به او گفتم که نگرانی او نگرانی همه است. "همه" که می گویم منظورم جنبش سبز در گسترده ترین طیف آن است. اما چیز دیگری هم در اینجا وجود دارد. چیزی ضروری. و آن اینکه ما مردم پس از سی سال سرکوب و خفقان و فریب باید فرصت کنیم همدیگر را پیدا کنیم. سی سال است که مردم مجبور بوده اند اندیشه های شان را، سلیقه های شان را و زندگی شان را از هم پنهان کنند. سی سال است بچه ها یاد گرفته اند که در مدرسه از خانه حرف نزنند: حالا چه بی حجاب رفتن مادرشان در میهمانی های خانوادگی باشد یا بحث های سیاسی سر سفره یا سر میز غذا.
فقط بی اطمینانی ها نیست. بدبینی ها هم هست. سال هاست که مردم به هر اداره و ارگان و شرکتی برای کاری می روند، تا رشوه ای داده و گرفته نشود، آب از آب تکان نمی خورد. تا دروغی گفته نشود کاری از پیش نمی رود.
به دوستم گفتم مردم باید همدیگر را پیدا کنند. این جنبش همگانی، این ترس و زندان را به جان خریدن و به خیابان آمدن، فقط برای ما که از خارج نگاهی به درون داریم شوکه کننده نبوده است. خود دوستان فعالان اجتماعی و مدنی داخل هم می گویند ما تصور نمی کردیم مردم اینبار اینطور به خیابان بیایند و مقاومت کنند. به عکس ها و فیلم های تظاهرات جنبش سبز نگاهی دوباره بیاندازیم. اکثریت مطلق آنها همین مردم عادی هستند. زن و مرد و نوجوان و پیر، دوشادوش هم. مردم دارند همدیگر را پیدا می کنند. آن حس همبستگی و اطمینان ملی می تواند همزمان کمک کند به تدوین برنامه و سازماندهی های لازم برای جنبش سبز مردم. برای همین شاید زیاد هم نباید نگران بود. اما با خوش-خیالی هم نمی شود نشست. باید هوشیار بود.
امروز هم آقای موسوی و هم بسیاری دیگر از فعالان اجتماعی تاکید می کنند که باید شبکه های سبز را بنا کرد و گسترش داد. درست کردن «کمیته های سبز» در محلات و دبیرستان ها و دانشگاه ها و محل های کار یکی از شکل های این شبکه هاست. یکی از امتیازهای چنین شبکه هایی این است که نیازی به رهبر و دستور از بالا ندارند و بخصوص که این شبکه ها قرار نیست شبکه های توطئه گری و کارهای خشونت آمیز باشند.
شبکه ها توسط خود مردم با فکر و همکاری خودشان ایجاد می شوند. طبیعی است که فعالان اجتماعی و مدنی می توانند مبتکر و مشوق چنین شکل هایی از فعالیت اجتماعی باشند. جنبش مدنی هم یعنی همین. یعنی ایجاد و اداره ی نهادهای مدنی بدست خود مردم. چنین شبکه های متشکلی در اقدامات مدنی گسترده مثل راهپیمائی ها خیلی موثر می توانند باشند. و همینطور اقدامات محدودتر مثلا ملاقات یا کمک به خانواده هایی که فرزند شان شهید شده یا در زندان است، یا کمک به اقداماتی که دیگران در جنبش سبز انجام می دهند: مثلا جمع شدن مادران داغدار در پارک ها در روزهایی از هفته.
----------
می خواستم درباره ی بحثی که این چند روزه با بعضی دوستان داشتیم بنویسم: آیا ما خواسته یا ناخواسته در حال ساختن شخصیت «کاریزماتیک» یا به زبان فارسی خودمان «فرهمند» از رهبران کنونی جنبش سبز نیستیم؟ آیا ما چه سابقه ی تاریخی از رهبران کاریزماتیک داشته ایم؟ چه ضررها و آسیب هایی دیده ایم؟ اصلا شخصیت های کاریزماتیک چطور ساخته می شوند؟ بخصوص در جوامعی مثل جامعه ی ما که اصولا عادت به فرمانبری از شخصیت ها داشته ایم. و خیلی وقت ها این فرمانبری به سرسپردگی هم رسیده است: در راه رهبران کاریزماتیک، به یک اشاره شان خون داده ایم و خون ریخته ایم.
البته غیر از بحث با دوستان، شعر خانم فاطمه راکعی هم بود که در فیس بوک من آن را خواندم و بدون اغراق بگویم که احساس بسیار بدی پیدا کردم وقتی که دیدم با دست خودمان باز داریم اشتباهات گذشته ی تاریخی را تکرار می کنیم. باز به امید «نادر» و «اسکندر» و «پدر ملت» و «امام» ی دیگر نشسته ایم تا بیاید و کاری را که خودمان باید به انجام اش برسانیم برای مان سامان دهد، سامانی که هرگز به آن نرسیده ایم و هر بار فقط دورتر شده ایم.
"به آن مرد ابری که با بغضش آمد
در این خشکسالی که باران بگیرد
بشوید دوباره وطن دست و رویی
وضو در هوای باران بگیرد
ویکرنگی از نو بیاید به جولان
و از رنگ و نیرنگ میدان بگیرد
به آن مرد صادق که با عزمش آمد
که ایرانمان را ز دیوان بگیرد
بسوزد بساط دروغ و دغا را
و دزد... و دغل را گریبان بگیرد"
و این بخشی از شعر خانم فاطمه ی راکعی است.
به نظرم باید درباره ی شخصیت سازی این بار خیلی هوشیارانه عمل کنیم. بعضی این را تعبیر می کنند به اینکه "مار گزیده از ریسمان سفید و سیاه می ترسد". اما من می گویم به تجربیات شکست خورده ی تاریخی حداقل خودمان نگاه کنیم. نکند که برای چندمین بار آن ها را تکرار کنیم، هر چند با کمال صداقت. این بحث را باید پی گرفت.
پرویز مشکاتیان، رفتنش غم بزرگی بر جان همه ی ما گذاشت. هنرش در گروه چاووش اثری ماندگار بر جان نسل من نوجوان انقلاب دیده و انقلاب کرده بر جای گذاشت.
اینجا همراه با شهرام ناظری: ای مردم آزاده
درآمد سرشار نفتی حکومتیان باعث شده که دولت دستش برای یک سری پروژه های ماجراجویانه باز باشد. پروژه ی اتمی بیشتر از همه باعث شده تا سازمان ملل نخواهد خودش را با حکومت ایران دربیاندازد و راه مذاکره را سخت تر کند. پروژه های نفتی و بازرگانی هم هست که بازار بزرگی را برای شرکت های خارجی فراهم می آورد. و البته افغانستان مثل ایران نیست و چیزی برای حراج ندارد جز یک مشت خاک که سی سال است چند بار به توبره کشیده شده است. حتما در افغانستان تقلب انجام شده که سازمان ملل با این به اصطلاح توپ پر جلو آمده است. اما در ایران هم همین مقدار و حتی بیشتر از آن تقلب انجام شده. تازه پس از آن مردم را به گلوله بسته اند، به آنها تجاوز کرده اند، شکنجه شان کرده اند و هر بی اخلاقی را در موردشان مرتکب شده اند، اما صدایی کارساز از سازمان های بین المللی در نیامده است. این حاصل کم کاری ما نیست، بیشتر حاصل حراج کشورمان است. هزینه ی این حراج را ما و نسل های بعدی می پردازیم.
