https://prachatai.com/ th https://prachatai.com/journal/2026/07/118044 <span>ธงชัย วินิจจะกูล : ขอรัฐยื่นมือยอมรับ 'ปาตานี' เปิดทางสู่การพูดคุยและการปลดอาวุธ</span> <div class="field field--name-field-byline field--type-text-long field--label-hidden field-item"><p>มูฮำหมัด ดือราแม : รายงาน</p></div> <span><span>Pazzle</span></span> <span><time datetime="2026-07-14T17:11:28+07:00" title="Tuesday, July 14, 2026 - 17:11">Tue, 2026-07-14 - 17:11</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p>ถอดปาฐกถาพิเศษ ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย วินิจจะกูล “ประวัติศาสตร์ไม่น่ากลัว ไม่ต้องปิดหูปิดตาตัวเอง” ในเวทีเสวนา “ประวัติศาสตร์ปาตานีที่ไม่มีอยู่จริง?” ทำไมความรู้ประวัติศาสตร์จึงกระเทือนความมั่นคง กับแนวคิด&nbsp;"แบกันบนโต๊ะ" สร้างพื้นที่ปลอดภัยทางความคิด พร้อมยื่นมือยอมรับ "ปาตานี" เพื่อเปิดประตูสู่การพูดคุย และช่วยปลดอาวุธ เพราะความเห็นต่างไม่ใช่อุปสรรคของการอยู่ร่วมกัน หากทุกฝ่ายกล้าเปิดพื้นที่รับฟังกัน</p><p><br><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55392485491_8542ffea88_b.jpg" width="1024" height="683" loading="lazy"></p><p class="picture-with-caption">ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย วินิจจะกูล</p><p>“ถ้าทางราชการ กอ.รมน. หรือหน่วยงานสารพัดจะโอบรับและต้อนรับคำว่า “ปาตานี” ด้วยตัวเอง (Unilateral Recognition) ...</p><p>ผมไม่ได้พูดเล่น ไม่ได้พูดโจ๊ก ไม่ได้พูดตลก ไม่ได้เสียดสี</p><p>... แทนที่จะบอกว่า เขาไม่มีอยู่จริง เพิ่งสร้างขึ้น&nbsp;</p><p>ถ้าทำตรงกันข้าม ผมกลับเชื่อว่า เป็นประตูบานใหญ่ของการที่จะพูดจากันได้</p><p>การยอมรับ&nbsp;recognition เป็นการเมืองที่ตรงข้ามกับการกีดกันและผลักใส</p><p>เป็นการเมืองของความใจกว้าง ต้อนรับความแตกต่างหลากหลาย</p><p>การ&nbsp;recognize&nbsp;จะปลดอาวุธและลดความตึงเครียดของความขัดแย้ง</p><p>โปรดพิจารณาดูเถอะครับ”&nbsp;</p><p>&nbsp;</p><p>นี่เป็นข้อเสนอที่จริงจังมากของ “<strong>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย วินิจจะกูล”&nbsp;</strong>ต่อปัญหาความขัดแย้งเกี่ยวกับความรู้ประวัติศาสตร์ “ปาตานี” ที่มีการถกเถียงกันอย่างเผ็ดร้อนในโลกออนไลน์ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ติดตามสถานการณ์ชายแดนใต้ ซึ่งหลายส่วนในสังคมไทยมองว่านี่คือสาเหตุสำคัญของความขัดแย้งและความรุนแรงที่เกิดขึ้นในพื้นที่มายาวนนาน</p><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย เป็นทั้งนักประวัติศาสตร์และนักวิชาการด้านประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ชาวไทย เป็นผู้เขียนหนังสือวิชาการที่ได้รับการยอมรับระดับสากล เช่น&nbsp;Siam Mapped&nbsp;ปัจจุบันเป็นศาสตราจารย์กิตติคุณ ประจำภาควิชาประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้และประวัติศาสตร์ไทย มหาวิทยาลัยวิสคอนซิน–แมดิสัน สหรัฐอเมริกา</p><p>ข้อเสนอนี้ ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย วินิจจะกูล นำเสนอระหว่างปาฐกถาพิเศษ <strong>“ประวัติศาสตร์ไม่น่ากลัว ไม่ต้องปิดหูปิดตาตัวเอง”</strong> ในเวทีเสวนาที่มีหัวข้อสุดท้าทายท่ามกลางปัญหาความขัดแย้งในชายแดนใต้ว่า <strong>“ประวัติศาสตร์ปาตานีที่ไม่มีอยู่จริง?”</strong> เมื่อวันพุธที่ 8 กรกฎาคม 2569 ที่ผ่านมา ณ หอประชุมชูเกียรติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี จัดโดยศูนย์สมุทรรัฐเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา</p><h2><strong>"ทำไมความรู้ประวัติศาสตร์จึงกระเทือนความมั่นคง"</strong></h2><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย เริ่มต้นด้วยคำถามว่า&nbsp;<strong>"ทำไมความรู้ทางประวัติศาสตร์จึงกลายเป็นเรื่องที่กระทบต่อความมั่นคงของรัฐได้"</strong></p><p>เขาอธิบายว่า สาเหตุสำคัญมาจากความเชื่อที่ว่า ประวัติศาสตร์ที่ถูกต้องมีเพียงแบบเดียว มีคำอธิบายเดียว และถือเป็นความจริงที่ห้ามตั้งคำถามหรือถกเถียง ราวกับ "สัจจะ" ทางศาสนา เมื่อมีผู้เสนอคำอธิบายที่แตกต่าง จึงถูกมองว่าเป็นผู้ทำลายประวัติศาสตร์ของชาติ ทั้งที่แท้จริงแล้ว ความไม่มั่นคงเกิดจากความหวั่นไหวของผู้ที่ยึดติดกับความเชื่อนั้นเอง</p><h2><strong>“ประวัติศาสตร์ไม่มีแบบเดียว” การตีความไม่เคยตกฟาก&nbsp;</strong></h2><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย กล่าวว่า&nbsp;นักประวัติศาสตร์เห็นค่อนข้างเป็นเอกฉันท์ว่า “ความเชื่อประวัติศาสตร์มีแบบเดียว” เป็นความเชื่อที่เหลวไหล เพราะไม่มีทางที่คนจะเห็นตรงกันหมด หรือมองจากมุมเดียวกันหมด แต่มิได้หมายความว่า อยากจะเชื่ออะไรก็ตามใจ ไร้หลักฐาน ไม่เป็นเหตุเป็นผลก็ได้ ต่อให้เหลือแต่ผู้รู้ ผู้เชี่ยวชาญประวัติศาสตร์มาเถียงกันในเรื่องเหตุการณ์หนึ่ง ผลสุดท้ายก็ไม่มีทางที่จะเถียงจนหาข้อยุติที่สิ้นสุดได้</p><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย กล่าวว่า ในวงการนักประวัติศาสตร์แทบไม่มีใครเชื่อว่าประวัติศาสตร์มีคำตอบเพียงแบบเดียว เพราะประวัติศาสตร์เป็นศาสตร์แห่งการตีความบนพื้นฐานของหลักฐานเชิงประจักษ์ที่มีอยู่อย่างจำกัด ซึ่งสามารถค้นพบหลักฐานใหม่หรืออธิบายใหม่ได้อยู่เสมอ แม้แต่นักประวัติศาสตร์ที่ใช้หลักฐานชุดเดียวกันก็ยังอาจตีความแตกต่างกันได้ ดังนั้น การมีคำอธิบายหลายแบบจึงเป็นเรื่องปกติของวิชาประวัติศาสตร์</p><p>“มนุษย์ปกติใช้เวลานานกว่าจะมองได้รอบด้านเกี่ยวกับเหตุการณ์หนึ่ง แต่ในระหว่างที่ยังมองไม่รอบด้านนั้น แต่ละคนก็มองไปตามความรู้ความเข้าใจที่มีอย่างจำกัดด้วยกันทั้งสิ้น ประวัติศาสตร์ไม่มีทางตกฟากง่ายๆ”</p><h2><strong>ความศักดิ์สิทธิ์ราวสัจจะทางศาสนาไม่มีอยู่จริง</strong></h2><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย กล่าวว่า&nbsp;ความรู้เกี่ยวกับอดีตในกรณีเดียวกันมีได้มากกว่าหนึ่งแบบ หากมีสัจจะของประวัติศาสตร์จริง สัจจะนั้นยอมรับว่าทุกจุดมีเรื่องเล่ามากกว่าหนึ่งแบบ และต่อให้ขัดแย้งกันก็อยู่ร่วมกันได้หากเข้าใจตรงกันแล้ว ดังนั้นความรู้ทางประวัติศาสตร์ที่ศักดิ์สิทธิ์ราวกับเป็นสัจจะทางศาสนานั้นไม่มีอยู่จริง</p><p>เขาเห็นว่า ปัญหาไม่ได้อยู่ที่การมีความเห็นต่าง แต่เกิดจากการยึดถือว่าประวัติศาสตร์ของตนเป็นความจริงเพียงหนึ่งเดียว โดยเฉพาะประวัติศาสตร์ที่รัฐรับรองซึ่งแข็งตัวถึงขนาดไม่ยอมปรับเปลี่ยนแม้มีการค้นพบหลักฐานใหม่ เช่น แนวคิดเรื่อง "คนไทยมาจากเทือกเขาอัลไต" ที่ยังคงปรากฏในแบบเรียนมาเป็นเวลานาน ทั้งที่วงวิชาการได้ตั้งข้อโต้แย้งไว้แล้ว</p><h2><strong>ความรู้ประวัติศาสตร์ของราชการไทยแข็งตัวและกลวง</strong></h2><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย กล่าวว่า&nbsp;ความรู้ทางประวัติศาสตร์ของราชการไทยจำนวนมากแข็งตัวและกลวง กลัวการถูกท้าทาย เมื่อถูกท้าทายก็ทำเป็นมองไม่เห็นหรือไม่ได้ยิน มากๆ เข้าก็กลัวเกิดความไม่มั่นคงขึ้นมา ไม่ทนต่อการพิสูจน์ ไม่ทนต่อการท้าทายจากการอธิบายแบบอื่นและการพบหลักฐานใหม่ๆ</p><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย กล่าวว่า ประวัติศาสตร์ที่ถูกค้ำจุนได้ด้วยอำนาจรัฐ ไม่ว่าจะเป็นอำนาจทางการเมือง กฎหมาย งบประมาณ หรือการควบคุมการเผยแพร่ ย่อมเปราะบางกว่าประวัติศาสตร์ที่ยืนอยู่บนคุณภาพทางวิชาการ เพราะเมื่อถูกตั้งคำถามก็จำเป็นต้องใช้อำนาจเข้าปกป้อง แทนที่จะตอบโต้ด้วยเหตุผลและหลักฐาน</p><blockquote><p>“ด้วยเหตุนี้ประวัติศาสตร์ของทางราชการ จึงง่อนแง่น ไม่มั่นคงเมื่อถูกท้าทาย”</p></blockquote><p>ในทางกลับกัน นักวิชาการหรือผู้เสนอคำอธิบายทางประวัติศาสตร์ที่แตกต่างกลับต้องเผชิญข้อจำกัดมากมาย ทั้งการถูกปิดกั้น การขาดโอกาสเผยแพร่ผลงาน และการถูกโจมตี จึงทำให้การถกเถียงทางวิชาการไม่เกิดขึ้นอย่างเสรี</p><p>เขากล่าวว่า ยิ่งรัฐใช้การปิดกั้นหรือปราบปรามความเห็นที่แตกต่าง ก็ยิ่งสร้างแรงต้าน และทำให้สังคมสูญเสียโอกาสเรียนรู้ประวัติศาสตร์จากหลายมุมมอง กลายเป็นการปิดกั้นทั้งความรู้และการพัฒนาทางปัญญาของสังคม</p><p><s><o:p></o:p></s></p><h2><strong>ความรู้เกี่ยวกับอดีตไม่ควรรับใช้อำนาจการเมือง</strong></h2><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย เสนอว่า ความรู้เกี่ยวกับอดีตไม่ควรถูกใช้เพื่อรับใช้อำนาจทางการเมืองของฝ่ายใด แต่ควรเป็นพื้นที่ที่เปิดให้มีการตรวจสอบ วิพากษ์ และโต้แย้งด้วยหลักฐานอย่างเสรี เพื่อสร้างการเรียนรู้และพัฒนาปัญญาของผู้คน</p><p>ประวัติศาสตร์ไม่ว่าของฝ่ายไหน หากค้ำจุนด้วยอำนาจ ด้วยอาวุธ บังคับให้คนเชื่อ ไม่ใช่ด้วยคุณภาพทางวิชาการ ไม่ใช่ด้วยความเข้มแข็งทางปัญญาก็จะง่อนแง่น ไม่มั่นคงเมื่อถูกท้าทาย&nbsp;</p><blockquote><p>“ยิ่งปราบ ยิ่งปิดบัง ก็จะยิ่งเจอแรงต้าน แล้วถ้ายิ่งปราบ ยิ่งปิดบังให้หนักขึ้นไปอีกจะกลายเป็นการปิดหูปิดตาตัวเอง จากการตีความประวัติศาสตร์ในแบบอื่นๆ สุดท้ายเป็นการทำให้โลกเราแคบลง”&nbsp;</p></blockquote><h2><strong>ความคิดของคนไม่สามารถเปลี่ยนได้ด้วยการบังคับ</strong></h2><p>เขาย้ำว่า ความคิดของคนไม่สามารถเปลี่ยนได้ด้วยความหวาดกลัวหรือการบังคับ แต่เปลี่ยนได้เมื่อผู้คนมีโอกาสคิด วิเคราะห์ และใช้เหตุผล หากรัฐใช้อำนาจห้ามประชาชนรับรู้หรือศึกษาประวัติศาสตร์ในมุมมองที่แตกต่าง ก็สะท้อนถึงความไม่มั่นใจในความเข้มแข็งของความรู้ที่ตนเองยึดถือ</p><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย ทิ้งท้ายว่า ประวัติศาสตร์ควรเป็นพื้นที่สำหรับสร้างปัญญา ไม่ใช่เครื่องมือของการเมืองหรือความมั่นคง หากสังคมเปิดกว้างให้ความรู้หลายชุดอยู่ร่วมกันได้ ความแตกต่างทางความคิดจะไม่กลายเป็นภัยต่อความมั่นคง แต่จะเป็นรากฐานของสังคมที่ใช้เหตุผล เคารพความเห็นต่าง และพร้อมเรียนรู้จากอดีตร่วมกัน</p><p>&nbsp;</p><h2>ความรู้อดีตเปลี่ยนแปลงได้ และไม่ควรถูกผูกขาดด้วยเรื่องเล่าเพียงแบบเดียว</h2><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย กล่าวว่า ความรู้เกี่ยวกับอดีตของทุกสังคมมีความเชื่อมโยงกับการสร้างอัตลักษณ์ ทำให้ผู้คนเข้าใจว่าตนเองเป็นใคร มาจากไหน และสังคมของตนมีพัฒนาการอย่างไร อย่างไรก็ตาม ความรู้เกี่ยวกับอดีตไม่ใช่สิ่งตายตัว แต่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามหลักฐานและองค์ความรู้ใหม่ ซึ่งย่อมส่งผลต่อการทำความเข้าใจตัวตนของทั้งปัจเจกบุคคลและสังคม</p><p>เขากล่าวว่า ไม่มีสังคมใดสมบูรณ์แบบ ทุกสังคมล้วนมีทั้งจุดแข็งและจุดอ่อน แต่ไม่ว่าใครก็ไม่ต้องการถูกดูหมิ่น หรือถูกปฏิเสธว่าอัตลักษณ์และตัวตนของตนเอง "ไม่เคยมีอยู่จริง"</p><h2>ประเด็น "ปาตานี" ควรเป็นเรื่องของการศึกษามากกว่าการปิดกั้น</h2><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย