ္။ အဲဒီအတြက္ ျပင္ဆင္မႈေတြပမာဏတစ္ပံုတစ္ေခါင္းႀကီးလိုအပ္တယ္။ ဒါဟာ ဧည့္ခံေျဖေဖ်ာ္ေနတာမဟုတ္ဘူး” လို႔ ေျပာလိုက္တယ္။

အဲဒါေၾကာင့္ပဲ သူတို႔က ျပင္ဆင္မႈေတြစတင္ၾကေတာ့တယ္။ တစ္ေန႔ၿပီးတစ္ေန႔၊ ရက္သတၱပတ္ တစ္ပတ္ၿပီးတစ္ပတ္၊ တစ္လၿပီးတစ္လ၊ တစ္ႏွစ္ၿပီးတစ္ႏွစ္ သူတို႔ျပင္ဆင္ၾကတယ္။ ရွီဗာကေတာ့ သူတို႔ကို မသိက်ဳိးကၽြံျပဳဖို႔ကိုသာ စဥ္းစားေနေတာ့တာပဲ။ ဒါေပမဲ့ ျပင္ဆင္မႈေတြျပဳလုပ္ခဲ့ၾကတဲ့ႏွစ္ေတြအမ်ားႀကီးၾကာၿပီးတဲ့ေနာက္ ေႏြရာသီေန ေဆာင္းရာသီအကူးအေျပာင္းေန႔ လျပည့္ေန႔တစ္ေန႔- ရိုးရာဓေလ့အရ Dakshinayana လုိ႔သိၾကတဲ့ေန႔မွာ Adiyogi ရွီဗာဟာ အဲဒီ လူ ၇ဦးကိုၾကည့္တဲ့အခါ သူတို႔မွာ သိမႈထည့္သိုစရာအလင္းေတာက္ပေနၿပီဆိုတာေတြ႔ခဲ့တယ္တဲ့။ သူတို႔ လက္ခံရယူဖို႔ လံုးဝရင့္သန္ေနခဲ့ၿပီတဲ့။ ရွီဗာ သူတို႔ကို မသိက်ဳိးကၽြံမျပဳႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ သူတို႔က ရွီဗာရဲ႕ ဂရုျပဳမႈကို ဖမ္းယူဆုပ္ကိုင္ႏိုင္ၾကၿပီ။

ေနာက္ရက္ေတြအနည္းငယ္ၾကာ သူတို႔ကို အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ေနခဲ့ၿပီေတာ့ ေနာက္ထပ္ လျပည့္ေန႔ လင္းေနတဲ့လ ထြက္ေပၚလာတဲ့အခါ သူက ဂုရု Guru အျဖစ္ေျပာင္းလဲဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ Adiyogi ဟာ သူကိုယ္တိုင္ Adi Guru ဒါမွမဟုတ္ ပထမဆံုးဂုရုအျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းခဲ့တယ္။ ပထမဆံုးဂုရုဟာ အဲဒီေန႔မွာ ေမြးဖြားလာခဲ့ၿပီး Guru Pournami လို႔သိခဲ့ၾကတယ္။ ဟိမဝႏၱာက Kedamath ၿမိဳ႕ေလးအထက္ဘက္ ကီလိုမီတာအနည္းငယ္အကြာ ေရခဲျမစ္ျဖတ္စီးသြားတဲ့ ကန္တီစာရိုဗာကန္ကမ္းပါးေတြမွာ သူ႔ရဲ႕ပီတီက်က္သေရကို ျဖန္႔က်က္ေပးလိုက္တယ္။ သူ႔ရဲ႕ေယာဂဆိုင္ရာသိပၸံစြမ္းအားပညာရပ္ကို အဲဒီ ၇ဦးသားဆီလႊဲေျပာင္းေပးဖို႔ စတင္ခဲ့ပါတယ္။

ေယာဂဆိုင္ရာသိပၸံစြမ္းအားဟာ ေယာဂသင္တန္းတစ္ခုအေၾကာင္းမဟုတ္ပါဘူး။ မေမြးဖြားေသးတဲ့ကေလးသူငယ္တိုင္းသိၾကတဲ့ ကိုယ့္ခႏၶာကိုယ္ကို ဘယ္လိုေကြးညြတ္မလဲ၊ ကိုယ့္ရဲ႕ထြက္သက္ဝင္သက္အသက္ရႈပံုကို ဘယ္လိုထိန္းသိမ္းမလဲဆိုတာ သိသြားႏိုင္တဲ့ပညာရပ္မ်ုိးပါ။ လူ႔ကိုယ္ခႏၶာတစ္ခုလံုးရဲ႕ စက္ယႏၱရားေတြကို နားလည္သြားတဲ့သိပၸံပညာေပါ့။ ႏွစ္ေတြအမ်ားႀကီးၾကာၿပီးတဲ့ေနာက္ ပညာရပ္လႊဲေျပာင္းမႈၿပီးဆံုးတဲ့အခါ ဥာဏ္အလင္း ၇ခု ထုတ္လႊတ္ခဲ့တယ္။ အဲဒီ ေအာင္ပြဲရပညာရွိ ၇ ဦးဟာ ဒီေန႔ေခတ္မွာ Saptarishis လို႔ သိၾကတယ္။ ရွီဗာဟာ ပညာရွိ ၇ ဦးကို တစ္ဦးစီမွာ ကြဲျပားတဲ့ ေယာဂလကၡဏာသြင္ျပင္ ေပါင္းထည့္ေပးခဲ့တယ္။ အဲဒီ လကၡဏာသြင္ျပင္ေတြဟာ ေယာဂရဲ႕ အေျခခံပံုစံ ၇ ခုျဖစ္လာၾကပါတယ္။ ဒီေန႔ထက္ထိ အဲဒီ ဝိေသသသီးျခားစီထူးျခားတဲ့ပံုစံ ၇ခုအျဖစ္ တည္ရွိေနဆဲပါ။

Saptarishi ေတြကို ကမၻာႀကီးရဲ႕ ကြဲျပားတဲ့ေနရာေတြဆီ ဦးတည္ရာ ၇ ခုဆီေစလႊတ္လိုက္ၿပီး သူရဲ႕လက္ရွိအကန္႔အသတ္နဲ႔ ေစ့ေဆာ္မႈအလြန္မွာ လူသားေတြ ဆင့္ပြားေျပာင္းလဲႏိုင္တာမ်ဳိး၊ အဲဒီအတိုင္းအတာကို သယ္ေဆာင္လက္ဆင့္ကမ္းေပးေစတယ္။ သူတို႔ဟာ Adiyogi ရဲ႕ အကိုုင္းအခက္ ေျခလက္ေတြျဖစ္လာၾကတယ္။ အခ်ိန္ကေတာ့ အရာဝတၳဳေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ေမႊ႕ရမ္ဖ်က္ဆီးလို္က္တာပဲ၊ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔ရဲ႕ေယာဂဥာဏ္အလင္းကေတာ့ လင္းျဖာဆဲ။ ရွင္သန္ေနဆဲပါ။ အေသြးအေရာင္အမ်ဳိးမ်ဳိး၊ ပံုသ႑န္အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ နည္းလမ္းေပါင္း ၁ သန္း ေပါင္းစပ္ေျပာင္းလဲၿပီး မပ်က္မစီးရွိေနႏိုင္ဆဲပါ။

ရွီဗာဟာ လူသားျဖစ္တည္မႈအကန္႔အသတ္ထက္ေက်ာ္လြန္တဲ့ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေတြကို ယူေဆာင္လမ္းျပခဲ့ပါတယ္။ လူသားဟာ ကိုယ္ခႏၶာျဖစ္တည္မႈကိုပဲ ကိုယ္စားျပဳေဖာ္ျပေနဖို႔မဟုတ္ဘူးတဲ့။ ကိုယ္တတ္ႏိုင္တာထက္ သာလြန္ၿပီးလုပ္ႏိုင္ေခ်ေတြရွိေနတယ္ဆိုတာကို နည္းလမ္းျပေပးခဲ့တယ္။ သူေျပာတာက “သင္ကိုယ္တိုင္ သင္လိုအပ္တဲ့အလုပ္ကို ေလ့က်င့္ေပးေနရင္ သင့္ရဲ႕ လက္ရွိအကန္႔အသတ္ထက္ေက်ာ္လြန္ၿပီး အဆင့္ဆင့္ေျပာင္းလဲႏိုင္တယ္” တဲ့။ အဲဒါဟာ Adiyogi ရွီဗာရဲ႕ အေရးပါမႈပါပဲ။ ။

Source: Shiva, the First Yogi by Sadhguru | www.huffingtonpost.com

မယ္ရူပ

ကယ္လိုရီ သုည အစားအစာေတြ

2018-08-07T14:26:00.001-07:00

“Zero Calorie” အစားအစာလို႔ေခၚလာၾကတဲ့အစားအစာေတြမွာ သူတို႔ကို ကိုယ္ခႏၶာက ျဖတ္ေတာက္သံုးစြဲၿပီးတာထက္ ကယ္လိုရီနည္းနည္းပဲ ပိုပါေနတတ္တဲ့ celery လို၊ သခြားသီးလိုမ်ဳိးေတြ ပါဝင္ၾကတယ္။ အဟာရေဗဒပညာရွင္ေတြက ကိုယ္တို႔ကယ္လိုရီဘယ္ေလာက္လိုမလဲ တြက္ခ်က္တဲ့အခါ သူတို႔ကို ႀကိတ္ဝါးတဲ့အခါနဲ႔ အစာေျခတဲ့အခါ ထုတ္ယူသံုးစြဲရတဲ့ စြမ္းအင္ကိုလည္း တြက္ခ်က္ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလိုကယ္လိုနည္းအစားအစာေတြဟာ ကိုယ္တို႔ ပန္းကန္ေတြထဲမွာ အဓိကအလုပ္ကိုပဲလုပ္ကိုင္/ အဟာရျဖည့္သြားႏိုင္ၾကတယ္။ သူတို႔ကို ကိုယ္တို႔အူေတြျပည့္က်ပ္ အေနမခက္သေရြ႕ ပမာဏမ်ားမ်ားစားႏိုင္ပါတယ္တဲ့။ ကယ္လိုရီေလ်ာ့နည္းတယ္ဆိုတာဟာ အဟာရေလ်ာ့နည္းတယ္ဆိုတဲ့အဓိပၸါယ္ မဟုတ္ဘူးလို႔လည္း ရွင္းျပၾကတယ္။ “ကယ္လိုရီပိုျမင့္တဲ့အစားအစာေတြကို ကိုယ္တို႔စားေနတာကေန ကယ္လိုရီနည္းအစားအစာေတြကို စားမယ္၊ အဲဒါကိုထိန္းထားႏိုင္တယ္ဆိုရင္ ဒါ ေအာင္ျမင္မႈတစ္ခုပဲ” လို႔ Nutrition Diva postcast ဖန္တီးတည္ေထာင္ခဲ့သူ လိုင္စင္ရ အဟာရေဗဒပညာရွင္ Monica Reinagel က ေျပာပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ပဲ ကိုယ္တို႔ရဲ႕ ေရခဲေသတၱာေတြမွာ ကယ္လိုရီေတြမဟုတ္ဘဲ ဗီတာမင္နဲ႔ သတၳဳဓာတ္ေတြအျပည့္ပါဝင္ေနၾကတဲ့ အစားအစာ အမ်ဳိး ၂၀ ကို ျဖည့္ထားၾကရေအာင္ေနာ္။

Cumcumber (သခြားသီး)

သင္ဟာ ဗိုက္ဆာတတ္လြန္းတာကို ဟန္႔တားဖို႔ H2O ေရဖန္ခြက္ တစ္ခြက္ၿပီးတစ္ခြက္ေသာက္ေပးေနရတာ ပ်င္းရိၿငီးေငြ႔လာၿပီဆိုရင္ သခြားသီးအလႊာအခ်ပ္ေလးေတြကို သြားရည္စာအျဖစ္အဆာေျပစားႏိုင္တာေပါ့။ “ေရဓာတ္ၾကြယ္ဝတဲ့ အစားအစာကိုစားေနတာဟာ သင့္ရဲ႕အစားအိမ္ထဲေနရာအျပည့္ယူထားၿပီး အာသာလည္းေျပေစတယ္” လို႔ Reinagel က မွတ္ခ်က္ခ်ထားတယ္။ သခြားသီးမွာ ဗီတာမင္ K နဲ႔ C , ပိုတက္စီယမ္ နဲ႔ စီလီကာ(silica) လို႔ေခၚတဲ့ ျဒပ္ေပါင္းတစ္ခုလည္း သိမ္းဆည္းထားပါေသးတယ္။ စီလီကာဟာ ၾကြက္သား၊ အေၾကာမွ်င္ေတြ၊ အရြတ္ေတြနဲ႔ အရိုးတို႔လို တြယ္ဆက္တစ္သွ်ဴးကို တည္ေဆာက္/ ထိန္းသိမ္းထားဖို႔ ကူညီေပးပါတယ္။

Citrus Fruits (ေရွာက္၊ သံပရာမ်ဳိးဝင္အသီးမ်ား)

လိေမၼာ္သီး၊ အခြံပြလိေမၼာ္နဲ႔ ေရွာက္ခ်ဳိသီးေတြကိုစားဖို႔ ေအးတဲ့ရာသီဥတုကိုေရာက္လာမယ့္အခ်ိန္ ေစာင့္မေနပါနဲ႔။ ရႏိုင္တဲ့အခ်ိန္ရသေလာက္စားေပးေနႏိုင္ရင္ သိပ္ေကာင္းပါတယ္။ သူတို႔က သင့္ရဲ႕ ကိုယ္ခႏၶာအလယ္ပိုင္းအဆီေတြကို အလီလီစိတ္ပိုင္း ေလ်ာ့ပါးေစဖို႔ကူညီေပးႏုိင္ပါတယ္တဲ့။ American Journal of Clinical Nutrition ဂ်ာနယ္မွာေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ေလ့လာခ်က္တစ္ခုအရ antioxidant နည္းပါးတဲ့ ကိုယ္ခႏၶာေတြထက္ ဗီတာမင္ C ၾကြယ္ဝေနတဲ့သူေတြမွာ အဆီေလ်ာ့ ခါးပိုင္းနဲ႔ တင္ပိုင္းအခ်ဳိးအဆက္ေတြပိုင္ဆိုင္ထားၾကတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ ေနာက္ထပ္ဘာရွိဦးမလဲဆိုရင္ ဗီတာမင္ဓာတ္အဆင့္ နိမ့္က်နည္းပါးေနသူေတြထက္ ဗီတာမင္ C ျမင့္မားတဲ့သူေတြမွာ အစာစုပ္ယူေျခဖ်က္တဲ့အခ်ိန္မွာ အဆီ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ ေပါင္းစပ္ဓာတ္ျပဳပစ္လိုက္တယ္ဆိုတာUniversity of Arizona သုေတသနပညာရွင္ေတြက ေတြ႔ရွိခဲ့ၾကပါတယ္။

Celery

Celery ကို ကိုယ္ကစားေနေပမဲ့လည္း တစ္ခုခုစားေနတယ္လို႔ကို မထင္မိေအာင္ ၿငိမ္သက္လြန္းတဲ့အစားအစာမ်ဳိးေပါ့။ တကယ္လည္း ကယ္လိုရီသုညအစားအစာပါ။ သြယ္သြယ္မွ်င္မွ်င္သဘာဝရွိေနတဲ့ celery ထဲ ေရဓာတ္ေတြပဲ သယ္ေဆာင္ထားမယ္လို႔ ထင္စရာပါပဲ။ celery အစည္းတစ္ခုမွာ ထံုးစံအတိုင္းဆို ရိုးတံ ၈ ခု၊ ၉ ခုအထိရွိၾကတယ္။ အဲဒီထဲက အလယ္အလတ္ celery ရိုးတံတစ္ခုကို chop လုပ္လွီးျဖတ္လိုက္မယ္ဆို ခြက္ တစ္ဝက္စာခန္႔ ရတတ္ၾကတယ္။ ရိုးတံႏွစ္ခုေလာက္ လွီးျဖတ္ထားတဲ့ celery တစ္ခြက္စာဆိုရင္ တစ္ေန႔စာလိုအပ္တဲ့ ဗီတာမင္ K ပမာဏလံုေလာက္ေအာင္ရရွိေစတယ္။ ဗီတာမင္ A ၊ အမွ်င္ဓာတ္၊ ေဖာလစ္အက္ဆစ္နဲ႔ ဗီတာမင္ B9 လို႔သိၾကတဲ့ Folate ဓာတ္ နဲ႔ ပိုတက္စီယမ္တို႔လည္း အတူတူရရွိႏိုင္ေသးတာပါ။ Celery မွာ ေအာ္ဂဲနစ္ဓာတုျဒပ္ေပါင္း phthalide ေတြလည္းပါဝင္ၾကေသးတယ္။ အဲဒီျဒပ္ေပါင္းဟာ ေသြးလႊတ္ေၾကာနံရံေတြက တစ္သွ်ဳးၾကြက္သားေတြကို သက္ေတာင့္သက္သာရွိေစႏိုင္တယ္။ ေသြးစီဆင္းတာကို တုိးျမွင့္ေပးပါတယ္။ အဲဒါဟာ ေသြးဖိအားက်ေစဖို႔ အကူအညီေပးတာပါ။

Apple (ပန္းသီး)

တစ္ေန႔ ပန္းသီးတစ္လံုး၊ သင့္ရဲ႕ ကိုယ္အေလးခ်ိန္/ အဆီ အေဝးေျပးတယ္ တဲ့။ တစ္ေန႔ပန္းသီးတစ္လံုးစားေပးရင္ ဆရာဝန္ဆီနဲ႔လည္း ေဝးေဝးေနႏိုင္တယ္လုိ႔ ကိုယ္တို႔ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားသိထားၾကပါတယ္။ အခြံမွာ အသီးထဲက လူ႔ဇီဝျဖစ္စဥ္တြန္းအားေပးအမွ်င္ဓာတ္ အမ်ားစုပါဝင္ေနၾကတယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေပါင္ေတြ စုပံုလာတတ္တာကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္တဲ့ ျဒပ္ေပါင္း ursolic acid လည္း ပါဝင္ေနၾကတယ္လို႔ University of Iowa ေလ့လာမႈအသစ္တစ္ခုမွာေဖာ္ျပထားပါတယ္။

Kelp (ပင္လယ္ေရေမွာ္)

Kelp ဟာ ပင္လယ္ေရေမွာ္ အညိဳေရာင္ေက်ာက္ပြင့္မ်ဳိးျဖစ္ၿပီး အမ်ဳိးေပါင္း ၃၀ေလာက္ အမ်ဳိးကြဲေတြရွိၾကပါတယ္။ ပင္လယ္ေရေမွာ္ဆိုတာနဲ႔ ပင္လယ္ထဲကအသီးအရြက္စားရတာမ်ဳိးဆိုၿပီး အလြယ္တကူေအာ္ဂလီဆန္မသြားပါနဲ႔ဦး။ kelp မွာ အရိုးေတြကိုသန္မာေစတဲ့ ဗီတာမင္ K ၾကြယ္ဝၿပီး alginate လို႔ေခၚတဲ့ သဘာဝအမွ်င္လည္းပါဝင္ေနတယ္။ အဲဒီ alginate ဟာ အဆီအတံုးအခဲေတြကို စစ္ထုတ္ယူဖို႔ ကူညီႏိုင္တယ္လို႔ ယူေကက Newcastle University သုေတသနတစ္ခုအရ သိႏိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ kelp ၄ ေအာင္စမွာ ၆ ကယ္လိုရီေလာက္ပဲ ပါဝင္ေနတယ္။ Sea Tangle Kelp ေခါက္ဆြဲကို ဆလတ္၊ စြပ္၊ ေမႊၿပီးေၾကာ္တာမ်ဳိး ေရာေႏွာစားႏိုင္တာေပါ့။

Asparagus (ကညြတ္)

ခ်က္ျပဳတ္ထားတဲ့ကညြတ္ခြက္တစ္ဝက္မွာ ၂၀ ကယ္လိုရီပဲ ရႏိုင္တာပါ။ ဗီတာမင္ K နဲ႔ A ၊ ေဖာလစ္အက္ဆစ္လို B ဗီတာမင္ေတြ ပမာဏခပ္မ်ားမ်ားလည္းရရွိပါလိမ့္မယ္။ B ဗီတာမင္ေတြဟာ သၾကားဓာတ္၊ ကစီဓာတ္ေတြကို ၿဖိဳခြဲေပးတဲ့ေနရာမွာ အဓိကေနရာက တာဝန္ယူတယ္။ ကညြတ္ကို စားေပးတာဟာ ေသြးထဲသၾကားဓာတ္ပံုမွန္ထိန္းထားႏိုင္ၿပီး type 2 ဆီးခ်ဳိေရာဂါကို ဟန္႔တားေပးႏိုင္ပါတယ္။

Apricot

Beta-carotene ေတြျပည့္လွ်ံေနတဲ့ အသီးလို႔ေျပာရမွာပါ။ apricot ဟာ ကင္ဆာကို တိုက္ဖ်က္ဖို႔ ကူညီေပးႏိုင္တယ္။ အျမင္အာရုံကာကြယ္ေပးတာမွာ အားထားရသလို ႏွလံုးေရာဂါကို လည္း တိုက္ဖ်က္ႏိုင္ပါတယ္။ တစ္ေန႔ကို apricot ၃ လံုးနဲ႔ အထက္ပိုၿပီး ေန႔စဥ္စားေပးရင္ ဗီတာမင္ A, C နဲ႔ E လံုလံုေလာက္ေလာက္ရရွိမွာပါ။ အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္လာရင္ ျဖစ္တတ္ၾကတဲ့ age-related macular degeneration (AMD or ARMD) ျဖစ္ႏိုင္ေျခေလ်ာ့နည္းေစတဲ့ beta-carotene လို carotenoid ေတြလည္း ၾကြယ္ဝစြာပါဝင္ေနတယ္။ ပမာဏမ်ားမ်ားစားတဲ့သူေတြဟာ ေန႔စဥ္ တစ္ႀကိမ္ ႏွစ္ၾကိမ္ေလာက္နဲ႔ နည္းနည္းပဲ စားတတ္တဲ့သူေတြထက္ ေရာဂါခံစားရတာ ကင္းေဝး/ နည္းပါးေစတယ္လို႔ Archives of Ophthalmology မွာေရးသားေဖာ္ျပထားတဲ့ေလ့လာခ်က္အရ သိရွိရပါတယ္။

Watermelon (ဖရဲသီး)

ဒီ ေႏြရာသီစာ ဖရဲသီးဟာ ေအာ္ဂဲနစ္ျဒပ္ေပါင္း အမိုင္ႏိုအက္စစ္ citrulline သယ္ေဆာင္ထားပါတယ္။ citrulline ဟာ ကိုယ္ခႏၶာထဲမွာ ပရိုတိန္းေတြရဲ႕ဇီဝဖြဲ႔စည္းမႈမွာ အသံုးျပဳတဲ့ arginine အမိုင္ႏိုအက္စစ္အျဖစ္ေျပာင္းလဲေပးလိုက္တယ္။ အဲဒီ arginine ဟာ ကိုယ္ခႏၶာအေလးခ်ိန္ေလ်ာ့က်ေစဖို႔ ကူညီႏုိင္ပါတယ္။ Journal of Nutrition မွာေရးသားေဖာ္ျပထားတဲ့ ေလ့လာမႈတစ္ခုမွာ အဝလြန္ေနတဲ့ၾကြက္ေတြကို arginine ျဖည့္စြက္အစာေကၽြးတဲ့အခါ အဆီေတြေလာင္ကၽြမ္းေလ်ာ့ပါးသြားၿပီး ၾကြက္သားအားေကာင္းလာတယ္။ အဆီေတြလည္းျပန္ၿပီးေနရာျပန္ယူ ဝၿဖိဳးမလာေတာ့တာကိုလည္း သုေတသနပညာရွင္ေတြက ေတြ႔ရွိခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ ဆိုထားတယ္။

Tomatoes (ခရမ္းခ်ဥ္သီး)

ခရမ္းခ်ဥ္သီးမွာပါဝင္တဲ့ Lycopene ဟာ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာကို တိုက္ဖ်က္ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္အထိအေတြ႔မ်ားတဲ့အခါမွာ ျဖစ္လာတတ္တဲ့ free radical (အစံုလိုက္မရွိေတာ့တဲ့သက္တမ္းတို ဆဲလ္) ေတြကို ဖယ္ရွားေပးၿပီး အေရျပားကိုငယ္ရြယ္ႏုပ်ဳိေအာင္ထိန္းသိမ္းေပးထားပါတယ္။ ခရမ္းခ်ဥ္သီးကို ခ်က္ျပဳတ္လိုက္ရင္ Lycopene level ျမင့္တက္လာၿပီး အဲဒီအေနအထားမွာ ကိုယ္တို႔ကိုယ္ခႏၶာကေန အစားအစာထဲကအဟာရဓာတ္ေတြစုတ္ယူဖို႔ ပိုၿပီးလြယ္ကူေစတယ္လို႔ Cornell University ေလ့လာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားတယ္။

Broccoli

ဘေရာ့ကိုလီ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္တစ္ခြက္မွာ အမွ်င္ဓာတ္ၾကြယ္ေနၿပီး လိေမၼာ္သီးတစ္လံုးလိုပဲ ဗီတာမင္ C အမ်ားႀကီးပါဝင္တယ္။

Cauliflover

ပန္းေဂၚဖီကို ျပဳတ္တာ၊ mash ပံုစံ နဲ႔ ရာသီစာပံုစံ အာလူးေမႊနဲ႔ေရာေႏွာစားၾကတဲ့ အရသာမ်ဳိးေတြ စားႏိုင္တာေပါ့။ ပန္းေဂၚဖီျပဳတ္ ခြက္ တစ္ဝက္မွာ ၁၄ ကယ္လုိရီပဲ ပါဝင္တယ္။ ဗီတာမင္ C လက္ခံရယူဖို႔ ေန႔စဥ္ ခြက္တစ္ဝက္ခန္႔ စားေပးႏိုင္တယ္လို႔ အၾကံျပဳထားပါတယ္။

Strawberries

ေႏြရာသီအခ်ိန္ေလးေတြမွာ အမ်ားဆံုးထုတ္ပိုးေရာင္းခ်ေနၾကတဲ့ စေတာ္ဘယ္ရီသီး တစ္ခြက္ဟာ ကိုယ့္တို႔အတြက္ ဗီတာမင္ C လံုေလာက္ေအာင္ရရွိဖို႔ အၾကံျပဳေလ့ရွိတဲ့ ေန႔စဥ္စားေပးသင့္တဲ့ အသီးေလးေတြေပါ့။ antioxidant အၾကြယ္ဝဆံုးအသီးအႏံွေတြထဲမွာ တစ္ခုအပါအဝင္ျဖစ္ေနတယ္။ စေတာ္ဘယ္ရီသီးမွာ ပါဝင္တဲ့ ျဒပ္ေပါင္း polyphenol ေတြဟာ ႏွလံုးေရာဂါ၊ကင္ဆာေရာဂါေတြနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ ဆဲလ္၊ တစ္သွ်ဴးအပ်က္အစီးအမ်ဳိးအစားေတြရန္ကေန ကိုယ္တို႔ခႏၶာကိုယ္ေလး ေဘးကင္းေစဖို႔ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပးပါတယ္။

Leaf Greens

ကိုယ္တို႔ရဲ႕ ပန္းကန္းေလးထဲ ဘယ္အမ်ဳိးအစား၊ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ားေရြးလိုက္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ မမွားေစတာကေတာ့ အစိမ္းေရာင္ဆလတ္ေတြပဲေပါ့။ တစ္ခြက္မွာ ၄ ကယ္လိုရီပဲ ရွိၾကတယ္။ watercress ေတာင္ၾကာကေလးပင္ဆို ဗီတာမင္ A, C နဲ႔ K သယ္ေဆာင္ထားပါတယ္။ peppery green ၃ ေအာင္စ စားမယ္ဆို ကင္ဆာကို တိုက္ဖ်က္ႏိုင္တဲ့ antioxidant ေတြျဖစ္ဲ့ lutein နဲ႔ beta carotene ေတြ ျမင့္တင္ေစႏိုင္တယ္။ Spinach (တစ္ခြက္မွာ ၇ ကယ္လိုရီ) ဆိုရင္ ဗီတာမင္ K, ကယ္လ္စီယမ္, ေဖာ့စဖရပ္စ္, ပိုတက္စီယမ္, ဇင့္ နဲ႔ selenium ေတြ ေပါမ်ားၾကြယ္ဝလွတယ္။ ၾကြက္သားတစ္သွ်ဴးေတြကို ျပန္ေကာင္းေအာင္ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ကုစားေပးတဲ့ ဟိုမုန္းတစ္မ်ဳိး ပါဝင္ေသးတယ္လို႔ Rutgers University ရဲ႕ သုေတသနမွာေဖာ္ျပထားပါတယ္။

Red Chili Peppers

ဒီငရုတ္သီးအနီေလးေတြကို ဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္အျဖစ္နည္းနည္းထည့္ ခ်က္ျပဳတ္စားရင္ သြယ္လ်လွပေစသတဲ့။ Capsaicin ျဒပ္ေပါင္းပါဝင္ၿပီး အဲဒီျဒပ္ေပါင္းက ကိုယ္တို႔ကိုယ္ခႏၶာက ကယ္လိုရီေတြကို မ်ားမ်ားစားစား ေလာင္ကၽြမ္းဖ်က္စီးေပးႏိုင္ပါတယ္။ သုေတသနတစ္ခုအရ ပူစပ္တဲ့အတြက္ ပမာဏနည္းနည္းပဲစားဖို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။

Mushrooms

မႈိေတြကို ဆီပူထိုးေၾကာ္ၿပီးပဲစားစား၊ အစိမ္းျဖစ္ျဖစ္၊ ျပဳတ္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ မႈိေတြက အျမဲ superfood ပါ။ ကိုယ္တို႔စားသံုးလိုက္တဲ့မႈိကို အစာေျခဖ်က္တဲ့အခါ ကိုယ္ခႏၶာကေန ကင္ဆာကိုတိုက္ဖ်က္ႏိုင္တဲ့၊ ကိုယ္ခံစြမ္းအားျမွင့္ ဇီဝျဖစ္စဥ္အတြက္လိုအပ္တဲ့ ျဒပ္ေပါင္းေတြထုတ္လုပ္ေပးတယ္ဆိုတာ Dutch သုေတသနပညာရွင္ေတြက ေတြ႔ရွိထားခဲ့ၾကတယ္။

Red Bell Pepper

အခ်ပ္လိုက္ေလးေတြလွီးျဖတ္ၿပီးစားလည္း ဒီငရုတ္သီးေတြက အဟာရဓာတ္ေတြအတြက္ ႀကီးမားတဲ့အရင္းအျမစ္တစ္ခုပါ။ အလယ္အလတ္စား ငရုတ္ပြတစ္ေတာင့္မွာ ေန႔စဥ္လိုအပ္တဲ့ ဗီတာမင္ C ၊ ဗီတာမင္ Aနဲ႔ အမွ်င္ဓာတ္ၾကြယ္ဝစြာပါဝင္တယ္။

Summer Squash

Zucchini, butternut or acorn တို႔မွာ ဗီတာမင္ေတြ ျပည့္ႏွက္ေနေအာင္ပါဝင္ေနပါတယ္။ အမွ်င္ဓာတ္လည္းၾကြယ္ဝေသးတယ္။ summer squash ေတြကို ခပ္မ်ားမ်ားစားေနလည္း ကိုယ္အေလးခ်ိန္တက္လာမွာ စိတ္ပူစရာမရွိတာဟာ အက်ဳိးေက်းဇူးတစ္ခုေပါ့။ summer squash ကို winter squash ထက္ ၂ ဆပိုစားလည္း ကယ္လိုရီအေရအတြက္က အတူတူပါပဲ။

Turnip

မုန္လာဥအဝါဟာ သစ္ဥသစ္ဖုအသီးအရြက္မ်ဳိးထဲမွာ ေပၚျပဴလာျဖစ္လွတယ္။ အျမစ္ထဲမွာ ကင္ဆာကိုတိုက္ဖ်က္ႏိုင္တဲ့ glucosinolate ေတြ ပါဝင္တယ္။ အမွ်င္ဓာတ္နဲ႔၊ ကယ္လ္စီယမ္ ၊ ပိုတက္စီယမ္ေတြရဲ႕ အရင္းအျမစ္ေကာင္းလည္းျဖစ္ေနပါတယ္။

Green Tea

အပူပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ေရခဲနဲ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ မခ်ဳိတဲ့ green tea တစ္ခြက္ဟာ ကယ္လိုရီကင္းေနၿပီး EGCG လို႔ေခၚတဲ့ antioxidant ပါဝင္မႈျမင့္မားတယ္။ အဲဒီ EGCG ဟာ ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ တခ်ဳိ႕ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေျခေလွ်ာ့ခ်ေပးပါတယ္။ တစ္ေန႔ကို green tea ၃ ခြက္ေသာက္တဲ့သူဟာ မေသာက္တဲ့သူထက္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၂ ဆေလွ်ာ့က်ႏိုင္ေစတယ္။ လံုးဝ green tea မေသာက္သူေတြထက္ ဝမ္းဗိုက္အဆီကိုလည္း ပိုၿပီးေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ပါတယ္။

Water

ေရရဲ႕ အေရးပါပံုကေတာ့ အထူးတလည္ခ်ဲ႕ထြင္ေျပာျပစရာေတာင္မလိုေတာ့ပါဘူး။ ေရဓာတ္ၾကြယ္ဝေနေအာင္ဂရုစိုက္ေပးတာဟာ ကိုယ္တို႔ရဲ႕ ဇီဝျဖစ္စဥ္ တစ္ဝီဝီျမည္သြက္လက္ေစဖို႔ပါပဲ။ တစ္ေန႔လံုးသြက္လက္ဖ်တ္လတ္ေနၿပီး စြမ္းအားျပည့္တဲ့ခံစားမႈမ်ဳိးလည္းရႏိုင္မယ္။ meal တစ္ခုမစားခင္မွာ ေရ ႏွစ္ဖန္ခြက္ေသာက္ေပးထားတာဟာ သိပ္ၿပီးအစားမၾကဴးမိဖို႔ ထိန္းသိမ္းေပးႏိုင္တာပဲေပါ့။ ။

Source: 20 Healthy Zero-Calorie Foods | Rodale Wellness

မယ္ရူပ

ဆရဲခ်န္ဘန္ညီဒန္ Cрећан Бадњи дан

2018-01-06T14:15:00.000-08:00

Orthodox ခရစ္ယာန္ေတြအမ်ားဆံုးရွိၾကတဲ့ ဆားဘီးယားမွာ ခရစ္စမတ္ေန႔ကို ဇန္နဝါရီ ၇ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပၾကတယ္။ ရုံးပိတ္ရက္ပါ။ ခရစ္ယာန္က်မ္းစာအလိုအရ Jesus Christ ေမြးဖြားတဲ့ရက္အထိမ္းအမွတ္ျပဳလုပ္ၾကတာပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ ေအာ္သိုေဒါစ့္ခရစ္ယာန္ေတြက 45 BC က Julius Caesar ဖန္တီးထားခဲ့တဲ့ ေရွးက်တဲ့ Julian Calendar ကိုအသံုးျပဳထားေတာ့ ဇန္နဝါရီ ၇ ရက္ကို ခရစ္စမတ္ေန႔အျဖစ္တြက္ထားၾကတယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံအမ်ားစုက ခရစ္ယာန္ေတြအတြက္ကေတာ့ Pope Gregory ၁၅၈၂ ခုႏွစ္က မူလ မိတ္ဆက္ခဲ့တဲ့ Gregorian Calendar အရ ဒီဇင္ဘာ ၂၅ ရက္ေန႔ဟာ ခရစ္စမတ္ေန႔ေပါ့။

ဆားဘီးယားႏိုင္ငံ၊ ရုရွားႏိုင္ငံနဲ႔ တျခား အေရွ႕ဥေရာပပိုင္းမွာ ေရာက္ေနမယ့္သူေတြအတြက္ကေတာ့ ဇန္နဝါရီ ၆ ရက္မွာဆိုရင္ "Cрећан Бадњи дан" "ဆရဲခ်န္ဘန္ညီဒန္" လို႔ႏႈတ္ဆက္တာမ်ဳိးၾကံဳရလိမ့္မယ္။ တိုက္ရိုက္အဓိပၸါယ္ျပန္ရရင္ေတာ့ "ေပ်ာ္ရႊင္ဖြယ္ရာဝက္သစ္ခ်ကိုင္းေန႔" လို႔ ေခၚရမလားပဲ။

အထိမ္းအမွတ္ ရက္စြဲေတြ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ေနပါေစ ဓေလ့ရိုးရာေလးေတြက စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းလွတယ္။ ဝက္သစ္ခ်ပင္ကိုင္းေလးေတြ ခရစ္စမတ္အႀကိဳေန႔မွာ ေပးၾကတာမ်ဳိးဆိုရင္ ေဆာင္းတြင္းမွာ တျခားအပင္ေတြ အရြက္ေတြအကုန္ေၾကြက်သြားတာေတာင္ ဝက္သစ္ခ်ပင္(Oak tree)ေလးက အရြက္ေတြဟာ သစ္သားညိဳေရာင္ေလးရွိေနၿပီး ေၾကြက်မသြားပါဘူး။ အေအးဒဏ္ကို ၾကံ႕ၾကံ႕ခံရင္း ဝက္သစ္ခ်ကိုင္းေလးေတြမွာရွိေနႏိုင္ဆဲပဲ။ အဲဒါေၾကာင့္ ဝက္သစ္ခ်ကိုင္းေလးကို က်န္းမာ၊ ခ်မ္းသာ ေဘးရန္ေတြကိုအံတုႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့အယူအဆမ်ဳိးနဲ႔ ေဆြမ်ဳိး၊ မိတ္ေဆြအခ်င္းခ်င္း အျမတ္တႏိုးေဝငွၾကတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ဘုရားေက်ာင္းေတြမွာ ဒီလိုေန႔ေတြမွာ ဝက္သစ္ခ်ကိုင္းေလးတြလက္ေဆာင္ေပးၾကတယ္။ ေစ်းေတြထဲမွာလည္း ဝက္သစ္ခ်ကိုင္း လက္တစ္ကိုင္စာေလးေတြေရာင္းၾကပါတယ္။ ဝက္သစ္ခ်ကိုင္းေလးနဲ႔အတူ ေျပာင္းဖူးေစ့၊ ဂ်ဳံေစ့၊ ဂ်ဳံႏွံ၊ သစ္ၾကားသီးလို အေစ့အဆန္ေလးေတြလည္းထုပ္ၿပီးအတူတူေပးၾကတယ္။ အိမ္တံခါးမမွာခ်ိတ္ထားၾကတယ္။ ေနာက္ပိုင္းၾကရင္ေတာ့ အဲဒီဝက္သစ္ခ်ကိုင္းေလးေတြမီးရႈိ႕မီးလႈံၿပီး ဆုေတာင္းတာ၊ သစ္ပင္ႀကီးေတြမွာ သြားခ်ည္ေႏွာင္ထားလိုက္တာ၊ တခ်ဳိ႕က တစ္ႏွစ္ပတ္လံုး အိမ္တံခါးမမွာ ခ်ိတ္ထားတာမ်ဳိးလည္းျပဳလုပ္တတ္ၾကပါတယ္။

ခရစ္စမတ္ေန႔ကိုေတာ့ Срећан Божић "ဆရဲခ်န္ေဘာရစ္ခ်္" (Merry Christmas) လို႔ ႏႈတ္ဆက္ၾကတယ္။

Cрећан Бадњи дан !

Срећан Божић свима ... Merry Christmas for all !

ၿဖိဳးၿဖိဳး

Fight Fight!

