Pireorama / Πειραιόραμα

Βασσάνειος Ναυτική Σχολή (Σχολή Ναυτικών Δοκίμων)

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Wed, 15 Feb 2012 04:42:00 PST

Η Βασσάνειος Ναυτική Σχολή στον Πειραιά το 1909

Ποιός ήταν ο Βασσάνης:

Ο Πανταζής Βασσάνης γεννήθηκε στην Πορταριά το 1930. Μετανάστευσε το 1850 στην Αίγυπτο όπου εργάστηκε στις επιχειρήσεις των αδελφών Κασσαβέτη. Μετά τον θάνατο αυτών εγκαταστάθηκε μόνιμα στην στην περιφέρεια Τάντα της Αιγύπτου όπου και επιδίδεται στις εμπορικές και γεωργικές του δραστηριότητες. Θεωρείται εθνικός ευεργέτης και όχι μόνο τοπικός. Ο λόγος είναι ότι πέρα από τις άλλες δωρέες του σε διάφορα ομογενή, ιθαγενή και ελληνικά φιλανθρωπικά ιδρύματα, πρόσφερε με διαθήκη που ανοίχτηκε μετά τον θάνατό του (1892) το 60% της όλης του περιουσίας στο Ελληνικό έθνος όπου και 500.000 δραχμές εκείνης της εποχής χρησιμοποιήθηκαν για την ανέγερση της Σχολής.

Εξαιτείας αυτής του της δωρεάς, το 1905 ιδρύθηκε στον Πειραιά η "Βασσάνειος Ναυτική Σχολή" ή όπως αλλιώς λέγονταν και "Βασσάνειος Σχολή Ναυτικών Δοκίμων" της οποίας η κατασκευή άρχισε από το 1901 δίνοντας έτσι για πρώτη φορά στέγη σε μια Σχολή που μέχρι τότε λειτουργούσε εντός σκαφών καθώς δεν είχε στέγη.

Η οδύσσεια της Σχολής μέχρι να γίνει η δωρεά:

Συγκεκριμένα μέχρι και την δωρεά του Πανταζή Βασσάνη, η Σχολή υπήρχε ως Ναυτικό Εκπαιδευτήριο και λειτουργούσε πάνω στην κορβέτα "Λουδοβίκος". Για την λειτουργία της είχε προκαλείσε την έκδοση βασιλικού διατάγματος (24 Νοεμβρίου του 1845) ο τότε Υπουργός επί των Ναυτικών Κωνσταντίνος Κανάρης ο πυρπολητής αφού είχε αποδεχθεί τις εισηγήσεις δύο μορφών του πολεμικού ναυτικού των Υποπλοιάρχων Λεωνίδα Παλάσκα και του Αλέξανδρου Κουμελά. Ένα χρόνο αργότερα το 1846, πέντε (5) μόλις ναυτικοί δόκιμοι ξεκίνησαν να εκπαιδεύονται πάνω στον "Λουδοβίκο", ένα σκάφος το οποίο ήταν υπέρμετρα ογκώδες και είχε προκαλέσει σκάνδαλο στην εποχή του, γιατί αν και είχε κατασκευαστεί στον Ναύσταθμο Πόρου επί δύο μέρες οι τεχνίτες προσπαθούσαν να το ρίξουν στο νερό παρουσία του τότε βασιλιά Όθωνα και αφού το κατάφεραν στην συνέχεια ήθελαν να το παροπλίσουν λόγω του όγκου του. Τελικά λειτούργησε σαν ναυτικό σχολείο. Μετά ακολούθησαν διαφωνίες μεταξύ του Κυβενήτου του σκάφους Πλοιάρχου Ραφαήλ και του Υπάρχου Υποπλοιάρχου Παλάσκα (πρόκειται για τον γνωστό παλάσκα, από όπου θα λάβει και την ονομασία μετέπειτα το κέντρο εκπαίδευσης).

Ο Κανάρης όταν πληροφορείται για τις διαφωνίες προβαίνει στην σύσταση "Ναυτικού Παιδευτηρίου" υπό την διεύθυνση του Υποπλοιάρχου Παλάσκα αλλά μάταια. Ο Παλάσκας ζητά μετάθεση και η Σχολή το 1854 οδηγείται κατ΄ ουσίαν σε διάλυση.

Ακολουθούν τα γεγονότα με την έκπτωση του Βασιλιά Όθωνα και το Νοέμβριο του 1862 γίνεται νέα προσπάθεια για την επαναλειτουργία πάνω στο ιστορικό ατμοδρόμωνα "ΕΛΛΑΣ". Πάλι όμως νέα διοικητικά προβλήματα διέκοψαν την λειτουργία της. Επτά μήνες αργότερα νέα προσπάθεια πάνω στο πλοίο "ΑΘΗΝΑ" και πάλι οργανωτική αταξία, περιρρέουσα κατάσταση και νέα μεταφορά της Σχολής στο πλοίο "ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ" το οποίο δεν είναι νέο πλοίο αλλά πρόκειται για μετονομασμένο το σκάφος "ΛΟΥΔΟΒΙΚΟΣ" που προαναφέραμε. Ξαφνικά το 1871 σταματά η λειτουργία της Σχολής χωρίς να υπάρχει επίσημη πράξη για την διακοπή της. Δέκα χρόνια αργότερα το 1882 λειτουργία πάλι πάνω στον "ΑΡΗ" μέχρι το 1884 και μεταφορά στον με το νόμο "ΑΡΝΣΤ της 27/3/1884" αφού μετονομάσθηκε ως "Σχολή των Ναυτικών Δοκίμων" στεγάσθηκε στο ιστορικό ατμόπλοιο "ΕΛΛΑΣ". Βρισκόμαστε ήδη την εποχή της Πρωθυπουργίας του Χαρίλαου Τρικούπη που υπήρξε αληθινή αναγέννηση για το ναυτικό. Εκείνη την περίοδο λοιπόν ο Πλωτάρχης Κανελλόπουλος (πρόκειται αυτόν από τον οποίο έλαβε το όνομα το 2ο Κέντρο Εκπαίδευσης εκτός του Παλάσκα που αναφέραμε) αναλαμβάνει να συντάξει τον απαιτούμενο Οργανισμό-Κανονισμό για την λειτουργία της Σχολής.

Ώσπου η δωρεά του Βασσάνη έδωσε τέλος στην οδύσσεια της Σχολής.

Το Βασσάνειον Ίδρυμα:

Οίκημα Διοικητή & Υποδιοικητή

Η τότε είσοδος της Σχολής

Η είσοδος της Σχολής σήμερα

Ο Θεμέλιος λίθος της Σχολής μπήκε στις 10 Μαρτίου του 1901 και τα πρώτα λόγια που εκφωνήθηκαν για τον Βασσάνη ήταν τα εξής: "Μεταξύ των εθνικών ευεργετών ο αείμνηστος Βασσάνης κατέχει προδήλως θέσιν περιφανή ως εκπροσωπών υψηλήν και μεγάλην εθνικήν ιδέαν [...] Εις την επιτακτικήν φωνήν του φιλοπάτριδος ευεργέτου, ανταποκρινόμενοι ευγνωμόνως, ανεγείρομεν ήδη την Ναυτική Σχολήν[...] παρά τους τάφους του Μιαούλη και του Θεμιστοκλέους, κατέναντι του ενδόξου στενού της Σαλαμίνος..." (τότε υπήρχαν αυτά τα δεδομένα δηλαδή ο ενταφιασμός του Μιαούλη είχε γίνει εκεί που πίστευαν ότι υπήρχαν και τα οστά του Θεμιστοκλή. Όντως όμως το 1952 τα οστά του Μιαούλη μεταφέρθηκαν εντός της Σ.Ν.Δ. και το 1986 μεταφέρθηκαν εκ νέου στην Ύδρα που ήταν και η πατρίδα του)

όλος ο λόγος

15/5/1905 Οικοδομηθείσα δαπάναι του Πανταζή Βασσάνη

Η κατασκευή που στηρίχτηκε με βάσει την Ναυτική Σχολή της Δανίας ολοκληρώθηκε το 1904 και στις 3 Οκτωβρίου του 1905 η Σχολή Ναυτικών Δοκίμων άρχισε την λειτουργία της και αποτελεί το αρχαιότερο Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα του Πειραιά.

Και όμως η δωρεά του Βασσάνη δεν αφορά μόνο ένα κτήριο, αλλά ένα συγκρότημα αποτελούμενο από τρία κτήρια. Το Κεντρικό Κτήριο στης Σχολής, το οίκημα του Διοικητού και Υποδιοικητού και το Θεραπευτήριο. Βέβαια από τότε μέχρι σήμερα έγιναν κάποιες επεκτάσεις με πρώτη αυτή του Διδακτηρίου το 1913, όμως γενικά τα κτήρια διατηρούν μέχρι και σήμερα τα αρχικά τους χαρακτηριστικά. Προς τιμή λοιπόν αυτού του μεγάλου εθνικού ευεργέτη, η Σχολή τότε αποκαλείτο και "Βασσάνειον Ίδρυμα", ονομασία που σήμερα δεν είναι γνωστή.

Τάξη 1884 - 1886

Το Βασσάνειον Μέγαρο σήμερα

Το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου που βρίσκεται εντός των εγκαταστάσεων της Σχολής

Σύγχρονη αεροφωτογραφία των εγκαταστάσεων. Δεξιά διακρίνονται τα κτήρια που αποτέλεσαν το Βασσάνειο Ίδρυμα.

Η Σχολή λειτούργησε στις εγκαταστάσεις στον Πειραιά συνεχώς με μόνη εξαίρεση την περίοδο της κατοχής στην οποία οι εγκαταστάσεις της χρησιμοποιήθηκαν από τους Γερμανούς ως Ναυτική Διοίκηση Νοτίου Αιγαίου, εν τούτοις η σχολή συνέχιζε την λειτουργία της επί του Θωρηκτού Αβέρωφ από 17/5/1942 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Το περιστατικό αυτό δημιούργησε και ένα παράδοξο. Δηλαδή το ότι η Σχολή επισκέφτηκε έτσι και δια αυτού του παράδοξου τρόπου τον Μέγα Ευεργέτη της στην Αίγυπτο όπου ήταν ενταφιασμένος.

Το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού, τιμώντας τον Βασσάνη ως ευεργέτη, κατέβαλε επίμονες προσπάθειες για την ανεύρεση των οστών του και τελικά το 1971 τα μετέφερε από την Αίγυπτο στην Ελλάδα και τα τοποθέτησε σε ειδικό οστεοφυλάκιο εντός της Σχολής κάτω από το άγαλμά του. Εδώ πρέπει να αναφέρουμε ότι αν και ο Βασσάνης έδωσε τα πάντα ο τάφος του ίδιου βρίσκονταν σε απερίγραπτη κατάσταση όπως φαίνεται και από το σχετικό δημοσίευμα:

Η Σχολή έχει ορίσει την 24η Νοεμβρίου ως ημέρα εορτασμού της, ενώ πέρυσι 24/11/2011 η Σχολή φέτος συμπληρώνει 167 έτη αδιάλειπτης λειτουργίας.

και κάτι το παράξενο για την εποχή όπως φαίνεται στο δημοσίευμα:

λίγο πριν τα εγκαίνια στην Σχολή γίνεται επιθεώρηση και από τον Διοικητή της Σχολής των Βραζιλιάνων Δοκίμων

Πηγές:
http://extras.ha.uth.gr/g-m/index.html
http://hellas.teipir.gr/Thesis/Phlio/Evergetes_gr.htm
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Σχολή Ναυτικών Δοκίμων
ΕΛ.Ι.Α

Ονόματα οδών, πλατειών και τοπωνύμια Πειραιά

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Tue, 14 Feb 2012 02:08:00 PST

Προσωπικά το έχω δηλώσει και παλαιότερα ότι είμαι αντίθετος στις μετονομασίες δρόμων, πλατειών και τοπονυμίων γενικώς, που στο τέλος προκαλούν μόνο σύγχυση και αλλοιώνουν τον ιστορικό χαρακτήρα μιας πόλης. Στον πειραιά δυστυχώς ελάχιστοι κεντρικοί δρόμοι έχουν διατηρήσει την αρχική τους ονομασία. Κάθε δημοτική αρχή ανάλογα με την ιδεολογία που εκπροσωπούσε άλλαζε την ονομασία ενός δρόμου με σκοπό να τιμήσει αυτούς που θεωρούσε ότι αξίζουν μεγαλύτερης τιμής από τους προηγούμενους που ονομάτιζαν τον ίδιο δρόμο. Φυσικά υπάρχουν και περιπτώσεις που η ονομασία έπρεπε να αλλάξει αλλά πιστεύω ότι αυτές είναι ελάχιστες. Κάνω μια παρουσίαση ονομάτων οδών, πλατειών και τοπωνυμίων με συνοπτική περιγραφή γιατί για να περιγράψει κανείς λεπτομερώς καθένα από αυτά απαιτείται ιδιαίτερη ανάρτηση. Για πολλά τοπωνύμια υπάρχουν στοιχεία που θα δοθούν σε ξεχωριστές αναρτήσεις λόγω όγκου.

Με κεφαλαία είναι η σημερινή ονομασία των δρόμων και ακολουθούν οι ονομασίες κατά σειρά αρχαιότητος.

ΑΓΙΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ: Κόνωνος

ΑΙΓΑΛΕΩ: Θρασυβούλου

ΑΛΙΠΕΔΟΥ: Πλατεία Σιδηροδρόμου, Καραϊσκάκη

ΑΚΤΗ ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΕΟΥΣ: Πειραϊκής Χερσονήσου, Γ. Αβέρωφ, Παναγή Τσαλδάρη

ΑΚΤΗ ΚΑΛΛΙΜΑΣΙΩΤΗ: Πλούτωνος

ΑΚΤΗ ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΟΥ: Φαληρική οδός, Βασ. Παύλου, Παπαναστασίου

ΑΚΤΗ ΜΙΑΟΥΛΗ: Τρανζίτου, Όθωνος Βασιλέως, Παραλιακή Μιαούλη, Μεγάλης Βρεττανίας, Μιαούλη

ΑΚΤΗ ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΥ: Ακρωτ. Μουνυχίας, Πειραϊκή Χερσόνησος

ΑΚΤΗ ΠΟΣΕΙΔΩΝΟΣ: Ποσειδώνος, Χρηματιστηρίου

ΑΦΕΝΤΟΥΛΗ: Νοσοκομείου

ΜΑΚΡΑΣ ΣΤΟΑΣ: Ομήρου, Ι. Δραγούμη, Δροσοπούλου

ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ: Πλούτωνος

Β΄ ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ: Αιγέως

ΝΑΥΑΡΙΝΟΥ: Ρήγα Φεραίου

34ου ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΠΕΖΙΚΟΥ: Υδραγωγείου, Πεζικού Ντενύ Κοσσέν

Δ. ΡΑΛΛΗ: Λατομείου

ΣΚΟΥΖΕ: Αφροδίτης

ΔΗΜΟΣΘΕΝΗ ΣΚΥΛΙΤΣΗ: Φαλήρου, Τροχιοδρόμων

ΣΩΤΗΡΟΣ ΔΙΟΣ: Σωτήρας, Ρέπουλη, Μακένζυ Κίνγκ

ΤΖΕΛΕΠΗ: Ηφαίστου

ΧΑΡΙΛΑΟΥ ΤΡΙΚΟΥΠΗ: Αρτέμιδος

ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ: Κέκροπος

Ι. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ: Σωκράτους

ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ: Ηφαίστου

ΓΕΩΡΓΙΟΥ Β΄: Αθηνάς, Γεωργίου Α΄

ΓΛΑΔΣΤΩΝΟΣ: Γλάδστωνος, Καζανόβα

ΓΟΥΝΑΡΗ: Ερμού, Μακράς Στοάς

ΔΕΡΒΕΝΑΚΙΩΝ: Αλών

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ: Αθηνάς, Γεωργίου Α΄

ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΣ: Φεράλδη, Μιαούλη

1921 Πομπή κηδείας από το ατύχημα αντιτορπιλλικών Λέων και Ιέραξ κατέρχεται την οδό Μιαούλη με κατεύθυνση τον Λιμένα Πειραιώς.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ: Ορφανοτροφείου, Ομηρ. Σκυλίτση, Διστόμου

Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ: Δεξαμενής

ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ: Σωκράτους, Βασ. Κωνσταντίνου

ΚΑΡΑΟΛΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ: Άρεως, Ναυάρχου Μπήττυ

ΚΑΣΤΟΡΟΣ: Αγίου Διονυσίου

ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΛΑΜΠΡΑΚΗ: Μουνυχίας, Ελ. Βενιζέλου, Βασ. Σοφίας,

ΠΛΑΤΕΙΕΣ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΜΕΛΙΝΑΣ ΜΕΡΚΟΥΡΗ: Τελωνείου, Αμαλίας, Ερμού, Αμαλίας, Αγίου Νικολάου

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ: Ακρ. Μουνυχίας, Τσίλλερ

ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ: Καραϊσκάκη

ΙΠΠΟΔΑΜΕΙΑΣ: Ιπποδάμεια, Ευεργέτιδων Δυνάμεων

ΚΑΤΙΝΑΣ ΠΑΞΙΝΟΥ: Βασ. Όθωνος, Δεξαμενής ή Πηγάδας, Καλαβρύτων. Σε όλους τους πειραιώτες σήμερα είναι γνωστή ως πλατεία Πηγάδας και ουδείς γνωρίζει τις υπόλοιπες ονομασίες της. Ονομάστηκε πηγάδας επειδή εκεί κατασκευάστηκαν εγκαταστάσεις άντλησης πόσιμου νερού γιαυτό και αρχικά λέγονταν και πλατεία Δεξαμενής. Σήμερα αν ρωτήσετε κάποιον στον πειραιά ποιά είναι η πλατεία Κατίνας Παξινού μάλλον θα σας κοιτάξει παράξενα.

ΚΑΝΑΡΗ : Μουνυχίας, Δημοτικών Λουτρών

ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗ: Όθωνος, Ελευθερίας, Αππόλωνος

ΚΟΡΑΗ: Κοραή, Τσώρτσιλ

Πλατεία Κοραή το 1916

ΟΔΗΣΣΟΥ: Σιδηροδρόμου, Λουδοβίκου, 4ης Αυγούστου, Ρούζβελτ, Λουδοβίκου

ΤΕΡΨΙΘΕΑΣ: Θεμιστοκλέους, Βελεστίνου Ρήγα, Αμαξών, Ρήγα Φερραίου, Βαρβάκη, Πανθέων, Τερψιθέας, Βασ. Γεωργίου Β΄. Λίγο πριν την τελική επικράτηση σε Τερψιθέα η επικρατέστερη ονομασία ήταν περιβολάκια. Μάλιστα όταν ακόμα υπήρχαν τα μπλε λεωφορεία με εισπράκτορα και μικρόφωνο μπροστά του που φώναζε την επόμενη στάση στον κόσμο για να προετοιμαστεί προς αποβίβαση θυμάμαι αυτή την χαρακτηριστική φωνή "περιβολάκιαααα".

Ανακατασκευή πλατείας Τερψιθέας

ΤΙΝΑΝΕΙΟΣ ΚΗΠΟΣ: Θεμιστοκλέους, Δράκου

ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ

(αναφέρουμε μερικά καθώς τα τοπωνύμια είναι πολλά)

ΑΚΤΗ ΑΛΚΙΜΩΝ: Το τμήμα λιμανιού μεταξύ Ιάσωνος και Φλέσσα

Αναχώρηση της Πριγκήπισσας Μαρίας από Ακτή Αλκίμων

ΑΚΤΗ ΞΑΒΕΡΙΟΥ: Περιοχή λιμανιού μεταξύ Μαρίας Χατζηκυριακού και θέση "Παλατάκι"

ΒΡΥΣΗ ΓΙΟΥΡΔΗ: Ο Γιουρδής (1845) ήταν Υδραίος οικοπεδούχος και επειδή στα οικόπεδά του υπήρχε βρύση η θέση ονομάστηκε έτσι. Η θέση βρύση Γιουρδή βρίσκεται στην σημερινή Φίλωνος. Υπήρχε μιά άποψη ότι η βρύση του Γιουρδή ήταν η προγενέστερη ονομασία της θέσης Τρούμπας αλλά προσωπικά διαφωνώ γιατί το λοιμοκαθαρτήριο ορίζεται πλησίον στην Βρύση Γιουρδή (Φίλωνος προς Άγιο Νικόλαο δηλαδή).

ΒΡΥΩΝΗ: Πρόκειται για τον εύπορο κτηματία Ιωάννη Βρυώνη που έδωσε το όνομά του σε ολόκληρη την περιοχή. Άλλωστε αυτό συνέβει και σε άλλες περιοχές στην Αθήνα όπως για παράδειγμα στου Ζωγράφου. Ο Ιωάννης Βρυώνης προερχόμενος από τη Μαντζουρία, μιλούσε άψογα Ρώσσικα, έμπορος αρχικά, αλλά στη συνέχεια άσκησε το επάγγελμα του τροφοδότη του Ρώσικου Στόλου. Σε αυτόν ανήκε ολόκληρη η περιοχή που οριοθετούσε τη σημερινή περιοχή του Βρυώνη. Ο εύπορος αυτός άνδρας, δώριζε ρώσικα αντικείμενα αξίας σε διάφορες εκκλησίες του Πειραιά, με κυριότερο τον χρυσό πολυέλαιο του Αγίου Νικόλαου. Ο Βρυώνης είχε ιδιαίτερη σχέση λόγω καταγωγής με τους Ρώσσους στον Πειραιά. Κατείχε δύο ακίνητα ενωμένα το ένα δικό του και το άλλο του γιού του Εμμανουήλ Βρυώνη που επίσης διατήρησε σχέση με την Μαντζουρία και την Ρωσσική αυλή.

Πάντοτε ο Βρυώνης εκ Πειραιώς ήταν δημοφιλής για τις ιστορίες του σχετικά με την εξωτική Μαντζουρία και αποτελούσε πρώτη είδηση στον τύπο.