2 - صحبت های تازه ی فرمانده ی سپاه را همه خوانده ایم. بگذریم که فرمانده ی سپاه چطور به همه ی بازجویی های متهمان و "اعترافات" آنها دسترسی دارد. سپاه چند سال است جای خودش را در ساختارهای قدرت محکم تر کرده است و حالا با این آشکاری به میدان آمده است. به نظر من فقط مسئله ی قدرت نیست. در کشور ما قدرت و ثروت های نجومی با هم رابطه ی تنگاتنگ دارند. بدون داشتن جایی در قدرت حاکم نمی توان به امکانات اقتصادی هم دست پیدا کرد. آنهم امکانات مالی و اقتصادی در آن ابعادی که سپاهیان پاسدار به دنبال آن هستند. امروز سرمایه ای ترین و مهم ترین صنایع و بازرگانی ما در دست سپاه است. سپاه حتی شرکت هایی دارد برای معاملات نفتی با کشورهای خارجی. جریان واردات و صادرات قاچاق از اسکله های ثبت نشده را چند سال پیش همین آقای کروبی افشا کرد. سپاه تا جایی که من در چند کتاب مربوط به افغانستان خوانده ام در قاچاق بنزین به افغانستان هم نقش دارد. این صحبت های دین و ولایت و غیرت دینی به نظر من در میان خود آقایان هم خریداری ندارد و بیشتر برای ساده دلانی است که خودشان مجبورند به امید گشایشی در زندگی شان هر بار گونی گونی نامه ی التماس به احمدی نژاد و امثال او در سفرهای شان بدهند.
3 - من نوشته های شجاعانه ی بابک داد را همیشه می خوانم. شما هم حتما همینطور. در دلم به صراحت اش آفرین می گویم. اما چیزی هست که در ذهنم نمی توانم آن را حلاجی کنم. اینقدر که بابک داد با صراحت از آینده ی بسیار نزدیک حرف می زند من در نوشته و گفته ی هیچکس دیگر نمی بینم. نه در نوشته ها و گفته های کسانی مثل موسوی و کروبی و نه حتی در خارج کشور که محدودیتی هم برای چنین حرف هایی وجود ندارد. مثلا عنوان نوشته ی تازه اش این است: "سبزها به "قانون اساسی نوين" بيانديشند! نظام رفتنی است!". و البته این ادعایی است که قاعدتا باید بتوانیم شواهدی در کوچه و خیابان برای آن ببینیم. نه جنبش سازمان یافته و نه حتی جنبش اجتماعی خودجوش با آن ابعادی که بتواند موجودیت نظام را زیر ضرب ببرد عملا وجود ندارد. وقایع سیاسی در کشور ما خیلی وقت ها قابل پیش بینی نیست. از پیروزی کودتای 28 مرداد بگیر تا جریان انقلاب که نه حکومت و نه حتی خود مخالفان در سال 1356 تصور نمی کردند که کار بزودی به آنجا برسد که همه دیدیم.
ولی با این حال هر بار که نوشته های بابک داد را می خوانم بیشتر به این فکر فرو می روم که این نویسنده ی صریح و شجاع چه چیز را می بیند که من یا دیگران نمی بینیم؟ واقعا نبض جامعه این روزها چطور می زند؟
4 - این فیلم را دیده اید؟
حرف های بالا را آقای خامنه ای پنج روز پیش زده است و به نظر من ایشان کاملا حق دارد.
مسئله اینجاست که قوانین و دستورات فقهی سنتی در بیشتر موارد با دستآوردها و نتایج تحقیقات علمی خوانایی ندارند. اگر در جایی هم برخوردی میان علم و دستورهای فقهی پیدا نمی شود بخاطر این است که موارد بدیهی را که طی سده ها و هزاره ها انسان از روی تجربه به آنها دست پیدا کرده بعنوان قانون فقهی عرضه کرده اند. منابع اصلی دستورها و توصیه های فقه آنهم در شکل سنتی آن، کتاب ها و نظرات انسان هایی است که در دوران هایی دیگر زندگی کرده اند و نمی توانسته اند شناختی از آنچه که امروز علوم انسانی اسم می گذاریم داشته باشند. علوم انسانی امروز بر پایه ی روش شناسی جدید و تحقیقاتی قرار می گیرند که روز به روز هم تلفیقی و چندرشته ای می شوند. تلفیقی به این معنی که از روش ها و دستآوردهای علوم دیگر بهره می گیرند. مثلا امروز نمی شود تصور کرد که علم جامعه شناسی بتواند بدون استفاده ی موثر از روش های آماری و اقتصاد و ریاضیات و انفورماتیک حرف جدی بزند. علوم انسانی جدید مانند علوم طبیعی، با قوانین خشک و از پیش تعیین شده ای که ادعا می شود از آسمان ها فرستاده شده اند کاری ندارد. اگر نظریه و روشی در روانشناسی، جامعه شناسی، اقتصاد، مردم شناسی یا رشته های دیگر علوم انسانی عرضه می شود باید تحقیقات میدانی انجام شود و نقطه های ضعف و قوت آن نظریه روشن شود و آنجا که باید، نظریه ی قدیم تر جای خودش را به نظریه ی جدید تر بدهد.
آنچه که از درون حوزه های علمیه یا دانشگاه های اسلامی شده بعنوان علوم انسانی بیرون می آید اصولا علم به معنای واقعی آن که پایه بر تحقیقات و روش علمی داشته باشند نیستند. در درجه ی اول برای اینکه اصولا فقها در کلیت شان از دانش های جدید به معنای جامع و تخصصی آنها بی بهره اند. اینکه این یا آن فقیه چند کتاب جامعه شناسی هم خوانده باشد هنوز به معنای جامعه شناس بودن نیست. خواندن دو کتاب از فروید و چند تا کتاب پایه در روانشناسی و پداگوژی (علوم پرورشی)، آدم را متخصص و محقق روانشناسی نمی کند که طبق آن دستوراتی را صادر کند که با روان انسان ها و شیوه های تربیتی سر و کار دارد.
اصولا دستورات فقهی و بخصوص پایه ای ترین آنها را نمی توان با تحقیقات میدانی و بررسی تجربه ها در واقعیت اجتماعی به چالش کشید. مثلا همین مجازات اعدام را در نظر بگیریم. فقها و مسئولان بارها در کشور ما گفته اند که مخالفت با حکم اعدام، مخالفت با شرع و حکم الهی است. دلایلی که این مدعیان ضرورت حکم اعدام می آورند هیچ پایه ی روانشناختی و آماری و جامعه شناختی ندارد. یعنی این مدعیان برای شان اهمیتی ندارد که آیا حکم اعدام واقعا در عمل توانسته که باعث کاهش جرایم اجتماعی بشود یا نه. مهم برای فقها این است که طبق کتاب ها و نظریات سنتی دینی شان عمل (اعدام) یک حکم الهی و بنابراین درست و حتی مقدس تلقی شده است. و این به نوعی شیپور را از سر گشاد آن زدن است. عجیب نیست که فقه سنتی و نظریات دینی آقایان تا حالا حتی از ارائه ی یک نظریه ی روانشناسی، آموزشی و پرورشی یا جامعه شناختی که بتوان روی آن کوچکترین حسابی باز کرد ناتوان مانده است. آنچه هم عرضه شده تنها ادعاهایی است در محفل های خود آقایان و آنچه که به اجرا در آمده بیشتر نتیجه ی عکس داده است چون اصولا با ضروریات دوران مدرن خوانایی نداشته است.
نگرانی آقای خامنه ای نگرانی بجایی است. علوم مدرن ذهن پرسشگر را در دانشجو تقویت می کنند. علم مدرن در کنار هم قرار دادن چند قانون "الهی و مقدس" که نیازی هم به امتحان شدن و اثبات خود ندارند نیست. علم مدرن همین پرسش ها و تلاش و تحقبق برای پیدا کردن بهترین پاسخ برای آنهاست.