2018-01-01T12:15:00.001-08:00

တစ္ခုခုကို ေၾကာက္တဲ့အခါတိုင္း သီခ်င္းေတြ အက်ယ္ႀကီး အၾကာႀကီးနားေထာင္မိတယ္။

breaking news သတင္းလႈပ္လႈပ္ခတ္ခတ္ေတြ စိတ္ဝင္တစားေစာင့္ေစာင့္ၾကည့္ပစ္လိုက္တယ္။

အရင္တုန္းကေတာ့ ေဘာလံုးပြဲတစ္ပြဲအစအဆံုးထိုင္ၾကည့္ၿပီးတိုင္း စိတ္ေတြေပါ့ပါးသြားတာပဲ။
အခု ေဘာလံုးသမားေတြလည္း သိပ္မသိေတာ့ဘူး။ ေသေသခ်ာခ်ာလိုက္ၾကည့္မွ ဘယ္သူက ဘယ္အသင္းမွာသိေတာ့မွာ။ အဲဒီေတာ့မွလည္း ၾကည့္ရတာ ပိုၿပီးအသက္ဝင္မွာ။ စိတ္ဝင္စားဖို႔ ပိုေကာင္းေတာ့မွာ။ ခု မသိေတာ့ မၾကည့္ျဖစ္ေတာ့ပါဘူး။
သီခ်င္းနဲ႔ သတင္းေတြကေတာ့ အျမဲ အေဖာ္ရေနတုန္းပဲ။

Rachel Platten ရဲ႕ Fight Song ေလးနားေထာင္ျဖစ္တုိင္းလည္း စိတ္ေပါ့ပါးရတယ္။

"Like a small boat

On the ocean

Sending big waves

Into motion

Like how a single word

Can make a heart open

I might only have one match

But I can make an explosion"

လွသေလာက္ အားပါလွတဲ့ စာသားေလးေတြ

Rachel Platten က သီခ်င္းေရးေတာ့ စိတ္ပ်က္အားငယ္ရတာႏွစ္နဲ႔ခ်ီခဲ့တာ။ စိန္ေခၚမႈေတြနဲ႔ ဝရုန္းသုန္းကားျဖစ္ေနခဲ့တာ။ ဒါေပမဲ့ စိတ္ပ်က္အားေလ်ာ့ရတာကို ပုန္းေရွာင္မေနဘူး။ မေၾကာက္ပါဘူးတဲ့။ အဲဒါကပဲ အားျဖစ္ေစတယ္။ သိပ္ေကာင္းတဲ့သီခ်င္းေတြဖန္တီးလာႏိုင္ခဲ့တာပါတဲ့။ သူ႔သီခ်င္းေလးေတြ သိပ္ႀကိဳက္တယ္။ အသံေလးကိုလည္းႀကိဳက္တယ္။ သီခ်င္းစာသားေလးေတြလည္း ခ်စ္တယ္။

သီခ်င္းေတြေတာ့ အျမဲႀကိဳက္ေနတာပဲ။ ႀကိဳက္တာေတြလည္း မ်ားေနတာပါပဲ။

Better Place လည္း ႀကိဳက္တယ္

အျပံဳးတစ္ပြင့္ ... လီလီယာ အနားမွာ

2017-12-30T13:43:00.000-08:00

လီလီယာကို ကၽြန္မပထမဆံုးစေတြ႔ခဲ့တုန္းက ကၽြန္မက မီးဖိုေခ်ာင္ထဲ ေန႔လယ္စာအတြက္ ျပင္ဆင္ခ်က္ျပဳတ္ေနတဲ့အခ်ိန္ေပါ့။ ကၽြန္မအမ်ဳိးသားနဲ႔ အိမ္ေထာင္က်ကာစက ေယာကၡမေတြနဲ႔ အတူတူလိုက္ေနျဖစ္တယ္။ လီလီယာက ကၽြန္မ ေယာကၡမ မာမားရဲ႕ အိမ္နီးခ်င္းပါ။ မာမားသိပ္သေဘာက်တဲ့သူငယ္ခ်င္းလို႔လည္း ေျပာႏိုင္မယ္ထင္တယ္။ မာမားက လီလီယာေရာက္လာတဲ့အခ်ိန္တုိင္း သိပ္ကို ေပါ့ပါးသြက္လက္ေနေတာ့တာပဲ။ မာမားနဲ႔ လီလီယာ စကားေျပာသံေလးေတြဟာ မိန္းမငယ္ေလးေတြရဲ႕ေလသံလို ခ်ဳိခ်ဳိရႊင္ရႊင္သြက္လက္ေနျမဲမို႔ လီလီယာက မာမားသေဘာက်လွတဲ့သူငယ္ခ်င္းျဖစ္ရမယ္လို႔ ကၽြန္မ ကိုယ့္ဘာသာပဲေတြးထားလိုက္ေတာ့တာ။

လီလီယာေရာက္လာတဲ့ေန႔က ကၽြန္မက မာမားသင္ေပးတဲ့ ငရုတ္ပြခ်ဳိခ်ဳိမွာ ခ်ိစ္အစာသြပ္ကို ဆီနဲ႔ျပန္ေၾကာ္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနခဲ့တာ အျမဲမွတ္မိေနခဲ့တယ္။ ကၽြန္မ မာမားေၾကာ္တုန္းက တစ္ခါ ႏွစ္ခါ ေစာင့္ၾကည့္ထားခဲ့ၿပီးၿပီ။ အခုတစ္ခါေတာ့ ကိုယ့္ဘာသာ အစအဆံုးျပင္ဆင္ၿပီး ေၾကာ္ေတာ့မယ္ဆိုၿပီး အစာသြပ္မယ့္ ခ်ိစ္ကိုျပင္ဆင္တာကအစ ကိုယ့္ဘာသာပဲလုပ္ၾကည့္ခဲ့တာ။ ခ်ိစ့္အျဖဴရယ္၊ တရုတ္နံနံ parsley အရြက္ေလးေတြ ေသးေသးႏုတ္ႏုတ္ေလးေတြလွီးထားတာရယ္။ ၾကက္ဥတစ္လံုးညက္ညက္ေၾကေအာင္ေမႊေခါက္ထားတာရယ္၊ ဆားရယ္၊ အကုန္ေရာေမႊ၊ blender နဲ႔ ေမႊလိုက္ရင္လည္း ပိုၿပီးေကာင္းတယ္လို႔လည္း မာမားကေျပာေသးတယ္။ ဒီအတိုင္းပဲၾကက္ဥေခါက္သလိုညက္ေနေအာင္ ေမႊေပးလိုက္လည္းရတာပါပဲတဲ့။

ငရုတ္ပြအခ်ဳိေတြက မီးဖုတ္ၿပီး မီးကၽြမ္းေနတဲ့အခြံေလးေတြကို အမဲမႈန္ေလးမက်န္ေအာင္ စိတ္ရွည္ရွည္ခြာၿပီး freezer ထဲမွာ ခဲထားတာပါ။ အဲဒါကိုေတာ့ ကၽြန္မရဲ႕ ေယာကၡထီး တာတာက(ဆားဘီးယန္းလို အေဖကို တာတာလို႔ေခၚၾကတာပါ) အျမဲ ျပင္ဆင္ၿပီး ပလတ္စတစ္ေလးေတြနဲ႔ တစ္ထုတ္စီသိမ္းေပးေလ့ရွိတယ္။ ငရုတ္ခ်ဳိသီးေတြေၾကာ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီေန႔မနက္ခပ္ေစာေစာကတည္းက freezer ထဲက ထုတ္ထားလိုက္တယ္။ မီးဖုတ္ၿပီးအခြံခြာတုန္းက ငရုတ္ပြပြႀကီးက အသားေတြပဲ့ေနတတ္တာေၾကာင့္ ငရုတ္ပြထဲ ခ်ိစ္အစာသြပ္တဲ့အခါ မနည္းလြန္းမမ်ားလြန္းအေနေတာ္ေလးျဖစ္ေအာင္ ဇြန္းေလးနဲ႔ထည့္ၿပီး တစ္ခုထဲအစာသြပ္ၿပီးၿပီးဆိုတာနဲ႔ အသင့္ျပင္ထားတဲ့ ဂ်ဳံမႈန္႔တစ္ပန္းကန္၊ ၾကက္ဥအႏွစ္ေခါက္ထားတဲ့တစ္ပန္းကန္ နဲ႔ ေပါင္မုန္႔ေျခာက္မႈန္႔ breadcrumb အဲဒီ တစ္ပန္းကန္စီမွာ ဂ်ဳံမႈန္႔ပန္းကန္ထဲတစ္ခါႏွစ္ ဂ်ဳံမႈန္႔ကပ္၊ ေနာက္တစ္ခါ ၾကည္ဥႏွစ္ရည္ထဲစိမ္၊ ၿပီးေတာ့မွ breadcrumb ေလးေတြမ်က္ႏွာျပင္အႏွံ႔ကပ္ၿပီး ဆီမ်ားမ်ားဆူေအာင္တည္ထားတဲ့အိုးထဲထည့္ေၾကာ္လိုက္တာပါ။ စားလိုက္ရင္သာ စားလို႔ေကာင္းေပမဲ့ ေတာ္ေတာ္ေလးေတာ့ အလုပ္မ်ားသားပဲ။ ပဲ့မထြက္ေအာင္၊ အစာသြပ္ထားတဲ့ခ်ိစ္ေတြ အျပင္ထြက္မက်ေအာင္ ခရင္းခြနဲ႔ အေသအခ်ာကိုင္ထားရင္းနဲ႔ပဲ တစ္ဖက္ကလည္း ခရင္းနဲ႔ထိန္းၿပီး ဆီအိုးထဲကို အသာအယာထည့္လိုက္ရတာကိုး။ ကၽြန္မက ကိုယ္ႀကိဳက္တဲ့အစားအစာမ်ဳိးဆိုရင္ေတာ့ စိတ္ရွည္ရွည္နဲ႔ ျပင္ဆင္ခ်က္ျပဳတ္ဖို႔ ဝန္ေလးတတ္သူမဟုတ္ဘူးဆိုေတာ့ အဲဒီေန႔က ႀကိဳးစားပမ္းစား မီးဖိုခန္းထဲခ်က္ျပဳတ္ေနခဲ့တာေပါ့။ ေျပာျပခ်င္တာက လီလီယာအေၾကာင္းပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ လီလီယာအေၾကာင္းကို ေတြးလိုက္တိုင္း ကၽြန္မ ဗ်ာမ်ားေနခဲ့တဲ့အခ်ိန္ေလး ကၽြန္မတို႔ ပထမဆံုးေတြ႔ျဖစ္တဲ့အခ်ိန္ကိုအရင္ဆံုး သတိရတာနဲ႔ပဲ အဲဒါကို ခ်ေရးထားရေသးတာပါ။

လီလီယာ ေရာက္လာတဲ့ေန႔ကေပါ့။ လူေခၚေခါင္းေလာင္းျမည္လာခဲ့တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ မာမားကလည္း မီးဖိုးခန္းထဲမွာ ကၽြန္မ ေဘးကေန ၾကည့္ေပး ေျပာျပေပးေနတာပါ။

“မာမား ရတယ္။ ကၽြန္မ လုပ္တတ္ေနပါၿပီ။ ေသခ်ာၾကည့္ထားလိုက္မယ္။ မာမား သြား သြား”

မာမားက လွစ္ကနဲ တံခါးနားေရာက္သြားလိုက္ၿပီ။

“ေဟး လီလီေယာ္”

ႏႈတ္ဆက္လိုက္ရင္ေတာ့ မာမားက နာမည္ကို ေခၚလိုက္တဲ့အသံမွာ လီလီေယာ္ဆိုၿပီး နည္းနည္းေလး ကြဲျပားသြားတတ္တယ္။

မာမားနဲ႔ လီလီယာတို႔ အျပန္အလွန္ႏႈတ္ဆက္သံေတြ အခန္းတံခါးနားမွာညံစီသြားတာေပါ့။ ကၽြန္မလွမ္းၾကည့္လိုက္ေတာ့ လီလီယာကလည္း ကၽြန္မကိုလွမ္းၾကည့္ၿပီး အားပါးတရျပံဳးရယ္ျပေတာ့တယ္။ မာမားရဲ႕ “ျဖဴျဖဴေလ၊ နဲရွာရဲ႕ဇနီး”ဆိုၿပီး မိတ္ဆက္ေျပာျပသံနဲ႔အတူ လီလီယာက ကၽြန္မ အနားကိုေရာက္လာပါတယ္။ ကၽြန္မက မီးဖိုခန္းထဲ ျပာယာခတ္ေနခဲ့တာဆိုေတာ့၊ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ဖို႔၊ ဆားဘီးယန္းေတြဓေလ့ထံုးစံအရ ပါးခ်င္း ညာ၊ ဘယ္၊ ညာ သံုးခါအပ္ဖို႔လည္း အခြင့္မသာခဲ့ဘူးေပါ့။ လီလီယာက “ျဖဴျဖဴေနာ္၊ ေတြ႔ရတာဝမ္းသာလိုက္တာကြယ္။ ျဖဴျဖဴက မ်က္ႏွာခ်ဳိခ်ဳိေလးကြဲ႕” ဆိုၿပီး ကၽြန္မရဲ႕ မ်က္ဝန္းေတြဆီ ရင္းႏွီးခ်ဳိျမတဲ့အၾကည့္ေလးနဲ႔ ခပ္စိုက္စိုက္ၾကည့္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ေခါင္းေလးတစ္ခ်က္ေစာင္းငဲ့လိုက္ၿပီး လီလီယာက ထပ္ၿပီးျပံဳးျပေနျပန္ေရာ။ ကၽြန္မက အဲဒီကို စၿပီးေရာက္ခါစ ဆားဘီးယန္းစကားကိုလည္း သိပ္မေျပာတတ္ေသးေတာ့ လီလီယာနဲ႔ စတင္မိတ္ဖြဲ႔ခဲ့မိခဲ့တာ အျပံဳးေလးေတြနဲ႔ပါပဲ။ အျပန္အလွန္ေပါ့။ ကၽြန္မအတြက္ မ်က္စိထဲစြဲသြားေအာင္မွတ္မိသြားေစခဲ့တဲ့ မ်က္လံုးေတာက္ေတာက္ေလးေတြနဲ႔ အျပံဳးလွလွေလးေတြပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့ လီလီယာက တကယ္ကို ခ်စ္စရာေကာင္းတဲ့အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးပါ။ လီလီယာက အသက္ ၆၀ ဝန္းက်င္အမ်ဳိးသမီးတဲ့။ ကၽြန္မေနာက္ပိုင္းမွ အသက္ကို ေမးၾကည့္ခဲ့မိတာ။ မာမားကေတာ့ အသက္ ၇၀ ေက်ာ္ေနၿပီေလ။

ေနာက္ပိုင္း လီလီယာ အိမ္လာလည္တဲ့အခါ မာမားနဲ႔ ေကာ္ဖီေသာက္ စကားဝိုင္းဖြဲ႕ၾကတဲ့အခါ ကၽြန္မကလည္း ကိုယ့္အလုပ္နဲ႔ကိုယ္ရႈပ္ေနတာပဲမ်ားေတာ့ အတူတူစကားေျပာျဖစ္ၾကတယ္လည္း မရွိခဲ့ပါဘူး။ ကၽြန္မနဲ႔ နဲရွာတို႔ အတူတူအျပင္သြားၾကတဲ့အခါ တစ္ခါတေလ လီလီယာကိုေတြ႔ျဖစ္ၾကတယ္။ ေတြ႔ျဖစ္ၾကတိုင္း လီလီယာက တစ္ေယာက္တည္း သြက္သြက္လက္လက္နဲ႔ပဲ။ ကၽြန္မနဲ႔ နဲရွာက အျပင္ထြက္တိုင္း လက္တြဲထားျဖစ္ၾကတယ္။ အဲဒီလိုဆိုရင္ လီလီယာက ကၽြန္မတို႔ကိုေတြ႔တဲ့အခါ အျပံဳးခ်ဳိခ်ဳိေလးနဲ႔ အေဝးကအရင္ျပံဳးျပႏႈတ္ဆက္ၿပီး အနီးေရာက္လာရင္ေတာ့ ကၽြန္မတို႔တြဲခ်ိတ္ထားတဲ့ လက္ေတြဆီမ်က္ဝန္းေလးငဲ့ေစာင္းလို႔ၾကည့္မယ္။ “သိပ္သေဘာက်ဖို႔ ေကာင္းတာပဲ၊ ျဖဴျဖဴတို႔ကို ၾကည့္ရတာ သိပ္ၿပီးၾကည္ႏူးစရာပဲ။ ေကာင္းတယ္ကြယ္။ တစ္ဦးကိုတစ္ဦး ဂရုတစိုက္ၾကင္နာၾကတာ သိပ္ေကာင္းတာေပါ့” ဆိုၿပီး အျမဲေျပာျပဦးမယ္ေလ။

တစ္ခါေတာ့ ကၽြန္မတို႔ အိမ္ျပန္လာတဲ့အခ်ိန္ လီလီယာကလည္း အျပင္ကျပန္လာတာ ဓာတ္ေလွကားအဝမွာေတြ႔ၾကတယ္။ လီလီယာ ၄ လႊာမွာေနတယ္ ကၽြန္မတို႔က ၆လႊာမွာ၊ ကၽြန္မတို႔တိုက္ခန္းမွာ ဓာတ္ေလွကားက အႀကီးတစ္ခု၊ အေသးတစ္ခုရွိတယ္။ လီလီယာနဲ႔ေတြ႔တဲ့ေန႔ကေတာ့ ဓာတ္ေလွကားအေသးကို အတူတူဖြင့္မိလ်က္သားျဖစ္ခဲ့ၾကတယ္။ လူ ၄ ေယာက္ေလာက္ပဲ စီးလို႔ရတဲ့ ဓာတ္ေလွကားထဲမွာဆိုေတာ့ လီလီယာရယ္၊ ကၽြန္မရယ္၊ နဲရွာရယ္ ၃ ေယာက္သား နီးနီးကပ္ကပ္ စီးၾကရတယ္။ လီလီယာကပဲ ျပံဳးရယ္ကာ ႏႈတ္ဆက္စကား စၿပီးဆိုပါတယ္။ အနီးကပ္ေသေသခ်ာခ်ာၾကည့္မိမွ လီလီယာဟာ မ်က္ေတာင္ေလးေတြကို မ်က္ေတာင္ေကာ့ေဆးနက္နက္ေလးဆိုးလို႔ အျပာေရာင္ၾကည္ၾကည္မ်က္လံုးရွဲဒိုးေလးေတြ တလက္လက္နဲ႔ အလွျပင္ထားေသးတာ။ လီလီယာဟာ အသက္အရြယ္ထက္စာရင္ ပိုၿပီး ႏုပ်ဳိဝင္းလက္တဲ့ အသက္ဝင္လွတဲ့ မ်က္လံုးေတာက္ေတာက္ေလးေတြနဲ႔ပါ၊ ခ်စ္စရာမ်က္လံုးေလးေတြ တကယ္ပဲလံုးလံုးဝန္းဝန္းေလးရယ္။ ႏႈတ္ခမ္းသားေလးမွာေတာ့ ပန္းေရာင္ေျပးအဆီေလးတင္ထားတယ္။ လီလီယာဟာ အျမဲရယ္ေမာျပံဳးရႊင္ေနတတ္တဲ့ သူမို႔လို႔ အရြယ္တင္တာေနမွာပဲ။ အဲဒီလို ေတြးၾကည့္မိေလ လီလီယာကို ပိုၿပီး သေဘာက်ေနမိေလေပါ့။ အဲဒီေန႔က ကၽြန္မက ပလတ္စတစ္ နားကြင္းအနီေလးရယ္၊ လက္မွာ ဖန္စီဖန္သားလက္ေကာက္ေလးဝတ္ထားခဲ့တာ ျပန္အမွတ္ရမိေသးတယ္။ လီလီယာက ဖန္စီပစၥည္းေလးေတြ သေဘာက်တတ္ေသးတယ္ထင္တယ္။ နားကြင္းနီနီေလးကို ျပံဳးၾကည့္လိုက္ ဖန္လက္ေကာက္နီနီေလးကို ၾကည့္လိုက္နဲ႔၊

“ျဖဴျဖဴက သိပ္ခ်စ္စရာေကာင္းတာပဲ။ တို႔လည္း အဲဒီလိုေလး ဝတ္ခ်င္လိုက္တာ။ အို ဝတ္ခ်င္တာမဟုတ္ပါဘူး။ တို႔လည္း အဲဒီလိုေလးေတြ အျမဲဝတ္တယ္။ ၾကံဳမွ ျဖဴျဖဴ႕ကို တို႔ ဖန္စီလက္ဝတ္ရတနာေလးေတြ ျပရဦးမယ္ကြယ္။ တို႔ခင္ပြန္း စတဲဖန္က တို႔ႀကိဳက္တာေလးေတြမႀကိဳက္တာေတာ့ စိတ္မေကာင္းစရာကိစၥႀကီးပဲ။ နဲရွာကေတာ့ ျဖဴျဖဴ ဘာဝတ္ဝတ္သေဘာက်ေနတာပဲမလား" တဲ့။

လီလီယာက သူ႔ဘာသာပဲေျပာရင္း သူ႔ဘာသာအတည္ျပဳပစ္လိုက္ရင္း တခစ္ခစ္ရယ္ေမာေနေတာ့တာပါပဲ။ အဲဒီေန႔က လီလီယာက ၄ လႊာ သူ႔အခန္းမွာ မဆင္းဘဲ ကၽြန္မတို႔ေနတဲ့ ၆ လႊာအထိတက္လိုက္လာၿပီး မာမားဆီလာလည္ခဲ့ေသးတယ္။ "အစက ေရခဲမုန္႔စားခ်င္လို႔ အိမ္မွာ ေရခဲမုန္႔ကုန္ေနတာနဲ႔ သြားဝယ္တာ၊ အခုေတာ့ ဗက္စ္နာဆီ အလည္လိုက္ၿပီး ေကာ္ဖီေသာက္မယ္ကြယ္" လို႔ ေျပာလိုက္ေသးတယ္။ အဲဒီလို စိတ္ထဲေပၚလာသလို လုပ္ပစ္လိုက္ၿပီး ေပ်ာ္ေနတတ္တဲ့ လီလီယာကိုျမင္တိုင္း ကၽြန္မလည္း ေပ်ာ္ရတာပဲ။ ကၽြန္မအတြက္ေတာ့ ကၽြန္မ သိကၽြမ္းရသမွ် ပတ္ဝန္းက်င္အသစ္က လူအသစ္ေတြၾကားထဲမွာ လီလီယာဟာ တကယ့္လူအေဟာင္း မိတ္ေဆြအေဟာင္းလို ရင္းႏွီးခင္မင္စရာေကာင္းလြန္းလွတဲ့ သူတစ္ဦးေပါ့။

အဲဒီေနာက္ပိုင္း လီလီယာမွာ သိပ္ခန္႔တဲ့ ၾကည့္ေကာင္းတဲ့ ခင္ပြန္းရွိတယ္။ သားႏွစ္ေယာက္ရွိတယ္။ တစ္ေယာက္က ကေနဒါမွာေနတယ္။ လခသိပ္ေကာင္းတဲ့ ဆရာဝန္တစ္ဦးတဲ့။ ခင္ပြန္းကေတာ့ စိတ္ပညာတကၠသိုလ္က အၿငိမ္းစားပါေမာကၡတစ္ဦး၊ တပည့္ေတြမ်ားလွတဲ့ ေအာင္ျမင္လူသိမ်ားလွတဲ့သူမွန္း သိလာရတယ္။ ကေနဒါမွာေနတဲ့သားက ျပန္လာလည္တာ မေတြ႔ၾကဘူးလို႔ အိမ္နီးခ်င္းေတြက ေျပာၾကတယ္။ နဲရွာ ေမေမ ဗက္စ္နာကလည္း ၿပီးခဲ့တဲ့ ေလး ငါးႏွစ္က တစ္ခါလားပဲ ေတြ႔လုိက္ၾကတယ္လို႔ ေျပာျပပါတယ္။

ေျပာရဦးမယ္။ လီလီယာဟာ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ ခပ္ဆိုးဆိုးေခြးေလး ဂ်က္ကီကိုလည္း သိပ္ခ်စ္ရွာတယ္။ တကယ္ဆို ဂ်က္ကီက စိတ္ေကာင္းရွိတဲ့ ေခြးမေလးပါ။ ဒါေပမဲ့ သူေလးက အင္မတန္အူတိုတတ္သူေလးဆိုေတာ့ အိမ္ကို လာသမွ်ဧည့္သည္တိုင္းကို မညည္းမညဴ အူတိုျငဴစူတယ္။ ေျခေဆာင့္ ေခါင္းခါနဲ႔ ခုန္ေပါက္ၿပီး ေဟာင္ေနေတာ့တာ။ လီလီယာကိုလည္း မနားတမ္းေဟာင္တာပဲ။ လီလီယာကေတာ့ ဂ်က္ကီကို မျငဴစူပါဘူး။ ဂ်က္ကီ ေဟာင္ေနလည္း လီလီယာက တခစ္ခစ္နဲ႔ ျပံဳးရယ္ၿပီး သေဘာေတြက်ေတာ့တာ။ ဂ်က္ကီေဟာင္ေလေလ လီလီယာက ပိုၿပီးရယ္ေမာေနေလပဲ။ ကၽြန္မကသာ ေဘးကၾကည့္ၿပီး အားတုံ႔အားနာျဖစ္ခဲ့ရေသးတာ။ ေဘးအခန္းက ရူးရစ္ဆာဆိုတဲ့ အမ်ဳိးသမီးႀကီးနဲ႔ေတာ့ တစ္ျခားစီေပါ့။ ရူးရစ္ဆာကေတာ့ မာမားဆီလာလည္ရင္ ဂ်က္ကီေဟာင္သံကို နားမခံႏိုင္ရွာဘူး။ တစ္ခါတေလ တံခါးေလး ဖြင့္၊ အသံျပဳလိုက္တာနဲ႔ ဂ်က္ကီက ေျပးေဟာင္ၿပီဆို “ေဟး ဗက္စ္နာေရ ကိုယ္လာလည္မယ္ကြယ္၊ ဂ်က္ကီကိုေတာ့ အခန္းထဲ အရင္ထည့္သိမ္းလိုက္ပါဦး၊ ကိုယ္ မႀကိဳက္ဘူး” လို႔ အရင္ဆံုးႀကိဳေျပာထားေသးတာ။ ၿပီးရင္ လွစ္ကနဲတံခါးေလးပိတ္ၿပီး ျပန္ေပ်ာက္သြားလိမ့္မယ္။ အဲဒါဆို ကၽြန္မက ဂ်က္ကီကို အခန္းထဲထည့္ တံခါးပိတ္ၿပီး အသင့္ျဖစ္ၿပီဆို မာမားကို အခ်က္ျပရတယ္။ အဲဒီေတာ့မွ မာမားက တံခါးမႀကီးကို ဖြင့္ၿပီး “ရူးရစ္ဆာေရ၊ အသင့္ျဖစ္ပါၿပီ” လို႔ အသံျပဳရတာေပါ့။

လီလီယာကေတာ့ သူႀကိဳက္တာမႀကိဳက္တာထက္ ဂ်က္ကီက ဘာလို႔ သူ႔ကိုမႀကိဳက္ပါလိမ့္လို႔ပဲ တဖြဖြေျပာရင္း ေတြးေတာေနရွာတယ္။ မာမားကေတာ့ ေျပာပါတယ္။ “မဟုတ္တာကြယ္၊ လီလီယာကို မႀကိဳက္တာမဟုတ္ပါဘူး ဂ်က္ကီက ဘယ္သူ႔ကိုမွ မႀကိဳက္တာ။ အိမ္ကို လာတဲ့ဧည့္သည္မွန္သမွ် ဘယ္သူ႔ကိုမွ မႀကိဳက္တာပါ” လို႔ ေျပာျပရတာေပါ့။ အဲဒီကိုလည္း လီလီယာ စိတ္ေက်နပ္ပံုမရဘူး။ ေတြးေတြးဆဆနဲ႔ ျပန္ျပန္သြားရွာတယ္။ တစ္ေန႔ေတာ့ ေန႔ခင္းပိုင္းႀကီး လီလီယာေရာက္လာပါေရာ၊ လက္ထဲမွာလည္း တစ္သွ်းစကၠဴျဖဴျဖဴေတြနဲ႔ ထုတ္ထားတဲ့အထုပ္ေလးကိုင္ၿပီး ေရာက္လာတယ္။ အဲဒီေန႔က ၾကက္သားခ်က္ေတာ့ အရိုးသိပ္ႀကိဳက္တဲ့ ဂ်က္ကီကို သတိရလို႔ အၾကံရသြားလို႔ ဂ်က္ကီကို မိတ္ေဆြဖဲြဲ႕ဖို႔ အရိုးေတြစုၿပီးယူလာခဲ့တာတဲ့။ အသားေတြလည္း အကုန္ဖဲ့မစားဘဲ ဒီအတိုင္းယူလာခဲ့တာလည္းပါေသးရဲ႕။ လီလီယာ အဲဒီလို အရိုးေတြယူလာေတာ့ ဂ်က္ကီကို ေကၽြးရွာတယ္။ သိပ္ဆိုးတဲ့ဂ်က္ကီပါ။ လီလီယာ အရိုးတစ္ခု ေကၽြးတိုင္း မရဲတရဲနဲ႔ သြားယူ အခန္းဘက္ကို ေျပး၊ တဂၽြတ္ဂၽြတ္နဲ႔ စားတယ္။ စားေနရင္းနဲ႔ေတာင္ ရပ္ၿပီး ဝုတ္ ဝုတ္ ဆို ေဟာင္လိုက္ေသးတာ။ ကုန္သြားရင္ ဧည့္ခန္းထဲ ေပေစာင္းေစာင္းနဲ႔ ျပန္ေရာက္လာပါေရာ။ ေဟာင္လည္းေဟာင္ေသးတာပါပဲ။ လီလီယာထပ္ေပးရင္ ကၽြန္မကို လွည့္ၾကည့္တယ္။ ကၽြန္မက စား စား လုိ႔ ေျပာလိုက္ရင္ လီလီယာလွမ္းေကၽြးတဲ့ အရုိးကို သာသာေလးလွမ္းယူၿပီး ျပန္ေျပးနဲ႔၊စားတာပါ။ အရိုးေတြသာ ကုန္သြားတယ္ လီလီယာကို တဝုတ္ဝုတ္ေဟာင္တုန္းပဲ။ ေနာက္ပိုင္း လီလီယာ အရိုးထုတ္ေလး ခဏခဏလာေပးရွာတယ္။ လာေပးလည္း ဂ်က္ကီက ယူစား၊ ၿပီးရင္ တဝုတ္ဝုတ္ေဟာင္ လီလီယာက တခစ္ခစ္ရယ္ေမာျမဲပဲ။ လီလီယာကေတာ့ စိတ္ညစ္မသြားဘူး။ လက္မေလွ်ာ့ပါဘူး။ သူ႔ကိုဂ်က္ကီ သေဘာက်လာဖို႔ ႀကိဳးစားျမဲပဲ။ ကၽြန္မတို႔မွာ ရွိတဲ့ေၾကာင္ဝတုတ္ေလး လူဝီကိုလည္း လီလီယာက ခ်စ္တာပါပဲ။ လူဝီကို ဂါးဖီးေလးလို႔ အျမဲေခၚတတ္တယ္။ လီလီယာျပန္ခါနီးလို႔ လူဝီက တံခါးနားေရာက္လာရင္ “ပါးေဖာင္းေဖာင္းနဲ႔ ဂါးဖီးေလး” လို႔ တဖြဖြေျပာၿပီး လည္ပင္းေလးကို ပြတ္သပ္ေပးေနေသးတာ။ လီလီယာဟာ အဲဒီလို သနားၾကင္နာတတ္တဲ့အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးပါ။

လီလီယာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေနာက္ထပ္အမွတ္ရစရာတစ္ခုဆိုရင္ လီလီယာေပးတဲ့ ဆံပင္သန္ေဆးနည္းေပါ့။ လီလီယာ အိမ္လာလည္တုန္းက ကၽြန္မနဲ႔ စကားေျပာျဖစ္ၾကေသးတယ္။ လီလီယာ ဆံပင္က ေရႊဝါေရာင္ ေမးစိေလာက္အထိ အထပ္ေလးေတြ ေကာက္သားလွလွေလးေတြနဲ႔ပါ။ ကၽြန္မကေတာ့ ဆံပင္အေရာင္တစ္ခါမွမဆိုးဖူးသူပါ။ ကၽြန္မ ဆံပင္က အနက္ေရာင္ ဆံလံုးႀကီး ေျဖာင့္စင္းစင္းနဲ႔ ငယ္ငယ္ကေတာ့ ဆံပင္သားေကာင္းလွတယ္။ လီလီယာကလည္း ကၽြန္မ ဆံပင္နက္နက္ေလးကို သေဘာက်သတဲ့။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီတေလာက ဘာေၾကာင့္မွန္းမသိ ဆံပင္ေတြကၽြတ္လို႔ ကၽြန္မက စိတ္ညစ္ညစ္နဲ႔ ညည္းညည္းညဴညဴ လီလီယာကို ေျပာျပမိတာေပါ့။ လီလီယာက ခ်က္ခ်င္းပါ သူ႔မွ ဆံပင္မကၽြတ္တဲ့သဘာဝေဆးနည္းေကာင္းရွိသတဲ့။ အဲဒီအခ်ဳိးအဆေဆးနည္းေပးမယ္ဆိုၿပီး သူ အိမ္ျပန္သြားတယ္။ ခဏေနေတာ့ လီလီယာ ေဆးနည္းေရးထားတဲ့ စာရြက္အပိုင္းေလးနဲ႔ ျပန္ေရာက္လာေရာ၊ ေဆးနည္းကေတာ့ Kosili ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္၊ nettle herbal drops ဆိုၿပီးေရာင္းတဲ့ ေခြးေလွးယားသီးကထုတ္ထားတဲ့အဆီ၊ ဗီတာမင္ AD, burdock oil ရယ္၊ pantenol ရည္ နည္းနည္း၊ ဗီတာမင္ B6 နဲ႔ Beviplex ampula အဲဒါေလးေတြ ေရာေမႊၿပီး ဆံပင္မွာသုတ္လိမ္း ခဏေနေခါင္းေလွ်ာ္ေဆးခ်ေပးရတာပါ။ အဲဒီေဆးနည္းအတိုင္း ကၽြန္မေတာ့ လိုက္လုပ္ၾကည့္တာပါပဲ။ အဲဒီတုန္းကေတာ့ ခ်က္ခ်င္းသိပ္မသိသာလွသလိုပဲ။ ေနာက္ပိုင္းဆံပင္သား သိသိသာသာျပန္ေကာင္းလာပါတယ္။ ပ်ားရည္ပါတဲ့ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္လည္း ေျပာင္းသံုးၾကည့္ၿပီး ဆံပင္သားေတာ္ေတာ္ေလးျပန္ေကာင္းသြားခဲ့တာ အခုထိ မဆိုးေတာ့ပါဘူး။ အဲဒီအတြက္လည္း လီလီယာကို ကၽြန္မ အျမဲေက်းဇူးတင္ေနမိေတာ့တာ။

တစ္ခါကေတာ့ အံ့ၾသစရာ for men Nivea cream တစ္ဗူးလက္ေဆာင္ယူလာေပးလို႔ ကၽြန္မက နဲရွာကိုေမးတာေပါ့။ လီလီယာက ဘာလို႔ေပးတာလဲဆိုေတာ့ နဲရွာျပန္ေျပာျပတဲ့စကားအဆံုး ကၽြန္မ လီလီယာကို သနားသြားမိလိုက္တာ။ အမွန္က သူ႔သားအတြက္ ဝယ္လာတာပါ။ သားက Nivea cream မႀကိဳက္ဘူးတဲ့။ မသံုးဘူးလုိ႔ ေျပာသတဲ့။ ေနာက္တစ္ခါ အဲဒီလိုမ်ဳိးပဲ လီလီယာက သားအတြက္ shaving cream တစ္မ်ဳိး ဝယ္ေပးေတာ့လည္း သားက အဲဒီအမ်ဳိးအစားမႀကိဳက္လို႔ဆိုကာ နဲရွာကို လာေပးျပန္တယ္။ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ေနပံုရေပမဲ့ လီလီယာမ်က္ႏွာေလးက ျပံဳးရယ္ေနဖို႔ေတာ့ အျမဲအဆင္သင့္ျဖစ္ေနတာပါပဲ။ လီလီယာရဲ႕ မ်က္ဝန္းလက္လက္ေလးမွာေပါ့ ဝမ္းနည္းရိပ္ေလးယွက္သန္းလို႔ ကၽြန္မျမင္လိုက္မိေသးတယ္။

တစ္ရက္ကၽြန္မတို႔ အျပင္က ျပန္လာေတာ့ အိမ္နားေလးမွာ လီလီယာရဲ႕ခင္ပြန္းဆိုသူ စတဲဖန္နဲ႔ ေတြ႔မိတယ္။ စတဲဖန္က တကယ္ပဲ စမတ္က်က်ခန့္ညားတဲ့ရုပ္ရည္မ်ဳိးပါ။ ေနာက္ေတာ့ ကၽြန္မက ေမးၾကည့္မိလို႔ လီလီယာခင္ပြန္း စတဲဖန္အေၾကာင္း နဲရွာဆီက သိရသေလာက္ေတာ့ စတဲဖန္က လီလီယာကို ဂရုမစိုက္ဘူးတဲ့။ အိမ္မွာရွိတဲ့ သားအငယ္ကလည္း စိတ္ကစဥ့္ကလ်ားေရာဂါ(စကြီဇိုဖရီးနီးယား)ပံုစံျဖစ္ေနသတဲ့။ လီလီယာကေတာ့ အိမ္လာတိုင္း အျမဲရယ္ရယ္ျပံဳးျပံဳးနဲ႔ ေပ်ာ္ရႊင္ေအာင္ေနတတ္တဲ့သူပါ။ မာမားနဲ႔ လည္း Gym တစ္ပတ္ ၂ ခါ၊ ေရကူးကန္ကိုလည္း တစ္ပတ္ ၂ ခါ အတူတူသြားၾကတယ္။ လီလီယာကပဲ အေပၚထပ္ကို တက္လာ မာမားကို ေစာင့္ေခၚေလ့ရွိပါတယ္။ လီလီယာက က်န္းမာေရးလည္း ေကာင္းမြန္ပံုရတယ္။ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ေနတတ္တာေၾကာင့္ပဲ အရြယ္တင္ႏုပ်ဳိတယ္လို႔ပဲ ကၽြန္မက သိထားခဲ့တာ။

အဲဒီေနာက္ပိုင္း ကၽြန္မတို႔ ေယာကၡမေတြနဲ႔ အတူမေနျဖစ္ေတာ့ပဲ နဲရွာနဲ႔ကၽြန္မတို႔ ဘဲလ္ဂရိတ္ကေန တစ္နာရီေလာက္ကားေမာင္းရတဲ့ စကဲလာရြာက အိမ္ကို ေျပာင္းေနျဖစ္ၾကတယ္။ ဂ်က္ကီတို႔က ၿမိဳ႕ကအိမ္မွာ ေနရတာ စိတ္က်ဥ္းက်ပ္ပံုရတာရယ္ ကၽြန္မနဲ႔ နဲရွာကလည္း ရြာကအိမ္မွာ ပိုၿပီးေပ်ာ္တာေၾကာင့္ပဲ ကၽြန္မတို႔ ေျပာင္းခဲ့ၾကတာေပါ့။ လီလီယာနဲ႔ ကၽြန္မ သိပ္မေတြ႔ျဖစ္ေတာ့ဘူး။ လီလီယာအေၾကာင္းေတာင္ မၾကားမိသေလာက္ပါ။ ကၽြန္မတို႔ ဘဲလ္ဂရိတ္ၿမိဳ႕ကို သြားျဖစ္ၾကတဲ့အခါ လီလီယာကေတာ့ မာမားဆီလာလည္ေနဆဲ ကၽြန္မတို႔ဆံုျဖစ္ၾကတယ္။ အျပံဳးခ်ဳိခ်ဳိေလးနဲ႔ပဲ ကၽြန္မကိုလည္း ခင္မင္ရင္းႏွီးတဲ့ပံုစံေလးနဲ႔ပဲ အျမဲႏႈတ္ဆက္စကားဆိုတတ္တယ္။

တစ္ေန႔ ေဆာင္းတြင္းႀကီး သိပ္ေအးတဲ့ညခင္းမွာ ကၽြန္မ ဘယ္လိုမွ မယံုႏိုင္လြန္းတဲ့ သတင္းစကားၾကားလိုက္ရတယ္။ ကၽြန္မတို႔ စကဲလာက အိမ္မွာေပါ့။ ညေနစာ စားၿပီးၾကတဲ့အခ်ိန္ ပံုမွန္ မာမားဖုန္းေခၚတယ္၊ နဲရွာနဲ႔ တစ္ေန႔တာ ကိစၥေျပာစရာရွိတာေတြေျပာၿပီး ဖုန္းခ်သြားၿပီးတဲ့အခါ နဲရွာက ေျပာျပလာတာပါ။ လီလီယာက suicide လုပ္လိုက္သတဲ့။ ေဆးလံုးေတြအမ်ားႀကီးပဲ ေသာက္လိုက္သတဲ့။ ဘာေဆးလံုးေတြလဲေတာ့ ကၽြန္မကိုေျပာမျပပါဘူး။ နဲရွာလည္းသိခ်င္မွသိပါလိမ့္မယ္။ အခု ေဆးရုံမွာ coma ဝင္သြားတယ္။ သတိျပန္လည္မလာဘူးတဲ့။ အို ျဖစ္မွျဖစ္ရေလ..... ကၽြန္မတို႔ႏွစ္ေယာက္ အဲဒီညက စကားမဆိုႏိုင္ၾကေတာ့ဘူး။ တိတ္တိတ္ဆိတ္ဆိတ္နဲ႔ပဲ။ ကၽြန္မစိတ္ထဲမွာေတာ့ ဘာေၾကာင့္လဲ ဘာေၾကာင့္လဲ ေမးခြန္းေတြ အထပ္ထပ္အခါခါ ေမးေနမိတယ္။ လီလီယာဆီ သြားၾကည့္ၾကမလားဆိုေတာ့ ေဆးရုံမွာ ေတြ႔ရဖို႔မလြယ္ဘူးလို႔ နဲရွာကေျပာျပတယ္။ လီလီယာခင္ပြန္း စတဲဖန္ကလည္း မာမားတို႔ကို အက်ဳိးအေၾကာင္း ေသေသခ်ာခ်ာေျပာျပလိုစိတ္မရွိဘူးတဲ့။ သတိျပန္လည္မလာတဲ့အခ်ိန္ လီလီယာရဲ႕ စိတ္ဝိညာဥ္ေလးက ဘယ္ေနရာေတြ၊ ဘယ္သူေတြဆီသြားေနမွာလဲ။ ဘာေတြလုပ္ေနမလဲ သိခ်င္ခဲ့မိလိုက္တာ။ အဲဒီေန႔ကေန ညေနတိုင္း မာမားဖုန္းဆက္ခ်ိန္ လီလီယာဘယ္လိုလဲ ေမးမိၾကတယ္။ သတိျပန္လည္မလာပါဘူး ဆိုတာကိုပဲ ကၽြန္မတို႔ သိခြင့္ရတာပါ။ ဒါေပမဲ့ coma ဝင္သြားၿပီး တစ္ပတ္ေလာက္မွာေတာ့ လီလီယာ ေသဆံုးသြားၿပီတဲ့။ မာမားကေျပာပါတယ္။ လီလီယာရဲ႕ စ်ာပနကိုလည္း ကၽြန္မတို႔ မသြားႏိုင္ခဲ့ၾကပါဘူး။ လီလီယာရဲ႕ အရိုးျပာကို လီလီယာဆႏၵအတိုင္း ျပာမႈန္ေတြကို တျခားသူေတြရဲ႕ ျပာမႈန္ေတြနဲ႔အတူ ၾကဲခ်ေပးတဲ့ scattered ash group bury ပံုစံမ်ဳိးနဲ႔ ဘဲလ္ဂရိတ္ၿမိဳ႕က Novo Groblje သခ်ၤဳ ိင္းမွာတဲ့။ လီလီယာက ဘယ္လိုျမွပ္ႏွံေပးရမယ္ဆိုတာ စာေရးထားခဲ့တာလား။ ကၽြန္မ မသိပါဘူး။ လီလီယာခင္ပြန္း စတဲဖန္နဲ႔ လီလီယာ သားရဲ႕ စိတ္ထဲမွာေရာ ဘယ္လိုခံစားေနရမလဲ။ အဲဒါေတြလည္း ကၽြန္မ မသိႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ Novo Groblje (Belgrade New Cemetery) မွာ ေသဆံုးသူေတြရဲ႕အလိုအရ ျပာမႈန္ေတြကို ၾကဲခ်ေပးတဲ့ပံုစံနဲ႔လည္း သၿဂိဳဟ္ႏိုင္ပါတယ္တဲ့။ ေသဆံုးသူေတြရဲ႕ ျပာေတြေရာယွက္သြားၿပီး မိတ္ေဆြအေပါင္းအသင္းေတြနဲ႔ မကြဲမကြာ အထီးက်န္မဆန္ဘဲေနႏိုင္တယ္လို႔ ယံုၾကည္သူေတြရွိၾကတာမို႔ အဲဒီလို သၿဂိဳဟ္တဲ့ ပံုစံကိုေရြးခ်ယ္ၾကသူေတြရွိပါတယ္။ လီလီယာဟာ ေသဆံုးသြားၿပီးတဲ့အခ်ိန္မွာေတာင္ အထီးက်န္ေနရမွာကို ေၾကာက္လန္႔သြားခဲ့မွန္း အဲဒီေတာ့မွ ကၽြန္မ သိခဲ့ရေတာ့တယ္။

************************************

ေႏြရာသီေန႔တစ္ေန႔မွာ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ သူငယ္ခ်င္းမေလးေတြ မာရီယာ၊ ေဂၚဆာတို႔ လာလည္ၾကပါတယ္။ ကၽြန္မက မာရီယာတို႔ကိုေကၽြးေမြးဧည့္ခံဖို႔ ျပင္ဆင္ခ်က္ျပဳတ္ေနသလို၊ နဲရွာကေတာ့ ျမစ္ထဲ ေလွစီးၾကဖို႔ ေလွကို သန္႔ရွင္းေဆးေၾကာေနတယ္။ မာရီယာတို႔လည္း ေရာက္ေနၾကၿပီေပါ့။ မာရီယာတို႔က လက္ေဆာင္ပစၥည္းေလးေတြဝယ္လာၾကတယ္။ ေကာ္ဖီ၊ ဝိုင္၊ မုန္႔အခ်ဳိေလးေတြ၊ ေရခဲမုန္႔ ကြတ္ကီးစသျဖင့္ေပါ့။ အဲဒါေတြအတူတူျပင္ဆင္ၾကရင္း ကၽြန္မတို႔ ျခံထဲ လမ္းေလွ်ာက္စကားေျပာၾကပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔ အိမ္အေရွ႕ေထာင့္မွာ ႏွင္းဆီနီနီေလးကိုေတြ႔ေတာ့ ပန္းခ်စ္တဲ့ မာရီယာက ပန္းေလးသိပ္လွတာပဲတဲ့။ ဟုတ္တယ္ ႏွင္းဆီနီနီေလးက အရိုးေလးေျဖာင့္ေျဖာင့္ေလးနဲ႔ ပြင့္ခ်ပ္မ်ားမ်ားစြင့္ကားကား ႏွင္းဆီနီေလးပါ။ ႏွင္းဆီပန္းေလးေတြပြင့္လာရင္ ကၽြန္မ သိပ္သေဘာက်ပါတယ္။ ပန္းေလးေတြပြင့္လာၿပီဆိုရင္ေတာ့ ခူးၿပီး ဘုရားပန္းကပ္၊ ပန္းအိုးထိုးဖို႔ကေတာ့ မပ်င္းရိတတ္သူကၽြန္မေပါ့။ ေျမႀကီးတူးဆြ ဂရုတစိုက္ျပဳစုယုယဖို႔က်ေတာ့ အပ်င္းႀကီးတတ္တယ္။ နဲရွာ ေျမႀကီးတကိုင္ကိုင္ ဟိုအပင္ဒီအပင္ေလးေတြ စိုက္ေနတာ ခဏခဏေတြ႔ေနမိေပမဲ့ ဘာပင္ေလးေတြလည္းေတာင္ သတိထားမၾကည့္မိခဲ့ပါဘူး။

“ျဖဴ … အဲဒီႏွင္းဆီနီေလးက လီလီယာ ေပးထားတဲ့အပင္ေလးေလ၊ ဒီႏွစ္ေႏြရာသီ ပထမဆံုးပြင့္လာတာ”

ကၽြန္မတို႔ အနားကိုေရာက္လာတဲ့ နဲရွာက ေျပာလိုက္တာပါ။ လီလီယာ.. ကၽြန္မ လီလီယာကို နင့္နင့္သည္းသည္းသတိရလိုက္တာ။ အို ... ကၽြန္မ မသိလိုက္ပါလား။ ဒီႏွင္းဆီပင္ေလးက လီလီယာေပးထားခဲ့တာတဲ့။ ႏွင္းဆီပြင့္နီနီေလးက လီလီယာရဲ႕ အျပံဳးေလးတစ္ပြင့္လိုပဲ သိပ္လွတာပဲ။ မာရီယာက ကၽြန္မေဘးမွာ ရွိေနတာမို႔ မာရီယာကို လီလီယာအေၾကာင္းေျပာျပလိုက္တယ္။ ကၽြန္မ လီလီယာအေၾကာင္းစာတစ္ပုဒ္ေရးခ်င္တဲ့အေၾကာင္း၊ လီလီယာအေၾကာင္းေလးေတြးမိတိုင္း သူ႔ခံစားခ်က္ေတြေနာက္လိုက္ပါခံစားမိရင္းနဲ႔ ကၽြန္မအနားမွာရွိေနတဲ့ သူေတြကို ကၽြန္မ ပိုဂရုစိုက္ခ်င္တဲ့အေၾကာင္း၊ တတ္ႏိုင္သေလာက္ ပိုပိုၿပီး ဂရုစိုက္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတဲ့အေၾကာင္းေတြ ေျပာျပမိတယ္။ လီလီယာက ကၽြန္မကို သင္ခန္းစာေတြေပးသြားသလိုပဲလို႔လည္းေျပာျပမိတယ္။ အဲဒီေတာ့ သူငယ္ခ်င္းမေလး မာရီယာက မ်က္ရည္ေတြအိကနဲ ေဝ့တက္လာတာကို ထိန္းလိုက္ရင္း “ျဖဴ … လီလီယာကို သိပ္ၿပီး ဂရုမစိုက္မိခဲ့ဘူးဆိုၿပီး ေနာင္တရမိလား” တဲ့ ကၽြန္မကိုေမးတယ္။