เห็นว่า การตั้งคำถามว่า "ปาตานีมีอยู่จริงหรือไม่" เป็นเรื่องที่สามารถถกเถียงกันได้ในทางวิชาการ แต่ไม่ควรถูกห้ามหรือถูกเซ็นเซอร์ เพราะประวัติศาสตร์ควรเปิดให้มีการอภิปรายบนพื้นฐานของหลักฐานและเหตุผล</p><p>เขายกตัวอย่างว่า ชื่อ "พระนเรศวร" หรือ "พ่อขุนรามคำแหง" ก็เป็นชื่อที่คนรุ่นหลังใช้เรียก แต่ไม่ได้หมายความว่าพระมหากษัตริย์ทั้งสองพระองค์ไม่เคยมีตัวตน เช่นเดียวกับกรณีที่คนผิวดำในสหรัฐอเมริกาเปลี่ยนจากคำเรียก&nbsp;<strong>Negro</strong>&nbsp;มาเป็น&nbsp;<strong>African-American</strong>&nbsp;หรือการเปลี่ยนชื่อเมืองหลายแห่งในอินเดีย เช่น <strong>มุมไบ (Mumbai)</strong>&nbsp;ซึ่งเป็นการเปลี่ยนชื่อเรียก ไม่ใช่การปฏิเสธว่าผู้คนหรือสถานที่เหล่านั้นไม่เคยมีอยู่</p><h2><strong>ปาตานี" "ปตานี" หรือ "ตานี" ล้วนเป็นคำที่ถอดเสียงเข้าสู่ภาษาไทยจากภาษาอื่น</strong></h2><p>ในทำนองเดียวกัน คำว่า "ปาตานี" "ปตานี" หรือ "ตานี" ล้วนเป็นคำที่ถอดเสียงเข้าสู่ภาษาไทยจากภาษาอื่น เขาจึงตั้งคำถามว่า เหตุใดจึงไม่เคารพการเรียกชื่อของคนในพื้นที่ ซึ่งใช้คำเรียกดังกล่าวมาเป็นเวลานาน</p><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย ยังตั้งข้อสังเกตว่า แม้ผู้ที่ไม่เห็นด้วยกับการใช้คำว่า "ปาตานี" ก็ยอมรับว่ารัฐปาตานีในอดีตเคยมีอยู่จริง เพียงแต่โต้แย้งเรื่องการใช้ชื่อ ดังนั้น การถกเถียงควรมุ่งไปที่หลักฐานทางประวัติศาสตร์มากกว่าการโต้แย้งเรื่องถ้อยคำเพียงอย่างเดียว</p><h2>ประวัติศาสตร์ควรเป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ ไม่ใช่เครื่องมือของรัฐ</h2><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย วิจารณ์ว่า การอาศัยอำนาจรัฐหรืออำนาจของหน่วยงานความมั่นคงมาสนับสนุนประวัติศาสตร์เพียงชุดเดียว ไม่ว่าจะผ่านพิพิธภัณฑ์ สื่อ หรือการเผยแพร่ข้อมูล จะยิ่งทำให้การศึกษาประวัติศาสตร์ขาดความน่าเชื่อถือ เพราะความรู้ทางประวัติศาสตร์ควรได้รับการยอมรับจากคุณภาพทางวิชาการ ไม่ใช่จากอำนาจของผู้สนับสนุน</p><p>เขากล่าวว่า หากต้องการสร้างวัฒนธรรมทางประวัติศาสตร์ที่เข้มแข็ง นักประวัติศาสตร์ควรเปิดกว้างต่อความเห็นที่แตกต่าง อธิบายด้วยหลักฐานและเหตุผล ไม่ใช่พยายามกำหนดให้สังคมเชื่อประวัติศาสตร์เพียงแบบเดียว</p><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55392669169_a4da3ec44e_b.jpg" width="1024" height="683" loading="lazy"><h3>"แบกันบนโต๊ะ" เพื่อสร้างพื้นที่ปลอดภัยทางความคิด</h3><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย เสนอแนวคิด&nbsp;<strong>"แบกันบนโต๊ะ"</strong> คือเปิดพื้นที่ปลอดภัยให้ประวัติศาสตร์ทุกชุด ทุกมุมมอง และทุกคำอธิบายถูกนำมาอภิปรายร่วมกัน โดยไม่มีการใช้อำนาจปิดกั้น คุกคาม หรือทำร้ายผู้เห็นต่าง เพราะเมื่อผู้คนได้เห็นข้อมูลและเหตุผลที่หลากหลาย จะสามารถใช้วิจารณญาณตัดสินด้วยตนเอง และทำให้ประวัติศาสตร์ที่อ้างว่าตนเป็น "ความจริงเพียงหนึ่งเดียว" ค่อย ๆ สูญเสียอำนาจในการครอบงำ</p><p>“ความรู้ต่ออดีตควรเป็นเรื่องที่ถูกท้าทายได้เสมอ จากการคิดค้นวิเคราะห์ พบหลักฐานใหม่ๆ อย่างมีคุณภาพ อย่างมีความเข้มแข็งทางปัญญา... การแบบนโต๊ะ ห้ามบังคับ ห้ามใช้อำนาจปิดกั้น ห้ามทำร้ายคนที่เสนอประวัติศาสตร์ที่ต่างออกไป ผมเชื่อว่าวิธีนี้จะทำให้พลังของประวัติศาสตร์แบบใดก็ตามที่อ้างว่าถูกที่สุด หมดพลังลงไป”&nbsp;</p><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย เสนอว่า พิพิธภัณฑ์และพื้นที่เรียนรู้ควรเป็น&nbsp;<strong>Safe Zone</strong>&nbsp;ที่เปิดโอกาสให้ประวัติศาสตร์ทุกชุดถูกนำมาเปรียบเทียบและอภิปรายร่วมกัน หรือที่เขาเรียกว่า&nbsp;<strong>"แบกันบนโต๊ะ"</strong> เพื่อให้ประชาชนใช้วิจารณญาณตัดสินด้วยตนเอง</p><p>แม้แนวทางดังกล่าวอาจต้องใช้เวลา แต่จะเป็นประโยชน์มากกว่าการยืนยันว่าประวัติศาสตร์ที่ถูกต้องมีเพียงฉบับเดียว เพราะเมื่อสังคมเปิดพื้นที่ให้ข้อมูลหลายด้านอยู่ร่วมกัน ความศักดิ์สิทธิ์ของเรื่องเล่าที่อ้างว่าเป็น "ความจริงเพียงหนึ่งเดียว" จะลดลง และผู้คนจะหันมาใช้เหตุผลมากขึ้น</p><h2>ความหลากหลายของประวัติศาสตร์ไม่ใช่ภัยต่อความมั่นคง</h2><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย กล่าวว่า ความเห็นต่างและการถกเถียงอย่างสันติไม่ใช่ภัยต่อความมั่นคง หากทุกฝ่ายยอมรับว่าไม่มีใครผูกขาดความจริงทางประวัติศาสตร์ได้ ประวัติศาสตร์หลายสำนวนสามารถอยู่ร่วมกันได้ และจะช่วยลดการใช้ประวัติศาสตร์เป็นเครื่องมือสร้างความเกลียดชังหรือปลุกระดมความรุนแรง</p><p>เขาทิ้งท้ายว่า สิ่งที่เป็นภัยต่อความมั่นคงไม่ใช่ความหลากหลายของความรู้ แต่คือความพยายามใช้อำนาจบังคับให้สังคมเชื่อประวัติศาสตร์เพียงแบบเดียว เพราะยิ่งกดทับความเห็นต่าง ก็ยิ่งสร้างความหวาดระแวง ปิดกั้นการเรียนรู้ และทำให้สังคมขาดโอกาสพัฒนาทางปัญญา</p><p><s><strong><o:p></o:p></strong></s></p><h2>เสนอรัฐ "ยอมรับ" คำว่า "ปาตานี" เพื่อเปิดประตูสู่การพูดคุย และช่วยปลดอาวุธ</h2><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย กล่าวว่า ข้อเสนอทั้งหมดอาจดูเป็นอุดมคติ แต่หากต้องการลดความขัดแย้งอย่างแท้จริง รัฐ โดยเฉพาะกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร (กอ.รมน.) และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ควรเป็นฝ่ายเริ่มต้นด้วยการยอมรับและเปิดพื้นที่ให้กับคำว่า&nbsp;<strong>"ปาตานี"</strong> ด้วยตัวเอง</p><p>เขาย้ำว่า ข้อเสนอนี้ไม่ใช่การพูดประชดหรือเสียดสี แต่เป็นข้อเสนอที่จริงจัง โดยเรียกว่า&nbsp;<strong>"Unilateral Recognition"</strong>&nbsp;หรือการที่รัฐเป็นฝ่ายให้การยอมรับก่อน โดยไม่ต้องรอให้อีกฝ่ายเปลี่ยนท่าที</p><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย อธิบายว่า แนวคิด&nbsp;<strong>Politics of Recognition</strong>&nbsp;หรือ "การเมืองแห่งการยอมรับ" หมายถึงการยอมรับศักดิ์ศรี อัตลักษณ์ และความแตกต่างของอีกฝ่าย ซึ่งจะช่วยเปิดพื้นที่ให้เกิดการพูดคุย และลดความตึงเครียดของความขัดแย้ง</p><p>เขาเห็นว่า หากรัฐยอมรับการใช้คำว่า "ปาตานี" แทนที่จะยืนยันว่าเป็นคำที่ไม่มีอยู่จริงหรือเพิ่งถูกสร้างขึ้น จะช่วย "ปลดอาวุธ" ทางความคิดของทุกฝ่าย เพราะประวัติศาสตร์จะไม่ถูกใช้เป็นเครื่องมือพิสูจน์ว่าใครถูกหรือผิดเพียงฝ่ายเดียวอีกต่อไป</p><p>อย่างไรก็ตาม การยอมรับดังกล่าวไม่ได้หมายถึงการรับรองข้อเรียกร้องทางการเมือง หรือยอมรับว่าประวัติศาสตร์ฝ่ายใดถูกต้องทั้งหมด แต่เป็นการเปิดพื้นที่ให้ประวัติศาสตร์ทุกชุดถูกนำมาศึกษาและอภิปรายร่วมกันบนพื้นฐานของหลักฐานและเหตุผล</p><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย กล่าวว่า สิ่งสำคัญไม่ใช่การทำให้ทุกฝ่ายเห็นตรงกัน แต่คือการสร้างบรรยากาศที่ทุกคนสามารถพูดคุย ถกเถียง และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นได้ โดยไม่ถูกดำเนินคดี ไม่ถูกคุกคาม ไม่ถูกดูหมิ่น และไม่ต้องหวาดกลัวจากการแสดงความคิดเห็น</p><p>เขาเชื่อว่า หากรัฐเป็นฝ่ายเริ่มต้นด้วยการ "ยอมรับ" มากกว่าการ "ปฏิเสธ" จะเป็นก้าวสำคัญที่นำไปสู่การสร้างความไว้วางใจ เพราะการเมืองแห่งการยอมรับเป็นแนวทางที่ตรงข้ามกับการกีดกันและผลักไส และจะช่วยลดความตึงเครียด พร้อมเปิดประตูสู่การอยู่ร่วมกันท่ามกลางความแตกต่างได้มากกว่าการปิดกั้นหรือใช้อำนาจบังคับ</p><h2><strong>ถือประวัติศาสตร์คนละฉบับ แล้วจะสร้างสันติภาพได้อย่างไร&nbsp;</strong></h2><p>ช่วงตอบคำถาม ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย<strong>&nbsp;</strong>ตอบคำถามเพิ่มเติมที่ว่า การถือประวัติศาสตร์คนละฉบับ จะนำไปสู่การสร้างสันติภาพและการอยู่ร่วมกันได้อย่างไร</p><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย กล่าวว่า คำถามนี้เป็นเรื่องที่ทุกคนกำลังหนักใจ เพราะเราอยากเห็นการพูดคุยเรื่องประวัติศาสตร์ที่สามารถถกเถียงกันได้อย่างเสรี โดยไม่ต้องกังวลว่าจะถูกมองว่าเข้าข้างฝ่ายใด หรือทำให้เกิดผลกระทบทางการเมือง</p><p>อย่างไรก็ตาม ความเป็นจริงในปัจจุบันคือ การถกเถียงเรื่องประวัติศาสตร์เกิดขึ้นท่ามกลางบริบทความขัดแย้งทางการเมือง ทำให้ประเด็นทางวิชาการมักถูกดึงไปผูกกับการต่อสู้ของแต่ละฝ่าย เขายอมรับว่า ยังไม่มีคำตอบที่ชัดเจนว่าจะคลี่คลายปัญหานี้ได้อย่างไร</p><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย จึงเสนอให้ลองเปลี่ยนวิธีตั้งคำถาม เช่น แทนที่จะถามว่า "ปาตานีมีอยู่จริงหรือไม่" ซึ่งเป็นคำถามที่นำไปสู่การเผชิญหน้ากัน อาจเปลี่ยนเป็น "ปาตานีใหญ่ขนาดๆหน" ซึ่งจะเปิดโอกาสให้ถกเถียงกันด้วยหลักฐานทางประวัติศาสตร์และเหตุผลทางวิชาการมากขึ้น</p><p>แม้วิชาการจะไม่สามารถแก้ปัญหาความขัดแย้งทั้งหมดได้ แต่เชื่อว่าพลังของวิชาการจะช่วยลดการปะทะทางความคิด เปิดพื้นที่ให้แต่ละฝ่ายแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นและตั้งคำถามกันได้อย่างสร้างสรรค์</p><p>ท้ายที่สุด ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย กล่าวว่า หากจะตำหนิใคร ก็คงต้องตำหนิพวกเราทุกคน รวมถึงตัวเขาเอง ที่ปล่อยให้ความขัดแย้งของ "สองฝ่าย" เข้ามาครอบงำพื้นที่การพูดคุยเรื่องประวัติศาสตร์ ทั้งที่ควรเป็นพื้นที่สำหรับการเรียนรู้และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างเปิดกว้างมานานเกินไปแล้ว</p><h2><strong>ประวัติศาสตร์ปาตานี เป็นเรื่องที่สนุกมาก</strong></h2><p>ประวัติศาสตร์ของปาตานี เป็นเรื่องที่สนุกมากๆ ไม่ใช่ในแง่มุมความสัมพันธ์กับสยาม ปาตานีเป็นรัฐขนาดกลางในภูมิภาค ไม่ได้ยิ่งใหญ่ตลอดเวลา และก็ไม่ได้เล็กตลอดเวลา ขนาดและอำนาจเปลี่ยนแปลงไปตามแต่ละยุคสมัย ในฐานะเมืองท่าสำคัญ</p><p>ปาตานีดำรงอยู่ภายใต้ระบบการเมืองแบบ&nbsp;<strong>Mandala</strong>ซึ่งรัฐต่าง ๆ ไม่ได้ขึ้นต่อมหาอำนาจเพียงแห่งเดียว แต่สามารถแสดงความสวามิภักดิ์ต่อหลายฝ่ายพร้อมกัน เพื่อรักษาความเป็นอิสระและป้องกันไม่ให้ฝ่ายใดเข้ามาแทรกแซง</p><p>แม้แนวคิดนี้จะดูขัดกับความเข้าใจเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในปัจจุบัน แต่ในบริบทของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้สมัยนั้น วิธีการเช่นนี้กลับเป็นเรื่องปกติและใช้ได้ผล</p><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย เล่าว่า เมื่อไม่นานมานี้มีผู้ส่งงานเขียนประวัติศาสตร์ปาตานีมาให้ช่วยอ่าน สิ่งที่เขาท้วงมีเพียงประเด็นเดียว คือ ผู้เขียนอ้างอิงประวัติศาสตร์ของอยุธยา สุโขทัย และกรุงเทพฯ เป็นหลัก แม้จะไม่ใช่เรื่องผิด แต่เป็นการมองประวัติศาสตร์เพียงด้านเดียว</p><p>เขาชี้ว่า หากศึกษาปาตานีก่อนสมัยรัชกาลที่&nbsp;5 หรือย้อนกลับไปถึงรัชกาลที่ 1–2&nbsp;จะพบว่าปาตานีมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับรัฐต่าง