دانشجوی جامعه شناسی باید بتواند پرسش کند که مثلا آقایان فقها که در جای قاضی و مجری قانون نشسته اید شما طبق کدام ارزیابی پرورشی، جامعه شناختی و روانشناختی نیروهای مخصوص را با شلاق و آفتابه و باتوم به خیابان می ریزید تا امنیت اجتماعی را برقرار کنید؟ و دانشجو باید بپرسد که پس از ماه ها کتک زدن و تحقیر مجرمان در خیابان ها و اعدام در میدان های شهر جلوی چشم کودک و بزرگسال، از کجا نتیجه گرفته اید که جرایم اجتماعی کمتر شده است؟
فقه دینی با ذهن پرسشگر سر سازگاری ندارد. برای همین است که خامنه ای می گوید: "هرچه جوانان و دانشجویان دارای تعبد و تدین بیشتر باشند، عمل، رفتار، و فکر آنها از آسیب کمتری برخوردار خواهد بود". ایشان راست می گوید. ذهنی که اسیر تعبد است چون و چرا هم نمی کند و هر چه را "بزرگان و موجهان" دیکته کنند می پذیرد. منافع قدرت، امروز در وجود ذهن های بسته ای است که به توجیه شرعی غیر انسانی ترین و بی اخلاق ترین اعمال این "بزرگان و موجهان" بنشینند.
]]>
- تعیین وزرای کابینه ی کودتایی احمدی نژاد همزمان فرصتی هم بوده برای پخش غنایم به آنهایی که دست به آن تقلب بزرگ و سرکوب پس از آن زدند. لااقل برای کامران دانشجو، همان چهره ای که در شب های پرالتهاب پس از انتخابات به توجیه آماری و اداری تقلب ها در تلویزیون مشغول بود. وزارت کشور هم به دست یک سپاهی سپرده شده تا هم پیامی و هشداری برای ترساندن مردم باشد و هم از نظر مدیریتی بتواند کار اداره ی امنیتی کشور را پیش ببرد. شاید مهم ترین کار وزرات کشور در ماه های آینده همین کنترل امنیتی باشد.
- نوشته های اکبر گنجی را در مورد شکنجه شدگان واعترافات خوانده ام. یکی از نوشته های اش درباره ی حال و روز شکنجه دیده بود. سعی کردم لینک آن را در گویا نیوز پیدا کنم که نشد. من همیشه در جستجوی آن بوده ام که در نوشته های گنجی یا دیگر نواندیشان دینی ببینم که آیا پدیده ی شکنجه و اعتراف و توبه را می توانند بصورت روند و روش کاری ببینند که بخصوص از سال های شصت به این طرف دنبال شده است یا نه؟ آیا می توانند ببینند که اعتراف گیری و خرد کردن شخصیت آدم ها امروز به حلقه ی دوستان ایشان رسیده است وگرنه این زنجیره را حلقه های بسیاری پیش از اینها بوده است؟
به نظر من این بی توجهی به گذشته دو حالت می تواند داشته باشد: یا اینکه از نظر سیاسی فکر می کنند به سود جریان نواندیشی دینی است که تا جایی که می شود خودشان را از غیرخودی ها جدا کنند. و یا اینکه به یک نوع تقیه ی آگاهانه یا ناخودآگاه دست می زنند و اجرای چنین روش هایی را در مورد "دشمنان" و دگراندیشان به نوعی مجاز یا کم اهمیت می دانند. به هر حال هر دلیلی که در میان باشد با ادعای حقوق بشر که زمینه ی فکری آن "انسان، فارغ از هر چیز دیگر" است منافات دارد.
- در حکومت آقایان که منطق و پایه اش به ضرورت بر "النصر بالرعب" (پیروزی از راه ایجاد وحشت) قرار گرفته، زندانی فقط تاوان آنچه را کرده و نکرده نمی پردازد. زندانی در عین حال وسیله ای است برای ترساندن و وحشت دیگران. زندانی کوبیده می شود، زندانی مورد تجاوز قرار می گیرد، زندانی سوزانده می شود تا من و تو وحشت کنیم و در خودمان فرو برویم.
تجاوز در خیلی از جنگ ها بعنوان یک اسلحه بکار رفته است تا دشمن را از نظر روحی خرد کنند. امروز جوانان ما در اتاق های بازجویی باید علاوه بر شکنجه های خرد کننده، تجاوز را هم تاب بیاورند تا غرور جامعه خرد شود. گویی تنها ترس کافی نیست. مردم باید از نظر روحی بشکنند.
این روزها از تجاوز به زندانیان خیلی می شنویم. مدارک کم نیستند. نمی دانم آیا کسی به فکر قربانیان هست؟ قربانیانی که در بهترین حالت بتدریج آزاد می شوند. وگرنه هستند مثل سعیده پورآقایی یا پیش از او زهرا کاظمی که زنده هم نمی مانند. قربانیانی که آزاد می شوند بیشترشان جوان و نوجوان هستند. درد شکنجه یک چیز است اما تجاوز برای خرد کردن زندگی و روح قربانی است. این ها که از زندان بیرون می آیند نیاز به کمک متخصص و روانشناس دارند و گرنه کارشان بزودی یا به خودکشی می کشد و یا یک زجر دائمی در زندگی. در بسیاری از فرهنگ ها و از جمله فرهنگ ما گفتن از تجاوز یک تابو است. با اینکه شخص ناخواسته قربانی یک دستگاه غیرانسانی است اما هنوز این شرم است که غلبه دارد.
من می خواستم پیشنهاد کنم گروه های مدنی مثل «مادران صلح» یا دوستان جنبش زنان پیگیر این قربانیان باشند. خانواده های شان را ترغیب کنند تا با متخصص تماس بگیرند و قربانی را به حال خودش نگذارند. باید کاری کرد.
این گزارش تلویزبون صدای آمریکا را در مورد تجاوزها که با مصاحبه ی مهمی با بابک داد نویسنده ی مقیم ایران شروع می شود ببینید.
به نظر من هوشیار بودن در برابر جنگ روانی دستگاه های امنیتی و رسانه ای حکومتی خیلی خوب است. اما از طرف دیگر این هوشیاری نباید موجب این شود که بحران عمیق حکومتی را که داخل خود جناح کودتاگران با شدت جریان دارد نبینیم یا برای آن اهمیتی قائل نشویم.
واقعیت این است که چنین بحران و کشمکش ای در میان آن جناح وجود دارد. اینکه ریشه های اش به کجا بر می گردد می شود حدس و گمان زد که بهرحال دسته بندی های مافیائی و در سایه، درون اصولگرایان و دستگاه هایی مثل سپاه وجود دارد.
از یک طرف احمدی نژاد حدود شش روز در برابر نامه ی خامنه ای برای برکناری رحیم مشائی مقاومت کرد. و تازه بلافاصله پس از برکناری، او را به سمت رئیس دفترش منصوب کرده است، یعنی به اصطلاح همه کاره ی احمدی نژاد.
جریان رحیم مشائی و سرمقاله ی حسین شریعتمداری که عملا احمدی نژاد را به نداشتن بینش سیاسی و فریب خوردگی لقب داده بود، مرا به این فکر انداخت که این لحن مقاله ی شریعتمداری نباید به همین سادگی ها باشد. امروز که خبر برکناری صفارهرندی وزیر ارشاد را خواندم به این نتیجه رسیدم که از آن طرف هم نبردی میان احمدی نژاد و دار و دسته اش در سپاه، با باند اطلاعاتی روزنامه ی کیهان در گرفته است. می دانیم که صفارهرندی سال ها سرمقاله نویس کیهان بود و از اعضای مهم باند شریعتمداری بوده است. تازه صحبت بر سر برکناری محسنی اژه ای وزیر اطلاعات هم هست که همین حالا در خبرگزاری های دولتی هم آمده است.