“ဟင့္အင္း တို႔က အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ဆားဘီးယန္းစကားလည္း သိပ္မေျပာတတ္ခဲ့ေသးပါဘူး။ လီလီယာေျပာသမွ်ကိုေတာင္ မနည္းႀကိဳးစားနားေထာင္ခဲ့ရတာ။ စကားေတြမ်ားမ်ားမေျပာျဖစ္ခဲ့ဘူး။ ဒါေပမဲ့ လီလီယာရဲ႕ အျပံဳးေတြ တို႔ အျမဲ လက္ခံယူခဲ့တယ္။ တို႔ကလည္း အျပံဳးေတြ ျပန္လွယ္ခဲ့တာပဲ။ ငါတို႔ အျပံဳးေတြ ဖလွယ္ခဲ့ၾကတာပါ။ အခုလည္း တို႔ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ လီလီယာ သိႏိုင္ရင္ သူ သေဘာက်မွာပါ” လို႔ပဲ ကၽြန္မ ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။

စိမ္းကားျပတ္ေတာက္တဲ့ ဥေပကၡာကို ရင္မဆိုင္ႏိုင္ေတာ့လို႔ ထြက္ေျပးအရႈံးေပးသြားခဲ့တဲ့ လီလီယာရဲ႕ ေသဆံုးျခင္း၊ ကင္ဆာေရာဂါကို ၾကံ႕ၾကံ႕ခံအံတုရင္း သိပ္မၾကာခင္ေလးကမွ ေနာက္ဆံုးလက္ေလွ်ာ့အရႈံးေပးသြားခဲ့ရတဲ့ ကၽြန္မ အစ္မလတ္ရဲ႕ ေသဆံုးျခင္း အဲဒီလို ေသဆံုးျခင္းမ်ဳိးေတြ ေတြ႔ၾကံဳလာရေတာ့ ေသဆံုးျခင္းေတြအေၾကာင္းေတြးမိလာသလို ကၽြန္မရဲ႕ ေသဆံုးျခင္းကေရာ ဘယ္လိုမ်ဳိးျဖစ္လာမလဲ စဥ္းစားလာမိတယ္။ ကၽြန္မ မေသဆံုးခင္အခ်ိန္မွာေတာ့ ကၽြန္မ ပတ္ဝန္းက်င္က သက္ရွိ၊ သက္မဲ့ေလးေတြကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ဂရုစိုက္၊ အေလးထားေပးဖို႔ ႀကိဳးစားမွာေပါ့။

ရယ္စရာေမာစရာဆိုရရင္ေတာ့ နဲရွာ ေကာက္ယူယူလာတတ္တဲ့ သစ္ရြက္ပံုဆန္းဆန္းေလးေတြ၊ ေကြ႕ေကြ႕ေကာက္ေကာက္ စကၠဴအပိုင္းအစေလးေတြကို တိတ္တိတ္ေလး လႊင့္မပစ္ဘဲ သူ sketch ဆြဲၿပီးခ်ိန္ထိ ရွိခြင့္ေပးထားဖို႔၊ အခ်ိန္တိုင္း နဲရွာအနားတိုးကပ္အိပ္ေနလြန္းလို႔ ကၽြန္မ နဲရွာေပါင္ေပၚအိပ္ခ်င္တဲ့အခါ ေနရာမရွိတာေၾကာင့္ တြန္းတြန္းလႊတ္ရတဲ့ ဂ်က္ကီေလးကိုလည္း သူအိပ္ခ်င္သေလာက္ အိပ္ခြင့္ေပးလိုက္ဖို႔၊ အဲဒီလို ကိစၥေလးေတြကအစ သည္းခံ ဂရုစိုက္သြားေပးဖို႔ လာမယ့္ ႏွစ္အသစ္တစ္ခုမွာ ကၽြန္မ ပိုၿပီး ႀကိဳးစားရဦးမယ္။ အခုေလာေလာဆယ္ေတာ့ စိတ္ထဲေပၚလာတာေလးေတြ ခ်ေရးထားလိုက္ေတာ့တယ္။ ေနာက္ထပ္ ဂရုစိုက္စရာ၊ အေလးထားစရာေလးေတြလည္း ျဖည့္ေတြး ျဖည့္ေရး၊ ႀကိဳးစားေနဦးမွာပါ။

၂၀၁၈ ႏွစ္အသစ္အတြက္အမွတ္တရ စာတစ္ပုဒ္အျဖစ္

လီလီယာအတြက္ အမွတ္တရ အျပံဳးတစ္ပြင့္အျဖစ္

လီလီယာအနားမွာ။ ။

ဝန္ခံခ်က္ - လီလီယာအေၾကာင္းအျဖစ္မွန္ပါ။ ႏွင္းဆီပင္ေလးလည္း လီလီယာေပးခဲ့တဲ့အပင္ေလးပါပဲ။ လီလီယာခင္ပြန္းနာမည္ေတာ့ အမည္ေျပာင္းေရးထားပါတယ္။

ၿဖိဳးၿဖိဳး

သိထားရမယ့္ အစၥေရးနဲ႔ ပါလက္စတိုင္းအေရးကိစၥေတြ (၁)

2017-12-07T12:56:00.000-08:00

သိထားခ်င္တဲ့ အစၥေရး နဲ႔ ပါလက္စတိုင္းအေရးကိစၥေတြ

(အစၥေရး နဲ႔ ပါလက္စတိုင္းပဋိပကၡေတြ ျပင္းထန္ေနတဲ့အခ်ိန္တုန္းက ကိုယ္တိုင္သိခ်င္တာနဲ႔ ေရးျဖစ္တာပါ။ စာေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးရယ္။ ဖတ္ရတာ စိတ္ညစ္စရာေကာင္းေနမလားပဲ။)

အစၥေရး နဲ႔ ပါလက္စတိုင္းဆိုတာဘာလဲ။ ဘာေၾကာင့္သူတို႔ တိုက္ခိုက္ေနၾကတာလဲ။

အစၥေရးဟာ ကမၻာ့တစ္ခုတည္းေသာ ဂ်ဴးဝစ္ရွ္ႏိုင္ငံေတာ္ပါ။ ေျမထဲပင္လယ္အေရွ႕ဘက္ေလးမွာပဲတည္ရွိတယ္။ ပါလက္စတိုင္းကေတာ့ အာရပ္လူဦးေရအစုအေဝးျဖစ္ၿပီး အစၥေရးက အခုထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ကုန္းေျမဟာ သူတို႔ရဲ႕ဇာတိေျမပါ။ အဲဒီနယ္ေျမကို ပါလက္စတိုင္းလို႔ပဲ ညႊန္းဆိုတယ္။ အဲဒီနယ္ေျမရဲ႕ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ဒါမွမဟုတ္အားလံုးကို အဲဒီအမည္နဲ႔ပဲ ပါလက္စတိုင္းႏိုင္ငံေတာ္ထူေထာင္လိုၾကတယ္။ အစၥေရး-ပါလက္စတိုင္းပဋိပကၡဟာ ဘယ္သူက ဘယ္ေျမေနရာကိုရရွိမယ္။ ဘယ္လိုထိန္းခ်ဳပ္မလဲဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးျဖစ္ပြားတာပါ။ ဂ်ဴးေတြနဲ႔ အာရပ္မူုစလင္ေတြဟာ နယ္ေျမျပန္လည္ရယူႏိုင္ေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ သူတို႔ရဲ႕အခြင့္အေရးအတြက္ေတာင္းဆိုေနၾကတယ္။ ႏွစ္ဦးလံုးကပဲ ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ခန္႔ကတည္းက သူတို႔ပိုင္ဆိုင္ခဲ့တဲ့နယ္ေျမလို႔ ဆိုၾကတယ္။ လက္ရွိႏိုင္ငံေရးပဋိပကၡေတြကေတာ့ ၂၀ရာစုအစပိုင္းမွာစတင္ခဲ့ၾကတာပါ။ ဂ်ဴးေတြႏွိပ္စက္ညဥ္းပန္းခံရၿပီး ဥေရာပထဲထြက္ေျပးၾကရင္း ၿဗိတိသွ်အင္ပါယာထဲက အာရပ္နဲ႔ မူစလင္အမ်ားစုရွိေနတဲ့နယ္ေျမကို ေမြးရပ္ဇာတိအျဖစ္တည္ေထာင္ခ်င္ၾကတယ္။ အာရပ္ေတြက အဲဒီေျမဟာ တရားသျဖင့္သူတို႔ပိုင္ဆိုင္တဲ့နယ္ေျမအျဖစ္ ခုခံကာကြယ္လိုတယ္။ အေစာပိုင္း UN အစီအစဥ္မွာ ဆံုးရႈံးသြားတဲ့ေျမရဲ႕ အပိုင္းကို အုပ္စုတစ္ခုစီကို ေပးမယ္စီစဥ္ၾကပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ အစၥေရးနဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္ အာရပ္ႏိုင္ငံေတြဟာ အဲဒီနယ္ေျမမွာစစ္ပြဲမ်ားစြာ ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကတယ္။ ဒီေန႔အေရးကိစၥေတြမွာ အဲဒီစစ္ပြဲေတြထဲက စစ္ပြဲႏွစ္ပြဲေၾကာင့္ ထိခိုက္မႈရလာဒ္ေတြရရွိၾကတယ္။ တစ္ခုက ၁၉၄၈ မွာ ဆင္ႏႊဲတဲ့စစ္ျဖစ္ၿပီး တျခားစစ္ပြဲကေတာ့ ၁၉၆၇ စစ္ပြဲပါ။

၁၉၆၇ စစ္ပြဲဟာ ဒီေန႔ပဋိပကၡမွာ အထူးသျဖင့္ အေရးႀကီးလွတယ္။ West Bank နဲ႔ ဂါဇာကမ္းေျမာင္ဟာ အစၥေရးရဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာက်န္ရစ္တယ္။ အဲဒီနယ္ေျမႏွစ္ခုမွာ ပါလက္စတိုင္းလူဦးေရအမ်ားႀကီးပဲရွိေနၾကပါတယ္။

ဒီေန႔မွာေတာ့ West Bank ဟာ ပါလက္စတိုင္းအာဏာပိုင္ကမဆိုစေလာက္ေလးဘဲထိန္းခ်ဳပ္ထားႏိုင္ၿပီး အစၥေရးတို႔ရဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာရွိၾကတယ္။ အဲဒီအေျခအေနဟာ အေျခခ်ေနထိုင္သူ (West Bank မွာ လူစုလူေဝးအျမဲက်ယ္ျပန္႔ေအာင္တည္ေဆာက္ၾကတဲ့ ဂ်ဴးေတြ)ရဲ႕ ပံုသြင္းမႈေၾကာင့္ေပၚေပါက္လာတာပါ။ အဲဒီေျမမွာ ပါလက္စတိုင္းလူမ်ဳိးေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ျငင္းဆန္ၾကတယ္။ အစၥေရးတပ္သားေတြဟာ အေျခခ်ေနထိုင္သူေတြကို အကာအကြယ္ေပးၿပီး အစၥေရးေတြရဲ႕လံုျခံဳေရးကန္႔သတ္ခ်က္အရ ပါလက္စတိုင္းေတြရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈေတြကို အတင္းအက်ပ္ျပဳတားျမစ္ထားပါတယ္။ ဂါဇာဟာ ဘာသာေရးအယူဝါဒတင္းက်ပ္တဲ့အစၥလာမ္မစ္ပါတီတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ဟားမာ့စ္ ကထိန္းခ်ဳပ္ထားတယ္။ အစၥေရးက တားဆီးပိတ္ဆုိ႔ထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေျမျပင္တပ္သားေတြေနရာယူထားတာမ်ဳိးမဟုတ္ပါဘူး။ ပါလက္စတိုင္းအုပ္စုႏွစ္စုဟာ ဧၿပီ ၂၃ ရက္ေန႔မွာ ေစ့စပ္ညိွႏႈိင္းလုိက္ၾကတယ္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ကတည္းကစလို႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ႏွစ္စုလံုးနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ ပါလက္စတိုင္းအစိုးရတစ္ရပ္ကို ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ စတင္ဖြဲ႕စည္းလိုက္တယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမႈေတြဟာ ၿပိဳကြဲသြားၿပီး ဇူလိုင္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ပဋိပကၡဟာ အစၥေရးနဲ႔ ဟားမာ့စ္အၾကား ထိန္းမႏိုင္သိမ္းမရစစ္ပြဲတစ္ပြဲအျဖစ္သို႔ အရွိန္ျမင့္သြားခဲ့တယ္။

ပဋိပကၡေျဖရွင္းဖို႔ ကနဦးခ်ဥ္းကပ္မႈမွာ two-state solution အျဖစ္ပါ။ ဂါဇာနဲ႔ West Bank ေနရာအမ်ားစုမွာ လြတ္လပ္တဲ့ပါလက္စတိုင္းႏိုင္ငံေတာ္အျဖစ္တည္ေထာင္ဖို႔ၿပီး က်န္တဲ့ေျမေဒသေတြကို အစၥေရးအျဖစ္ထားရွိေပးဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ two-state သီအိုရီအရေတာ့ ရွင္းလင္းေနေပမယ့္ ႏွစ္ဘက္လံုးဟာ လက္ေတြ႔မွာ ဘယ္လိုအလုပ္လုပ္ၾကမလဲ စူးစူးစိုက္စိုက္သတိထား ေဝျခမ္းေနၾကတုန္းပါ။

တျခားေရြးခ်ယ္စရာနည္းလမ္းဆိုရင္ two-state solution ကေန one-state ေျပာင္းလဲႏိုင္ၿပီး ေျမေနရာအားလံုးကို အစၥေရး ဒါမွမဟုတ္ ပါလက္စတိုင္းတစ္ဦးတည္းကပဲ ပိုင္ဆိုင္ေစတာပါ။ ေလ့လာသူအမ်ားစုကေတာ့ ဒီနည္းလမ္းဟာ ေျဖရွင္းတာထက္ ျပႆနာေတြပိုမ်ားေစဖို႔ပဲျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ ဆိုၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ေဒသတြင္းအျဖစ္အပ်က္စတဲ့အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြေၾကာင့္ ဒီလိုအက်ဳိးဆက္ျဖစ္ပြားဖို႔ အလားအလာရွိေနပါတယ္။

Zionism ဆိုတာဘာလဲ။

ဇီယြန္ဝါဒ (Zionism-ဂ်ဴးႏိုင္ငံထူေထာင္ေရးဝါဒ)ဟာ အစၥေရးရဲ႕ အမ်ဳိးသားေရးအေတြးအျမင္ပါ။ ဇီယြန္ဝါဒသမား(Zionist)ေတြဟာ ဂ်ဴးဘာသာဟာ လူမ်ဳိး/ ႏိုင္ငံသားျဖစ္သလို ဘာသာေရးလည္း ျဖစ္ရမယ္။ ၿပီးေတာ့ ဂ်ဴးေတြရဲ႕ ဘိုးဘြားပိုင္ေျမေနရာ အစၥေရးမွာ သူတို႔ကိုယ္ပိုင္ႏိုင္ငံထူေထာင္ဖို႔ ထိုက္တန္တယ္လို႔လည္းယံုၾကည္ၾကတယ္။ ျပင္သစ္လူမ်ဳိးေတြဟာ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံမွာရွိေနဖို႔ ထိုက္တန္သလို၊ တရုတ္ႏိုင္ငံမွာ တရုတ္လူမ်ဳိးေတြရွိေနသင့္တယ္ဆိုတဲ့သေဘာမ်ဳိးပါပဲ။ အဲဒီအတိုင္း ပထမေနရာျဖစ္တဲ့ အစၥေရးကို ဂ်ဴးေတြျပန္ယူေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါကပဲ အစၥေရးလူမ်ဳိးေတြရဲ႕ႏိုင္ငံနဲ႔ အာရပ္ေတြ၊ ပါလက္စတိုင္းလူမ်ဳိးေတြ ပတ္သက္ၾကတဲ့အဓိကအေၾကာင္းတရားပါ။

ဂ်ဴးေတြဟာ ဘီစီ ၉၅၀ ခန္႔က သမၼာက်မ္းလာ ဘုရင္ေတြျဖစ္တဲ့ ေဒးဗစ္ နဲ႔ ေဆာ္လမြန္ေခတ္ သူတို႔ရဲ႕ႏိုင္ငံျဖစ္တည္မႈကို မၾကာခဏေနာက္ေၾကာင္းျပန္တယ္။ ေမာ္ဒန္ဇီယြန္ဝါဒဟာ ဂ်ဴးလူမ်ဳိးေတြကာလၾကာရွည္တမ္းတေနခဲ့တဲ့ ၁၉ ရာစုထဲက "ဇီယြန္ႏိုင္ငံဆီအျပန္" ကိုတည္ေဆာက္လိုတဲ့ဝါဒပါ။ ဘာသာေရးအယူအဆျပင္းထန္မႈမရွိတဲ့ ၾသစႀတီးယန္း-ဂ်ဴးလူမ်ဳိး ဂ်ာနယ္လစ္ သီအိုဒိုဟာဇဲလ္ ဟာ ဂ်ဴးအမ်ဳိးသားႏိုင္ငံခ်စ္စိတ္ျမည္ဟည္းေက်ာ္ေစာေစဖို႔ ၁၈၉၆ ခန္႔မွာ ႏိုင္ငံတကာလႈပ္ရွားမႈ ပထမဆံုးစတင္ခဲ့တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ဟာ ဥရာပမွာ အမ်ဳိးသားလြတ္လပ္ေရးစိတ္ဓာတ္ေတြ တိုးတက္ဖို႔ အစျပဳလာခဲ့တဲ့အခ်ိန္ပါ။ ဟာဇဲလ္ဟာ လူမဆန္တဲ့ဥေရာပ ဂ်ဴးမုန္းတီးေရးဝါဒ (Anti-Semitism)ကို မ်က္ျမင္ကိုယ္ေတြ႕ ၾကံဳခဲ့ရတယ္လို႔ဆိုတယ္။ ေနာက္ပိုင္း ဂ်ဴးလူမ်ဳိးေတြဟာ သူ႔တို႔ကိုယ္ပိုင္ျဖစ္တဲ့တိုင္းျပည္မဟုတ္တဲ့အျပင္ဘက္မွာ ဘယ္ေတာ့မွမရွင္သန္ႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့ အယူအဆမ်ဳိးလက္ခံယံုၾကည္လာေဆာင္ သိမ္းသြင္းစည္းရုံးခဲ့ပါတယ္။ အခု အစၥေရး/ ပါလက္စတိုင္းေရာေႏွာ ငဋိပကၡျဖစ္ေနတဲ့ေနရာကို ဥေရာပကေန ဂ်ဴးလူမ်ဳိးေတြအစုလိုက္အျပံဳလိုက္ေျပာင္းေရႊ႕ၾကဖို႔ လံႈ႕ေဆာ္တဲ့ အက္ေဆးေတြေရးသားခဲ့တယ္။ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။ ဟာဇဲလ္မလႈပ္ရွားခင္မွာ အဲဒီ အစၥေရး/ ပါလက္စတိုင္းေနရာမွာ ဂ်ဴး ၂၀၀၀၀ခန္႔ေနထိုင္ၾကတယ္။ ဂ်ာမနီမွာ အေဒါဖ့္ဟစ္တလာအာဏာႀကီးလာေတာ့ အေရအတြက္ ၈ ဆမ်ားတဲ့ ဂ်ဴးေတြေနထိုင္လာခဲ့ၾကပါတယ္။

ဇီယြန္နစ္ေတြဟာ အစိုးရကိုကာလအေတာ္ၾကာသေဘာမတူခဲ့သည့္တိုင္ အစၥေရးေတြဟာတည္ရွိေနသင့္တယ္လို႔ အားလံုးက သေဘာတူလက္ခံထားၾကတယ္။ ဇီယြန္နစ္ေတြအားလံုးက အစၥေရးႏိုင္ငံတည္ရွိမႈကို သေဘာတူၾကေပမယ့္ အစၥေရးအစိုးရလုပ္ေဆာင္ခ်က္၊ မူဝါဒေတြအားလံုးကိုေတာ့ လက္ခံသေဘာက်ေနခဲ့ၾကတာမဟုတ္ပါဘူး။ ေယဘူယ်ဆိုရရင္ လက္ဝဲဇီယြန္နစ္ေတြဟာ ၁၉၇၀ တိုင္ေအာင္ ႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးပိုင္းမွာလႊမ္းမိုးခဲ့တယ္။ အစၥေရးေတြထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ေဒသမွာ အာရပ္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ land-for-peace ကုန္သြယ္မႈေတြလက္ခံျပဳလုပ္လိုတယ္။ ႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးကို အစိုးရကပိုၿပီးၾကားဝင္ေဆာင္ရြက္ေစလိုတယ္။ ဘာသာေရးအယူျပင္းထန္တဲ့အစိုးရတစ္ရပ္ထက္ ဘာသာစြဲမျပင္းထန္တဲ့အစိုးရကို ႏွစ္သက္ၾကတယ္။ လက္ယာဇီယြန္နစ္ေတြကေတာ့ land-for-peace အေပးအယူေတြကိုအယံုအၾကည္မရွိဘဲ စီးပြားေရးမွာ ပိုၿပီးလြတ္လြတ္လပ္လုပ္ကိုင္ဖို႔ ယံုၾကည္လက္ခံတယ္။ ဘာသာေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး ေရာေႏွာေဆာင္ရြက္တာကို ပိုၿပီးေတာ့လက္ခံၾကတယ္။

အာရပ္ေတြနဲ႔ ပါလက္စတိုင္းေတြဟာ ေယဘူယ်အားျဖင့္ ဇီယြန္ဝါဒကို ဆန္႔က်င္ပါတယ္။ အစၥေရးႏိုင္ငံရဲ႕ ဂ်ဴးဝိေသသလကၡဏာဖြင့္ဆိုပံုျဖစ္တဲ့ ဂ်ဴးေတြမွာ တျခားသူေတြမရွိတဲ့အထူးအခြင့္အေရးမ်ဳိးရရွိၾကတယ္ဆိုတာကို ျပတ္ျပတ္သားသားဆန္႔က်င္တာပါ။ ဥပမာ-ကမၻာ့ဘယ္ေနရာမွာေနထိုင္တဲ့ဂ်ဴးျဖစ္ေနပါေစ အစၥေရးႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ဆိုတာမ်ဳိးပါ။ အာရပ္ေတြျမင္ၾကတာက ဇီယြန္ဝါဒဟာ ကိုလိုနီစနစ္အမ်ဳိးအစားတစ္ခုအျဖစ္၊ ပါလက္စတိုင္းနယ္ေျမကိုအပိုင္စီးခ်င္တဲ့အတြက္ လူမ်ဳိးေရးခြဲျခားမႈ နဲ႔ ပါလက္စတိုင္းေတြကို မဲေပးပိုင္ခြင့္မရွိျဖစ္က်န္ရစ္ေနေအာင္ စနစ္တက်လုပ္ေဆာင္မႈေတြလို႔ဆိုတယ္။ ဇီယြန္ဝါဒဟာ လူမ်ဳိးႀကီးဝါဒ၊ လူမ်ဳိးေရးခြဲျခားဆက္ဆံေရးဝါဒပံုစံ လို႔ တံဆိပ္တပ္လိုက္တဲ့ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္ ယူအန္အေထြေထြအစည္းအေဝးဆံုးျဖတ္ခ်က္တစ္ခုကိုအတည္ျပဳဖို႔ တိုက္တြန္းခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၁၅ ႏွစ္ၾကာၿပီးေနာက္မွ ဇီယြန္ဝါဒကို ပယ္ဖ်က္လိုက္တာပါ။

အစၥေရးဟာ ဘာေၾကာင့္ ပထမေနရာကတိုင္းျပည္ျဖစ္ေနတာလဲ။

ဥေရာပမွာ လူမႈေရး၊ ႏိုင္ငံေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈေတြမ်ားလာတဲ့အခါ ဂ်ဴးေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ကိုယ္ပိုင္ႏိုင္ငံလိုအပ္တယ္လို႔ လက္ခံယံုၾကည္လာခဲ့တယ္။ သူတို႔ရဲ႕ဘိုးဘြားပိုင္ေျမေနရာကိုသာႏိုင္ငံထူေထာင္ဖို႔ အမွန္ကန္ဆံုးလို႔ ထင္ျမင္ေစခဲ့တယ္။ ဥေရာပဂ်ဴးေတြအားလံုးထဲက ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ဟာ ဇီယြန္္ဝါဒကိုလက္ခံလာၾကတယ္ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဥေရာပမွာ ဂ်ဴးမုန္းတီးေရးဝါဒျမင့္တက္လာမႈေၾကာင့္ရယ္၊ ၁၇၇၀ ကေန ၁၈၈၀ ခုႏွစ္အထိျပဳလုပ္လာခဲ့ၾကတဲ့ Haskalah (Jewish Enlightenment) လႈပ္ရွားမႈကလည္း ဂ်ဴးေတြကို ဘာသာေရးလႊမ္းမိုးမႈမရိွ လြတ္လပ္တဲ့အမ်ဳိးသားေရးဝါဒ နဲ႔ မိတ္ဆက္ေပးခဲ့တာေၾကာင့္လည္း တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းပါဝင္တယ္။ ၁၈၉၆ နဲ႔ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္အၾကား ဂ်ဴးသိန္းေပါင္းမ်ားစြာဟာ ဥေရာပကေန ၿဗိတိသွ်ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ပါလက္စတိုင္းဆီ ျပန္ၿပီးအေျခခ်ခဲ့ၾကတယ္။

အာရပ္ေတြဟာ ဂ်ဴးေတြစုျပံဳက်လာတာကို ဥေရာပကိုလိုနီစနစ္ရဲ႕လႈပ္ရွားမႈတစ္ခုအျဖစ္ျမင္ၾကၿပီး ႏွစ္ဦးသား ခါးခါးသီးသီးတိုက္ခိုက္လာခဲ့ၾကပါတယ္။ ၿဗိတိသွ်ဟာ အၾကမ္းဖက္မႈကိုမထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ခဲ့ဘဲ ၁၉၄၇ မွာ ႏိုင္ငံႏွစ္ခုကို ခြဲျခမ္းေဝမွ်ဖို႔ မဲေပးခဲ့တယ္။ ေျမပံုထဲမွာျပသထားသလို အျပာေရာင္ေနရာကို အၾကမ္းဖ်င္း ဂ်ဴးလူမ်ဳိး ၆၅၀၀၀၀ ခန္႔ဟာ အကုန္လံုးနီးပါး ေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့ၾကတယ္။ အာရပ္လူဦေရးအမ်ားစု(ဂ်ဴးအုပ္စုေတြရဲ႕ ႏွစ္ဆခန္႔)ဟာ လိေမၼာ္ေရာင္ေျမေနရာဆီသြားခဲ့ၾကပါတယ္။

ဂ်ဴးအေျခခ်ေနထိုင္သူေတြဟာ အဲဒီအေပးအယူကို လက္ခံခဲ့ၾကတယ္။ ပါလက္စတိုင္းေတြကေတာ့ ဂ်ဴးေတြ မဆံုးႏိုင္ေအာင္ေျပာင္းေရႊတိုးခ်ဲ႕လာၿပီး သူတို႔ကို အေဝးတြန္းထုတ္ျပစ္လိုက္မယ့္အစီအစဥ္လို႔ျမင္လာတဲ့အတြက္ တိုက္ခိုက္မႈေတြျဖစ္လာၾကေတာ့တယ္။ အာရပ္ႏိုင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ အီဂ်စ္၊ ေဂ်ာ္ဒန္၊ အီရတ္ နဲ႔ ဆီးရီးယားတို႔အားလံုးဟာ အစၥေရးကို စစ္ေၾကညာခဲ့ၾကတယ္။ (ဒါေပမဲ့ ပါလက္စတိုင္းေတြကိုေတာ့ ခုခံကာကြယ္မေပးပါဘူး။)

အစၥေရးတပ္ေတြဟာ ပါလက္စတိုင္းေျပာက္က်ားေတြနဲ႔ အာရပ္စစ္တပ္ေတြကို အႏိုင္ယူခဲ့ၿပီး အဲဒီျပင္းထန္လွတဲ့ပဋိပကၡမွာ ပါလက္စတိုင္းအရပ္သား ၇၀၀၀၀၀ ခန္႔ ဒုကၡသည္ေတြျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ ယူအန္အခန္းက႑အျဖစ္ ၿဗိတိသွ်ပိုင္ ၅၆ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ကို ဂ်ဴးႏိုင္ငံအတြက္ ေပးဖို႔ကတိျပဳေစခဲ့တယ္။ စစ္ပြဲအၿပီးမွာ အစၥေရးက West Bank နဲ႔ ေဂ်ာ္ဒန္ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ေဂ်ရုဆလင္အေရွ႕ပိုင္းကလြဲလို႔ အားလံုး ၇၇ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ ပိုင္ဆိုင္သြားခဲ့ပါတယ္။ ဂါဇာကမ္းေျမာင္က အီဂ်စ္ထိန္းခ်ဳပ္ထားတာပါ။ အစၥေရးလူမ်ဳိးေတြအတြက္ ႏိုင္ငံတစ္ခုက်န္ရွိခဲ့ေပမဲ့ ပါလက္စတိုင္းေတြအတြက္ေတာ့ ဘာမွ မရရွိခဲ့ၾကဘူး။

Nakba ဆိုတာဘာလဲ။

၁၉၄၈ စစ္ပြဲဟာ ပါလက္စတိုင္း ၇၀၀၀၀၀ ခန္႔ကို သူတို႔ရဲ႕ ေနအိမ္ေတြကေန လြင့္စင္သြားေအာင္ဖန္တီးခဲ့တယ္။ တြယ္ရာမဲ့ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ ျပႆနာဟာ အခုထက္တိတိုင္ မေျဖရွင္းႏိုင္ၾကေသးဘူး။ ပါလက္စတိုင္းေတြက ဒါဟာ ဥပေဒေဘာင္တြင္းကႏွင္ထုတ္ခဲ့မႈႀကီး "ကပ္ေဘး" (အာေရဗ်လို Nakba) လုိ႔ နာမည္ေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီအေမြအႏွစ္ဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေစ့စပ္ေဆြးေႏြးပြဲေတြလုပ္ရင္ ေျဖရွင္းရခက္ခက္ျဖစ္ရဆံုးေသာကိစၥေတြထဲက တစ္ခုအျဖစ္ က်န္ရွိေနဆဲပါ။

အံ့ၾသစရာေတာ့မေကာင္းလွပါဘူး။ ပါလက္စတိုင္း နဲ႔ အစၥေရးေတြရဲ႕ ပါလက္စတိုင္းဒုကၡသည္ေတြေမြးဖြားေပၚထြက္ခဲ့ရတဲ့ အေရးအခင္းကာလအေပၚျမင္တဲ့အျမင္ေတြ အလြန္အမင္း ကြဲျပားပါတယ္။ ႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္ရရင္ ပါလက္စတိုင္းေတြက ျမင္တာက ပါလက္စတိုင္း-အာရပ္ေတြကို လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္ဖို႔ ဂ်ဴးေတြရဲ႕ႀကိဳတင္ၾကံရြယ္ထားတဲ့တိုက္ပြဲတစ္ခုအျဖစ္ပါ။ အစၥေရးေတြကေတာ့ အာရပ္လူမ်ဳိးေတြ၊ အာရပ္စစ္တပ္ေတြ ေကာက္ကာငင္ကာ ထြက္ေျပးရတာကို ကံမေကာင္းတဲ့ စစ္ကာလထိခိုက္မႈေတြလို႔ပဲ အျပစ္တင္ၾကပါတယ္။ ဒီေန႔မွာ ပါလက္စတိုင္းဒုကၡသည္ ၇ သန္းေက်ာ္ရွိေနပါတယ္။ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ အိမ္ရာပစ္ထြက္ေျပးရသူေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕သားစဥ္ေျမးဆက္သူေတြပါ။ ပါလက္စတိုင္းေတြအဓိကေတာင္းဆိုတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေစ့စပ္ေဆြးေႏြးပြဲေတြဆိုတာက အဲဒီဒုကၡသည္ေတြအတြက္ တရားသျဖင့္ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္ဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္က အိုးအိမ္စြန္႔လႊတ္ထြက္ေျပးခဲ့ရတဲ့ သူတို႔ရဲ႕မိသားစုေတြ အိမ္ကို ျပန္ႏိုင္ခြင့္ right of return ပံုစံမ်ဳိးဖန္တီေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုၾကတာပါ။

အစၥေရးက ဂ်ဴးႏိုင္ငံ ဒါမွမဟုတ္ ဒီမိုကရက္တစ္အေထာက္အထား မစြန္႔လႊတ္ႏိုင္ပါဘူး။ right of return ကိုလက္မခံႏိုင္ၾကဘူး။ အာရပ္ ၇ သန္း အစၥေရးလူဦးေရထဲေပါင္းထည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ အစၥေရးရဲ႕ စုစုေပါင္းလူဦးေရက ၈ သန္းခန္႔ရယ္၊ အဲဒီေနရာမွာမူလကရွိႏွင့္ေနၿပီးသား အာရပ္ ၁.၅ သန္းရယ္ေပါင္းလိုက္ရင္ ဂ်ဴးေတြဟာ လူနည္းစုျဖစ္သြားေအာင္လုပ္လိုက္သလိုျဖစ္မွာကို စိုးရိမ္ၾကတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အၿပီးသတ္အေပးအယူမွာ right to return လို႔ ပါဝင္ေစဦးေတာ့ အစၥေရးေတြကေတာ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကိုလည္းျငင္းဆန္ၾကမွာပါ။

ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမႈမွာ အဓိကျပႆနာေတြထဲက တစ္ခုဟာ အစၥေရး၊ ပါလက္စတိုင္းေတြ ႏွစ္ဦးလံုးကလည္းလက္ခံၿပီး ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ တရားမွ်တမႈရရွိႏိုင္မယ့္နည္းလမ္းဘယ္လိုရွာၾကမလဲ ဆိုတာကိုပါ။ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ အဆိုျပဳထားခဲ့တဲ့ေတာင္းဆိုမႈေတြကေတာ့ ေငြေရးေၾကးရးအေထာက္အပံ့ျဖစ္ေအာင္ ေလ်ာ္ေၾကးေပးေစဖို႔နဲ႔ အစၥေရးမွာ အကန္႔အသတ္နဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေပးဖို႔ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ အဲဒီစိတ္ကူးေတြ အမွန္တကယ္အလုပ္ျဖစ္ႏိုင္မယ့္ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္ေတြေဆြးေႏြးတဲ့အခါတိုင္း ႏွစ္ဘက္ေခါင္းေဆာင္ေတြ ဘယ္သူကမွ သေဘာမညီၾကပါဘူး။

West Bank က ဘာလဲ။

West Bank ဟာ အစၥေရးအေရွ႕ဘက္ပိုင္း ကုန္းေျမေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားါဝင္တဲ့ ေနရာပါ။ ပါလက္စတိုင္း ၂.၆ သန္းရဲ႕ အိမ္ျဖစ္တယ္။ ပါလက္စတိုင္းႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အသည္းႏွလံုးတည္ရွိရာေနရာေဒသလိုပါ။ ၁၉၆၇ မွာ အစၥေရးက ထိန္းခ်ဳပ္လိုက္ၿပီး ဂ်ဴးအေျခခ်ေနထိုင္သူေတြကို ေရႊ႕ေျပာင္းေစခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ ပါလက္စတိုင္းေတြနဲ႔ (ႏိုင္ငံတကာအုပ္စုေတြက) အဲဒါဟာ ပါလက္စတိုင္းကုန္းေျမကို တရားမဝင္သိမ္းပိုက္ယူလိုက္တာလို႔ ဆံုးျဖတ္ၾကတယ္။

၁၉၆၇ ခုႏွစ္မွာ အစၥေရးဟာ အီဂ်စ္၊ ဆီးရီးယား နဲ႔ ေဂ်ာ္ဒန္တို႔နဲံ စစ္ပြဲတစ္ပြဲဆင္ႏႊဲခဲ့ပါတယ္။ အစၥေရးက အဲဒီစစ္ပြဲဟာ အီဂ်စ္ေတြတိုက္ခိုက္မႈျဖစ္အဲ့ဆဲဆဲအခ်ိန္မွာ ႀကိဳတင္လက္ဦးမႈရယူခဲ့ရတဲ့စစ္ပြဲလို႔ဆိုတယ္။ အာရပ္ေတြက သေဘာမတူပါဘူး။ အစၥေရးပံုစံဟာ ရန္စရန္မူေနသူတစ္ဦးလို သံသယျဖစ္စရာေကာင္းတယ္လို႔ဆိုၾကတယ္။ ေျခာက္ရက္ၾကာတဲ့အခါ West Bank နဲ႔ ေဂ်ာ္ဒန္ဆီက အေရွ႕ေဂ်ရုဆလင္ကို သိမ္းယူဖို႔ စစ္ခ်ီတက္ခဲ့ပါတယ္။

Six Day War (ေျခာက္ရက္စစ္ပြဲ)လို႔ ေခၚေဝၚခဲ့ၾကတဲ့အဲဒီစစ္ပြဲအခ်ိန္ကတည္းက West Bank ကို အစၥေရးက ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့တာပါ။ ဂ်ဴးေတြအတြက္ အဲဒီသတင္းဟာ ႏွစ္သက္ေပ်ာ္ရႊင္ဖြယ္ရာသတင္းျဖစ္ခဲ့တယ္။ West Bank ဟာ ေရွးေခတ္ဂ်ဴးႏိုင္ငံေတာ္ရွိရာ အသည္းႏွလံုးေျမေနရာျဖစ္ခဲ့တာေၾကာင့္ပါ။ အဲဒီေနရာဟာ ဂ်ဴးျမင့္ျမတ္တဲ့ေနရာေတြအမ်ားႀကီးရဲ႕အိမ္ျဖစ္ေနတယ္။ ဥပမာ အရင္က ဂ်ဴးေတြအသြားအလာမရွိရေအာင္တားျမစ္ျဖတ္ေတာက္ထားခဲ့တဲ့ ဟီဘရြန္ၿမိဳ႕ေတာ္က Cave of Patriarchs လည္းပါဝင္ေနတယ္။ အစၥေရးေတြ West Bank ကို စစ္ေရးအုပ္ခ်ဳပ္မႈယူလိုက္တယ္ဆိုေတာ့ အဲဒီေဒသမွာရွိတဲ့ပါလက္စတိုင္းအားလံုးအတြက္က အစၥေရးအမိန္႔ၾသဇာေအာက္မွာ ေနထိုင္ဖို႔ မေပ်ာ္ရႊင္ၾကေတာ့ဘူး။

အစၥေရးနဲ႔ West Bank နယ္နိမိတ္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေပးအယူပံုစံေတြ ေျပာင္းလဲရမယ့္အေျခအေနျဖစ္ႏိုင္လိမ့္မယ္။ West Bank မွာ ဂ်ဴးအေျခခ်သူေတြ ၅၀၀၀၀၀ ခန္႔ ေနထိုင္ေနၾကတယ္။ အမ်ားစုက အစၥေရးေျမေနရာနဲ႔နီးတဲ့ နယ္နိမိတ္အနီးမွာေနထိုင္ၾကတာပါ။ two-state အေပးအယူမွာ နယ္နိမိတ္အနီးအေျခခ်မႈေတြမွာ အစၥေရးေျမျဖစ္လာခဲ့ရင္ အဲဒီအေျခခ်သူေတြ West Bank ကို ထြက္ခြာရလိမ့္မယ္။ အျပန္အလွန္အားျဖင့္ အစၥေရးကလည္း ေျမေနရာတခ်ဳိ႕ကို ပါလက္စတိုင္းကိုေပးရပါမယ္။ အဲဒါကို "ကုန္းေျမဖလွယ္ျခင္းေတြ" လို႔ ေခၚႏိုင္မွာပါ။ အစၥေရးနဲ႔ ပါလက္စတိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ဘယ္ေနရာကို နယ္နမိတ္မ်ဥ္းသတ္မွတ္ေရးဆြဲၾကမလဲ အေသးစိတ္စဥ္းစားၾကရင္း သေဘာတူညီမႈမရႏိုင္ၾကေသးဘူး။

ၿဖိဳးၿဖိဳး

Source : Everything you need to know about Israel-Palestine by ZACK BEAUCHAMP | www.vox.com

သိထားရမယ့္ အစၥေရးနဲ႔ ပါလက္စတိုင္းအေရးကိစၥေတြ (၂)

သိထားရမယ့္ အစၥေရးနဲ႔ ပါလက္စတိုင္းအေရးကိစၥေတြ (၃)

သိထားရမယ့္ အစၥေရးနဲ႔ ပါလက္စတိုင္းအေရးကိစၥေတြ (၄)

သိထားရမယ့္ အစၥေရးနဲ႔ ပါလက္စတိုင္းအေရးကိစၥေတြ (၅)

ေကာင္းကင္မွာထိန္ထိန္သာေနတဲ့ ေငြလမင္း

2017-09-07T14:48:00.000-07:00

(ခင္ေမသစ္)

ျကည့္စမ္း အသက္ေတြက ျကီးလာပါပေကာ။ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ မာလွခ်ည့္ ထင္ေနတာ ၿဗဳံးကနဲ ဒိုင္းကနဲ ျဖစ္လိုက္ေတာ့ ေက်ာ္မေကာင္း ျကားမေကာင္း ေဆးရံုေတြေရာက္ အေရးေပၚေတြေရာက္ ဟိုလူမေနရ ဒီလူမေနရ ဆစ္ဒနီက လူမေနရ ဆားဘီးယားကလူလည္းမေနရ ရန္ကုန္ မႏၱေလး ပ်ဥ္းမနား မေနရ ေတာ္ေတာ္ကို အရုပ္ဆိုးလိုက္တာေလ။ ေနေကာင္းျပီဆိုေတာ့လည္း လူကသာ ေနေကာင္းတာ ဦးေႏွာက္က မေကာင္းဘူး။ စိတ္ရွဳပ္မခံနိုင္ဘူးေလ။

အေရးထဲ စုမီေအာင့္ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ကို သြားသတိရတယ္။

လႊတ္ခ်လိုက္ တဲ့

ကဗ်ာေခါင္းစဥ္က။

ေနေကာင္းၿပီလား လာေမးတဲ့ တူေတာ္ေမာင္ နိဳင္နိင္ကလည္း စာအုပ္ေတြ အသာထား လြတ္ခ်လိုက္ တဲ့။အလိုေလး ေလ ကြ်န္မခ်စ္တဲ့ စာေတြ စာအုပ္ေတြ လႊတ္ခ်ျပစ္လိုက္ရမယ္ ဘုရား ဘုရား။။

ဒါနဲ ့ ကြ်န္မလည္း ၀မ္းနည္းပမ္းနည္း ကဗ်ာလိုလို ဘာလိုလို စာတပုဒ္ ေရးခ်င္လာတယ္။

လြတ္ခ်လိုက္

ဟုတ္ပါရဲ့ လြွတ္ခ်လိုက္မွ ထင္ရဲ ့။

တစ္စ တစ္စ ယိုယြင္းလာတဲ့ ခႏၶာကိုယ္က အေရးဆိုေနျပီ၊

အလိုမလိုက္ႏိုင္ေတာ့ဘူးတဲ ့။

မ်က္လုံးေတြကလည္း ဒီ့ထက္ပိုလို ့ အသုံးမခ်ပါနဲ ့ေတာ့ တဲ့

အေရးထဲ ဟိုလူက တေမွာင့္ မင္းအလုပ္က ဘာလဲ

မင္းလုပ္ခ်င္တာေတြ လုပ္ေနရခဲ့ လို ့ ဘာအက်ိဳးအျမတ္ရသလဲ အေပ်ာ္လုပ္ေနတာမို ့လား။

စက္ျပင္လိုက္ ဆင္လိုက္ ရွဳပ္ေနတာပဲ တဲ့ ေျပာခဲ့ဖူး တယ္။

ပိုက္ဆံ ကုန္ရက်ိဳးနပ္ကဲ့လား တဲ့ ေမးတတ္လိုက္ေသးတယ္။

ငါ့ရဲ ့တက္ျကြေနတဲ ့စိတ္ေတြ ဟို ေအာက္ဆုံးေရာက္ေအာင္

သူဆြဲခ်သြားတာ ေထာင္းလေမာင္း ေၾကပါေရာလား ၊

ေရးခ်င္တာေတြေရး မေရးခ်င္တာေတြလည္းကူေရးေပးရင္း

ကြန္ျပဴတာ တစ္လုံးနဲ ့ ျပံဳးေနတဲ့ ငါ ၊အင္တာနက္ ဖုန္းတလုံးနဲ ့ ျပံဳးေနတဲ့ ငါ ၊

ခုကေတာ့ ျပည္ဖုံးကားခ်ဖို ့ ခ်ိန္တန္ျပီ ထင္ပါရဲ ့ ့ ၊ ရပ္တန္းက ရပ္ပလိုက္ခ်င္ေတာ့တယ္။

အားတင္းထားေဟ့လို ့ ငါ့ကိုယ္ငါ အားေပး၇င္း လူလည္း ေပ်ာ့ဖတ္လာပါပေကာ။

စိတ္ေမာလြန္းလို ့ စိတ္ကို ေဖ်ာင္းဖ်ရေပါင္းမ်ားလြန္းးလို ့ ၊ ငါ အားမရွိေတာ့ဘူး။ ။

အဲဒါ ကြ်န္မေရးခ်င္တဲ့စာ ကြ်န္မ ေျပာခ်င္တဲ ့စကားပါပဲ။ ဒါ့အျပင္ ကြ်န္မရဲ ့ ငယ္သူငယ္ခ်င္းေလးကိုလည္း မေျပာမဆို အလိုလို ၀ုန္းဒိုင္းႀကီး သတိရလာလိုက္တာ။

ေအာ္ ..အေစာရယ္ ခုေနမ်ား အေစာတေယာက္ ဘယ္ကို ေရာက္ေနပါလိမ့္။

ေကာင္းကင္ျကီးမွာ ထိန္ထိန္သာ

ကြ်န္မေလ စာေရးခ်င္လာၿပီ ဆိုေတာ့ ေမ့ထားခဲ့တဲ့ ငယ္ငယ္က အေၾကာင္းေလးေတြ ျပန္ေပၚလာေတာ့ အားမရွိလည္း ရွိသမွ်အားကေလးနဲ႔ အားတင္းျပီးဲ က်ဳံရုံးေရးျကည့္လိုက္ခ်င္တယ္ေလ။ ဒါေပမဲ့ ဆူေ၀ေနတဲ့ဦးေႏွာက္ေတြက ဘာေရရမွႏ္းမသိ ျဖစ္ေနျပီ စဥ္းစားစမ္း။ ေဟာ ..သူငယ္ခ်င္းေလး ေစာနန္းယု ရွမ္းမေခ်ာေခ်ာေလး ၀ုန္းဒိုင္းျကဲျပီးျဗံဳးကနဲ ေပၚလာတဲ့ အေစာေလ .. အေစာ အေစာကို သတိရလိုက္တာ။ ကြ်န္မ (ဂ)တန္းတုန္းကသူငယ္ခ်င္းေပါ့။ ခုံတန္းရွည္ဆိုေတာ့ သူနဲ႔က တူတူ ထိုင္ရတယ္ေလ။ ေက်ာင္းကပြဲေတြ မွာ အမိျမန္မာျပည္ လုပ္ရတယ္။ ရွမ္း ခ်င္း ကခ်င္ စတာေတြ သူ႔ကို ၀န္းရံျကရတယ္။ ေက်ာင္းသားသမဂၢက တစ္ေရာင္ထဲျခယ္ျပဇာတ္ကေတာ့ သူ႔ကို နဂါးမ မယ္စႏၵာဆိုျပီး ပါ၀င္ ကျပရတယ္ေလ။ ရိုးလည္းသိပ္ရိုးတယ္။

တေန ့ေတာ့ သူကကြ်န္မကို မုန္႔ဆိုင္ ခဏ လိုက္ခဲ့ပါ ဆိုၿပီး ေခၚတယ္။

ခင္ေလးေရ ကြ်န္မကို အျကံေပးပါအံုး ဘာလုပ္ရမလဲ ကြ်န္မလည္း မသိဘူး တဲ့ ေျပာျပတယ္။

"ဟင္ ဘာမွန္း မသိဘဲ ဘာေျပာရမလဲ"

"ဟိုေလ ဟို ..ကိုသက္တင္ ေလ။ သူ ကကြ်န္မကို .."