ๆ บนคาบสมุทรมลายูและภูมิภาคโดยรอบ เช่น ปะหัง เประ มัชปาหิต และศรีวิชัย แต่ความเชื่อมโยงเหล่านี้กลับแทบไม่ถูกกล่าวถึง</p><p>ในความเป็นจริง ชีวิตของปาตานีในฐานะเมืองท่าขนาดกลางผูกพันกับเครือข่ายการค้าและการเมืองของคาบสมุทรมลายูมากกว่าการมองผ่านกรุงเทพฯ เพียงอย่างเดียว การส่งบรรณาการให้สยามก็เป็นแนวปฏิบัติทางการเมืองในยุคนั้น เพื่อรักษาความสัมพันธ์และหลีกเลี่ยงการแทรกแซง คล้ายกับที่สยามเคยส่งบรรณาการแก่จีนเพื่อรักษาความสัมพันธ์ระหว่างกัน</p><p>เขายังตั้งข้อสังเกตว่า ตัวแสดงสำคัญที่มีบทบาทต่อความสัมพันธ์ระหว่างสยามกับปาตานีคือ <strong>นครศรีธรรมราช</strong> ซึ่งมีผลประโยชน์เกี่ยวข้องโดยตรง ดังนั้น หากไม่นับบทบาทของนครศรีธรรมราช ความสัมพันธ์ระหว่างสยามกับปาตานีอาจไม่ได้ใกล้ชิดอย่างที่มักเข้าใจกัน แม้จะมีบางช่วงเวลาที่มีความสัมพันธ์มากขึ้นก็ตาม</p><p>เขากล่าวว่า ประวัติศาสตร์ปาตานียังมีประเด็นที่น่าศึกษาอีกมาก เช่น การค้ากับชาวดัตช์ในช่วงศตวรรษที่&nbsp;17&nbsp;ซึ่งเป็นยุคทองของปาตานี และคำถามว่าความสัมพันธ์กับรัฐต่าง ๆ ในภูมิภาคเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรจากการขยายตัวของการค้า</p><p>อย่างไรก็ตาม ประเด็นเหล่านี้กลับไม่ได้รับการศึกษาอย่างจริงจัง เพราะการถกเถียงเรื่องประวัติศาสตร์ยังติดอยู่กับความขัดแย้งทางการเมือง มากกว่าการตั้งคำถามเพื่อแสวงหาความรู้ใหม่ ๆ</p><h2><strong>ขอให้ยื่นมือยอมรับ “ปาตานี” ที่ถกเถียงกันได้&nbsp;</strong></h2><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย กล่าวว่า สิ่งที่เสนออาจฟังดูเป็นอุดมคติ แต่เป็นข้อเสนอที่จริงจัง ไม่ใช่การพูดเชิงประชด พร้อมยอมรับว่าตนไม่มีช่องทางสื่อสารกับ&nbsp;BRN&nbsp;โดยตรง แต่เชื่อว่ามีผู้แทนจากหน่วยงานด้านความมั่นคง โดยเฉพาะกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร (กอ.รมน.) และกองทัพ ที่สามารถรับฟังข้อเสนอนี้ได้</p><p>เขาเสนอให้รัฐใช้แนวทาง&nbsp;<strong>"Unilateral Reaching Out"</strong>&nbsp;หรือการเปิดพื้นที่และ<strong> “ยื่นมือออกไปก่อน”</strong> ฝ่ายเดียว แทนที่จะยืนกรานปฏิเสธว่า "ปาตานีไม่มีอยู่จริง" โดยเสนอให้ยอมรับว่า ปาตานีเป็นประเด็นที่สามารถศึกษาและถกเถียงกันได้ ส่วนคำถามว่าปาตานีมีขอบเขตหรือสถานะอย่างไร ก็ปล่อยให้เป็นเรื่องของการศึกษาทางประวัติศาสตร์</p><p>การเปิดพื้นที่ดังกล่าว ไม่ได้หมายถึงการยอมรับว่าฝ่ายใดถูกหรือผิด แต่เป็นการยอมรับว่าทุกฝ่ายมีสิทธิ์นำเสนอความเข้าใจและหลักฐานของตน เพื่อให้ประวัติศาสตร์ถูกนำมาวางบนโต๊ะ “แบกันบนโต๊ะ” เพื่อ “ปลดด้านที่อันตราย” หรือการอภิปรายกันอย่างเปิดเผยพร้อมลดทอนมิติที่นำไปสู่ความหวาดระแวงและความขัดแย้ง</p><blockquote><p>“ความต่างและการทะเลาะ ไม่เท่ากับทำร้าย การทำร้ายคือการคุกคามทำให้เกิดความกลัว"</p></blockquote><h2><strong>เพราะความเห็นต่างไม่ใช่อุปสรรคของการอยู่ร่วมกัน หากทุกฝ่ายกล้าจะเปิดพื้นที่รับฟังกัน&nbsp;</strong></h2><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย กล่าวว่า การเปิดพื้นที่เช่นนี้<strong> (Unilateral Reaching Out</strong>) ไม่ใช่มาตรการครั้งเดียวแล้วจบ แต่ต้องเป็นยุทธศาสตร์ที่ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง มีขั้นตอนและนโยบายที่ชัดเจน โดยรัฐควรยืนยันหลักการว่า ทุกฝ่ายมีสิทธิ์แสดงความคิดเห็น พร้อมกับยุติการคุกคาม การดำเนินคดี หรือการใช้มาตรการที่ทำให้ผู้คนหวาดกลัวเพียงเพราะมีความเห็นแตกต่าง</p><p>เขายกตัวอย่างว่า แนวทางดังกล่าวอาจประกาศอย่างชัดเจนในลักษณะเดียวกับ <strong>นโยบาย&nbsp;66/2523</strong>ที่รัฐเคยใช้ยุติความขัดแย้งกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย โดยสร้างบรรยากาศที่เปิดโอกาสให้ผู้คนสามารถแสดงความคิดเห็นและถกเถียงกันได้อย่างเสรี</p><p>"เราสามารถถกเถียงกันได้ แม้จะเห็นต่างหรือโต้แย้งกันอย่างเข้มข้น แต่สิ่งที่ห้ามคือการทำร้ายกัน" ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย กล่าว พร้อมอธิบายว่า การทำร้ายไม่ได้หมายถึงความรุนแรงทางกายภาพเท่านั้น แต่รวมถึงการคุกคาม การสร้างความหวาดกลัว และการปิดกั้นเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น ซึ่งเป็นสิ่งที่ควรยุติ หากต้องการสร้างบรรยากาศที่เอื้อต่อสันติภาพ"</p><p>ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย กล่าวทิ้งท้ายว่า ความเห็นต่างไม่ใช่อุปสรรคของการอยู่ร่วมกัน หากทุกฝ่ายกล้าที่จะเปิดพื้นที่รับฟังกัน และเลือกใช้การพูดคุยแทนการคุกคามหรือความรุนแรง</p><blockquote><p>“ความต่างและการทะเลาะ ไม่เท่ากับทำร้าย การทำร้ายคือการคุกคามทำให้เกิดความกลัว ตรงนั้นแหละที่ควรจะกำจัด ควรจะยุติ แล้วผมคิดว่า มันจะได้ด้วยการที่กล้า&nbsp;Reaching out”</p></blockquote><p>&nbsp;</p><p>&nbsp;</p></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th">ข่าว</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87" hreflang="th">การเมือง</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A8%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%B2" hreflang="th">การศึกษา</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%98%E0%B8%87%E0%B8%8A%E0%B8%B1%E0%B8%A2-%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%88%E0%B8%88%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B9%E0%B8%A5" hreflang="th">ธงชัย วินิจจะกูล</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B9%8C" hreflang="th">ประวัติศาสตร์</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9B%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%B5" hreflang="th">ปาตานี</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%A7%E0%B8%99%E0%B8%B2" hreflang="th">เสวนา</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B8%9B%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%B5" hreflang="th">ประวัติศาสตร์ปาตานี</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B8%AE%E0%B8%B3%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%94-%E0%B8%94%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B9%81%E0%B8%A1" hreflang="th">มูฮำหมัด ดือราแม</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Tue, 14 Jul 2026 10:11:28 +0000 Pazzle 118044 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/07/118040 <span>สรุปข้อต่อสู้ในศาล ก่อนศาลสั่งไต่สวนการตาย ‘เนติพร’ ปมจ่ายยา-ใส่ท่อช่วยหายใจ พลาดหรือไม่</span> <div class="field field--name-field-byline field--type-text-long field--label-hidden field-item"><p>สรวุฒิ วงศ์ศรานนท์ รายงาน</p></div> <span><span>admin666</span></span> <span><time datetime="2026-07-13T19:47:12+07:00" title="Monday, July 13, 2026 - 19:47">Mon, 2026-07-13 - 19:47</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p>หลังจาก ‘บุ้ง’ หรือ เนติพร เสน่ห์สังคมเสียชีวิตในเรือนจำเมื่อ 14 พ.ค.2567 ระหว่างการอดอาหารประท้วง เป็นเวลา 2 ปีที่คดีเข้าสู่กระบวนการไต่สวนการตายในศาลมาตั้งแต่ 20 ส.ค.ปีที่แล้วแต่ก็มีทั้งการเลื่อนเพราะตามพยานมาได้ 2 ครั้งทำให้คดีล่าเข้าสู่ปีนี้ ซึ่งกว่าผลจะออกก็เกือบครบปีพอดีนับตั้งแต่สืบพยานปากแรก</p><p>การเสียชีวิตของเนติพรเกิดขึ้นระหว่างที่เธอกำลังอดอาหารเพียงเพื่อเรียกร้อง “สิทธิประกันตัว” ให้แก่นักโทษทางการเมืองและการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม โดยเกิดขึ้นระหว่างถูกคุมขังในทัณฑสถานหญิงกลางหลังจากถูกถอนประกันในคดีข้อหาหมิ่นประมาทกษัตริย์ ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 จากการร่วมกิจกรรมทำโพลล์ขบวนเสด็จ ซึ่งเพิ่งมีคำพิพากษยกฟ้องไปเมื่อสัปดาห์ก่อน(6 ก.ค.2569)</p><p>ทั้งนี้การเสียชีวิตของเนติพรเป็นกรณีที่จะต้องเข้าสู่ขั้นตอนไต่สวนการตายตามประมวลวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 150 ที่ใช้ในกรณีมีผู้เสียชีวิตที่เกิดขึ้นจากเจ้าหน้าที่หรืออยู่ในการควบคุมตัวของเจ้าหน้าที่ หากผลออกมาว่าเป็นการเสียชีวิตที่เกี่ยวพันกับเจ้าหน้าที่ ถึงจะนำไปสู่การฟ้องร้องต่อศาลเป็นคดีอาญาหรือแพ่งต่อเพื่อให้มีการรับผิดชอบความเสียหายหรือลงโทษเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องต่อไปหลังจากนี้ ซึ่งกระบวนการทางกฎหมายอาจจะยังมีต่อไปหลังผลไต่สวนออก&nbsp;</p><p>15 ก.ค.2569 นี้จึงเป็นวันที่ศาลจังหวัดธัญบุรีฟังผลไต่สวนการตาย “บุ้ง เนติพร” หลังการสืบพยานที่มีทั้งของอัยการผู้ร้องขอให้ศาลไต่สวนฯ และฝ่ายญาติผู้เสียชีวิตนำเข้าเสนอข้อมูลต่อศาลเสร็จสิ้นแล้ว หลักฐานที่ปรากฏก็เหมือนจะชี้ให้เห็นถึงสภาพการดูแลรักษาไปจนถึงขั้นตอนกู้ชีพ(CPR) ของทางโรงพยาบาลราชทัณฑ์&nbsp;</p><p>อย่างไรก็ตาม แม้ว่า 15 ก.ค.นี้ คดีของเนติพรอาจจะยังไม่สิ้นสุดลง แต่ทางประชาไทได้ติดตามการสืบพยานในการไต่สวนการตายและบันทึกข้อเท็จจริงที่ปรากฏต่อศาลไว้ตลอดการไต่สวนฯ คดีนี้</p><h2>เริ่มการไต่สวน</h2><p>20 ส.ค.2568 เป็นการไต่สวนการตายนัดแรกที่ศาลจังหวัดธัญบุรี ซึ่งการไต่สวนพยานในคดีตามกำหนดการเดิมมีต่อเนื่อง 2 วัน 20-21 ส.ค.2568 แต่เหลือเพียงวันเดียวเนื่องจากก่อนเริ่มการไต่สวนอัยการเจ้าของคดีแถลงศาลว่าจะมีพยานมาเบิกความเพียง 2 จาก 5 ปาก เนื่องจากพยานอีก 3 ปากติดภารกิจ</p><p>พยานปากแรกคือ ร.ต.ท.อนุสรณ์ เวียงสีมา สภ.คลองหลวงที่ขณะเกิดเหตุเป็นสารวัตรสอบสวนและเป็นผู้รับแจ้งเหตุว่าเนติพรเสียชีวิตภายใต้การควบคุมของเจ้าพนักงานและดำเนินการตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 150 ร่วมทำการชันสูตรพลิกศพร่วมกับอัยการ ฝ่ายปกครองและแพทย์ในวันที่ 14 พ.ค.2567&nbsp; และเป็นผู้สอบปากคำพยานปากที่ 2 และได้รับทราบรายงานของแพทย์ที่ร่วมชันสูตรพลิกศพที่ระบุว่าการเสียชีวิตของเนติพรเกิดจากการเสียสมดุลเกลือแร่</p><p>ส่วนพยานปากที่ 2 คือ นพ.พงศ์ภัค อารียาภินันท์ นายแพทย์ชำนาญการพิเศษ ที่ขณะเกิดเหตุมีตำแหน่ง รักษาราชการแทนผู้อำนวยการทัณฑสถานโรงพยาบาลราชทัณฑ์ เคยร่วมตรวจรักษาพบว่าเนติพรมีภาวะโพแทสเซียมต่ำและเคยจ่ายยาขับปัสสาวะให้เพื่อลดอาการเท้าบวม รวมถึงเขาได้ทราบจากรายงานของแพทย์ที่ทำการรักษาเนติพรว่ามีภาวะ Refeeding Syndrome ซึ่งเป็นสภาวะที่เกิดขึ้นผู้ที่อดอาหารเป็นระยะเวลานานแล้วกลับมาได้รับสารอาหารตามปกติอย่างฉับพลัน และวันที่เนติพรเสียชีวิตเขาได้ร่วมนำตัวไปส่งที่ รพ.ธรรมศาสตร์ฯ ด้วย</p><p>นพ.พงศ์ภัค เบิกความโดยสรุปว่า เมื่อวันที่ 14 พ.