از کنار این خبرها نباید به سادگی گذشت. جنبش اعتراضی مردمی در خیابان ها بسیار مهم است. باید در نظر داشت که اتفاقا همین جنبش مردمی است که بتدریج بزرگترین شکاف ها را در جناح غالب حکومتی می اندازد. در جریان کودتای انتخاباتی دسته بندی های مختلفی از اصولگرایان شرکت کرده اند و البته هر دسته هم به امید بدست آوردن سهمی از قدرت و به اصطلاح زر و زور. در کشور ما همیشه و بخصوص با این سیستم رانت خواری و مافیایی، قدرت با ثروت همراه بوده است.
دسته بندی های کودتاگران بر خلاف آنچه که تلاش می کنند در رسانه ها برای فریب مردم ساده دل از "ذوب شدن در رهبری" و اطاعت تام و تمام از ولی فقیه وانمود کنند، اتفاقا کوچکترین احترام و اطاعتی هم در میان خود ندارند. بخصوص که خودشان می دانند با چه وسایل و روش های متقلبانه ای حکومت را اینبار در دست نگاه داشته اند. طبیعتا در این سهم خواهی از قدرت، نسبت به هم بسیار بی رحم و بی احترام خواهند بود. حضور مداوم یک جنبش مردمی و هراس دائمی از اوج گیری جنبش و سرنوشت نیروهای تحت امرشان، در میان خود کودتاگران نمی تواند بدون تاثیر باشد.
به باور من این درگیرهای در بالا را نباید دست کم گرفت. نباید فکر کرد که همه ی اینها نمایش هایی است برای در سایه قرار دادن جنبش مردمی. باید آنقدر هوشیار باشیم تا هم نگذاریم ترفندهای رسانه ای کودتاگران عملی شود و هم اینکه درگیری میان خود آنها را با دقت دنبال کنیم. اتفاقا همین درگیری های میان خودشان است که بزودی آخرین چهره ی مذهبی نمای این حاکمان را در ذهن مردم ساده اندیش خواهد شکست.
یک نامه
خبر کشته شدن محسن روح الامینی، پسر مشاور محسن رضایی، در زندان امنیتی ها را همه خوانده ایم. عنکبوت مرگ تا توی خانه ی خود آقایان نفوذ کرده است. محسن، در حالیکه پدرش با محسن رضایی نشست و برخاست داشته، در تظاهرات 18 تیر امسال جای خودش را میان مردمی پیدا می کند که بر علیه فریب فریاد اعتراض سر داده بودند. محسن گرانترین هزینه را پرداخت.
عفت ماهباز سال ها در زندان آقایان بسر برده است. برادر و شوهر جوان اش را حکومت آقایان اعدام کرده است. من خود رنج را در چشم های عفت دیده ام و با این حال هنوز به معنای واقعی زنده است و پر امید، اینبار برای جنبش زنان. خودش می گوید که توانش در حد یک انسان است و این توان را امروز در خدمت جنبش زنان می گذارد.
عفت نامه ای خطاب به پدر محسن نوشته است که گفتم در اینجا بیاورم. می دانید؟ دیدم که دوست جوانی در فیس بوک نوشته بود: "با این جنایات و وحشی گری ها واقعا شماها چطور دهه ی شصت را تاب آوردید؟" صحبت دهه ی شصت شد، گفتم نامه ی عفت ماهباز را در اینجا بگذارم که شما هم بخوانید:
از : عفت ماهباز
عنوان : احسان طبری
آقای روح الامینی با سلام و عرض تسلیت.
از دست دادن فرزند بسیار دردناک است . بسیار! به شما و همسرتان مادر محسن تسلیت می گویم من درد شما را می شناسم اما علاقمنم شما دردهای مردم را در این سی سال بشناسید. شما گفتید
"به یاد دارم که در سالهای اولیه پیروزی انقلاب وقتی که احسان طبری تئوریسین حزب توده به زندان افتاد، پس از مدتی او اندیشه مارکسیسم را نقد کرد؛ زیرا با محبت با او رفتار شد. ولی اکنون ..."
اقای روح الامینی آیا می دانید با امثال طبری ها چگونه برخوردی کردند تا انگونه گریان در انظار مردم ظاهر شوند؟ نه نمی دانید.
می دانید به همسر او حتی در هنگام مرگ طبری، اجازه ندادند برای لحطه ایی - همسرطبری در نزدیک بیمارستان حضور داشت - بیاید و دستش را بگیرد و با او وداع کند؟
و اقای بازجوی مهربان تا اخرین دقایق وقت شریف شان را کنار او گذراندند تا مبادا او لحظه ای بگوید بر او چه رفته است.
می دانید از همان سال ۱۳۶۰ بر فرزندان این مرز و بوم ،همان رفت که بر دلبندتان محسن ؟
سال ۱۳۶۷ از کشته ها پشته ساختند و در گورهای گمنام دست جمعی دفن کردند.
حقایق را برخی نوشته اند بخوانید و یا فرزندان تان بخوانند تا بدانند بر کشورم چه رفته است
مادر محسن راست می گوید به فکر محسن های دیگر ی باشید که شاید اکنون در زیر شکنجه هستند.
در پایان برایتان صبوری و آرامش آرزو می کنم.
]]>
به یاد همه ی زنان و مردانی که در این سرزمین برای آزادی و عشق از جان مایه گذاشتند، در همه ی این سال ها: از میرزا آقا خان کرمانی که در پای نسترنی سرش را از تن جدا کردند تا ندا و سهراب که با گلوله قلب شان را شکافتند. پس از صد و اندی سال هنوز باید برای آزادی و عدالت و عشق جان داد در این دیار. اما ما مردم همیشه امید به پیروزی را در دل زنده نگه داشته ایم حتی در سیاه ترین روزها و سال ها.
شعر ارغوان با صدای هوشنگ ابتهاج ه.ا سایه، تار محمد رضا لطفی و تنبک محمد قوی حلم.
من مخصوصا نمی خواهم فرض را بر سیاست بازی آقای موسوی بگذارم به این معنی که ایشان این حرف ها را می زند تا حاشیه ی امنیتی خودش و جنبش مردمی را حفظ کرده باشد. اگر این فرض را بگذاریم آنوقت دیگر درباره ی هیچ چیز نمی شود حرف زد و همه ی حرف ها و نظرها را باید به بهانه ی مصلحت روز یکجا بپذیریم.
به نظر من قانون اساسی ما اتفاقا سالهاست که قدرت اجماع میان شهروندان ایران را از دست داده است. مسئله فقط بر سر دگراندیشان غیرمذهبی یا معتقدان دین های غیر رسمی کشور مثل بهائی ها نیست. اصولا روح این قانون اساسی تبعیض گذاشتن است میان شهروندان، هم از نظر باورهای شخصی شان و هم از نظر جنسیت شان. میلیون ها شهروند ایرانی سنی از حقوق برابر با شیعیان برخوردار نیستند. قانون اساسی به وضوح با ذکر "مذهب حقه ی شیعه" شروع می شود و از همان ابتدا مهر ناحق بودن را به بقیه ی شهروندان با هر دین و مذهب و باور دیگری می زند. این قانون اساسی حتی تمامی شیعیان را هم در بر نمی گیرد. در قانون اساسی ما شیعه ای به رسمیت شناخته می شود که باور به ولایت فقیه داشته باشد. و همین ولایت فقیه طبق اصول قانون اساسی از آن چنان اختیاراتی برخوردار است که عملا همه ی راه های ابراز و اِعمال نظر ملت بسته شده است.