"ေအာ္ ..ဒီလူလား ဒီလူက ေက်ာင္းသားမွ မဟုတ္ဘဲ ေက်ာင္းမွ မတက္ပဲ ရွုိဳးေပးေနတာပဲ အားလုံး မ်က္ျမင္ေလ ၂ႏွစ္က်ၿပီးၿပီ အေရးလုပ္မေနနဲ ႔ ခင္ေလးလဲ အခ်ိန္မရဘူး။ ျပန္ရေအာင္"

"ခဏ ခဏ ေနပါအံုး ခင္ေလးရဲ ့ သူက ေျပာတယ္ သူဟာ ေကာင္းကင္မွာ ထိန္ထိန္သာေနတဲ့ ေငြလမင္း တဲ့ ကြ်န္မကို ေစာင့္စား ေမွ်ာ္လင့္ မေနနဲ ရႏိုး ရႏိုး နဲ ့ ေငြလမင္းကို ေမွ်ာ္ကိုးေနသလို ျဖစ္ေနမွာေပါ့တဲ ့။ ဘာကို ေျပာတာလဲ ဟင္ .."

"အေစာရယ္ အလိုက္တာ ဘယ္ေတာ့မွ သူ ့ကို မရႏိုင္ဘူး ေျပာတာေလ ခင္ေလးလည္း ေသေသခ်ာခ်ာ ရွင္းမျပတတ္ပါဘူး။ ခင္ေလးထင္တာေတာ့ သူက ေလျကြားျကီး မိဘေတြက တရားသူျကီးမို ့ ဂုဏ္ေမာက္ျပီး အထင္ေရာက္ေနတာပါ ကိုယ္တိုင္က အစြမ္းအစ မရွိပါဘူး အေစာရဲ ့ အထင္ႀကီးမေနပါနဲ႔။ ခင္ေလးတို ့ ဦးေလးက ပညာအုပ္ေလ သူ႔မိဘေတြကို သိတယ္။ အေစာ စိတ္မ၀င္စားပါနဲ ့ ခင္ေလးတို ့တေတြ ငယ္ပါေသးတယ္"

အေစာက မ်က္ရည္ေလး ၀ဲ၀ဲ ၀ဲ၀ဲ နဲ့ သနားပါတယ္။ အင္းေလ ကြ်န္မတို ့က ေတာသူ ေတာင္သားကိုးေနာ္ မတူမတန္ဘူး ဆိုလို ခ်င္တာ ထင္တယ္ေနာ္ တဲ့။ သူ သေဘာေပါက္ သြားတယ္။ စတုံးက စျပီးေတာ့

ဟုတ္ပါရဲ့။ ေယာက်ၤားေလးေတြမ်ား ထင္လိုက္ျကတာ သူတို ့ကို သူတို ့ ေရႊမႈံ႕စား ေမြးထားသလားပဲေနာ္။ ခင္ေလးကေတာ့ ဘယ္သူ့မွ ဘယ္ေတာ့မွ ေျပာတိုင္း မယုံတတ္ေပါင္။ ။ အေစာကိုေတာ့ ေခ်ာ့လိုက္မိတယ္။ဟုတ္တယ္ေလ။ စိတ္ဓာတ္ခြန္အား ျဖည့္ဆည္းပးခ်င္ပါတယ္။ အေစာ တကယ္ ေပ်ာ့ညံ့တယ္။

အဲဒီ ေကာင္းကင္ျကီးမွာ ထိန္ထိန္သာေနတဲ့ လမင္းျကီးက ညအခ်ိန္ အလင္းရတာကလြဲလို ့ တျခား ဘာမ်ား အသံုးက်မွာမို့လဲ။ ကိုယ္သြားရမယ့္ခရီးက အေ၀းႀကီး။ ။

ခင္ေမသစ္

(၆၊၂၈၊၂၀၁၇)

ကတီၱပါသားေတာ္လွန္ေရးေအာင္ေျမ ပရတ္ဂ္ၿမိဳ႕ဆီ (အပိုင္း ၁)

2017-07-05T04:56:00.000-07:00

ဒီႏွစ္ေႏြရာသီအပမ္းေျဖခရီးအတြက္ သြားလည္ခ်င္တဲ့ေနရာေရြးၾကတဲ့အခါ ခ်မ္းေအးလွတဲ့ေဆာင္းကာလကတည္းက စိတ္ကူးထားမိတဲ့ Czech Republic ႏိုင္ငံ Prague ပရတ္ဂ္ၿမိဳ႕ကိုပဲ Tour နဲ႔ သြားၾကမယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္ၾကတယ္။ tour ေတြလိုက္ၾကည့္ၾကေတာ့ ေစ်းႏႈန္းရယ္ ကိုယ္သြားခ်င္တဲ့ရက္ေတြလိုက္ၾကည့္ၿပီး tour ကိုေရြးလိုက္ၾကပါတယ္။ ခရီးစဥ္ထဲ boat trip ၊ Spa နဲ႔ ေနာက္ထပ္ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံထဲက ၿမိဳ႕ေလးဆီသြားၾကမယ့္ခရီးစဥ္ေတြအတြက္ လိုက္ခ်င္တဲ့သူေတြက က်သင့္တဲ့ေစ်းႏႈန္းထပ္ၿပီးေပးရမွာပါ။

Velvet Revolution အေၾကာင္းဖတ္ဖူး၊ ေရးဖူးထားတာရယ္၊ ခ်က္ႏိုင္ငံ ပထမဆံုးသမၼတ ဗာဆလာဗ့္ဟာဗဲလ္ကိုလည္းခ်စ္ခင္ႏွစ္သက္လွတာမို႔ ခ်က္သမၼတႏိုင္ငံ ပရတ္ဂ္ၿမိဳ႕ကိုသြားရမယ့္ ခရီးစဥ္က ကၽြန္မအတြက္ စိတ္လႈပ္ရွားေပ်ာ္ရြင္စရာေကာင္းလြန္းလွတယ္။ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ ကေလးေတြျဖစ္တဲ့ ေၾကာင္ေလးလူဝီ၊ ေခြးေလးဂ်က္ကီ နဲ႔ ဟက္ပီတို႔ကို နဲ႔နတ္ရဲ႕အေဖက ရြာကအိမ္မွာ လာေစာင့္ေပးမယ္ဆိုေတာ့ ကေလးေတြအတြက္ ပိုၿပီးအဆင္ေျပသြားတာေပါ့။ ေၾကာင္ေလးလူဝီဟာ အရင္တုန္းက ၿမိဳ႕မွာ ေတာ္ေတာ္ၾကာတိုက္ခန္းထဲမွာေနခဲ့တာပါပဲ။ အခု ေျမႀကီးေပၚမွာပဲေဆာ့ကစားေနၾကဆိုေတာ့ ၿမိဳ႕ကိုသြားၾကတဲ့အခါ သူေလးအတြက္ တစ္ည ႏွစ္ညဟာ သည္းမခံႏိုင္စရာအခ်ိန္ေတြျဖစ္ေနၿပီေပါ့။ အိမ္မွာဆိုရင္ေတာ့ ညေတြမွာ တစ္ေရးေတာင္မႏိုးဘဲ ၿငိမ္ေနေအာင္အိပ္ၿပီး မိုးလင္းတာနဲ႔ ျခံထဲေျပးေဆာ့ေနတတ္တာကိုး။ ၿမိဳ႕က တိုက္ခန္းမွာ ညဆို တံခါးေတြကို ကုတ္ျခစ္ တအီအီေအာ္ကာ မအိပ္ႏိုင္ျဖစ္ေနတာပါ။ အဲဒါနဲ႔ပဲ ကေလးေတြကို ရြာကအိမ္မွာပဲ ထားဖို႔ ဆံုးျဖတ္ၾကတယ္။ စာရြက္စာတမ္းေတြတင္ေတာ့ ကၽြန္မလိုက္စရာမလိုပါဘူး။ finger print အတြက္လိုတဲ့ေန႔က်ေတာ့ ကၽြန္မသြားရတယ္။ အဲဒီေန႔က မွတ္မွတ္ရရပါပဲ။ ခ်က္သံရုံးမွာ လက္ေဗြႏွိပ္ၿပီး ကိစၥေတြၿပီးလို႔ ဗီဇာယူရမယ့္ေန႔ သံရုံးကေျပာလို္က္ၿပီးျပန္လာၾကေတာ့ ခ်က္သံရုံးနဲ႔ လမ္းတစ္ဘက္ျခမ္း မလွမ္းမကမ္းမွာရွိေနတဲ့ ပါလီမန္အေဆာက္အဦေရွ႕နားမွာ လူေတြအမ်ားႀကီးပဲ ေစာင့္ေနၾကတယ္။ သမၼတသစ္ Aleksandar Vučić သမၼတတာဝန္ထမ္းေဆာင္တဲ့ပထမဆံုးေန႔အျဖစ္ မိန္႔ခြန္းေျပာ ႏႈတ္ဆက္စကားဆိုမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ေစာင့္ေနၾကတာပါ။ ကၽြန္မတို႔အဲဒီအေဆာက္အဦေရွ႕လည္းအေရာက္ သမၼတလည္း ထြက္လာ မိန္႔ခြန္းစေျပာေတာ့ နားေထာင္ခဲ့ရပါေသးတယ္။

ခ်က္ႏိုင္ငံထဲဝင္ေနၿပီ

နံနက္ေစာေစာ ၄ နာရီခြဲေလာက္ပဲ ရွိဦးမွာ လင္းထိန္ေနၿပီ

ခ်က္ေျမေပၚက စားေသာက္ဆိုင္မွာ နံနက္စာအတြက္ ခနနား

ပန္းခ်ီကားလွလို႔

ေက်းလက္အရသာေပါ့

စာရြက္စာတမ္းကိစၥေတြလည္း ၿပီးေရာ အိမ္အလုပ္ေတြအားရင္အားသလို ပရတ္ဂ္ၿမိဳ႕က စိတ္ဝင္စားစရာေတြအားလံုး google လုပ္ရွာေဖြစပ္စုၾကပါတယ္။ ကၽြန္မကေတာ့ ဟိုးအရင္ကတည္းက ေမေမေရးထားဖူးတဲ့စာတစ္ပုဒ္ “ကမၻာႀကီးေပၚက ထူးထူးဆန္းဆန္းအေဆာက္အဦႀကီးေတြ" ထဲမွာပါတဲ့ Dancing House ရယ္ ကၽြန္မေရးဖူးတဲ့ “ကမၻာ့အလွဆံုး စာၾကည့္တိုက္ေတြ” ထဲမွာပါတဲ့ Strahov စာၾကည့္တိုက္ဆီကိုသြားခ်င္တယ္။ ၿပီးေတာ့ Václav Havel အမွတ္တရေတြရွာေဖြခ်င္တယ္ဆိုၿပီး စဥ္းစားထားတာေျပာပါတယ္။ ရဲတိုက္ေတြ ဘုရားေက်ာင္းေတြကေတာ့ ဥေရာပဗိသုကာလက္ရာခမ္းခမ္းနားနားအေဆာက္အဦေတြအျဖစ္တည္ရွိေနၾကမွာပါပဲ။ အဲဒီေနရာေတြကိုေတာ့ tour itinerary မွာ ၾကည့္ထားၿပီးသားဆိုေတာ့ ပရတ္ဂ္ရဲတိုက္သြားမယ္၊ Charles Bridge သြားမယ္ စသျဖင့္ သိေနၾကၿပီးၿပီေပါ့။ အဲဒီမွာ ကၽြန္မက 10 crazy things to do in Prague ဆိုတာသြားေတြ႔တာနဲ႔ ကၽြန္မကိုယ္တိုင္လည္းဖတ္ရင္း သူ႔ကိုပါ ဖတ္ျပပါတယ္။ 1. sex museum ၊ 2. toilet museum ဘယ္နားမွာ ဘယ္လိုဆိုဖတ္ျပေနရင္း သူက toilet museum idea ေကာင္းေကာင္းေတြရွိမွာဆိုၿပီးေျပာလိုက္ေတာ့ သြားၾကည့္ပါမယ္ဆို ဒုကၡပဲ အဲဒီလိုေတြးၿပီး ခေရးဇီးေနရာေတြကို ဆက္ေျပာမျပလိုက္ေတာ့ဘူး။ စိတ္ဝင္စားဖို႔မေကာင္းပါဘူးလို႔ေျပာၿပီး ေနာက္ထပ္ရွာဖတ္ရေတာ့တယ္။ သူကေတာင္စေနာက္ေနေသးတယ္။ ဆက္္မခေရးဇီး ေတာ့ဘူးလားဆိုၿပီး။ ကၽြန္မလည္း “ဟုတ္တယ္ သြားေနမွာစိုးလို႔” အဲဒီလိုပဲေျပာရေတာ့တာေပါ့။ ေနရာအသစ္တစ္ခုကို သြားလာစူးစမ္းၾကမယ္ဆိုရင္ အဲဒီေနရာမွာ ဘာေတြရွိႏိုင္မလဲ ကိုယ္စိတ္ဝင္စားရာကို googling လုပ္ၿပီး ရွာေဖြဖတ္ရႈထားတာအေကာင္းဆံုးပါပဲ။ အဲဒါမွ အကန္႔အသတ္ရွိေနတဲ့အခ်ိန္ေလးအတြင္း အခ်ိန္ေတြ အပိုကုန္ဆံုးမသြားဘဲ ကိုယ္သြားခ်င္တဲ့ေနရာေလးေတြျမန္ျမန္နဲ႔ မ်ားမ်ားစားစားေလ့လာႏိုင္ၾကမွာပါ။ ဒီဘက္က ရုံးဝန္ထမ္းေတြ၊ မိသားစုေတြအမ်ားစုသြားတတ္ၾကတဲ့ ဂရိကမ္းေျခေတြဘက္ကို ၁၀ ရက္ ခရီးဆိုတာမ်ဳိးကေတာ့ အပမ္းေျဖခရီးစစ္စစ္ဆိုေတာ့ ေရကူးမယ္၊ အစားအစာအသစ္ေတြျမည္းစမ္း အားပါးတရစားၾကမယ္။ ၿပီးေတာ့ နီးစပ္ရာေနရာေလးေတြကို စိတ္ဝင္စားသလုိသြားၾကတာမ်ဳိးပါ။ သိပ္ၿပီးေတာ့အလ်င္စလိုမႏိုင္လွသလို အပမ္းေျဖခရီးစစ္စစ္ဆိုေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ ကိုယ္စိတ္ အနားရတတ္တာေပါ့။

ကၽြန္မတို႔ ခရီးမစခင္ တစ္ရက္ ကၽြန္မအမ်ုိးသားရဲ႕အေဖ တာတာက ရြာကအိမ္ကို တစ္ရက္ႀကိဳေရာက္လာပါတယ္။ ခရီးသြားမယ့္ေန႔နံနက္ေစာေစာ ကၽြန္မတို႔အထုပ္အပိုးျပင္လို႔ ဘဲလ္ဂရိတ္ၿမိဳ႕ဆီသြားၾကတယ္။ ဘဲလ္ဂရိတ္အိမ္ေရာက္ေတာ့ အမ်ဳိးသားရဲ႕အေမ မာမားကို ေခါင္းမွာ ပိုက္ျဖဴျဖဴေလးစြပ္ထားတာေတြ႔လို႔ နဲ႔နတ္မ်က္ႏွာကို လွမ္းၾကည့္လိုက္ေတာ့ သူ႔မ်က္ႏွာက ခပ္ငယ္ငယ္ရယ္။ “အို” လို႔ ခပ္တိုးတိုးညည္းလိုက္တာကို ကၽြန္မၾကားလိုက္ရေသးတယ္။ တာတာဂ်ီးမေန႔က လာတုန္းက မာမားေခ်ာ္လဲလို႔ ေခါင္းနည္းနည္းေပါက္သြားတယ္။ က်န္တာဘာမွမျဖစ္ဘူး။ ဓာတ္မွန္ေတြလည္း ခ်က္ခ်င္းရိုက္ၾကည့္ၿပီးၿပီ အေပၚယံပဲလို႔ေျပာျပလို႔ ကၽြန္မတို႔ႀကိဳၿပီးသိထားၾကတယ္။ အဲဒီလိုပိုက္ေလးစြပ္ထားတဲ့ျမင္ကြင္းကိုေတာ့ ကိုယ္က ပံုေဖာ္မထားမိေတာ့ ျမင္ျမင္ခ်င္းမွာ မာမားကိုၾကည့္လိုက္ရတာ အသီးေလးကို ပိုက္စြပ္ထားသလိုေလးရယ္။ ခပ္ေပ်ာ္ေပ်ာ္ေနတတ္တဲ့မာမားက ဆံပင္ေလးေတြကို ထိပ္မွာ အေပၚကို ထုတ္ထားၿပီး အလွျပင္ထားသလိုလုပ္ျပေနေသးတာ။ drama လုပ္တာမႀကိဳက္ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးေနတတ္တဲ့ မာမားက ေခ်ာ္လဲတဲ့ပံုစံကိုေတာင္ ဟန္က်ပန္က်ေျပာျပခဲ့တယ္။ သူ႔ကို စိတ္မေကာင္းတဲ့ပံုစံနဲ႔ၾကည့္မွာကိုေတာင္ သိပ္ႀကိဳက္လွတယ္မထင္မိဘူး။ ရယ္ရယ္ေမာေမာေျပာျပေနခဲ့ပါတယ္။ ထိပ္မွာ ဆံပင္ေလးေတြက မတ္မတ္ကေလးေထာင္ၿပီး ပိုက္ျဖဴျဖဴေလးနဲ႔ မာမားကို ၾကည့္ရတာ နာနတ္သီးေလးလိုပဲလို႔ စိတ္မေကာင္းလ်က္က ေတြးလိုက္မိေသးတယ္။ လူႀကီးေတြလည္း အသက္ႀကီးလာၾကၿပီ။ တာတာဂ်ီးက ကၽြန္မအေဖနဲ႔ အသက္မတိမ္းမယိမ္း၊ မာမားကလည္း ေမေမနဲ႔ အသက္မကြာလွဘူး။

ပထမည

ညေန Buvljak ေစ်းမ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ကား parking ကြင္းျပင္ tour bus ရွိရာကို သြားၾကတယ္။ tram နဲ႔စီးသြားေတာ့ ကားေပၚမွာပဲ အထုပ္အပိုးေတြနဲ႔ မိသားစုတစ္စုရယ္၊ အသက္ႀကီးႀကီးအမ်ဳိးသားနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးႀကီးစုံတြဲတစ္တြဲကလည္း အဲဒီ parking ဆီဦးတည္ၾကေတာ့ ကိုယ္နဲ႔ ခရီးတစ္ခုအတူသြားၾကမယ့္သူေတြျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာေတြးမိၿပီး နည္းနည္းေလးစူးစမ္းေနမိတယ္။ သူတို႔မိသားစုက အေရာင္အေသြးေတာက္ေတာက္ပပ ေပါ့ေပါ့ပါးပါး ဝတ္စားထားၾကၿပီး ေပ်ာ္ရႊင္ေနၾကတဲ့ပံုစံေလးေတြ။ ကၽြန္မဆီလည္း သူတို႔အေပ်ာ္ေတြကူးစက္လာမိတာေပါ့။ စိတ္ကိုအေပါ့ပါးဆံုးထားၿပီး ခရီးမွာ စိတ္ဝင္တစားေပ်ာ္ရႊင္ဖို႔က အေရးႀကီးလွတယ္မဟုတ္လား။ ညေန ၆ နာရီဆိုတဲ့အခ်ိန္ဟာ မေစာလွေပမဲ့ ေႏြရာသီရဲ႕ အလင္းကေတာ့ ေစာေနဆဲ၊ အားေကာင္းေနဆဲ၊ စူးစူးရဲရဲလင္းျဖာေနဆဲအခ်ိန္ပါ။ ေႏြရာသီမွာ ည ၉ နာရီေလာက္မွပဲ ေနအလင္းေရာင္ငုပ္လွ်ဴိးလို႔ ညအခ်ိန္ေရာက္လာတတ္တယ္။ အထုပ္အပိုးေတြနဲ႔ ခရီးတစ္ခုအတြက္တျပင္ျပင္ျဖစ္ေနၾကတဲ့ ခရီးသြားေတြအုပ္စုလိုက္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရွိေနၾကၿပီ။ tour bus ၃ စီးေလာက္လည္းရွိေနၿပီ။ တခ်ဳိ႕ကားေပၚကို လူေတြတက္ေနၾကသလို ကိုယ္ tour bus ကို ဆက္ၿပီးေစာင့္ေနၾကတဲ့သူေတြလည္း အမ်ားႀကီးပဲ။ ကၽြန္မတို႔ ေရြးထားၾကတဲ့ tour ရဲ႕ ပရတ္ဂ္ခရီးစဥ္အတြက္ ကား ၂ စီးဆိုတာ tour agency က ေျပာျပထားလို႔ ကၽြန္မတို႔သိထားၾကတယ္။ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ tour leader က ေယာဗန္နာတဲ့။ ခ်က္ႏိုင္ငံဆိုတာ ဆားဘီးယားႏိုင္ငံနဲ႔ မေဝးလွတာမို႔ ဒီခရီးစဥ္အတြက္ လူသိပ္မမ်ားလွဘူးလို႔ ထင္မွတ္ထားေပမဲ့ အဲဒီပရတ္ဂ္ခရီးစဥ္အတြက္ လူေတြမ်ားလွတာေၾကာင့္ tour bus ၂ စီး စီစဥ္လိုက္ရတယ္တဲ့။ tour agency က ေျပာျပပါတယ္။ ညေန ၇ နာရီ မတိုင္ခင္မွာ ကၽြန္မတို႔သြားၾကမယ့္ tour ရဲ႕ ႏွစ္ထပ္ tour bus တစ္စီးေရာက္လာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္မတို႔ tour leader ေယာဗန္နာမဟုတ္၊ ကၽြန္မတို႔ စီးရမယ့္ ကားမဟုတ္ေသးပါဘူး။ ကၽြန္မတို႔စီးရမယ့္ကားက ေနာက္ထပ္ေရာက္လာမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ေရာက္ေနတဲ့ ႏွစ္ထပ္ tour bus မွာ အိတ္ေတြထင္ၾက၊ ခရီးသည္ေတြကားေပၚတက္ၾကနဲ႔ တခဏေလးပဲခရီးသည္ေတြအကုန္ျပည့္သြားၿပီး ခရီးစတင္ထြက္ခြာသြားၾကတယ္။ ကၽြန္မတို႔နဲ႔ တျခား အုပ္စုေတြက ေနာက္ထပ္တစ္စီးကို ဆက္ၿပီးေစာင့္ၾကပါတယ္။ ေဘးမွာလည္း ဂရိဘက္နဲ႔ တျခားႏိုင္ငံေတြဆီကို သြားၾကတဲ့ tour bus ေတြလည္း ရွိေနၾကတယ္။ ခရီးသြားေတြအမ်ားႀကီးပါပဲ။ ကၽြန္မတို႔ ေစာင့္ေနၾကၿပီး သိပ္မၾကာပါဘူး။ ကၽြန္မတို႔ စီးရမယ့္ tour bus ေရာက္လာပါၿပီ။ ေယာဗန္နာက ခရီးသြားေတြကို မိတ္ဆက္ၿပီး နာမည္စာရင္းမွာေရးထားတဲ့ ထိုင္ခံုနံပတ္ေျပာျပတယ္။ ကၽြန္မတို႔လည္း bus ကားေပၚတက္ခဲ့ၾကတယ္။ တူတူပါပဲ၊ ခဏေလးပဲ။ ကားေပၚလူေတြအားလံုးေနရာယူၿပီးၾကၿပီ ပစၥည္းေတြလည္း တင္ၿပီးၾကၿပီ။ ခရီးစခဲ့ၾကပါၿပီ။

ဟန္ေဂရီနယ္စပ္ေရာက္ေတာ့ ဆားဘီးယားနယ္စပ္ဘက္မွာ တစ္ခါရပ္ပါတယ္။ ေယာဗန္နာက ကိုယ့္ရဲ႕ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ထုတ္ထားၾကဖို႔ ဓာတ္ပံုပါတဲ့စာမ်က္ႏွာကို ဖြင့္ထားေပးဖို႔ေျပာထားတာေၾကာင့္ အားလံုးက ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ေလးေတြလက္မွာကိုင္ၿပီး အဆင္သင့္ေစာင့္ေနလိုက္ၾကတယ္။ ဆားဘီးယန္းရဲတစ္ဦး ကားေပၚတက္လာၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္က ဓာတ္ပံုကိုၾကည့္လိုက္ မ်က္ႏွာကိုၾကည့္လိုက္နဲ႔ ၂ ခါေလာက္စီၾကည့္ၿပီးတဲ့အခါ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ေတြစီၿပီးကိုင္ကာ ျပန္ဆင္းသြားပါေတာ့တယ္။ ခဏေနေတာ့ ေယာဗန္နာ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ေတြကိုင္ၿပီး ကားေပၚတက္လာလိုက္တယ္။ တစ္အုပ္စီ အားလံုးကို ျပန္ေဝေပးတာေပါ့။ ဟန္ေဂရီဘက္အျခမ္းမွာေတာ့ ကၽြန္မတို႔ ကားေပၚကဆင္းၿပီး ရုံးခန္းထဲဝင္ရပါတယ္။ အဲဒီမွာလည္း ခဏပါပဲ ပတ္စ္ပို႔နဲ႔ မ်က္ႏွာ ၂ ႀကိမ္ေလာက္ၾကည့္ၿပီး တံုးထုၿပီး ျပန္ေပးလိုက္တယ္။ ရုံးခန္းအျပင္ဘက္ေလးမွာ အားလံုးစုံေအာင္ေစာင့္ေနၾကၿပီး ကားေပၚျပန္တက္ၾကတယ္။ ဟန္ေဂရီနယ္စပ္ျဖတ္ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ ဘယ္မွာမွ စစ္ေဆးမယ့္ဂိတ္မရွိေတာ့တာမို႔ ေအးေအးေဆးေအး အနားယူလို႔ရပါၿပီလို႔ ေဟာဗန္နာကေျပာျပပါတယ္။ မနက္ျဖန္ ခရီးစဥ္အေၾကာင္းရွင္းျပလာတယ္။ ပရတ္ဂ္ကို ေရာက္တာနဲ႔ ပထမဆံုး ပရတ္ဂ္ၿမိဳ႕ရဲ႕အထင္ကရ ပရတ္ဂ္ရဲတိုက္ Hradčany ကို လမ္းညႊန္တစ္ဦးကဦးေဆာင္ေခၚသြားမယ္။ ဟိုဟိုဒီဒီလမ္းေလွ်ာက္ၿပီးၾကည့္ၾကရမွာမို႔ သြားလာရလြယ္ကူတဲ့ walking shoe ေလးေတြပဲစီးထားေပးဖို႔ေျပာပါတယ္။ ၁၁၄၃ ခုႏွစ္က ခရစ္ယာန္ဘုန္းေတာ္ႀကီးႏွစ္ပါးနဲ႔ ၿမိဳ႕စားတစ္ဦးတို႔ စတင္တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့ေက်ာ္ၾကားတဲ့စာၾကည့္တိုက္ပါရွိတဲ့ Strahovskog ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းနဲ႔ Loreta ဘုရားေက်ာင္းတို႔ကိုေတာ့ အတြင္းပိုင္းဝင္ၾကည့္ၾကမွာမဟုတ္ဘဲ ျဖတ္သြားၾကမယ္လို႔ေျပာပါတယ္။ Loreta ဘုရားေက်ာင္းက ထင္ရွားလွတာက နာရီစင္ပါရွိၿပီ ၁၆၉၅ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၁၅ ရက္ေန႔က စတင္ၾကားခဲ့ရတဲ့ သာယာလွတဲ့ေခါင္းေလာင္းသံေၾကာင့္လို႔ ရွင္းျပပါတယ္။ ၁၆၉၄ ခုႏွစ္မွာ နာရီတည္ေဆာက္သူ Peter Neumann က ေခါင္းေလာင္းအေသး၊ အႀကီး အလံုး ၃၀ နဲ႔ တည္ေဆာက္ခဲ့ပါတယ္တဲ့။ ပရတ္ဂ္ရဲတိုက္ထဲကိုေတာ့ ဝင္ေလ့လာၾကမယ္။ ပရတ္ဂ္ရဲတိုက္ဝန္းထဲမွာပဲ တည္ရွိေနတဲ့ St. Vita ဘုရားေက်ာင္း၊ ေရွးေဟာင္းေတာ္ဝင္နန္းေတာ္၊ St. George ဘုရားေက်ာင္းေတြကို သြားၾကမွာျဖစ္ၿပီး tour group ထဲမွာပါသူေတြဆႏၵအတိုင္း လမ္းေတြဟိုဝင္ဒီထြက္ေလွ်ာက္ၾကည့္ၾကမယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ Charles တံတားေပၚ လမ္းေလွ်ာက္ၾကမယ္။ အဲဒီမွာ မ်ားလွတဲ့ ခရီးသြားအေသြးအေရာင္စံု တံတားေပၚက အတီးအမႈတ္အုပ္စုေလးေတြအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ တံတားေပၚက ပန္းပုရုပ္ေတြရဲ႕ ရာဇဝင္ေတြစူးစမ္းေလ့လာၾကည့္ၾကဖို႔ ေယာဗန္နာက စိတ္ဝင္စားသဖြယ္ အားတက္သေရာရွင္းျပပါတယ္။ Vltava ျမစ္ကို ျဖတ္ၿပီးတည္ေဆာက္ထားတဲ့တံတားေတြထဲက နာမည္ေက်ာ္ Charles bridge အစမွာ ဆားဘီးယန္းသံရုံးလည္းေတြ႔ႏိုင္မယ္။ တံတားအဆံုးမွာ ပရတ္ဂ္ၿမိဳ႕ေဟာင္းဘက္ဆီ ခရီးဆက္ၿပီး သိပ္ကိုထူးျခားလွတဲ့ ေန လ အသြားအလာတည္ရွိမႈကို တည္ၿပီးတည္ေဆာက္ထားတဲ့ ေဗဒင္ေဟာေပးႏိုင္တဲ့ နာရီစင္ Prague astronomical clock (Staroměstská - Prague Orloj) ဆီသြားၾကမယ္လို႔ ဆက္ေျပာပါတယ္။ တစ္နာရီတစ္ခါ အသံျမည္ၿပီး ရုပ္ပံုေတြေျပာင္းလဲျပႏိုင္တဲ့ အဲဒီနာရီစင္ကို အျပင္မွာ အသံနားေထာင္ၾကည့္ခ်င္၊ ရုပ္ပံုေလးေတြေျပာင္းလဲတာကို သိပ္ၾကည့္ခ်င္တဲ့ကၽြန္မအတြက္ေတာ့ စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းလွတာေပါ့။ (ေနာက္တစ္ပိုင္းမွာ Charles Bridge နဲ႔ Prague astronomical clock နာရီစင္တည္ေဆာက္ပံု ဘာေတြဘယ္လိုေဟာေျပာျပတယ္၊ ဘယ္လိုအလုပ္လုပ္တယ္၊ ေဒသခံေတြ ဘယ္လိုယံုၾကည္ၾကတယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္းေတြအေသးစိတ္ကို ေရးထားပါမယ္။) နာရီစင္မွာ ေစာင့္ၾကည့္ၾကၿပီးရင္ေတာ့ အဲဒီ ပရတ္ဂ္ၿမိဳ႕ေဟာင္းမွာ ကိုယ့္အစီအစဥ္နဲ႔ကိုယ္ ေန႔လယ္စာစား၊ ၿပီး လူစုၿပီး ဟိုတယ္ကို ျပန္နားၾကမယ္။ ညေနပိုင္းမွာေတာ့ metro ေျမေအာက္ရထား ဘယ္လိုစီးရမလဲဆိုတာ ေယာဗန္နာက ဦးေဆာင္ရွင္းျပေပးၿပီးရင္ေတာ့ ကိုယ့္ဘာသာပဲ metro လက္မွတ္ဝယ္၊ metro ရထားေလွ်ာက္စီး ဟိုသြားဒီသြားေလွ်ာက္ၾကည့္ အေတြ႔အၾကံဳေတြ စုေဆာင္းၾကဖို႔ပါ လုိ႔ ေယာဗန္နာက ရွင္းျပေပးတာပါ။ ေနာက္တစ္ရက္မွာေတာ့ ခ်က္ႏိုင္ငံနယ္စပ္ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံထဲက Dresden ၿမိဳ႕ေလးဆီသြားၾကမွာပါ။ အဲဒီခရီးစဥ္ကေတာ့ မိတ္ကပ္အလွျပင္ပစၥည္းစိတ္ဝင္စားသူေတြအတြက္ ေစ်းဝယ္ထြက္ၾကမယ့္ခရီးပါ။ ကၽြန္မတို႔ေတာ့ အဲဒီဂ်ာမနီၿမိဳ႕ေလးဆီ အလွျပင္ပစၥည္းေစ်းဝယ္ထြက္တဲ့ခရီး မေရြးလိုက္ေတာ့ပါဘူး။ ကၽြန္မမွာ ႏႈတ္ခမ္းနီဆိုရင္ အႀကိဳက္ဆံုးအေရာင္ ၂ ေခ်ာင္း ၃ေခ်ာင္းေလာက္ပဲရွိထားၿပီး ႏႈတ္ခမ္းနီဝယ္မယ္ဆိုတိုင္း လူဝီေလး အသားဗူးဆို ဘယ္ႏွဘူးရတယ္ ကၽြန္မက တြက္ခ်က္မိေနတာနဲ႔ပဲ မဝယ္ျဖစ္ခဲ့တာမ်ားေနတာပါ။ အလွျပင္ပစၥည္းပိုက္ဆံေခၽြတာခ်င္တာေၾကာင့္ အဲဒီခရီးေလးမလိုက္ေတာ့ဘဲ ပရတ္ဂ္ၿမိဳ႕ထဲမွာပဲ Velvet Revolution memorial ေတြနဲ႔ သူသြားခ်င္တဲ့ ျပတိုက္တခ်ဳိ႕ပဲ သြားရွာၾကည့္ၾကဖို႔ ကၽြန္မတို႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္ၾကတယ္။ ေနာက္ဆံုးရက္မွာေတာ့ Bohemia နယ္ထဲက Karlovy Vary ေရပူစမ္းရယ္၊ boat trip ရယ္ အဲဒီခရီးေတြကိုေတာ့ ကၽြန္မတို႔ လုိက္မယ္လို႔ ေရြးလုိက္ၾကတယ္။ ခရီးစဥ္ေတြ ရွင္းျပၿပီးေတာ့ ေရြးလိုက္တဲ့ ခရီးစဥ္ေတြအတြက္ ေယာဗန္နာကပဲ ပိုက္ဆံလုိက္ေကာက္ပါတယ္။ Karlovy Vary ေရပူစမ္းခရီးအတြက္ တစ္ဦး ၂၅ ယူရိုနဲ႔ boat trip ကေတာ့ ယူရို ၁၀ စီပါ။ boat trip ၿပီးရင္ေတာ့ လူျပန္စုၿပီး ပရတ္ဂ္ၿမိဳ႕က္ို ႏႈတ္ဆက္ကာ ဘဲလ္ဂရိတ္ၿမိဳ႕ဆီျပန္ၾကမယ္ေပါ့။ ညလည္း နက္သထက္နက္လာခဲ့ၿပီ။ ကားေပၚမွာ ကားေမာင္းသူ ၂ ဦး၊ ေယာဗန္နာရယ္၊ တစ္ဦးတည္းခရီးထြက္လာတဲ့ ပခံုးေက်ာ္ဆံပင္ေငြေရာင္ေျဖာင့္ေျဖာင့္စင္းစင္းေလးနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးေလးရယ္၊ သက္ႀကီးပိုင္းေပမဲ့ သန္သန္မာမာသြက္လက္လွတဲ့ အမ်ဳိးသမီးႏွစ္ဦး၊ ကၽြန္မတို႔ေနာက္မွာ ဟန္ေဂရီမဝင္ခင္နယ္စပ္ၿမိဳ႕ေလးေရာက္မွ တက္လာတဲ့ အသက္ခပ္ငယ္ငယ္စံုတြဲေလး၊ အဖိုးအဖြား၊ ေျမးမေလးနဲ႔ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေယာက်္ားေလးတစ္ဦးနဲ႔ ဇနီးေမာင္ႏွံ၊ အားကစားသမားတစ္ဦးပံုစံ ၾကြက္သားခပ္ထြားထြားနဲ႔ သက္လတ္အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ သူ႔သူငယ္ခ်င္းတစ္ဦးရယ္၊ ညီအစ္မျဖစ္ပံုရတဲ့ ရုပ္ခ်င္းခပ္ဆင္ဆင္ မတိုမရွည္ဆံပင္ေရႊေရာင္ေျဖာင့္စင္းစင္းဆယ္ေက်ာ္သက္ေလးႏွစ္ေယာက္ရယ္၊ အဲဒီအခ်ိန္ ကၽြန္မသတိထားမိသေလာက္ ခရီးသြားေဖာ္ေတြနဲ႔ တျခားခရီးသြား ကၽြန္မတို႔အပါအဝင္ အားလံုး ၅၀ခန္႔ ကားေပၚမွာပါလာခဲ့ၾကတယ္။ အိပ္ခ်င္လာတဲ့သူက အိပ္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနၾကသလို စကားတိုးတိုးေျပာရင္း ခပ္အုပ္အုပ္ရယ္ေမာသူက ရယ္ေမာနဲ႔ ခရီးသစ္တစ္ခုကို ႀကိဳဆိုဖို႔ အသင့္ျဖစ္ေနၾကၿပီေပါ့။ ကၽြန္မလည္း အိပ္ေမာက်သြားႏိုင္မယ့္ အေနအထားကို အမ်ဳိးမ်ဳိးေျပာင္းလဲၾကည့္ရင္းနဲ႔ေပါ့။ စကားသံေတြနီးလာလိုက္ ေဝးသြားလိုက္နဲ႔ပဲ။ အျပင္မွာေတာ့ ဟန္ေဂရီၿမိဳ႕ရဲ႕ ညတစ္ညက ခပ္ေမွာင္ေမွာင္၊ အလင္းတခ်ဳိ႕ ျဖတ္ခနဲ လွစ္ခနဲ ခ်န္ရစ္ က်န္ရစ္ခဲ့ၾကတယ္။ ။

အေဆာက္အဦေတြ တိုင္လံုးေတြရဲ႕ ထိပ္အေပၚမွာ ခုန္ခ်ေတာ့မလို ဝဲပ်ံေတာ့မလို ဟန္တျပင္ျပင္ပန္းပုရုပ္ေတြနဲ႔

အဲဒီ ဟန္တျပင္ျပင္ ပန္းပုရုပ္ေတြကို စိတ္ဝင္စားေနမိတာ

ဘာေရးထားလည္း မသိလိုက္ႏိုင္ပါဘူး ကားေပၚကလွမ္းျမင္လိုက္လို႔

ပရတ္ဂ္ရဲတိုက္ဆီ သြားၾကမယ္
လူစုပါ

ခရီးသြားေတြ မ်ားလွတယ္

tour leader က ကိုယ့္အဖြဲ႕နဲ႔ကိုယ္သိသာေအာင္ ႏွင္တံေလးေတြနဲ႔ ပံုစံုေလးေတြကမ်ဳိးစံု
အုပ္စုတစ္စုနဲ႔ တစ္စုေတြ႔ရင္ tour leader ေတြအခ်င္းခ်င္း ႏွင္တံေလးေတြထိခတ္ စေနာက္ၾကတယ္

ေယာဗန္နာမဟုတ္ဘူး
ပရတ္ဂ္ရဲတိုက္အတြက္ေျပာျပေပးတဲ့ special guide တဲ့
ေလဒီႀကီးနာမည္ မၾကားလိုက္မိဘူး

ရုပ္တုေတြက အသက္ဝင္လြန္းပါတယ္

St. Vita Cathedral

သက္တမ္းအရွည္ဆံုး စပ်စ္ျခံေလးတဲ့

Czech Senate

ေလွကားေလးက က်ဥ္းလို႔လို႔ ဆင္းၾကည့္သူၾကည့္ ဓာတ္ပံုရိုက္သူရိုက္ေပါ့

Charles Bridge ေပၚကို တက္ၾကည့္ၾကမယ္

တံတားေပၚမွာ ခရီးသြားေတြသိပ္မ်ားပါတယ္

ဘယ္လက္နဲ႔ ထိကိုင္ရင္ ဘာကံေကာင္းတယ္
ညာလက္နဲ႔ဆို ဘယ္လို အယူရွိၾကတယ္
(Charles Bridge အေၾကာင္းေရးေတာ့ ေရးထားမယ္ေနာ္)

ေဗဒင္ေဟာတဲ့နာရီစင္ႀကီး
ျမည္ေတာ့မယ္
ဗီဒီယိုရိုက္ဖို႔အသင့္ျပင္ပါ

အပိုင္း (၂) ပရတ္ဂ္ ရဲတိုက္၊ Charles bridge နဲ႔ နာရီစင္ Prague astronomical clock ခရီး (ျမန္ျမန္ေရးပါ- ကိုယ့္ဘာသာေျပာ)

ခ်က္ႏိုင္ငံအေၾကာင္းသိခ်င္စရာေတြ
* ေၾကြလြင့္ခဲ့ေသာ အလင္းတစ္စ (သို႔မဟုတ္) ခ်က္ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံရဲ႕ သမၼတဟာဗဲလ္