ค.25687 ซึ่งเป็นวันเกิดเหตุนั้น ตอนประมาณ 7 โมงเช้าเขาได้รับแจ้งจากทางโอเปอเรเตอร์ของทางโรงพยาบาลราชทัณฑ์ว่า เนติพรหมดสติโดยมีแพทย์และพยาบาลกำลังกู้ชีพอยู่มาตั้งแต่ประมาณ 6.30 น. หลังได้ทราบเรื่องเขาจึงเดินทางไปถึงที่เกิดเหตุราว 7.50 น. ได้พบกับพยาบาลและหมอเวรกำลังช่วยกู้ชีพขั้นสูงให้เนติพรอยู่โดยมีการปั๊มหัวใจ (CPR) และฉีดอะดรีนาลีน อย่างไรก็ตามเนติพรไม่ตอบสนองมาตั้งแต่เริ่มการกู้ชีพ</p><p>เมื่อเขาไปถึงที่เกิดเหตุได้สอบถามกับแพทย์และพยาบาลว่าติดต่อญาติของเนติพรแล้วหรือยังแต่ได้คำตอบว่าไม่สามารถติดต่อได้จึงได้ติดต่อหาพ่อแม่ของทานตะวัน ตัวตุลานนท์ ซึ่งถูกคุมขังด้วยกันแทน จากนั้นพี่สาวของเนติพรจึงได้ติดต่อกลับมา จึงได้แจ้งเรื่องที่เกิดขึ้นกับพี่สาวของเนติพรและได้กู้ชีพเนติพรมาแล้ว 1.30 ชั่วโมงยังไม่มีการตอบสนองจะให้ดำเนินการอย่างไรต่อจะให้รักษาต่อหรือให้หยุด ซึ่งทางพี่สาวของเนติพรได้บอกว่าให้ส่งตัวไปต่อที่โรงพยาบาลธรรมศาสตร์ฯ เพราะมีประวัติอยู่ที่นั่น จึงได้ดำเนินการส่งตัวให้โรงพยาบาลธรรมศาสตร์ฯ ต่อ</p><p>รอง ผอ.ให้ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการใช้อะดรีนาลีนว่าใช้เพื่อกระตุ้นระบบประสาทในร่างกายให้กลับมาทำงานซึ่งจะส่งผลต่อไปที่หลอดเลือดและหัวใจให้กลับมาทำงาน</p><h2>ก่อนเสียชีวิตโพแทสเซียมต่ำกว่าปกติ และเคยไปถึงจุดวิกฤติ</h2><p>นพ.พงศ์ภัคกล่าวถึงแพทย์เวรที่ทำการดูแลเนติพรได้มาปรึกษากับเขาเกี่ยวกับอาการเท้าบวมของเนติพร และในใบเวชระเบียนผู้ป่วยระบุว่ามีการเจาะเลือด พบว่าค่าไตอยู่ในเกณฑ์ปกติ <strong>แต่เกลือแร่ในร่างกายขาดสมดุลโดยค่าโพแทสเซียมที่ 2.6 มิลลิโมล/ลิตร (millimole) น้อยกว่าค่าปกติที่ 3.5 - 5 มิลลิโมล/ลิตร</strong> ซึ่งเกิดจากการไม่ทานอาหารและปฏิเสธรับยาเสริม และเมื่อมีการตรวจร่างกายในวันที่ 8 พ.ค.2567 ก็ยังพบว่ามีภาวะโพแทสเซียมต่ำอยู่จึงให้ยาเสริมโพแทสเซียมอีกแต่ก็ยังปฏิเสธ&nbsp;</p><p>รอง ผอ.กล่าวต่อว่า ในวันที่ 13 พ.ค.2567 ผลตรวจเลือดของเนติพรมีค่าโพแทสเซียมอยู่ที่ 2.7 มิลลิโมล/ลิตร ยังถือต่ำกว่าปกติอยู่ จึงได้จ่ายยาเสริมโพแทสเซียมและยาขับปัสสาวะให้เพื่อรักษาอาการเท้าบวม แต่เนติพรรับเพียงยาขับปัสสาวะ เขาจึงย้อนดูผลตรวจย้อนหลังว่าที่ผ่านมาเนติพรรับโพแทสเซียมบ้างหรือไม่ก็พบว่าครั้งสุดท้ายที่รับโพแทสเซียมเพิ่มคือวันที่ 11 เม.ย.2567 จากนั้นเนติพรปฏิเสธมาตลอด</p><p>จากนั้นในช่วงทนายความถามค้านพยาน นพ.พงศ์ภัค ตอบว่าสำหรับมาตรฐานของโรงพยาบาลเทียบเท่ากับโรงพยาบาลของรัฐโดยทั่วไป สามารถให้การรักษาผู้ป่วยที่ช็อกหมดสติที่ไม่มีสัญญาณชีพได้ เช่นในกรณีของเนติพร และการที่จะส่งผู้ป่วยไปรักษาต่อที่อื่นขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของแพทย์ที่ทำการรักษา&nbsp;</p><p>รอง ผอ.กล่าวว่า ทั้งนี้ในกรณีของเนติพรปกติจะมีแพทย์เวรดูแล แต่ตัวเขาเองไม่ได้มีหน้าที่รักษา แต่ก็สามารถรักษาได้และในกรณีของเนติพรเขาก็ร่วมให้การรักษาด้วย</p><p>นพ.พงศ์ภัคระบุว่ากลางเดือนมีนาคม 2567 ทางโรงพยาบาลราชทัณฑ์ส่งตัวเนติพรไปโรงพยาบาลธรรมศาสตร์ฯ เนื่องจากเนติพรมีอาการปวดท้อง อ่อนเพลียมาก และไม่รับยา ทางเนติพรแจ้งเอาไว้ว่าถ้าเป็นไปได้ขอให้ส่งตัวไปที่โรงพยาบาลธรรมศาสตร์ฯ จึงส่งไป เมื่ออาการดีขึ้นทางโรงพยาบาลธรรมศาสตรฯ จึงส่งตัวกลับมาที่โรงพยาบาลราชทัณฑ์&nbsp;</p><p>หลังจากเนติพรถูกส่งตัวกลับมาที่โรงพยาบาลราชทัณฑ์&nbsp;<strong>พบว่ามีสภาวะ Refeeding Syndrome จากการอดอาหารเป็นเวลานาน</strong> แปลว่าเริ่มมีการทานอาหารเป็นระยะแต่เป็นไปได้ว่าสารอาหารบางอย่างกลับเข้าร่างกายไม่ทัน เช่น โพแทสเซียม จะต้องมีนักโภชนาการควบคุมการให้อาหารด้วย&nbsp;</p><p>ทั้งนี้ทนายความถามว่าตามผลรายงานการตรวจเลือดของเนติพรตั้งแต่รับตัวกลับมาที่โรงพยาบาลราชทัณฑ์มีภาวะโพแทสเซียมต่ำมาตลอดจนบางครั้งถึงขั้นวิกฤติแล้วใช่หรือไม่? และการมีโพแทสเซียม 2.5 มิลลิโมลส์ถือว่าวิกฤติแล้วหรือไม่?&nbsp;</p><p>นพ.พงศ์ภัคตอบว่า&nbsp;<strong>โพแทสเซียม 2.5 มิลลิโมลส์ถือว่าวิกฤติ&nbsp;</strong></p><p>ทางด้านทนายความจึงถามต่อว่าค่าโพแทสเซียมช่วงวันที่ 12 เม.ย. 22 เม.ย. และ 1 พ.ค. ของเนติพรถือว่าวิกฤติมาตลอดใช่หรือไม่</p><p>รอง ผอ. ตอบว่าหลังจากมีการรักษาที่โรงพยาบาลธรรมศาสตร์แล้วส่งตัวกลับมาผลการตรวจโพแทสเซียมก็อยู่ในค่าวิกฤติแต่เมื่อดูอาการภายนอกยังดูปกติดี</p><p>นพ.พงศ์ภัคตอบคำถามเรื่องอาการเท้าบวมของเนติพรว่า วันที่ 8 พ.ค.พบว่ามีอาการเท้าบวม <strong>แพทย์ของทางโรงพยาบาลจึงจ่ายยาขับปัสสาวะ “ฟุโรเซไมด์(Furosemide)” ยี่ห้อ Lasix เป็นจำนวน 30 เม็ด แต่ตัวเขาเองมาแก้ปริมาณการใช้ยาเหลือเป็น 5 เม็ดโดยให้ทานวันละ 1 เม็ดเป็นเวลา 5 วัน</strong>เพื่อติดตามดูอาการโดยจะมีการเจาะเลือดตรวจในวันที่ 13 พ.ค.2567</p><p>ทนายความจึงได้ถามต่อว่า ทราบใช่หรือไม่ว่ายาขับปัสสาวะชนิดดังกล่าวขับโพแทสเซียมด้วย และหากร่างกายขาดโพแทสเซียมจะมีผลต่อหัวใจ?</p><p>รอง ผอ.ตอบว่าทราบเรื่องนี้ แต่กับผู้ป่วยบางคนก็ไม่ได้มีผลขับโพแทสเซียมด้วยจึงต้องมีการติดตามอาการต่อ และการขาดโพแทสเซียมอาจทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะได้</p><p>ทนายความจึงได้ถามต่อว่า<strong>ทำไมจึงไม่ใช้ยาขับปัสสาวะที่ไม่ขับโพแทสเซียมออกมาด้วยอย่าง</strong> <strong>สไปโรโนแลกโทน (Spironolactone)</strong>&nbsp;</p><p>นพ.พงศ์ภัคตอบว่า<strong>เป็นยาขับปัสสาวะและโดยเปรียบเทียบจะขับโพแทสเซียมน้อยกว่าแต่ยานี้ใช้กับโรคเกี่ยวกับโรคหัวใจเป็นหลัก</strong> แต่ไม่ได้มีวัตถุประสงค์ในการลดอาการบวม เนื่องจากกลไกการรักษาเนติพรได้ให้กินอาหารที่มีโซเดียมและน้ำ อีกทั้งจากการตรวจก็<strong>พบว่าโพแทสเซียมเพิ่มขึ้นมาแล้วจาก 2.6 มาเป็น 2.7 จึงคิดว่าให้ยาขับปัสสาวะตัวฟุโรเซไมด์ได้</strong>เพราะต้องการขับโซเดียมและน้ำออกเพื่อลดอาการบวมและได้คำนึงถึงเรื่องโพแทสเซียมจึงต้องมีการติดตาม และได้ให้มีนักโภชนาการให้คำปรึกษากับเนติพรด้วย แต่เขาไม่ทราบว่าผลการให้คำปรึกษาเป็นอย่างไร แต่เท่าที่ทราบคือผู้ป่วยไม่ได้ปฏิบัติตาม</p><p>ทนายความถามต่อในประเด็นเกี่ยวกับกล้องวงจรปิดในที่เกิดเหตุและถามเรื่องเวลาที่เนติพรช็อกและไม่มีสัญญาณชีพตั้งแต่ 6.12 แล้วหรือไม่&nbsp;</p><p>นพ.พงศ์ภัคตอบเรื่องนี้ว่าเขาได้ดูภาพกล้องวงจรปิดจากห้องจอ ส่วนเรื่องเนติพรยังมีสัญญาณชีพตอนที่เนติพรยังอยู่ในห้องขังพยาบาลยังจับชีพจรยังพบสัญญาณชีพอยู่แต่เมื่อนำตัวมา<strong>ถึงห้องพยาบาลไม่มีสัญญาณชีพคือ ไม่มีชีพจร หัวใจไม่เต้น และไม่หายใจ จึงทำ CPR และปั๊มลมเข้าปอดทางหลอดลม</strong></p><p>จากนั้นการพิจารณาคดีก็ทิ้งช่วงมาเกือบ&nbsp; 2 เดือนจึงกลับมาเริ่มสืบพยานต่ออีกครั้งในวันที่ 8 ต.ค.2568 โดยนัดนี้เป็นแพทย์โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ 2 คน</p><h2>ตอนถึงรพ.ธรรมศาสตร์ท่อช่วยหายใจไม่เข้าปอด โคม่าแล้ว</h2><p>ผศ.นพ.อาทิตย์ บุญยรางกูร รองผู้อำนวยการฝ่ายบริการสุขภาพ โรงพยาบาลธรรมศาสตร์ฯ ซึ่งเป็นพยานที่อยู่รับตัวเนติพรที่ถูกส่งมาจากโรงพยาบาลราชทัณฑ์เมื่อวันที่ 14 พ.ค.2567 โดยได้รับการประสานการส่งตัวมาตอน 8.30 น.&nbsp;</p><p>รอง ผอ. ระบุว่าตอนแรกรับตัวเนติพรเวลา 9.30 น. เธอไม่รู้สึกตัว ไม่พบสัญญาณชีพแล้ว และไม่พบตั้งแต่ก่อนมาถึง รพ.ธรรมศาสตร์ฯ แพทย์ห้องฉุกเฉินจึงได้ทำการกู้ชีพด้วยการทำ CPR (ปั๊มหัวใจ) มีการใส่ท่อช่วยหายใจ ทำการปั๊มหัวใจและให้ยากระตุ้นหัวใจด้วย โดยระหว่างที่ทำการกู้ชีพก็ได้พูดคุยกับญาติของเนติพรเป็นระยะให้ทราบว่าคนไข้ไม่ตอบสนองต่อการกู้ชีพ ซึ่งทางญาติของเนติพรขอให้ทางแพทย์รอแม่ของเนติพรมาเป็นคนตัดสินใจเรื่องการหยุดช่วยเหลือ&nbsp;</p><p>นพ.อาทิตย์ระบุว่าทราบจากข่าวและจากที่เนติพรเคยมารับการรักษาที่ รพ.ธรรมศาสตร์ช่วง 8 มี.ค.-4 เม.ย.2567 ตามที่ รพ.ราชทัณฑ์ ส่งตัวมาให้รักษาอาการป่วยจากการอดอาหาร&nbsp;</p><p>รอง ผอ. กล่าวถึงบันทึกการรักษาของแพทย์ห้องฉุกเฉินทำไว้ในวันเกิดเหตุว่า ตามที่แพทย์ห้องฉุกเฉินระบุไว้ในบันทึก หลังจากรับตัวเนติพรเมื่อเวลา 9.30 น.เรียกแล้วไม่รู้สึกตัว หัวใจหยุดเต้น จึงมีการปรึกษากันว่าอาจเกิดเลือดไหลในสมองเล็กน้อยจึงจะทำการเอ็กซเรย์สมองตอน 10.16 น. แม้ว่าตามบันทึกส่งตัวจากทาง รพ.ราชทัณฑ์จะระบุว่าเมื่อ 7.00 น. ทำการ CT Scan แล้วยังไม่พบเลือดออกในสมอง&nbsp;</p><p>นอกจากนั้นในบันทึกของแพทย์ห้องฉุกเฉินมีระบุว่าให้ทำ CPR ต่อไปหลังจากทำมา 1 ชั่วโมงแล้ว และส่วนที่ระบุว่าเนติพรหัวใจหยุดเต้นตอน 6 โมงกว่านั้นเป็นการลงบันทึกตามข้อมูลในบันทึกของ รพ.ราชทัณฑ์&nbsp;</p><p>ทางแพทย์ห้องฉุกเฉินมีการระบุข้อเสนอแนะไว้ในบันทึกด้วยว่า ภาวะหัวใจหยุดเต้นน่าจะไม่เกี่ยวกับระบบประสาทและขอให้มีการปรึกษากับแพทย์นิติเวชเพื่อทำการชันสูตรพลิกศพหาสาเหตุการเสียชีวิตต่อไป&nbsp; โดยในบันทึกมีการระบุถึงภาวะขาดสารอาหารและโพแทสเซียมต่ำ โดยถูกส่งมาจาก รพ.ราชทัณฑ์ในภาวะหัวใจหยุดเต้น&nbsp;<strong>ทางห้องฉุกเฉินประเมินแล้วว่าไม่พบสัญญาณชีพจึงได้ทำ CPR พบว่าท่อช่วยหายใจ “อยู่ใน” ตำแหน่งไม่เหมาะสมลมไม่เข้าปอด แต่ไม่ทราบว่าอยู่ในตำแหน่งดังกล่าวมาตั้งแต่ รพ.ราชทัณฑ์หรือว่าหลุดภายหลัง จึงทำการถอดและใส่เข้าไปใหม่ให้เข้าหลอดลม&nbsp;</strong></p><p>นพ.อาทิตย์ระบุว่า ทางแพทย์ห้องฉุกเฉินได้ทำการตรวจสอบการรู้สึกตัว พบว่าตาไม่ขยับและม่านตาขยาย 5 มิลลิเมตร ไม่รู้สึกตัว แต่ไม่สามารถบอกได้ว่าเสียชีวิตหรือยัง ให้ทำการช่วยเหลือต่อ จนกระทั่ง 11.22 น.จึงให้หยุดการช่วยเหลือหลังจากได้ปรึกษากับทางแม่และพี่สาวของเนติพรแล้วว่าเนติพรไม่ตอบสนองต่อการช่วยชีวิต&nbsp;</p><p>รอง ผอ. ระบุว่าระหว่างการช่วยเหลือ ค่าสารต่างๆ ผิดปกติหลายอย่าง จึงทำการช่วยชีวิตโดยทำให้ค่าที่ผิดปกติเหล่านั้นกลับสู่ภาวะปกติ อย่างไรก็ตามไม่รู้ว่าค่าตับที่สูงผิดปกตินั้นเป็นมาตั้งแต่ก่อนหรือมาสูงขึ้นตอนให้ความช่วยเหลือ ซึ่งเป็นไปได้ว่าอาจจะสูงมาก่อนแล้วหรือเพิ่มขึ้นตอนหลังจากหัวใจหยุดเต้นแล้วโดยเรื่องนี้เขาไม่มีความเชี่ยวชาญจึงต้องไปถามจากผู้เชี่ยวชาญรวมถึงเรื่องเกี่ยวกับหัวใจด้วย</p><p>นอกจากนั้นเนติพรยังมีค่าสารโซเดียม โพแทสเซียม และไบคาร์บอเนตที่ต่ำ เลือดมีสภาวะเป็นกรดสูงเนื่องจากเลือดขาดออกซิเจน และมีสภาวะเลือดไม่แข็งตัว</p><p>หลังจากนั้นเป็นช่วงทนายความของญาติผู้เสียชีวิตถาม นพ.อาทิตย์ในประเด็นเกี่ยวกับสภาพของเนติพรก่อนถูกส่งตัวมาที่ รพ.ธรรมศาสตร์ และความผิดปกติของค่าสารในร่างกาย</p><p>นพ.อาทิตย์ตอบเรื่องสภาพของท่อช่วยหายใจที่อยู่ในตำแหน่งไม่เหมาะสมว่า ตอนที่เนติพรถูกส่งตัวมาถึงไม่มีสัญญาณชีพแล้วและ<strong>ท่อช่วยหายใจอยู่ในตำแหน่งที่ไม่ถูกต้องจึงใส่ท่อใหม่อีกครั้งเข้าไปในหลอดลมลึก 7.5 ซม.