Ο Πειραιώτης Εμμανουήλ Βρυώνης γιός του Ιωάννου τροφοδότης του ρώσσου ναυάρχου Αλέξιεφ, διάσημος και αυτός για τις αφηγήσεις του

ΠΑΣΑΛΙΜΑΝΙ: Το 1961 ονομάζεται Λιμήν Ζέας (επαναφορά αρχικής ονομασίας). Ενδιάμεσα υπήρξε και σαν θέση Τάσια. Μία εκδοχή είναι ότι έλαβε την ονομασία πασαλιμάνι διότι περί τα τέλη του 18ου αιώνα έπιαναν εδώ τα πλοία του οθωμανικού στόλου. Ένας μύθος θέλει στην περιοχή αυτή έναν τούρκο πασά να πηγαίνει το χαρέμι του για μπάνιο. Το πιο πιθανό τελικά είναι οι ονομασίες τόσο πασαλιμάνι όσο και τουρκολίμανο να οφείλονται σε τουρκικές ιδιοκτησίες που υπήρχαν εδώ.
Πάντως από δική μου έρευνα κατέληξα σε μια ερμηνεία που ίσως είναι νέα περί αυτής της ονομασίας. Δηλαδή ότι την περιοχή την ονόμαζαν (προς τα τέλη του 18ου και αρχές του 19ου αιώνα) σκέτο Λιμάνι και εντός αυτής υπήρχε μια πλατεία με το όνομα του Πασσά. Αυτός ο συνδιασμός στου Πασσά την Πλατεία στο Λιμάνι να έγινε εν συντομία πλατεία Πασσά-Λιμανιού. Σχετικό δημοσίευμα του 1904 το επιβεβαιώνει

βόλτα στο Πασαλιμάνι

ΤΟΥΡΚΟΛΙΜΑΝΟ: Το λιμανάκι Κουμουνδούρου που το 1961 μετονομάζεται σε Μικρολίμανο. Έχει αναφερθεί και σε έγγραφα της επανάστασης σαν "φανάρι". Ένα χρόνο πριν την ονομασία του σε Μικρολίμανο έγινε μια απόπειρα ονομασίας σε "Λιμήν Κανάρη" που τελικά το μόνο που έγινε ήταν να βρεθεί τυπωμένο σε κάποια τουριστικά φυλλάδια και πουθενά αλλού.

Η Επαυλη του Κουμουνδούρου το 1931

ΑΣΠΡΑ ΧΩΜΑΤΑ: Η περιοχή του Ζαννείου Νοσοκομείου (αν και η ονομασία θεωρείται παλαιά και όχι σε χρήση παραταύτα συμβόλαια αγοράς δεκαετίας ογδόντα συνεχίζουν να ονομάζουν έτσι την περιοχή) (πρόκειται για άλλη μια ονομασία "άσπρα χώματα", η γνωστή σε όλους βρίσκεται στην περιοχή του τρίτου νεκροταφείου Νικαίας)

ΒΑΡΗ: Το ίδιο όνομα συναντάμε σε πολλές περιοχές της Ελλάδος. Το Βάρη είναι από το αρβανίτικο varri που σημαίνει βαθούλωμα γης, χαντάκι. Εν χρήσει για να δηλώσει πηγάδι. Όπου υπάρχει δηλαδή Βάρη, υπάρχει πηγάδι. Θέση στην οδό Σαλαμίνος λέγονταν βάρη από το πηγάδι που υπήρχε εκεί (για τον ίδιο λόγο όταν αργότερα πρόσθεσαν στο πηγάδι αντλία ονομάστηκε και βαρελούστρα). Η Βάρη ήταν δημοφιλής περιοχή στους πρώτους οικιστές του πειραιά ίσως λόγω του πόσιμου νερού και του εύφορου εδάφους. Στην περιοχή Βάρη διατηρούσε αγρό ένας από τους πρώτους οικιστές του πειραιά ο Κομπόλης Γεώργιος (1858) που συνόρευε με τον αγρό του Σπυρίδωνα Πατουσά επίσης οικιστή της περιοχής και τον Ζωρζή Κανελλά γνωστό έμπορο και κτηματία που διατηρούσε εδώ αμπέλια και έφτιαχνε κρασί καθώς και διέθετε 2 ακίνητα στην πλατεία Κοραή και άλλα 2 στο λιμάνι. Δανειοδότης πολλών από τους πρώτους οικιστές του πειραιά. Στην περιοχή είχε ιδιοκτησία και ο γνωστός μας Ρέντης Ιωάννης που απόγονός του αργότερα θα ονοματίσει και την γνωστή περιοχή Ρέντη.

ΒΑΡΕΛΟΥΣΤΡΑ: Η σημερινή οδός Σαλαμίνος (βλέπε Βάρη). Στην περιοχή αυτή όπως προαναφέραμε έμενε επίσης ένας από τους πρώτους οικιστές του Πειραιά ο Δούσης Ιωάννης που εγκαταστάθηκε εκεί το 1841 και είναι καταγεγραμμένη η ιδιοκτησία του στο πρώτο βιβλίο υποθηκών του Δήμου Πειραιά. Επίσης ιδιοκτήτης αγρού ήταν και ο Κυριάκος Μπόρσας (1841).

ΒΟΥΡΛΑ: Η περιοχή ανάμεσα στις οδούς Εθνικής Αντιστάσεως (πρώην Αγίου Διονυσίου), Ψαρών, Δογάνης και Σωκράτους

Απόπειρα εις τα Βούρλα του Πειραιώς

ΓΑΛΛΙΚΟ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ: Νεκροταφείο στο Νέο Φάληρο κυρίως γάλλων αλλά και μερικών άγγλων από τον Λοιμό του 1854 που υπήρχε μέχρι και την κατασκευή του Σταδίου Καραϊσκάκη το 1964. Περιβάλλονταν με μαντρότοιχο και καταλάμβανε τον χώρο περίπου του παλιού βοηθητικού του σταδίου. Τα μνήματα με την κατασκευή του Σταδίου μεταφέρθηκαν στο Συμμαχικό του Παλαιού Φαλήρου. Πολλές οι μαρτυρίες και φωτογραφίες μέχρι και την δεκαετία του '60 για τα παιχνίδια και τις περιπέτειες ζευγαριών που για να μην δούν τα εφηβικά ζευγάρια αυτά έκλειναν τα ραντεβού τους στα μνήματα.

ΔΡΑΚΟΣ: Ονομασία του λιμένα Πειραιά (και πόρτο Δράκος) από το λιοντάρι που φύλαγε την είσοδο του λιμένα. Εδώ υπάρχει παλιότερη ανάρτηση για το Λιοντάρι του Πειραιά

ΘΕΟΣΠΙΤΑ: Περιοχή Πειραϊκής Χερσονήσου μεταξύ Νέας Καλλίπολης και Σχολής Ναυτικών Δοκίμων

ΖΕΥΓΑΡΙΑ ΤΟΥ ΜΠΑΛΗ: Περιοχή νοτιο-ανατολικά της Καθολικής Εκκλησίας

ΚΑΡΒΟΥΝΙΑΡΙΚΑ: Και όμως δεν πρόκειται για μια περιοχή όπως πολλοί πιστεύουν αλλά για τρεις διαφορετικές με έφεραν το ίδιο όνομα σε διαφορετικές περιόδους. Αρχικά είναι η περιοχή κοντά στο ναό του Αγίου Νικολάου (Τελωνείο) και προς τα Υδραίικα, που στην αρχαιότητα λέγονταν Λιμήν Κανθάρου (η νότια περιοχή ενώ η βόρεια πλευρά λέγονταν Λιμήν Αλών). Στην συνέχεια η περιοχή Κανθάρου ονομάστηκε Καρβουνιάρικα επειδή στο σημείο αυτό γίνονταν φορτοεκφορτώσεις κάρβουνου αλλά και προμήθεια των πλοίων με κάρβουνο (ανθράκευση). Μετά την Μικρασιατική καταστροφή όμως επειδή η περιοχή δόθηκε σε πρόσφυγες η περιοχή Καρβουνιάρικα μετακινήθηκε μετά την περιοχή Λεμονάδικα (βλέπε πιο κάτω) δηλαδή ανάμεσα στον Ηλεκτρικό Σταθμό και στο Ναό του Αγίου Διονυσίου. Τέλος μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, που αποφασίστηκε η αναμόρφωση του Λιμένα Πειραιώς αφενός αλλά και αφετέρου τα κάρβουνα δεν χρησιμοποιούνταν σε μεγάλο βαθμό τα καρβουνιάρικα μεταφέρθηκαν στον λιμένα Κερατσινίου αλλά έχασαν αυτό το όνομα και έγιναν πλέον γνωστά ως Καρβουνόσκαλα.

ΚΡΕΜΜΥΔΑΡΟΥ (ΑΚΤΗ): Ο όρμος της Δραπετσώνας

ΛΕΜΟΝΑΔΙΚΑ: Περιοχή στην Ακτή Τζελέπη απέναντι από τον Ηλεκτρικό Σταθμό. Ονομάστηκε έτσι γιατί εκεί φόρτωναν και ξεφόρτωναν τα καϊκια από τα νησιά τα οποία προσέγγιζαν εκεί λόγω του πλησίου της κεντρικής αγοράς. Η περιοχή έγινε ξακουστή από το τραγούδι "κάτω στα λεμονάδικα" από τον ρεμπέτη Γιώργο Τσωρό ή Γιώργο Μπάτη, γνωστό μάγκα του πειραιά που το 1931 άνοιξε τον καφενέ "Ζώρζ Μπατέ". Ο Μπάτης δημιούργησε και το πρώτο ρεμπέτικο συγκρότημα μαζί με τον Μπαγιαντέρα και τον Κερομύτη.

περιστατικό στα Λεμονάδικα στις 2 Ιουλίου 1909

ΛΙΜΝΗ: Στην επεξήγηση "Καρβουνιάρικα" είπαμε ότι ο λιμένας νότια λέγεται Λιμήν Κάνθαρου και βόρεια Λιμήν Αλών. Με την επέκταση της προβλήτας προηγήθηκε επιχωμάτωση και ο ρηχός βυθός εκεί ονομάστηκε Λίμνη. Εξού και το "Αλιπέδου" από το πεδίο δηλαδή του άλλοτε λιμένα Αλών. Επίσης με τον όρο πέρα της Λίμνης δήλωναν την περιοχή μετά την Αλιπέδου.

ΛΟΙΜΟΚΑΘΑΡΤΗΡΙΟ: Στον συνοικισμό των Υδραίων (Ενορία Αγίου Νικολάου) στο Τελωνείο κοντά στην οδό βρύσεως κτίστηκε το 1837 αρχικά οίκημα - καραντίνα για να παραμένουν προς παρακολούθηση ταξιδιώτες που έρχονταν από μέρη ύποπτα για μετάδωση ασθενειών. Δεν διέφερε περισσότερο από κρατητήριο χωρίς καμία άνεση και η παραμονή στο Λαζαρέτο όπως το έλεγαν ήταν υποχρεωτική. Αργότερα επεκτάθηκε σε δέκα δωμάτια με 40 συνολικά κλίνες και η επίσημη ονομασία του ήταν "Υγειονομείον και Λοιμοκαθαρτήριον Πειραιώς" Μπροστά υπήρχε πλατεία με ίδιο όνομα πλατεία λοιμοκαθαρτηρίου. Στην πλατεία αυτή είχε αποθήκη ο Αντώνιος Μπαλάσκας (1859) αλλά το 1870 την πούλησε προκειμένου να γίνει η πλατεία. Αργότερα λοιμοκαθαρτήριο έγινε το νησάκι του Αγίου Γεωργίου ανάμεσα στον θαλάσσιο πέρασμα Πέραμα - Σαλαμίνα. Σήμερα δεν σώζεται κάτι από το Λοιμοκαθαρτήριο το οποίο έγινε αργότερα αποθήκες.

ΤΣΕΡΑΤΣΙΝΙ: Κερατσίνι

ΤΣΙΡΛΟΝΕΡΙ: (Γλυκό νερό) η περιοχή της Φρεαττύδας επειδή υπήρχε πηγή (αρχικά) με άφθονο νερό μέχρι και την διαμόρφωση (μπάζωμα της πλατείας) για να αποκτήσει την σημερινή της μορφή. Μια από τις απόψεις για την ονομασία της περιοχής σε φρεαττύδα (δεν θα εξετάσουμε επί του παρόντος) είναι ότι η περιοχή φρεαττύδα έλαβε το όνομα με βάσει την ετυμολογία της λέξης φρέαρ απ΄ όπου και εξερχόταν το ιαματικό νερό (τσιρλονέρι) ή από τα φρέατα που βρέθηκαν κυρίως στην οδό Ζαννή, Αποστόλη και Λ. Πορφύρα.

Η περιοχή Φρεατώ κατά Δραγάτση (1913)

ΤΕΡΨΙΧΟΡΗ: Παλαιότερη θέση που προσδιόριζε μια συγκεκριμένη περιοχή στην σημερινή Ακτή Θεμιστοκλέους αμέσως μετά από την σημερινή δημοτική πλαζ της φρεαττύδας. Το αρχοντικό του μουσουργού Παναγιώτη Φακιολά που λειτούργησε κάποια εποχή και σαν Ωδείο από όπου πήρε και το όνομα αυτό λόγω ότι η συγκεκριμένη μία από τις 9 συνολικά μούσες κρατούσε στο χέρι της μια λύρα, αν και ήταν μούσα του χορού. Ο Φακιολάς κερκυραίος στην καταγωγή ίδρυσε το 1909 την "πειραϊκή Μαντολινάτα" και διετέλεσε αρχιμουσικός της φιλαρμονικής του Δήμου Πειραιά. Σήμερα είναι γνωστό το οίκημα σαν Αχινός από όνομα μεζεδοπωλείου και ίσως αύριο στις επόμενες γενεές με κάποιο άλλο όνομα από τα γούστα του εκάστοτε επιχειρηματία που ανοίξει κάποιο κέντρο εκεί. Μπροστά από το οίκημα υπήρχε πευκοδάσος μέχρι την θάλασσα αλλά η γνωστή ελληνική συνταγή ΤΣΙΜΕΝΤΟ ΝΑ ΓΙΝΕΙ εφαρμόστηκε και εδώ και έγινε ένα ηλίθιο πάρκινγκ.

ΦΟΡΟΣ: η περιοχή του Τζανείου Ορφανοτροφείου

ΦΡΑΓΚΟΚΚΛΗΣΙΑ: Περιοχή νότια της πλατείας Τερψιθέας

ΦΡΕΑΡ ή ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΦΡΕΑΡ: Περιοχή απέναντι από το Μεταξουργείο του Λουκά Ράλλη.

ΛΑΚΚΑ ΒΑΒΟΥΛΑ: Ή λάκκα Μελιά Εφέντη ή λάκκος του Βάβουλα ή γούβα του Βάβουλα, το τμήμα που περικλείεται από τους δρόμους Πραξιτέλους, Ελευθερίου Βενιζέλου και Αλιπέδου. Πάλι αναφέρεται σε όνομα γαιοκτήμονα (όπως και του Βρυώνη) που κατείχε την γύρω περιοχή 1793-1878 και που αυτός όπως και ο Βρυώνης δώριζαν κατά καιρούς την εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου. Η περιοχή έγινε γνωστή ως τοποθεσία όταν εκεί λειτούργησαν τα πρώτα δημόσια πλυντήρια το 1870 σε κτήριο που ανήκε στον Βάβουλα. Στο ίδιο κτήριο (διασταύρωση Ευρυπίδου και Διστόμου) στεγάζεται από το 1934 το 3ο Δημοτικό Σχολείο Πειραιά.

ΜΑΝΙΝΑ: Περιοχή της Ακτής Αλκίμων ανάμεσα στις οδούς Ιάσωνος και Κανάρη

27 Νοεμβρίου 1895 και οι κάτοικοι της συνοικίας Μανίνα δεν μπορούν από την σκόνη των κάρβουνων. Ζητούν να μεταφερθούν οι αποθήκες κάρβουνου από την περιοχή τους και να εγκατασταθούν στο Λιμένα Κάνθαρου. Αυτό πραγματικά έγινε και η περιοχή Λιμένα Κανθάρου ονομάστηκε απο τον λαό Καρβουνιάρικα (για τα Καρβουνιάρικα και την ιστορία τους γράψαμε πιο πάνω)

ΜΕΛΙΣΣΟΜΑΝΔΡΑ: Η περιοχή του Πασαλιμανιού στη συμβολή με την οδό Μπουμπουλίνας

ΜΝΗΜΑ ΓΑΛΛΟΥ: Περιοχή ανάμεσα στην σιδηροδρομική γραμμή Νέου φαλήρου και Καστέλλα που ορίζεται απο τις οδούς Μεγάλου Αλεξάνδρου, Ρεπετσά, Μιλιτάδου και Αλεξάνδρου

ΝΕΑ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗ: Πρόκειται για την γνωστή μας Καλλίπολη που σαν προσφυγική περιοχή όμως έπρεπε να ξεχωρίζει από την αυθεντική Καλλίπολη της ανατολικής θράκης. Αν και μέχρι σήμερα όλες οι περιοχές αυτής της κατηγορίας διατηρούν τον όρο νέο ή νέα (Νέα χαλκηδόνα, Νέα Σμύρνη, Νέα Ιωνία κ.λ.π.) η συγκεκριμένη περιοχή ουδέποτε θα λέγαμε το διατήρησε. Δυστυχώς σήμερα από άγνοια ακόμα και των δημοσίων υπηρεσιών η περιοχή Καλλίπολη έχει βρεθεί κατά το δημόσιο πάντα, μπροστά από το Ζάννειο νοσοκομείο αφού το παλαιότερο Α΄ Αστυνομικό τμήμα έχει μετονομαστεί σε Καλλιπόλεως όπως βεβαίως και το υποκατάστημα ΙΚΑ που βρίσκεται στην καθολική σχολή "Άγιος Παύλος" επίσης έχει μετονομασθεί σε ΙΚΑ Καλλιπόλεως λανθασμένως επίσης. Θα μου έκανε κατάπληξη μάλιστα αν γνώριζαν και πολύ περισσότερο αν ασχολούνταν. Αν εγώ όμως πήγαινα στα χωριά τους και τα ονομάτιζα με διαφορετικό όνομα θα είχα προκαλέσει επανάσταση.

ΝΗΣΑΚΙ ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑ: Λαϊκή ονομασία της νησίδος Κουμουνδούρου (από την επαύλη του που υπήρχε στην απέναντι πλευρά και είχε ονοματίσει κάποτε με το ίδιο όνομα και το Μικρολίμανο) ή αλλιώς της νήσου Σταλίδας όπως αναφερόταν στους ναυτικούς χάρτες χωρίς κανείς να γνωρίζει το γιατί. Το 1925 ειδική επιτροπή επιχείρησε να την ονοματίσει επίσημα ως νησίδα Μουνιχίας αλλά ποτέ ο πειραϊκός λαός δεν την αποκάλεσε έτσι. Ονομάστηκε του Παρασκευά επειδή από την δεκαετία του ΄50 υπήρχε η γνωστή ταβέρνα του Παρασκευά ακριβώς απέναντι στην παραλία βοτσαλάκια.

ΝΤΑΠΙΑ: Θέση που σημαίνει πυροβολείο. Τη συναντούμε και σε άλλα οχυρωμένα μέρη όπως η ντάπια Σπετσών. Βρισκόταν στην οδό Αλιπέδου κοντά στον ηλεκτρικό σταθμό πειραιά

ΞΥΛΟΚΕΡΑΤΙΑ: Η περιοχή γύρω από την οδό Αγίου Διονυσίου

ΠΕΡΙΒΟΛΙΑ: Η ευρύτερη περιοχή της Μεταμόρφωσης

ΠΗΓΑΔΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ: ή Στρατιώτη πηγάδι, Θέση στην οδό Τσαμαδού μεταξύ Ανδρούτσου και Υψηλάντου και η γειτονική περιοχή πίσω από την εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου

ΣΠΗΛΑΙΟ ΤΟΥ ΠΑΝΟΣ: η Σπηλία ή Γράββα ή Κράββα ή πιο γνωστή ως Κάτω Σπήλαιο ή Κάτω Σπηλιά, η περιοχή ανάμεσα στις οδούς Αγίου Διονυσίου και Φωκίωνος. Επίσης εδώ βρίσκουμε να μένει ένας από τους πρώτους οικιστές του Πειραιά ο Ιωάννης Παπαρηγόπουλος (1856) ιδιοκτήτης οικοπέδου εδώ και γείτονας του καρβουνέμπορου Μιχαήλ Μαστέλου.

ΤΡΟΥΜΠΑ: Δεν αποτελεί συνοικία ούτε περιοχή αλλά ΘΕΣΗ.
Η ορθή ονομασία προσδιορισμού της είναι θέση τρούμπα και βρίσκεται δυτικά της πλατείας τερψιθέας προς το λιμάνι του πειραιά. Πήρε την ονομασία αυτή από μια μεγάλη τρόμπα νερού που υπήρχε προπολεμικά εντός στέρνας στην διασταύρωση των σημερινών οδών 2ας Μεραρχίας και Ακτής Μιαούλη που υπήρχε εκεί για εφοδιασμό νερού από τα ατμόπλοια. Όποιος ευρίσκετο στην ακτή Μιαούλη και κοντά στην 2ας Μεραρχίας περιέργραφε την θέση του περιγράφοντας την θέση του με βάση την απόσταση από την θέση τρούμπα. Ιστορία σχετική με την αντλία αυτή υπάρχει και εδώ.

Αγγελία ενοικίασης του 1903

Πηγές:

Ως βάση χρησιμοποιήθηκε το έργο της Σταματίνας Μαλικούτη (1999) περί εξελίξεως του Ιστορικού κέντρου Πειραιά 1835-1912 με δικές μου προσθήκες επί του βασικού καταλόγου του προαναφερόμενου έργου. Οι προσθήκες που έγιναν και συμπλήρωσαν την αρχική πηγή, υπερκάλυψαν τελικώς το αρχικό σχέδιο της Μαλικούτη. Τόσο οι ονομασίες όσο και τα τοπωνύμια δεν εξαντλούνται στην παρούσα παρουσίαση. Κατά καιρούς θα παρουσιάζω αναλυτικότερα έκαστη τοποθεσία. Η παρουσίαση είναι ενδεικτική και όχι εξαντλητική. Υπάρχουν επίσης ονομασίες που δεν αναφέρονται στην παρούσα εργασία.

Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση;

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Wed, 08 Feb 2012 00:43:00 PST

Σήμερα προτίμησα αντί να γράψω κάτι για τον Πειραιά μας, να σταθώ σε ένα σημείο για το οποίο αξίζει θα έλεγα κανείς να σταθεί. Όταν ήμουν παιδί εντυπωσιαζόμουνα από τις επετείους διαφόρων γεγονότων είτε επρόκειτο περί επετείων της ανεξαρτησίας μας είτε του ελληνοϊταλικού πολέμου και της μετέπειτα κατοχής είτε πολύ αργότερα κατά του δικτατορικού αγώνα. Μου άρεσε να ακούω ιστορίες καθημερινών ανθρώπων που ξαφνικά όρθωναν το ανάστημά τους και μέσα στον μικρόκοσμό τους προέβαλλαν με τον δικό τους τρόπο την όποια αντίσταση μπορούσαν στον κατακτητή. Ηθοποιοί που ανέβαζαν απαγορευμένα έργα, τραγουδιστές που τραγουδούσαν τραγούδια ανεξαρτησίας ή εμψύχωναν τον κόσμο, συγγραφείς που προέτρεπαν, απλοί υπάλληλοι που το βράδυ έγραφαν συνθήματα στους τοίχους, οικογένειες που έκρυβαν ανθρώπους με σκοπό να διαφύγουν της σύλληψης. Πάντα πίστευα ότι αυτές οι μικρές πράξεις είχαν μεγαλύτερη αξία γιατί γίνονταν από υστέρημα ψυχής, από ανθρώπους που δεν είχαν εκπαιδευτεί για αυτό ή μέχρι εκείνης της στιγμής πίστευαν ότι δεν είχαν το σθένος να προβάλλουν αντίσταση. Η αγάπη για την πατρίδα όμως τους έδινε την ψυχική δύναμη να κάνουν αυτό που έπρεπε να κάνουν. Συνήθως οι ιστορίες αυτές καθημερινού αγώνα περέμεναν άγνωστες για χρόνια μέχρι που κάποιο ρεπορτάζ, ένα γεγονός τις αποκάλυπτε. Κάποιος γέροντας είχε πει ότι έγινε ήρωας στα βουνά της Αλβανίας όχι γιατί το ήθελε, αλλά γιατί οι περιστάσεις και το βάρος της ιστορίας μας δεν του επέτρεπαν να κάνει κάτι το διαφορετικό. Στον αντίποδα σε όλες αυτές τις περιόδους υπήρχαν κάποιοι άλλοι που είχαν αντίθετη άποψη.