آقای موسوی می گوید که "قدرت همیشه میل به مطلق شدن دارد". حرف درستی است. اما این مطلق شدن قدرت حاکمان فقط در حد یک هشدار اخلاقی یا حتی سیاسی نمی تواند بماند. در قانون اساسی کشور ما مطلق بودن قدرت ولایت فقیه نهادینه شده است. حالا چطور این قانون می تواند محور اجماع همه ی مردم باشد؟ طبق قانون اساسی ما قدرت در کشور در یک دایره ی بسته حول محور ولایت فقیه می چرخد. در این قانون اساسی وجود شورای نگهبان، هم بعنوان عامل تعیین کننده ی هر انتخاباتی و هم بعنوان تایید کننده ی اصلی قوانین مجلس کتبا و عملا وجود دارد. همین انتخاباتی که امروز با نتایج عجیب و وقیحانه ی آن رو به رو هستیم، یک طرف اش نتیجه ی حقوق غیر دموکراتیک شورای نگهبان است در قانون اساسی. از طرف دیگر مگر ما دوران اصلاحات آقای خاتمی را به یاد نداریم که مجلس ششم نتوانست حتی یک قانون منطبق با مردم سالاری را با تایید شورای نگهبان بصورت تصویب شده از مجلس بیرون بفرستد.
از طرف دیگر روح قانون اساسی ما طبق یک فرهنگ پدرسالار و برداشت سنتی از دین، نیمی از جامعه یعنی زنان را در چارچوب های سنتی تعریف می کند. آنجا هم که از برابری زن و مرد حرف می زند همه جا قید و شرط "با موازین اسلامی" را قرار می دهد که بتواند حقوق اجتماعی زنان را به بهانه های دینی خدشه دار کند. خود آقایان و بخصوص شورای نگهبان بارها گفته اند که پیوستن به «کنوانسیون رفع هرگونه تبعيض عليه زنان» با قانون اساسی ما ناسازگار است.
مردم سالهاست، از همان دوره ی آقای خاتمی، که تغییرات جدی را در قانون اساسی خواستار شده اند. خواسته ای که با این ساختار قانون اساسی اصولا شدنی نیست. یادمان هم نمی رود که خود آقای خاتمی در جواب دانشجویان گفتند "شعار تغییر قانون اساسی خیانت است".
پس چطور می شود که ما حالا بتوانیم این قانون اساسی را، حتی به صورت حداقلی، محور اجماع مردم بدانیم؟ اتفاقا شاید خود «خواست تغییرات جدی قانون اساسی» بهتر بتواند یک محور حداقلی برای اجماع مردم باشد.
تشکل سیاسی
آقای موسوی در همین سخنرانی شان در مورد تشکل سیاسی می گوید: "میخواهیم با یك مركزیت كوچك سیاسی متشكل از برخی چهره های سیاسی زمینه تولد یك هویت بزرگ اجتماعی را ایجاد كنیم".
به باور من آنچه که امروز جنبش مدنی مردم بیشتر از هر چیز به آن نیاز دارد یک جبهه ی فراگیر از گرایشات مختلف فکری و جنسیتی و قومی در میان مردم ایران است. منظور از یک مرکزیت کوچک سیاسی چه می تواند باشد؟ آیا این مرکزیت یک جبهه است؟ یا یک جمع محفلی تعدادی از خودی های نزدیک به آقای موسوی؟ آیا این کوچک بودن می تواند بهانه ای برای حذف دیگران از آن باشد؟ آیا اگر این مرکزیت کوچک فقط از نزدیکان و دوستان هم اندیش آقای موسوی تشکیل بشود، چرا باید انتظار داشت همه ی شهروندان ایران از آن حمایت کنند؟ آیا این خودش بتدریج باعث بدبینی مردم به آن مرکزیت کوچک نخواهد شد؟ مگر همه ی مردم، همه ی شرکت کنندگان در جنبش سبز باورهای شان و مطالبات شان یکی است؟ و اصلا چرا باید یکی باشد؟ برای همین است که فکر می کنم جبهه ای که بتواند آیینه ای واقعی از تکثر شهروندان کشورمان باشد بهتر می تواند مایه ی اجماع مردم شود.
اگر بگوییم که امکان تشکیل چنین جبهه ای از نظر امنیتی مشکل دارد، من می پرسم چرا فکر می کنید که تشکیل مرکزیت کوچک آقای موسوی می تواند مورد تایید آقایان حکومتی و اطلاعاتی قرار بگیرد؟
مگر مثلا درخواست آقای خاتمی برای رفراندوم که خواسته ی جالبی هم هست، می تواند لزوما عملی باشد چون آقای خاتمی گفته اند؟ ما که می دانیم روش رفراندوم کردن برای هر مسئله ای، طبق قانون اساسی از مسئولیت های رهبر است. یعنی بدون تایید رهبر اصلا رفراندومی در کار نخواهد بود.
امیدوار باشیم آقای موسوی با وجود همه ی محدودیت ها با دیگر متفکران و شخصیت های سیاسی با گرایشات مختلف مراوده و صحبت داشته باشند. آقای موسوی برای دیدار به خانه ی سهراب اعرابی که در تظاهرات این چند روزه بدست نیروهای امنیتی کشته شد، رفته بودند. امیدوار باشیم ایشان مطالبات و گرایشات مردم را در ذهن شان ثبت کنند و به این بیاندیشند که مدیریتی برای این جنبش مردمی مناسب است که بازتاب دهنده ی گوناگونی مردم حاضر در این جنبش سبز باشد.
]]>
آیا رفسنجانی متوجه این شده است که امروز ریشه ی اختلاف و بحران، نه یک دعوای خانوادگی بلکه طرح خواسته های مدنی یک ملت است از حکومتی متقلب، فاسد و سرکوبگر؟
آقای رفسنجانی تلاش می کند آقایان حکومتی را راضی کند تا با قبول بعضی خواسته های مردم، آنها را از خیابان ها به خانه های شان برگرداند. رفسنجانی دوست دارد تا مردم در خانه های شان بنشینند تا امثال ایشان پشت درهای بسته ی قدرت، مسائل را با چک و چانه به نوعی آرام کنند. اما مردم و تا اینجا موسوی و کروبی و دوستان شان، بدرستی تشخیص داده اند که این بار مسئله بر سر پایه ای ترین و بنیادی ترین حقوق شهروندی ملت است و نتیجه ی در خانه ماندن، شکست این جنبش مدنی.
نکته ی دوم - حتما در خاطرمان هست که احمدی نژاد مدتهاست از "شرکت در مدیریت جهانی" می گوید. و با جدیت هم تلاش می کند این را از دستآوردهای آینده ی دولت خودش معرفی کند. شاید همه ی ما با شنیدن این حرفها پوزخندی زده ایم و آنها را لاف و گزاف دیده ایم. چرا که هم مردم و هم خود دولت می دانند که با این اقتصاد بحران زده و ساختار فاسد و مافیایی قدرت، حتی خود کشور را هم نمی شود بخوبی مدیریت کرد چه رسد به مدیریت جهانی.