</strong> เนื่องจากพบว่าเมื่อ<strong>บีบลมเข้าไปแล้วปอดไม่ขยับและได้ยินเสียงที่ลิ้นปี่ซึ่งเป็นตำแหน่งของกระเพาะทำให้รู้ว่าท่ออยู่ในหลอดอาหาร</strong> แต่ไม่รู้ว่าตอนใส่ถูกใส่มาอย่างไร แต่ปกติต้องใส่ให้เข้าหลอดลม อย่างไรก็ตามเขาไม่ทราบว่าเกิดจากการใส่ผิดหรือว่าท่อช่วยหายใจเคลื่อนหลุดจากตำแหน่ง ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้ขณะให้ความช่วยเหลือระหว่างเดินทางด้วย</p><p>รอง ผอ.ตอบคำถามทนายต่อว่า การใส่แล้วอยู่ในตำแหน่งที่ไม่เหมาะสมจะส่งผลต่อการช่วยเหลือเพียงใด ขึ้นอยู่กับอยู่ในตำแหน่งนั้นนานแล้วหรือไม่ถ้าใส่มานานแล้วก็มีผลต่อการช่วยเหลือ ซึ่ง<strong>การช่วยให้หายใจต้องทำภายใน 4 นาทีหากนานกว่านั้นก็จะมีผลต่อการกู้ชีพและหากสมองขาดออกซิเจนเกินกว่านั้นจะทำให้เกิดภาวะสมองตายได้</strong>&nbsp;</p><p>นพ.อาทิตย์ตอบอธิบายเพิ่มเรื่อง<strong>ม่านตาขยายว่าที่ขยายไป 5 มม. นั้นก็ถือว่าอาการโคม่าแล้วเนื่องจากอาจมีภาวะสมองตาย</strong>&nbsp;</p><p>ส่วนค่าสารต่างๆ ในร่างกายก็มีความเป็นไปได้ที่จะเกิดความเปลี่ยนแปลงหลังหัวใจหยุดเต้นทำให้การตรวจวัดไม่แน่นอน</p><p>ทนายความถึงเรื่องการฟังเสียงลมในปอดผู้ที่ให้ความช่วยเหลือจะต้องคอยฟังใช่หรือไม่ นพ.อาทิตย์ระบุว่าต้องสังเกตว่าปอดมีการขยับหรือไม่และฟังเสียงเป็นระยะ คือตั้งแต่ตอนใส่ท่อช่วยหายใจว่าใส่แล้วปอดเคลื่อนไหวดีหรือไม่ และจะฟังทุกครั้งที่มีการส่งตัวต่อเพราะมีความเป็นไปได้ที่ท่ออาจจะเคลื่อนระหว่างการย้ายตัว และและจะมีการฟังเสียงเมื่อเห็นความผิดปกติเช่น ปอดไม่ขยับ</p><h2>ขาดสมดุลเกลือแร่และหัวใจโต พบกระดูกหักจากการปั๊มหัวใจแต่ไม่มีเลือดออก</h2><p>ผศ.นพ.อภินันท์ ตั้งเสริมกิจสกุล แพทย์นิติเวช รพ.ธรรมศาสตร์ เบิกความถึงเรื่องการชันสูตรศพเนติพรพบว่า</p><p>หัวใจ - พบว่ามีภาวะหัวใจโตกว่าปกติเพราะหลอดเลือดแดงในหัวใจตีบทั้ง 3 เส้น ซึ่งเป็นภาวะที่เกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัยทั้งอายุ ภาวะอ้วน ความดันโลหิตสูง สูบบุหรี่ เป็นต้น&nbsp;</p><p>ช่วงอก - พบกระดูกช่องอกหัก เป็นผลจากการกดหน้าอกเพื่อทำ CPR ซึ่งพบได้บ่อยเป็นปกติแม้จะไม่ได้เกิดขึ้นทุกกรณี&nbsp;</p><p>แพทย์นิติเวชระบุว่าก่อนทำการชันสูตรเขาได้ทราบว่าเนติพรอดอาหารมาก่อน จึงได้ทำการผ่านกระเพาะและทางเดินอาหารส่วนล่าง ไม่พบอาหารอยู่ในทางเดินอาหาร จากนั้นได้นำเนื้อเยื่อตับไปตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ และย้อมเนื้อเยื่อเพื่อตรวจหาไกลโคเจน พบว่ามีไกลโคเจนอยู่น้อยแสดงว่าผู้ป่วยได้ใช้แหล่งพลังงานสะสมเนื่องจากได้รับอาหารที่มีสารอาหารและพลังงานไม่เพียงพอ</p><p>นพ.อภินันท์ กล่าวถึงข้อสรุปผลการตรวจของเขาว่าที่เขียนว่าการเสียชีวิตเกิดจากการเสียสมดุลเกลือแร่ในเลือดและภาวะหัวใจโตร่วมกันนั้น เนื่องจากการอดอาหารทำให้ร่างกายเกิดภาวะเสียสมดุลจากเกลือแร่และภาวะหัวใจโตก็ทำให้เกิดความเสี่ยงการทำงานของหัวใจล้มเหลวด้วย</p><p>ช่วงทนายความถาม แพทย์นิติเวชระบุว่า เรื่องกระดูกซี่โครงหักเพราะเกิดจากการปั้มหน้าอกนั้นเพราะตำแหน่งที่หักเป็นจุดที่เจอได้บ่อยจากการกดหน้าอกและจุดที่หักไม่มีเลือดออกทำให้รู้ว่าเกิดการปั๊มหัวใจหลังจากไม่มีสัญญาณชีพแล้ว เพราะถ้าเป็นการถูกทำร้ายร่างกายขณะยังมีชีวิตจะมีเลือดออก</p><p>ส่วนทางทางทนายความของญาติผู้เสียชีวิตยังได้เชิญพยานมา 3 ปากมาเบิกความเพิ่มเติ่ม โดย ได้แก่ อดีตแพทย์ด้านรังสีของโรงพยาบาลราชทัณฑ์ที่ได้ตรวจสอบฟิล์มเอ็กซเรย์ของเนติพรวันที่เสียชีวิต สุภัทร ฮาสุวรรณกิจ อดีตผู้อำนวยการโรงพยาบาลสะบ้าย้อยปัจจุบันเป็นข้าราชการบำนาญ และ ผศ.นพ.สมิทธิ์ ศรีสนธิ์ แพทย์สาขานิติเวชวิทยาภาควิชาพยาธิวิทยา คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล กรรมการแพทยสภา และนายกสมาคมแพทย์นิติเวชแห่งประเทศไทย</p><h2>หมอเวรยืนยันว่าใส่ท่อถูก มีเสียงลมในปอดระหว่าง CPR</h2><p>แพทย์ของโรงพยาบาลราชทัณฑ์และเป็นแพทย์เวรจึงเกี่ยวข้องในฐานะผู้ทำการกู้ชีพเนติพรในวันเกิดเหตุเล่าว่า เมื่อวันที่ 14 พ.ค.2567&nbsp;<strong>เวลาประมาณ 6.30 น.ขณะอยู่ในห้องพักแพทย์เวรภายใน รพ.ราชทัณฑ์</strong> ได้รับโทรศัพท์แจ้งจากพยาบาล ว่ามีผู้ป่วยหัวใจหยุดเต้นจึงรีบไปจุดเกิดเหตุ ซึ่งมีผู้ช่วยปฐมพยาบาลอยู่ และถูกเอาไปห้องฉุกเฉิน</p><p>ตอนแพทย์เวรไปถึงพบว่ามีเจ้าหน้าที่พยาบาลกำลังปั๊มหัวใจอยู่แล้ว และแพทย์เวรได้ทำการตรวจเนติพรพบว่าไม่มีสติ ไม่มีชีพจร และไม่หายใจแล้วจึงเริ่มทำการกู้ชีพหรือ CPR เปิดเส้นเลือดดำให้อะดรีนาลีนเพื่อกระตุ้นหัวใจแล้วใส่ท่อช่วยหายใจ จากนั้นทำการกระตุ้นหัวใจแต่ไม่มีการตอบสนอง คลื่นหัวใจไม่ได้เปลี่ยนกลับมามีสัญญาณชีพ โดยกระบวนการทั้งหมดนี้ทำอยู่ 1 ชั่วโมง 30 นาที</p><p>ทั้งนี้แพทย์เวรบอกว่ากระบวนการกู้ชีพดำเนินไปเรื่อยๆ แต่ถ้าทำถึงประมาณ 30 - 40 นาที แล้วก็มีโอกาสที่จะทำให้กลับมามีชีวิตได้น้อย จนกระทั่งผู้อำนวยการ รพ.ราชทัณฑ์เข้ามารับช่วงต่อตอน 7.50น. หลังจากนั้นแพทย์เวรรายนี้ไม่ทราบแล้วว่าผู้อำนวยการดำเนินการอะไรต่อ</p><p>แพทย์เวรอธิบายผลค่าต่างๆ จากห้อง Lab ณ วันเกิดเหตุว่านอกจากพบว่าค่าเม็ดเลือดขาวสูงเล็กน้อย โซเดียมสูงเล็กน้อย ค่าตับบ่งชี้ว่ามีภาวะตับอักเสบ ซึ่งภาวะเหล่านี้เกิดขึ้นได้หลังจากหัวใจหยุดเต้นและเลือดไปเลี้ยงไม่ทำให้เซลล์ตับตายทำให้ค่าตับสูงได้&nbsp;</p><p>ส่วนกระบวนการขั้นตอนตามเวชระเบียน แพทย์เวรระบุว่าเริ่มทำ CPR ตอน 6.23 น. มีการใส่ท่อหายใจเส้นผ่านศูนย์กลางขนาด 8 มม. ยาว 22 มม. มีการให้อะดรีนาลีนปริมาณ 1 amp ทุก 3 นาที สารละลายน้ำตาล 1 amp ทันที และเอ็กซเรย์สมองหลังเกิดอาการแล้ว 1 ชั่วโมง</p><p>อย่างไรก็ตามแพทย์เวรรายนี้เบิกความตอบทนายความด้วยว่า ก่อนเกิดเหตุนานกว่า 1 เดือนเคยได้พบกับเนติพรมาก่อน เนื่องจากเนติพรมาพบด้วยอาการปวดท้อง ซึ่งน่าจะเป็นโรคกระเพาะจึงรู้ว่าเนติพรอดอาหาร แต่ก็ไม่เคยรู้มาก่อนว่าเนติพรเคยไปรักษาที่โรงพยาบาลธรรมศาสตร์มาก่อน</p><p>ทั้งนี้ทนายความได้ถามแพทย์เวรรายนี้ถึงกระบวนการกู้ชีพโดยแสดงภาพกล้องวงจรปิดได้เข้าไปในห้อง ICU ตอน 6.28 น. และตอน 6.34 น. ก็ยังไม่ได้ใส่ท่อช่วยหายใจ และเริ่มภาพของท้องเนติพรนั้นป่องขึ้นมากว่าปกติหรือไม่&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p><p>ประเด็นนี้<strong>แพทย์เวรตอบว่าเข้าไป ICU ในเวลาตามภาพจริง แต่เรื่องยังไม่ใส่ท่อช่วยหายใจนั้น เธอไม่เห็นตัวท่อแต่น่าจะมีการใส่แล้ว แต่ในช่วงเวลาประมาณ 6.29-6.34 น.นั้นยังไม่พบว่าท้องของเนติพรป่องกว่าปกติจนภาพช่วงเวลา 7.00 น.ที่ป่องกว่าภาพในเวลาก่อนหน้า</strong>&nbsp;&nbsp;</p><p>นอกจากนั้นเมื่อทนายความถามเกี่ยวกับผลรายงานการเอ็กซเรย์ตำแหน่งท่อช่วยใจที่ใส่เข้าไปในตัวเนติพร แพทย์เวรระบุว่าไม่ได้เห็นผลเนื่องจากเอ็กซเรย์แล้วผลไม่ได้ออกมาทันที แต่ดูแค่ฟิล์มจากในห้องเอ็กซเรย์เท่านั้นเนื่องจากกำลังทำ CPR อยู่ ซึ่งเห็นว่าท่อช่วยหายใจอยู่ในตำแหน่งลึกลงในหลอดลมแล้วในตำแหน่งที่ถูกต้อง ปอดมีลักษณะเป็นฝ้าทั้ง 2 ข้าง ซึ่ง<strong>อาจจะเป็นเลือดที่มาจากการปั๊มหัวใจ นอกจากนั้นตอนใส่ท่อก็ได้มีการฟังเสียงลมในกระเพาะแล้วแต่ไม่มีลม และเมื่อฟังเสียงลมในปอดก็พบว่ามีลมเข้าปอดทั้ง 2 ข้าง รวมถึงมีการตรวจออกซิเจนก็พบว่ามีเกือบ 100% ถ้าใส่ท่อช่วยหายใจไม่ถูกก็จะไม่มีทางที่มีค่าออกซิเจนในเลือดสูงขนาดนี้</strong></p><p>อย่างไรก็ตามแพทย์เวรก็ตอบทนายความด้วยว่าที่ท้องของเนติพรป่องอาจเกิดได้จากระหว่างการปั๊มหัวใจกดไปที่หน้าอกแล้วจะทำให้ลำไส้ขยับไปทำให้ท้องป่อง หรืออาจเกิดจากภาวะโพแทสเซียมต่ำจากการอดอาหารก็อาจทำให้เกิดลำไส้อืดพองได้ แม้ว่าอาการท้องป่องอาจเกิดจากการใส่ท่อช่วยหายใจเข้าไปในหลอดอาหาร แต่เมื่อฟังเสียงลมในท้องแล้วไม่มีเสียง&nbsp;</p><p>อย่างไรก็ตามแพทย์เวรตอบเรื่องการใส่ท่อช่วยหายใจว่า จำไม่ได้ว่ามีการใส่ท่อช่วยหายใจใหม่อีกครั้งหรือไม่ แต่จำได้ว่าใส่แล้วมีการขยับท่อทำให้ได้ยินเสียงลมจากปอด&nbsp;</p><p>ส่วนเรื่องสารที่ให้เนติพรระหว่างการทำ CPR นั้นแพทย์เวรระบุว่ามีการให้กลูโคส น้ำเกลือ แต่ไม่ได้ให้โพแทสเซียมเพราะระหว่างทำ CPR ไม่สามารถให้ได้ นอกจากนั้นเมื่อมีการส่องไฟเข้าไปที่ตาเพื่อดูการตอบสนองนั้นก็พบว่าตาตอบสนองเล็กน้อยซึ่งการส่องไฟก็เพื่อเช็คว่าสมองยังตอบสนองหรือไม่&nbsp;</p><h2>ท่อช่วยหายใจไม่เข้าหลอดลมแต่เข้าหลอดอาหาร&nbsp;</h2><p>อดีตแพทย์รังสีในเรือนจำราชทัณฑ์ทำหน้าที่อ่านผลฟิล์มเอ็กซเรย์ โดยในวันเกิดเหตุเป็นผู้อ่านและทำบันทึกรายงานผลการตรวจฟิล์มเอ็กซเรย์ปอดของเนติพรหลังจากแพทย์พยายามกู้ชีพในเช้าวันที่ 14 พ.ค. โดย<strong>แพทย์ได้เอกซเรย์ตอน 6.50 น.</strong> ก่อนส่งฟิล์มมาทางระบบของโรงพยาบาลให้เธอตรวจตอน 9 โมงเช้าวันเดียวกันหลังได้รับมอบหมายให้อ่านผลตามขั้นตอนหลังจากทำ CPR จะมีการตรวจเช็คว่าการใส่ท่อเครื่องช่วยหายใจนั้นเข้าไปในหลอดลมหรือไม่</p><p>แพทย์รังสีรายนี้ได้ให้ข้อมูลการอ่านผลว่า พบว่าปอดของเนติพรแฟ่บ แต่พบว่ามีลมอยู่ในกระเพาะอาหาร ซึ่งมีรายละเอียดดังนี้&nbsp;</p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="edaadaf6fd070850bffbdde82f1df5b39">ท่อช่วยหายใจ<strong>อยู่ในตำแหน่งที่เคลื่อนไปทางด้านซ้าย ซึ่งอาจจะเป็นตำแหน่งที่ไม่เหมาะสมเพราะปกติต้องอยู่ในหลอดลม ซึ่งเธอคิดว่าท่อน่าจะไม่ได้อยู่ในหลอดลม และการเคลื่อนไปตำแหน่งทางซ้ายนั้นในคนทั่วไปก็คือเป็นหลอดอาหาร</strong> แต่กรณีนี่ของเนติพรไม่สามารถบอกได้ชัดเจนเพราะภาพฟิล์มที่ปรากฏเห็นได้ไม่ชัดเจนนัก&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e7e2566a32ea097d9e3308aa09951f77a">ปริมาตรของปอดลดลงทั้งสองข้าง แต่ยังไม่สามารถบอกได้ว่ามีอาการปอดแฟ่บหรือไม่ ซึ่งสภาพดังกล่าวเกิดได้หลายสาเหตุจาก<ul><li aria-level="2" data-list-item-id="eabd42571dfeed01debc747fd55692cab">ไม่มีอากาศในปอด ถ้ามีภาพปอดบนฟิล์มจะต้องเป็นสีดำๆ แต่สภาพที่เธอเห็นปอดของเนติพรเป็นสีขาวซึ่งบอกไม่ได้ว่าเกิดขึ้นตอนใส่ท่อหรือไม่ แต่บอกได้ว่าขณะที่เอ็กซเรย์ปอดของเนติพรไม่ฟูเต็มที่เพราะอาจจะเพราะอากาศไม่พอในปอดหรือเกิดจากโรคก็ได้ ซึ่งจะต้องทำการตรวจเพิ่มเติม</li></ul></li><li aria-level="1" data-list-item-id="ecaa592f8b8489eabaf67e9b86652f2d6">นอกจากสภาพปอดแล้ว เธอยังกล่าวถึงสภาพของกระเพาะอาหารของเนติพรขณะเอ็กซเรย์ด้วยว่า ภาพที่ปรากฏคือ&nbsp;<strong>กระเพาะอาหารขยายมากมีลมอยู่ภายใน ซึ่งเป็นภาวะที่ผิดปกติเพราะขยายมากเกินไปและมีลมอยู่ภายใน</strong> ซึ่งอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ</li></ul><p>ทั้งนี้แพทย์รังสีรายนี้ก็ตอบด้วยว่า&nbsp;<strong>หากท่อของเครื่องช่วยหายใจขณะทำ CPR เข้าไปทางหลอดอาหารจะทำให้ลมเข้าไปในกระเพาะ</strong> และการทำ CPR จะต้องมีการตรวจสอบด้วยว่าท่อของเครื่องช่วยหายใจนั้นเข้าไปในหลอดลมหรือไม่ เพราะการใส่ท่ออาจจะใส่แล้วไม่เข้าไปในหลอดลมหรือใส่เข้าไปแล้วหลุดออกมาได้และการใส่ท่อไม่เข้าก็เป็นเหตุการณ์ที่เจอได้บ่อย จนทำให้ต้องใส่เข้าไปใหม่กันหลายรอบ แต่ตอนที่มีการเอ็กซเรย์กันตอน 6.50 น. นั้นเธอคิดว่าท่อน่าจะไม่เข้าไปในหลอดลม</p><p>ทั้งนี้ แพทย์รังสีบอกว่าหลังจาก 6.50 น. แล้วมีการใส่ท่อให้เนติพรใหม่อีกครั้งหรือไม่อย่างไร</p><h2>ยาที่ รพ.