* ခ်က္သမၼတ ဟာဗဲလ္နဲ႔ အေမးအေျဖ

* သိမ္ေမြ႔လြန္းတဲ့ေခတ္ေျပာင္းေတာ္လွန္ေရး (သို႔မဟုတ္)ကတၱီပါေတာ္လွန္ေရး

ၿဖိဳးၿဖိဳး

Love conquers fear ❤ Love conquers hate

2017-06-05T15:59:00.001-07:00

သီခ်င္းေတြနားေထာင္ရတာႀကိဳက္လုိ႔ လိုက္ရွာနားေထာင္ျဖစ္ရင္း၊

One Love Manchester ဂီတပြဲက သီခ်င္းေတြနားေထာင္ရင္း သူတို႔နဲ႔အတူ မ်က္ရည္က်ရျပန္ေရာ

သီခ်င္းေတြအမွတ္တရ ဒီမွာသိမ္းထားဦးမယ္။

London bridge attack အေၾကာင္း ေမေမ့ကို ေျပာျပေတာ့ ေမေမကေျပာတယ္။ အမုန္းကို အမုန္းနဲ႔ေခ်ဖ်က္လို႔မရဘူးတဲ့။ ဒီပြဲမွာ သူတို႔ေျပာသြားသလိုမ်ဳိးပဲေပါ့။

ဒီေန႔ သတင္းနားေထာင္ရင္းနဲ႔ Ariana Grande ရဲ႕ One Love Manchester music concert မွာ ေျပာသြားတဲ့စကားတခ်ဳိ႕တစ္ဝက္၊ သီခ်င္းတစ္ပိုင္းတစ္စေလးေတြနားေထာင္လိုက္ရေတာ့ အဲဒီပြဲမွာ ဘယ္သူေတြသီဆို၊ ဘာေတြေျပာသြားလဲၾကည့္ခ်င္တာနဲ႔ Youtube မွာ သီခ်င္းေတြရွာနားေထာင္ၾကည့္မိတယ္။ သတင္းမွာေျပာသြားတဲ့ သတင္းေၾကညာသူရဲ႕ "ဂီတရဲ႕ စြမ္းအား" ဆိုတဲ့စကားလံုးေလးကိုလည္းနားထဲစြဲသြားေရာ။ ဇြန္လ ၄ ရက္ေန႔ မန္ခ်က္စတာ Old Trafford Cricket ကြင္းမွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တာပါ။
ဂုဏ္ယူဝင့္ၾကြားေနတဲ့ ဂီတပရိတ္သတ္ ၅၀၀၀၀ ခန္႔ေရာက္လာခဲ့ၾကတယ္။ "ဒီေန႔ဒီေနရာကိုေရာက္လာခဲ့တဲ့အတြက္ ႏွလံုးသားထဲကေန ေက်းဇူးတင္ခ်င္မိတယ္" လို႔ Grande ကေျပာပါတယ္။ "အတူတကြေရာက္လာၾကတာ၊ သိပ္ၿပီးၾကင္နာၾကတာ၊ ၾကံ႕ၾကံ႕ခံ စည္းလံုးၾကတာေတြအတြက္ သိပ္ၿပီးေက်းဇူးတင္မိရတယ္။ ရွင္တို႔ကိုသိပ္ခ်စ္မိပါတယ္။ ရွင္တို႔ျပသေနတဲ့ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာနဲ႔ စည္းလံုးမႈဟာ အခု ကမၻာႀကီးမွာ သိပ္လိုအပ္ေနတဲ့ ေဆးအမ်ဳိးအစားလို႔ ထင္ပါတယ္" လို႔လည္း သီခ်င္းေတြဆိုရင္းေျပာသြားခဲ့တယ္။ One Love Manchester ရံပံုေငြဂီတပြဲဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမ ၂၂ ရက္ေန႔က ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ Grande ရဲ႕ ဂီတပြဲအတြင္း အေသခံဗံုးခြဲမႈေၾကာင့္ အသက္ဆံုးပါးခဲ့သူ ၂၂ ဦးနဲ႔ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရသူ ၁၀၀ ေက်ာ္နဲ႔ မိသားစုေတြကို အေထာက္အပံ့ေပးဖို႔ စီစဥ္ခဲ့တာပါ။ ဂီတပြဲအစမွာ ဆံုးပါးခဲ့သူေတြနဲ႔ ဒဏ္ရာရသူေတြအတြက္ တစ္မိနစ္ ၿငိမ္သက္ဆုေတာင္းၿပီးဖြင့္လွစ္ခဲ့ၾကတယ္။ Jusitn Biber, Katy Perry, Miley Cyrus, Coldplay, Pharrel Williams, Usher နဲ႔ Black Eyed Peas တို႔အားလံုး ပရိတ္သတ္နဲ႔အတူသီဆိုၾကတယ္။ Grande နဲ႔ Miley Cyrus တို႔က Crowded House ရဲ႕ Don't dream it's over သီခ်င္း duet ဆိုၾကတယ္။

"Hey now, hey now

Don't dream it's over

Hey now, hey now

When the world comes in

They come, they come

To build a wall between us

We know they won't win" ဆိုတဲ့စာသားေတြက အားတက္စရာ ဝမ္းနည္းစရာ တစ္လွည့္စီခံစားရေစတာေပါ့။

Perry က "love" ကိုပဲ ေရြးခ်ယ္ဖို႔ ပရိတ္သတ္ကို ေျပာပါတယ္။ love ကိုပဲ အျမဲေရြးခ်ယ္ဖို႔က မလြယ္ကူလွဘူး၊ ဟုတ္တယ္မဟုတ္လား လို႔ ပရိတ္သတ္ကိုေမးလိုက္တယ္။ "အထူးသျဖင့္ ဒီလိုအျဖစ္အပ်က္ေတြထဲမွာေပါ့။ ဟုတ္တယ္ေနာ္။ ဒီလိုလုပ္ဖို႔ အခက္ဆံုးအရာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ love က ေၾကာက္ရြံ႕မႈေတြကို ေအာင္ႏိုင္တယ္။ love က အမုန္းကို ေအာင္ႏိုင္တယ္ လို႔ ေျပာခဲ့တယ္။ "ခက္ခဲေနရင္ေတာင္မွ love ကိုပဲေရြးလိုက္ဖို႔ က်မတိုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္။ ရွင္တို႔ဆီကေန အဲဒီအရာကိုယူသြားဖို႔ ဘယ္သူ႔ကိုမွခြင့္မျပဳပါနဲ႔" တဲ့

Biber ကေတာ့ "ခင္ဗ်ားတို႔က သိပ္ၿပီးရဲရင့္တာပဲ။ love က အျမဲပဲအႏိုင္ရတယ္ဆိုတာ ခင္ဗ်ားတို႔ သေဘာတူလား" လို႔ေမးပါတယ္။ Don't Look Back in Anger ဆိုတဲ့ သီခ်င္းကို Coldplay က သီဆိုခဲ့တယ္။ အဲဒီသီခ်င္းကို Manchester Band Oasis ၁၉၉၅ ခုႏွစ္က ေရးခဲ့တာပါ။ အဲဒီသီခ်င္းဟာ အခုေတာ့ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရမႈေတြရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ၿမိဳ႕ေလးအတြက္ အမွတ္လကၡဏာလို ျဖစ္ေနတာေပါ့။ အဲဒီေန႔က ဂီတပြဲမွာ Oasis ရဲ႕ အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ Liam Gallagher က မထင္မွတ္ဘဲေရာက္လာခဲ့တယ္။ Coldplay နဲ႔ Live Forever သီခ်င္းအတူတူသီဆိုၾကပါတယ္။

Miley Cyrus နဲ႔ Pharrel Williams တို႔က Happy သီခ်င္း/

Ariana Grande နဲ႔ Black Eyed Peas တို႔က Where is the Love/

Coldplay က Fix you/

Justin Biber က Cold Water သီခ်င္းေတြသီဆိုခဲ့ၾကတယ္။

One Love Manchester ဂီတပြဲရဲ႕ အပိတ္သီခ်င္းကေတာ့ ၁၉၃၉ ခုႏွစ္က ရုပ္ရွင္ The Wizard of Oz ထဲက သီခ်င္း Somewhere Over the Rainbow ပါ။

Kikinda ၿမိဳ႕ေလးဆီသြားခဲ့ၾကတယ္

2017-05-03T16:58:00.000-07:00

(22nd April, 2017 Kikinda Trip)

ေဆာင္းကာလကုန္ဆံုးသြားခဲ့ေတာ့ သစ္ပင္သစ္ကိုင္း၊ ေျမသား၊ ျမစ္ျပင္ ဟိုမွာဒီမွာတိုးဝင္ေနရာယူထားၾကတဲ့ ဆီးႏွင္းျဖဴျဖဴေတြလြင့္ပါးေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့ၿပီ။ ေနေရာင္ေႏြးေႏြးက်ဲပက္ျဖာက်ေနတတ္တဲ့ ေႏြဦးနဲ႔အတူ ၃လလံုးလံုးငုပ္လွ်ဳိးပုန္းေအာင္းေနခဲ့ရတဲ့ သစ္ရြက္စိမ္းစိမ္းေလးေတြနဲ႔ အေရာင္စံုပန္းပြင့္ေလးေတြလည္း အလုအယက္တိုးထြက္လာခဲ့ၾကၿပီ။ ဘာထူးေသးလဲ ေအးစက္တုန္ခိုက္ေနခဲ့တဲ့ေဆာင္းမွာ အိမ္တြင္းပုန္းေနခဲ့ၾကတဲ့ ကၽြန္မတို႔တေတြလည္း ဟိုဟိုဒီဒီ ခရီးသြားလာခ်င္ၾကၿပီေပါ့။ ေႏြဦးမွာ စိုက္ပ်ဳိးရမယ့္အပင္ေလးေတြအတြက္ လိုအပ္တာေတြျပင္ဆင္ေနၾကရၿပီ။ တစ္ေန႔ ကၽြန္မအမ်ဳိးသားမိတ္ေဆြ ေတာင္တက္သမား ဒရာဂန္နဲ႔ သူငယ္ခ်င္း တာမာရာတို႔ ကၽြန္မတို႔အိမ္ကိုအလည္ေရာက္လာၾကတယ္။ ဒရာဂန္က သူ တစ္ရက္ခရီးစီစဥ္ေနတယ္လို႔ သတင္းေပးပါတယ္။ သူ ခရီးစီစဥ္ရင္ ကၽြန္မတို႔လိုက္ေနၾကျဖစ္ေတာ့ ကၽြန္မတို႔ႏွစ္ဦးအတြက္ စာရင္းတို႔ထားၿပီးသားေပါ့။ Kikinda ၿမိဳ႕ကိုသြားၾကမယ္တဲ့။ Kikinda မွာ အမ်ဳိးသားျပတိုက္ရွိမယ္။ ေရအားနဲ႔မဟုတ္ဘဲ ျမင္းကိုအသံုးျပဳၿပီး ဒလက္ႀကီးလွည့္ကာ ဂ်ဳံႀကိတ္ၾကတဲ့ horse powered dry mill ဆူဗာခ်ာ(Suvača)ကိုသြားမယ္။ ၿပီးရင္ ရႊံ႕ေစးေျမနီထည္ပန္းပုရုပ္ေတြအမ်ားႀကီးပဲ ျဖန္႔က်ဲခ်ထားတဲ့ ျခံဝန္းႀကီးတစ္ခုဆီ သြားၾကမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

တစ္ေနရာရာသြားမယ္ဆို အဲဒီေနရာအေၾကာင္းႀကိဳတင္ရွာေဖြဖတ္ထားတတ္တဲ့ကၽြန္မအခုတေလာ နည္းနည္းအပ်င္းႀကီးေနတာေၾကာင့္ရယ္၊ ဒရာဂန္စီစဥ္တဲ့ခရီးေတြက ေတာလမ္းေတြမွာ လမ္းေလွ်ာက္တာပါမယ္။ ထူးျခားတဲ့ေနရာေတြကို လိုက္ၾကည့္ေနၾကဆိုေတာ့ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးနဲ႔ စိတ္ဝင္စားစရာ၊ ေပ်ာ္စရာေကာင္းမယ္မွန္းသိထားတာေၾကာင့္ေရာပဲ Kikinda ၿမိဳ႕ေလးအေၾကာင္း ဖတ္ၾကည့္မထားျဖစ္ပါဘူး။ ခရီးစဥ္အေၾကာင္းအေသးစိတ္ေတာင္ ထပ္မေမးျဖစ္ေတာ့ဘူး။ အခုခရီးမွာပိုၿပီးစိတ္လႈပ္ရွားေပ်ာ္ရႊင္စရာေကာင္းတာက ဆားဘီးယားႏိုင္ငံ၊ ဘဲလ္ဂရိတ္ကေန ၁၀ကီလိုမီတာခန္႔ ေဝးတဲ့ Studentsko odmaralište Radojka Lakic Avala မွာ သင္တန္းတက္ေနတဲ့ ျမန္မာဆရာမေလးႏွစ္ဦးရယ္၊ ျမန္မာသံရုံးက ျမန္မာမိတ္ေဆြေတြပါလိုက္ၾကမယ္တဲ့။ ေနာက္ထပ္ Subotica ၿမိဳ႕မွာေနတဲ့ ျမန္မာမေလးတစ္ဦးကလည္း ကၽြန္မတို႔နဲ႔အတူတူေတြ႔ရေအာင္ Kikinda ကိုလာခဲ့မယ္ဆိုေတာ့ ျမန္မာအခ်င္းခ်င္းေတြ႔ဆံုၿပီး ခရီးတိုေလးတစ္ခု အတူတူသြားၾကရမွာေပါ့။ ကၽြန္မက ဝမ္းသာအားရ ေပ်ာ္ရႊင္ေနမိတယ္။ ခါတိုင္းခရီးေတြမွာေတာ့ နဂိုကတည္းက ၿငိမ္ၿငိမ္သက္သက္ေနတတ္တဲ့ကၽြန္မကေတာ့ ခရီးသြားလည္း ခပ္ၿငိမ္ၿငိမ္နဲ႔ပဲ။ ေနရာေဒသအသစ္တစ္ခုထဲ ကိုယ့္စိတ္ကူးနဲ႔ကိုယ္စီးေမ်ာၿပီး စိတ္ထဲမွာ စာစီေနတတ္တဲ့သူမ်ဳိးေပါ့။

Kikinda ၿမိဳ႕ေလးဆီခရီးစတဲ့ေန႔ေလးမွာ စုရပ္ဆီကို နံနက္ ၈ နာရီအေရာက္ စုၾကရတယ္။ ခရီးသြားအားလံုး ၃၀ခန္႔ရွိပါတယ္။ ဒရာဂန္မိတ္ေဆြ ေဒသခံဆားဘီးယားေတြနဲ႔၊ ကၽြန္မတို႔ ျမန္မာ ဂ ဦး ရယ္၊ ဒီမွာ သင္တန္းတက္ေနတဲ့ ဆရာမေလးႏွစ္ဦးရဲ႕ မိတ္ေဆြ အင္ဒိုနီးရွားမေလး တစ္ဦးလည္းပါေသးေတာ့ လူမ်ဳိးစံုပါေနတဲ့ခရီးလိုျဖစ္ေနပါတယ္။ ဘဲလ္ဂရိတ္ကေန Kikinda ၿမိဳ႕ေလးဆီ ၂ နာရီခြဲခန္႔ေမာင္းရပါတယ္။

Kikinda ၿမိဳ႕ေလးအေၾကာင္း

ဆားဘီးယားႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းျပည္နယ္ Vojvodina (ဗြိဳင္ရ္ေဗာ္ဒီနာ) မွာတည္ရွိတယ္။ Banat ခရိုင္ ေျမာင္ပိုင္းထဲက ၿမိဳ႕ပါ။ (Banat ခရိုင္ဟာ ဥေရာပအလယ္ပိုင္းမွာရွိၿပီး ရိုေမနီးယားႏိုင္ငံအေနာက္ပိုင္း၊ ဆားဘီးယားႏိုင္ငံအေရွ႕ေျမာက္ပိုင္း နဲ႔ ဟန္ေဂရီႏိုင္ငံ အေရွ႕ေတာင္ပိုင္းနယ္ေျမေတြ ပါဝင္ၾကတယ္။) လူဦးေရက ၁သိန္းခန္႔ရွိၾကတယ္။ ၁၈ ရာစုမွာစတင္တည္ခဲ့ၿပီး ၁၈၉၃ ခုႏွစ္မွာ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ ခြင့္ျပဳသတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္မွာ ေရွးႏွစ္ေပါင္းသန္းတစ္ဝက္ခန္႔သက္တမ္းရွိ အလြန္ႀကီးမားလွတဲ့ Mammoth အေမႊးထူထူဆင္ႀကီးေတြရဲ႕ ေရွးေဟာင္းသုေတသနဆိုင္ရာၾကြင္းက်န္ရစ္တဲ့အစိတ္အပိုင္းေတြကို ၿမိဳ႕အျပင္ဘက္စြန္းဧရိယာမွာ တူးေဖာ္ေတြ႔ရွိခဲ့ၿပီး ထိန္းသိမ္းထားႏို္င္ခဲ့ၾကတယ္။ Kika လို႔နာမည္ေပးထားတဲ့ Mammoth ဟာ Kikinda ၿမိဳ႕ေလးရဲ႕ သေကၤတတစ္ခုျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီေန႔မွာေတာ့ Kikinda အမ်ဳိးသားျပတိုက္မွာ ျပသထားပါၿပီ။ ဒီၿမိဳ႕ေလးရဲ႕ ေနာက္ထပ္စိတ္ဝင္စားစရာက horse powered dry mill ျဖစ္တဲ့ ေဒသအေခၚ Suvača (စူဗာခ်ာ) ဂ်ဳံစက္ရုံေလးရယ္၊ ႏွစ္စဥ္က်င္းပတဲ့ ဖရုံသီးေန႔ပြဲေတာ္ နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ ေျမနီထည္ပန္းပုေပ်ာ္ပြဲ Terra က်င္းပၾကတာပါ။ ေဆာင္းခိုၾကတဲ့ နားရြက္ရွည္ဇီးကြက္ေလးေတြ အေရအတြက္မ်ားမ်ားစားစားေတြရတတ္တာေၾကာင့္လည္း ငွက္ၾကည့္ဝါသနာႀကီးလွတဲ့ ႏိုင္ငံရပ္ျခားကခရီးသြားေတြပါ အေရာက္လာၾကတာလည္း နာမည္ေက်ာ္လွတယ္။

Kikinda ကိုေရာက္ၿပီ

Kikinda ၿမိဳ႕ကိုဝင္ၿပီဆိုတာနဲ႔ ကၽြန္မတို႔အားလံုးဆာေနၾကၿပီေပါ့။ နံနက္စာအတြက္ ေကာ္ဖီဆိုင္တစ္ဆိုင္မွာရပ္ေပးပါတယ္။ နာရီဝက္အခ်ိန္ရတယ္လို႔ ဒရာဂန္က အားလံုးကိုေျပာပါတယ္။ ဒရာဂန္က သူခရီးစီစဥ္ၿပီဆို အဲဒီလမ္းမွာရွိတဲ့ဆိုင္ေတြထဲက ေစ်းသက္သာၿပီး စားလို႔ေကာင္းတဲ့ဆိုင္မ်ဳိးေတာ့ စံုစမ္းေရြးခ်ယ္ထားတတ္တယ္။ cappuccino ေကာ္ဖီတစ္ခြက္ ၇၀ ဒီနာပဲေပးရတာေၾကာင့္ ေစ်းသက္သာပါတယ္။ ဘဲလ္ဂရိတ္မွာေတာ့ ၁၂၀-၁၅၀ ဒီနာ ဝန္းက်င္ေပးရတတ္တာကိုး။ ဆိုင္ကေတာ့ အစားအေသာက္ေကာင္းမွာပါ မေကာင္းတာက သိပ္ၾကာေနတာ။ ေကာ္ဖီတစ္ခြက္ေတာင္ ေတာ္ေတာ္ေလး ေစာင့္လိုက္ရတာေပါ့။ ေကာ္ဖီဆိုင္က ထြက္ၿပီဆိုတာနဲ႔ ကားေပၚမွာ ဒရာဂန္က ခရီးစဥ္ကို ရွင္းျပပါတယ္။ အမ်ဳိးသားျပတိုက္ကိုမသြားခင္ Kikinda ၿမိဳ႕ကေနျဖတ္သြားတဲ့ ဆားဘီးယားႏိုင္ငံက တူးေျမာင္းစနစ္ Danube-Tisa-Danube တူးေျမာင္း(DTD) ေဘးမွာ နာရီဝက္ခန္႔ လမ္းေလွ်ာက္ၾကမယ္တဲ့။ အဲဒီတူးေျမာင္းစနစ္ဟာ ေရလွ်ံတာကိုထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔၊ hydrotechnical management နဲ႔ ေရေပးေဝဖို႔ အဓိကေဖာက္လုပ္ထားတဲ့ ထူးျခားတဲ့ hydro-engineering စနစ္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ပင္မတူးေျမာင္းေတြရဲ႕ စုစုေပါင္းအရွည္က ၉၂၉ ကီလိုမီတာရွည္လ်ားတယ္။ တူးေျမာင္း network မွာ ၂၄ ဂိတ္၊ ေရတား ၁၆ခု၊ လံုျခံဳေရး ဂိတ္ ၅ခု၊ ေရစုပ္တင္တဲ့ဂိတ္ ၆ခု နဲ႔ တံတား ၁၈၀ စင္းရွိပါတယ္။ တူးေျမာင္းေတြမွာ cargo ဆိပ္ကမ္း ၁၄ ခုရွိၾကတယ္။ DTD စနစ္ရဲ႕ တူးေျမာင္းအသစ္ေတြမွာ ကားလမ္း ၆၂လမ္း၊ ရထားလမ္း ၁၉လမ္းနဲ႔ လူသြားလမ္း ၃ လမ္း စုစုေပါင္း တံတား ၈၄ စင္းတည္ေဆာက္ထားခဲ့ၾကတယ္။ DTD ေရထိန္းခ်ဳပ္မႈစနစ္ရဲ႕ အေရးႀကီးဆံုးတ ည္ေဆာက္မႈအပိုင္းက Novi Bečej အနီး Tisa ျမစ္မွာတည္ေဆာက္ထားတဲ့ ဆည္ပါ။

ကၽြန္မတို႔လည္း Kikinda ၿမိဳ႕ေလးေဘးက ျဖတ္စီးေနတဲ့ တူေျမာင္းေဘးကေနလမ္းေလွ်ာက္ၾကတယ္။ ဟိုးေဘးဘက္ခပ္လွမ္းလွမ္းမွာျမင္လိုက္ရတဲ့ ေခါင္းမိုးခၽြန္ခၽြန္အိမ္ေလးေတြ၊ က်ယ္ျပန္႔လွတဲ့စိုက္ခင္းစိမ္းစိမ္းေလးေတြဟာ ပန္းခ်ီကားထဲက စုတ္ခ်က္လွလွေလးေတြလိုပဲ။ သပ္သပ္ရပ္ရပ္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ထားပံုရတဲ့အိမ္ေလးေတြကို ေတြ႔ၾကရတယ္။ အဲဒီေန႔က မိုးအံု႔ၿပီးေလကလည္းတိုက္ေနတာေၾကာင့္ ေအးစိမ့္ေနတဲ့ရာသီဥတုမ်ဳိးမွာ လမ္းသြက္သြက္ေလွ်ာက္ၾကဖို႔ ဒရာဂန္ကေတာ့ တိုက္တြန္းေနေတာ့တာေပါ့။ ကၽြန္မတို႔ကေတာ့ လမ္းလည္းေလွ်ာက္ စကားေတြလည္းေျပာရင္း အမွတ္တရဓာတ္ပံု အျပန္အလွန္ရိုက္ၾကတယ္။ ေပ်ာ္စရာပါပဲ။ လမ္းေလွ်ာက္လာၾကရင္း သိုးေတြတစ္အုပ္ႀကီးပဲေတြ႔ၾကေတာ့ ခရီးမွာအတူပါလာတဲ့ ျမန္မာဇနီးေမာင္ႏွံရဲ႕ ၅ ႏွစ္အရြယ္ ခ်စ္စရာသမီးေလး ဧဒင္က သိုးေတြဆီ ျမန္ျမန္သြားၾကပါစို႔လို႔ ဆိုတယ္။ "မီးမီး သိုးေတြခ်စ္လိုက္တာ"တဲ့။ အျမဲသြက္သြက္လက္လက္နဲ႔ လူတိုင္းနဲ႔ ရင္းရင္းႏွီးႏွီးေပါင္းတတ္လွတဲ့ ဧဒင္ေလးက ေျပာရင္းဆိုရင္းနဲ႔ပဲ သိုးအုပ္အနီးအနားကို ေရာက္ႏွင့္ေနခဲ့ၿပီ။ ဧဒင္ေလးရဲ႕ ေဖေဖက ေနာက္ကအေျပးလိုက္ရေတာ့တယ္။ ကၽြန္မစိတ္ထင္ လမ္းေလွ်ာက္ၾကတာ တစ္နာရီခြဲေလာက္ေတာင္မရွိေသးဘူးထင္ရဲ႕ ဒီေနရာကေနပဲ ကားဆီျပန္လွည့္ၾကေတာ့မယ္လို႔ ဆိုတယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ ဆက္ရမယ့္ခရီးက Kikinda ၿမိဳ႕ရဲ႕ အမ်ဳိးသားျပတိုက္ Narodni muzej Kikinda ကိုပါ။

Kikinda က Mammoth “Kika” ကို စေတြ႔ခဲ့တာက

၁၉၉၆ စက္တင္ဘာ ၄ ရက္ေန႔မွာ Kikinda ရြံ႕ေစးမိုင္းစက္ရုံ Toza Markovic ရဲ႕ ရႊံ႕ေစးထုတ္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းခြင္အတြင္း ပံုမွန္ေျမတူးၾကရင္းနဲ႔ ၂၁ မီတာ အနက္မွာ mammoth ေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ၾကြင္းကိုေတြ႔ရွိခဲ့တာပါ။ ဘူမိေဗဒဆိုင္ရာအင္ဂ်င္နီယာ Mileta Novovic က အဲဒီေတြ႔ရွိမႈအေၾကာင္းကို အမ်ဳိးသားသမိုင္းျပတိုက္ကို ခ်က္ခ်င္းအေၾကာင္းၾကားခဲ့ပါတယ္။ ႏွစ္ ၇၀၀၀၀ ေက်ာ္ သက္တမ္းရွိၿပီး အျမင့္က ၄.၇ မီတာ၊ အရွည္ ၇ မီတာ နဲ႔ ၃.၅ မီတာအက်ယ္ရွိပါတယ္။ ေတြ႔ရွိခဲ့တဲ့ေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ၾကြင္းအရ mammoth က အမ ျဖစ္ၿပီး ေသဆံုးသြားခဲ့တဲ့အခ်ိန္မွာ အသက္ ၆၄ ႏွစ္ရွိၿပီလို႔ ဆိုပါတယ္။ Mammoth ေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၁ သန္းေက်ာ္ Pleistocene ေခတ္မွာ ရွင္သန္ေနထိုင္ခဲ့တဲ့ဆင္ႀကီးေတြျဖစ္ၾကတယ္။ ေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ၾကြင္းေတြရွာေဖြေတြ႔ရွိခဲ့ၾကတာက ဥေရာပ၊ အာဖရိက၊ အာရွနဲ႔ ေျမာက္အေမရိကတို႔မွာပါ။ Mammoth ဆိုတဲ့ စကားလံုးဟာ ရုရွားႏိုင္ငံဘက္မွာအသံုးျပဳၾကတဲ့ Tatar ဘာသာစကားကို အသံုးျပဳထားၿပီး mamma စကားလံုးက ကမၻာေျမႀကီးလို႔ အဓိပၸါယ္ရတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ဆိုက္ေဘးရီးယားမွာေနထိုင္တဲ့သူေတြဟာ mammoth ေတြဟာ ေျမႀကီးေအာက္ထဲမွာ ေနထိုင္တယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကတယ္ဆိုတာကို ၁၇ ရာစုႏွစ္ ခရီးသြားမွတ္တမ္းေရးခဲ့တဲ့စာေရးဆရာေတြထဲက တစ္ဦးကမွတ္သားေဖာ္ျပခဲ့ဖူးတယ္။ အဲဒီႀကီးမားလွတဲ့ ႏို႔တုိက္သတၱဝါအမ်ဳိးအႏြယ္ဝင္ mammoth ေတြ ကမၻာေျမႀကီးေပၚက ဘာေၾကာင့္ေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့ၾကသလဲဆိုတာကိုေတာ့ ကၽြမ္းက်င္သူေတြ အတိအက်ရွင္းျပႏိုင္ျခင္းမရွိပါဘူး။ တခ်ဳိ႕ယူဆတာက ေရခဲေခတ္ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ၊ ေနာက္ လူသားေတြရဲ႕ ပေယာဂနဲ႔(သတ္ျဖတ္စားေသာက္ခဲ့တာေၾကာင့္) မ်ဳိးတုန္းေပ်ာက္ကြယ္ခဲ့ၾကတယ္လို႔ ဆိုၾကတယ္။ mammoth ေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ၾကြင္းေတြ႔ရွိမႈ တစ္ေကာင္ခ်င္းစီ အပိုင္းအစေတြ မၾကာခဏေတြ႔ရွိခဲ့ၾကရေပမဲ့ အရိုးစုတစ္ခုလံုးအျပည့္အစံုေတြ႔ရွိရတာကေတာ့ အင္မတန္ရွားပါးလွပါတယ္။ Kikinda မွာေတြ႔ရွိခဲ့တဲ့ Kika ရဲ႕ အရိုးအေျခအေနကေတာ့ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းစာထိန္းသိမ္းထားႏိုင္ခဲ့ၾကတာပါ။ Kika ဆင္အမဟာ ေသဆံုးခ်ိန္မွာ ေက်ာရိုးနဲ႔ အဆင္အျမစ္နာေရာဂါခံစားရၿပီး ေသဆံုးခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ႏံုးေျမထဲမွာနစ္ေနခဲ့ၿပီး အသက္အရြယ္ေၾကာင့္ရယ္၊ နာဖ်ားေနတာေၾကာင့္ရယ္ ရုန္းမထြက္ႏိုင္ေတာ့ဘဲ လင္းတေတြရဲ႕သားေကာင္ အလြယ္တကူ ျဖစ္သြားခဲ့ရတာျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ ကၽြမ္းက်င္သူေတြကဆိုၾကတယ္။ Mammoth ေတြမွာ Pleistocene ေခတ္ (Ice Age) အေစာပိုင္းနဲ႔၊ ေခတ္လယ္ နဲ႔ ေခတ္ေႏွာင္းပိုင္းနဲ႔ သတ္မွတ္ၿပီး Mammuths meridionalis/ Mammuthus trogontherii/ Mammuthus primigenius သံုးမ်ဳိးမွာ Kika က ေရခဲေခတ္အလယ္ပိုင္းမွာရွင္သန္ေနထိုင္ခဲ့တဲ့ mammoth မ်ဳိးပါ။

Kikinda အမ်ဳိးသားျပတိုက္

Narodni muzej Kikinda - National Museum of Kikinda)

ျပတိုက္ကို ၁၉၄၆ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာ ၇ ရက္ေန႔မွာ စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ပါတယ္။ ျပတိုက္မွာ ေရွးေဟာင္းသုေတသန၊ လူမ်ဳိးစု၊ သမိုင္းဆိုင္ရာ၊ သဘာဝသမိုင္း၊ အႏုပညာ နဲ႔ သင္ၾကားေရးနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့အပိုင္းဆိုၿပီး က႑ ၅ မ်ဳိးျပသထားပါတယ္။ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ကေနစတင္ၿပီး Kika မူလအရိုးစုကို ထိန္းသိမ္းျပသထားႏိုင္ခဲ့တာပါ။

အမ်ဳိးသားျပတိုက္ထဲလွမ္းဝင္လိုက္ၾကတာနဲ႔ ျပတိုက္ေလွကားထစ္ေတြဆီမတက္ခင္ ကြက္လပ္က်ယ္ထဲမွာ Kika ပံုတူကို ေလ့လာႏိုင္ဖို႔ ျပသထားပါတယ္။ အမ်ဳိးသားျပတိုက္ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြတုန္းကေတာ့ တရားရုံးအျဖစ္အသံုးျပဳခဲ့ၾကတဲ့အေဆာက္အဦပါ။ ကၽြန္မတို႔လည္း Kika ပံုတူေရွ႕မွာ ေရွ႕တည့္တည့္၊ ေဘးဘက္စသျဖင့္ လြတ္တဲ့ေနရာဝင္ရပ္ၿပီး ခပ္ျမန္ျမန္ေလးအမွတ္တရဓာတ္ပံုရိုက္ယူၾကတယ္။ အဲဒီကေန ျပတိုက္အေပၚထပ္ဆီတက္ၾကတဲ့အခါ ျပတိုက္ကဧည့္ႀကိဳအမ်ဳိးသမီးေလးက ႀကိဳေနပါတယ္။ ျပတိုက္ဖြင့္တဲ့ေန႔က အဂၤါကေန စေနေန႔ မနက္ပိုင္း ၁၀ နာရီကေန ည ၈ နာရီအထိပါ။ ဝင္ေၾကးကေတာ့ ကေလးေတြနဲ႔ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြ ဒီနာ ၁၀၀။ လူႀကီးေတြက ၁၅၀ ဒီနာျဖစ္ၿပီး အုပ္စုလိုက္ေလ့လာၾကသူေတြအတြက္ discount ရွိပါတယ္။ ၁၈ မိနစ္စာ 3D ရုပ္ရွင္ၾကည့္ၾကဖို႔ အခန္းထဲကို ဝင္ၾကေတာ့ တံခါးနားမွာ 3D မ်က္မွန္ပံုးေလးကို ကိုင္ၿပီးေစာင့္ေနတာက ကၽြန္မတို႔အုပ္စုထဲ အတူပါလာတဲ့ ကေလးမေလးပါ။ ျပခန္းဝန္ထမ္းအမ်ဳိးသားက “ဒီမွာေလ ဝန္ထမ္းအသစ္ေလး။ အခုပဲ အလုပ္ဝင္ပါတယ္” လို႔ စေနာက္လိုက္ပါေသးတယ္။ ဒီက ကေလးငယ္ေတြက လူႀကီးေတြနဲ႔လည္းအကၽြမ္းတဝင္ သြက္သြက္လက္လက္ေျပာဆိုၾကတာ သေဘာက်စရာပါပဲ။ ရုပ္ရွင္မွာ Kika mammoth ကို စတင္တူးေဖာ္ေတြ႕ရွိခဲ့ၾကတာနဲ႔ Kika ဟာ အဲဒီေခတ္က အုပ္စုတစ္ခုရဲ႕ေခါင္းေဆာင္ဆင္အမ ျဖစ္ႏိုင္တာ၊ ရႊံ႕ႏြံထဲမွာ ေသဆံုးခဲ့ပံု စသျဖင့္ ဇာတ္လမ္းဆင္ရိုက္ကူးထားပါတယ္။ 3D ရုပ္ရွင္ၾကည့္ၿပီးျပခန္းေတြ တစ္ခန္းဝင္၊ တစ္ခန္းထြက္လိုက္နဲ႔ လိုက္ၾကည့္ၾကတာေပါ့။

လူမ်ဳိးစုဆိုင္ရာျပခန္းမွာ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္အတြင္းက အဝတ္အစား၊ လက္မႈပစၥည္း၊ လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးေရးနဲ႔ လက္မႈပစၥည္းေတြလည္းျပသထားပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ၁၉ ရာစု ၾကြယ္ဝခ်မ္းသာတဲ့ေက်းလက္မိသားစုထဲက သတို႔သမီး နဲ႔ လက္ထပ္ၿပီးအမ်ဳိးသမီးေတြဝတ္ဆင္ၾကတဲ့ေခါင္းေဆာင္းမ်ဳိးျပသထားတယ္။ ေရွးေဟာင္းသုေတသနျပခန္းမွာေတာ့ ျပတိုက္မွာ စုေဆာင္းျပသထားတဲ့ပစၥည္းအမ်ားဆံုးအခန္းပါ။ ေက်ာက္ေခတ္ကေန အလယ္ေခတ္ထိ Mokrin, Ostojic, Iđoš, Podlokanj ၿမိဳ႕ေတြမွာေတြ႔ရွိခဲ့ရတဲ့ေရွးေဟာင္းပစၥည္းေတြျပသထားပါတယ္။ သမိုင္းျပခန္းမွာ ေဒသခံတြရဲ႕ေရွးေဟာင္းပစၥည္း ေရခဲေသတၱာလိုမ်ဳိး၊ စာရြက္စာတမ္း၊ ေသနတ္ေတြရယ္၊ ေရွးေဟာင္းပိုက္ဆံ အမ်ဳိးေပါင္း ၄၀၀၀ခန္႔ျပထားတာပါ။ သမိုင္းဆိုင္ရာျပခန္းမွာ ထင္ရွားတာက ၁၈၆၇ ခုႏွစ္က Velikokikindskog ခရိုင္ အလံပါ။ အလံရဲ႕ အလယ္မွာ coat of arms အမွတ္အသားအျဖစ္ ဓားစြဲကိုင္ထားတဲ့လက္ေမာင္းမွာ ဦးေခါင္းကို ထိုးစိုက္ထားပံုပါဝင္တယ္။ တူရကီေအာ္တမန္အင္ပါယာရဲ႕တိုက္ခိုက္မႈကိုရင္ဆိုင္ခဲ့ၾကရတဲ့အဲဒီအခ်ိန္ေတြမွာ တာ့ကစ္ရွ္ေတြကို ေအာင္ႏိုင္တဲ့အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ အဲဒီအမွတ္တံဆိပ္ကို အသံုးျပဳခဲ့ၾကတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ အႏုပညာျပခန္းမွာ ၁၉ ၇ာစုတစ္ဝက္ေႏွာင္းပိုင္းကာလ Vojvodina ေဒသက ပန္းခ်ီလက္ရာေတြကို အဓိကျပသထားပါတယ္။ ပန္းခ်ီကား ၂၀၀၀ ခန္႔ရွိၾကတယ္။ သဘာဝသမိုင္းျပခန္းကေတာ့ ျပတိုက္မွာ သက္တမ္းအႏုဆံုးျပခန္းအပိုင္းလို႔ဆိုတယ္။ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္မွာမွ စတင္ျပသခဲ့တာပါ။ အဲဒီအခန္းမွာျပသထားတဲ့ တိရစၦာန္ရုပ္လံုးသြင္းအရုပ္ေတြကို မူလကစာသင္ေက်ာင္းမွာ သင္ၾကားေရးအတြက္အသံုးျပဳခဲ့ၾကတယ္တဲ့။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေက်ာင္းက ဖယ္ရွားပစ္ဖို႔ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၿပီး ျပတိုက္ကဆက္သြယ္လြဲေျပာင္းယူကာ သဘာဝသမိုင္းျပခန္းအျဖစ္ျပခန္းအသစ္ ဖြင့္လွစ္ျပသထားခဲ့တားတယ္လို႔ ဒရာဂန္ရဲ႕ မိတ္ေဆြ တာမာရာက ေျပာျပပါတယ္။ Mammoth ပြဲေတာ္ကို ႏွစ္စဥ္ စက္တင္ဘာ ဒုတိယပတ္ Kika ရွာေဖြေတြ႔ခဲ့တဲ့ရက္မွာ က်င္းပျပဳလုပ္ၾကေလ့ရွိတယ္။

Horse powered dry mill ဆူဗာခ်ာ(Suvača)

ကၽြန္မတို႔ အမ်ဳိးသားျပခန္းကေနျပန္ထြက္ခဲ့ၾကေတာ့ ေန႔လယ္ပိုင္း ၁၂ နာရီေက်ာ္ခန္႔ရွိပါၿပီ။ ခရီးဆက္ၾကတာက horse powered dry mill ဆူဗာခ်ာ(Suvača) ဆီကိုပါ။ Kikinda က ဆူဗာခ်ာဟာ ၁၉ရာစုက ဗြိဳင္ရ္ေဗာ္ဒီနာဧရိယာထဲက အမွတ္အသားဂ်ဳံႀကိတ္စက္အမ်ဳိးအစားပါ။ ကၽြန္မတို႔သြားခဲ့ၾကတဲ့ ဆူဗာခ်ာက ၁၈၉၉ ခုႏွစ္မွာတည္ေဆာက္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း အသံုးမျပဳၾကေတာ့ပါဘူး။ ဥေရာပတစ္ဝွမ္းလံုး horse powered dry mill ႏွစ္ခုပဲ က်န္ရွိေနတဲ့အထဲ အခုဆူဗာခ်ာက တစ္ခုပါ။ ျမင္းငါးစံု ၁၀ ေကာင္ဝန္းက်င္အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ ျမင္းတစ္စံုဟာ ၁နာရီမွာ ဂ်ဳံ ၁၀၀ ကီလိုဂရမ္(၂၂၀ေပါင္) ႀကိတ္ႏိုင္ၾကတယ္။ ဂ်ဳံအျပင္ တျခား ေကာက္ပဲသီးႏွံ ငရုတ္ေကာင္း၊ ငရုတ္ခ်ဳိ၊ သစ္ၾကံပိုးေခါက္ေတြလည္း ႀကိတ္ၾကပါေသးတယ္။ ဆူဗာခ်ာလည္ပတ္ပံုက ပိရမစ္ပံုအမိုးရွိတဲ့အခန္းမွာ ေဘးမွာေခြးသြားစိတ္ေတြရွိတဲ့ ခန္းလံုးနီးပါးအျပည့္ အခ်င္း ၁၅ မီတာခန္႔ သစ္သားဒလက္ဝိုင္းႀကီးကို ေဘးေထာက္စပုတ္ခ္(spoke)တိုင္ ၁၂တိုင္နဲ႔ ပင္မတိုင္လံုးဆီ ေထာက္မတင္ဆင္ထားတယ္။ ဒလက္ဝိုင္းႀကီးက ေရျပင္ညီအေနအထားပါ။ ျမင္းေတြဒလက္မွာတပ္ဆင္ၿပီးလႈပ္ရွားေမာင္းႏွင္ၾကတဲ့အခါ ဒလက္ဝိုင္းႀကီးကလည္ကာ ေဘးကေခြးသြားစိပ္ေတြက ေဘးအခန္းငယ္ထဲက ယႏၱရားဒလက္ေတြကိုအခ်ိတ္အဆက္မိမိ လည္ပတ္ေစၿပီး ဂ်ဳံေတြကိုႀကိတ္ခြဲပါတယ္။ စိတ္ဝင္စားစရာ ျမင္းေမာင္ႏွင္အားသံုးဂ်ဳံစက္ေလးပါပဲ။ ကၽြန္မတို႔ ဆူဗာခ်ာကိုေရာက္ေတာ့ ဝန္ထမ္းအမ်ဳိးသားတစ္ဦးက ေသာ့ဖြင့္ၿပီး စက္ရုံတြင္းလိုက္ျပ၊ ရွင္းျပေပးပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔ ဆူဗာခ်ာကျပန္ၾကတဲ့အခါ အဲဒီအမ်ဳိးသားကလည္း စက္ရံုေသာ့ပိတ္ကာ ကၽြန္မတို႔အဖြဲ႔ကိုႏႈတ္ဆက္လက္ျပလို႔ သူ႔ဦးတည္ရာဆီခရီးဆက္တာေပါ့။ ကၽြန္မတို႔ကေတာ့ ေနာက္ထပ္ ရႊံ႕ေစးပန္းပုရုပ္ေတြရွိရာ Terra ျခံဝန္းႀကီးဆီ ခရီးဆက္ၾကျပန္တယ္။

Terra (Center for Fine and Applied Arts)

ႏိုင္ငံတကာ ပန္းပုေပ်ာ္ပြဲ (International Symposium) Terra ကို ၁၉၈၂ ခုႏွစ္မွာစတင္ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကတယ္။ ႏွစ္စဥ္ ဇူလိုင္ ၁ ရက္ေန႔ကေန ဇူလိုင္ ၃၁ ရက္ေန႔ျပဳလုပ္ေလ့ရွိပါတယ္။ Terra ေျမနီထည္ပန္းပုေပ်ာ္ပြဲျပဳလုပ္တဲ့အေဆာက္အဦဟာ ၁၈၉၅ ခုႏွစ္ကတည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့ စက္မႈဗိသုကာ အုပ္ၾကြပ္စက္ရုံ အေဆာက္အဦေဟာင္းပါ။ ဇူလိုင္မွာျပဳလုပ္တဲ့ေပ်ာ္ပြဲမွာ ေလွ်ာက္ထားၾကတဲ့ပန္းပုပညာရွင္ထဲက ေဒသခံနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအႏုပညာရွင္ ၅ ဦးကေန ၈ ဦးခန္႔ ပါဝင္ဆင္ႏႊဲၾကတယ္။ Terra မွာ ရွိႏွင့္ၾကၿပီးတဲ့ ေျမနီထည္ပန္းပု ၂၀၀ ေက်ာ္ဟာ ဆားဘီးယား၊ မြန္တီနီဂရိုး၊ ခရိုေအးရွား၊ ေဘာစ့္နီးယား၊ မက္ဆီဒိုနီးယား၊ ဆလိုေဗးနီးယား၊ ဟန္ေဂရီ၊ ေဟာ္လန္၊ အီတလီ၊ ျပင္သစ္၊ ေနာ္ေဝ၊ ၿဗိတိန္၊ ၾသစႀတီးယား၊ တူရကီ၊ ဂ်ာမနီ၊ ဂရိ၊ ရိုေမးနီးယား၊ ခ်က္၊ ဘူလ္ေဂးရီးယား၊ ဒိန္းမတ္၊ စပိန္၊ အစၥေရး၊ အီဂ်စ္၊ ယူအက္စ္ေအ၊ မကၠဆီကို၊ ပီရူး၊ အာဂ်င္တီးနား၊ အိႏၵိယ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ ထိုင္ဝမ္နဲ႔ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံက ပန္းပုပညာရွင္ေတြရဲ႕ လက္ရာေတြပါ။