Όταν έμπαιναν οι γερμανοί στην Αθήνα, κάποιοι τους καλωσόριζαν, άλλοι πήγαιναν στην γερμανική πρεσβεία για τα συγχαρητήρια ενώ άλλοι συνεργάστηκαν πλήρως μαζί τους και πολλοί από αυτούς σήμερα είναι μάλιστα γνωστοί βιομήχανοι, έμποροι και εφοπλιστές. Και αυτοί αν μπορούσαμε να κάνουμε κάποιο διάλογο μαζί τους ήμουν σίγουρος ότι θα είχαν κάποια σιγουριά πως κάνουν το σωστό και δεν θα θεωρούσαν τον εαυτό τους προδότη. Οι κομμουνιστές φταίνε, οι Μεταξικοί φταίνε, οι στρατιωτικοί φταίνε και επειδή συμβαίνουν αυτά εγώ δεν κατεβαίνω και συνεργάζομαι.

Κι αν πηγαίναμε ακόμη παλαιότερα πάλι θα βρίσκαμε τα ίδια. Στα χρόνια της επανάστασης κάποιοι έγιναν κλέφτες και αρματωλοί αλλά κάποιοι όμως πήγαν με τους τούρκους γιατί κι αυτοί δεν έκαναν σωστή διάγνωση του "τότε" και έλεγαν οι ρουμελιώτες φταίνε, αυτοί του Μωριά φταίνε, οι νησιώτες φταίνε, εγώ είμαι του Πετρόμπεη, εγώ του Υψηλάντη και έτσι επειδή κι αυτών κάποιοι τους έφταιγαν έμεναν στην ησυχία τους και στην ζωούλα τους και συνεργάζονταν με τους Τούρκους και ουδέποτε θεώρησαν τον εαυτό τους προδότη.

Η ιστορία παίζει απίστευτα παιγνίδια, όταν την αντιμετωπίζουμε σαν.....ιστορία. Δεν πρέπει να αποτελεί κάτι που απεικονίζει μόνο το χθές, αλλά πρέπει να μας διδάσκει για το σήμερα. Πόσοι από εσάς δεν είπατε μέσα σας ότι και εγώ αν ζούσα τότε, και εγώ θα αντιστεκόμουνα και εγώ το ίδιο θα έκανα. Το μεγάλο πρόβλημα στην περίπτωση αυτή όμως δεν εντοπίζεται στο "αν θα κάνατε το ίδιο" αλλά στο πότε θεωρείτε εσείς ότι έφτασε αυτό το "τότε".

Και αυτοί που πήγαιναν με το μέρος των κατακτητών οι προδότες δηλαδή, αγαπούσαν την ελλάδα, απλά θεώρησαν τότε ότι δεν ήταν απειλή οι κατακτητές εισβολείς αλλά η πείνα, η έλλειψη αγαθών, το ξεβόλεμα από μια άνετη ζωή που προσπάθησαν με κάθε τρόπο να διαφυλάξουν.

Η ιστορία δεν είναι ούτε κύκλος να επαναλαμβάνεται ακριβώς ίδια αλλά ούτε και ευθεία που ότι έγινε δεν ξαναγίνεται. Η ιστορία είναι μια σπείρα που κάνει κύκλους και εξελίσσεται μπροστά. Εμπεριέχει και τον κύκλο και την ευθεία.

Σήμερα η χώρα μας βρίσκεται στον μέγιστο κίνδυνο. Βρίσκεται ήδη ένα βήμα πριν την ολοκληρωτική της κατοχή. Ο πόλεμος άλλοτε γίνεται με όπλα άλλοτε με άλλα μέσα. Αυτά τα άλλα μέσα πολέμου είναι και ο οικονομικός πόλεμος στον οποίο υποταχθήκαμε πλήρως. Ο εχθρός βρίσκεται προ των πυλών. Αυτός ο εχθρός είναι ιδιόμορφος και κατέχει περισσότερα μέσα από τα γερμανικά πάντζερ του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Το θεωρείς υπερβολή έτσι; Όμως τότε υπήρχε μια κυβέρνηση που είπε ένα όχι, υπήρχε ένας εχθρός ορατός, υπήρχαν δύο παρατάξεις, δύο στρατόπεδα. Σήμερα; Ποιός είναι ο εχθρός και ποιοί οι δικοί μας; Μια κυβέρνηση με έναν πρωθυπουργό που ο λαός δεν εψήφισε, έναν πρόεδρο της Δημοκρατίας που δεν μιλάει για τίποτε, κάποιοι υπουργοί από ένα κόμμα που μόλις το 5% εμπιστεύτηκε, βουλευτές που δεν εκπροσωπούν τον κόσμο που τους ψήφισε αλλά την κομματική τους πειθαρχία, ένα σύστημα κρατικών ραδιοφώνων και τηλεοράσεων στην υπηρεσία μιας προπαγάνδας που δεν είναι ελληνικής, ένα κράτος και ένα παρακράτος που έχει τα μέσα και την δύναμη να σε εξαφανίσει. Ένα σύστημα δήθεν φορολογικό που σε μετατρέπει σε δουλοπάροικο, οικογενειάρχες που δεν πληρώνουν μετατρέπονται με πράξη νομοθετικού περιεχομένου σε παράνομους, δημόσια περιουσία εκποιείται, περιουσίες καταστρέφονται, σπίτια χάνονται, εργασίες κλείνουν, εκλογές δεν γίνονται και από ότι φαίνεται ούτε θα γίνουν σύντομα, οι άνεργοι έχουν εκσφεντονιστεί στον απίστευτο αριθμό των δύο εκατομμυρίων, έμποροι αυτοκτονούν και το χειρότερο η προπαγάνδα να κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος στις συνειδήσεις των ελλήνων. Κάποιοι χαίρονται που κόβονται οι μισθοί και οι συντάξεις των άλλων, που χάνονται ζωές, που καταστρέφονται σπίτια, αυτοί πιστεύουν όπως και στα παραδείγματα που αναφέραμε πιο πάνω για την κατοχή ή για το '21 ότι φταίνε αυτοί που σήμερα τους περικόπτουν τον μισθό. Και αυτή είναι η μεγάλη παγίδα φίλοι μου.

Εσύ ναι εσύ θεωρείς ότι φτάσαμε στο τότε ή όχι; Αυτό το τότε που λέγαμε ότι έφτασε η ώρα να δράσεις; Η Ελλάδα τώρα σε χρειάζεται φίλε μου. Τώρα όχι αργότερα, σήμερα όχι αύριο. Πως; Με τη δύναμη του μικρόκοσμού σου φυσικά. Ήδη άλλοι πολλοί πριν απο σένα έδωσαν στην μητέρα μας πατρίδα αυτό που έπρεπε να δώσουν. Εσύ θα κάτσεις αδρανής;

Από τον δικό μου μικρόκοσμο και μόνο ξέρω πολλούς που βγήκαν μπροστά. Ανθρώπους της καθημερινότητας. Την χριστίνα που σαν σχολική σύμβουλος αρνήθηκε να υπογράψει καταργήσεις σχολείων στον πειραιά, αρνήθηκε να μοιράσει φωτοτυπίες αντί βιβλίων, αρνήθηκε και υποβιβάστηκε σε θέση δασκάλας. Τον Κώστα που αν και είχε τα λεφτά για το χαράτσι ουδέποτε πήγε να τα πληρώσει για συμπαράσταση σε αυτούς που δεν είχαν αλλά και γιατί γνώριζε ότι τα λεφτά του δεν πρόκειται να επενδυθούν στην ελλάδα για το κοινό καλό αλλά θα δίνονταν τάχα για αποπληρωμή τόκων χρεών που αγνοούμε πότε τα δημιουργήσαμε και τον λόγο. Ο Μιχάλης και πολλοί άλλοι που στοιχειωδώς είχαν πιάσει τα συντάξιμα χρόνια έφυγαν και άφησαν πίσω τους μια λαμπρή ακαδημαϊκή καριέρα για την οποία αγωνίστηκαν μια ζωή μόνο και μόνο γιατί δεν ήθελαν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στο υπάρχον σύστημα.

Υπάρχουν όμως και πολλοί γύρω μου, τους συναντώ καθημερινά που από το βάρος αυτής της ασύλληπτης σε μέγεθος προπαγάνδας έχουν πέσει θύμα της, που λένε ότι φταίνε οι υπάλληλοι, οι δημόσιοι, οι δάσκαλοι, οι εκπαιδευτικοί, οι στρατιωτικοί και χωρίς να το γνωρίζουν κατηγοριοποιούν το 80% των ελλήνων. Πρόσεξε γιατί λέγοντας και αυτά και μη δρώντας γίνεσαι χωρίς να το θέλεις ο Κοτσαμπάσης του 21, ο σταρένιος των γερμανών, ο τύπος του "είναι φίλοι μας οι γερμανοί". Πρόσεξε γιατί δεν θα απέχεις και πολύ από αυτόν που δεν θα ήθελες να είσαι με τίποτα.

Κατάλαβε ότι το "τότε" έφτασε τώρα και δράσε. Πάρε θέση, κατέβα, φώναξε, σήκω από τον καναπέ.

Όταν μπήκαν οι γερμανοί πολλοί πήγαν στα βουνά κάτω από μια ιδεολογική σημαία χωρίς να την πιστεύουν αλλά η ιδεολογία της ελλάδας και της αντίστασης ήταν μεγαλύτερη από οποιαδήποτε άλλη πολιτική ιδεολογία. Μην βρίζεις αυτούς που σήμερα διαδηλώνουν γιατί είναι του ΠΑΜΕ, του ΣΥΡΙΖΑ, της ΓΣΕΕ, της ΑΔΕΔΥ, των αγανακτισμένων ή οποιονδήποτε άλλο. Φτάνει να κατέβεις. Μην περιμένεις το ιδεατό, το τέλειο δεν θα εμφανιστεί ποτέ. Κατέβα και φώναξε για την ελλάδα μας που τελειώνει, που τη νύχτα όταν εσύ κοιμάσαι κάποιοι υψηλόβαθμοι που αγωνίζονται τάχα για την αξιοπρέπειά σου, φτιάχνουν ένα κόσμο που δεν θα ήθελες να ζήσεις. Μην πέφτεις στην προπαγάδα τους. Τότε υπήρχε κάποιος εκφωνητής που έλεγε να μην ακούτε ειδήσεις γιατί ο σταθμός θα είναι γερμανικός. Σήμερα δεν υπάρχει κάποιος να στο πει αυτό και οι σταθμοί ήδη είναι ξένοι. Δημοσιογράφοι μπαίνουν στο σπίτι σου καθημερινώς και σου λένε ψέματα. Μην τους ακούς. Δεν χρειάζεται να τους κατονομάσουμε, ξέρουμε ποιοί είναι. Μπαίνουν στο σπίτι σου και σου λένε ότι αν πεις ΟΧΙ θα πεινάσεις, θα γυρίσεις την εποχή με τα καρότσια και τα μουλάρια. Λένε ψέματα. Κρύβουν την αλήθεια. Η Αργεντινή, ο Ισημερινός, η Ουγγαρία, η Ισλανδία και πολλές άλλες χώρες που είπαν όχι στάθηκαν με αξιοπρέπεια και απέκτησαν σταδιακά την ευημερία τους. ΛΕΝΕ ΨΕΜΑΤΑ ΜΗΝ ΤΟΥΣ ΑΚΟΥΤΕ. ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥΝ ΞΕΝΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ. Και τα δικά τους συμφέροντα ξένα είναι όταν δεν ταυτίζονται με αυτά της ελλάδας μας.

Πρόσεξε γιατί κάποτε το σήμερα θα γίνει χθές. Κάποτε θα έλθει η πραγματική δημοκρατία στην ελλάδα όπου ο λαός θα μπορεί να εκφράζεται και τότε κοιτώντας πίσω στο σήμερα θα βλέπεις τον εαυτό σου σε μια χώρα υπό κατοχή και εσένα να παιρνάς άσκοπα τον καιρό σου στο facebook ανταλλάσοντας πικρά σχόλια στους άλλους, χαιρόμενος με τα δεινά τους και τις περικοπές των μισθών τους και διαβάζοντας στα βιβλία του μέλλοντος για την αντίσταση κάποιων που θα ήθελες να ήσουν αλλά δεν έγινες και δυστυχώς θα ανήκεις πλέον σε αυτούς που δεν έδρασαν. Με μια διαφορά μεγάλε ότι η ιστορία πλέον θα περιγράφει εσένα ως προδότη, έστω κι αν δεν το αποδέχεσαι.

Σταμάτα ότι κι αν κάνεις και ξανασκέψου. Τώρα πρέπει να δράσεις. Εσύ ξέρεις καλύτερα πως θα βρεις τον τρόπο να φτιάξουμε την ελλάδα που θέλουμε. Ο χρόνος λίγος ακόμα. Μετά θα είναι αργά. Για να μπορείς αύριο να απαντήσεις στην ερώτηση "Εσύ τις έκανες τότε;"

Η πειραϊκότητα των Πειραιωτών και οι πρώτοι σύλλογοι της πόλης

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Thu, 02 Feb 2012 02:52:00 PST

Ήταν το 1869 όταν η εφημερίδα "Φωνή του Πειραιώς" ανακοίνωνε την ανάγκη δημιουργίας συλλόγου στην πόλη του πειραιά, καθότι στην Αθήνα είχαν δημιουργηθεί πλήθος συλλόγων ενώ στην πόλη του Πειραιά δεν υπήρχε σύλλογος που θα μπορούσε να βοηθήσει στην πνευματική και πολιτιστική ανάπτυξη των μελών του και κυρίως να βοηθά τα εργαζόμενα μέλη του.

Έτσι λίγες μέρες μετά την ανακοίνωση της εφημερίδας δημιουργείται ο "Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος του Πειραιά". Το δικαίωμα εγγραφής στον σύλλογο αυτό ορίστηκε ως 12 δραχμές τον χρόνο, ποσό μηδαμινό όταν το ημερομίσθιο εποχής κυμαίνονταν από 3 έως 5 δραχμές. Η χαμηλή εγγραφή σαφώς δείχνει την πρόθεση του συλλόγου να γίνουν μέλη του πολλοί πειραιώτες ανεξαρτήτου οικονομικής ή άλλη κατάστασης. Τα ενδιαφέροντα του συλλόγου πολλά και οι ομιλίες που γίνονται διαρκώς αφορούν διάφορα θέματα κυρίως εγκυκλοπαιδικά. Ποίηση, ιστορία, θέατρο, θρησκεία πολιτική οικονομία είναι συνήθως τα θέματα που διαπραγματεύεται. Οι συνεδριάσεις του συλλόγου ανοικτές και για τα δύο φύλα. Χαρακτηριστικό είναι το πλήθος των γυναικών που συνήθως συγκεντρώνεται για να ακούσει τον ιατρό Θεόδωρο Αφεντούλη να απαγγέλει ποίηματα. (Εφημ. Πρόνοια 1896).

Ο σύλλογος αυτός μάλιστα δημιουργεί και διδασκαλείο για του άπορους μαθητές που κατά τις βραδυνές ώρες θα μπορούσαν να μάθουν γραφή και ανάγνωση. Όμως η προσπάθειες του συλλόγου έπεφταν στο κενό με κυριώτερη αιτία την αδιαφορία της εργατικής κυρίως τάξης να στείλει τα παιδιά προς διδασκαλία. Ο σύλλογος αυτός αν και ξεκίνησε με τις καλύτερες προϋποθέσεις εξαφανίστηκε από το προσκήνιο με τον ίδιο τρόπο που εμφανίστηκε. Ξαφνικά έπαψε να υπάρχει οποιαδήποτε αναφορά στον Φιλεκπαιδευτικό Σύλλογο Πειραιά.

Οι επόμενοι σύλλογοι που παρουσιάζονται είναι μουσικοί όπως ο σύλλογος "ΜΕΛΠΟΜΕΝΗ" που το 1873 αναγγέλει την συγχώνευσή του με τον επίσης μουσικό σύλλογο "ΕΥΤΕΡΠΗ", ενώ εμφανίζονται και φιλολογικοί σύλλογοι που φέρουν τα ονόματα "ΕΛΙΚΩΝ" και "ΜΟΥΣΑΙ" (1875). Το ίδιο χρονικό διάστημα εμφανίζονται και πατριωτικοί σύλλογοι που φέρουν τα ονόματα "ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ", "ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ" και "ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΕΣΜΟΣ" λόγω του ταραγμένου κλίματος που υπήρχε και ήταν αναγκαία η ενίσχυση του πατριωτικού φρονήματος.

Το 1880 ιδρύεται ο φιλολογικός σύλλογος "ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ" από μαθητές Γυμνασίου, ενώ το 1883 ένας σύλλογος με το όνομα "ΠΕΡΙΚΛΗΣ" φτιάχνει βιβλιοθήκη και αναγνωστήριο αλλά και ο σύλλογος αυτός δεν ξεφεύγει από τα προβλήματα που έχουν και οι υπόλοιποι δηλαδή τα οικονομικά και στις τελευταίες ανακοινώσεις του παρακαλεί το κοινό να συνδράμει την βιβλιοθήκη με βιβλία γιατί τα μόνα που υπάρχουν είναι των ιδρυτών του συλλόγου.

Το πρόβλημα της "πειραϊκότητας" των κατοίκων

Όμως το βασικότερο πρόβλημα των συλλόγων εκτός των οικονομικών τους ήταν η "Πειραϊκότητα". Με τον όρο πειραϊκότητα εννοούμε ότι δεν υπήρχε ακόμα (δεν είχε διαμορφωθεί) η κοινή αντίληψη στους πολίτες του πειραιά της αγάπης για τη νέα τους πόλη, την αντίληψης της μονιμότητας καθόσον οι περισσότεροι ασχολούνταν με τους τόπους καταγωγής τους και λιγότερο με την πόλη του πειραιά. Οι χιώτες ασχολούνται περισσότερο με τα νέα της Ερμούπολης Σύρου, οι Υδραίοι με την Ύδρα, οι Κρανιδιώτες με το Κρανίδι και ουδείς φυσικά με τον Πειραιά. Η Πειραϊκότητα έχει να κάνει αυτή την εποχή μόνο με την παραγωγή χρήματος και τίποτε άλλο (παράδειγμα η ίδρυση της Λέσχης του Χρηματιστηρίου το 1874). Όλοι πιστεύουν ότι ο Πειραιάς αποτελεί μια προσωρινή, μεταβατική περίοδο στην ζωή τους, στην οποία ήρθαν να βγάλουν χρήμα και στην συνέχεια θα φύγουν. Από τα τέλη του 1870 και μετά όμως όταν πλήθος άλλων παροίκων καταφτάνουν στον Πειραιά η κακώς εννοούμενη ενότητα των μεγάλων τοπικιστικών συμφερόντων σπάει αφού στον Πειραιά δεν ζουν πλέον μόνο Υδραίοι και Χιώτες αλλά και δεκάδες άλλοι πάροικοι. Έτσι την εποχή εκείνη με αυτή την κατάσταση διαμορφωμένη οι τοπικοί άρχοντες δεν μπορούσαν να πετύχουν την εκλογή τους μόνο μέσω του τόπου καταγωγής αλλά χρειάζονταν και την ψήφο των άλλων. Αυτοί οι άλλοι πάροικοι είναι που έδωσαν τελικά ζωή στην πόλη αφού για να εκλεγεί κάποιος δεν είναι αρκετό να είναι Υδραίος ή Χιώτης αλλά θα πρέπει να πείσει σαν πειραιώτης. (Αυτή η πειραϊκότητα είναι που βρίσκεται και σήμερα σε κίνδυνο λόγω της εμμονής κάποιων να ασχολούνται με την καταγωγή τους και όχι με την πόλη μας έστω και αν εκεί από όπου κατάγονται η μόνη σχέση τους είναι σε καρτ ποσταλ).

Έτσι ο ανταγωνισμός των τοπικών αρχόντων δεν βρίσκεται πλέον στις διαφορετικές πατρίδες καταγωγής αλλά στην διαφορετικότητα της πολιτικής τους έναντι του πειραιά. Τρανό παράδειγμα ο Δηλιγιαννικός Μουτζόπουλος και ο Τρικουπικός Ρετσίνας. Ως συμπέρασμα λοιπόν η διαφορετικότητα της καταγωγής ήταν η αιτία που δημιούργησε το κοινό αίσθημα αγάπης για τον Πειραιά αφού η σύνθεση πολλών δεν ευνούσε την ανάπτυξη τοπικισμού.

Έτσι λοιπόν φτάνουμε στην ίδρυση του "Εμπορικού και Βιομηχανικού Συλλόγου Πειραιά" που αν και δεν είναι το αρχαιότερο στον Πειραιά σωματείο (1900) είναι αυτό που ξεπερνά στην ουσία το πρόβλημα της Πειραϊκότητας και περιλαμβάνει όλους τους εμπόρους και βιομηχάνους του πειραιά που έχουν έναν κοινό στόχο. Τον πειραιά και μόνο τον πειραιά.

Η δημιουργία του συλλόγου σαν παραμύθι. Κάποιοι έμποροι αποικιακών ειδών συζητούν σε ένα καφενείο την ίδρυσή του και μεταξύ τους ο Ιωάννη Μέρμυγκας προτείνει την ίδρυση του συλλόγου αυτού. Έμποροι και βιομήχανοι παρουσιάζονται σαν μια γροθιά έναντι του ελληνικού κράτους και διεκδικού ενωμένοι πλέον για τον πειραιά. Οι λεγόμενοι "Τετραγωνιστές" είναι αυτοί που διατηρούν τα καταστήματά τους γύρω από την αγορά και που λαμβάνουν τις πρώτες αποφάσεις τους συνεδριάζοντας μέσα στο καφενείο του Σιδηροδρομικού Σταθμού. Φτάνουν να πάρουν δε τόσο σημαντικές αποφάσεις για το μέλλον του Πειραιά που θέτουν υπό την προστασία τους την Ιδιωτική Εμπορική Σχολή του Παναγιωτόπουλου που είχε ιδρυθεί το 1904.