ราชทัณฑ์จ่ายขับโพแทสเซียมทั้งที่โพแทสเซียมในร่างกายน้อยอยู่แล้ว</h2><p>นพ.สุภัทร ฮาสุวรรณกิจ ได้ทำคำให้การส่งต่อศาล โดยเป็นความเห็นทางการแพทย์จากการอ่านเอกสารหลักฐานการรักษาของทางโรงพยาบาลราชทัณฑ์ตั้งแต่การดูแลช่วงที่เนติพรอดอาหารประท้วงจนถึงกระบวนการกู้ชีพในวันที่เธอเสียชีวิต&nbsp;</p><p>นพ.สุภัทรระบุว่าเบื้องต้นในบันทึกของโรงพยาบาลราชทัณฑ์เองได้บันทึกช่วงที่เนติพรทำกิจกรรมอดอาหาร&nbsp;</p><ol><li aria-level="1" data-list-item-id="eaed86b23b293f64246e27a7451cd14f3">เอกสารนั้นระบุถึงสภาพจิตใจของเนติพรว่า&nbsp;<strong>ไม่พบภาวะซึมเศร้าไม่มีแนวโน้มฆ่าตัวตาย</strong> ไม่มีอาการทางจิตเวชใดๆ และเนติพรเองก็ได้ให้เหตุผลของการอดอาหารไว้ว่าทำเพื่อเรียกการประกันตัวทั้งของตนเองและนักโทษการเมืองโดย<strong>ไม่ได้มีเจตนาที่จะทำร้ายตนเองหรือฆ่าตัวตายให้ถึงแก่ชีวิตและไม่แน่ใจว่าจะยุติการเรียกร้องเมื่อใด</strong> แม้จะรู้ว่าไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะสำเร็จ ไม่ได้น้อยใจที่ถูกดำเนินคดี แม้จะเสียดายเวลาและอยากกลับไปอยู่กับครอบครัวก็ตาม และหากได้รับการปล่อยตัวก็จะไม่เข้าร่วมเคลื่อนไหวทางการเมืองแล้ว</li><li aria-level="1" data-list-item-id="ec8c939da9eb682363a970e97eb75da68">พบว่าทาง<strong>โรงพยาบาลราชทัณฑ์จ่ายยาขับปัสสาวะชนิดที่ขับโพแทสเซียมเพื่อลดอาการบวมของเท้า</strong> ประเด็นนี้ นพ.สุภัทรระบุว่าในเอกสารของทางโรงพยาบาลราชทัณฑ์นั้นทำให้เห็นว่า <strong>อาการบวมของเท้าน่าจะเกิดจากภาวะจากโรคทางหัวใจและโรคที่เกิดจากขาดสารอาหาร</strong> เพราะพบว่าภาวะไตและตับนั้นปกติหรือมีค่าสูงกว่าค่าปกติไม่มาก</li></ol><p>นพ.สุภัทรระบุว่า จากประเด็นเรื่องการจ่ายยาขับปัสสาวะเพื่อลดอาการเท้าบวมนี้ จากบันทึกพบว่าแพทย์ของทางโรงพยาบาลราชทัณฑ์ได้จ่ายยาที่ชื่อ Lasix ขนาด 40 มิลลิกรัม(มก.) ให้กินวันละ 1 เม็ด ซึ่งเป็นยาขับเกลือแร่ออกจากกระแสเลือดเพื่อลดอาการบวม&nbsp;</p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="e7a930c30c72c20dde21b681bb3a005ab">แต่ยา <strong>Lasix เป็นยาที่ขับทั้งโซเดียมและยังขับโพแทสเซียมออกมาด้วย</strong>&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e95bb23be90a4cebefb61884e05b30788"><strong>เนติพรมีภาวะโพแทสเซียมต่ำอยู่</strong>จึงไม่ควรใช้ยาขับโพแทสเซียมออกมาด้วย&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="ec85dba2c997d8ba0e3024414f74523e8">ในมาตรฐานการดูแลทางการแพทย์ สามารถจ่ายยาขับบปัสสาวะตัวอื่นที่จะไม่ขับโพแทสเซียมออกมาด้วยได้ เช่น&nbsp;<strong>ยา Spironolactone ซึ่งให้ผลขับโซเดียมโดยไม่ขับโพแทสเซียม และยาตัวนี้ก็อยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติที่ทุกโรงพยาบาลจะมีใช้</strong>เพราะมีในบัญชียาของโรงพยาบาลอยู่แล้ว</li></ul><p>ประเด็นการจ่ายยานี้ นพ.สุภัทรอธิบายประกอบสภาพร่างกายของเนติพรในบันทึกการรักษาของโรงพยาบาลราชทัณฑ์ตั้งแต่วันที่ 8 พ.ค.2567 ก่อนที่เนติพรจะเสียชีวิตราว 6 วัน ว่า</p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="eefcc5ef0f90b9266f6d3878cda568166">เนติพรมีอาการเท้าบวม โดยพบว่า<strong>มีค่าโพแทสเซียมในเลือดต่ำอยู่ที่ประมาณ 2.6 มิลลิโมล/ลิตร (ค่าปกติอยู่ที่ 3.5-5.0 มิลลิโมล/ลิตร)&nbsp; แต่ทางโรงพยาบาลราชทัณฑ์จ่ายยา Lasix</strong> ที่มีผลขับโพแทสเซียมร่วมด้วยโดยสั่งจ่ายให้กินวันละ 1 เม็ดนาน 30 วัน แต่มีการแก้ไขทีหลังโดยแพทย์อีกคนให้เหลือกินวันละ 1 เม็ดนาน 5 วันแทน พร้อมกับสั่งเจาะเลือดเพื่อติดตามผลในวันที่ 13 พ.ค.2567</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e5b7b8222da07864995c4a5e765e4e99c">จากนั้นวันที่ 13 พ.ค. หรือ 1 วันก่อนเนติพรเสียชีวิต เมื่อทำการตรวจติดตามผลพบว่าค่าโพแทสเซียมในเลือดยังต่ำอยู่ที่ 2.7 มิลลิโมล/ลิตร และเนื่องจากยาหมดตามกำหนด 5 วัน แพทย์ได้สั่งจ่ายยา Lasix ให้เนติพรต่ออีกโดยให้กินวันละ 1 เม็ดนาน 3 วัน และสั่งเจาะเลือดติดตามผลในวันที่ 17 พ.ค.2567<ul><li aria-level="2" data-list-item-id="e8af3ff7e2b4ae7953e932fabc313ae2b">อย่างไรก็ตามในบันทึกของวันที่ 13 นี้ มีการระบุว่าพบภาวะโพแทสเซียมต่ำแต่ผู้ป่วยปฏิเสธการรักษาและการปรับโภชนาการ อีกทั้งยังให้ปรึกษานักโภชนาการเพื่อปรับระดับสารอาหารให้เหมาะสม แต่ก็ไม่พบว่ามีบันทึกจากนักโภชนาการในเวชระเบียน</li></ul></li></ul><p>นพ.สุภัทรระบุว่า หากระดับโพแทสเซียมต่ำกว่า 3 มิลลิโมล/ลิตรแล้วจะเป็นภาวะที่เริ่มส่งผลต่อหัวใจให้เกิดภาวะเต้นผิดจังวะ และถ้าโพแทสเซียมลดลงเหลืออยู่ในช่วง 2.5-2.9 มิลลิโมล/ลิตรแล้วถือว่าเป็นภาวะที่ต้องเฝ้าระวังเข้มงวด เพราะส่งผลต่อการเต้นของหัวใจเต้นผิดจังหวะได้ และหากต่ำกว่า 2.5 มิลลิโมล/ลิตรลงไป จะส่งผลต่อให้หัวใจเกิดการเต้นผิดจังหวะรุนแรงจนเกิดภาวะหัวใจหยุดเต้นได้</p><p>ดังนั้น นพ.สุภัทรจึงเห็นว่า<strong>การจ่ายยา Lasix ในภาวะที่เนติพรมีโพแทสเซียมอยู่ในระดับต่ำมากที่ประมาณ 2.6-2.7 มิลลิโมล/ลิตรนั้น ทำให้ลดเหลือน้อยลงไปอีก</strong> เขาจึงเชื่อว่านี่คือ<strong>สาเหตุสำคัญที่ทำให้เนติพรเกิดภาวะหัวใจหยุดเต้นกะทันหัน และจากเวชระเบียนของทางโรงพยาบาลราชทัณฑ์ก็ไม่พบสาเหตุอื่น</strong>ที่จะทำให้เนติพรเกิดภาวะหัวใจหยุดเต้นกะทันหัน&nbsp;</p><h2>ทำ CPR ช้ากว่ามาตรฐาน รพ.ทั่วไป ใส่ท่อช่วยหายใจไม่เข้าปอด</h2><p>ประเด็นต่อมาคือการช่วยเหลือกู้ชีพของทาง รพ.ราชทัณฑ์ในวันเกิดเหตุ นพ.สุภัทรชี้ว่าทาง รพ.ราชทัณฑ์ไม่มีความพร้อมในเรื่องนี้ เนื่องจากพบว่า<strong>การเริ่มกู้ชีพด้วยการทำ CPR ของโรงพยาบาลราชทัณฑ์นั้นเริ่มทำหลังเกิดอาการแล้ว 8 นาทีโดยไม่ได้ใช้เครื่องช่วยหายใจและอีก 20 นาทีต่อมาจึงมีเครื่องช่วยหายใจ ซึ่งช้ากว่ามาตรฐานในโรงพยาบาลทั่วไปที่ทำได้เต็มรูปแบบคือ CPR โดยมีเครื่องช่วยหายใจใน 4 นาที</strong></p><p>นพ.สุภัทรระบุว่าตามเอกสารของทางโรงพยาบาลราชทัณฑ์พบว่า&nbsp;<strong>ตั้งแต่เนติพรเริ่มเป็นลม ชักเกร็ง หมดสติตั้งแต่ 6.15 น. แต่ใช้เวลาถึง 6 นาทีจึงมีพยาบาลเข้ามาประเมินอาการและเริ่มปั๊มหัวใจตอนเวลา 6.23 น.หรือผ่านไปแล้ว 8 นาที และมีเครื่องช่วยหายใจเข้ามาใส่ให้เนติพรตอน 6.35 น.หรือ 20 นาทีหลังจากมีภาวะเกร็งไม่รู้สึกตัว</strong>&nbsp;หลังจากนั้นเวลา 7.00 น. พบกว่าม่านตาของเนติพรขยาย 5 มม.และไม่มีการตอบสนองต่อแสงซึ่งหมายถึงสมองขาดออกซิเจนอย่างมากและอาจอยู่ในภาวะสมองตายแล้ว</p><p>นอกจากนั้น เขายังชี้ให้เห็นว่าการใส่ท่อช่วยหายใจ ยังมีการใส่ผิดช่องด้วย โดยใส่ผิดเข้าไปในหลอดอาหารแทน โดยดูจากภาพกล้องวงจรปิดหลังจาก CPR ผ่านไป 15-20 นาที&nbsp;<strong>ท้องของเนติพรป่องขึ้นมากเหมือนเกิดการบีบลมเพื่อให้ออกซิเจนแล้วเข้าช่องท้องแทนที่จะเข้าปอด ซึ่งปกติหากบีบลมเข้าปอดท้องก็จะไม่ป่องเพราะลมไม่เข้าไปในทางเดินอาหาร</strong></p><p>อีกทั้งจากรายงานผลการอ่านฟิล์มเอ็กซเรย์ พบว่าเนติพรถูกส่งตัวไปเอ็กซเรย์ตอน 6.50 น.(35 นาทีหลังเริ่มเกิดอาการ) หลังจากใส่ท่อช่วยหายใจ&nbsp; และแพทย์ที่ทำการอ่านฟิล์มเอ็กซเรย์ก็มีการระบุว่า&nbsp;</p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="ecb4fe4ff3342cd2bb6c0321b3fb4f894">พบตำแหน่งของท่อช่วยหายใจผิดตำแหน่งไปทางซ้าย ซึ่งเป็นไปได้ว่าตำแหน่งของท่อช่วยหายใจอยู่ในตำแหน่งไม่เหมาะสม</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e6355b69497fcb5d08d9f1a25e14301da">ปอดทั้ง 2 ข้างมีปริมาณลมในปอดน้อย ร่วมกับมีรอยขุ่นทั้ง 2 ข้าง</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e1cba3203be34bb03ee789f9bfb31d040">กระเพาะอาหารโป่งพองอย่างชัดเจนจากอากาศที่บรรจุอยู่ภายใน</li></ul><p>นพ.สุภัทรย้ำว่าผลรายงานนี้ทำให้เห็นว่า<strong>เกิดการใส่ท่อช่วยหายใจผิดตำแหน่ง ทำให้ลมเข้าปอดน้อย กระเพาะอาหารมีอากาศภายในจำนวนมาก</strong>&nbsp;แต่ในเวชระเบียนของทางโรงพยาบาลราชทัณฑ์ก็ไม่ได้ระบุว่าแพทย์ที่ให้ความช่วยเหลือได้เห็นผลการอ่านฟิล์มนี้หรือไม่และแพทย์ได้มีการแก้ไขความผิดพลาดในการใส่ท่อช่วยหายใจใหม่ให้ถูกต้องหรือไม่</p><p>การใส่ท่อช่วยหายใจนี้ยังถูกย้ำด้วยผลการตรวจของทางโรงพยาบาลธรรมศาสตร์ฯ ที่รับช่วงต่อมาจากทางโรงพยาบาลราชทัณฑ์ด้วยว่าเกิดการใส่ท่อช่วยหายใจเข้าไปในหลอดอาหาร&nbsp;</p><p>นพ.สุภัทรได้ระบุถึงเวชระเบียนของ รพ.ธรรมศาสตร์ว่าจากการตรวจตอน <strong>9.45 น.&nbsp;จากการสอดกล้องถ่ายเข้าไปในหลอดลมพบ “เห็นท่อช่วยหายใจอยู่ในหลอดอาหาร”</strong> และแพทย์ของรพ.ธรรมศาสตร์ได้ถอดท่อช่วยหายใจจากหน่วยกู้ชีพขั้นสูงของรพ.ราชทัณฑ์ออก แล้วใส่ใหม่ทันทีแล้วจึงเริ่มทำ CPR อีกครั้งจนยุติในเวลา 11.22 น.&nbsp;</p><p>นพ.สุภัทรจึงเห็นว่าท่อช่วยหายใจอยู่ในหลอดอาหารไม่ใช่หลอดลม <strong>ทำให้การบีบอุปกรณ์ช่วยหายใจระหว่างทำ CPR ของทาง รพ.ราชทัณฑ์นั้นบีบออกซิเจนเข้ากระเพาะแทนปอด ทำให้เนติพรไม่มีโอกาสรอดชีวิตเลย</strong></p><h2>เสียชีวิตจากการเสียสมดุลเกลือแร่เป็นสาเหตุหลัก</h2><p>ผศ.นพ.สมิทธิ์ ศรีสนธิ์ แพทย์สาขานิติเวชวิทยาภาควิชาพยาธิวิทยา คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล กรรมการแพทยสภา และในฐานะนายกสมาคมแพทย์นิติเวชแห่งประเทศไทยได้ให้ความเห็นต่อศาลด้วยจากการได้อ่านเวชระเบียนและเอกสารชันสูตรพลิกศพของเนติพรแล้ว&nbsp;</p><p>นายกสมาคมแพทย์นิติเวชฯ กล่าวว่า จากการตรวจสอบแล้วมีความเห็นว่าสาเหตุการตายของเนติพรนั้นการเสียสมดุลเกลือแร่ในเลือดนั้นเป็นสาเหตุหลัก ส่วนภาวะหัวใจโตนั้นเมื่อดูจากน้ำหนักที่มีแค่ 360 กรัมยังไม่เป็นสาเหตุหลัก เนื่องจากภาวะหัวใจโตที่จะส่งผลให้เป็นสาเหตุการตายได้นั้นต้องมีน้ำหนักเกิน 420 กรัมขึ้นไป&nbsp;</p><p>ส่วนประเด็นการรักษาก่อนเสียชีวิตมีผลทำให้เกิดการเสียชีวิตหรือไม่นั้น ผศ.นพ.