Terra ပန္းပုေပ်ာ္ပြဲက်င္းပခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၃၀ေက်ာ္ကာလအတြင္း ပန္းပုေပါင္း ၁၀၀၀ ခန္႔ ထုလုပ္ႏိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ Terra ပန္းပုစတူဒီယိုခန္းဟာ အုပ္ၾကြပ္စက္ရုံေဟာင္း “Plant II” IGM Toza Markovic ပါ။ ပန္းပုပညာရွင္ေတြအသံုးျပဳႏိုင္တဲ့ စတူဒီယို Terra ဧရိယာဟာ စတုရန္းမီတာ ၆၀၀ ခန္႔ရွိပါတယ္။ Terra ေပ်ာ္ပြဲအတြက္ အဓိကစီစဥ္သူက မြန္တီနီဂရိုး Cetinje ၿမိဳ႕ Faculty of Fine Arts က ပေရာ္ဖက္ဆာ၊ Kikinda ၿမိဳ႕ Center for Fine and Applied Arts Terra ဒါရိုက္တာ၊ ပန္းပုပညာရွင္ Slobodan Kojic ပါ။ အဲဒီပန္းပုေပ်ာ္ပြဲအတြက္ ေလွ်ာက္ထားလိုသူက email- office@terra.rs ဆီကို CV form နဲ႔ ကိုယ္ရဲ႕ ပန္းပုအႏုပညာဓာတ္ပံုေတြပါ ပူးတြဲေလွ်ာက္ထားႏိုင္ၾကတယ္။ Terra ရဲ႕ official website www.terra.rs မွာ အေသးစိတ္ၾကည့္ရႈႏိုင္ၾကပါတယ္။

Terra ျခံဝန္းႀကီးထဲေရာက္ေတာ့ ကၽြန္မတို႔ေတြ ကိုယ္စိတ္ဝင္စားရာ ပန္းပုရုပ္ေတြရွိရာဆီ အေျပးသြားၾကၿပီး စိတ္ကူးရသလို အမွတ္တရဓာတ္ပံုရိုက္ၾကျပန္တာပါပဲ။ ပန္းပုရုပ္ေတြအမ်ားႀကီးပဲရွိေနေတာ့ တခ်ဳိ႕ပန္းပုရုပ္ေတြ ကိုယ္မေတြ႔လိုက္ဘဲ ခရီးအတူသြားၾကတဲ့ မိတ္ေဆြေတြက ဓာတ္ပံုေလးေတြ facebook မွာ တင္ၾကရင္းနဲ႔မွ ဒီပန္းပုရုပ္ မသိလိုက္ပါလား၊ ဘယ္နားမွာပါလိမ့္ လို႔ေတာင္ ေတြးမိတာေပါ့။ စက္ရုံအေဆာက္အဦေဟာင္းႀကီးနဲ႔ ျပန္႔က်ဲေနတဲ့ သ႑န္မ်ဳိးစံု ေျမနီထည္ပန္းပုရုပ္ေတြရဲ႕ အခင္းအက်င္းက ကၽြန္မအတြက္ အတိအက်ေျပာမျပတတ္တဲ့ ခံစားမႈတစ္ခုရမိေသးတယ္။ ျမန္မာ မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔မို႔ အခ်ိန္တိုင္းကေတာ့ ရယ္ရယ္ေမာေမာေပ်ာ္ရႊင္စရာေကာင္းေနေတာ့တာပါပဲ။ သေဘာေကာင္းတဲ့ ခရီးစီစဥ္သူ ဒရာဂန္နဲ႔ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေပ်ာ္တတ္ရႊင္တတ္ၾကတဲ့ ဆားဘီးယန္းအမ်ဳိးသမီး၊ အမ်ဳိးသားေတြေၾကာင့္လည္း Kikinda ခရီးက လႈပ္လႈပ္ရွားရွားနဲ႔ စိတ္ဝင္စားစရာခရီးစဥ္တစ္ခုျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

Terra မွာ ျခံဝန္းႀကီးကေန ကၽြန္မတို႔ ခရီးသြားဘတ္စ္ေပၚ ေနရာျပန္ယူၾကေတာ့ ဒရာဂန္က စေနာက္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ ျပတိုက္တစ္ခုေလာက္သြားခ်င္ၾကေသးလားတဲ့။ တကယ္ဆိုအကုန္လံုးက ပင္ပမ္းေနၾကပါၿပီ။ “နဲ႔(Ne)” ဆိုတဲ့ ျငင္းဆန္သံေတြ ဟိုကသည္ကေလးေလးပင္ပင္ထြက္လာၾကၿပီေပါ့။ “ဒါဆိုရင္ စိတ္ဝင္စားစရာအေကာင္းဆံုးအပိုင္းေရာက္ပါၿပီ။ အခု ညစာစားၾကဖို႔ စားေသာက္ဆိုင္သြားရမယ့္အခ်ိန္ေပါ့”တဲ့။ အဲဒီေတာ့မွ အားလံုးရဲ႕ သြက္သြက္လက္လက္ ေထာက္ခံသံေတြညံလာၾကတယ္။ စားေသာက္ဆိုင္မွာေတာ့ ေက်းလက္ေတြက သူတို႔ ရိုးရာဓေလ့အတိုင္း အဓိကအစားအစာမခ်ေသးခင္ ဝိုင္၊ ဘရန္ဒီေတြေသာက္ရင္း စကားေတြေဖာင္ေနေအာင္ေျပာၾကမယ္။ စကားေျပာလို႔ ေမာလာရင္ မွာထားတဲ့အစားအစာေတြ စားၾကမယ္။ စကားေျပာၾကမယ္။ အေကာ္ဒီယံအဓိကထားတီးခတ္ၾကတဲ့ ဆားဘီးယန္းရိုးရာေက်းလက္သံစဥ္မ်ဳိး ခပ္ျမဴးျမဴးကို ဂီတသမားေတြက အဆက္မျပတ္ တီးခတ္ေနၾကတယ္။ ကၽြန္မတို႔ကေတာ့ မွာထားတဲ့အစားအစာေတြမေရာက္လာခင္ ျမန္မာမိတ္ေဆြအစ္မယူလာတဲ့ ၾကာဇံေၾကာ္ လက္ဖက္နဲ႔ ထမင္းေတြကို စားေကာင္းေကာင္းနဲ႔ စားႏွင့္ၾကၿပီးလို႔ ဗိုက္ျပည့္သလိုေတာင္ျဖစ္ေနခဲ့ၿပီေပါ့။ အဲဒီလိုနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ၾကာမွ ေရာက္လာၾကတဲ့အစားအစာေတြကို စားၾကရျပန္တယ္။ စားရင္းနဲ႔လည္း ကၽြန္မတို႔အခ်င္းခ်င္း စကားေတြမကုန္ႏိုင္ေအာင္ဝိုင္းဖြဲ႔ေျပာၾကတာမ်ား ကၽြန္မျဖင့္ အသံေတာင္နာခ်င္ခ်င္ရယ္။ ကၽြန္မတို႔ စားေသာက္ဆိုင္က ျပန္ထြက္လာၾကေတာ့ အျပင္ဘက္မွာေန႔တစ္ေန႔ရဲ႕ အလင္းေရာင္ ကုန္ေတာ့မယ္။ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ ခရီးသြားဘတ္စ္က ဘဲလ္ဂရိတ္ဆီ ျပန္လွည့္ခဲ့ပါၿပီ။ ဘဲလ္ဂရိတ္ေရာက္လို႔ ဘတ္စ္ကားေပၚကအဆင္းမွာေတာ့ Kikinda ခရီးစဥ္တစ္ေလွ်ာက္ေဘးကင္းေအာင္ေမာင္းႏွင္ေပးခဲ့တဲ့ ကားေမာင္းသူရဲ႕ ေက်းဇူးကိုလည္း ခ်ီးမြမ္းခဲ့လိုက္တယ္။ ေပ်ာ္ရႊင္ခဲ့ရတဲ့ Kikinda ခရီးအတြက္ ခရီးအတူသြားခဲ့ၾကတဲ့ မိတ္ေဆြအားလံုးကိုလည္း တိတ္တိတ္ေလးပဲ ခ်ီးမြမ္းေက်းဇူးတင္စကားဆိုခဲ့ပါတယ္။ ။

ၿဖိဳးၿဖိဳး
*********************************************

Florist ရဲ႕ဒိုင္ယာရီ

2017-04-30T02:22:00.000-07:00

နာဂစ္အၾကိဳ ဧျပီလ ၃၀ရက္

မုိးရြာထားလို ့ ေအးျမေနတယ္၊ ေမလ တလလုံးမုန္တိုင္းရွိေနမယ္ဆိုပဲ။ မုန္တိုင္းေျကာင့္ မုိ၇ြာမယ္ဆို၇င္ အဲဒါ ေပ်ာ္စရာျကီး။ ျဖိဳးျဖိဳးရံုးအဆင္း အင္ေဖၚေမးရွင္း တခု ယူလာ ။ေျကာက္စရာျကီးတဲ့။ ပခုံးတြန့္ျပီး ျပံဳးစိစိေျပာေသး။ ထူးျခားတဲ့ သတင္းလို႔လည္း ဆိုတယ္။ ဘာပါလိမ့္၊ စုစုနဲ ့အတူ ဒီသတင္းကို ဖတ္တယ္။ “Severe Cyclonic storm Nargis in forecast to strike Myanmar at about 18;00GMT on 2 May တဲ့။

Tropical Storm Risk (TSR) က တပ္လွန့္ထား။ ဆိုင္ကလုံးအဆင့္ နွစ္ နာဂစ္မုန္တိုင္းဟာ ဘဂၤလားပင္လယ္ျပင္မွာ ဗဟိုျပဳ အားျဖည့္ျပီး အဆင့္ သံုး ျဖင့္ တနာရီ မိုင္ ၁၂၇ ေက်ာ္ အရွိန္အဟုန္ျပင္းစြာျမန္မာႏိုင္ငံ ေတာင္ဘက္စြန္း ေဒသေတြဆီ ဦးတည္လာေနျပီ ဆိုပဲ။

ပုလဲဆိပ္ကမ္းအေျခစိုက္ US Navy ႏွင့္ Air Force တို ့က Typhoon Warning Center ကို ဆက္သြယ္ျပီး ထုတ္ျပန္ေ၀ငွလိုက္တဲ ့ သတင္း။ ျဖိဳးျဖိဳးက ကြန္ျပူတာ ဖန္သားျပင္ေပၚကေန ေျမပုံနဲ ့တကြ တိတိက်က် ခိုင္ခိုင္မာမာ ေျပာျပတယ္။

(ဧရာ၀တီ ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚ ရန္ကုန္ မြန္ ကရင္ စသည့္ ေဒသတ၀ိုက္ စက္၀ိုင္းနဲ့ အခ်င္း အက်ယ္အ၀န္း ညြွန္းျပထား။National Weather Agency နဲ ့ပူးေပါင္းအျကံညာဏ္ယူ ျကိဳတင္ျပင္ဆင္နိဳင္ဖို့ ့၄၈နာရီ တင္ကူးေပးပို ့ တပ္လွန္ ့ထား။)

တဆက္တည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံ ျဗီတိန္ႏိုင္ငံတို ့မွ မိုးေလ၀သ ပညာရွင္တို ့က ၂၀၀၇ခုႏွစ္ ႏို၀ဘၤာလ ၁၅ရက္ေန ့က တိုက္ခတ္သြားေသာ စူပါဆိုင္ကလုံး Sida ႏွင့္ ႏွဳိင္းယွဥ္ျပီး ၄၈နာရီ ျကိုတင္ သတိေပး ေဟာကိန္းထုတ္ျပန္ေပးခဲ ့ျက။ Us Navy ရဲ ့ ေျကညာခ်က္ထဲမွာ TroPical Cyclone Nargis in strengthened into a category 3 storm with sustained winds of 204 kilo meters (127 miles) an hour as it approached the coast of Myanmar.လို ့ ပါရွိ။ဒါ့အျပင္ ဘယ္ေလာက္ တိက်လိုက္သလဲဆိုရင္ ပ်က္စီး ဆုံးရွံဳး ့ႏိုင္မဲ့ ၀တၳဳပစၥည္း (ဥပမာ) ့ေလွ သေဘၤာ ဆိပ္ခံေဘာတံတား အိုးအိမ္အေဆာက္အဦးမ်ား ျပိဳလဲျခင္း ေျမျပိဳျခင္း ေခါင္မိုး တံခါး သစ္ပင္ကအစ အျကီးမားဆုံး ေသာ က်ြတ္ထြက္ ပ်က္စီးဆုံးရွဳံးမွဳ မ်ားကို ျကံဳေတြ ့ရႏိုင္တယ္ လို ့ ေဖၚညြွန္းထားတယ္။အဲေတာ့ ေျကာက္ခမန္းလိလိ ဆုံးပါးႏိုင္တယ္ဆိုတာ ေျမျကီးလက္ခတ္ မလြဲေတာ့ဘူး။

ေမလ (၁)ရက္ေန ့

ဒီေန ့မိုးရြာတယ္။ သိကၡာရွိရွိေလးပါပဲ။ ေအးေအးျမျမရွိလိုက္တာ။ အင္း မုန္တိုင္းသတင္းကိုေတာ့ ေမ့မသြားဘူး။ သမီးတို ့ရံုးသြားရင္ ထီးယူသြားဖို ့မွာျကားရ။(ခုအခ်ိန္ဆို သက္ဆိုင္ရာ ဌာနလူျကီးေတြ ေခါင္းပူေနျပီ။အလုပ္ေတြ ရွဳပ္ေနျပီ။ကမ္းရိုးတန္း ေဒသအတြက္ ျကိဳတင္ျပင္ဆင္ ေနျကျပီလို ့ တရိရိ ေတြးေနမိ။)၂၈ေပ အျမင့္ရွိတဲ ့ လွဳိင္းလုံးျကီးေတြ လွိမ့္ဆင္းလာမတဲ့။ မုန္တိုင္းဗဟို မ်က္စိနားမွာ လွဳိင္းလုံးဟာ ၈.၅မီတာ (၂၈ေပ)အျမင့္ရွိမယ္ လို ့လည္း ဆိုတယ္။ to strike Myanmar ဆိုတဲ့ အသုံးအႏွဳံးျကီးက တကယ့္ကို အသည္းယားဖြယ္။နီးရာလူ ေျပာျပမိေပမဲ့ သူတို့ က အေလးအနက္ထား စိတ္၀င္စားမွဳမရွိျက။ရန္ကုန္နဲ့ ဘာဆိုင္တာမွတ္လို ့ ေပါ့။ေလမိုးထန္တာေလာက္ေတာ့ ရွိလိမ့္မေပါ့။ ေဖါ့ေဖါ့ေလးေတြး စိတ္ေျဖလိုက္တယ္။ ေျမပုံထဲမွာကဧရာ၀တီတိုင္း ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚေဒသ ရန္ကုန္းတိုင္း မြန္ျပည္္နယ္ ကရင္ျပည္နယ္ ဗဟိုမ်က္စိနားမွာ ၁နာရီ ၁၂၇မိုင္ႏွဳံး မျကံဳစဖူး။မျကားစဖူး မိုင္ႏွဳံးမ်ား။

Tropical Cyclone Nargis gains in strength on way toward Myanmar ( အပူပိုင္းေဒသ ဆိုင္ကလုံး မုန္တိုင္း နာဂစ္ ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေတာင္ဘက္စြန္းေဒသကို တည့္တည့္ျကီး ခ်ဥ္းကပ္၀င္ေရာက္ ေနျပီျဖစ္ေျကာင္း)

ေမလ(၂)ရက္ေန ့

မိုးေမွာင္ျကီးက်ေနတယ္။ ညကလည္း မိုးေတာ္ေတာ္ရြာတယ္။ ခုလညး္ရြာေနတုံးပဲ။ ျမင္ျမင္ကရာ သစ္ပင္ျကီးငယ္ အားလုံးစိမ္းလုို ့ စိုလို ့။အင္း မုန္တိုင္း လာေနျပီထင္တယ္။ ဟုတ္တယ္။ နာဂစ္မိန္းမဆိုးေလး လာေနျပီ။ စိတ္ပူေလ့ရွိတဲ့ florist က သမီးေတြကို ရံုးမသြားဖို ့ ေျပာ။ေလမိုးထန္ရင္ အနည္းဆုံး လမ္းသြားရခက္မယ္ေလ။

မနက္ (၈)နာရီေလာက္မွာ မိုးတိတ္သြားတယ္။ ေနသာသလို ဟန္ေရးျပ ေကာင္းေနတယ္။ ျဖိုးျဖိုးက ရုံးသြားမွ သတင္းေလး ဘာေလး ျကည့္၇မွာ တဲ့။ ထမင္းခ်ိဳင့္ဆြဲ ထီးယူ ထြက္သြား။ ေန့လည္ (၃)နာရီမတိုင္ခင္ ျပန္ေရာက္လာ။စိတ္ေအးသြား။ အေပ်ာ္ျကီး ေပ်ာ္သြားခဲ့။မုန္တိုင္းသတင္းးေျကာင့္ရံုးဆင္းေပး။ စုစုမလာေသး။ဂ်ပ္ဆင္ကို ဖုံးဆက္ျကည့္။မရွိ။ရံုးမွာေတြ ့တယ္။အိမ္ျပန္ခဲ့ေတာ့ ေျပာရ။

ေလသုတ္သုတ္ျဖူးျဖူး တိုက္ခတ္ေန။ ခါတိုင္းအေနအထားနဲ ့ မတူတာအမွန္။ထူးျခားမွဳေတာ့ ရွိသည္။စုစုေရာက္လာ။ စိတ္ေအးသြာ;။ဒါေပမဲ့. ေျကာက္တယ္ ဘဳရားစာေတြ ရြတ္ေနမိ ။မႏၱေလးက သားသမီးေျမးေတြထံ နာဂစ္အေျကာင္းေျပာျပ သတိနဲ ့ ေနဖို ့ေျပာ။

ေမလ (၂)ရက္ေန ့ ည (၈)နာရီ။

မီးလာရက္မို ့ တီဗြီျကည့္။ MRTV 4 မုန္တိုင္းသတင္း သာမန္မွ်သာေဖၚျပ။ emergency သတင္းအျဖစ္ အေရးတယူ ေဖၚျပျခင္းမရွိ။(ႏိုင္ငံပိုင္ သတင္းစာႏွင့္ ေရဒီယိူ တို ့မွ ထိုင္းႏိုင္ငံဘက္သို ့ တနာရီ မိုင္ ၄၀ ။ ၅၀ ႏွဳံးျဖင့္ အားေလ်ုာ့ထြက္ခြာသြားျပီ လို ့ ေဖၚျပခဲ့ေျကာင္း ေနာင္အခါ သိရ။)

ေမလ (၂)ရက္ ည(၉)နာရီ

စုနဲ့ ျဖိဳး မုံ ့ပဲသေရစာအျပည္နဲ ့ေပ်ာ္ပြဲစားမယ္ တဲ ့။စားပြဲ၀ိုင္းအပုေလးမွာ မုံ ့ထုပ္ေတြ အျပည့္။ နာဂစ္မင္းသမီးကို ျကိဳမယ္ တဲ ့။ ေျပာလိုက္ေသး။တေယာက္က ဘယ္ေလာက္စြမ္းမလဲ ျကည့္စမ္းမယ္ တဲ့။ အို ဟဲ့။လို ့ ဆိုမိရင္း အိႏၵိယမင္းသမီး နာဂစ္ကို ေျပးျမင္မိေသး။

ဘီဘီစီ ဗီြအိုေအ တို ့ကလည္း မုုန္တိုင္းသတင္းနဲ ့ ပတ္သက္ျပီး မိုးေလ၀သ ဦးထြန္းလြင္နဲ ့ အေမးအေျဖျပဳ ။ သူက ရန္ကုန္အစပ္ေရာက္ေနျပီလို့လည္းေျပာ။ ေခါင္မိုးေတြ လန္တာေလာက္ေတာ့ ရွိမွာေပါ့ဗ်ာ လို ့လည္း ေျပာ။ ေပါ့တီးေပါ့ဆႏိုင္သည္ထင္။ ဘာ့ေျကာင့္ to strike Myanmar လို ့ သုံးထားရသလဲ။ နားမလည္ႏိုင္ ။ TSR ရဲ ့ ထုတ္ျပန္ေျကညာခ်က္ကို ဟာသျဖစ္ေစႏိုင္။florist ဘ၀င္မက်။ထိုစဥ္ ေလကေလးတခ်က္ ႏွစ္ခ်က္ ခပ္ျပင္းျပင္း သုတ္ျဖူးတုန္ခါလာ။ နာဂစ္ဆိုတာ ဒါလား။ လို ့ ျဖိဳးက ေျပာေတာ့ အတြန္ ့တက္တတ္သူ စု က ကိုယ္ယူလာတဲ့ သတင္း ကိုယ္ ယုံျကည္ ၇မွာေပ႔ါ ့ တဲ ့။ ေထ့လိုက္ေသး။

ေမလ (၂)ရက္ ည (၁၀)နာရီ

မွန္ျပတင္းေတြ ျကိဳျကား ျကိဳျကား တုန္ခါလာ ။စု က ေဟာ..လာျပီ တဲ ့။ တပ္လွန့္။ နာဂစ္လာျပီ တဲ့။ မွန္ျပတင္းဆီ ေျမွာ္ျကည့္ရင္း အင္း..ေနာ္ လို ့ ေျပာ။ (BBC VOA တို ့က ဆႏၵမဲေပးပြဲ အေျကာင္း စကား၀ိုင္းဖြဲ ့လို ့ ေကာင္းတုန္း။အခုအခိ်န္မွာေတာ့ ဘာမဲမွ စိတ္မ၀င္စား။မုန္တိုင္းမွာပဲ စိတ္ေရာက္ေန။

to strike Myanmar at about 18;00 GMT on May .

အလို ၁၁နာရီ ထိုးေတာ့မယ္။

ေမလ (၂)ရက္ ည (၁၁)နာရီ

မီးပ်က္သြားျပန္ျပီ။ ဒီလိုပဲ သူက ပ်က္ရင္ အခ်ိန္မွန္သည္။ ျဖိဳးျဖိဳးက ၀ရံတာဘက္မွာ ရပ္ေနသည္။ တိမ္ေတြ ေျပးလႊားေနပုံ ဖရိုဖရဲ ႏိုင္တာျပရင္း မႏၱေလးက ေဆးေက်ာင္းသား တူေတာ္ေမာင္ထံ နာဂစ္အေျကာင္း message ပို ့သည္။ေလတိုက္ႏွဳန္းက ျမင့္ ျမန္ စိပ္လာ။တခါ တရံ ၀ုန္း ၀ုန္း အသံေတြ ျကားလာရ။.လူျကီးျဖစ္သူက မေျကာက္ဟန္ေဆာင္ ေပအိပ္။တြတ္တြတ္ တြတ္တြတ္ ႏွင့္ ဘုရားစာေတြ ရြတ္။ဗုေဒၺါေမသရဏံ အညံ နတၳိ။ဘုရားမွ တပါး ကိုးကြယ္ရာ မရွိ။

ဘုရားစာလည္းရြတ္ေရာ။တန္း အိပ္ေပ်ာ္သြား။ အိမ္မက္မ်ားေတာင္ မက္ေနလိုက္ေသး။ အိမ္မက္ထဲမွာ ခ်ီထားတဲ ့ ကေလး ၀တုတ္ဖီးေလးက မ်က္စိမွိတ္ျပ ေျပာင္ျပ ေန။ အသံထြက္ျပီးရယ္။ရယ္လို ့ေကာင္းလိုက္တာ လို ့ ေျပာမိေသး။

ေမလ (၃)ရက္ေန ့မနက္ (၂)နာရီ

ေလတိုက္ႏွဳံး ျကမ္းသည္ထက္ ျကမ္းလာ။မွန္ျပတင္းမ်ား ျဖတ္ျဖတ္ခါေန။ တကယ့္ ေျကာက္ခမန္းလိလိ။ဆက္တိုက္မဟုတ္သျဖင့္ ေတာ္ေသး။ဒါေပမဲ ့ မုန္တိုင္းဟာ ရႊီကနဲ ရႊီကနဲ ေလခြ်န္သံေပးျပီး အေ၀းက အေျပးအလႊား ၀င္ေဆာင့္တာမ်ိဳး ရွိလာတယ္။မိမိ အေျကာက္တရားေတြ ပိုက္ေပြ ့လို ့ ဘီရိုေဘး ကုတင္ေျခရင္း အခ်ိဳင့္ေလးမွာ ပုန္းလ်ိဳး ကြယ္လ်ိဳး ျငိမ္သက္ တိတ္ဆိတ္ ေန။မွန္တခါးေတြ တခြ်မ္းခြ်မ္းျမည္လာ လ်ွပ္စီးမလက္ မိုးျကိုးမျပစ္ မိုးမျခိမ္းပါပဲ မိုးျပင္းရြာ မိုးသည္းထန္လာ။ ေလတိုက္ႏွဳံး စိပ္ စိပ္ လာ။ နာဂစ္က အစြမ္းျပလာေရာ့ထင့္။ျကမ္းသည္ထက္ ျကမ္းလာ။ေ၀ွ့ရမ္း ေမႊေႏွာက္ တိုက္ခတ္ေန။ရထားခရီးျကမ္း၀ယ္ ရထားလမ္းစီးေနရသလို တလွဳပ္လွဳပ္ နဲ ့။ေခါင္းေတြမူးလာ။

ေမလ (၃)ရက္ ေန ့မနက္ (၃)နာရီ

ကုတင္ေပၚငုတ္တုတ္ထိုင္ ေမတၱာပို႔။ ၀ုန္းကနဲ ဒိုင္းကနဲ အသံေတြေျကာင့္ ရူပကလ်ာဏီ ၀တၳဳကို ေျပး သတိရ။ေတာင္ေပၚသခင္မႏွင့္ ေတာင္ေအာက္ သခင္မ တို ့ရဲ ့ တိုက္ပြဲ ေခၚသံမ်ား။ ပီျပင္စြာ ျကားေနရသလို။

လာေလ့ေရာ့ဟဲ ့ ဂ်ံဳး ..ဂ်ံဳး ..ဂ်ံဳး …

မွတ္ပလားဟဲ ့ ..ဒုန္း …ဒုန္း ဒုန္း

ငါမွန္း ..သိပလား ဟဲ ့ ..၀ုန္း…၀ုန္း..၀ုန္း.. ဟုန္း..

ရူပကလ်ာဏီ ၏ အမ်က္ေဒါသကို ဆရာျကီး ေရႊဥေဒါင္းက ခုလို ပံုေဖၚခဲ့သည္။နာဂစ္ မိန္းမဆိုးေလးသည္လည္း အတုမရွိ ျပိဳင္ဖက္ကင္းစြာ မင္းမူးေရာ့လား။ သူမ ဘယ္ေလာက္အထိ အစြမ္းျပ ေနဦးမတဲ ့လဲ။ မေတြး၀ံ ့။

ေမလ (၃)ရက္ မနက္ (၄)နာရီ

သမီးတို ့ကို ေခတၱအနားယူ အားျဖည့္ ဖို ့ အိပ္ခိုင္း၇သည္။လူစြမ္းေကာင္းျကီးလုပ္ အားေပး ႏွစ္သိမ့္။

အေမတို ့ ဒီမုန္တိုင္းရန္က ဘုရားတန္ခိုးနဲ ့ျကံ့ျကံ့ခံ ေက်ာ္လႊားနိုင္မွာပါ။

ဒါေပမဲ့….။

ေမလ (၃)ရက္ မနက္(၅)နာရီ

၅နာရီ ထိုးျပီးရာမွာေတာ့ နာ၈စ္က သူမတူေအာင္ပိုမိုေသာင္းျကမ္း ဆိုး၀ါးလာျပီး ေက်ာက္ေျမာင္းက ကန္ထရိုက္တိုက္ခန္းေတြကို စိန္ေခၚေနေလေရာ့သလား။ဘုရား ဘုရား…။

၀ရံတာ တခါးရြက္ျကီးေတြ ပြင့္ထြက္ေတာ့မတတ္ လုပ္လီ လုပ္လဲ ့။မစဥ္းစားရဲ။ ေလမုန္တိုင္းက်စဥ္ တံခါးအလံုပိတ္ မထားရ ဆိုေတာ့ ဖြင့္ထားတဲ့ ျပတင္းေပါက္ကေလး က ၀င္လာတဲ ့ေလျပင္းနဲ ့ ကပ္ပါလာတဲ့ မိိုးေရေတြက တိုက္ခန္းထဲ ၀င္လာေနျပီ။

ရႊီကနဲ …ရႊီကႏဲ..အသံေပးရင္း အေ၀းျကီးက သဲ့ သဲ ့ေပၚလာတဲ့ ေလခ်ြန္သံဟာ တျဖည္း ျဖ..ည္း က်ယ္ေလာင္လာျပီး တိုက္ခန္းေတြကို အေျပး၀င္ေဆာင့္ ေမႊေႏွာက္ ့ ေျခာက္လွန့္ ေနတယ္။ အိမ္ေရွ ့တိုက္က သြပ္ေတြ အခ်ပ္လိုက္ အတြဲလိုက္ လြင့္စင္လာ။သဲထိတ္ရင္တုန္ဖြယ္ ျမင္ေတြ ့ေနရ။ တညလုံး တဂိန္၈ိန္္ ေအာ္ေနတဲ ့ လမ္းေပၚက ေခြးေတြ ေအာ္ဟစ္ ညည္းတြားသံ ေသြးပ်က္ေျခာက္ျခားဖြယ္ ျကားေနရ။ ၀ုန္း ဂြမ္း..။အမေလး..လုပ္ျကပါအုံး…။ တံခါးျကီး ပြင့္ထြက္သြားျပီ..။လို ့ ေအာ္လိုက္မိ။သမီးႏွစ္ေယာက္ အိပ္ယာမွ အေျပးထလာ .။သူတို ့လက္ ႏုႏုငယ္ငယ္ေလးႏွင့္ တံခါးရြက္ျကီးကို အားကုန္ဖိထား။မိမိက တူႏွင့္သံရွာ မင္းတုန္းကို ျပန္ကပ္ရိုက္။

၀ွီေခၚျပီး ေျပးေျပး၀င္ေဆာင့္ေနတဲ့ မုန္တိုင္းဟာ နားမခ်မ္းေျမ့စရာ တျဖံဳးျဖံဳး တ၀ုန္း၀ုန္း အ၇မ္းကာေရာ တိုး၀င္ေန။ေနာက္တျကိမ္ တံခါးျပန္ပြင့္ထြက္။တူႏဲ ့ သံ လက္ကမခ်ရ။ ခရီးေဆာင္ေသတၱာေတြ ဆိုဗာေတြ ေရႊ့ကပ္။နည္းနည္းစိတ္ရရံု ရွိေသး မိုးေရေတြက တစခန္းထလာျပန္။ ေျခမ်က္စိကို ျမွဳပ္ေနျပီ။ေလက တစက္ကေလးမွ မျငိမ္ဘူး။မနားဘူး။ဆက္တိုက္ ဆက္တိုက္ ေ၀ွ ့ရမ္း ျကမ္းျကမ္းတမ္းတမ္း တိုက္ခတ္ဆဲ။ေကာင္းကင္ျကီး တခုလုံး တုန္ဟီး။ေျမျပင္ တခုလုံး ငို ညည္း။မည္းေမွာင္အုံခဲ ၀ရံတာ ေရေပါက္က ေရမက်။ေရမဆင္း။ တိုက္ခန္းထဲစိမ့္၀င္။ဇလုံျကီးတလုံးယူ ေရေတြ ခပ္ထုတ္။အ၀တ္ႏွင့္ စုပ္ယူ။သားအမိသုံးေယာက္ ေအာက္ပိုင္းတခုလုံး စိုရႊဲ။ေျခလက္ ထုံက်ဥ္ ေအးခဲ။ ဗုဒၶဆင္းတုေတာ္ ေနရာေရႊ ့ ။စာအုပ္ေတြေရႊ့။တခုေတာ့ ရွိရဲ့ မိုးဘက္လွည့္သြားရင္ ေလျငိမ္ေကာင္းပါရဲ ့။ကန္ထရိုက္တိုက္ခန္းေတြက နံရံေဖါက္ျပီး ေရေတြ စိမ့္၀င္ေနေသးတယ္။ ဒုကၡ။

စုက အုတ္ေတြ ပဲ ့ရႊဲ ့က်လာရင္ ျပိဳမ်ားျပိဳဟန္ေပၚရင္ ဆင္းေျပးဖို ့တဲံ့။ ေသာ့ေတြ ျဖဳတ္ထား။အဲဒီလို ဆင္းေျပးေတာ့ေကာ ေျပးစရာ ေျမရယ္လို ့ မရွိတဲ ့ မုန္တိုင္းထဲမွာ လြတ္မတဲ ့လား။ အေရးထဲ ဘိုဘိုဟန္သီခ်င္းနားမွာ ျကားေနျပန္ျပီ။ေျပးလို ့ မလြတ္တဲ ့ မုန္တိုင္းထဲမွာ ေသရင္လဲ အတူေသ ေပါ့။စဥ္းစားရင္း ေခါင္းေတြ ပူလာ။ မိုးလင္းရင္ က်ိက်ိက်ာက်ာ ေအာ္တတ္တဲ ့ စာကေလးေတြ ခိုကေလးေတြ ဘယ္လိုမ်ား ေနရွာပါလိမ့္။ ဘယ္ေရာက္ေနပါလိမ့္ တဲ ့။ျဖိဳးျဖိဳးက။အင္းေနာ္ သနားပါတယ္။ ေျပာ။ ဘယ္ႏွနာရီ ရွီပလဲ ေမးမိ။

ေမလ (၃)ရက္ မနက္ (၉)နာရီ

၀ရံတာကေန မိုးကာ ေလကာရြက္ထည္ျကီးျပဳတ္က်သြားသည္။လြင့္ပ်ံက်သြားေသာ သြတ္ျပားမ်ား သြတ္ျပားေအာက္ခံ ဆင့္တုံးမ်ား ေလမွာပ်ံ၀ဲ ရီေလးခိုကာ ဓမၼာရံုေခါင္မိုး ကို ထုိးေဖါက္ စိုက္၀င္ သြားတာ အတိုင္းသား ျမင္ေနရ။ တိုက္ခန္းတခုလံုး တံုဟီး လွဳပ္ခတ္ေန။သားအမိသုံးေယာက္ ေရစို အ၀တ္ေတြ လွဳပ္စိ လွဳပ္စိ လဲလွယ္ ၀တ္ဆင္ ျကရ။အလယ္ခန္းတြင္ သာ စုျပံဳ ျပီး ေႏြးေႏြးေထြးေထြး ေကြးေနျက။ ေျခဖ်ားလက္ဖ်ားေတြ ျကင္ခဲေနသည္မို ့ ေက်ာ္ေရွာက္ ပရုပ္ဆီလူးျက။သမီးမ်ားကို အားမငယ္ရန္ ေျပာေနေသာ္လည္း။ မိမိ ေသလုေအာင္ ေျကာက္ေနခဲ ့.။တခါတရံေတာ့ ေဟာလီ၀ုဒ္မွာ ငါတို ့ ရုပ္ရွင္ ရိုက္ေနတာပဲ လို ့ ေသြးနထင္ေရာက္စြာ ေတြးေနမိေသး။

ေတာ္ပါေတာ့ နာဂစ္ရယ္..။ရပ္ပါေတာ့လို ့ အခါခါ ေတာင္းပန္ေနမိ။ စုစုတေယာက္ ကုတင္ေပၚ ေစာင္ျကီးျခံဳ ငုတ္တုတ္ထိုင္ကာ jesus ထံ ဆုေတာင္းေနဟန္ပါပဲ။ အိပ္ပါ ေမေမတို့ အရာရာ ေက်ာ္လႊားႏိုင္ပါျပီ။ လို့ အားေပးေနရေသး။

ေမလ (၃)ရက္ မနက္ ၁၀နာရီ

မိုးေကာင္းေကာင္း လိုက္လာသည္။မိုးျပင္းရြာသည္။ဆက္တိုက္ဆိုသလို့ သည္းျကီးမည္းျကီး ရြာခ်သည္။ ထင္သည့္အတိုင္း ေလျငိမ္သြားသည္။ တခ်က္ တခ်က္ ၀ွီေခၚ ေျပး၀င္ေဆာင့္တာမ်ိဳး ကေတာ့ ရွိဆဲပါ။ဒလျကမ္းျကီး သုန္မွဳန္ တိုက္ခတ္ေနတာမ်ိဳးလည္း မဟုတ္ေတာ့ဘူး။သမီးေတြ ဆာေနေတာ့မယ္ လို ့ မီးဖိုေခ်ာင္ ၀င္ရန္ စိတ္ကူးေပမ့ဲ သိမ့္သိမ့္ခါရမ္း လွဳပ္ေနဆဲ။

ေမလ (၃)ရက္ေန ့ မနက္၁၁နာရီ

မနက္ ၁၀နာရီ ေနာက္ပိုင္းမွာ ျပင္းအားအဆင့္ ၃။ ၄ ရွိႏိုင္တဲ ့ ဆိုင္ကလုန္းမုန္တိုင္း နာဂစ္ ဟာ အသိတရားရွိလာဟန္ တျဖည္းျဖည္း ျပန္လည္ ဆုတ္ခြာ သြားေတာ့တယ္။ သူမဖ်က္ဆီးခဲ့သမွ် အားရ တင္းတိမ္ ေက်နပ္ သြားဘိအလား ေနာက္ျပန္လွည့္မျကည့္ေတာ့ဘဲ ရန္ကုန္ နယ္နမိတ္ကို စြန့္ခြာ ထြက္သြားေတာ့တယ္။

ေမလ (၂)ရက္ေန ့ ညဦးပိုင္း( ၁၁ )နာရီတိတိက (ရန္ကုန္မွာ )ေနာက္တေန ့မနက္ ေမလ၃ ရက္ ၁၁နာရီအထိ ရွည္ျကာခ်ိန္ ၁၂ နာရီအတြင္းသူမေပးခဲ့တဲ့ ဒါဏ္ရာဒါဏ္ခ်က္ေတြ ဗလပြနဲ ့ ဘယ္ေနရာမွာ ဘာေတြ

ထိခိုက္ ဆုံးရွဳံးသြားတယ္ဆိုတာ မျကား၀ံ့ မျကားရက္ မျမင္၀ံ့ မျမင္ရက္ ျကားေန ျမင္ေနရမွာ ေျမျကီးလက္ခတ္ မလြဲပါဘူး။

Florist

Note about Cyclone Nargis

Cyclone Nargis approaching landfall in Myanmar on May 2

Formed April 27, 2008

Dissipated May 3, 2008

Highest winds 3-minute sustained: 165 km/h (105 mph)

1-minute sustained: 215 km/h (130 mph)

Lowest pressure 962 hPa (mbar); 28.41 inHg

Fatalities 138,366 total

(Fifth deadliest tropical cyclone on record)

Damage $12.9 billion (2008 USD)

(Costliest cyclone in Indian Ocean in recorded history)

Areas affected Bangladesh, Myanmar, India, Sri Lanka
source: wiki

ပါကင္ဆန္ေရာဂါဆိုတာ

2017-01-01T13:42:00.001-08:00

(၂၀၁၇ ပထမဆံုးေန႔မွာ စာအသစ္တင္ျဖစ္ေအာင္လို႔ပါ။
သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ သိခ်င္တယ္ဆိုလို႔ ဖတ္ျဖစ္/ ေရးျဖစ္တာ ေလာေလာဆယ္ ပါကင္ဆန္ပဲရွိတယ္။ ဒီစာပဲတင္ထားလိုက္ေတာ့မယ္ေနာ္။
သိခ်င္တဲ့ရွိရင္လည္းဖတ္ရတာေပါ့။
ဘေလာဂ့္မွာ ပံုေတြလည္းတင္မရဘူး။ ဘာေတြျဖစ္ေနလည္းမသိ။ ႏွစ္သစ္မွာခ်စ္တဲ့သူငယ္ခ်င္းေတြ၊ မိတ္ေဆြေတြနဲ႔ မိသားစုဝင္ေတြအားလံုးစိတ္ခ်မ္းသာ၊ ကိုယ္က်န္းမာ ရည္မွန္းခ်က္ေတြျပည့္စံုကာ အားလံုးအတြက္ပိုေကာင္းတဲ့ႏွစ္သစ္ျဖစ္ၾကပါေစ။)

ပါကင္ဆန္ေရာဂါဆိုဘာလဲ။
ပါကင္ဆန္ေရာဂါဟာ အသက္ႀကီးတဲ့လူေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတတ္ေပမဲ့ လူလတ္ပိုင္းေတြမွာလည္းျဖစ္တတ္တယ္။ ေရာဂါလကၡဏာေတြမွာ ကိုယ္ခႏၶာလႈပ္ရွားမႈကိုထိန္းခ်ဳပ္ေပးတဲ့ ဦးေႏွာက္အလယ္ အပိုင္းက အာရုံေၾကာေတြတျဖည္းျဖည္းဆုတ္ယုတ္ယိုယြင္းလာတဲ့အက်ဳိးဆက္ပါ။ ပထမဆံုးလကၡဏာေတြမွာ မသိသာလွဘူး။ အားနည္းတဲ့ခံစားမႈ ဒါမွမဟုတ္ ေျခေထာက္တစ္ဘက္မွာ ေတာင့္တင္းသလိုျဖစ္တာ၊ ဒါမွမဟုတ္ အနားယူေနတဲ့အခ်ိန္မွာ လက္တစ္ဘက္သိသိသာသာလႈပ္ခါေနတာမ်ဳိးေတြပါ။ ေနာက္ဆံုးမွာ တုန္တုန္ယင္ယင္လႈပ္ခါမႈက ပိုဆိုးလာၿပီး ပ်ံ႕ႏွံ႔လာပါတယ္။ ၾကြက္သားေတြေတာင့္လာၿပီး လႈပ္ရွားမႈမွာ ေႏွးေကြးလာမယ္။ ဟန္ခ်က္ညီလႈပ္ရွားမႈေတြ ယိုယြင္းလာပါတယ္။ ေရာဂါအေျခအေနဆိုးလာတာနဲ႔ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းတာ၊ သိမွတ္ႏိုင္မႈနဲ႔ တျခား စိတ္ေရာဂါနဲ႔ စိတ္ခံစားမႈနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ျပႆနာေတြက ျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္လိုပါ။ ပါကင္ဆန္ေရာဂါဟာ အသက္ ၅၀ နဲ႔ ၆၅ အတြင္းစတင္ျဖစ္တတ္ၾကၿပီး အဲဒီအသက္အရြယ္အုပ္စုတဲ့က ၁ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔က ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ၾကတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြထက္ အမ်ဳိးသားေတြမွာပိုၿပီး အျဖစ္မ်ားတတ္ၾကပါတယ္။ ေဆးဝါးေသာက္သံုးၿပီး ေရာဂါလကၡဏာေတြကို ကုသႏိုင္တယ္။ မသန္မစြမ္းျဖစ္တာကို ေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္။