اما شاید منظور احمدی نژاد واقعا چیز دیگری باشد. شاید احمدی نژاد و خامنه ای و فرماندهان سپاه و کودتاگران به طور کلی، بر این باورند که در همین یکی دو سال آینده می توانند مسئله ی اتمی را به جایی بکشانند که یا در آستانه ی تولید سلاح اتمی، حتی در مقیاس کوچک، قرار بگیرند و یا اصلا بتوانند یک آزمایش اتمی را راه بیاندازند. شاید به این فکر می کنند که قدرت جنگ روانی یک آزمایش اتمی یا ساختن یک سلاح کوچک اینقدر هست که کشورهای بزرگ، ایران را بعنوان یک کشور دارای سلاح اتمی به رسمیت بشناسند. از طرف دیگر حکومت آقایان همیشه سعی داشته که برای توده های محروم و ساده اندیش عرب نقش طرفدار و منجی را بازی کند. پاکستان که اولین بمب اتمی را در کشورهای اسلامی ساخت، خیلی زود به دنیا فهماند که مسئله ی آنها هندوستان است و هیچوقت هم در بحران خاورمیانه درگیر نشدند. اما حکومت آقایان در ایران برعکس خیلی دوست دارد اینطور وانمود کند که اتمی شدن ایران به سود مردم عرب منطقه بر علیه اسرائیل تمام می شود.
ما که از درون اتاق های دربسته ی آقایان خبری نداریم. اما شاید با این رویاها و آرزوهاست که آقای احمدی نژاد وعده ی مدیریت جهانی را می دهد. و شاید برای همین رویاها بود که آقایان تا این تقلب فجیع و این کودتا و سرکوب خشن پیش رفته اند.
نکته ی سوم - یکی از هدف های حکومت های ایدئولوژیک این است که پیش چشم دنیا اینطور نشان بدهند که به لطف ایدئولوژی یا دین مورد نظرشان، کشوری ساخته اند که لااقل اکثریت مردم با رضایت خاطر و توافق کامل با حکومتگران زندگی می کنند. این حکومت ها می خواهند اینطور وانمود کنند که مشروعیت و حقانیت ایدئولوژی یا دین شان در زندگی مردم هم متبلور شده است و در سایه ی اوامر رهبران بزرگ، بهشت زمینی در فاصله ای قابل دسترس است. اما چنین رویاهایی همه جا در عمل فقط به سرکوب خشن کشیده شده است و آن بهشت ایدئولوژیک یا دینی، همه جا به جهنم فقر و فساد انجامیده است.
و رهبران متکبر چقدر از دنیای امروز دورند: در همین ایران خودمان. نمی بینند که آن نقاب روحانی و مردم دوستی شان، چطور با سیل فیلم های خبری جوان هایی که باتوم و گلوله می خورند در پیش چشم مردم دنیا می شکند؟ حتی در پیش چشم های ساده اندیشان محله های فقیرنشین مصر و لبنان هم تا حدی می شود عوامفریبی کرد. همین که اعتراض های مداوم میلیونی مردم ایران در تلویزیون قهوه خانه های قاهره و بیروت نمایش داده شود، آنها هم خیلی زود می فهمند این چهره ی دینی و حق به جانب ایران به کار آنها نخواهد آمد. مگر تا کجا می شود مردم را با این فریب داد که اعتراض کنندگان، از زن و مرد و پیر و جوان، بخاطر تبلیغات ماهواره ها است که بیرون می ریزند، باتوم می خورند، به زندان می روند و حتی دسته دسته در خیابان گلوله به قلب شان می نشیند و باز هم خسته نمی شوند؟
بحران مشروعیت حکومت که می گوییم تا خیلی جاهای دور پایه های نظام آقایان را می لرزاند، اگر مردم در میدان باشند.
]]>
----------
تغییر برای برابری - فعالان کمپين يک ميليون امضا با گرايشات و تنوعات فکری توانسته اند در سه سال گذشته حول خواست لغو تمامی قوانين تبعيض آميز جنسيتی، مبارزه مدنی حول حقوق برابر شکل داده و به پيش ببرند و امروز هريک بر پايه اعتقاد خود در عرصه های متفاوت مبارزه جاری برای آزادی و حقوق دمکراتيک شهروندی حاضرند . اين نکته که زنان در عرصه اين مبارزه حضوری چشمگير دارند بر کسی پوشيده نيست. تصوير ندا که در حافظه تاريخی مردم ايران و جهان ثبت شده نشان از اهميت نقش زنان در مبارزه برای آزادی و عدالت اجتماعی دارد . اين شرايط اما پرسش های عاجل زير را برابر ما قرار می دهد :
چگونه می توان در بستر مبارزات جاری ، فکر برابری خواهی را به دفاع از آزادی های شهروندی و عدالت اجتماعی پيوند زد ؟
تحول شرايط چه تاثيری بر کمپين يک ميليون امضا دارد ؟
***
حفظ هویت مستقل جنبش زنان، همراه با دیگران درجنبش مدنی
1 - چگونه می توان در بستر مبارزات جاری ، فکر برابری خواهی را به دفاع از آزادی های شهروندی و عدالت اجتماعی پيوند زد ؟
پیش از انتخابات ریاست جمهوری تعداد زیادی از فعالان جنبش زنان در یک همگرائی گسترده برای مطرح کردن مطالبات جنبش شرکت کردند. بعضی از اعضای همگرائی فعالانی بودند که تصمیم به شرکت در انتخابات گرفته بودند و تعدادی دیگر به هر دلیلی نمی خواستند رای خودشان را در صندوق ها بریزند. نقطه ی مشترک هر دو گروه استفاده از فضای انتخاباتی برای مطرح کردن خواسته های جنبش زنان، بصورت مشخص و مدون بود.
رویدادهای پس از رای گیری و اعلام نتایج مخدوش و افشای تقلب های گسترده و سازمان یافته ی حکومتی، شرایطی را پیش آورده که به اعتراض های گسترده ی اجتماعی انجامیده است. همانطور که همه شاهد بوده ایم شرکت کنندگان در این اعتراضات و جنبش های اجتماعی در گسترده ترین طیف پا به میدان گذاشته اند. بنا بر انگیزه ای که موجب به راه افتادن این جنبش اجتماعی شد، یعنی پایمال شدن آشکار و خشن حق شهروندی و تقلب در انتخابات، طبیعتا وزنه ی شعارها هم فعلا حول این انگیزه ها متمرکز شده است. با سرکوب خشن و کشتار خیابانی و دستگیری های گسترده، حالا محور شعارها و خواسته های این جنبش عبارت است از ابطال انتخابات، آزادی زندانیان سیاسی و آزادی اجتماعات. فراموش نکنیم که این شعارها به نوعی و در اساس از خواست های مبرم جنبش زنان هم هستند: یک انتخابات آزاد می تواند به مطرح شدن جدی مطالبات زنان کمک کند، بسیاری از دستگیرشدگان فعلی از فعالان و یا حامیان جنبش زنان در سالهای اخیر بوده اند و هم اینکه آزادی اجتماعات خواسته ای بوده که جنبش زنان در این سالها همواره برای آن مبارزه کرده و هزینه های سنگین داده است. می بینیم که در این شعارها، جنبش زنان با سایر جنبش های مدنی اجتماعی نقاط مشترک آشکاری دارد.