สมิทธิ์มองว่าอาจเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ แต่ข้อมูลจากเวชระเบียนอย่างเดียวทำให้บอกไม่ได้ว่าเป็นสาเหตุหรือไม่เพราะเขาไม่ได้เป็นผู้รักษาเองโดยตรง</p><p>อย่างไรก็ตาม แม้การเสียชีวิตจากการเสียสมดุลเกลือแร่ตามปกติแล้วถือได้ว่าเป็นการเสียชีวิตโดยธรรมชาติได้ แต่ถ้าเกิดการเสียสมดุลจากการรักษาผิดพลาดก็จะถือว่าเป็นการเสียชีวิตโดยผิดธรรมชาติเป็นอุบัติเหตุได้</p></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th">ข่าว</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A9%E0%B8%A2%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th">สิทธิมนุษยชน</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%B2-112" hreflang="th">มาตรา 112</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%84%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B8%A7%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%A2" hreflang="th">ไต่สวนการตาย</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%9E%E0%B8%A3-%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B9%88%E0%B8%AB%E0%B9%8C%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A1" hreflang="th">เนติพร เสน่ห์สังคม</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AB%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%98%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%A3%E0%B8%B5" hreflang="th">ศาลจังหวัดธัญบุรี</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%88%E0%B8%B3" hreflang="th">ตายในเรือนจำ</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B8%A7" hreflang="th">สิทธิประกันตัว</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%A7%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1" hreflang="th">กระบวนการยุติธรรม</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Mon, 13 Jul 2026 12:47:12 +0000 admin666 118040 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/07/118038 <span>กรุงเทพฯ เป็นเมืองโรแมนติกไหม ? | PrachaTalk VOX POP EP.10</span> <span><span>user8</span></span> <span><time datetime="2026-07-13T13:41:37+07:00" title="Monday, July 13, 2026 - 13:41">Mon, 2026-07-13 - 13:41</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p class="text-align-center"><iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/_3vL5Cw0d5U?si=wZc_WLRAJxoe7azy" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe></p><p>หากลองนึกภาพ ‘เมืองโรแมนติก’ หลายคนอาจนึกถึง ‘ปารีส’ ซึ่งเต็มไปด้วยความสวยงามทางประวัติศาสตร์ พื้นที่สาธารณะสำหรับการพบปะ และบรรยากาศที่เสริมสร้างช่วงเวลาพิเศษ เพียงแค่เดินออกจากบ้าน ก็สามารถสัมผัสกับความสุนทรีย์ที่รายล้อมรอบเมือง</p><p>แล้วเมื่อหันกลับมามอง ‘กรุงเทพมหานคร’ เราสามารถเรียกเมืองหลวงแห่งนี้ว่า “เมืองโรแมนติก” ได้อย่างเต็มปากไหม หรือที่นี่จะเป็นแค่เมืองที่มีคนเหงามากกว่าเสาไฟฟ้า?</p><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55377165556_e7fd0c8b08_h.jpg" width="1600" height="900" loading="lazy"></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th">ข่าว</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A1" hreflang="th">สังคม</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%84%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%95" hreflang="th">คุณภาพชีวิต</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/prachatalk-vox-pop" hreflang="th">Prachatalk Vox Pop</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%A5%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%A2" hreflang="th">มัลติมีเดีย</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9E%E0%B8%B7%E0%B9%89%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%98%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B8%B0" hreflang="th">พื้นที่สาธารณะ</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Mon, 13 Jul 2026 06:41:37 +0000 user8 118038 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/07/118033 <span>Teach You a Lesson อย่างนี้ต้องโดนสั่งสอน | หมายเหตุประเพทไทย EP.635 [Live]</span> <span><span>user8</span></span> <span><time datetime="2026-07-12T22:19:25+07:00" title="Sunday, July 12, 2026 - 22:19">Sun, 2026-07-12 - 22:19</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p class="text-align-center"><iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/Rbp0gGIuJ0A?si=k9HcBnVRSkxJCkFV" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe></p><p>หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ ภาวิน มาลัยวงศ์ และประภาภูมิ เอี่ยมสม ชวนพูดคุยจากซีรีส์เกาหลี Teach You a Lesson (2026) เผยแพร่ทาง Netflix ที่พาผู้ชมเข้าสู่โลกสมมติซึ่งรัฐบาลจัดตั้ง “สำนักงานคุ้มครองสิทธิทางการศึกษา” (ERPB) ส่งเจ้าหน้าที่พิเศษเข้าไปจัดการความรุนแรงในโรงเรียนด้วยวิธีการที่กฎหมายปกติทำไม่ได้ ซีรีส์ตั้งคำถามว่า เมื่อระบบการศึกษาล้มเหลว การใช้กำลังสามารถเป็นทางออกของปัญหาได้จริงหรือไม่</p><p>ชวนวิเคราะห์ตัวละครสำคัญอย่าง นาฮวาจิน อดีตทหารหน่วยปฏิบัติการพิเศษ ผู้ใช้กำลังอย่างเด็ดขาดในการจัดการปัญหา อิมฮันริม ผู้ตรวจการที่เคยเป็นเหยื่อความรุนแรง และ เจ้าหน้าที่บง ผู้ใช้ไหวพริบ เทคโนโลยี และความเข้าอกเข้าใจผู้คนในการแก้ปัญหา พร้อมชวนตั้งคำถามถึงวิธีการรับมือกับความรุนแรงในโรงเรียนผ่านตัวละครทั้งสาม</p><p>อีกด้านหนึ่ง ซีรีส์ไม่ได้ทำให้นักเรียนเป็น "ตัวร้าย" โดยสิ้นเชิง แต่ชวนมองว่าทั้งนักเรียน ครู และผู้ปกครองต่างเป็นผลผลิตของโครงสร้างทางสังคม ไม่ว่าจะเป็นความเหลื่อมล้ำทางชนชั้น การแข่งขันในระบบการศึกษา อิทธิพลของโซเชียลมีเดีย การบูลลี่ และแรงกดดันจากครอบครัว ซึ่งล้วนมีส่วนหล่อหลอมความรุนแรงที่เกิดขึ้นในโรงเรียน</p><p>นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงเนื้อหาในซีรีส์กับสถานการณ์จริงของเกาหลีใต้ ทั้งการประท้วงของครูทั่วประเทศ การออกกฎหมายคุ้มครองครูจากการร้องเรียนโดยผู้ปกครอง และบทบาทของสหภาพแรงงานครู พร้อมชวนผู้ชมตั้งคำถามถึงความเป็นไปได้ของการสร้างระบบการศึกษาที่ทำให้ครูสามารถทำหน้าที่ได้อย่างปลอดภัย โดยไม่ต้องพึ่งพาการใช้กำลังเป็นคำตอบ</p><p>Teach You a Lesson จึงเป็นมากกว่าซีรีส์แอ็กชันในรั้วโรงเรียน แต่เป็นจุดตั้งต้นให้ผู้ชมทบทวนความสัมพันธ์ระหว่างการศึกษา ความรุนแรง อำนาจรัฐ และโครงสร้างทางสังคม ผ่านเรื่องราวที่ได้รับแรงบันดาลใจจากปัญหาที่เกิดขึ้นจริงในสังคมเกาหลีใต้ #หมายเหตุประเพทไทย #TeachYouaLesson</p><div class="more-story"><p><strong>รับชมหมายเหตุประเพทไทยย้อนหลัง</strong></p><ul><li data-list-item-id="eed1c0b28d820ffde271f5c8e2686fe3a"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=3-965rcbhok" target="_blank">เสรีภาพทางศาสนาช่วยคุ้มครองสิทธิความหลากหลายทางเพศ | หมายเหตุประเพทไทย EP.634&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="eb94b1c9f0454c90aa46b9f4ad36a1e48"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=6olNXR3m9p0" target="_blank">Queer Diplomacy การทูตเทย สิทธิ เพศวิถี | หมายเหตุประเพทไทย EP.633&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e4b17ed451f193828077352ad02d56024"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=qM_MZpZlErs" target="_blank">ประวัติศาสตร์ หมุดหมาย กระจายอำนาจ | หมายเหตุประเพทไทย EP.632&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="ea5bd754e51337c7f35d1004bfacbb9d3"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=qgDNDo9CTpg" target="_blank">คุยกับผู้กำกับ นักแสดง 'ทนายปีศาจ' | หมายเหตุประเพทไทย EP.631&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e9e5b5748a4bc53d060a23760c8a87d3b"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=tNAPFzGVE3o" target="_blank">หนังวาบหวิวยุคเผด็จการเกาหลีใต้ | หมายเหตุประเพทไทย EP.630&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="ecb8329244ca3e30510b8bb24fc656869"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=c1i4cwGej5M" target="_blank">พิพาทดินแดนยิ่งมาก ภูมิภาคยิ่งสงบ? | หมายเหตุประเพทไทย EP.629&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e5c915f3e20015039c432789982297904"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=Q7uxBPV32XQ" target="_blank">เพศภาวะและอาณานิคมในสมัย ร.4 | หมายเหตุประเพทไทย EP.628 [Live]&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e3076d2bea1f6edd745d9bf0dadd32ca5"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=_CJzy_M3lAQ" target="_blank">Hannah Arendt และกำเนิดระบอบเผด็จการเบ็ดเสร็จ | หมายเหตุประเพทไทย EP.627&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e31c2907a755c3af4b296eede686d9388"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=ocYahHPRpqo" target="_blank">“Flavors of Empire” ก่อร่างสร้างอาหารไทยในอเมริกา | หมายเหตุประเพทไทย EP.626&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e34f59d098e7f80fc94dcbf7f79b7d43a"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=C-qREPd5N3M" target="_blank">“โง่และขี้เกียจ” อ่านวาทกรรมความจนของชนบทไทยยุคพัฒนา | หมายเหตุประเพทไทย EP.625&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e33db1240b637cd2b7a3db08f0dc6220e"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=hNTE92apOLs" target="_blank">โกฮัง หมาหาบ้าน | หมายเหตุประเพทไทย EP.624 [Live]&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="ed22d162607b99779d579f83266b3d0b3"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=okOaTccykfQ" target="_blank">เส้นทางชีวิตผู้ลี้ภัยค้าบริการทางเพศกลางกรุง | หมายเหตุประเพทไทย EP.623&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="ecb301bc7f8c363213675d52d5a520f9c"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=m0SPLnbX6KY" target="_blank">'ป่วนนาฬิกา' เวลาไม่ใช่ของเรา | หมายเหตุประเพทไทย EP.622&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e8d4e7f036c1935cb30d8ac3635d98020"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=4S6N0kC9N2I" target="_blank">ฮาร์เบอร์มาสรำลึก | หมายเหตุประเพทไทย EP.621 [Live]&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e537f726e008c4075ce6eaace5a00cfd4"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=tEnPke8wZg8" target="_blank">พลิกโฉมละครไทยสู่ตลาดโลก | หมายเหตุประเพทไทย