ပါကင္ဆန္ေရာဂါျဖစ္ေစတာက
ကိုယ္ခႏၶာလႈပ္ရွားမႈေတြကို ဦးေႏွာက္ထဲက basal ganglia လို႔ေခၚတဲ့ အာရုံေၾကာကလာပ္စည္းစုအိတ္ အပိုင္းကထိန္းထားပါတယ္။ အဲဒီဆဲလ္ေတြဟာ ဒိုပါမင္း(Dopamine)နဲ႔ အက္စီတိုင္းကိုလင္း(acetylcholine) ျဒပ္ႏွစ္မ်ဳိး သင့္ေတာ္သေလာက္ ဟန္ခ်က္ညီညီလိုအပ္တယ္။ ႏွစ္ခုလံုးက အာရုံေၾကာေတြတြန္းႏွင္အားေကာင္းေအာင္ ေပးပို႔လႈပ္ရွားရာမွာ ပါဝင္လုပ္ေဆာင္ၾကတယ္။ ပါကင္ဆန္မွာဆိုရင္ ဆဲလ္ေတြဟာ ဒိုပါမင္းထုတ္လုပ္မႈ ယိုယြင္းလာတယ္။ ဒီလိုကလာပ္စည္းေတြပ်က္ျပားတာမွာ တစ္ခါတစ္ရံ မ်ဳိးရိုးဗီဇကလည္း ဇာတ္ေကာင္ျဖစ္ေနတတ္တယ္လို႔ သုေတသနပညာရွင္ေတြက ယံုၾကည္ၾကတယ္။ ရွားရွားပါးပါးျဖစ္စဥ္ေတြမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္မႈ ဒါမွမဟုတ္ ပတ္ဝန္းက်င္ထဲပ်ံ႕ႏွံ႔ေနတတ္တဲ့ ပိုးသတ္ေဆး၊ ကာဗြန္မိုေနာ့ဆိုက္လို အဆိပ္ေတြနဲ႔ ထိေတြ႔မိတာ ဒါမွမဟုတ္ သတၳဳ manganese (သံမဏိနဲ႔ ဖန္ခ်က္လုပ္ငန္းမွာအသံုးျပဳတဲ့ မီးခိုေရာင္သတၳဳျဒပ္စင္) ေတြေၾကာင့္ျဖစ္တတ္တယ္လို႔ဆိုတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပါကင္ဆန္ျဖစ္ေစတဲ့တကယ့္အေၾကာင္းရင္းကို မသိႏိုင္ေသးပါဘူး။

ပါကင္ဆန္ကို ေဆးဝါးကုသမႈနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေပမဲ့ တခ်ဳိ႕ပါကင္ဆန္အမ်ဳိးအစားေတြက ေဆးဝါးကုသမႈကို တံု႔ျပန္မႈမရွိၾကဘူး။ တံု႔ျပန္မႈမရွိတဲ့ပါကင္ဆန္အမ်ဳိးအစားေတြထဲမွာ တရားမဝင္ေဆးဝါးေတြအသံုးျပဳတာ၊ ပတ္ဝန္းက်င္ကအဆိပ္ေတြနဲ႔ ထိေတြ႔မႈရွိတာ၊ stroke(ေသြးေၾကာထဲပိတ္ဆို႔တာ ဒါမွမဟုတ္ ဦးေႏွာက္ထဲေသြးယိုစီးတာ) ေၾကာင့္ ၊ သိုင္းရြိက္ဂလင္းနဲ႔ ေဘးနားက ပါရာသိုင္းရြိက္ဂလင္းေတြ မူမမွန္ျဖစ္တာ၊ ဦးေႏွာက္ဒဏ္ရာထပ္ခါထပ္ခါရတာ(ဥပမာ- လက္ေဝွ႔ကစားတာေၾကာင့္ရယ္၊ ဦးေခါင္းထိခိုက္ၿပီး သတိေမ့သြားတာမ်ဳိး)၊ ဦးေႏွာက္က်ဴမာ၊ ဦးေႏွာက္မွာ အရည္ေတြပမာဏပိုမ်ားေနတာ(hydrocephalus) နဲ႔ ကူးစက္ေရာဂါေၾကာင့္ ဦးေႏွာက္ေရာင္ရမ္းတာ(encephalitis) စတဲ့အမ်ဳိးအစားေတြပါဝင္ေနၾကတယ္။

ပါကင္ဆန္ေရာဂါ လကၡဏာေတြက
ပါကင္ေရာဂါဟာ လႈပ္ရွားမႈမူမမွန္ျဖစ္ျခင္းပါ။ ေရာဂါတိုးတက္မႈက ခပ္ျဖည္းျဖည္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕က အားနည္းတဲ့ခံစားမႈကို ပထမဆံုးသတိျပဳမိၾကတယ္။ လမ္းေလွ်ာက္ရခက္ေနတယ္။ ၾကြက္သားေတြ ေတာင့္တင္းလာၾကတယ္။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ ဦးေခါင္းနဲ႔ လက္ေတြတုန္တုန္ယင္ယင္ျဖစ္လာတာကို စၿပီး သတိျပဳမိၾကပါတယ္။ ပါကင္ဆန္ဟာ အဆင့္ဆင့္မူမမွန္မႈတစ္ခုပါ။ ေရာဂါလကၡဏာေတြက ျဖည္းျဖည္းခ်င္းဆိုးဝါးတတ္တယ္။ ပါကင္ဆန္ေရာဂါရဲ႕ ေယဘူယ်လကၡဏာေတြမွာ
လႈပ္ရွားမႈေတြ အလုိအေလ်ာက္ေႏွးေကြးကုန္တာ၊ (အထူးသျဖင့္ လမ္းေလွ်ာက္ဖို႔ စတင္တာနဲ႔ အိပ္ရာထဲလွိမ့္ဖို႔ စတင္လႈပ္ရွားလိုက္တဲ့အခ်ိန္ေတြပါ။)
မ်က္ႏွာအမူအရာေတြေလ်ာ့က်လာတာ၊ မ်က္ေတာင္ခတ္နည္းလာတာ၊
လက္လႊဲရခက္ၿပီး ေျခရွပ္တိုက္ေလွ်ာက္လာတာနဲ႔ ခါးကိုင္း/ လက္ျပင္ကုန္းလာတတ္တာ၊
ထိုင္လ်က္အေနအထားမွာပဲ ကိုယ္ခႏၶာဟန္ခ်က္မတည္မၿငိမ္ျဖစ္တာ၊
လက္မနဲ႔ လက္ညိႈးထိၿပီး ပုတီးစိပ္သလိုလွိမ့္ေနတာမ်ဳိး အဆက္မျပတ္ျဖစ္ေနတာ၊
ကိုယ္လံုးနဲ႔ ေျခဖ်ားလက္ဖ်ားေတြမွာ ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့အေနအထား ဒါမွမဟုတ္ ေတာင့္တင္းေနတာ၊
ေနာက္ပိုင္းအဆင့္ေတြမွာ မ်ဳိခ်ရခက္တဲ့ျပႆနာေတြ နဲ႔ ရပ္ေနခ်ိန္မွာ အားနည္းေမာပန္းၿပီး မူးေဝေနတာ ( ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ ပရက္ရွာက်တာမ်ဳိး)ေတြျဖစ္ၾကတယ္။

ပါကင္ဆန္ေရာဝါရဲ႕ အဆင့္ေတြ
ပါကင္ဆန္ေရာဂါဟာ ကြဲျပားတဲ့နည္းလမ္းေတြနဲ႔ တိုက္ခုိက္တတ္ပါတယ္။ ေရာဂါလကၡဏာေတြကလည္းက်ယ္ျပန္႔လွတယ္။ ေရာဂါလကၡဏာေတြမွာ မျပင္းထန္တာ/ ျပင္းထန္တာ/ မၾကာမၾကာျဖစ္တတ္တာ/ ျဖစ္ခဲတာ စသျဖင့္ အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖစ္ေနၾကတယ္။ အဆင့္မွာေတာ့ ၅ ဆင့္ခြဲျခားသတ္မွတ္ထားပါတယ္။ တဆင့္စီမွာ အခ်ိန္ၾကာပံုကလည္း ကြဲျပားႏိုင္သလို အဆင့္ေက်ာ္ျဖစ္တာလည္းရွိတတ္တယ္။ ဥပမာ အဆင့္ ၁ ကေန အဆင့္ ၃ ကို ခုန္ေက်ာ္ျဖစ္ပြားတာလည္း ျဖစ္တတ္တယ္။

အဆင့္ ၁
ကနဦးအဆင့္မွာ မျပင္းလွတဲ့ေရာဂါလကၡဏာေတြ အမ်ားအားျဖင့္ျဖစ္တတ္တယ္။ ေျခလက္ေတြ တုန္တုန္ယင္ယင္ျဖစ္တာမ်ဳိးပါ။ အဲဒီအဆင့္မွာ ပါကင္ဆန္ေၾကာင့္ျဖစ္လာတဲ့ ကိုယ္အေနအထားဟန္ခ်က္မညီတာ၊ ဟန္ခ်က္ပ်က္တာ နဲ႔ မ်က္ႏွာအမူအရာေတြမွာ ပံုမမွန္ျဖစ္တာမ်ဳိးကို သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ မိသားစုက အမ်ားအားျဖင့္ သတိျပဳမိၾကတယ္။

အဆင့္ ၂
ပါကင္ဆန္ဒုတိယအဆင့္မွာေတာ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြဟာ ႏွစ္ဘက္လံုးမွာျဖစ္လာတဲ့အဆင့္လို႔ေျပာရမွာပါ။
ေျခလက္ေတြႏွစ္ဘက္လံုး၊ ကိုယ္ခႏၶာဘယ္ျခမ္းညာျခမ္းႏွစ္ဘက္လံုး သက္ေရာက္မႈရွိလာတယ္။ လက္ေလွ်ာက္ဖို႔ အခက္ေတြတာနဲ႔၊ ဟန္ခ်က္ညီေအာင္ထိန္းဖို႔ခက္တာေတြ ၾကံဳေတြ႕လာရတယ္။ သာမန္ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာလႈပ္ရွားမႈေလးေတြကို လုပ္ေဆာင္ရာမွာ မတတ္စြမ္းႏိုင္ျဖစ္လာရတာက အထင္ရွားဆံုးပါ။

အဆင့္ ၃
ဒီအဆင့္မွာ ပါကင္ဆန္ေရာဂါလကၡဏာေတြ ပိုၿပီးျပင္းထန္လာႏိုင္ပါတယ္။ ေျဖာင့္ေျဖာင့္တန္းတန္း လမ္းမေလွ်ာက္ႏိုင္တာ နဲ႔ မတ္မတ္မရပ္ႏိုင္တာေတြပါ။ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာလႈပ္ရွားမႈေတြ သိသိသာသာေႏွးေကြးလာပါတယ္။

အဆင့္ ၄
ပါကင္ဆန္ဒီအဆင့္မွာ ေရာဂါရဲ႕ ျပင္းထန္တဲ့လကၡဏာေတြရွိေနပါၿပီ။ လမ္းေလွ်ာက္ႏိုင္ေနေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ အကန္႔အသတ္နဲ႔ျဖစ္သြားပါတယ္။ တင္းက်ပ္ေနၿပီး ပါကင္ဆန္ေရာဂါရဲ႕ အထင္ရွားဆံုးလကၡဏာေတြထဲကတစ္ခုျဖစ္တဲ့ လႈပ္ရွားရခက္ခဲတာေတြ မၾကာခဏျဖစ္လာၾကတယ္။ လူနာအမ်ားစုဟာ တစ္ေန႔တာပံုမွန္အလုပ္ေတြကိုလက္စသတ္မလုပ္ႏိုင္ၾကေတာ့ဘူး။ သူတုိ႔ကိုယ္တိုင္လုပ္ေဆာင္စရာေလးေတြမၿပီးျပတ္ႏိုင္ျဖစ္ေနၾကၿပီ။ ဒီအဆင့္မွာ ဘာေၾကာင့္မွန္းမသိႏိုင္ေသးေပမဲ့ ကနဦးအဆင့္ေတြမွာျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ တုန္တုန္ယင္ယင္လႈပ္ခါတာေတြ ေလ်ာ့ပါးႏိုင္သလို လံုးဝမျဖစ္သလိုအေျခအေနရွိတတ္တယ္။

အဆင့္ ၅
ပါကင္ဆန္ေရာဂါရဲ႕ ေနာက္ဆံုးအဆင့္မွာေတာ့ လူနာဟာ ကိုယ္တိုင္မေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ မရပ္ႏိုင္/ လမ္းမေလွ်ာက္ႏိုင္ျဖစ္သြားၾကတယ္။ အဆင့္ ၅ ပါကင္ဆန္လူနာတစ္ဦးဟာ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္မယ့္သူ(သူနာျပဳ)တစ္ဦး အျမဲတမ္းလုိအပ္သြားႏိုင္ပါတယ္။

ေရာဂါစစ္တမ္းေတြနဲ႔ ေဆးစစ္ခ်က္ေတြ
       ပါကင္ဆန္ေရာဂါစစ္တမ္းရွာေဖြတဲ့အခါ ခက္ခဲႏိုင္တယ္။ ေရာဂါစစ္တမ္းရွာေဖြၾကတဲ့အခါ (အထူးသျဖင့္ကနဦးအဆင့္ေတြမွာ) ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္းနီးပါးက ေရာဂါရွာမေတြ႔ပါဘူး။ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကေတာ့ ေရာဂါစစ္တမ္းမွားယြင္းၾကတယ္။ ေရာဂါၾကာလာ/ တိုးလာတဲ့အခါမွာေတာင္မွ လကၡဏာေတြဟာ ေရာဂါသတ္မွတ္ဆံုးျဖတ္လိုက္ဖို႔ ခက္ခဲေနႏိုင္ေသးတယ္။ တျခား မူမမွန္ျဖစ္တဲ့လကၡဏာေတြနဲ႔လည္း ေရာေထြးသြားႏိုင္ၾကတယ္။ ဥပမာ - ထိုင္ေနတဲ့အခ်ိန္/ ကိုယ္ေနဟန္ထားေျပာင္းတဲ့အခ်ိန္ေတြမွာ တုန္တုန္ယင္ယင္ျဖစ္တာ မသိသာလွေတာ့ အရိုးပြေရာဂါ(osteoporosis) ဒါမွမဟုတ္ အသက္ႀကီးတဲ့အခ်ိန္ျဖစ္တတ္တဲ့ ရိုးရိုး လကၡဏာတစ္ခုလို႔ပဲ ေဆးမွတ္တမ္းမွာ ေရးတတ္ၾကတယ္။ တခ်ဳိ႕ဆရာဝန္ေတြက တုန္တုန္ယင္ယင္ျဖစ္တာဟာ ပါကင္ဆန္အတြက္ ေရာဂါစစ္တမ္းရွာေဖြဖို႔လိုအပ္တယ္လို႔ ယူဆၾကတယ္။ ပါကင္ဆန္ေရာဂါရွင္သံုးပံုတစ္ပံုေလာက္ဟာ တုန္ယင္တဲ့လကၡဏာမရွိၾကဘူးဆိုတာ တခ်ဳိ႕ဆရာဝန္ေတြက နားလည္သေဘာေပါက္မထားၾကပါဘူး။ အဲဒီ့အျပင္ ေလာေလာလတ္လတ္ ေသြး/ ဓာတ္ခြဲခန္း test ေတြမပါခဲ့ရင္ ေရာဂါစစ္တမ္းထုတ္ရတာ ပိုေတာင္ခက္ခဲပါေသးတယ္။ CT Scan ဒါမွမဟုတ္ MRI တို႔လို test ေတြဟာ လကၡဏာဆင္တူ တျခားမူမမွန္ျဖစ္တဲ့ေရာဂါေတြစစ္တမ္းထုတ္ရာမွာလည္း အသံုးျပဳႏိုင္ၾကတယ္။ အဲဒီလိုအေျခအေနမ်ဳိးေတြမွာဆိုရင္ ဆရာဝန္က လူနာကိုေလ့လာဖို႔အခ်ိန္ပိုယူရမယ္။ တုန္ယင္တာနဲ႔ ေတာင့္တင္းေနတတ္တဲ့လကၡဏာေတြအေျခအေနေတြအေသအခ်ာသတိထားၾကည့္ၿပီး တျခား ေရာဂါလကၡဏာေတြနဲ႔လည္း ယွဥ္ၾကည့္ရပါမယ္။

    ဆရာဝန္က လူနာရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာ၊ လႈပ္ရွားမႈ၊ ေဆးကုသမႈ၊ တျခားေဆးကုသမႈျပႆနာေတြ နဲ႔ အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္ေစတဲ့ဓာတုပစၥည္းထိေတြ႔မႈ ရာဇဝင္ျပည့္ျပည့္စံုစံုရရွိဖို႔လည္းစုေဆာင္းရပါတယ္။ ဦးေႏွာက္နဲ႔ အာရုံေၾကာစနစ္ေတြရဲ႕ အလုပ္လုပ္ပံုေတြမွာ အာရုံစူးစိုက္ႏိုင္မႈကို သိရွိႏိုင္မယ့္ အေသးစိတ္တဲ့ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာစာေမးပြဲတစ္ခုလည္း စစ္ေမးဖို႔လည္းလုပ္ေဆာင္ရမွာပါ။ test ေတြဟာ လူနာရဲ႕ အလိုအေလ်ာက္တံု႔ျပန္မႈ၊ ညိွႏိႈင္းေဆာင္ရြက္မႈ၊ ၾကြက္သားသန္မာမႈ နဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာလုပ္ငန္းေပၚမွာလည္း စစ္ေဆးသတ္မွတ္ႏိုင္ဖို႔ျပဳလုပ္တယ္။ အေသးစိတ္လွတဲ့ေရာဂါစစ္တမ္းအေျဖထုတ္မႈဟာ မွန္ကန္တဲ့ကုသမႈစနစ္ကို ညႊန္ၾကားႏိုင္ဖို႔အတြက္ အဓိကအေရးႀကီးလွတယ္။ ေရာဂါကနဦးအဆင့္ ကုသမႈနည္းစနစ္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြဟာ ေရရွည္ကုသမႈေအာင္ျမင္ေရးအတြက္ အႀကီးအက်ယ္ ပါဝင္ပတ္သက္ေနပါတယ္။ ေရာဂါစစ္တမ္းဟာ ဆရာဝန္ရဲ႕ လူနာအေပၚစမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈမွာ အေျခခံေနတာေၾကာင့္ ဆရာဝန္ဟာ ပါကင္ဆန္ေရာဂါအကဲျဖတ္တာနဲ႔ ေရာဂါစစ္တမ္းထုတ္တာေတြမွာ အေတြအၾကံဳမ်ားမ်ားရွိဖို႔လိုအပ္လွပါတယ္။ ပါကင္ဆန္ေရာဂါလို႔ သံသယရွိတယ္ဆိုရင္ အထူးကုဆရာဝန္ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ဦးေႏွာက္နဲ႔ အာရုံေၾကာပါရဂူနဲ႔ ျပသင့္ပါတယ္။

PET Scan (positron emission topography)
    ဒီ scan ကို ကိုယ္ခႏၶာထဲမွာ ဆဲလ္ေတြဘယ္လိုအလုပ္လုပ္တယ္ဆိုတာသိရေအာင္ စစ္ေဆးဖို႔ဆရာဝန္ေတြက ညႊန္ပါတယ္။ ေရဒီယိုသတိၱၾကြဓာတုပစၥည္းပမာဏနည္းနည္းေလးကို လက္ေမာင္းေသြးျပန္ေၾကာကေနေဆးသြင္းပါတယ္။ tracer ကေန positively charged အမႈန္(positrons) ေတြကို ပို႔လႊတ္လိုက္ၿပီး ကိုယ္ခႏၶာထဲက negatively charged အမႈန္(electrons) ေတြနဲ႔ တံု႔ျပန္မႈျဖစ္တယ္။ အဲဒီတံု႔ျပန္ပံုေတြကို PET scanner ကေနပံုရိပ္ဖမ္းေပးပါတယ္။ ဆရာဝန္က ကိုယ္ခႏၶာအဂၤါရဲ႕ ေထာင့္ေပါင္းစံုကပံုရိပ္ကို ၾကည့္ၿပီး ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ ျပႆနာေတြကို ရွာေဖြေတြ႔ရွိႏိုင္တယ္။

PET ဘာေၾကာင့္အသံုးျပဳႏိုင္
    လႈပ္ရွားမႈမွာပါဝင္ပတ္သက္တဲ့ ဦးေႏွာက္အစိတ္အပိုင္းေတြရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈနဲ႔ လုပ္ငန္းေတြကို ဆံုးျဖတ္ဖို႔အသံုးျပဳပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ PET scan ကို တျခားကြဲျပားတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြေၾကာင့္လည္းအသံုးျပဳဖို႔ ဆရာဝန္က ညႊန္းႏိုင္ပါတယ္။ ဦးေႏွာက္နဲ႔ ေက်ာရိုးက ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ျပႆနာေတြအတြက္နဲ႔ ႏွလံုးျပႆနာေတြ ရင္သား၊ ဦးေႏွာက္နဲ႔ အဆုတ္၊ အူမႀကီး နဲ႔ ပေရာ့စတိတ္ကင္ဆာ lymphoma ကင္ဆာ အပါအဝင္ ကင္ဆာအမ်ဳိးအစားအတိအက်သိႏိုင္ဖို႔လည္း အသံုးျပဳၾကပါတယ္။

PET scan အတြက္ ဘာေတြျပင္ဆင္
    PET scan စစ္ေဆးမယ့္သူဟာ တိုင္းရင္းေဆးအပါအဝင္ ဘာေဆးမွေသာက္သံုးေနသူမျဖစ္ရပါဘူး။ ကိုယ္ဝန္ရွိသူ/ ကိုယ္ဝန္ရွိႏိုင္တယ္လို႔ထင္ရမယ့္သူဆိုရင္ ဆရာဝန္ကို ေျပာျပဖို႔အေရးႀကီးလွတယ္။ (ကေလးအတြက္ ထိခိုက္ႏိုင္ပါတယ္)။ အဝတ္အစားကေတာ့ ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားသလိုလိုက္နာေပးဖို႔ပါ။ ေဆးရုံအဝတ္ဝတ္ဖို႔လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ အံကပ္၊ လက္ဝတ္ရတနာ၊ သတၳဳပစၥည္းအသံုးအေဆာင္အားလံုးခၽြတ္ထားရပါမယ္။ အဲဒါေတြက scan ဖတ္တဲ့အခါ အမွားအယြင္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

PET scan ဘယ္လို
    ၄၅မိနစ္ကေန မိနစ္၆၀အၾကာဆံုးအခ်ိန္ယူပါတယ္။ အေၾကာေဆးသြင္းလိုက္ၿပီး PET scanner စက္ထဲ ဒိုးနတ္ပံုစက္ဝိုင္းထဲလွဲလ်က္ပံုရိပ္ဖမ္းတာမ်ဳိးပါ။ ၿပီးရင္ေတာ့ ကိုယ္ခႏၶာစနစ္ထဲရွိေနႏိုင္တဲ့ဓာတုပစၥည္းေတြကုန္စင္သြားေစဖို႔ ေနာက္တစ္ေန႔အထိ ေရ/ အရည္မ်ားမ်ားေသာက္သံုးပါလို႔ ဆရာဝန္ကညႊန္ၾကားႏိုင္ပါတယ္။

    ကိုယ္ခႏၶာထဲပို႔လႊတ္လိုက္တဲ့ radiation level က အင္မတန္နည္းပါးတာေၾကာင့္ အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစတဲ့အေနအထားမရွိပါဘူး။ ေသြးေၾကာထဲေဆးသြင္းတဲ့ေနရာမွာသာနည္းနည္းနီရဲတာ၊ နည္းနည္းနာက်င္တာေလာက္ေလးပဲရွိႏိုင္ပါတယ္။
Scan result က တစ္ရက္ကေန ႏွစ္ရက္အတြင္းရရွိႏိုင္ပါတယ္။

CT Scan (Computed tomography)
    x-rays ကိုသံုးျပီး ဦးေႏွာက္အပါအဝင္ ကိုယ္ခႏၶာအတြင္းပိုင္းပံုရိပ္ေတြဖမ္းယူပါတယ္။ ကိုယ့္ CT scan အတြက္ ေရာင္ျခယ္ဆိုးေဆး dye ကို ေသြးျပန္ေၾကာထဲသြင္းရမယ္ဆိုရင္(ဦးေႏွာက္ရဲ႕ တည္ေဆာက္ပံု ထူးျခားတာေတြကိုၾကည့္ရႈဖို႔) CT scan မစခင္ ေသြးစစ္ေဆးခ်က္တစ္ခုလုပ္ဖို႔ညႊန္ၾကားႏိုင္ပါတယ္။

    CT scan ၁ နာရီခန္႔ၾကာႏိုင္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ scan ေတြက ၁၅ မိနစ္ကေန မိနစ္ ၆၀ ပဲၾကာျမင့္တယ္။ ဘယ္လို scan မ်ဳိးလိုအပ္သလဲဆိုတဲ့အေပးမူတည္ၿပီး ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ေဆးသြင္းတာလိုအပ္ႏိုင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ဓာတ္မွန္ပညာရွင္က CT ပံုရိပ္ေတြမွာ ကိုယ္ခႏၶာတည္ေဆာက္ပံုကို ျမင္ႏိုင္တယ္။ ေဆးထိုးတဲ့ေနရာ နီျမန္းတာရယ္ ပါးစပ္ထဲ သတၳဳအရသာမ်ဳိးရေနတာေတြက ျဖစ္တတ္တဲ့တုံ႔ျပန္မႈပါ။ အသက္ရႈရတာေမာဟိုက္သလိုျဖစ္မယ္ ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့လကၡဏာမ်ဳိးခံစားရတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပညာရွင္ကိုေျပာပါ။ အဲဒီပညာရွင္က စစ္ေဆးတဲ့စားပြဲမွာ မွန္ကန္တဲ့အေနအထားမ်ဳိးနဲ႔လဲေလ်ာင္းႏိုင္ေအာင္ကူညီပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီစားပြဲကပဲ ပံုရိပ္ဖမ္း scanner ဆီကို ေအာ္တိုေရြ႔လ်ားႏိုင္ပါတယ္။ scan ရိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ လဲေလ်ာင္းေနဖို႔အေရးႀကီးပါတယ္။ လႈပ္ရွားမႈက ပံုရိပ္ေတြကိုဝါးသြားေစတယ္။ အသက္ရႈတာနည္းနည္းထိန္းထားဖို႔ လိုအပ္မယ္ဆို ပညာရွင္က ေျပာပါလိမ့္မယ္။ test ၿပီးတဲ့အခါ ဓာတ္မွန္ပညာရွင္က result ကို ဆန္းစစ္မွာပါ။

CT scan ၿပီးေတာ့
ဆရာဝန္က result နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေဆြးေႏြးလိမ့္မယ္။ scan ရိုက္ၿပီးတာနဲ႔ ပံုမွန္လႈပ္ရွားမႈနံႊ အစားအေသာက္ခ်က္ခ်င္းစားႏိုင္မွာပါ။

MRI (magnetic resonance imaging)
MRI က x-rays မသံုးဘဲ အင္မတန္ၾကည္လင္တဲ့ပံုရိပ္ေတြရရွိႏိုင္ပါတယ္။ MRI က ႀကီးမားတဲ့သံလိုက္တစ္ခု၊ ေရဒီယိုလႈိင္းေတြနဲ႔ ကြန္ပ်ဴတာကိုသံုးၿပီး အဲဒီပံုရိပ္ေတြကို ထုတ္လုပ္ေပးတယ္။

MRI က ပါကင္ဆန္ေရာဂါအတြက္ အႏၱရာယ္ကင္းရဲ႕လား
အႏၱရာယ္ကင္းပါတယ္။ ပါကင္ဆန္ေရာဂါကိုကုသဖို႔အတြက္ ဦးေႏွာက္လႈ႔ံေဆာ္တဲ့ brainstimulator ရွိေနတယ္ဆို MRI မရိုက္ခင္ ဆရာဝန္ကို ေျပာပါ။ stimulator ကို ပိတ္ထားဖို႔လိုပါလိမ့္မယ္။

•    heart pacemaker/ ဦးေႏွာက္ထဲ ေသြးေၾကာမွာတပ္ထားတဲ့ သတၳဳကလစ္ေလး aneurysm/ ဆီးခ်ဳိေရာဂါကုသမႈျဖစ္တဲ့ insulin pump / နာက်င္ကိုက္ခဲမႈအတြက္ narcotics pump ဒါမွမဟုတ္ ေက်ာဘက္နာက်င္တာအတြက္ သံုးတဲ့ အာရုံေၾကာလႈ႔ံေဆာ္တဲ့စက္ေတြ (TENS) တပ္ထားမယ္ဆိုရင္
•    မ်က္လံုးအိမ္ထဲ သတၳဳတပ္ဆင္ထားရင္
•    နားအၾကားညီမွ်ေစဖို႔ သံုးတဲ့ Cochlear တပ္ဆင္ထားရင္
•    ေက်ာရိုးတည္ၿငိမ္ေစဖို႔သံုးတဲ့ပစၥည္း
•    ျပင္းထန္တဲ့အဆုတ္ေရာဂါရွိရင္
•    အစာျပြန္ျပန္စီးတာ
•    ကုိယ္အေလးခ်ိန္ ေပါင္ ၃၀၀ ေက်ာ္တာ
•    ေက်ာခင္းလဲေလ်ာင္းတာ မိနစ္ ၃၀ ကေန ၆၀ အထိ မလွဲႏိုင္သူေတြ
•    က်ဥ္းေျမာင္းတဲ့ေနရာေတြကိုေၾကာက္ရြံ႕တတ္တဲ့ေရာဂါမ်ဳိး Claustrophobia ရွိမယ္ဆိုရင္ (ဆရာဝန္ကိုေသခ်ာေျပာျပရမယ့္အခ်က္အလက္ေတြပါ။)

MRI က ၁ နာရီကေန ၁နာရီခြဲအထိၾကာျမင့္တတ္တယ္။ တခ်ုိ႕စစ္ေဆးမႈမွာ ၄၅ မိနစ္ကေန မိနစ္ ၆၀ ပဲ ၾကာတတ္ပါတယ္။ MRI scan ကလည္း CT scan လိုပါပဲ ဆရာဝန္က result နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေဆြးေႏြးလိမ့္မယ္။ scan ရိုက္ၿပီးတာနဲ႔ ပံုမွန္လႈပ္ရွားမႈလုပ္ႏိုင္မယ္။ အစားအေသာက္ခ်က္ခ်င္းစားႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

ပါကင္ဆန္ေရာဂါကုသမႈ
    ပါကင္ဆန္ေရာဂါဟာ ေလာေလာဆယ္ လံုးလံုးေပ်ာက္ကင္းသြားေအာင္ မကုသႏိုင္ေသးဘူးဆိုေပမဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြသက္သာေအာင္၊ လႈပ္ရွားသြားလာမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ၿပီး aကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ေနထိုင္သြားႏိုင္မယ့္ ကုထံုးေတြေတာ့ရွိေနပါတယ္။ physiotherapy တို႔လုိ အေၾကာအဆစ္လႈပ္ရွားႏွိပ္နယ္၊ အပူဓာတ္ေပးကုထံုး ေဆးဝါးေသာက္သံုးျခင္းနဲ႔ တခ်ဳိ႕လူေတြအတြက္ ခြဲစိတ္ကုသမႈ နည္းလမ္းေတြရွိၾကတယ္။

    Levodopa ေဆးက carbidopa နဲ႔ levodopa ေပါင္းထားတဲ့ေဆးပါ။ ပါကင္ဆန္လကၡဏာေတြကို ေလ်ာ့ပါးေအာင္ေသာက္ႏိုင္တဲ့ အထိေရာက္ဆံုးေဆးလို႔ဆိုပါတယ္။ ဦးေႏွာက္တစ္သွ်ဴးဟာ ဒီေဆးကုိ dopamine အျဖစ္ေျပာင္းလဲေပးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဆးေသာက္လာတာ ၆ႏွစ္ခန္႔ရွိလာမယ္/ ေက်ာ္လြန္လာမယ္ဆိုရင္ ေရာဂါလကၡဏာေလ်ာ့ပါးမႈေတြသိပ္မထိေရာက္တာ (ေဆးအစြမ္းနည္းလာတာ) ျဖစ္တတ္တာေၾကာင့္ ေဆးပမာဏပိုတိုးေပးရတာနဲ႔ တျခားေဆးေတြတြဲၿပီးေသာက္ရတာေတြရွိတတ္ပါတယ္။ Levodopa ေဆးရဲ႕ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးက (မအီမသာပ်ဳိ႕အန္ခ်င္တာ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအေျပာင္းအလဲနဲ႔ တမင္တကာမလုပ္တဲ့လႈပ္ရွားမႈမ်ဳိး) တိုးပြားလာတတ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ႏွစ္မ်ားမ်ားေသာက္သံုးမွ ျဖစ္လာတတ္တာပါ။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးေလ်ာ့ပါးေစဖို႔ ေဆးအညႊန္းကို နည္းနည္းခ်င္းစီတိုးေသာက္သြားႏိုင္တယ္။
    ေနာက္ေဆးတစ္မ်ဳိးက Dopamine Agonists ပါ။ Apokyn, Mirapex, Parlodel နဲ႔ Requip ေဆးတို႔လို carbidopa-levodopa ပါတဲ့ ေဆးကလည္း ပါကင္ဆန္ေရာဂါရွင္လိုအပ္တဲ့ dopamine ျဖည့္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးေတြကလည္း အတူတူနီးပါးပါ။ Azilect, Eldepryl နဲ႔ Zelapar ေဆးေတြလည္း carbidopa-levodopa ပါဝင္ၾကတယ္။

ဦးေႏွာက္အတြင္းထဲ stimulator ထည့္သြင္းတဲ့ကုထံုး
    အဲဒီနည္းလမ္းဟာ ခြဲစိတ္မႈအပိုင္းပါဝင္ၿပီး ဦးေႏွာက္ထဲက globus pallidus ၊ thalamus ဒါမွမဟုတ္ subthalamic nucleus ဧရိယာပိုင္းထဲ electrode ပစၥည္းထည့္ထားတာပါ။ လွ်ပ္စစ္တြန္းအားကေန ဦးေႏွာက္တစ္သွ်ဳးေတြကို လႈံ႕ေဆာ္ေပးၿပီး တုန္တုန္ယင္ယင္ျဖစ္တာ၊ ေတာင့္တင္းတာနဲ႔ လႈပ္ရွားမႈေႏွးေကြးတာေတြကို ေလ်ာ့ပါးေက်ာ္လႊားေစတယ္။ တြန္းအားကို ဘက္ထရီနဲ႔ ထုတ္လႊတ္ေစတယ္။ ဒီခြဲစိတ္ကုထံုးဟာ ပါကင္ဆန္ေရာဂါရွင္တိုင္းအတြက္မဟုတ္ပါဘူး။ ခြဲစိတ္မႈဟာ တျခားလကၡဏာေတြကို မဟန္႔တားႏိုင္သလို ေရာဂါတိုးပြားလာမႈကိုလည္း လံုးဝရပ္တန္႔သြားေစမွာေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။

    ေနာက္ထပ္ခြဲစိတ္ကုထံုးတစ္ခုက pallidotomy and subthalamotony လို႔ေခၚပါတယ္။ အဲဒီကုထံုးမွာ radiofrequency ပါဝင္ၿပီး ဦးေႏွာက္တစ္သွ်ဳးဧရိယာေလးေတြကို ရွင္းလင္းေပးပါတယ္။ အဲဒီနည္းနဲ႔ ေရာဂါလကၡဏာေတြေလွ်ာ့ပါးေစေပမဲ့ တခ်ဳိ႕လူနာေတြမွာ ဦးေႏွာက္တစ္သွ်ဳးေတြဖ်က္ဆီးရွင္းလင္းတဲ့အခါ ထပ္တိုးေရာဂါလကၡဏာမ်ဳိးခံစားရတယ္လို႔ဆိုၾကတယ္။

အစားအေသာက္ထိန္းညိွျခင္းနဲ႔
    ေဆးကုထံုးျပႆနာေတြထဲမွာ အစားအေသာက္ေကာင္းေကာင္းထိန္းညိွတာဟာ လူနာအတြက္ အက်ဳိးေက်းဇူးမ်ားလွပါတယ္။ ပါကင္ဆန္ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက ဝမ္းခ်ဳပ္တတ္တာကိုေတာ့ အရည္ဓာတ္တိုးပြားေစတာနဲ႔အတူ အမွ်င္ဓာတ္ျမင့္မားတဲ့အစားအစာေတြစားေပးၿပီး ကုသႏိုင္ပါတယ္။ carbidopa-levodopa ေဆးရဲ႕အာနိသင္ဟာ အစားအစာထဲက ပရိုတိန္းေၾကာင့္ ေလ်ာ့က်ေစႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အစားမစားမီ မိနစ္ ၃၀ မွာ ေရ/ အရည္တစ္ခုခုနဲ႔ေသာက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပရိုတိန္းေႏွာင့္ယွက္မႈ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္တယ္ ဒါမွမဟုတ္ အေႏွာင့္အယွက္မရွိႏိုင္ပါဘူး။ (အစားမစာခင္ နာရီဝက္ခန္႔မွာ ေရ/ အရည္နဲ႔ ေသာက္သင့္ပါတယ္) တခ်ဳိ႕လူနာေတြမွာ ဗီတာမင္နဲ႔ သတၳဳဓာတ္ျဖည့္စြက္စာေတြက အက်ဳိးေက်းဇူးမ်ားလွတယ္။

ပါကင္ဆန္ေရာဂါကို ကာကြယ္ႏိုင္မလားဆိုေတာ့
    ေလာေလာဆယ္ ပါကင္ဆန္ေရာဂါလကၡဏာေတြကာကြယ္ႏိုင္မယ့္နည္းလမ္းမရွိေပမဲ့ ကုထံုးေတြကေတာ့ ေရာဂါလကၡဏာကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါတယ္။ ကိန္းဂဏန္းေတြအရေတာ့ ေကာ္ဖီနဲ႔ ေဆးလိပ္ေသာက္သူေတြမွာ ပါကင္ဆန္ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈပမာဏပိုနိမ့္ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီအေလ့အက်င့္ေၾကာင့္ (အထူးသျဖင့္ ေဆးလိပ္ေသာက္သူေတြအတြက္) တျခားျပႆနာေတြေတာ့တိုးပြားႏိုင္တယ္။ သုေတသနျပဳသူေတြ ရွာေဖြသံုးသပ္ျပထားတာက ပါကင္ဆန္ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ဟာ မ်ဳိးရိုးဗီဇ နဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္ရိုက္ခတ္မႈေတြေပါင္းစပ္ၿပီးေတာ့ ျဖစ္ပြားတယ္လို႔ဆိုတယ္။ သုေတသနျပဳသူေတြက dopamine ထုတ္လုပ္ေပးတဲ့ ဦးေႏွာက္ဆဲလ္ေတြကို ကာကြယ္ႏိုင္မယ့္ေဆးဝါး ဒါမွမဟုတ္ ျဖည့္စြက္စာရွာေဖြထုတ္လုပ္ႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနၾကပါတယ္။

ပတ္ဝန္းက်င္ကေနရိုက္ခတ္ႏိုင္တဲ့အဆိပ္အေတာက္ေတြ
    ပတ္ဝန္းက်င္ကရိုက္ခတ္ႏိုင္တဲ့အခ်က္ေတြထဲမွာ ပိုးသတ္ေဆး၊ ေပါင္းသတ္ေဆး(အပင္) နဲ႔ တျခားအဆိပ္အေတာက္ေတြနဲ႔ အထိအေတြ႔မ်ားႏိုင္တဲ့အေျခအေနရွိေနတာဟာ ပါကင္ဆန္ေရာဂါတိုးပြားဖို႔ ျဖစ္ႏိုင္ေျခတစ္ခုပါ။ ေက်းလက္ေဒသေတြမွာ ေနထိုင္ၾကသူေတြ ေရတြင္းကေရကို သာက္သံုးၾကသူေတြဟာ ပိုးသတ္ေဆး၊ ေပါင္းသတ္ေဆးနဲ႔ သီးႏွံႀကိတ္ခြဲစက္ကအမႈန္အမႊားေတြပါဝင္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ေရာဂါတိုးပြားမႈျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားပါတယ္။

ပါကင္ဆန္နဲ႔ ေလ့က်င့္ခန္း
    ေလ့က်င့္ခန္းဟာ ပါကင္ဆန္ေရာဂါလကၡဏာေတြကို ေလ်ာ့ပါး/ ေႏွာင့္ေႏွးဖို႔ အကူအညီေပးတယ္လို႔ ေလ့လာခ်က္ေတြမွာေဖာ္ျပထားတယ္။ တုန္ယင္မႈေလ်ာ့ပါးတာ၊ ဟန္ခ်က္ညီထိန္းႏိုင္လာတာနဲ႔ ၾကြက္သားေတြပူးေပါင္းအလုပ္လုပ္မႈတိုးတက္လာတာေတြဟာ ေလ့က်င့္ခန္းရဲ႕ အက်ဳိးေက်းဇူးေတြထဲက တခ်ဳိ႕ပါ။ ရက္သတၱတစ္ပတ္မွာ ၃ နာရီခန္႔ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ေပးတာဟာ ပါကင္ဆန္လကၡဏာေတြကို ေလ်ာ့ပါးေစတယ္လို႔ အၾကံျပဳထားပါတယ္။ ကြဲျပားတဲ့ေလ့က်င့္ခန္းက ကြဲျပားတဲ့အက်ဳိးေက်းဇူးရျပန္တယ္။ ေယာဂလိုေလ့က်င့္ခန္းမ်ဳိးက ဟန္ခ်က္ထိန္းညွိဖို႔အတြက္ တိုးတက္ေစသလို၊ လမ္းေလွ်ာက္စက္အသံုးျပဳၿပီးေျပးတာဟာ ေျခေထာက္စြမ္းအားတိုးတက္ေစၾကတယ္။

ပါကင္ဆန္ေရာဂါနဲ႔ ရွင္သန္ေနထိုင္သြားရမယ့္သူေတြဆိုရင္
    ပါကင္ဆန္ေရာဂါ အထူးသျဖင့္ ေနာက္ပိုင္းအဆင့္လူနာေတြမွာ lifestyle ထိန္းညိွေနထိုင္ဖို႔လိုအပ္လွတယ္။ ေရာဂါလကၡဏာေတြတိုးလာရင္ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈနဲ႔ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းမႈေတြဟာ လူနာေတြမၾကာခဏရင္ဆိုင္ရတဲ့ အေတြ႔အၾကံဳပါ။ အိမ္ထဲမွာ ေျခသုတ္ခံုေတြဟိုဒီပစ္မထားဘဲ သင့္ေတာ္သလိုသိမ္းဆည္းထားပါ။ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ႀကိဳးေခြ ၾကမ္းေပၚခ်ထားတာနဲ႔ ေခ်ာ္လဲႏိုင္တဲ့အရာေတြရွိေနတာ ပါကင္ဆန္လူနာေတြအတြက္ လဲက်ဖို႔ အႏၱရာယ္ႀကီးလွတယ္။ ေရခ်ဳိးခန္းထဲမွာ လက္ကိုင္တန္းေတြလိုအပ္သလို အထူးတပ္ဆင္ထားရပါမယ္။ အစားအစာအတြက္ အထူးဂရုစိုက္ေပးရပါမယ္။ မ်ဳိခ်ဖို႔ခက္ခဲတာနဲ႔ ဝမ္းခ်ဳပ္တာဟာ ပါကင္ဆန္လူနာေတြအတြက္ ျပႆနာတစ္ခုပါ။ ေရာဂါကုထံုးဆရာဝန္နဲ႔ မျပတ္ထိေတြ႔ၿပီး လိုက္နာေနထိုင္ရင္ ေရာဂါလကၡဏာေတြေလွ်ာ့ခ်ၿပီး ရွင္သန္ေနထိုင္သြားႏိုင္ၾကမွာပါ။

ၿဖိဳးၿဖိဳး
Source:
Parkinson's Disease Health Center | www.webmd.com
Parkinson's Disease Symptoms, Stage and Treatment | www.onhealth.com

ဟာဗားနားရဲ႕ ညသန္းေခါင္ယံ

2016-11-26T08:41:00.000-08:00

၂၀၁၃ က ေရးျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေဆာင္းပါးပါ။

၁၃ ဂဏန္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး နိမိတ္ဖတ္ခဲ့ၾကေပမဲ့ ကက္စရိုကေတာ့ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အထိ အသက္ရွင္သန္ေနထိုင္သြားႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

စာေတြမေရးႏိုင္ျဖစ္ေနလို႔ စာအေဟာင္းျပန္ဖတ္ၾကည့္ရင္း ကက္စထရိုေသဆံုးတဲ့ေန႔အမွတ္တရ ျပန္တင္ထားလိုက္ခ်င္လို႔။

Fidel Alejandro Castro Ruz (August 13, 1926 – November 25, 2016)

မကၠဆီကိုေကြ႔ထဲက က်ဴးဘားႏိုင္ငံရဲ႕ အႀကီးဆံုးၿမိဳ႕ေတာ္ ဟာဗားနားမွာေပါ့။ Virgin of Regla နတ္ကြန္းရဲ႕ အျပင္ဘက္နားေလးမွာ ေရွ႕ျဖစ္ေဟာေျပာသူတစ္ဦးဟာ ျဖတ္သြားျဖတ္လာေတြဆီက ေငြေၾကးအျဖစ္ေျပာင္းလဲရရွိႏိုင္မယ့္ ကႏုကမာခြံေတြ ေျမွာက္ကာပစ္ကာ လႈပ္လႈပ္ရွားရွားရွိေနပါတယ္။ သူ႔ဆီမွာ လာေမးၾကတဲ့သူေတြဆီက တူညီတဲ့ေမးခြန္းေတြပဲ ေန႔တိုင္းရေနတာပဲ။ “သူတို႔ အခ်စ္ေမတၱာရွာေတြ႕ႏိုင္ၾကပါ့မလား” တဲ့။ “အိမ္တစ္လံုး ဝယ္ယူဖို႔ သူတို႔တတ္ႏိုင္ပါ့မလား” တဲ့။ “မေဝးေတာ့တဲ့အနာဂတ္မွာ အပမ္းေျဖခရီးထြက္ဖို႔ သူတို႔ တတ္ႏိုင္ပါ့မလား” တဲ့။ ဒီလိုေမးခြန္းေတြ သူတို႔ ေမးၾကတယ္။ ၿပီးေတာ့ သူတို႔ အားလံုးက “ဘယ္ေတာ့ ၿပီးဆံုးမွာလဲ” ဆိုတဲ့ေမးခြန္းတစ္ခုကိုလည္း အျမဲေမးၾကတယ္။