اما بدون شک شعارها در این محدوده ی کلی باقی نخواهند ماند. به نظر می رسد که با وجود سرکوب خشن حکومتی، جنبش مدنی گسترده ای در حال شکل گیری است. با اینکه نهادهای مدنی و از جمله نهادهای مدنی جنبش زنان، دانشجویان، کارگران، پرستاران و معلمان و دیگر اقشار اجتماعی بدلیل حساسیت ها و محدودیت های حکومتی امکان قوی شدن نداشته اند، باز هم در عمل همین نهادها خواهند بود که، اگر ایده آل فکر کنیم در کنار همدیگر، نقش مهم حرکت های مدنی اجتماعی را بعهده خواهند داشت. به نظر من در اینجاست که مسئله ی وارد شدن جنبش زنان بعنوان یک جنبش مستقل اجتماعی برجسته می شود. در اینجاست که جنبش زنان می تواند وباید با طرح مطالبات برابری طلبی جنسیتی وارد عمل شود و شعارهای برابری جنسیتی را به بخشی از شعارهای مطالباتی تبدیل کند. به نظر من ما از یک نظر در شرایط خوبی هستیم و آن اینکه جنبش زنان بعنوان یک جنبش مستقل واقعی، هویت اش در جامعه ی مدنی و بخش های مهمی از اجتماع بطور کلی مورد شناسائی قرار گرفته است. برای این می گویم شرایط خوب، بخاطر اینکه بر خلاف تحولات تاریخی گذشته، امروز جنبش زنان ما فقط بخشی یا دنباله ای از احزاب و سازمان های مردانه با ایدئولوژی های "جهانشمول" و آرمان گرایانه نیست. امروز جنبش زنان با مطالبات مشخص خود و حتی با نهادهای شناخته شده اش در میدان حاضر است. نهادهایی مانند کمپین 1 میلیون امضا با خواسته ها و شعارهایی مدون و با شبکه ای از فعالان در سطح ملی، عملا در صحنه حاضر است. بخش های دیگر جنبش زنان هم با نام های دیگری در صحنه حضور دارند. به نظر من در یک شرایط ضروری این کاملا امکان دارد که یک همگرائی گسترده از فعالان جنبش زنان بتواند شکل بگیرد. چنین همگرائی ها و اقدامات مشترک فعالان وزنه ی زیادی به جنبش زنان بعنوان بخش مهمی از جنبش مدنی می دهد و خواسته های برابری طلبانه ی جنسیتی را به بخشی از خواسته های کل جنبش مدنی تبدیل می کند. به نظر من جنبش زنان این مقدار اعتبار و هویت اجتماعی را دارد که در این راه از پیشنهاد دهندگان و پیشگامان همکاری با دیگر جنبش های مدنی باشد. بخش بزرگی از فعالان جنبش زنان را دختران و پسران دانشجو تشکیل می دهند. بعضی از این فعالان زنان، از فعالان دانشجویی هم هستند و می توانند بعنوان پلی میان این دو جنبش مهم اجتماعی عمل کنند. مهم ترین شرط انجام این مهم اما آن است که جنبش زنان بتواند حول خواسته های مشخص و مشترک برابری طلبانه ی خودش هماهنگ شود. هر چه این چنین همگرائی جنبش زنان منسجم تر و با تفاهم و شرکت گروه های بیشتری از زنان باشد، طبیعتا در حرکت های توافقی با دیگر بخش های جنبش مدنی وزنه ی سنگین تری خواهد داشت و مطالبات جنبش زنان از بازتاب بیشتر و مناسب تری برخوردار خواهد شد. طبیعتا گروه های مختلف زنان خودشان دارای هویت مشخص و شیوه های کاری مشخصی هستند. اما با همکاری و نیت های خوب می توان امید داشت که همین گروه های مختلف بتوانند همگرائی گسترده ای را از جنبش زنان شکل بدهند.
مسئله ای که وجود دارد این است که تجربه ی تلخ تاریخی که نصیب زنان میهن مان شده و همیشه مطالبات برابری طلبانه شان در سایه ی شعارها و سیاست های آرمانی احزاب و ایدئولوژی ها پایمال گشته است، اینبار موجب شود که ما نقاط مشترک جنبش زنان را با دیگر جنبش های اجتماعی نبینیم و خودمان را از آنها جدا کنیم و فقط در فکر حرکت ها و طرح شعارهای برابری طلبی جنسیتی باشیم. به نظر من اگر جنبش زنان بخواهد اینطور حرکت کند عملا خودش را از ظرفیت های بزرگی که دارد محروم کرده است. من با شناختی که از فعالان جنبش زنان دارم مطمئنم که می توانند پیوند ظریف جنبش برابری طلبی جنسیتی را با دیگر جنبش های مدنی تشخیص بدهند و از وزنه ی جنبش مستقل زنان حداکثر بهره برداری را بکنند.
بعنوان یک ایرانی مقیم خارج در اینجا مجبورم فقط این را بعنوان یک امکان و پیشنهاد مطرح کنم که کاملا امکان پذیر است که در حرکت های بزرگ اجتماعی، مثل راهپیمائی های بزرگ مسالمت آمیز یا تحصن ها، فعالان زنان در کنار شعارهای کلی تر مثل آزادی، شعارهایی را هم مبنی بر برابری های جنسیتی حمل کنند. چنین اقداماتی واقعا بسته به شرایط روز و محیط است و مطمئنا خود فعالان امکان بهتری برای تصمیم گیری دارند. مهم این است که ما یک جنبش زنان با هویت مستقل در صحنه داریم که می خواهد با هویت مستقل خودش اما همراه با دیگران در این جنبش مدنی سهم داشته باشد.
2 - تحول شرايط چه تاثيری بر کمپين يک ميليون امضا دارد ؟
این سوال به نظرم خیلی کلی مطرح شده. کمپین دارای ابعاد گوناگون است، از مطالبات اش تا شیوه ی عمل و سازماندهی اش، و همه ی این ابعاد در تحولات اخیر می تواند تاثیر بگیرد و تاثیر متقابل بگذارد. کمپین 1 میلیون امضا در طول چند سال اخیر توانسته شبکه هایی از فعالان جنبش زنان را در سطح ملی ایجاد کند. همیشه بر این باور بوده ام که ویژگی مهم کمپین، گفتگوی چهره به چهره با توده ی مردم و ارتباط گیری مستقیم با آنان بوده است. همچنین برگزاری سمینارها و کلاس های آموزشی محلی برای فعالان توانسته نسلی را با آگاهی ها و توانایی های زیاد بوجود بیاورد. کمپین 1 میلیون امضا در طول همه ی سال های شکل گیری و فعالیت اش با محدودیت و بگیر و ببند و دادن هزینه های مختلف مواجه بوده است. بخاطر همین به نظر من، که ممکن است خیلی هم دقیق نباشد، فعالان کمپین تا همین حالا هم با فشارهای حکومتی مواجه بوده اند و اتفاقا ممکن است همین فعالان آن بخشی از جنبش اعتراضی امروز باشند که بهتر بتوانند با فشارها کنار بیایند و فعالیت های شان را ادامه بدهند. هر چند که دامنه ی محدودیت و خشونت سرکوب بیش از گذشته است. اما کمپینی ها از پیش سایت ها و وبلاگ ها و کانال های ارتباطی خودشان را دارند و با این شیوه های کار و خبر رسانی سال هاست که خو گرفته اند.
کمپین 1 میلیون امضا بدلیل داشتن همین روابط شبکه ای کمتر می تواند زیر ضرب برود و اینطور نیست که اگر مقامات حکومتی چند نفر را در یک نقطه یا شهری دستگیر کنند همه ی کمپین از هم بپاشد و همه به انتظار دستور از بالا بنشینند. فعالان کمپین یاد گرفته اند که مستقل فکر کنند و مستقل عمل کنند. اتفاقا برخورداری از همین ویژگی های گسترده بودن و متشکل بودن است که به کمپین جایگاه ویژه ای در کل جنبش زنان می بخشد. به این ویژگی ها می توانیم توجه سازمان های بین المللی زنان را به کمپین را هم اضافه کنیم که حاصل آن تا کنون چندین جایزه ی مهم به فعالان یا خود کمپین بعنوان یک نهاد بوده است.