Αν και η ίδρυση του Εμπορικού και Βιομηχανικού συλλόγου του Πειραιά αποτελεί νησίδα ευημερίας για τον πειραιά ωστόσο η απουσία της πειραϊκότητας συνεχίζει να κυριαρχεί στους συλλόγους που έχουν κατακλύσει πλέον την πειραϊκή κοινωνία.

Αιγηνίτες, ποριώτες, Λοκροί, Μυκονιάτες, Αργείοι και από πολλά άλλα μέρη δημιουργούν συλλόγους τόπου καταγωγής και προσπαθούν να αναβιώσουν το πνεύμα αλληλεγγύης με βάσει την καταγωγή. Λειτουργούν συνήθως σε νοικιασμένους χώρους που πραγματοποιούνται οι συνελεύσεις των μελών, διοργανώνουν συνεστιάσεις και χωρούς την ημέρα εορτής του πολιούχου αγίου του συλλόγου που είναι πάντα ο ίδιος πολιούχος με τον τόπο καταγωγής και διενεργούν εράνους για την αγορά κάποιας εικόνας αντιγράφου συνήθως της πρωτότυπης που βρίσκεται στο νησί τους ή κάνουν εκδρομές για να επισκεφτούν οικογενειακώς τους τόπους γέννησής τους.

Από τέτοιους συλλόγους ξεπηδά πλήθος βουλευτών της εποχής αφού είναι σύνηθες ο Πρόεδρος ενός τέτοιου σωματείου να γίνεται τοπικός βουλευτής ή κάποιος βουλευτής να γίνεται επίτιμος πρόεδρος ενός συλλόγου. Παράδειγμα ο γιός του Ρετσίνα που κατέχει το αξίωμα του προέδρου στο σύλλογο των Αργείων ο "ΔΑΝΑΟΣ" εκλέγεται βουλευτής ή ο εφοπλιστής Καστριώτης που είναι πρόεδρος του συλλόγου Σπετσιωτών Πειραιά να εκλέγεται επίσης βουλευτής και να παραιτείται από το αξίωμα του προέδρου του συλλόγου.

Το 1897 η εφημερίδα Πρόνοια χαιρετίζει την ίδρυση του συλλόγου (αδελφότητας) Κρητικών η "ΟΜΟΝΟΙΑ" .

Η τοπικότητα καλά κυριαρχεί αφού τέτοιου είδους σωματεία συχνά εκφράζουν ολόκληρες συνοικίες του Πειραιά όπως οι κρητικοί την Καστέλλα, οι υδραίοι τα υδραίοικα, οι μανιάτες τα μανιάτικα, με αποτέλεσμα τον Φεβρουάριο του 1906 να γίνουν αιματηρές συμπλοκές μεταξύ κρητικών και μανιατών με αφορμή την προσβολή της τιμής εκατέρωθεν, συμπλοκών που κράτησαν τρεις ημέρες και έληξαν με την επέμβαση του στρατού.

Υπάρχουν βέβαια και σωματεία που δεν ασχολούνται με την καταγωγή αλλά με τον αθλητισμό. Έτσι το 1887 ιδρύεται ο γυμναστικός σύλλογος "ΘΗΣΕΥΣ" με επίτιμο μέλος τον Ιάκωβο Δραγάτση ο οποίος είχε καταβάλλει αγώνα για την εισαγωγή της γυμναστικής στα σχολεία. Την ίδια περίπου εποχή εμφανίζεται ο "ΟΜΙΛΟΣ ΠΕΖΟΠΟΡΩΝ" και ήταν το πρώτο σωματείο που έκανε χρήση της γυμναστικής όχι σαν άθλημα αλλά σαν διασκέδαση αφού η πεζοπορία γυμνάζει αλλά και διασκεδάζει.

Το 1903 έκανε την εμφάνισή του το γυμναστικό τμήμα του Πειραϊκού Συνδέσμου ημερομηνία ορόσημο η ίδρυσή του για τον Πειραιά, ενώ δημιουργούνται ο "ΟΜΙΛΟΣ ΚΥΝΗΓΩΝ", "ΟΜΙΛΟΣ ΘΗΡΕΥΤΩΝ", "ΟΜΙΛΟΣ ΕΚΔΡΟΜΕΩΝ", "ΟΜΙΛΟΣ ΠΟΔΗΛΑΤΩΝ".

Το 1888 ιδρύεται ο "ΟΜΙΛΟΣ ΕΡΕΤΩΝ" (με ιδέα του εργοστασιάρχη Ρετσίνα) αλλά μοιάζει περισσότερο με μια κλειστή κοινωνία για ολίγους αφού το ποσό συνδρομής του ορίζεται σε 200 δραχμές οι οποίες θα έπρεπε να καταβληθούν μάλιστα εφάπαξ, ποσό τελείως απαγορευτικό για την εποχή, ποσό που μπορούν να καταβάλλουν σαφώς μόνο οι εύποροι. Η κωπηλασία μέσω του Ομίλου γίνεται πραγματικότητα έστω και για λίγους, αφού κωπηλατικοί αγώνες γίνονταν στον πειραιά μόνο από τα πληρώματα των πλοίων ξένων στόλων με την μορφή επίδειξης.

Το 1896 ο γιατρός Πέτρος Αποστολίδης (Παύλος Νιρβάνας) ιδρύει το "ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ" με έμφαση στην ανάπτυξη των τεχνών (είχε προηγηθεί μια προσπάθεια το 1841 από το Σωματείο "ΑΡΜΟΝΙΑ" τα ίχνη του οποίου εξαφανίστηκαν και το μόνο που υπήρχε σαν θύμηση ήταν ο κινηματογράφος στην Καλλίπολη που έφερνε αυτό το όνομα).

Πηγές;

Διδακτορική διατριβή Ιωάννη Γιαννιτσιώτη (2001)

Λιάκος Αντώνης "Νεανικές οργανώσεις" (1988)

Λίλα Λεοντίδου "Εργατικός εποικισμός της Αθήνας και του Πειραιά" (1989)

Φωτογραφίες από Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο

Οι σύλλογοι που αναφέρονται είναι ενδεικτικοί και δεν αντικατοπτρίζουν το σύνολο των σωματείων / συλλόγων του πειραιά. Χρησιμοποιήθηκαν μόνο για να παρουσιάσουν το πρόβλημα της Πειραϊκότητας των κατοίκων.

Μια πειραιώτισσα που την έλεγαν Αθηνά στο Brighton

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Sat, 28 Jan 2012 05:22:00 PST

To Athina- b σε πίνακα ζωγραφικής

Η σύντομη ζωή του εμπορικού σκάφους (στην φωτο επάνω) ξεκίνησε το 1968 στην Χιροσίμα της Ιαπωνίας. Εκεί αρχικά βαπτίστηκε με το όνομα Kojima Maru και μέχρι το 1979 είχε αλλάξει τέσσερις φορές όνομα. Τελικά κατέληξε να έχει σπίτι του τον Πειραιά αφού προηγουμένως είχε βαπτιστεί με το όνομα Athina-b.

Στις 11 Δεκεμβρίου 1979 φορτωμένο με 3000 τόνους ελαφρόπετρα, έφυγε από τις Αζόρες στον Ατλαντικό με κατεύθυνση στο Shoreham του Sussex της Αγγλίας. Προβλήματα που παρούσιαστηκαν όμως με το ραντάρ, την γυροσκοπική πυξίδα και την γεννήτρια το ανάγκασαν να κατευθυνθεί στην Γαλλία για επισκευές. Μετά την αποκατάσταση των βλαβών ξαναξεκίνησε για να φθάσει στον αρχικό του προορισμό, η κακοκαιρία όμως από ισχυρούς ανέμους σε συνδιασμό με νέο πρόβλημα της μηχανής του το οδήγησαν στις 20 Ιανουαρίου του 1980 να προσαράξει στο Brighton Palace pier. Επί ένα μήνα που έμεινε προσαραγμένο έγινε τουριστικό αξιοθέατο της περιοχής και πέτυχε στην άνοδο των επισκεπτών. Έγινε πρώτο θέμα σε φωτογραφιές, πίνακες, σκίτσα. Ήταν τόση μεγάλη η προσέλευση τουριστών για να δούν το πλοίο που ακόμα μέχρι σήμερα υπάρχει στην παραλία αυτή κατάστημα με το όνομα του πλοίου

Athina-B in Brighton

address: 27 Station Road, Portslade, Brighton, East Sussex,GB

Το Athena-b σε φωτογραφία

Η παραλία Palace pier του Brighton είναι μια από τις πιο διάσημες πόλεις παραθερισμού για την Αγγλία και κατά μήκος της υπάρχει το διάσημο παλαιό τουριστικό τρενάκι που τις ημέρες εκείνες παρουσίασε την μεγαλύτερη πληρότητα θέσεων επισκεπτών που σε ανάμνηση του περιστατικού κράτησαν την άγκυρα ως έκθεμα στην παραλία μέχρι σήμερα.

Η άγκυρα του πλοίου σήμερα

Τουρίστες με φωτογραφίζονται με φόντο την Αθηνά

Αποβίβαση μελών πληρώματος στην ακτή

Στις 21 Φεβρουαρίου του ίδιου έτους οδηγήθηκε στο Kent για παλιοσίδερα.

Πηγές:

Barry Knell

Wikipedia

http://www.mybrightonandhove.org.uk/page_id__5314_path__0p115p207p587p.aspx

http://www.pastfinders.com/athena_b.htm

Ένας Δανός συναντά τον Πειραιά (Ture Andersen)

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Fri, 27 Jan 2012 03:36:00 PST

Βγαίνω από το τρένο στον όμορφο, παλιό σταθμό του Πειραιά, όπου ο ήλιος λάμπει και το φως του διαθλάται στα χρωματιστά αψιδωτά παράθυρα. Εδώ υπάρχει ένα ανθρωπομάνι οι πλανιώδιοι πωλητές έτοιμοι στην έξοδο μας καλωσορίζουν με ποικιλία από τσάντες Gucci και γιαλιά ηλίου - φυσικά "μαϊμούδες". Είναι παράνομοι μετανάστες που δοκιμάζουν την τύχη τους ως πλανόδιοι πωλητές, μ΄όλη την πλούσια πραμάτεια τους απλωμένη σε μιά κουβέρτα, που γρήγορα μεταμορφώνεται σε σάκκο ο οποίος ρίχνεται στην πλάτη μόλις φανεί η αστυνομία. Είναι όμως καλό το μέρος από εμπορική άποψη, γιατί όλοι όσοι ταξιδεύουν πρέπει να περάσουν από το σημείο αυτό για να ανέβουν στην στενή γέφυρα πεζών και να πάνε στο καράβι τους. Οι πιο πολλοί ταξιδιώτες περνούν από τον Πειραιά για να συνεχίσουν τα ταξίδια τους στην καταπληκτική αυτή χώρα.

Πρέπει να βρω τον δρόμο για το παλιό λιμάνι Ζέα -30 λεπτά με τα πόδια από τον σταθμό-. Καθοδόν περνάω από την πολύχρωμη αγορά ψαριών, φρούτων και λαχανικών, τη γεμάτη κόσμο που ψωνίζει και ακολουθώ έναν από τους ολόισιους δρόμους του Πειραιά. Τα κτήρια χαρακτηρίζονται από την ανιαρή αρχιτεκτονική των μέσω του περασμένου αιώνα, αλλά εδώ κι εκεί αναδύονται μακρά αρχιτεκτονικά μαργαριτάρια, σπιτάκια από το τέλος του 19ου αιώνα, τότε που δημιουργήθηκε ο νέος Πειραιάς. Τα κτήρια όμως αυτά είναι συχνά σε τόσο κακή κατάσταση που στηρίζονται από ξύλινα δοκάρια και καλύπτονται από ένα πράσινο δίκτυ. Το μεγαλύτερο μέρος του Πειραιά κτίστηκε προς τα τέλη του 19ου αιώνα βάσει του αρχαίου ρυμοτομικού συστήματος του Ιπποδάμου.

Θα συναντήσω τον Μπγιορν Λοβέν που διευθύνει το αρχαιολογικό πρόγραμμα Zea Habour Project.

Ο Μπγιόρν ενθουσιασμένος διηγείται για το έργο αυτό που εκτυλίσσεται τα τελευταία χρόνια, για την χαρτογράφηση, με λίγα λόγια, και την αναστήλωση σε σχέδια τριών διαστάσεων των αρχαίων νεώσοικων που είχαν κτιστεί ο ένας δίπλα στον άλλον κατά μήκος του φυσικού λιμανιού Ζεα. Σήμερα δεν έχει μείνει σχεδόν τίποτα από τους νεώσοικους, παρά μόνο κατάλοιπα των θεμελίων, λαξευτά στο βράχο, μισό μέτρο κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Το αρχαίο λιμάνι σήμερα έχει γίνει μαρίνα για τους πλουσίους της Ελλάδας.

Με αφορμή το αρχαιολογικό έργο στη Ζέα, εμπνέομαι για τη μέλλουσα φωτογραφική μου εργασία. Αρχίζω να ερευνώ το τμήμα αυτό της πόλης που είναι γεμάτο αντιθέσεις. Πλούσιος/φτωχός, όμορφο/άσχημο, θόρυβος και γαλήνη συγχρόνως.

Προσπαθώ να φανταστώ πώς ήταν η περιοχή αυτή του λιμανιού της Ζέας στην αρχαιότητα, ένα τεράστιο λιμάνι με τα καλύτερα πολεμικά πλοία εκείνης της εποχής και κέντρο όλου του εμπορίου από και προς την Ευρώπη.

Και στις μέρες μας ο Πειραιάς είναι ένα δραστήριο λιμάνι, ένα από τα μεγαλύτερα της Ευρώπης και κόμβος διακομιδής με εκατομμύρια ταξιδιωτών από και προς το λιμάνι. Επικοινωνών με τα ναυπηγεία για να πάρω άδεια επιτόπιας φωτογράφησης. Παρουσιάζω την ιδέα μου να αποτυπώσω τους σύγχρονους εργάτες των ναυπηγείων σε αντίστιξη με τους αρχαίους ναυπηγούς στους νεώσοικους της Ζέας. Ο σκοπός είναι ξεκάθαρος να αποτυπώσω τους σημερινούς εργάτες ναυπηγείων και το περιβάλλον τους. Έφερα ένα άσπρο σεντόνι από το Ινστιτούτο, το οποίο θα χρησιμοποιούσα ως φόντο για τα πορτραίτα μου, τεχνική που έχω ξαναχρησιμοποιήσει, για να δημιουργήσω όσο το δυνατόν, ηρεμία γύρω από το άτομο του οποίου κάνω το πορτραίτο.

Κατάφερα να κεδρίσω την εμπιστοσύνη των εργατών του ναυπηγείου και το έργο μου ξεκίνησε. Τις επόμενες μέρες επισκέφτηκα και άλλα, μικρότερα ναυπηγεία και ερεύνησα και όλη την περιοχή γύρω από την Ζέα.

Ο Ture Andersen γεννήθηκε το 1974 στο Lyngby της Δανίας. Σπούδασε διαφημιστική φωτογραφία σε Σχολή της Κοπεγχάγης από όπου αποφοίτησε το 1995. Την περίοδο 1996-1998 έζησε και εργάστηκε ως φωτογράφος στη Νέα Υόρκη. Από το 1999 ασχολείται με φωτογραφία ντοκιμαντερ και αργότερα ίδρυσε το OURO, ένα δανέζικο φερυμπώτ που έχει μετατραπεί σε πλωτό δημιουργικό στούντιο που ασχολείται με οπτικές ιδέες, φωτογραφία και τέχνη.

Το σκάφος του Ture Andersen σε γραμματόσημο

Από το 1994 εκθέτει την δουλεία του στη Δανία σε προσωπικές αλλά και ομαδικές εκθέσεις, με φωτογραφίες από τον Καναδά, το Λαντάκ (Μικρό Θιβέτ), τη Νέα Υόρκη, την Κούβα, την Γροιλανδία και αλλού. Έχει συμμετάσχει και σε κινηματογραφικά έργα. Εκδίδει το 2009 το φωτογραφικό άλμπουμ Για την Γροιλανδία. Περισσότερο οπτικό υλικό και πληροφορίες για τα έργα του μπορείτε να δείτε στο www.tureandersen.dk

Πειραιόραμα/Pireorama

Πως θα ήταν ο Πειραιάς αν ήταν ναυτιλιακό κέντρο

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Mon, 23 Jan 2012 12:52:00 PST

Πως θα ήταν ο Πειραιάς αν υπήρχε κράτος και δημοτικοί άρχοντες που τόσα χρόνια φρόντιζαν για την ανάπτυξή του;

Που τον αγαπούσαν πραγματικά;

Που φρόντιζαν για την ανάπτυξη και ευημερία των κατοίκων του;

Ας μεταφερθούμε λοιπόν με την φαντασία μας σε μια πόλη σύγχρονη που βρίσκεται στον 21ο αιώνα όχι μόνο χρονολογικά αλλά πραγματικά βαδίζοντας με αισιοδοξία, με ανάπτυξη με όραμα....

Όπως θα έπρεπε να είναι η πόλη μας αν αυτοί που την καταδίκασαν είχαν καταδικαστεί πρώτοι με το να περάσουν εδώ και χρόνια στο περιθώριο αντί να τους αφήσουμε να μας οδηγήσουν σε ασφυξία και οικονομικό μαρασμό.

Ο Πύργος του Πειραιά

ή μήπως έτσι με καλωσόρισμα στην κορυφή;

Ο Πειραιάς έγινε το ναυτιλιακό κέντρο που σκέφτονταν κάποτε να σχεδιάσουν. Οι εταιρείες δεν έφυγαν ποτέ από τον πειραιά για να πάνε Λονδίνο, γιατί τελικά τους δόθηκαν κίνητρα και η ελλάδα έγινε μέσα στις πρώτες 10 χώρες παγκοσμίως στο στήσιμο επιχειρήσεων.


Αριστερά βλέπουμε το city του πειραιά. Εκεί στεγάζονται όλες οι ναυτιλιακές εταιρείες και το χρηματιστηρίο του Πειραιά, όπως και το Μεσογειακό κέντρο Εμπορίου.

Αριστερά βλέπουμε το Πειραϊκό Ναυτικό Μουσείο (Piraeus Marine Museum). Το οποίο έφυγε από το στενό χώρο της φρεαττύδας εδώ και χρόνια και στεγάστηκε εδώ.

Αριστερά του Δημοτικού Θεάτρου βλέπουμε στην θέση που υπήρχε το γκαράζ του δήμου το πολιτιστικό κέντρο που στεγάζει την βιβλιοθήκη, το ίδρυμα πειραϊκών ερευνών και τάξεις επιμόρφωσης πειραιωτών. Στα δεξιά του δημοτικού θεάτρου εκεί που παλιά ήταν το Μετρόπολις σήμερα βρίσκεται το Κ.Ε.Π. για εξυπηρέτηση των δημοτών. Στο κέντρο της πλατείας ο θεός της θάλασσας Ποσειδώνας (σε αντίθεση της Θεάς Αθηνάς της πρωτεύουσας)

Εναλλακτική πρόταση του Πειραιά με ενοποιημένο και καταπράσινο το κέντρο του

Κάποτε η πλατεία Κοραή ήταν έτσι

Σήμερα είναι έτσι. Αριστερά το δημαρχείο δεξιά η Ιωνίδειος

Μπαίνοντας στο Λιμάνι αριστερά το Ναυτικό Μουσείο με την τριήρη που βρίσκονταν στο τροκαντερό έμπροσθεν αυτού.

Ο Πειραιάς στα βήματα του 21ου αιώνα

Θέλει ακόμα -κι αυτό είναι ωραίο-

να παριστάνει τον ευρωπαίο.

Στα δυό φορώντας τα πόδια που'χει

στο 'να λουστρίνι, στ'αλλο τσαρούχι.

Πλατεία Κοραή. Άποψη του παλιού γκαράζ

Ωσάν πολίτης, σκυφτός ραγιάς

σαν πιάσει πόστο: δερβέναγας.

Ποιός είδε κράτος λιγοστό

σ' όλη τη γη μοναδικό,

εκατό να εξοδεύει

και πενήντα να μαζεύει;

Να τρέφει όλους τους αργούς,

νά'χει επτά Πρωθυπουργούς,

ταμείο δίχως χρήματα

και δόξης τόσα μνήματα;

Νά 'χει κλητήρες για φρουρά

και να σε κλέβουν φανερά,

κι ενώ αυτοί σε κλέβουνε

τον κλέφτη να γυρεύουνε;

Χαρά στους χασομέρηδες! χαρά στους αρλεκίνους!

σκλάβος ξανάσκυψε ο ρωμιός και δασκαλοκρατιέται.

Μαρίνα Ζέας, δεξιά μεγάλη ξενοδοχειακή μονάδα, μπροστά οργανωμένη παραλία

Τις φωτογραφίες έφτιαξε με photo shop ο Alexandris (Αλεξανδρής) και τις ανέβασα κατόπιν αδείας του, αφού προηγουμένως τις είχε αναρτήσει στο www.skyscrapercity.com (στην ενότητα photoshop city)

Στίχοι από ποίηματα του Γεώργιος Σουρή (1853-1919) επίσης από Αλεξανδρή

Όταν το Costa Concordia έρχονταν στον Πειραιά.

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Mon, 23 Jan 2012 07:01:00 PST

Η φωτογραφία είναι από 26/09/2009 στην Ακτή Ξαβερίου (Νέο Επιβατικό Σταθμό)

Συχνός επισκέπτης του Πειραιά το κρουαζιερόπλοιο που απασχόλησε όλα τα Διεθνή Πρακτορεία Ειδήσεων. Εμείς που μένουμε στην ευρύτερη περιοχή του Ξαβερίου το βλέπαμε τακτικότατα. Μάλιστα στις 2/1/2009 το Concordia έκανε ποδαρικό για τα κρουαζιερόπλοια στο λιμάνι του Πειραιά, αφού ήταν το πρώτο κρουαζιερόπλοιο που μπήκε για το έτος 2009. Γνωστά πρακτορεία στον Πειραιά που έκλειναν κρουαζιέρες με το συγκεκριμένο πλοίο έδιναν την εξής περιγραφή:

Καλωσορίσατε στο Costa Concordia, το πιο φουτουριστικό και πολυτελές κρουαζιερόπλοιο του στόλου. Εχοντας χαρακτηρισθεί απο πολλούς ως πλωτός ναός, το Costa Concordia, αποτελεί και ένα απο τα μεγαλύτερα σε μέγεθος πλοίο της Costa. Το όνομα του συμβολίζει την γαλήνη και την αρμονία των διαφόρων εθνικοτήτων και προσδίδει σεβασμό στις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης όπως το Παρίσι, το Λονδίνο και την Ρώμη.