ေရွ႕ျဖစ္ေဟာသူရဲ႕ ေဖာက္သည္ေတြဟာ ရုိးရွင္းသိုဝွက္တဲ့စကားလံုးနဲ႔ သံုးႏႈန္းၿပီး ေမးၾကတယ္။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ “ေတာ္လွန္ေရး”၊ တျခားသူေတြက “အာဏာရွင္စနစ္” လို႔ ရည္ညႊန္းၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ အမ်ားစုက ရိုးရွင္းတဲ့စကားလံုး “စနစ္” လို႔ သံုးစြဲၿပီးေမးျမန္းၾကတယ္။ ေစြးေစြးနီလက္သည္းေတြနဲ႔ ေခါင္းေပါင္းအျဖဴလြလြထုပ္ေပါင္းထားတဲ့ ေရွ႕ျဖစ္ေဟာအမ်ဳိးသမီးအတြက္ ဒါဟာသိပ္ကိုခက္ခဲတဲ့ ေမးခြန္းေပါ့။ တိတိက်က် ေျဖလို႔မျဖစ္တဲ့အေျခအေနမွာရွိတာကိုး။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ အစိုးရလံုျခံဳေရးေအးဂ်င့္ေတြဟာ အရပ္သားဝတ္စံုဝတ္ဆင္၊ သာမန္အရပ္သားပံုစံနဲ႔ သူမဆီမွာ ေမးျမန္းႏိုင္တယ္ေလ။ အဲဒါေၾကာင့္ပဲ ကႏုကမာအခြံရဲ႕ အေနအထားကိုၾကည့္ၿပီးေတာ့ ေလသံဖြဖြနဲ႔ “မၾကာခင္ေပါ့။ အဲဒါ မၾကာခင္ျဖစ္လာေတာ့မယ္” လို႔ပဲ သူမ ခပ္တိုးတိုးေျပာရတယ္။

Fidel Castro

က်ဴးဘားအစိုးရရဲ႕ ဇီဝနာရီဟာ ေႏွးေကြးလာၿပီ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၅၄ ႏွစ္တာခရီးမွာ ဒဏ္ရာဗရပြနဲ႔ ေမာပမ္းႏြမ္းလ်ေနခဲ့ပါၿပီ။ သန္းေခါင္ယံအခ်ိန္ကိုေရာက္ေနၿပီဆိုတာ တိုးလို႔သာ သိသာထင္ရွားေနပါၿပီ။ မိနစ္တိုင္းဟာ က်ဴးဘားအစိုးရရဲ႕ ေခတ္ တိမ္ေကာေပ်ာက္ကြယ္ဖို႔ နည္းနည္းခ်င္း ပိုနီးလာေနတာပဲ။ ႏိုင္ငံရဲ႕အသက္ရွင္ရပ္တည္မႈဟာ အဲဒီေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ လူငယ္ေတြနဲ႔ အိုမင္းမစြမ္းေဆြမ်ဳိးေတြဆီမွာပဲ နီးစပ္ရာခ်ိတ္ဆက္ တြယ္ဖက္မေနသင့္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့လည္း ကၽြန္မတို႔ကၽြန္းေလးမွာ လူႀကီးေတြလူငယ္ေတြေခတ္အထိ အတူတူပဲ အနာဂတ္ေတြ ထူးၿပီးေျပာင္းလဲမလာၾကေသးဘူး။ သတၱဝါတစ္ေကာင္လို ပုံေဖာ္ၿပီး ႀကီးျပင္းရွင္သန္တယ္။ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ ဘုရားသခင္ျဖစ္တယ္လို႔ ယံုၾကည္ေနတဲ့ အမ်ဳိးသားတစ္ဦး၊ က်ဴးဘားရဲ႕လက္ရွိႏိုင္ငံေရးေမာ္ဒယ္ႀကီးဟာ ဖန္ဆင္းရွင္နတ္ဘုရားေတြလို ထာဝရရွင္သန္ေနႏိုင္ေအာင္ အသက္ဆြဲဆန္႔ထားႏိုင္မွာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၁၀စုႏွစ္ ၅ ခုေက်ာ္ခန္႔ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ၊ ေျခလွမ္းေတြတိုင္းဟာ ဦးတည္ရာတစ္ခုတည္းမွာရွိေနတယ္။ ဆုပ္ကိုင္ထိန္းခ်ဳပ္ထားဖို႔ ခက္ခဲတဲ့လူအဖြဲ႔အစည္းေလးက လက္တစ္ဆုပ္စာေလာက္ပဲရွိတာပါ။ အဲဒါ အသက္ ၈၆ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္တဲ့ ဖီဒယ္လ္ကက္စ္ထရိုနဲ႔ သူ႔ အေပါင္းအေဖာ္ေတြေပါ့။ ၂၀၀၆ခုႏွစ္က က်န္းမာေရးျပႆနာေပၚခဲ့ေပမယ့္ က်ဴးဘားလူမ်ဳိးတခ်ဳိ႕ေလာက္ပဲ ေျမပံုထဲညႊန္ျပႏိုင္မယ့္ေနရာေလးတစ္ခုမွာ ျပန္ၿပီး နလန္ထူလာခဲ့ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ၅ ႏွစ္က ဖီဒယ္လ္ရဲ႕ ညီ ရာအူးလ္ဟာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ အစိုးရလုပ္ငန္းပိုင္းဆိုင္ရာေနရာေတြမွာ လူငယ္တခ်ဳိ႕ေျပာင္းလဲခန္႔အပ္ခဲ့တယ္။ အေရးအႀကီးဆံုး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကေတာ့ ရာအူးလ္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ဂ်ဳိေစရာမိုမာခ်ာဒို-(အသက္ ၈၂ ႏွစ္) ရဲ႕လက္ထဲမွာ က်န္ရွိေနတုန္းပါ။ တက္ၾကြလႈပ္ရွားေနတဲ့စာတန္ဟာ သူရဲ႕ ကေလးသူငယ္ေတြကို ကိုယ္တိုင္ဝါးမ်ဳိဖ်က္စီးသလိုပါပဲ။ ႏိုင္ငံရဲ႕ အဓိကေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ လူငယ္လူရြယ္ေတြက သူတို႔ကို လႊမ္းမိုးလာႏိုင္တဲ့အခြင့္အေရးေတြ ကို ပိတ္ဆို႔ထားခဲ့တယ္။

Raul Castro

ကက္စ္ထရိုညီအစ္ကိုေတြရဲ႕ တစ္ပါးသူအေပၚသံသယလြန္ကဲမႈေတြေၾကာင့္ စာနာေထာက္ထားမႈႀကီးတယ္လို႔ ေက်ာ္ၾကားတဲ့ ဒုတိယသမၼတ ကာေလာစ့္လာ့ခ်္ နဲ႔ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဖဲလစ္ပ္အဲ ပါရက္ဇ္ရိုေကးတို႔ကို ၂၀၀၉ မွာ ရာထူးကေန တြန္းထုတ္ဖယ္ရွားလိုက္ပါတယ္။ ႏွစ္ဦးစလံုးဟာ က်ဴးဘားႏိုင္ငံအတြက္ အလားအလာေကာင္းရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လာ့ခ်္ ကို ဖီဒယ္လ္ကက္စ္ထရိုစြပ္စြဲလိုက္တဲ့ စကားလံုးေတြက “အာဏာရဲ႕ ပ်ားသကာအရသာကို စြဲလမ္းေနၿပီ” တဲ့။

(ေနာက္ပိုင္းမွာလည္း က်ဴးဘားႏိုင္ငံသားေတြက လာ့ခ်္ကို ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အစစ္လို႔ပဲ လက္ခံေနၾကတယ္။ လာခ်္႕ဟာ က်ဴးဘားအစိုးရအဖြဲ႕အစည္းထဲ ဝင္မလာခင္တုန္းကေတာ့ ကေလးအထူးကုဆရာဝန္ပါ။ ယူအက္စ္သမိုင္းနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးမွာ ကၽြမ္းက်င္သူအျဖစ္လူသိမ်ားၾကတယ္။ ဒီမိုကရက္တစ္ႏိုင္ငံေရးပိုင္းမွာ ကၽြမ္းက်င္နားလည္သူတစ္ဦးလို႔လည္းဆိုၾကတယ္။ က်ဴးဘားႏိုင္ငံေရးစနစ္ကို ခိုင္ခိုင္မာမာေထာက္ခံအားေပးခဲ့သူပါတဲ့။ က်ဴးဘားကြန္ျမဴနစ္ပါတီရဲ႕ ေပၚလစ္ျဗဴရိုအဖြဲ႔ဝင္တစ္ဦးျဖစ္သလို၊ သမၼတရဲ႕အၾကံေပးအရာရွိလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဥေရာပေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔လည္း ဆက္ဆံေရးေျပျပစ္ေခ်ာေမာသူတစ္ဦးပါ။)

သူတို႔ရဲ႕တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္မႈဟာ က်ဴးဘားေခါင္းေဆာင္ေတြကို ႏိုင္ငံေရးေလာကထဲက ဆက္တိုက္စြန္႔ခြာေစခဲ့တယ္။ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေစဖို႔ အခ်ိန္ေတြလည္းကုန္လြန္ခဲ့ရပါၿပီ။ သံလြင္စိမ္းေရာင္ဝတ္ အမ်ဳိးသားအိုႀကီးေတြ တည္ခင္းထားတဲ့လမ္းေၾကာင္းအတိုင္းဆက္သြားမယ့္လူေတြပဲ ရွိေနတယ္။ တစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ ရိုးသားမႈ မရိွၾကေတာ့ဘူး။

ရာအူးလ္ကေရာ၊ သူကလည္း က်ဴးဘားျပည္သူေတြရဲ႕ သံသယေတြကင္းစင္သြားေအာင္ ျပဳလုပ္ႏိုင္သူမဟုတ္ပါဘူး။ ပူပန္စိုးထိတ္မႈေတြ ဆက္ၿပီးေပးတာပါပဲ။ ရာအူးလ္က “အခ်ိန္က သိပ္တိုေနပါတယ္”တဲ့။ သူနဲ႔ သူရဲ႕အဖြဲ႕သားေတြေနရာမွာ အစားထိုးႏိုင္မယ့္ မ်ဳိးဆက္သစ္ေတြဟာ အဆင္သင့္မျဖစ္ေသးဘူး လို႔ ေၾကညာတယ္။ ၂၀၁၃ မွာေတာ့ ရာအူးလ္ ဆင္ေျခေပးထားတဲ့တိုေတာင္းတဲ့အခ်ိန္ကာလ အဆံုးသတ္ဖို႔ တြန္းအားေပးၾကပါလိမ့္မယ္။ ရာအူးလ္ရဲ႕ ဆင္ကန္းေတာတိုးလုပ္ငန္းစဥ္ေၾကာင့္ အနာဂတ္မွာ သူတို႔ရဲ႕ကြန္ျမဴနစ္မူဝါဒပိုင္းဆိုင္ရာ အားနည္းလာမယ္။ ကက္စ္ထရိုေခတ္ေကာင္းေရး ေထာက္ပံ့မႈမွန္သမွ်လည္း ဆံုးပါးကုန္မွာပါပဲ။

ကက္စ္ထရိုရဲ႕ ယာယီ စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကလည္း တိုင္းသူျပည္သားေတြအေပၚ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မႈမရွိ၊ လက္လႊတ္ရမလိုျဖစ္ေနပါၿပီ။ ပုဂၢလိကက႑ခ်ဲ႕ထြင္ျခင္း၊ အခြန္အခစည္းၾကပ္ေကာက္ခံျခင္း၊ လယ္သမားေတြကို လယ္ယာေျမငွားရမ္းျခင္း နဲ႔ စိုက္ပ်ဳိးေရးထက္ စီးပြားေရးအက်ဳိးတူပူးေပါင္းမႈေတြျပဳလုပ္ျခင္းနဲ႔ က်ဴးဘားလူမ်ဳိးေတြရဲ႕ ေန႔စဥ္ဘဝထဲက တိုင္းျပည္ရဲ႕ဖိအားေတြကို ျဖည္းျဖည္းခ်င္းေလွ်ာ့ခ်ေနပါတယ္ လုိ႔ေတာ့ဆိုတယ္။ က်ဴးဘားရဲ႕ စီးပြားေရးဟာ ခုန္ပ်ံေက်ာ္လႊားတဲ့နည္းနဲ႔ စတင္ေရြ႕လ်ားရမယ္လို႔ ရာအူးလ္ျမင္ေနႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အက်ဳိးဆက္တစ္ခုက ျပည္သူျပည္သားေတြဟာ အစိုးရရဲ႕မူဝါဒပိုင္းကို ယံုၾကည္အားကိုးမႈ ေလ်ာ့ပါးပ်က္သုဥ္းပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီကြန္ျမဴနစ္အစိုးရရဲ႕ေထာက္ပံ့ေၾကးေတြ၊ အက်ဳိးစီးပြားေတြဟာလည္း နည္းသည္ထက္နည္းလာမွာပါ။ အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းအဆင့္တိုင္းဟာ ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ သေဘာမ်ဳိးနဲ႔ လုပ္ကိုင္လာတာပါ။ ဘာနဲ႔ တူေနသလဲဆိုရင္ သူတို႔ပိုင္တဲ့ ကြန္ျမဴနစ္နတ္ကြန္းကို “ေမာင္းတင္ထားတဲ့ ေသနတ္တစ္လက္”နဲ႔ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ခ်ိန္ရြယ္ေနသလိုပါပဲ။

“စနစ္”ဟာ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ ဘဝေတြကို အေသးအဖြဲက႑ေလးကအစ က်ပ္က်ပ္တည္းတည္းထိန္းခ်ဳပ္ထားတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီခ်ဳပ္ေႏွာင္မႈေတြဟာ သူ႔အလိုလို ျပည္က်ျပဳတ္ထြက္ေနပါတယ္။ အဲဒါကိုေတာ့ မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ပါဘူး။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ လက္ရွိအေရးကိစၥေတြရဲ႕ ေသျခင္းတရားပါ။ ပုဂၢလိကရင္းႏွီးေငြလက္ခံမယ့္စနစ္ဖြင့္ေပးၿပီး ဘ႑ာေရးရွင္သန္ဖို႔ အာမခံလုပ္ေဆာင္တဲ့ဗ်ဴဟာေတြဟာလည္း ေသဒဏ္တစ္ခုအတြက္ စရံသတ္ထားတာေတြပါပဲ။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ က်ဳးဘားဟာ ဗဟိုကေနခ်ဳပ္ကိုင္ထားတဲ့စီးပြားေရးစနစ္ကေန ထိန္းခ်ဳပ္ထားမႈေတြ ျဖဳတ္ပစ္ၿပီး ခြဲျဖာလုပ္ကိုင္မယ့္စီးပြားေရးအျဖစ္ ေျပာင္းေရႊ႕လႈပ္ရွားေတာ့မွာပါ။ အစိုးရလုပ္ငန္းေတြကေန လစာ လက္ခံရယူေနသူေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕အလုပ္ကထြက္ၿပီး ကိုယ္ပိုင္လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ကာ မိသားစုေတြကို ေထာက္ပံ့လာၾကမယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံေရးၾသဇာလႊမ္းမႈေလ်ာ့နည္းလာမယ္။ ပိုၿပီး လြတ္ေျမာက္မႈရွိလာမွာ အေသအခ်ာပါ။

Oswaldo Payá - Leader of opposition group "Christian Liberation Movement"

ႏိုင္ငံေရးေလာကထဲက ရဲေတြရဲ႕ ဖိႏွိပ္မႈေတြ အားေကာင္းေနဆဲျဖစ္ေနေပမယ့္၊ ဒီေန႔ အတိုက္အခံအဖြဲ႔ေတြက ပိုၿပီး လႈပ္ရွားသြက္လက္လာပါတယ္။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ “အနက္ေရာင္ေႏြဦး” ေတာ္လွန္ေရးျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးကတည္းက အတိုက္အခံ ၇၅ ဦးေတာင္ ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရတာပါ။ ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရတဲ့ အဲဒီ စာနယ္ဇင္းသမားေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူေတြနဲ႔ ဒီမိုကေရစီလႈပ္ရွားသူေတြဟာ အမ်ားစုက ကာလရွည္ အက်ဥ္းသားအျဖစ္ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ျခင္းခံခဲ့ရတယ္။ “ခရစ္ယာန္လြတ္ေျမာက္ေရးလႈပ္ရွားမႈ” (Christian Liberation Movement) အဖြဲ႔အစည္းကို တည္ေထာင္ခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားသူ ေအာစ့္ဝဲလ္ဒိုေပးယာ(Oswaldo Payá) ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၂ မွာ ဆံုးပါးသြားခဲ့ေပမယ့္ အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ အဓိကပုဂၢိဳလ္ေတြက သြက္သြက္လက္လက္၊ ထင္ထင္ရွားရွားရွိေနဆဲပါ။ ႏိုင္ငံေရးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြရဲ႕ အေရအတြက္လည္း ပိုၿပီး တိုးလာပါတယ္။ သူတို႔ဟာ အခက္အခဲေတြရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းႏိုင္မယ့္ လတ္ဆတ္၊ ေခတ္မွီအေတြးအေခၚေတြ ေဆာင္ယူလာၾကတယ္။

(ေအာစ့္ဝဲလ္ဒိုေပးယာ ဟာ ရိုမန္ကက္သလစ္ဘာသာဝင္ ႏိုင္ငံေရးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူပါ။ က်ဴးဘားကြန္ျမဴနစ္ပါတီကို ဆန္႔က်င္တဲ့ Christian Leberation Movement အဖြဲ႕အစည္းကို ၁၉၈၇ မွာ တည္ေထာင္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၂ ဇူလိုင္ ၂၂ ရက္ေန႔၊ အသက္ ၆၀ အရြယ္မွာ ကားမေတာ္တဆတိမ္းေမွာက္မႈနဲ႔ ေသဆံုးသြားခဲ့တယ္။ အစိုးရသတင္းဌာနက ေပးယာရဲ႕ ယာဥ္ေမာင္းဟာ သတိလက္လြတ္ျဖစ္ၿပီး သစ္ပင္ကိုဝင္တိုက္ကာ မေတာ္တဆျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ ေပးယာရဲ႕ မိသားစုကေတာ့ လုပ္ႀကံမႈလို႔ စြပ္စြဲပါတယ္။ ေပးယာရဲ႕ သားက ဖခင္ဟာ အသက္အႏၱရာယ္လုပ္ၾကံမႈ အႀကိမ္ႀကိမ္ၾကံဳခဲ့ရၿပီး လြတ္ေျမာက္ခဲ့ေပမယ့္ ဒီတစ္ႀကိမ္မွာေတာ့ အသက္ဆံုးပါးသြားခဲ့ရၿပီ လို႔ဆိုတယ္။)

ထူးျခားတဲ့ဘေလာဂ့္ဂါေတြ၊ performance အႏုပညာရွင္ေတြ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ရပ္အျဖစ္ ေပၚထြန္းလာတယ္။ က်ဴးဘားျပည္သူေတြရဲ႕ လူမႈဒုကၡေတြကို အႏုပညာနဲ႔ ေဝဖန္သေရာ္ ပံုေဖာ္လာၾကတယ္။ ရဲဝံ့တဲ့ ဂီတသမားေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ ဟစ္ပ္ေဟာ့ပ္ နဲ႔ ရက္ေဂး သီခ်င္းေတြရဲ႕ သီခ်င္းစာသားေတြမွာ တကယ့္အျဖစ္မွန္ေတြကို ေျပာျပလာၾကတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ သတင္းကြန္ယက္ေတြ(Twitter နဲ႔ တျခား လူမႈေရးကြန္ယက္ေတြအပါအဝင္) ဖုန္းကေနတဆင့္အသံုးျပဴႏိုင္လာၾကတာဟာလည္း ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ ကၽြန္းႏိုင္ငံေလးထဲမွာ ဘာေတြျဖစ္ပ်က္ေနသလဲဆိုတာ ျပင္ပကမၻာကို အမွန္အတိုင္းဆက္သြယ္ေျပာၾကားႏိုင္လာတာပါ။ ဒါဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႕အာဏာရွင္ဆန္မႈကို ရိုက္ဖ်က္ဖို႔ ကူညီေပးေနပါတယ္။

ကြန္ျမဴနစ္ပါတီဝင္ေတြ (nomenklatura) အသက္ရလာတာနဲ႔ အတိုက္အခံအဖြဲ႔ဝင္ေတြ တိုးပြားလာတာ၊ ပုဂၢလိကအခန္းက႑က်ယ္ျပန္႔လာေတြကပဲ ၂၀၁၃ အတြင္း “စနစ္”အားနည္းလာေရးအတြက္ အရွိန္အဝါရွိလာႏိုင္တာမဟုတ္ပါဘူး။ ဗင္နီဇြဲလားေခါင္းေဆာင္ ဟူဂိုခ်ားဗက္ဇ္ ရဲ႕ က်န္းမာေရး ပိုၿပီး ညံ့လာတာဟာလည္း ၿပိဳလဲက်ဖို႔ အကူပစၥည္းတစ္ခုပါပဲ။ သူ႔ရဲ႕ အားႀကီးတဲ့ေထာက္ခံအားေပးမႈကင္းမဲ့ရင္ ဗင္နီဇြဲလားရဲ႕ အႀကီးဆံုးၿမိဳ႕ေတာ္ ကရာကက္စ္ကေန ေရနံေထာက္ပံ့ေပးေနတာ ျပတ္ေတာက္သြားႏိုင္တယ္။ စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ပိုၿပီး ျမန္ဆန္ေအာင္၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေအာင္ တြန္းအားေပးဖို႔ ရာအူးလ္ အရွိန္ျမွင့္လုပ္ကိုင္ရပါေတာ့မယ္။ ဆိုဗီယက္ကြန္ျမဴနစ္ေတြၿပိဳလဲက်ရႈံးမႈနဲ႔အတူ သူတို႔ရဲ႕အမာခံေက်းဇူးရွင္ေပ်ာက္ဆံုးသြားခဲ့ရတဲ့ ကက္စ္ထရိုေတြအတြက္ေတာ့ ဗင္နီဇြဲလားကဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းေပး၊ အလင္းျပေပးခဲ့တာဟာ ဘုရားေပးတဲ့ မေမွ်ာ္လင့္တဲ့ကံေကာင္းမႈပါ။ ၄၂၀၀၀ စတုရန္းမိုင္အက်ယ္၊ မွီတင္းေနထိုင္သူ ၁၁သန္း ရွိ က်ဴးဘားဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးႀကီးကို ထမ္းရြက္ဖို႔ တျခားႏိုင္ငံတစ္ခု မိုးကုပ္စက္ဝိုင္းေအာက္မွာ ထပ္ၿပီး ေပၚထြက္လာႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ယူအက္စ္သမၼတ ဘားရက္အိုဘားမား ပါဝင္လာႏိုင္မယ့္က႑ေတာ့ရွိေနပါတယ္။ ယူႏိုက္တက္စတိတ္က ျပည္ပကုန္သြယ္ေရးပိတ္ထားတာေတြ ကန္႔သတ္ခ်က္ေလွ်ာ့ခ်မယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ရုတ္သိမ္းလိုက္မယ္ဆိုရင္ အစိုးရအတြက္ ဘ႑ာေရးမွာယာယီအသက္ရႈေခ်ာင္သြားႏိုင္မွာပါ။ ဒါေပမဲ့ တျခားတစ္ဘက္ကၾကည့္ရင္ေတာ့လည္း အဲဒီအေျပာင္းအလဲဟာ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈအတြက္ ကက္စ္ထရိုအစိုးရေျပာေနၾက စိတ္ႀကိဳက္ႏိုင္ငံေရးဆင္ေျခကို ရွင္းလင္းလိုက္သလိုျဖစ္မွာပါ။ ဒါဆိုရင္ေတာ့ က်ဴးဘားရဲ႕မေကာင္းတဲ့အေျခအေနေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြအေပၚ ၾကာရွည္အျပစ္တင္ႏိုင္ေတာ့မွာမဟုတ္ေတာ့ဘူး။ က်ဴးဘားရဲ႕ ကြန္ျမဴနစ္မူဝါဒပိုင္းအေပၚပဲ ထိုးႏွက္ခ်က္ေတြျပင္းထန္လာပါလိမ့္မယ္။

အဲဒီအခ်က္အလက္ေတြအားလံုးထည့္သြင္းစဥ္းစားရင္ လာမယ့္ႏွစ္မွာ “စနစ္” ရွင္သန္ဖို႔ ခက္ခဲတယ္။ ကာလရွည္ၾကာစြာ အသက္ရွည္ေနဖို႔ မေသခ်ာေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေရွ႕ျဖစ္အမ်ဳိးမ်ဳိးေဟာေနၾကလည္းပဲ ဟာဗားနားရဲ႕အာဏာရွင္ေခတ္ဟာ ႏွစ္ရွည္ဆႏၵေဖာ္ထုတ္မႈေတြၾကားမွာ ဘယ္လိုရွင္သန္ေနထိုင္ရမလဲဆိုတာ ကၽြမ္းက်င္ေနပါၿပီ။ က်ဴးဘားရဲ႕ စီးပြားေရးဟာ ႏွစ္ ၂၀ စာ အက်ပ္အတည္းထဲမွာ က်င္လည္ခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ႏိုင္ငံတိုးတက္ႀကီးပြားဖို႔ေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္တဲ့အေနအထားထက္ အေရးေပၚအေျခအေနေတြထဲကေနပဲ ပိုေကာင္းလာေအာင္ နည္းလမ္းရွာေနပါၿပီ၊ ႀကိဳးစားေနပါၿပီလို႔ ေခါင္းေဆာင္ေတြက ေခ်ာ့ေမာ့ႏွစ္သိမ့္ခဲ့ၾကတယ္။ က်ဴးဘားျပည္သူေတြဟာ အဖြဲ႔အစည္းေတြမွာ အားႀကိဳးမာန္တက္တာဝန္ထမ္းေနရမယ့္အစား ၾကက္သားႏွစ္ေပါင္ေလာက္ဝယ္ယူဖို႔ကိုပဲ တန္းစီေစာင့္ဆိုင္းကာ အခ်ိန္နာရီေတြျဖဳန္းတီးပစ္ေနရတာပါ။ ဒီလိုဆိုေတာ့၂၀၁၃ မွာ ဟာဗားနားၿမိဳ႕လယ္ေခါင္ထဲ ကိုင္ရိုကတာရီယာရင္ျပင္မွာလို ႀကီးက်ယ္တဲ့ဆႏၵျပပြဲမ်ဳိး ျမင္ရေလမလားပဲ။ က်ဴးဘားရဲ႕ လူမႈဒုကၡေပါက္ကြဲမႈကေတာ့ တိုင္းျပည္ကေန လူေတြတျခားႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးလြင့္စင္တဲ့ေပါက္ကြဲမႈမ်ဳိးနဲ႔ပဲ အဆံုးသတ္ေတာ့မလိုပါ။ လမ္းမေပၚထြက္ၿပီး အစိုးရကိုျဖဳတ္ခ်မယ့္ဆႏၵျပခြင့္ အခြင့္အေရးနဲ႔ ခေနာ္ခနဲ႔ဝါးေဖာင္အသံုးျပဳၿပီးေတာ့ပဲျဖစ္ျဖစ္ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ပင္လယ္ထဲပစ္ခ်ႏိုင္မယ့္အခြင့္အေရး၊ အဲဒီအခြင့္အေရးႏွစ္ခု က်ဴးဘားျပည္သူေတြကို ေပးၾကည့္ရင္ က်ဴးဘားျပည္သူသန္းေပါင္းမ်ားစြာဟာ ဒုတိယအခြင့္အေရးကိုပဲ ပိုၿပီးႏွစ္သက္ၾကမွာပါ။ အဲဒါကမွ ပင္လယ္ရဲ႕တစ္ဘက္က ဖေလာ္ရီဒါကို ေရာက္သြားႏိုင္ေသးတာေၾကာင့္ပါ။ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ စိတ္အခ်ဥ္ေပါက္မႈေတြဟာဆိုရင္ အံုနဲ႔က်င္းနဲ႔ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ပြဲဲထက္ သံရုံးေတြရဲ႕အေရွ႕မွာေစာင့္ဆိုင္းၿပီး ျပည္ဝင္ခြင့္ဗီဇာရရွိေရးကိုပဲ ဦးတည္ေနၾကပါၿပီ။

ေသခ်ာတာတစ္ခုက၊ လူေတြလမ္းမေပၚမထြက္ရပါပဲနဲ႔လည္း “စနစ္” ဟာ သူကိုယ္တိုင္ ၿပိဳလဲက်ဆံုးလု မၾကာခဏျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီေန႔ က်ဴးဘားရဲ႕ က႑တိုင္းမွာ အဂတိလိုက္စားမႈေတြ စိမ့္ဝင္ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနတာဟာ ေအာ္ဂလီဆန္စရာအနံ႔ေထာင္းေထာင္းထေနပါၿပီ။ အစိုးရလုပ္သားေတြဟာ ႏိုင္ငံပိုင္လုပ္ငန္းေတြမွာလုပ္ကိုင္ၿပီး ကိုယ္က်ဳိးအတြက္ၾကည့္ရႈေစာင့္ေရွာက္မႈေတြပဲ တိုးလို႔လာေနတယ္။ က်ဴးဘားမိသားစုဝင္ အမ်ားစုဟာလကုန္ရက္အထိ လံုေလာက္ေအာင္မသံုးစြဲႏိုင္ဘူး။ စာရင္းအမွားေတြ၊ အရည္အေသြးညံ့ညံ့ကုန္ပစၥည္းေတြ နဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဆိုင္ရာေကဒါေတြရဲ႕ စီးပြားလုပ္ကိုင္မႈပိတ္ပင္ထားျမစ္ထားခ်က္ေတြေၾကာင့္ ရသမွ်ေငြဟာ ေနာက္ေဖးေပါက္ကေန အဆက္မျပတ္ေလွ်ာက်ကြယ္ေပ်ာက္ကုန္ေတာ့တယ္။

ဆယ္စုႏွစ္ေတြအေတာ္ၾကာ ျငင္းဆန္ေနၾကေပမယ့္လည္း ကၽြန္မတို႔တိုင္းျပည္မွာ အဂတိလိုက္စားမႈဟာတည္ရွိေနဆဲပါ။ အစိုးရကလည္း ထိန္းမထားႏိုင္တဲ့အဆင့္ေတြေရာက္ေနၿပီဆိုတာ သတိထားမိလာပါၿပီ။ ရာအူးလ္က အဲဒီလက္ေတြ႔ျဖစ္ပ်က္ေနတာေတြမ်က္ကြယ္ျပဳၿပီး ဘာသာေရးစစ္ပြဲပံုစံပဲ ခင္းက်င္းပါတယ္။ ထိပ္တန္းအဆင့္ေတြရဲ႕ အဂတိလိုက္စားမႈအတြက္ စာရင္းစစ္ၾကပ္မတ္ဖို႔ကိုေတာ့ သူ႔ရဲ႕ အခင္းအက်င္းထဲမွာ မပါဝင္ဘူး။ အားေကာင္းတဲ့အႀကီးအကဲေတြ (အလြန္အမင္းစည္းစိမ္ျပည့္ဝစြာေနထိုင္ၾကသူေတြ)ကို ကိုင္တြယ္ၿပီး အဂတိလိုက္စားမႈအဆံုးသတ္ေစရမယ့္စစ္ဆင္ေရးဟာ စတင္ေနဆဲအေနအထားမွာပဲရွိေနပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ပဲ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္-သမၼတႀကီးဟာ သူ႔ရဲ႕ ေျခလွမ္းတိုင္း အဆင့္တိုင္းမွာ ရန္သူအသစ္ေတြရွိေနေပမယ့္(ရန္သူေတြထဲမွာ စစ္ယူနီေဖာင္းဝတ္ဆင္ထားသူေတြ ပါဝင္ေနသည့္တိုင္ေအာင္) အဲဒီ ရန္သူေတြကို သူ အႏိုင္ရပါတယ္။ ရာအူးလ္က အဲဒါေတြကို ရွင္းလင္းဖို႔လႈံေဆာ္ႏိုင္ပါ့မလားပဲ။

ဂဏန္းေဗဒင္မွာ အာဏာရွင္ေခတ္ကိုဆန္႔က်င္တဲ့အေဟာအေျပာနဲ႔ နိမိတ္ဖတ္ေနပါတယ္။ အစိုးရထုတ္သတင္းစာေတြမွာေတာ့ အင္မတန္ျမင္ေတြ႕ရခဲတဲ့ နိမိတ္ေတြပါ။ ဒါေပမဲ့ Virgin of Regla နတ္ကြန္းအျပင္ဘက္က ေရွ႕ျဖစ္ေဟာသူေတြနဲ႔ ေဖာက္သည္ေတြရဲ႕ စိတ္ထဲမွာေတာ့ က်ိန္စာသင့္တဲ့ နံပါတ္ ၁၃ အေၾကာင္း စြဲထင္ေနခဲ့ပါၿပီ။ ဖီဒယ္လ္ရဲ႕ ဘဝမွာ အေရးပါတဲ့ျဖစ္ရပ္ေတြဟာ ၁၃ ဂဏန္းနဲ႔ သက္ဆိုင္ေနပါတယ္တဲ့။ ၾသဂုတ္ ၁၃၊ ၁၉၂၆ မွာ ေမြးဖြားခဲ့တယ္။ အဲဒီေန႔ရက္နဲ႔ အတူတူ ၁၉၉၃ မွာ က်ဴးဘားမွာ ယူအက္စ္ေဒၚလာကိုင္ေဆာင္/သံုးစြဲခြင့္ျပဳလိုက္တယ္။ ၁၃ ဂဏန္းပါတဲ့ႏွစ္ဟာ ႏိုင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲတစ္စံုတစ္ရာထက္ ဖီဒယ္လ္ရဲ႕ ခ်ဴခ်ာခ်ိနဲ႔တဲ့က်န္းမာေရးေၾကာင့္ပဲ သူ႔ရဲ႕ “ခမ္းနားႀကီးက်ယ္တဲ့စ်ာပနပြဲ” ျဖစ္ေလမလား ေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္မွာပါ။

အခုေတာ့ ကၽြန္မတို႔ က်ဴးဘားျပည္သူေတြဟာ သဘာဝလြန္ေဟာကိန္းေတြကိုပဲ ဖက္တြယ္ေနရေတာ့တာပါပဲ။ ေရွ႕ျဖစ္ေဟာသူေတြရဲ႕ စားပြဲေပၚက ဖဲခ်ပ္ေတြ၊ ကႏုကမာခြံေလးေတြကေျပာမယ့္ နိမိတ္ေတြရဲ႕ အရိပ္အျခည္ကိုပဲ ေစာင့္ၾကည့္ႏိုင္ေတာ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ နတ္ကြန္းေရွ႕က ေရွ႕ျဖစ္ေမးေနၾကတဲ့သူေတြကေတာ့ သည္းမခံႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ သူတို႔ သိပ္ကို စိတ္ေစာေနၾကပါၿပီ။ ။

Source : Midnight in Havana by YOANI SÁNCHEZ

YOANI SÁNCHEZ

ရိုနီဆန္းခ်က္ဇ္ (YOANI SÁNCHEZ) ဟာ က်ဴးဘားလူမ်ဳိး ဘေလာဂ့္ဂါ၊ ပရိုဂရမ္မာ တစ္ဦးပါ။ လက္ရွိ က်ဴးဘားအစိုးရရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္က သူမရဲ႕ ခက္ခဲၾကမ္းတမ္းတဲ့ဘဝအေျခအေနနဲ႔ က်ဴးဘားျပည္သူျပည္သားေတြရဲ႕ အေနအထား၊ စိတ္ခံစားခ်က္ေတြကို ဝံ့ဝံ့စားစား ေရးသားေဖာ္ျပႏိုင္ခဲ့တဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံတကာမွာေက်ာ္ၾကားခဲ့ၿပီး အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာဆုတံဆိပ္ေတြရရွိခဲ့ပါတယ္။ Time မဂၢဇင္းရဲ႕ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈအရွိဆံုး ၁၀၀ ထဲမွာ သူမ ကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့တယ္။

ဆန္းခ်က္ဇ္ ရရွိခဲ့တဲ့ ဆုေတြေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

2008 – Ortega y Gasset Prize for Journalism

2008 – "100 Most Influential People in the World” – Time magazine

2008 – "100 most notable Hispanoamericans" – El País newspaper

2008 – "10 most influential people of 2008" – Gatopardo Magazine

2008 – “10 Most Influential Latin American Intellectuals” of the year – Foreign Policy magazine

2009 – "25 Best Blogs of 2009" – Time magazine

2009 – "Young Global Leader Honoree" – World Economic Forum

2009 – Maria Moors Cabot prize – Columbia University Prize

2010 – World Press Freedom Hero – International Press Institute

2010 – Prince Claus Award – Prince Claus Fund

2012 – “10 Most Influential Ibero American Intellectuals” of the year – Foreign Policy magazine

ၿဖိဳးၿဖိဳး

Nweni Magazine, March, 2013

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျပတိုက္ရဲ႕ အခင္းအက်င္း

2016-09-15T13:33:00.000-07:00

သမိုင္းဝင္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္ျပတိုက္ဟာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္မွာတည္ရွိပါတယ္။ ျပတိုက္ဟာ ေခတ္မီျမန္မာႏိုင္ငံကို တည္ေထာင္ခဲ့သူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကို ရည္စူးဂုဏ္ျပဳဖြင့္လွစ္ထားတာပါ။ ႏွစ္ထပ္ရွိတဲ့အေဆာက္အဦျဖစ္ၿပီး ၁၉၆၂ မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ရဲ႕ ေနအိမ္ကို ျပတိုက္အျဖစ္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ခံရခ်ိန္ မတိုင္ခင္အထိ အဲဒီအိမ္မွာပဲ ေနထိုင္သြားခဲ့ပါတယ္။ ေနအိမ္ပံုစံကေတာ့ ကိုလိုနီေခတ္က အပမ္းေျဖအိမ္ပံုစံမ်ဳိးပါ။ ၁၉၂၁ ခုႏွစ္မွာ တည္ေဆာက္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနအိမ္မွာပဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ရဲ႕ သမီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႀကီးျပင္းခဲ့တာပါ။ ျပတိုက္အခင္းအက်င္းကိုေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္ရဲ႕ လူႀကီးဘဝသက္တမ္းခပ္တိုတိုကာလေလးကို အဓိကထားျပသထားတာပါ။ မေကြးတိုင္း၊ နတ္ေမာက္ၿမိဳ႕နယ္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေမြးဖြားခဲ့ရာေနအိမ္ ျပတိုက္ကိုေတာ့ သူ႔ရဲ႕ ငယ္ဘဝနဲ႔ မိသားစု အမွတ္တရပစၥည္းေလးေတြစုေဆာင္းၿပီး ျပတိုက္၂ခုလံုးကို အသက္ထင္ရွားရွိစဥ္က ဘဝအေနအထားနဲ႔ လိုက္ဖက္ညီေအာင္ အခင္းအက်င္းျပင္ဆင္ထားခဲ့ၾကတယ္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျပတိုက္မွာ ဘဝဇာတ္ေၾကာင္းရာဇဝင္၊ အေထြေထြအမွတ္တရပစၥည္းေတြထဲမွာ အဝတ္အစား၊ စာအုပ္၊ ပရိေဘာဂ၊ မိသားစုဓာတ္ပံုေတြနဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္စီးခဲ့တဲ ကား စသျဖင့္ျပသထားပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျပတိုက္ကို အဂၤါေန႔ကေန တနဂၤေႏြေန႔အထိ နံနက္ ၉ နာရီခြဲ ကေန ညေန ၄ နာရီခြဲအထိ ဖြင့္လွစ္တယ္။ တနလၤာေန႔နဲ႔ အစိုးရရုံးပိတ္ရက္ေတြမွာ ျပတိုက္ပိတ္ပါတယ္။ ႏွစ္စဥ္ အာဇာနည္ေန႔ ဇူလိုင္ ၁၉ရက္ေန႔မွာေတာ့ ၃ နာရီခန္႔ပဲ ဖြင့္လွစ္ပါတယ္။ ျပတိုက္ဟာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္အေမြအႏွစ္စာရင္းဝင္ေနရာတစ္ခုပါ။

ျပတိုက္ေအာက္ထပ္မွာ မိသားစုအခန္း၊ ထမင္းစားခန္းနဲ႔ ဧည့္ခန္းေတြအဓိက ပါရွိတယ္။ နတ္ေမာက္ၿမိဳ႕မွာရွိစဥ္ မူလတန္းပညာသင္ၾကားတဲ့ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းဓာတ္ပံုအပါအဝင္ လူငယ္ဘဝကဓာတ္ပံုေတြလည္းျပသထားတယ္။ တျခား ပညာေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ေအာင္လက္မွတ္ေတြလည္း ျပထားပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈမွတ္တမ္းဓာတ္ပံုေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံရပ္ျခားခရီးသြားခဲ့တဲ့ဓာတ္ပံုေတြလည္း ေတြ႔ရွိႏိုင္ၾကတယ္။ ေက်ာ္ၾကားတဲ့ မိန္႔ခြန္းေတြလည္းခင္းက်င္းျပသထားတယ္။ မိသားစုဓာတ္ပံုေတြနဲ႔ ဇနီးသည္ ေဒၚခင္ၾကည္ဆီကို ေရးသားခဲ့တဲ့မွတ္စု၊ စာတမ္းေလးေတြနဲ႔ ေအာင္ဆန္းလို႔ေရးထြင္းထားတဲ့ မီးျခစ္နဲ႔ ေဆးလိပ္ျပာခံခြက္လို တျခားတစ္ကိုယ္ေရအမွတ္ရစရာပစၥည္းေလးေတြလည္း ျပသထားေသးတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းလုပ္ၾကံခံခဲ့ရတဲ့ေန႔တိုင္ေအာင္အသံုးျပဳခဲ့တဲ့ ရုံးသံုးကားကိုလည္းေတြ႔ရွိႏိုင္ပါတယ္။

အေပၚထပ္မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္နဲ႔ ဇနီးေဒၚခင္ၾကည္တို႔ရဲ႕ အိပ္ခန္း၊ ကေလးေတြရဲ႕အိပ္ခန္း၊ စာၾကည့္ခန္းနဲ႔ အစည္းအေဝးခန္းတို႔ ရွိၾကတယ္။

ပန္းျခံထဲမွာေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေပါက္တူးတစ္လက္နဲ႔ ေျမတူးဆြေနတဲ့ ေၾကးရုပ္ထုကို ျမင္ေတြ႔ရမွာပါ။ ပန္းျခံေထာင့္နားမွာပဲ သားအလတ္ ေအာင္ဆန္းလင္း ေရတိမ္နစ္ေသဆံုးခဲ့တဲ့ ေရကူးကန္ကိုလည္း အညႊန္းစာတမ္းနဲ႔အတူ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ ။

Bogyoke Aung San Museum
The Bogyoke Aung San Museum, located in Bahan, Yangon, is a museum dedicated to General Aung San, the founder of modern Myanmar (Burma). Established in 1962, the two-story museum was Aung San's last residence before his assassination in July 1947. It is a colonial-era villa, built in 1921,[1] where his daughter Aung San Suu Kyi grew up as a child. The museum, with its focus on Gen. Aung San's short adult life, is complementary to the Bogyoke Aung San Residence Museum in Natmauk, Magwe Division, which is dedicated to his childhood and family memorabilia. It houses exhibits on his life story and general memorabilia which includes clothing, books, furniture, family photos and the late general's car.

For many years, the museum was opened only for three hours each year– on the Martyrs' Day of 19 July, and museum opens on Tuesday to Sunday from 9:30am to 4:30pm except on Monday and gazetted holidays. The museum formally reopened on 24 March 2012.
The museum is listed on the Yangon City Heritage List.

Ground floor displays
The majority of the displays are located at the family room, dining room and living room on the ground floor.
Photos of his youth at Natmauk, including those of the Buddhist monastery where he received primary education, and other certificates of educational achievements
Photos at various political activities and during travels abroad

Displays of his famous speeches
Family photos
Other personal mementos such as handwritten notes to his wife Khin Kyi, personal lighter etched Aung San and ash tray, etc.
Car used for official transport until the day of assassination

Upper floor displays
Bedroom of Aung San and Khin Kyi
Bedrooms of their children
Library
Meeting room

In the garden
In the garden of the house, there is a bronze statue of Aung San doing gardening work, and also the swimming pool where his middle son Aung San Lin drowned.

Ref: Wikipedia/ Tripadvisor
Spring

(Living Fashion Magazine, September, 2016)