اما در این میان به نظر من یک نقطه ضعف اساسی هم وجود دارد که کمپین همیشه از آن رنج برده است. این ضعف، نبود یک مکانیسم تصمیم گیری در کمپین است. این ضعف تا وقتی که مسائل ساده بودند و فعالیت ها از محدوده ی خاصی فراتر نمی رفتند چندان آشکار نبود. اما در جریان تصمیم گیری برای دریافت جایزه ی نقدی «سیمون دوبووار» شاید برای اولین بار خودش را نشان داد. و البته هنوز این یک تصمیم اساسی و دارای اهمیت ملی نبود. اما فرض را بر این بگیریم که جنبش های مدنی در حال شکل گیری برای حرکت های مشترک باشند. کمپین یک میلیون امضا همانطور که تا حدودی تشریح کردم، از نظر آگاهی و گستردگی، توانایی ها و شایستگی های مهمی دارد اما چه سود اگر نتوان بدلیل عدم تصمیم گیری از این ظرفیت ها استفاده کرد؟ مثلا در یک اقدام جمعی که جنبش زنان هم باید شرکت داشته باشد، واقعا کمپین از روی چه تصمیمی می خواهد در آن جمع شرکت کند و مهر خودش را بر آن حرکت جمعی بزند؟ آیا کمپین حتی می تواند یک نماینده ی منتخب به آن حرکت جمعی مدنی بفرستد؟ آیا کمپین باید بگوید که صدها یا هزاران نفر از فعالان زنان خودشان را کمپینی می دانند اما ما قدرت این را نداریم که یک نماینده بفرستیم؟ چه کسی باید تصمیم بگیرد؟ چه کسی باید برود؟ آیا باز هم باید به دنبال چهره های مقبول و مورد اعتماد و به اصطلاح گیس سفید یا ریش سفید گشت؟ و تا کجا با این شیوه های کدخدامنشی می توان از طرف یک جنبش مدرن مدنی عمل کرد؟ شیوه های رایزنی در کمپین برای اقدامات آینده چگونه است؟ یادمان باشد که تحولات آینده می توانند حتما تیره و تار نباشند و اتفاقا شیوه های کاری مشخص تر و فعال تری را در ارتباط با دیگر جنبش های اجتماعی بطلبند.
کمپین 1 میلیون امضا امروز تعداد بسیاری از فعالان جنبش زنان را در داخل و خارج کشور پوشش می دهد. این تعداد فعالان، هم از نظر آگاهی های تئوریک، هم از نظر توانایی های عملی و فنی و هم از نظر ارتباط های رسانه ای در سطح بسیار بالایی هستند و همین وزنه ی خاصی را به خود کمپین می بخشد. شرایط امروز کشورمان آنقدر پر التهاب و پر تنش و خیلی وقت ها احساسی بوده که هنوز شاید فرصت نشده زیاد به آینده فکر کنیم و فعلا هنوز در شوک بیم و امید به سر می بریم. اما بزودی زندگی و واقعیت ها سوال های زیادی را درباره ی شیوه ی کار و نقش کمپین در آینده، جلوی ما خواهند گذاشت.
اگر از مسائل سازمانی و متشکل بودن بگذریم، به نظر من وجود کمپین می تواند از نظر بینشی تاثیر زیادی روی تحولات آینده بگذارد. جریان سیاسی ای در جریان رویدادهای اخیر وجود دارد که هم به ناچار و هم از روی برخی باورهای ایدئولوژیک خودش تلاش دارد تا یک رنگ مذهبی به جنبش مدنی و مطالبات آن بزند. به باور من وجود نهادهای شناخته شده و فعالی مانند کمپین که مشخصا با یک دیدگاه سکولار، و نه لزوما ضد دینی، فعالیت می کنند بسیار مهم است. کمپین یک میلیون امضا همانطور که می دانیم مطالبات زنان را از چارچوب های پر دست انداز و قابل تفسیر فقهی خارج کرده و در یک زمینه ی سکولار مطرح می کند. فعالان کمپین می توانند آدم های خیلی مومن و مذهبی هم در میان شان باشند، که هستند، ولی شیوه ی طرح مطالبات در یک چارچوب عرفی و سکولار است. این ویژگی مهمی است که کمپین می تواند روی کل جنبش مدنی تاثیر بگذارد.
]]>
2- تقلب آشکار و دروغ و فریب پیش از انتخابات و پس از آن به نظر من عمق فساد و تباهی حکومتی را رو آورد. دروغ و فریب اگر تا دیروز زیر میزها و در اتاق های دربسته بصورت قراردادها و رانت خواری ها و تقسیم قدرت میان آقایان و آقازاده ها رد وبدل می شد، این بار با آشکاری و وقاحتی کم نظیر به روی دایره ریخته شد. آنچنان که برای کسی که ذره ای هم صداقت در وجودش مانده دیگر توجیه اوضاع کار راحتی نیست. این تقلب سازمان یافته و خشونت و سکوب پس از آن فقط نشان می دهد که فساد و تباهی تا کجا در ریشه های حکومتی نفوذ کرده است.
3- من یادم هست تا حالا چندین بار نوشته ام که ادعاهای اسلامی حکومت گران ایرانی برای دفاع از مسلمانان دنیا، فقط پوششی است برای ایجاد یک حاشیه ی امنیتی برای نظام خودشان. این پوشش امنیتی هم بیشتر در لبنان و فلسطین است برای داشتن یک حاشیه امنیتی به دور اسرائیل. وگرنه با ذکر نمونه چند بار نوشته ام که سال هاست مسلمانان چچن توسط حکومت روسیه سرکوب می شوند و چقدر هم غیر انسانی. چچن مثل یک آتش زیر خاکستر است از بس که حکومت روسیه فشار و سرکوب روی مردم این منطقه گذاشته است. جالب این است که حکومت آقایان ایران در اوج قتل عام مردم چچن یک بار هم نتوانست به روسیه اعتراض کند. چرا که روسیه یکی از کشورهایی است که برای رقابت با آمریکا از برگ ایران استفاده می کند و آقایان هم محتاج پشتیبانی او هستند.
این روزها همه حتما خبر کشت و کشتار مردم اویقور چین را که بیشترشان مسلمان هم هستند شنیده ایم. اما چین هم یکی از کشورهایی است که نظام مقدس آقایان به پشتیبانی آن دل بسته است. برای همین از نظر سیاسی برای آقایان صرف نمی کند که با اعتراض شان هزینه ی سیاسی بپردازند. ادعاهای اسلامی آقایان فقط برای توجیه کارها و سیاست های شان است برای طرفداران شان در کشور و البته عده ای از مردم ساده اندیش و زخم خورده ی کشورهای عربی که فکر می کنند آقای احمدی نژاد همان نادر یا اسکندری است که جلوی اسرائیل ایستاده است. نمی داند که قدرت سلاح آقایان در درجه ی اول بر سر و تن جوان های ایرانی در خیابان های ایران به رخ کشیده می شوند.
یک موضوع جالب:
امروز در خبرها خواندم که اویقورهای چین از خارجی ها الهام و دستور گرفته اند. برای همین دولت چین به محدود کردن بیشتر اینترنت و کانال های ماهواره ای روی آورده است.
پیش از این هم پرسیده ام: چرا دیکتاتورها اغلب با یک زبان حرف می زنند؟
امیدوارم از این به بعد خیلی زودتر و مرتب تر به این نکته نویسی های وبلاگ ام برسم.
]]>