8ήμερη κρουαζιέρα στη Δυτική Μεσόγειο με το Costa Concordia

Σαβόνα –Μασσαλία - Βαρκελώνη –Πάλμα-Κάλιαρι - Παλέρμο- Τσιβιταβέκια – Σαβόνα

Αναχωρήσεις: 14 Ιανουαρίου , 04 Φεβρουαρίου, 03 Μαρτίου 2012

Από: € 199 το άτομο σε δίκλινη εσωτερική καμπίνα!

Είναι μεγάλη ευκαιρία και μπορείτε να συνδυάστε την κρουαζιέρα σας με 2ήμερη ή 3ήμερη έξτρα διαμονή στο ΜΙΛΑΝΟ !

Το κρουαζιερόπλοιο σας διαθέτει 1430 Καμπίνες, 55 με άμεση πρόσβαση στο Spa, 505 με ιδιωτικά μπαλκόνια, 58 Σουίτες όλες με ιδιωτικό μπαλκόνι, 12 σουίτες με άμεση πρόσβαση στο Spa. Επίσης, διαθέτει 5 εστιατόρια, συμπεριλαμβανόμενο και το Club Concordia όπου χρειάζεται να πραγματοποιήσετε κράτηση και 13 μπαρ, συμπεριλαμβανόμενο και το ''Cognac & Cigar'' Μπαρ, για να απολαύσετε τα πούρα σας. Για την διασκέδαση σας διαθέτει 3 πισίνες, 2 με πτυσσόμενη οροφή,5 jacuzzis και μία νεροτσουλήθρα για ατελείωτο παιχνίδι, Αθλητικό γήπεδο πολλαπλών χρήσεων και εξωτερικό γήπεδο για τρέξιμο (170 μέτρα) και φυσικά γυμναστήριο, Χαμάμ, Σάουνα, Θεραπείες για καλή φυσική κατάσταση σε έκταση 1,900 τετραγωνικών μέτρων σε 2 καταστρώματα του πλοίου.
Το Θέατρο του Costa Concordia βρίσκεται σε 3 καταστρώματα, με εσωτερική επιβλητική σκάλα, και φυσικά το Casino & η Disco του πλοίου,η αίθουσα με άμεση πρόσβαση στο Internet και βιβλιοθήκη. Για τους μικρότερους σε ηλικία επιβάτες το Costa Concordia διαθέτει αίθουσα με ηλεκτρονικά παιχνίδια, παιδότοπος (Squok Club), παιδική πισίνα για ασφαλές παιχνίδι, Formula 1 εξομοιωτής, και μια Γιγάντια οθόνη στο κατάστρωμα της πισίνας, για υπέροχες κινηματογραφικές νύχτες κάτω απ'τα αστερια.

Ο Πειραιάς του 1920 μέσα από το αρχείο της Ε.Ρ.Τ.

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Thu, 19 Jan 2012 04:21:00 PST


1915 Μέγαρο Σπυράκη στην συμβολή Βασιλέως Γεωργίου και Φίλωνος. Από τότε υπήρχαν σταθμευμένα αυτοκίνητα ενώ το τραμ διέρχονταν μπροστά

1920 Ακτή Μιαούλη. Το τραμ έρχεται

1920 Νέο Φάληρο, έντονος κυματισμός. Από πάνω τα αποδυτήρια


1920 αριστερά το Τελωνείο

1921 Κηδεία από το ατύχημα των πολεμικών σκαφών Λέων με Ιέραξ. Ημέρα θρήνου για το πολεμικό ναυτικό. Διέρχονται ή την οδό Γούναρη ή την Εθνικής Αντιστάσεως (σημερινή ονομασία) με κατεύθυνση τον Λιμένα.


1922 Πρόσφυγες από την καταστροφή της Μικρασιατικής εκστρατείας. Σκηνές σε όλα τα πάρκα και δημόσιους χώρους του Πειραιά.

1922 Πρόσφυγες

1923 Εγκαίνια Αγγλο-αμερικανικής τράπεζας της Ελλάδος. Λειτούργησε έως το 1929 και έκλεισε.

1924 Ο Πρόεδρος Κουντουριώτης με τον Δήμαρχο Πειραιά Παναγιωτόπουλο (ο δεξιός στην φωτο).

1925 Καλλιστεία στην Αθήνα. Ενδιαφέρει η κοπέλα αριστερά που φέρει την ταινία Miss Κοκκινιά

1925 στο Νέο Φάληρο ξανά. Οι καμπίνες πίσω

1928 Στην αποβάθρα του σταθμού Νέου Φαλήρου. Από πίσω η εναέρια πεζογέφυρα


1929 το τελωνείο πάλι με το τραμ. Στο βάθος μόλις που διακρίνεται το ρολόι (Δημαρχείο)


1929 Ακτή Τσελέπη


1929 Βίλλα Κουμουνδούρου. Από αυτή την βίλλα πήρε κατά λάθος και το νησάκι που βρίσκεται έναντι το όνομα Κουμουνδούρου.


1928 Θεοφάνεια στον πειραιά


1920 όταν στο λιμάνι έφερναν τούρκους αιχμαλώτους. Δύο χρόνια αργότερα στο ίδιο σημείο κατέφευγαν οι πρόσφυγες


Πλατεία Καραϊσκάκη από την εσωτερική πλεύρα


Λιμεναρχείο Πειραιά

Στην οδό Μητρώου

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Tue, 17 Jan 2012 22:19:00 PST

Θα ήμουν 5 χρονών, όταν πήγαινα στο σπίτι της γιαγιάς μου στην οδό Μητρώου. Εκείνη την εποχή, στην συγκεκριμένη οδό αλλά και στην διπλανή και στην παραδιπλανή, ήταν ζυγισμένα και στοιχισμένα όμορφα ισόγεια ή το πολύ δίπατα σπίτια, που στην κορυφή τους έδραζε μια στέγη από κεραμμύδια. Δύο με τρία σκαλάκια ήταν τα μόνα που έπρεπε να δρασκελίσεις για να μπεις στο σπίτι. Δεξιά υπήρχε -φυτεμένο θα έλεγε κανείς- στο πεζοδρόμιο ένα κομμάτι σίδερο, το οποίο χρησίμευε για τον καθαρισμό των παπουτσιών. Εγώ και πολλά άλλα παιδιά όμως λέγαμε ότι εκεί ακόμα παλαιότερα έδεναν τα άλογα όπως βλέπαμε να κάνουν στις ταινίες. Στην βαριά δίφυλη πόρτα εισόδου, υπήρχε ένα σιδερένιο χέρι σαν πόμολο, το οποίο με τρόμαζε και μόνο που το έβλεπα. Πίστευα ότι μόλις θα το έπιανες, ξαφνικά αυτό θα ζωντάνευε και θα σε γράπωνε γερά. Ίσως γι΄αυτό και δεν το χρησιμοποιούσα σχεδόν ποτέ αλλά προτιμούσα ένα συρματάκι που στην συνέχειά του γίνονταν κορδόνι, που μόλις εξείχε, αλλά όταν το τραβούσες ένα ασθενικό κουδουνάκι ακουγότανε μέσα από το σπίτι να χτυπάει. Μπαίνοντας στο σπίτι και δεξιά υπήρχε ένα μακρόστενο δοχείο γεμάτο από μακριές ομπρέλες αλλά και κάποια ξύλινα μπαστούνια, ενώ ακριβώς αριστερά υπήρχε ένα έπιπλο πάνω στον τοίχο που στην πάνω του πλευρά έβαζες τα καπέλα και ακριβώς κάτω από αυτά υπήρχαν κρεμάστρες για τα παλτά. Από το έπιπλο αυτό αμέσως καταλάβαινα αν ο παππούς ή η γιαγιά βρίσκονταν μέσα στο σπίτι γιατί αμφότεροι ποτέ δεν πήγαιναν κάπου έστω και στον φούρνο άνευ καπέλου. Ήταν για κάποιον άγνωστο λόγο νόμος απαράβατος. Ανάμεσα στα παλτά που κρέμονταν υπήρχε και ένας καφρέπτης στον οποίο εγώ δεν μπορούσα να με δω καθότι ήταν ψηλά αναρτημένος. Ακόμα πιο μέσα στο σπίτι υπήρχε το σαλόνι με την χαρακτηριστική μυρωδιά της λεβάντας, του ξύλου και του νυχτολούλουδου που έρχονταν από την πίσω αυλή. Το ταβάνι σε αυτό το σπίτι ήταν ψηλά και διακοσμημένο ολόγυρα από γύψινη κληματαριά. Το βράδυ που έκλειναν όμως τα φώτα και άφηναν ανοιχτό μόνο ένα μικρό τρεμάμενο ηλεκτρικό λαμπάκι να φωτίζει σαν καντηλάκι από το εικονοστάσιο ψηλά στην γωνία του δωματίου, το ταβάνι αυτό δημιουργούσε σκιές και μου προκαλούσε φόβο. Οι γύψινες κληματαριές γίνονταν άλλοτε τέρατα άλλοτε εξωγίηνοι και άλλοτε τεράστια πλοκάμια. Και για να συνεχίσω με το σπίτι, όπως είπα και πριν, πίσω υπήρχε μια αυλή με άσπρα και μαύρα πλακάκια σαν της σκακιέρας. Στην γωνιά της αυλής ήταν ένα μικρό δωματιάκι που αποτελούσε συνήθως το καταφύγιο των παιχνιδιών μου. Αυτό το έλεγαν πλησταριό και μέσα υπήρχε μια τεράστια γούρνα, βρύση, σκάφη και πανέρια με ρούχα. Στην πίσω αυλή ζούσαν ή καλύτερα περιφέρονταν και εκεί οι γάτες του σπιτιού. Η μάνα μου έλεγε ότι μέχρι και πριν τον γάμο της οι γάτες κοιμόντουσαν μέσα στο σπίτι ενώ μια εξ αυτών η μαυρούλα κοιμόταν πάντα στα πόδια της. Εγώ αδυνατούσα να το πιστέψω αυτό γιατί η μάνα μου όσο τη θυμάμαι ουδέποτε είχε σχέσεις ούτε με γάτες, ούτε με σκύλους. Εκείνη έλεγε ότι τις απομάκρυνε για εμάς που είμασταν παιδιά και για να μην αρρωστήσουμε και της άφηνε να ζουν στην αυλή - ενώ όταν είχε κρύο τους άνοιγε να μπουν στο πλησταριό-. Στην πίσω αυλή βέβαια οι γάτες είχαν τα τυχερά τους ειδικά το καλοκαίρι, που στήνονταν ένα τραπέζι και μαζευόμασταν όλοι ένα γύρο, αλλά στην κορυφή του κάθονταν πάντα ο παππούς και λίαν συχνά είχε και την κιθάρα του. Αυτή δύσκολα την αποχωρίζοταν και την έπαιρνε μαζί του ακόμα και όταν πήγαινε στην ταβέρνα στου Μούκα ή σε εκείνη την αυλή πιο κοντά σε μας στα Μπακαλιαράκια. Ακόμα και όταν αργότερα έχασε τα λογικά του (αλτσχάϊμερ το λέμε σήμερα) και ξέχναγε εμάς αλλά και τις ίδιες του τις συνήθειες σταδιακά, την κιθάρα και τα τσιγάρα του τα ξέχασε τελευταία.

Τα καλοκαίρια καθόμουνα στα μπροστινά σκαλάκια και θυμάμαι ότι οι δρόμοι ήταν γεμάτοι από παιδιά τόσα πολλά που δεν θυμάμαι από τότε να έχω δει σε γειτονιά και που οι μεγάλοι τα αποκαλούσανε μαρίδα. Το σπίτι, ο παππούς, η γιαγιά, οι συγγενείς και ότι με περιέβαλε τότε δημιουργούσαν ένα τοίχο ασφάλειας γύρω μου και ένιωθα ότι αυτός ήταν ένας κόσμος δεδομένος για όλα τα παιδιά αλλά και για μένα τον ίδιο. Αργότερα η ζωή με έμαθε ακριβώς το αντίθετο. Τίποτα δεν είναι δεδομένο ούτε για τους άλλους αλλά ούτε και για εμας τους ίδιους.

Στην θέση αυτού του σπιτιού σήμερα στέκει μια πολυκατοικία γιατί ένα τέρας έφαγε εκτός από το σπίτι της γιαγιάς και όλα τα σπίτια του δρόμου. Αυτό το τέρας που δυστυχώς υπάρχει μέχρι σήμερα λέγεται αντιπαροχή. Δίνεις το παλιό σου ερείπιο -έτσι έλεγαν τότε- και παίρνεις ένα ολοκαίνουργιο διαμέρισμα. Μαζί με το σπίτι έφυγε και η παλιατζουρία (τα παλιά έπιπλα όπως τα έλεγαν)για να αγοραστούν καινούργια μικρότερα. Ούτε η μεγάλη ξύλινη τραπεζαρία της γιαγιάς φυσικά είχε διαφορετική τύχη όπως και το έπιπλο κρεμάστρα της εισόδου και τόσα άλλα που ξαφνικά βρέθηκαν να είναι παράταιρα με την διακόσμηση της νέας ζωής. Άλλα τα πήρε ο παλιατζής με δυσφορία γιατί όλο τέτοια σαβούρα του έδιναν -καθώς έλεγε τότε- ενώ άλλα βρέθηκαν ακόμα και στα σκουπίδια. Οι γάτες οι αναθρεμένες από το ίδιο φαγητό που τρώγαμε ξαφνικά έσβησαν από την μνήμη μου. Όταν καμιά φορά σήμερα κατεβαίνοντας την Μακρυγιάννη για να πάω προς πειραϊκή, περνώ από την γωνία της Μητρώου, κοιτάζω τον δρόμο μάλλον αδιάφορα γιατί ο δρόμος ο σημερινός δεν είναι πλεον αναγνωρίσιμος. Παιδιά δεν ακούγονται παρά οι μηχανές και τα κορναρίσματα ατέλειωτων αυτοκινήτων με στίβα τα σκουπίδια ανάμεσά τους ενώ εαν.........εαν ακούγεται φωνή παιδιού στον δρόμο σπανίως αυτή είναι ελληνική.

Γι΄αυτό και μέχρι σήμερα έχω μια ανεξήγητη αγάπη για τις γάτες, ίσως γιατί μου θυμίζουν την εποχή της Μητρώου. Την εποχή που ο Πειραιάς μας τραγούδαγε στις αυλές με τις κιθάρες.

Οι boomers του Πειραιά.

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Mon, 16 Jan 2012 04:25:00 PST

Η 22 Απριλίου του 1889 είναι για την αμερική μια ημερομηνία που αποτελεί αφετηρία για ένα γεγονός. Ανοίγει με ομοσπονδιακή απόφαση επίσημα ο δρόμος για τον εποικισμό της Δύσης με έναν τρόπο σχετικά γνώριμο για τα ελληνικά δεδομένα. Ο τρόπος αυτός λεγόταν Land rush που στην εννοιολογική του μετάφραση σημαίνει " όποιος προλάβει". Ακριβώς στις 12 το μεσημέρι 50.000 άνθρωποι παρατάσσονται σε μία ευθεία για να προλάβουν να πάρουν ένα κομμάτι γης από τα 2 εκατομμύρια στρέμματα που έδινε με απόφασή του ο Πρόεδρος της Αμερικής Αβραάμ Λίκολν. Οι μόνοι κανόνες που υπήρχαν ήταν ότι η μέγιστη έκταση που μπορούσε να καταλάβει κάποιος ήταν τα 160 στρέμματα, ενώ για να πάρει στην συνέχεια τίτλο ιδιοκτησίας θα έπρεπε να μείνει εκεί. Όσοι συμμετείχαν σε αυτό ονομάστηκαν boomers επειδή πίστευαν ότι περιοχές εκτός κτηματολογίου έδιναν το ελεύθερο για εγκατάσταση. (κτηματολόγιο; τι είναι αυτό;)

Αρκετά χρόνια πριν συμβεί αυτό όμως, η ελλάδα (πάντα μπροστά) είχε μια παρόμοια ιστορία που δεν ήταν άλλη από αυτή του πειραιά μας.

Βρισκόμαστε στα 1834 όταν ο Όθωνας ο βασιλέας (και όχι ο προπονητής) βασίλευε ελέω θεού (κάτι που δεν απέχει από την ελέω θεού σημερινή κατάσταση), πλην όμως ήταν μικρός. Έτσι η αντιβασιλεία που ουσιαστικά κυβερνούσε (ότι η τρόϊκα σήμερα δηλαδή), δημοσίευσε στην εφημερίδα της Κυβερνήσεως της 10ης Ιανουαρίου του 1834 ένα νόμο που αν και έλεγε ότι ήταν του 1834 ήταν ουσιαστικά απόφαση της 27ης Δεκεμβρίου του 1833 "περί συστάσεως Δήμων" που χονδρικά έλεγε ότι αν πάνω από 300 νοματαίοι κάνετε χωριό (ζείτε δηλαδή μαζί ειρηνικά χωρίς να σκοτώνεστε) τότε εμείς σας κάνουμε Δήμο. Ίσως αυτή να είναι και η βασική αιτία ότι πολλοί τοπικιστές σημερινοί (ονόματα δεν λέμε) που περηφανεύονται για την καταγωγή τους δεν κάνανε ποτέ δήμο δικό τους γιατί ίσως ποτέ δεν έκαναν χωριό μεταξύ τους γιατί τρωγόντουσαν...

Συνεχίζοντας λοιπόν ο ανωτέρω νόμος ως πειραιώτες μας είναι αδιάφορος γιατί ούτε 300 δεν είμασταν. Όμως; Στο άρθρο 5 αυτού του νόμου υπήρχε κάτι σημαντικό. Προέβλεπε ότι ήταν δυνατός ο σχηματισμός δήμου και με λιγότερο από 300 νοματαίους κατ΄ εξαίρεση σε περίπτωση "σχηματισμού νέων χωριών δια αποίκων". Νάμαστε καλώς τα παιδιά, 40 παλληκάρια από τον Πειραιά (και όχι από την Λιβαδιά) κτηματίες εδώ γύρω υποβάλουν στην "Βασιλική Γραμματεία επί των Εσωτερικών" (μάλλον τα υπουργεία έγιναν πριν ακόμα απελευθερωθεί η ελλάδα, δηλαδή προϋπήρχαν) υποβάλλουν λοιπόν το εξής, προσέξτε εισαγωγή (εννοείται ότι είναι μέσα στην παρένθεση είναι σχόλια):

"Η κατάστασις του Πειραιώς είναι αθλιέστατη. (ότι και σήμερα) Όχι μόνο η βελτίωσις της καταστάσεως ταύτης, την οποίαν δεν αμφιβάλλομεν ότι επιθυμεί η Σεβαστή Κυβέρνησις (χέστηκε η σεβαστή κυβέρνησις) αλλά και η μόρφωσις και ο ταχύς συνοικισμός του Πειραιώς.....(μπλα μπλου μπλα)...τα 300 άτομα που απαιτούνται δια την σύστασιν ενός Δήμου υπάρχουν ενταύθα (μούφα υπάρχουν αλλά επειδή είστε κουτοβαυαροί προχωράμε). Μόλον τούτο και αν δεν είναι πλήρης ο αριθμός τούτος (ναι μας λείπουν τα 260 άτομα ακόμα), δυνάμει του άρθρου 5 πρέπει να γίνη εξαίρεσις προς τον Πειραιά ως μέρος το οποίο σχηματίζεται (ακόμα και τώρα σχηματίζεται)".

Και έτσι με ένα μικρό ψεματάκι και 260 άτομα μείον πήραμε το οκέι να γίνουμε Δήμος. Άντε λοιπόν οι 40 πως να εμφανιστούν ως 300; Και γύρω γύρω να τρέχαν κάθε μέρα 300 δεν γινόντουσαν. Και ημερήσιο πρόγραμμα να έβγαζαν 8-9 κάνεις τον σταθμάρχη, 9-11 τον ταχυδρόμο, 11-13 κάνεις τον αμέριμνο σε παγκάκι (άσε που παγκάκι τότε δεν υπήρχε αλλά ούτε σήμερα υπάρχει), πάλι απείχαν από το να φτάσουν τους 300. Επειδή όμως οι τότε έλληνες ήταν μάγκες (και όχι ψευτόμαγκες) βρήκαν την λύση. Έχτισαν μία εκκλησία στο όνομα του Αγίου Σπυρίδωνα (στην θέση της Μονής) με ρεφενέ που έκαναν μεταξύ τους και μάζεψαν 3.803 δραχμές. Η εκκλησία ήταν η λύση; Και όμως ήταν. Γιατί δημιούργησαν μια εστία. Αν και αγράμματοι ή μερικώς γραμματιζούμενοι ήξεραν ένα πράγμα. Ότι κερδήθηκε με το σπαθί έπρεπε να διασφαλιστεί με το πνεύμα. Έκτισαν λοιπόν την εκκλησία πρώτη, γιατί δεν νοείται και σήμερα χωριό χωρίς εκκλησία. 60 μέρες μετά το χτίσιμο της εκκλησίας ξεκίνησαν να φτιάχνουν σχολείο το "αλληλοδιδακτικό" (αν και οι πληροφορίες λένε ότι δεν δίδασκαν ο ένας τον άλλον) και τον επόμενο χρόνο το "Παρθενικό" για κορίτσια μόνο (άντε να έβρισκες μαθήτριες σήμερα να πάνε με αυτό τον τίτλο).

Μετά αποφασίζουν να φτιάξουν και βιβλιοθήκη αλλά μην το παραχέσουμε κιόλας τον πειραιά φτιάχναμε όχι την οξφόρδη. Και έτσι η βιβλιοθήκη δεν έγινε ή καλύτερα έγινε με 90 χρόνια καθυστέρηση. Ναι αυτό το κτήριο που περνάτε απέξω και αναρρωτιέστε τι είναι μέσα; Βιβλιοθήκη είναι.

Ωραία θα μου πείτε μέχρι εδώ και που κολλάνε οι boomers της αμερικής με την ιστορία μας;

Με το ένα κόλπο και το άλλο φτάσαμε στο σωτήριο έτος 1836 "Κάτοικοι εν όλω: 1011" (δηλαδή η ομάδα του ολυμπιακού και 1000 κάτοικοι). Στην ίδια απογραφή είχαν γράψει και το περίφημο "Γεωργός ουδείς, ποιμήν 1" (που σημαίνει σε ελεύθερη μετάφραση ταγάρια δεν έχουμε και έναν που βοσκά πρόβατα εδώ επαρακάτω).

Και πάλι 1011 κάτοικοι απέχουν από αυτό που οι πρωτοπόροι του πειραιά ονειρεύονταν. Στο μεταξύ (μην χάσει η βενετιά βελόνι) είχαν διορίσει στον Πειραιά Φρούραρχο, Αστυνόμο και δημοτικό εισπράκτορα (όχι θα μας άφηναν νομίζατε). Και προσέξτε Υπολιμενάρχη. Και γιατί υπό... και όχι κανονικό; Το λιμάνι μας ήταν τόσο μικρό και τόσο υποτυπώδες που υπαγόμασταν στο Λιμεναρχείο Ύδρας. Επίσης είχαν βάλει και έναν δημοτικό σύμβουλο να κάνει χρέη αγορανομίας που τον έλεγαν Δράκο (αμφιβάλλω αν ξαναβγήκε μετά από αυτό που του έκαναν).

Οι μάγκες που τα έκαναν αυτά και που δεν ήταν 40 πλέον αλλά 1011 φτιάχνουν διατάγματα τα οποία όμως έχουν ένα κοινό παρανομαστή μεταξύ τους. Ποιός είναι ο παρανομαστής αυτός; Η σημερινή οδός Δευτέρας Μεραρχίας που τότε λεγόταν Αιγέως (να γιατί οι δρόμοι δεν πρέπει να αλλάζουν ονόματα). Στο ύψος λοιπόν αυτού του δρόμου τραβάνε μια γραμμή και λένε. Δεξιά (δυτικομεσημβρινώς τότε) από αυτό το ορόσημο δίνουμε χωράφια στους Υδραίους, Αριστερά στους Χιώτες κυρίως αλλά και σε όσους άλλους θέλουν να έρθουν (ευπρόσδεκτοι οι νησιώτες, οι υπόλοιποι τραβάτε λίγο παραπάνω προς αθήνα μεριά ή λίγο παρακάτω).

Την γη δεν την αποκαλούσαμε χωράφι τότε αλλά γήπεδο για δύο κυρίως λόγους. Ο πρώτος ότι οι ναυτικοί δεν είχαν ιδέα από χωράφια και ο δεύτερος ότι εμείς φτιάξαμε μετά το γήπεδο του πρωταθλητή, αντίθετα από τους άλλους που πήγαν να φτιάξουν γήπεδο και έφτιαξαν χωράφι.

Οι μεν Υδραίοι λοιπόν που είχαν δώσει τα πάντα στον αγώνα της ανεξαρτησίας και που τα είχαν χάσει όλα και βρίσκονταν σε δυσμενή κατάσταση (πριν πάει η Σοφία Λώρενς στο νησί τους και γυρίσει ταινία και γίνει η νήσος must), οι δε Χιώτες που επίσης είχαν τα μέσα, εφοπλιστές γαρ και είχαν και χρήματα αλλά δεν είχαν νησί αφού η Χίος ήταν τότε Οθωμανική ακόμα.

Έτσι δημιουργήθηκαν τα γνωστά μέχρι σήμερα Υδρέϊκα, γιατί οι Υδραίοι ανταποκρίθηκαν σε αυτή την πρόσκληση και αποτέλεσαν τους έλληνες boomers (αυτούς που πρωυπήρξαν των αμερικάνων που ως γνωστό μας αντιγράφουν). Σχημάτισαν τόσο ισχυρό πυρήνα που έφτιαξαν και δική τους εκκλησία τον Άγιο Νικόλαο. Η μετακίνηση των Υδραίων είναι τόσο μαζική που όσο αδειάζει η Ύδρα τόσο γεμίζει ο Πειραιάς. Στις τότε οικογένειες των έξι και επτά παιδιών το ένα έμενε στο πατρικό, τα υπόλοιπα μετανάστευαν στον Πειραιά (οι απόγονοι του ενός που έμεινε έχουν σήμερα τους ξενώνες και φιλοξενούν έναντι αδράς αμοιβής τους απόγονους των αδελφών τους).

Ο όρος Χιώτικα δεν ήταν δημοφιλής για δύο κυρίως λόγους.

1ον) Οι χιώτες δεν ήρθαν τρέχοντας όπως οι Υδραίοι γιατί ήδη είχαν μετοικίσει στην Ερμούπολη Σύρου και ήθελαν να την κάνουν νέα έδρα τους και

2ον) Όσοι εγκαταστάθηκαν στην αριστερή πλευρά που όπως είπαμε τους αναλογούσε, πήγαν να μας την κάνουν και να φτιάξουν το νέο Δήμο Χίου όπως θα τον ονόμαζαν "άμα συνοικισθώσι πενήντα οικογένειαι Χίων εις Πειραιά, δύνανται να αποτελέσουν ένα Δήμο, υπό το όνομα Δήμος Χίων" έλεγε το σχετικό διάταγμα. Ευτυχώς από την Χιώτικη θα λέγαμε πλευρά εγκαταστάθηκαν και άλλοι από άλλα νησιά, σπάζοντας την ομοιογένεια.

Έτσι στην επόμενη απογραφή η Υδραίοι αποτελούν το 53% των ελλήνων boomers ενώ από την Χιώτικη πλευρά υπάρχουν επίσης και από όλα σχεδόν τα νησιά των Κυκλάδων και του Σαρωνικού, από Κρήτη οι οποίοι πήγαν και έμειναν στον Λόφο του Προφήτη Ηλία και της Καστέλας (γιαυτό και οι κρητικοί παίζουν φανταστικό μπόουλινγκ) και επίσης από Λεωνίδιο, Μάλτα, Ζάκυνθο, Κέρκυρα, Κεφαλλονία, Ιταλία και από άλλα μέρη της ευρώπης (βλέπε κυρίως ευρωπαϊκή Μάνη). Το μόνο μέρος που δεν έστειλε ούτε έναν για δείγμα τότε ήταν η Πάτρα (ίσως γιαυτό αργότερα κάναμε το περίφημο Πειραϊκό Καρναβάλι για να δείξουμε ότι δεν τους είχαμε ανάγκη)

Στις απογραφές τότε μετρούσαν μόνο τους άνδρες τους οποίους τους έλεγαν αρχηγούς του νοικοκυριού (αντίθετα δηλαδή από σήμερα).

Το 1848 λοιπόν βρίσκουμε 806 αρχηγούς γενικό σύνολο. Τώρα αυτό που δεν ξέρουμε επακριβώς είναι κάθε αρχηγός πόσους ινδιάνους εεε συγνώμη νοματαίους ήθελα να πω, είχε μαζί του. Αν υπολογίσουμε ότι τότε δεν έκαναν οι οικογένειες μόνο 1 ή 2 παιδιά από πέντε και πάνω βάλτε παπούδες γιαγιάδες κουλουπου υπολογίστε τότε για πόσα άτομα μιλάμε (;).

Επειδή σήμερα διαβάζουμε την ιστορία σαν ιστορία ενώ θα έπρεπε να την διαβάζουμε βάζοντας τον εαυτό μας στην θέση τους, φανταστείτε πως ήταν κάποιος να παίρνει ότι είχε και δεν είχε (που μάλλον δεν είχε) και να πηγαίνει κάπου με τα μέσα της εποχής εκείνης. Αν για το Πειραιάς - Ύδρα χρειαζόσουνα σωστό άνεμο και 8, 9 ώρες φανταστείτε πως ήταν να έρθεις από την Ζάκυνθο ή από το Λεωνίδιο. Φανταστείτε τι απόφαση ζωής απαιτείτο να τα παρατήσεις όλα και να πας κάπου γιατί με βασιλικό διάταγμα υπήρχε γη και μέλλον.

Περίπου εκείνη την εποχή ήταν όταν ο Δήμος Αθηναίων πρότεινε να εντάξει στα όριά του και τον τότε Δήμο Πειραιά. Οι αντιδράσεις των κατοίκων ήταν τόσο έντονες που έδωσαν αυτή την πρώτη ενότητα στους ετερόκλητους κατοίκους του πειραιά που αγαπούσαν δύο πράγματα. Την θάλασσα και το να μην έχουν καμία μα καμία λέμε, σχέση με τους αθηναίους. Από τότε μέχρι και σήμερα οι Αθηναίοι μας κάνουνε θέλοντας και μη να έχουμε ενότητα μεταξύ μας. Όμως η ιστορία αυτή της εποίκησης δεν τελείωσε αλλά συνεχίστηκε για κάμποσα χρόνια μετά. Η αφήγηση της ιστορίας μας όμως θα τελειώσει εδώ. Ελπίζω να την συνεχίσουμε κάποια άλλη φορά.

Η φτώχια του πειραιά στο διαδίκτυο. Εσείς είστε απαραίτητοι

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Sat, 14 Jan 2012 03:56:00 PST

Το ιστορικό Δημαρχείο Πειραιά (από τον Πίνακα του Άγγελου Παπαδόπουλου)

Αντί για κάποια ανάρτηση ιστορικού χαρακτήρα που αφορά την πόλη μας τον Πειραιά, σήμερα θα ήθελα να κάνω κάποιες σκέψεις που θα ήθελα να τις μοιραστώ μαζί σας.

Ήταν αρχές του 2009 όταν χαζεύοντας στην μηχανή αναζήτησης του google, χτύπησα την λέξη "Πειραιάς". Στην οθόνη του υπολογιστή μου εμφανίστηκαν τότε 513.000 αποτελέσματα. Στην συνέχεια έγραψα την λέξη "Αθήνα" και ξάφνου είδα σχεδόν 57 εκατομ. αποτελέσματα να κατεβαίνουν μπροστά μου. Εντάξει είπα δεν είναι τυχαίο, είναι η πρωτεύουσα της ελλάδας κ.λ.π.

Η περιέργειά μου όμως δεν σταμάτησε εκεί. Άρχισα να χτυπάω πόλεις της ελλάδας και να συγκρίνω τα αποτελέσματα της αναζήτησης με αυτά του Πειραιά. Το αποτέλεσμα ήταν διαφωτιστικό. Δείτε και μόνοι σας:

Θεσσαλονίκη: Σχεδόν 59 εκατομ. αποτελέσματα

Καστοριά: 4 εκατομ.

Λαμία: 3,5 εκατομ.

Βόλος: 8 εκατομ.

Τρίκαλα: 6,5 εκατομ.

Δεν χρειάστηκα παραπάνω χρόνο για να καταλάβω τι συμβαίνει. Μετά αντί της λέξης "πειραιάς", έβαλα την λέξη "πειραιά" και ως δια μαγείας 17 εκατομ. αποτελέσματα εμφανίστηκαν. Αυτό οφειλόταν σαφώς στις υπηρεσίες που προσφέρει το λιμάνι και τα δρομολόγια των πλοίων στην δημοφιλία των αναζητήσεων. Σκέτη η λέξη "πειραιάς" όμως ήταν απογοήτευση. Το πρώτο λιμάνι της χώρας, η τρίτη μεγαλύτερη πόλη στην ελλάδα, ήταν έτη φωτός πίσω από την καστοριά, τον βόλο, την Λαμία. Ακόμα και πόλεις εκτός ελλάδας όπως τα Τίρανα (με 644.000 αποτελέσματα) ήταν μπροστά μας. Πόλεις σε τριτοκοσμικές χώρες έδιναν περισσότερα αποτελέσματα από τον πειραιά.

Στα αγγλικά συμβαίνει κάτι ανάλογο, επειδή όμως η λέξη Piraeus περιλαμβάνει και την πόλη και το λιμάνι (άκλητη γαρ η λέξη στα αγγλικά) βοηθά την αύξηση του αριθμού, όμως και πάλι έρχεται η απογοήτευση, γιατί όταν χτυπήσεις την λέξη beograd (Βελιγράδι) για παράδειγμα βλέπεις 96,5 εκατομμύρια αποτελέσματα για μια πόλη που δεν διαθέτει καν λιμάνι και πολύ περισσότερο το λιμάνι αυτό να είναι το μόνο σημείο αφιξαναχώρησης σε 70 τουλάχιστον τουριστικούς προορισμούς.

Από τα προαναφερόμενα καταλαβαίνει λοιπόν κανείς αφενός την χρόνια αδιαφορία των επίσημων φορέων της πόλης μας για την τουριστική ανάπτυξή της μέσω μιας ισχυρής παρουσίας μας στο internet αφετέρου όμως ότι εμείς οι ίδιοι σαν δημότες αυτής της πόλης που λέμε ότι την αγαπάμε, δεν ασχολούμαστε καν με αυτήν.

Είναι σαν να λες ότι αγαπάς το παιδί σου αλλά να μην έχεις ούτε μια φωτογραφία του από την γέννησή του, από τα παιδικά του και εφηβικά του χρόνια. Σαν να μην μπορείς να θυμηθείς ούτε μια ιστορία που πέρασες μαζί του, να μην έχεις μια κοινή ανάμνηση να μοιραστείς. Είναι παρατηρημένη η φτώχια του Πειραιά στο διαδίκτυο. Όσοι ασχολούνται με την προβολή και την ιστορία αυτής της πόλης το ξέρουν πολύ καλά.

Στην μπλογκόσφαιρα ανακυκλώνονται οι ίδιες φωτογραφίες, οι ίδιες ιστορίες, έστω και εαν υποτίθεται υπάρχουν εκατοντάδες διευθύνσεις για τον πειραιά μας όλες μα όλες ανακυκλώνουν η μια την άλλη. Αποτέλεσμα η ιστορία του Πειραιά να παραμένει άγνωστη.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε για μένα η τελευταία ανάρτηση που αφορούσε τον βομβαρδισμό του Πειραιά από τους συμμάχους. Όταν ξεκίνησα την έρευνα στα ελληνικά υπήρχε μια βάση (έρευνα του Κουτουζή για παράδειγμα) πάνω στην οποία πατούσαν όλοι και ανακύκλωναν τα ίδια και τα ίδια. Την αναφορά του αστυφύλακα του ΄44 για τον βομβαρδισμό και άλλες 2, 3 ιστορίες. Τα υπόλοιπα επίσημα μπλογκ όταν μιλούσαν για τον βομβαρδισμό το μόνο που έκαναν ήταν να παρουσιάζουν την δέηση του δημάρχου και να δείχνουν φωτογραφίες με λεζάντες ονομάτων του δημοτικού συμβουλίου που πήγαν και τι έκαναν.

Αυτός ήταν ο βομβαρδισμός; αυτή είναι η ιστορία μας; Χρειάστηκε να ανατρέξω σε αγγλικές και αμερικανικές ιστοσελίδες για να μάθω για την ιστορία μου. Ντροπή; Αίσχος;

Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι ο μέσος έλληνας να μην γνωρίζει ότι ο πειραιάς μας βομβαρδίστηκε από συμμάχους. Και αν υποθέσουμε ότι αυτό είναι λογικό, πόσο λογικό είναι να μην το ξέρει αυτό ούτε ο νέος σε ηλικίας δημότης αυτής της πόλης; Πόσο λογικό είναι οι περισσότεροι πειραιώτες να αποκαλούν τον Τινάνειο κήπο, Τιτάνειο κήπο; (ψιλά γράμματα τότε θα είναι η φωνή διαμαρτυρίας κατά αυτού του δολοφόνου γάλλου ναυάρχου που τόσα χρόνια το όνομά του κοσμεί πειραϊκό κήπο). Αίσχος και ντροπή να ρωτάς για το λιοντάρι του πειραιά και να σε κατευθύνουν σε γνωστό μπαράκι της Πειραϊκής.

Ο πειραιάς μας χρειάζεται. Χρειάζεται το μεράκι μας να ανεβάσουμε μια νεα ιστορία, μια νέα φωτογραφία, μια ανάμνηση. Τι οφελεί να υπάρχει (αν υπάρχει) υπηρεσία ιστορικού αρχείου όταν κρατά τις αναμνήσεις σε κούτες και δεν τις περνά έξω στον κόσμο. Τι οφελεί να δημιουργείς μια ιστοσελίδα ή ένα μπλόγκ με σκοπό να κάνεις αντιγραφή και επικόλληση των ίδιων ιστοριών.

Τι οφελεί να υπάρχουν δημοτικές ιστοσελίδες που να δείχνουν τι κάνει κάθε μέρα ο δημάρχος, ο αντιδήμαρχος (ναι να υπάρχουν και αυτά αλλά όχι μόνο αυτά) όταν την επομένη η είδηση της προηγουμένης αποτελεί για την πόλη μια άχρηστη πληροφορία.

Γνώρισα μέσα από την ενασχόλησή μου με την πειραϊκή ιστορία, άτομα που τρέχουν μέσα σε βροχή, ξοδεύουν από τις δυνάμεις τους από τον χρόνο τους να κάνουν έρευνα, να παρουσιάσουν κάτι το διαφορετικό, κάτι που θα προσθέτει όχι που θα ανακυκλώνει. Κι όμως αυτά τα άτομα χρειάζονται πρωτίστως εσας. Γιατί η επιβράβευση είναι απλά η παρουσία σας.

Θα μπορούσα να γράψω πολλά ακόμα αλλά θα γινόμουνα περισσότερο κουραστικός παρά εποικοδομητικός. Συμφέρον του πειραιά μας αλλά και δικό μας είναι η ανάδειξη της ιστορία του τόπου μας. Μέσα από αυτό θα βγούν κερδισμένοι όλοι και πρώτα οι δημοτικές αρχές. (ότι προβολή και αν τους έκαναν τα μέσα της εποχής τους σήμερα μια επίσκεψη στο ίντερνετ για δημάρχους δέκα και είκοσι ετών πριν είναι αρκετή για να δείτε το ποσοστό αφάνειάς τους. Αντίθετα αρχαιότεροι δήμαρχοι είναι περισσότερο γνωστοί όχι γιατί έκαναν μεγαλύτερο έργο αλλά γιατί τα ονόματά τους διασώθηκαν μέσα από την ιστορία).

Σώστε την ιστορία της πόλης μας, αναδείξτε την.

Ευχαριστώ για τον χρόνο σας.

Οι τρεις βομβαρδισμοί του Πειραιά (11 Ιανουαρίου 1944)

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Tue, 10 Jan 2012 10:36:00 PST

Εάν θα πρέπει κάποιος να κάνει έρευνα σχετικά με τα γεγονότα που συνέβησαν την εποχή εκείνη (11/1/1944), θα πρέπει να ψάχνει στα επίσημα αρχεία του Κράτους ή αλλού για "θύματα γερμανικής κατοχής" ή στις "απώλειες αμάχων", "θύματα βομβαρδισμού Πειραιά" κ.ο.κ.

Καμία όμως αναζήτηση τέτοια, δεν αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα των γεγονότων που συνέβησαν στην πραγματικότητα. Δεν είναι καθόλου περίεργο ότι ακόμα και τότε που η μνήμη των γεγονότων ήταν νωπή, η σιωπή ήταν τέτοια που κάλυψε οποιαδήποτε έρευνα που έγινε από επίσημους φορείς της πολιτείας. Η εξόριστη τότε κυβέρνηση του Τσουδερού από το Κάϊρο που διαμαρτυρήθηκε έντονα δεν έλαβε ποτέ μια απάντηση ικανή να ικανοποιήσει το λαϊκό αίσθημα. Ο Πειραιάς βομβαρδίστηκε όπως αποδείχθηκε αργότερα από τους συμμάχους μας τους αγγλο-αμερικάνους λίγες μέρες πριν την αποχώρηση των γερμανών από την Ελλάδα, όταν οι δεύτεροι αποχωρούσαν πλέον ατάκτως από όλη την ευρώπη και όλοι γνώριζαν πλέον ότι ο πόλεμος για αυτούς ήταν χαμένος.

Άλλη μια αλήθεια που θα δούμε αναλυτικότερα πιο κάτω είναι ότι δεν μιλάμε για τον βομβαρδισμό αλλά για τους βομβαρδισμούς του Πειραιά.

Ο κατοχικός τότε πρωθυπουργός της ελλάδας Ιωάννης Ράλλης διαμαρτυρήθηκε έντονα γράφοντας τα κάτωθι: «Αεροπορική επιδρομή πρωτοφανούς αγριότητος έλαβε χώραν την μεσημβρίαν της σήμερον εις την γείτονα. Δεν πρόκειται περί πολεμικής επιχειρήσεως, αλλά περί τρομοκρατικής επιθέσεως εναντίον του ελληνικού λαού του Πειραιώς, πεσόντος θύμα της βαρβάρου αυτής ενεργείας. Δεν εβομβαρδίσθησαν στόχοι στρατιωτικοί, αλλ’ αυτή η καρδιά της πόλεως του Πειραιώς. Καθ’ εκατοντάδας θρηνούμεν τα θύματα της εξάλλου αυτής πράξεως των επιδρομέων. Εκκλησίαι, και ο καθεδρικός ναός, δημόσια και κοινωφελή ιδρύματα, ιδιωτικαί κατοικίαι και γραφεία εβλήθησαν μετά λύσσης και ασφαλώς εκ προμελέτης... Ρηγνύω κραυγήν διαμαρτυρίας ενώπιον της Ανθρωπότητος δια το επιτελεσθέν πρωτάκουστον ανοσιούργημα, το οποίον δεν είναι δυνατόν να αφεθή αστιγμάτιστον όταν σημάνη η ώρα της δικαιοσύνης».Όμως δεν ελήφθησαν τα λεγόμενά του υπόψιν καθότι όπως προαναφέ ραμε ήταν κατοχικός πρωθυπουργός ενώ η νόμιμη κυβέρνηση ήταν του Τσουδερού (Κάϊρο).

Κάποιες απαντήσεις των συμμάχων μίλησαν για "στρατιωτικούς στόχους που προσβλήθηκαν και για ατυχή θάνατο ορισμένων κατοίκων που ήταν αναγκαίο επακόλουθο της επιδρομής". Οι στρατιωτικοί στόχοι που προσβλήθηκαν κατά την διάρκεια του βομβαρδισμού ήταν οι 8 γερμανοί στρατιώτες που σκοτώθηκαν, ενώ όταν αναφερόμαστε στο αναγκαίο επακόλουθο της επιδρομής μιλάμε για 5.500 νεκρούς και για τεράστια καταστροφή αφορούσα την υλικοτεχνική υποδομή της πόλης.

Ο Ναός της Αγίας Τριάδας (1850) καταστράφηκε στον βομβαρδισμό του '44

Ο ερευνητής Δημοσιογράφος Βασίλης Κουτουζής, στο αφιέρωμα που έχει κάνει για τον βομβαρδισμό αυτό (που αξίζει να διαβάσετε όλο εδώ και που εγώ προσωπικά θεωρώ την περιγραφή του την πιο πλήρη) τον χαρακτηρίζει παρανοϊκό ενώ η εισαγωγή του σου κόβει την ανάσα....

Μεσημέρι της 11^ης Ιανουαρίου του 1944!

Η πιο εγκληματική ενέργεια των παραφρόνων συμμάχων. Βομβαρδίζουν τον Πειραιά, δήθεν για να διώξουν τους Γερμανούς.

Τα "συμμαχικά" αεροπλάνα, κάνουν στάχτη την πόλη! Στους δρόμους σκορπισμένα πτώματα, φριχτές εικόνες ακρωτηριασμένων παιδιών! Οι δρόμοι κλεισμένοι από ξύλα, κεραμίδια από τις στέγες, αναποδογυρισμένα αυτοκίνητα και λάκκοι που έχουν ανοίξει οι βόμβες.

Σφυροκόπημα για τρεις ώρες, από τις 12 το μεσημέρι - ώρα που ο κόσμος βρισκόταν στους δρόμους.......

Σκοπός του άρθρου αυτού δεν είναι η περιγραφή του βομβαρδισμού του Πειραιά, περιγραφή βέβαια που με μεγάλη επιτυχία άλλοι έχουν παρουσιάσει, αλλά να ερευνήσουμε από ποιούς έγινε ο βομβαρδισμός, με ποιά μέσα και το κατά πόσο τόσα χρόνια οι αρχές να ερευνήσουν τα αίτια και αν τα επερχόμενα αποτελέσματά τους ήταν προμελετημένα ή όχι.

άθικτες έμειναν όλες οι γερμανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις του Ναυστάθμου, το αεροδρόμιο, τα ναυπηγεία του Περάματος, μεταξύ αυτών και το μεγαλύτερο που κατασκεύαζε τσιμεντόπλοια για λογαριασμό των γερμανικών αρχών κατοχής.

Για πολλά χρόνια ένα από τα ερώτηματα που υπήρχαν ήταν αν επρόκειτο για αγγλικά ή αμερικάνικα αεροπλάνα. Η ανέλκυση από την θάλασσα όμως ενός αεροπλάνου που έριξαν οι γερμανοί κατά την διάρκεια του πρώτου βομβαρδισμού καθώς και η τυχαία ανακάλυψη βόμβας απέδειξαν περίτρανα ότι επρόκειτο για καθαρά αμερικάνικο βομβαρδισμό που επραγματοποιήθηκε από Ιπτάμενα Φρούρια (Πρόκειται για ένα τετρακινητήριο βαρύ βομβαρδιστικό αεροπλάνο που κατασκευάστηκε από την εταιρία Boeing για τις ανάγκες της Αμερικανικής αεροπορίας. Χρησιμοποιήθηκε κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο κυρίως για τον βομβαρδισμό Γερμανικών στόχων. Μπορούσε να πετάξει σε πολύ μεγάλο ύψος, σε μεγάλες αποστάσεις, μεταφέροντας μεγάλο φορτίο και μπορούσε να αμυνθεί σε εχθρικές επιθέσεις. Ήταν το αεροπλάνο με τη ρίψη περισσοτέρων βομβών από οποιοδήποτε άλλο, κατά τη διάρκεια του πολέμου).

Όμως στο σημείο αυτό οφείλουμε να πούμε ότι έστω και αν ποτέ δεν εύρισκαν το βυθισμένο στον λιμένα αεροσκάφος, έστω και αν ποτέ δεν εύρισκαν βόμβα αμερικάνικου βομβαρδιστικού, δεν θα υπήρχε καμία δικαιολογία να μην φανερωθεί η ταυτότητα των δραστών αφού η αποστολή ουδέποτε εκρατήθει μυστική ή απόρρητη περισσότερο ή λιγότερο από τις υπόλοιπες επιχειρήσεις της εποχής εκείνης.

Οι πιλότοι ουδέποτε κρύφτηκαν, συνέστισαν μάλιστα ενώσεις και συνδέσμους και ανάρτησαν εμφανώς τις αποστολές τους μεταξύ των οποίων ήταν και ο βομβαρδισμός του Πειραιά.
Μικρή έρευνα στο διαδίκτυο είναι αρκετή για να βρει κάποιος τις μοίρες που έλαβαν μέρος, τα αεροπλάνα, τα μέσα της εποχής, τις διαταγές ακόμα και τα ονοματεπώνυμα με τις διευθύνσεις όλων όσων έλαβαν μέρος.
Γιατί άραγε ουδέποτε δημοτική ή άλλη αρχή δεν ήρθε σε επικοινωνία μαζί τους για να παρευρεθούν σε κάποια τελετή, να πούνε την άποψή τους ή να κάνουν γνωστές τις εντολές κάτω από τις οποίες έδρασαν; Έκανε γνωστή δημοτική ή κάποια άλλη αρχή σε αυτές τις ενώσεις τι προξένησαν με την πράξη τους ή οι τελετές αυτές γίνονται τόσα χρόνια μόνο για εσωτερική κατανάλωση και όχι για δημοσιοποίηση κάποιου γεγονότος;;

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΩΝ ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΩΝ

Το σήμα της μοίρας που (15ης) που βομβάρδισε τον Πειραιά

Σχηματισμός τέτοιων σκαφών (B17) απογειώθηκαν από την αμερικάνικη πλέον βάση της Φότζια Ιταλίας, που ανήκαν στην 5η πτέρυγα της 15ης Αεροπορικής Στρατιάς. Για προστασία από τυχόν προσβολή τους από αεροσκάφη του άξονα συνοδεύονταν από αεροσκάφη τύπου Lockheed P 38 Lightning.

Ο πιο πάνω σχηματισμός έφτασε στον Πειραιά στις 12.35 και στις 13.43 απεχώρησε. Το μεγαλύτερο μέρος των βομβών που έριξε ήταν εμπρηστικές.
Όμως όπως προαναφέραμε δεν ήταν μόνο αυτός ο βομβαρδισμός. Ακολούθησαν στις 19.22 και 22.00 άλλοι δύο βομβαρδισμοί από αγγλικούς σχηματισμούς αυτή την φορά (RAF).
Η πληροφορία αυτή δίνεται πλέον ελεύθερα από το Military History Network και στο σκέλος που αφορά την USAF (αμερικάνικη αεροπορία). Οι 3 πρώτες γραμμές είναι αυτές που αφορούν την καταστροφή της πόλης ενώ στο ημερολόγιο κάνει λόγο μόνο για βομβαρδισμό λιμένα. Απώλειες δικές τους 8 αεροσκάφη εκ των οποίων τα 6 καταστράφηκαν από μεταξύ τους σύγκρουση λόγω συνεφιάς.

TUESDAY, 11 JANUARY 1944

STRATEGIC OPERATIONS (Fifteenth Air Force): B-17's, with P-38 escort, bomb the harbor at Piraeus, Greece; they destroy 8 attacking fighters; 6 B-17's are lost in midair collisions in the heavy overcast.
Transfers in Italy:
HQ 82d Fighter Group and 95th, 96th and 97th Fighter Squadrons from Lecce to Vincenzo Airfield with P-38's.
HQ 456th Bombartment Group (Heavy) and 744th, 745th, 746th and 747th Bombardment Squadrons (Heavy) to Cerignola from the US with B-24's; first mission is 10 Feb.

Από το ημερολόγιο αποστολών της 301 μοίρας βομβαρδιστικών η οποία προς το τέλος του πολέμου ενσωματώθηκε με την 15η Αεροπορική Δύναμη όπως είπαμε βλέπουμε την κίτρινη ένδειξη που αφορούσε την αποστολή βομβαρδισμού του Πειραιά.

01/04/1944 Sofia Bulgaria - City
01/07/1944 Fiume Italy - TW
01/08/1944 Reggio/Emilia Italy - ACF/MY
01/09/1944 Pola Italy - D
01/10/1944 Sofia Bulgaria - City
01/11/1944 Piraeus Greece - H
01/13/1944 Rome Italy - AD
01/14/1944 Mostar Yugoslavia - AD
01/15/1944 Fano Italy - RR Bridge
01/16/1944 Klagenfurt Austria - ACF
01/17/1944 Pontassieve Italy - MY/RR Br


Η λεζάντα της φωτογραφίας από την μοίρα βομβαρδισμού ήταν το λιμάνι του πειραιά. Οι βόμβες ομώς εδώ φαίνονται να πέφτουν στο ύψος του Φαλήρου

Η αεροφωτογραφία είναι από το Imperial War Museum. Έχει ληφθεί από την R.A.F. και σε αυτήν φαίνεται ξεκάθαρα ο λιμένας Πειραιώς

Φόρτωση βομβών στην 301η μοίρα

Από το ημερολόγιο αποστολής ουδεμία αναφορά γίνεται ως προς τους στόχους παρά μόνο ότι λόγω έντονης συννεφιάς και παγετού, η αποστολή κατέληξε σε πλήρη αποτυχία, καθόσον τα αεροσκάφη συγκρούσθησαν μεταξύ τους και ίσως αυτός είναι ο μόνος λόγος για την βιαστική ρήξη βομβών και την πλήρη αστοχία όσον αφορά στρατιωτικούς στόχους. Από τα γραφόμενα φαίνεται να ομιλούν για παταγώδη αποτυχία, για έλλειψη σεβασμού στις καιρικές συνθήκες και περιγράφει ο υπεύθυνος λεπτομερώς το χρονικό της σύγκρουσης των αεροσκαφών.

Από το βιβλίο πτήσεων όμως φαίνεται ότι η 301 μοίρα πέταγε πάνω από Αθήνα-Πειραιά για όγδοη φορά από τις 10 Σεπτεμβρίου 1943 μέχρι και την 11 Ιανουαρίου του 1944. Είχε γνώση του εναέριου χάρτη καθώς και την εξοικίωση.

Εξετέλεσε αποστολές πάνω από Αθήνα πειραιά την:
(στις ημερομηνίες προηγούνται οι μήνες σύμφωνα με τον αγγλοσαξωνικό τρόπο αρίθμησης)

10/9/1943 athens

10/10/1943 athens

11/17/1943 athens

12/6/1943 athens

12/8/1943 athens

12/14/1943 piraeus

12/20/1943 athens

1/11/1944 piraeus

ΜΕΡΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Δεν έμεινε σχολείο, νοσοκομείο, εκκλησία, καταφύγιο και γενικά χώρος που συγκεντρώνονταν κόσμος που να μην επλήγηκε.
Η καταστροφή σε κόστος υπολογίστηκε περί τα 325 εκατομ. προπολεμικές δραχμές.
Ο Πειραιάς από την μεγαλοπρέπεια του μεσοπολέμου βυθίστηκε ολοκληρωτικά στο χάος και έκανε χρόνια για να ορθοποδίσει.
Κανένα διεθνές δικαστήριο δεν δίκασε αυτό το έγκλημα πολέμου, ουδείς τιμωρήθηκε.
Κανείς εκπρόσωπος δημοτικής ή άλλης αρχής εζήτησε αποζημίωση και ουδείς αποζημιώθηκε.
Καμμία πόλη που δεν ανήκε εντός της γερμανικής επικράτειας, δεν βομβαρδίστηκε τρεις φορές την ίδια μέρα από δύο διαφορετικές υπερδυνάμεις της εποχής.
Καμία συμμαχική πόλη δεν βομβαρδίστηκε από τους ίδιους τους συμμάχους.
Δεν έγινε ποτέ γνωστός αν υπήρχε διαταγή σύμφωνα με την οποία σφυροκόπησαν αλύπητα τον πληθυσμό και όχι τους στρατιωτικούς στόχους ή εαν αυτό συνέβει λόγω των άσχημων καιρικών συνθηκών που επικρατούσαν.

Φωτο από το αρχείο ένωσης εργαζομένων ΗΣΑΠ

Φωτο από αρχείο ένωσης εργαζομένων ΗΣΑΠ

Το τραγούδι που ακολουθεί γράφτηκε από τον Πειραιώτη ρεμπέτη Μιχάλη Γεννίτσαρη, για τον βομβαρδισμό:

Επιδρομή στον Πειραιά
Μουσική/Στίχοι: Γεννήτσαρης Μιχάλης
Δίσκος: "Τα ρεμπέτικα της Κατοχής"

Εμάθατε στον Πειραιά επιδρομή μεγάλη
Γκρεμίσανε τα σπίτια μας, πω-πω ζημιά μεγάλη

Μέρα και νύχτα ρίχνανε μπόμπες τα αρεοπλάνα
και χάνει η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα

Σκορπούσανε το θάνατο και ρίχνανε αράδα
και το λιμάνι γκρέμισαν και την Αγια Τριάδα

Μπόμπες πολλές ερίξανε μέσα στο τελωνείο
και τον Περαία κάνανε σωστό νεκροταφείο

Πηγές:
Imperial War Museum
301 WWII Bonbing Missions
Στοιχεία Ερευνητή Δημοσιογράφου Βασ. Κουτουζή
Ένωση Εργαζομένων ΗΣΑΠ
301st Association
15th Air Force
RAF in WWII

Άγιος Βασίλειος, Νέο Φάληρο.

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Mon, 09 Jan 2012 01:49:00 PST

Ο Άγιος Βασίλειος, στη δεκαετία του 1920 και του 1930 ήταν μια πολύ απομακρυσμένη συνοικία από το κέντρο του Πειραιά. Όμως εκεί ήταν το τέρμα του τραμ του 17. Εκτελούσε τη διαδρομή Νέο Φάληρο - Τροχιοδρόμων (σημερινή Ομηρίδου Σκηλίτση) - Λεωφόρος Σωκράτους (σημερινή Ηρώων Πολυτεχνείου) - Άγιος Βασίλειος. Στην αρχή όταν δηλαδή ήμουν μικρός, το τραμ το κινούσαν άλογα. Εκείνη όμως που ήταν τελείως ακατοίκητη, ήταν η Πειραϊκή Χερσόνησος, ένα χιλιόμετρο μακριά από το σπίτι και το κατάστημά μας. την εποχή την δικιά μου ήταν ερημιά, γεμάτη βράχια, δεν υπήρχε τίποτα, κανένα σπίτι. Μετά άρχισε να κατοικείται γύρω στα 1940. Μαζευόμαστε λοιπόν ένα τσούρμο παιδιά και πηγαίναμε στην έρημη Πειραϊκή χερσόνησο και παίζαμε πετροπόλεμο, το μοναδικό και αγαπημένο μας παιχνίδι. Πηγαίναμε όμως και στου Κράκαρη (πρόκειται για τα λουτρά Κράκαρη που βρίσκονταν στην άκρη του μυχού της φρεαττύδας), στην Φρεαττύδα και κάναμε μπάνιο.....

Η ιστορική Λεωφόρος Σωκράτους μπροστά από το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά με τις γραμμές του Τραμ (πρώην Βασιλέως Κωνσταντίνου και μετέπειτα Ηρώων Πολυτεχνείου)

Όλοι οι νεανικοί μου έρωτες άρχιζαν, εξελίσσονταν και τέλειωναν δυστυχώς, στο Νέο Φάληρο. Δεν νομίζω όμως ότι αυτό ίσχυε μόνο για μένα, αν θυμάμαι καλά - αλλά για όλους τους νεανικούς μου φίλους-. Το τραμ 17 μας οδηγούσε κατευθείαν από τον Άγιο Βασίλειο στο Νέο Φάληρο. Το τέρμα του ήταν ακριβώς πίσω από το ξενοδοχείο του Ρούσσου. Αυτό το ξενοδοχείο παρότι ήταν λιγότερο λαμπρό από το ΑΚΤΑΙΟ και με μικρότερη φήμη, νομίζω ότι το αδικεί λίγο η ιστορία. Το ξενοδοχείο του ΡΟΥΣΣΟΥ είχε μια μαρμάρινη εξέδρα και ένα εστιατόριο πολυτελές, όπου κατέβαιναν οι πλούσιοι Αθηναίοι. Είχε και μουσική. Είχε ενθυμούμαι ένα πιάνο, ένα βιολί, ένα βιολοντσέλο. Το ξενοδοχείο αυτό είχε και ζαχαροπλαστείο, όπου μπορούσες να φας το παγωτό σου. Τι νεωτερισμός και αυτός! Στην αρχή που δεν είχαμε ψυγεία και πάγο, τρώγαμε μόνο γλυκό του κουταλιού. Το παγωτό ήταν πραγματική επανάσταση. Σ΄ αυτό ακριβώς το ζαχαροπλαστείο συγκεντρώνονταν ο περισσότερος κόσμος.

Το ΑΚΤΑΙΟΝ ήταν άλλο πράγμα. Απευθυνόνταν σε άλλου είδους κοινό εκείνη την εποχή, για να μην σας πω ότι απευθυνόνταν σε άλλου είδους ερωτευμένους. Στο ΑΚΤΑΙΟ δίδονταν λαμπροί χοροί για τα υψηλότερα ή μάλλον για τα υψηλά κοινωνικά και οικονομικά στρώματα της Ελλάδος των αρχών του αιώνα μας. Δεν ήταν για εμάς το ΑΚΤΑΙΟ. Άλλωστε δεν είχε τραπεζάκια έξω και δεν ήταν μπροστά στη θάλασσα, άσχετα αν έβλεπε θάλασσα από μακριά. Εμείς λέγαμε ότι ήταν μακριά από τη θάλασσα. Οι αποστάσεις βλέπετε, μέτραγαν αλλιώς εκείνη την εποχή. Όμως εκείνα που έχουν μείνει χαραγμένα ανεξίτηλα στη μνήμη μου είναι η εξέδρα του Φαλήρου και τα ραντεβού με φιλεναδούλες καθώς επίσης και τα λουτρά. Μια βόλτα στην εξέδρα ήταν ένα πραγματικό σεργιάνι σ΄ολόκληρο τον κόσμο, ιδίως αν συναντούσες εκείνη που περίμενες. Εκείνες οι ατέλειωτες βόλτες στην εξέδρα με συντρόφευαν τις πιο δύσκολες ώρες της ζωής μου.

Και μετά φαντάζεστε την διαφορά; Να φεύγεις από του Κράκαρη στην φρεαττύδα, όπου κολυμπούσα σχεδόν μόνος μου με τους φίλους μου ή και μερικά ακόμη παιδιά της περιοχής, να φεύγεις λοιπόν από του Κράκαρη και βρίσκεσαι στα λουτρά του Φαλήρου. Στα λουτρά του Φαλήρου κολυμπούσαν και γυναίκες και κυρίως μερικές από τις ωραιότερες γυναίκες της εποχής μου. Μπορεί τα λουτρά ανδρών και γυναικών να ήταν ξεχωριστά, τις γυναίκες όμως τις αισθανόσουν δίπλα σου. Μπορεί να μην μπορούσες να τις ακουμπήσεις, να μην μπορούσες να τους μιλήσεις, αλλά ήταν εκεί....

Στα μπάνια του φαλήρου υπήρχε κι ένας ναύτης, συνήθως μυστακοφόρος, με μια βάρκα, επιφορτισμένος να επιτηρεί την τάξη και να αποτρέπει την οποιαδήποτε επικοινωνία μεταξύ ανδρών και γυναικών...

Υπήρχαν και στον Πειραιά βόλτες. Μπορούσες για παράδειγμα να πας στο πασαλιμάνι. Η βόλτα στο Πασαλιμάνι είχε επεκταθεί πολύ με τα χρόνια, έφτανε ως την πλατεία Αλεξάνδρας.

Το Φάληρο όμως ήταν ένας νεωτερισμός - ήταν κοσμικότερο, είχε τη θάλασσα, την εξέδρα, είχε τα λουτρά. Στο Φάληρο πήγαιναν λίγο πιο πλούσιοι άνθρωποι. ....Κακά τα ψέματα στο Φάληρο αισθανόμασταν όλοι Ευρωπαίοι.....

την εποχή εκείνη στον Πειραιά είχαν μια ιδιαίτερη συνοικία: Το Πάνθεον, την γνωστή σε όλους μας Τερψιθέα. Ειδικά στο δρόμο που ενώνει το Πασαλιμάνι με την Τρούμπα, την οδό Αιγέως, (2ας μεραρχίας σήμερα). Στην τερψιθέα λοιπόν, αν σταθείτε στην οδό Αιγέως, βλέπετε από τη μια την Τρούμπα και από την άλλη το πασαλιμάνι. Εκεί έμεναν π.χ. οι μεγάλοι ποτοποιοί, όπως ο Αναγνωστόπουλος. Οι μεγάλες εμπορικές αριστοκρατικές οικογένειες ζούσαν από τον κήπο της Τερψιθέας και προς το Πασαλιμάνι. Εκεί εθεωρείτο η συνοικία των μεγαλόσχημων και των μεγαλοβιομηχάνων του Πειραιώς. Το τελευταίο σπίτι ήταν του Στρίγκου - αυτό με την εξαίρετη Πινακοθήκη.....

Αποσπάσματα από το ομώνυμο βιβλίο της Ευαγγελίας Μπαφούνη

(Χρήστος Πανάγος, Ένας Πειραιώτης θυμάται)

Έκδοση του Ινστιτούτου μελέτης της τοπικής ιστορία και της ιστορίας των επιχειρήσεων

(Ι.Μ.Τ.Ι.Ι.Ε) - Πειραιάς 1999

Αφιέρωμα στην χρυσή εποχή του Νέου Φαλήρου

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Thu, 05 Jan 2012 02:04:00 PST

Στους νεώτερους χρόνους το Φάληρο αναφέρεται όταν τα στρατεύματα του Καραϊσκάκη αντιμετώπισαν τα στρατεύματα του Κιουταχή στην μάχη του Φαλήρου και όπου στις 22 Απριλίου του 1827 σκοτώθηκε το Καραϊσκάκης μαζί με πολλά από τα παλικάρια του. Αργότερα τα οστά τους μεταφέρονται και ενταφιάζονται σε Μνημείο που στήθηκε στην περιοχή επί βασιλείας του Όθωνα. Στα χρόνια που ακολουθούν από την μάχη του φαλήρου και μετά η περιοχή μένει έρημος, μέχρι που το κράτος αρχίζει να ενδιαφέρεται για την αξιοποίησή της. Με την δημιουργία του νέου σιδηροδρόμου το 1905, που λειτούργησε με ηλεκτρική ενέργεια από την Αγγλική εταιρεία, ο οποίος θα ένωνε την Αθήνα με τον Πειραιά μέσω Νέου Φαλήρου, άρχισε σταδιακά η αξιοποίηση της περιοχής. Αναλυτικότερα: 

1853 -Η πρώτη οργανωμένη ανοικοδόμηση του Νέου Φαλήρου ξεκινά με την κατασκευή του Ξενοδοχείου Χάϊ Λάϊφ.
1865- Ανοικοδόμηση του Ιερού Ναού της Παναγίας, ιδιοκτησίας του ιερέως Στυλιανού Βλησσίδη το έτος 1866 στην οδό Κεχαγιά (τώρα Ελευθερίου Βενιζέλου).
1869 - Εγκαίνια του ατμοκίνητου σιδηροδρόμου Αθηνών - Πειραιώς το γνωστό σε όλους θηρίο (από τους καπνούς που έβγαζε). Η αγγλική εταιρία κατασκευής του έργου αυτού, είχε επίσης και το δικαίωμα να αξιοποήση την περιοχή με την κατασκευή στην παραλία του Νέου Φαλήρου Εξέδρας - Θεάτρου - Ξενοδοχείων κ.λ.π, καθώς και την κατασκευή Εργοστασίου παραγωγής Ηλεκτρικής ενέργειας
1875 - Πρώτος οικιστής ο κτηματίας Κώστας Γιαννόπουλος με την πολυτελέστατη κατοικία του, επί των οδών Ειρήνης και Γιαννοπούλου στην οποία υπήρχε επιγραφή "Η πρώτη εν Φαλήρω κτισθείσα οικία έν έτη 1975".
Ακολουθούν οι οικίες των: Θεόδωρου Μελετόπουλου, Ευθυμίου Κεχαγιά, Αντωνιάδου, Αξελού και Μελά. Επίσης οι οικίες των Σπύρου Ζερβού, Χρήστου Χριστοφή (έργο του Τσίλερ), Θρασύβουλου Ζαϊμη (ως θερινή κατοικία), Μπάρκα, Γκρέκα, Γεράσιμου Φραγκιστάτου, Βασιλείου, Κούρταλη, Στυλιανού Καλοχαιρέτα (έργο του Τσίλερ επίσης), Αγγελοπούλου (σήμερα στεγάζεται το Γ΄ Δημοτικό Διαμέρισμα Πειραιώς), οικία Παράσχη που χρησιμοποιείτο ως θερινή κατοικία του Βασιλέως Γεωργίου Β΄, του Βιομηχάνου Σβορώνου, Παπαγιαννάκη και πολλών άλλων.
1884 - Καταρτίζεται επίσημα το πολεοδομικό σχέδιο, ενώ το ίδιο έτος ξεκινά η κατασκευή του Ξενοδοχείου Grand Hotel (Μέγα Ξενοδοχείον) γνωστό επίσης και ως Ξενοδοχείο Παππά.

Grand Hotel (Μέγα Ξενοδοχείο)

1885 - Ιδρύεται ο όμιλος Ερετών Νέου Φαλήρου
1885 - Ξεκινούν να κατασκευάζονται το Ξενοδοχείο Αίγλη, το Ξενοδοχείο Ακταίον, η Μεγάλη Εξέδρα Θαλασσίου περιπάτου, Μπανιέρες χωριστές για άνδρες και γυναίκες, το Περίφημο λιθόκτιστο θεατράκι (γνωστό σε όλους ως θεατράκι Ε.Η.Σ., έργο του Τσίλερ και αυτό) η Ταραντέλα και πολλά άλλα.

1892 - Εγκαινιάζεται η έπαυλη του ποιητή Γεωργίου Σουρή, η οποία αποτέλεσε τον πόλο έλξης για τους επιφανείς λόγιους της εποχής εκείνης.
Περίπου την ίδια εποχή και λίγο μεταγενέστερα στο φάληρο φτιάχνουν τις θερινές τους κατοικίες ο Κλέων Τριανταφύλλου (Αττίκ) καθώς και τη μόνιμη κατοικία του ο Παύλος Νιρβάνας (φιλολογικό όνομα του Πέτρου Αποστολίδη). Στα σπίτια τους γινόντουσαν εκδηλώσεις και καλλιτεχνικές συγκεντρώσεις όλων των λογίων της αθηναϊκής κοινωνίας.

Επίσης κάτοικοι του φαλήρου ήταν ο καθηγητής της Νομικής Γεώργιος Βιτάλης, ο στρατηγός Γούναρης, ο στρατηγός Ταβουλάρης, ο ναύαρχος Σταμάτης Πλατσούκας ο ποιητής Ορέστης Λάσκος, ο διανοούμενος Νίκος Φραγκισκάτος και εν συνεχεία πάρα πολλοί άλλοι επώνυμοι. Εν τω μεταξύ από το 1876 με Βασιλικό Διάταγμα η περιοχή του Νέου Φαλήρου αναγνωρίζεται ως συνοικισμός, ενώ το 1877 εδρεύει το Κλωστήριο του Γεωργίου Νικολέση (το οποίο μετέπειτα εξαγοράζεται από τον Οικονομίδη και είναι το γνωστό μας ΧΡΩΠΕΙ) και το Χαρτοποιείο Βαρουξάκη. Ήδη το φάληρο διαθέτει 100 αρχοντικές κατοικίες.

Καρτ Ποστάλ εποχής με όλα τα οικοδομήματα σε πλήρη ανάπτυξη

1895 - Εν όψει των Α΄ Ολυμπιακών Αγώνων η Εταιρεία Σιδηροδρόμων παραχωρεί μια μεγάλη έκταση για την κατασκευή του γνωστού μας Ποδηλατοδρομίου (βλέπε παλαιότερο αφιέρωμα).

1900 - Ιδρύεται ο Ζωολογικός Κήπος Νέου Φαλήρου (Πληροφορίες από παλαιότερο αφιέρωμα εδώ)
1902 - Ιδρύεται Δημοτικό Σχολείο Αρρένων με πρώτο δάσκαλο τον Γαβαλά.

Στο βάθος το Ακταίον

Μπροστά αριστερά το Grand Hotel και στο βάθος το ΑΚΤΑΙΟΝ

1903 - Ολοκληρώνεται η κατασκευή του Ξενοδοχείου ΑΚΤΑΙΟΝ από την Τράπεζα Αθηνών, ένα από τα ωραιότερα Ξενοδοχεία των Βαλκανίων. Φωτογραφικό παλαιότερο αφιέρωμα που περιλαμβάνει και εσωτερική περιήγηση στα δωμάτια αλλά και παρουσίαση του ξενοδοχείου.

Η Ταραντέλλα

1910 - Ο Πειραιώτης αεροπόρος Δημήτρης Καμπέρος επιχειρεί την πρώτη αεροπορική πτήση πάνω από το Νέο Φάληρο και προσγειώνεται στην πλατεία του (από την τολμηρή του ενέργεια αποκτά και το παρατσούκλι τρελοκαμπέρος). Η εξέδρα στην παραλία χρησιμεύει για την άφιξη και αναχώρηση υψηλών προσώπων που έρχονται στην χώρα μας από το εξωτερικό ενώ επισκέπτες κατεβαίνουν από Αθήνα για να θαυμάσουν τον ζωλογικό κήπο, το ενυδρείο, τα θαλάσσια λουτρά, παρακολουθούν εκδηλώσεις μουσικές, πάνε στο Λούνα Πάρκ. Το 80 τοις εκατό των σπιτιών του φαλήρου είναι έργα του Τσίλερ. Επίσης δημιουργούνται τα Ξενοδοχεία του Ρούσσου και του Παπασταυρίδη.

1924 - Κατασκευάζεται νέος ναός ο "Άγιος Δημήτριος" η θαυματουργεί εικόνα του οποίου τον κοσμεί και είχε μεταφερθεί από την Μικρά Ασία. Για την ανοικοδόμηση αυτού του Ναού συνέβαλαν ο Δήμος Πειραιά που παραχώρησε το οικόπεδο, οι ευεργέτες Σπύρος και Μάρθα Ζερβού, η Χαρτοποιία Σαραντόπουλου, οι Αφοί Μάτσα, η Α.Ε. Κεραμεικός, η Ηλεκτρική Εταιρεία Αθηνών - Πειραιώς, η ΧΡΩΠΕΙ και τόσων άλλων τα ονόματα των οποίων κοσμούν σήμερα την είσοδο του ναού. Το ίδιο έτος ιδρύεται η 1η Ομάδα Προσκόπων Νέου Φαλήρου.

Επιβίβαση στο τρένο (1907)

Το φάληρο διαθέτει πάνω από 1500 δένδρα και όλοι οι δρόμοι του φωτίζονται από 200 ηλεκτρικούς λαμπτήρες.

Άσκηση απόβασης ελλήνων ναυτών στην παραλία Φαλήρου, ενώ πλήθος κόσμου παρακολουθεί.

26 Μαρτίου 1925 - Αποσπάται από τον Δήμο Πειραιά και ονομάζεται Κοινότητα Νέου Φαλήρου με πρώτο Πρόεδρο της Κοινότητας τον Αλέξανδρο Σκαδιάκο. (Στην συνέχεια γίνεται Δήμος όταν στις 24 Ιουλίου του 1968, καταργείται ο Δήμος Νέου Φαλήρου και εντάσσεται πάλι στον Δήμο Πειραιά με τον ΑΝ 473 του καθεστώτος της 21ης Απριλίου).


1934 Νεώσοικος ναυτοπροσκόπων νέου φαλήρου

1929 - Στο Ξενοδοχείο ΑΚΤΑΙΟΝ, οργανώνονται τα Α΄ Καλλιστεία.


ναυτοπρόσκοποι στις λέμβους

Ήδη στην περιοχή λειτουργούν ιδιωτικά εκπαιδευτήρια ενώ από το 1902 υπάρχει ο Κωπηλατικός Ναυτικός Όμιλος Νέου Φαλήρου, και από το 1924 όπως ήδη αναφέρα ναυτοπρόσκοποι, το 1929 Φαληρικό κοινοτικό ωδείο. Ο Σταθμός του Νέου Φαλήρου έχει πλέον τρεις πλατφόρμες για τους επιβάτες. Πλήθος πλέον εργοστασίων υπάρχουν πέριξ του φαλήρου όπως τα κλωστήρια ΒΕΛΚΑ και ΓΑΒΡΙΗΛ, η ΙΟΝ κ.ο.κ. Το έτος 1940 το φάληρο έχει ήδη 5.168 κατοίκους. Εδώ όμως δεν θα προχωρήσουμε χρονολικά άλλο καθώς σκοπός του άρθρου μας είναι να δώσει μία εικόνα της χρυσής εποχής του Νέου Φαλήρου και πιστεύω ότι η εποχή αυτή σταματά με την έλευση της κατοχής στην οποία οι Γερμανοί ξηλώνουν την εξέδρα, τις μπανιέρες, καταστρέφουν τον Κήπο της Ε.Η.Σ. και επιτάσσουν τα ξενοδοχεία ΑΚΤΑΙΟΝ και ΠΑΠΠΑ που παθαίνουν μεγάλες καταστροφές και αργότερα εγκαταλείπονται και κατεδαφίζονται.

Φυσικά το τέλος όπως και στην πόλη του πειραιά έρχεται να δώσει η αντιπαροχή που αποτελεί την χαριστική βολή.

Πηγές: 

Ανάργυρου Σκληβανιώτη "Η πορεία του προσκοπισμού στην περιοχή του Νέου Φαλήρου"
Εγκυκλοπαίδεια Βικιπαίδεια
Ελληνικό Λογοτεχνικό και ιστορικό Αρχείο (φωτογραφικό υλικό)
Γεννάδειο Ίδρυμα
Ψηφιακή βιβλιοθήκη εφημερίδων και περιοδικού τύπου
Ένωση Παλαιών Προσκόπων Νέου Φαλήρου
Εγκυκλοπαίδεια Ήλιος
Ψηφιακό αρχειό Ε.Ρ.Τ.

Το Stella Solaris ως πλοίο της αγάπης

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Tue, 03 Jan 2012 11:01:00 PST

Στα δεξία η ορχήστρα


Ώρα Αποβίβασης


Έξω από την Σαντορίνη


Αριστερά ο ελληνικός μπουφές


Ο γνωστός μας Γκόφερ του Λογιστηρίου

Σε αυτήν την φωτογραφία το λογιστήριο είναι πίσω του. Ο χώρος επιλέγηκε από τον σκηνοθέτη για να φαίνονται οι περίφημες χαλκογραφίες που ήταν ένα από τα εσωτερικά γνωρίσματα του πλοίου. Ο Γκόφερ φέρει διακριτικά Οικονομικού Αξιωματικού (Λογιστή) του Ελληνικού εμπορικού ναυτικού τιμής ένεκεν. Πίσω από την κυρία ήταν η μπουτίκ του πλοίου.


Στην Σαντορίνη, το Σολάρις ακριβώς κάτω

Σε αυτή την φωτο βλέπουμε τον συμπαθέστατο τηλεοπτικό μας πλοίαρχο (Captain Merrill) πίνει καφέ με την επίσης υπεύθυνη κρουαζιέρας Τζούλι (cruise director). Και ο πλοίαρχος εδώ τιμής ένεκεν φέρει διακριτικά έλληνα πλοιάρχου.


Και λίγο συρτάκι


Γυρίσματα της σειράς. Η συγκεκριμένη φωτογραφία έχει αξία λόγω της ομπρέλλας πίσω που φέρει το όνομα του σκάφους


Νομίζω ότι δεν θέλει συστάσεις η ομάδα


Αυτό ήταν το επεισόδιο "Isaacs Aegean Affair" που χρησιμοποιήθηκε το Solaris για τα γυρίσματα στην Ελλάδα


SUN LINE CRUISES

Η επωνυμία της ιδιοκτήτριας εταιρείας του Stella Solaris αναφέρεται πάνω, ότι έγιναν τα γυρίσματα της συγκεκριμένης σειράς του "Πλοίου της Αγάπης". Στο φόντο όμως φαίνεται το αυθεντικό πλοίο που χρησιμοποιούσαν για τα γυρίσματα της σειράς που ήταν το Pacific Princess. Η παραγωγή ήταν φυσικά του Aaron Spelling και προβάλλονταν στην αμερικάνικη τηλεόραση από το 1977 έως το 1986.

stella solaris in greece (video)

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Tue, 03 Jan 2012 04:54:00 PST

Μια προσπάθεια να θυμηθούμε λίγο το ωραιότερο και ιστορικότερο ελληνικό κρουαζιερόπλοιο μέσα από πολύ περιορισμένο ζωντανό οπτικό υλικό.

Ο Πειραιάς στο Χόλιγουντ

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Mon, 02 Jan 2012 10:35:00 PST

Μιλάμε για ξένες παραγωγές που είχαν ως τόπο γυρίσματος τον Πειραιά. Δεν συμπεριλαμβάντονται τα τηλεοπτικά σήριαλ αλλά μόνο κινηματογράφος.

Ξεκινάμε με την ταινία "Ποτέ την Κυριακή" (1960) σε σκηνοθεσία Ζύλ Ντασσέν. Με την Μελίνα Μερκούρη, τον Γιώργο Φούντα, Τίτο Βανδή, Δημήτρη Παπαμιχαήλ και την Δέσπω Διαμαντίδου. Έκανε εισπράξεις 8 εκατομ. παγκοσμίως και διάσημη την Μερκούρη. Έμεινε για πάντα η απάντηση στην Μελίνα "Μα που έμαθες όλες αυτές τις γλώσσες"; "Μα στο κρεββάτι φυσικά".


Η Μελίνα στο κτήριο που αργότερα στεγάστηκε για χρόνια το Μεταγωγών Πειραιά

Μουσική από τον Μάνο Χατζιδάκη

Πάμε στην ταινία "Φαίδρα" (1962). Πάλι πρωταγωνίστρια η Μελίνα Μερκούρη και Σκηνοθεσία Ζύλ Ντασσέν. Αυτή την φορά συμπρωταγωνιστής της Μελίνας ο Άντονι Πέρκινς.

Μοτο της ταινίας η Φαίδρα όταν λέει "Μήν έρθετε στην Ελλάδα"

Ακολουθεί μια Ταινία από την Δανία με τίτλο "Μάρθα" (1967). Πρόκειται για μια έγχρωμη κάλτ παραγωγή που διαπραγματεύεται μια ξεχασμένη γραμμή πλοίου κάπου στο αιγαίο και την χαλαρότητα που διακρίνει τους ναύτες. Κόβει αρκετά εισητήρια στην Δανία, άγνωστη κατά τα άλλα εδώ.

Το 1971 γυρίζεται μια γαλλο-ιταλική παραγωγή με τίτλο "οι διαρρήκτες". Μέρος της ταινίας αυτής που αφορά μια καταδίωξη αυτοκινήτων, είχαμε παρουσιάσει πριν από λίγο καιρό και μπορείτε να το δείτε εδώ
Στην παραγωγή αυτή πρωταγωνιστούν οι Μπελμοντό και Ομάρ Σαρίφ. Πρωτότυπος τίτλος της ταινίας "Le casse". Αποτελεί ρημέικ παλαιότερης ταινίας του 1957 με πρωτότυπο τίτλο "The Burglar".

Μουσική Morricone

Μια παραγωγή που δεν είναι ξένη αλλά ελληνικότατη είναι η ταινία τα "Κόκκινα Φανάρια" (1965). Γυρισμένη κι αυτή στον Πειραιά με τους Τζένη Καρέζη, Μαίρη Χρονοπούλου, Γιώργο Φούντα, Δημήτρη Παπαμιχαήλ και Μουσική Ξαρχάκου, πηγαίνει στο φεστιβάλ Καννών ενώ χάνει στο παρά πέντε το όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας από το 81/2 του Φελίνι. Κάνει μεγάλη επιτυχία στην Πολωνία με τον τίτλο Czerwone latarnie και στο Βέλγιο με τον τίτλο La fille du pirée (ο πειραιάς βρίσκεται στον τίτλο). Στην φινλανδία κάνει πρωτόγνωρη επιτυχία με τον τίτλο Myöskin sunnuntaisin. Γιαυτό και την βάζουμε μαζί με τις ξένες παραγωγές.

Πειραϊκό φωτογραφικό οδοιπορικό (συνέχεια)

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Sun, 01 Jan 2012 23:38:00 PST

Δεν είναι από νησί. Είναι στο Μικρολίμανο

Γυμνάσια Πειραιά στο βεάκειο (Καλή φίλη μου το είπε ότι χρησιμοποιήθηκαν σε γυρίσματα ταινίας)

Αυτή η γέφυρα σήμερα έχει μονοδρομηθεί τελείως αντίθετα. Αποτελεί είσοδο στον Πειραιά και όχι έξοδο όπως εδώ.

Το παλιό κτήριο της Ολυμπιακής στην Ακτή Μιαούλη

Ο όρμος της Αφροδίτης

Ο Άγιος Νικόλαος έναντι ΟΛΠ. Το σπιτάκι στην γωνία είναι σήμερα γραφείο ενοικιάσεως αυτοκινήτων.

Χρόνια σας πολλά με την Φιλαρμονική Δήμου Πειραιά

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Sun, 01 Jan 2012 01:12:00 PST

Χρόνια πολλά σε όλους σας με υγεία και ότι επιθυμείτε να γίνει πραγματικότητα αυτή την χρονιά που μόλις έφτασε.

Όταν ο Μπελμοντό έτρεχε στον Προφήτη Ηλία (Βιντεο)

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Sat, 31 Dec 2011 06:57:00 PST

Ο Ομάρ Σαρίφ εντός του αυτοκινήτου κυνηγά τον Μπελμοντό στην Καστέλλα (1971)

Ο Πειραιάς του 1971 όπως εμφανίζεται σε ταινία γαλλικής παραγωγής "Οι Διαρρήκτες" του Βερνέιγ. Απίστευτα καθαρή εικόνα και ήχος σε μια εξίσου απίστευτη καταδίωξη που ξεκινά από την Παγόδα του Ο.Λ.Π. και τελειώνει στον Προφήτη Ηλία. Πρωταγωνιστής ο Μπελμοντό. Παίζει ο Ομάρ Σαρίφ (ο τύπος με το κομπολόι). Όταν η Ελλάδα μεσουρανούσε παντού και δεν πτώχευε. Αξίζει να το δείτε μέχρι τέλους έστω και αν η καταδίωξη κάποια στιγμή κουράζει.

Όταν ο Τίτο έμπαινε στην Ζέα

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Fri, 30 Dec 2011 04:37:00 PST

Πίσω αριστερά δεσπόζει το ναυτικό νοσοκομείο πίσω ευθεία ο τρούλος του Αγίου Βασιλείου

Αριστερά το γαλλικό ινστιτούτο. Κάτω δρόμος δεν υπάρχει ενώ κυριαρχούν ακόμα τα νεοκλασσικά

Υποδοχή μπροστά από το Ρολόι. Πίσω ακριβώς το Σπλέντιτ. Αριστερά δείτε τα καταπληκτικά σπίτια που υπάρχουν.

Στα γνωστά μας σκαλάκια στο Πασαλιμάνι στο ύψος του Ρολογιού

Είναι 5 Ιουνίου 1954 όταν ο Πρόεδρος της τότε Γιουγκοσλαβίας Στρατάρχης Γιόσιπ Μπροζ Τίτο καταφτάνει στο Πασαλιμάνι στο γνωστό μας Ρολόι।
Όλη η περιοχή είναι σημαιοστολισμένη προκειμένου να υποδεχθεί τον υψηλό επίσημο।

Στην συγκεκριμένη άφιξη αυτό που μας ενδιαφέρει σαφώς είναι το γεγονός ότι μέσα από τις φωτογραφίες της εποχής εκείνης μπορούμε να δούμε το πως ήταν ο όμορφος πειραιάς μας και πως τον κατάντησαν οι εργολάβοι στο όνομα του κέρδους।
Επίσης αξίζει να σημειώσουμε ότι επίσημοι της εποχής χρησιμοποιούσαν τον λιμένα της Ζέας ή το κεντρικό λιμάνι του Πειραιά ή το Πασαλιμάνι ή και παλιότερα την αποβάθρα που υπήρχε στο Νέο Φάληρο για να αφιχθούν στην χώρα μας ακόμα και στην εποχή εκείνη που το αεροπλάνο ήταν ήδη τακτικό μέσο μεταφοράς।

Φωτογραφικό οδοιπορικό αναμνήσεων

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Thu, 29 Dec 2011 04:08:00 PST

Εμπορικό Επιμελητήριο Πειραιά (Πλ. Λουδοβίκου)-1968

Από τα πρώτα πολυώροφα κτήρια στον Πειραιά -1935

Και όμως είναι η πασαρέλα, λοξώς αριστερά το Σπλέντιτ -1968

Δημοτικό Θέατρο -1968

Η αρχική City bank στην Ακτή Μιαούλη - 1968

Άγιος Κωνσταντίνος -1968

Δημοτικό θέατρο -1968 (Προσέξτε το στέμα στο αέτωμα του θεάτρου)


Γραμμή 21 Άγιος Βασίλειος- Αγία Σοφία (Παλαιό Τέρμα) 1968


Στου Προφήτη Ηλία τα σοκάκια-1968

Ο Κουστώ στην Μαρίνα Ζέας -1975


Σύνηθες ήταν η διοργάνωση υπαίθριων εκθέσεων στον κήπο της Τερψιθέας-1962

Εικόνες Πειραιά του 1968

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Wed, 28 Dec 2011 03:58:00 PST

φωτο 1

φωτο 2

φωτο 3

φωτο 4

φωτο 5

φωτο 6

Ξεβαμένες φωτογραφίες ναι, μνήμες όμως όχι

noreply@blogger.com (PIREORAMA STEFANOS) — Mon, 26 Dec 2011 08:07:00 PST

Οι φωτογραφίες αυτές είναι του 1968 σκαναρισμένες από φωτογραφίες ολίγον ξεβαμένες πλέον.

Η πρώτη είναι στον Άγιο Νικόλαο, προσέξτε πέριξ της βάσης της εκκλησίας τα καταστήματα που υπήρχαν.

Η δεύτερη είναι από την Καστέλα το γνωστό κομψοτέχνημα του Τσίλερ και μπροστά από αυτό στρίβει τρόλευ παλαιού τύπου.

Η τρίτη φωτογραφία είναι έξω από το κατάστημα του Ανδριανόπουλου (σημερινή Ηρώων Πολυτεχνείου). Στα δεξιά είναι η πλατεία Κοραή αριστερά οι στάσεις λεωφορείων όπως είναι και σήμερα. Στο βάθος διακρίνεται το γνωστό λεωφορείο 21 Άγιος Βασίλειος - Αγία Σοφία.