EP.620&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="ea1b10d5d787f65eaa0744a17ba2eaa32"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=2h8RboeacQs" target="_blank">Frankenstein ผู้สร้างและความรับผิดชอบ | หมายเหตุประเพทไทย EP.619&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="ebab931be21cf71e03ba4b5a7c6037c88"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=hgSM78O8sts" target="_blank">2475 นักเขียนผีแห่งสยาม | หมายเหตุประเพทไทย EP.618 [Live]&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e0b78b2bdf9f07afec59c1bfa6ff4df3f"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=74LnCDFxQ1A" target="_blank">ประวัติศาสตร์ตลาดหุ้นไทยรุ่งๆ ร่วงๆ | หมายเหตุประเพทไทย EP.617&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e376371120c04f265d8864b6c60cfbe74"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=omjpSHAhFEw" target="_blank">ประวัติศาสตร์บาดแผลสะท้อนทัศนคติสังคมเกาหลี | หมายเหตุประเพทไทย EP.616&nbsp;</a></li></ul></div><p>&nbsp;</p><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55383744532_956b796ef3_k.jpg" width="2048" height="1152" loading="lazy"></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th">ข่าว</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1" hreflang="th">วัฒนธรรม</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%A5%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%A2" hreflang="th">มัลติมีเดีย</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%95%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%97%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2" hreflang="th">หมายเหตุประเพทไทย</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/netflix" hreflang="th">Netflix</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/teach-you-a-lesson" hreflang="th">Teach You a Lesson</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B9%83%E0%B8%95%E0%B9%89" hreflang="th">เกาหลีใต้</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%AB%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B9%81%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99" hreflang="th">สหภาพแรงงาน</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th">เยาวชน</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%8E%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A2" hreflang="th">กฎหมาย</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%A0%E0%B8%B9%E0%B8%A1%E0%B8%B4-%E0%B9%80%E0%B8%AD%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%A2%E0%B8%A1%E0%B8%AA%E0%B8%A1" hreflang="th">ประภาภูมิ เอี่ยมสม</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%99-%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B8%A8%E0%B9%8C" hreflang="th">ภาวิน มาลัยวงศ์</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Sun, 12 Jul 2026 15:19:25 +0000 user8 118033 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/07/117947 <span>เสรีภาพทางศาสนาช่วยคุ้มครองสิทธิความหลากหลายทางเพศ | หมายเหตุประเพทไทย EP.634</span> <span><span>user8</span></span> <span><time datetime="2026-07-05T23:44:11+07:00" title="Sunday, July 5, 2026 - 23:44">Sun, 2026-07-05 - 23:44</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p class="text-align-center"><iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/3-965rcbhok" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe></p><p>หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ ต่อศักดิ์ จินดาสุขศรี และปองขวัญ สวัสดิภักดิ์ ชวนพูดคุยจากเหตุล้อมกรอบทำร้ายผู้มีความหลากหลายทางเพศในซอยรามคำแหง 53 ซึ่งถูกกล่าวหาว่าดูหมิ่นคัมภีร์อัลกุรอาน จนจุดประกายคำถามสำคัญว่า เมื่อเสรีภาพทางศาสนากับสิทธิของผู้มีความหลากหลายทางเพศดูเหมือนจะปะทะกัน เราควรทำความเข้าใจความสัมพันธ์ของสุทธิทั้งสองอย่างไร</p><p>รายการชวนอ่านบทความวิชาการ "The Other Way Around? How Freedom of Religion May Protect LGBT Rights" (2020) ของ Dag Øistein Endsjø ซึ่งผู้เขียนเสนอให้ "พลิกกลับ" กรอบคิดที่มักมองว่า เสรีภาพทางศาสนา กับ สิทธิ LGBT เป็นคู่ขัดแย้งโดยธรรมชาติ พร้อมชี้ให้เห็นว่า เสรีภาพทางศาสนาอาจเป็นฐานสำคัญในการคุ้มครองสิทธิของผู้มีความหลากหลายทางเพศได้เช่นกัน</p><p>บทความอธิบายว่าศาสนาไม่เคยมีจุดยืนต่อต้าน LGBT+ อย่างเป็นเอกภาพตลอดประวัติศาสตร์ ไม่ว่าจะเป็นศาสนาพุทธ อิสลาม ฮินดู หรือคริสต์ ต่างก็มีการตีความที่หลากหลายและเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย อีกทั้งในปัจจุบันยังมีนิกายและชุมชนศาสนาจำนวนมากที่สนับสนุนความเสมอภาคของ LGBT+</p><p>ดังนั้น การอ้าง "เสรีภาพทางศาสนา" เพื่อปฏิเสธสิทธิของ LGBT+ จึงไม่ใช่การตีความเพียงแบบเดียว และไม่ใช่ผู้ผูกขาดความหมายของศาสนา</p><p>ในรายการยังชวนสำรวจแนวคิดเรื่อง Negative Freedom of Religion หรือเสรีภาพทางศาสนาในเชิงลบ ซึ่งไม่ได้หมายถึงเพียงเสรีภาพในการนับถือศาสนา แต่รวมถึงสิทธิที่จะไม่นับถือศาสนา หรือไม่ถูกบังคับให้ดำเนินชีวิตตามหลักความเชื่อของผู้อื่นด้วย ผู้เขียนบทความจึงเสนอว่า ในหลายกรณี ความขัดแย้งที่แท้จริงไม่ใช่ "ศาสนา vs LGBT+" หากแต่เป็น "เสรีภาพทางศาสนาแบบหนึ่ง" ปะทะกับ "เสรีภาพทางศาสนาอีกแบบหนึ่ง" ซึ่งต่างฝ่ายต่างมีสิทธิได้รับการคุ้มครองในระบอบสิทธิมนุษยชนเช่นเดียวกัน</p><p class="text-align-center">&nbsp;</p><div class="more-story"><p><strong>รับชมหมายเหตุประเพทไทยย้อนหลัง</strong></p><ul><li data-list-item-id="e8fd630cb0fad35d3795be8a12765a3cc"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=6olNXR3m9p0" target="_blank">Queer Diplomacy การทูตเทย สิทธิ เพศวิถี | หมายเหตุประเพทไทย EP.633&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e2e1749adee9ca8cd96b2026ddfccdc2a"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=qM_MZpZlErs" target="_blank">ประวัติศาสตร์ หมุดหมาย กระจายอำนาจ | หมายเหตุประเพทไทย EP.632&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="ed7345993c9e4354688d4a283376d69bf"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=qgDNDo9CTpg" target="_blank">คุยกับผู้กำกับ นักแสดง 'ทนายปีศาจ' | หมายเหตุประเพทไทย EP.631&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e137fddaed89c0848a93ac25667bf0033"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=tNAPFzGVE3o" target="_blank">หนังวาบหวิวยุคเผด็จการเกาหลีใต้ | หมายเหตุประเพทไทย EP.630&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="ede7ad4ead7b3206959a526b3c383b296"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=c1i4cwGej5M" target="_blank">พิพาทดินแดนยิ่งมาก ภูมิภาคยิ่งสงบ? | หมายเหตุประเพทไทย EP.629&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="efc30c393af2e787ff756847db925142d"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=Q7uxBPV32XQ" target="_blank">เพศภาวะและอาณานิคมในสมัย ร.4 | หมายเหตุประเพทไทย EP.628 [Live]&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e83eae80517c9faaae69b98a22cc7ac9c"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=_CJzy_M3lAQ" target="_blank">Hannah Arendt และกำเนิดระบอบเผด็จการเบ็ดเสร็จ | หมายเหตุประเพทไทย EP.627&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="ea0aa9e8a4d1a15e90829d591e30bae02"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=ocYahHPRpqo" target="_blank">“Flavors of Empire” ก่อร่างสร้างอาหารไทยในอเมริกา | หมายเหตุประเพทไทย EP.626&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="eecd467d7e4b1b35ad0ae75add7d1f828"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=C-qREPd5N3M" target="_blank">“โง่และขี้เกียจ” อ่านวาทกรรมความจนของชนบทไทยยุคพัฒนา | หมายเหตุประเพทไทย EP.625&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="eb236391a4d0aaffcc4e93c3dfaac27bd"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=hNTE92apOLs" target="_blank">โกฮัง หมาหาบ้าน | หมายเหตุประเพทไทย EP.624 [Live]&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e5d40449c6c3a54586893c35633709d55"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=okOaTccykfQ" target="_blank">เส้นทางชีวิตผู้ลี้ภัยค้าบริการทางเพศกลางกรุง | หมายเหตุประเพทไทย EP.623&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e2b3b0216b890ca5aba4e631828096ccc"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=m0SPLnbX6KY" target="_blank">'ป่วนนาฬิกา' เวลาไม่ใช่ของเรา | หมายเหตุประเพทไทย EP.622&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e65c7c5c929281bf032bfe1b93b7649bf"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=4S6N0kC9N2I" target="_blank">ฮาร์เบอร์มาสรำลึก | หมายเหตุประเพทไทย EP.621 [Live]&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="eab1b8a28929a4041c4ec402360568653"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=tEnPke8wZg8" target="_blank">พลิกโฉมละครไทยสู่ตลาดโลก | หมายเหตุประเพทไทย EP.620&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="eb60972ba0a54ed4bdbf2ebbf4c27d590"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=2h8RboeacQs" target="_blank">Frankenstein ผู้สร้างและความรับผิดชอบ | หมายเหตุประเพทไทย EP.619&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e6e21dd696deb3bc049eb88925a8aebc6"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=hgSM78O8sts" target="_blank">2475 นักเขียนผีแห่งสยาม | หมายเหตุประเพทไทย EP.618 [Live]&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="effc0b9897bb1f48fad827f0339e0c483"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=74LnCDFxQ1A" target="_blank">ประวัติศาสตร์ตลาดหุ้นไทยรุ่งๆ ร่วงๆ | หมายเหตุประเพทไทย EP.617&nbsp;</a></li><li data-list-item-id="e3728dd1bab61c8298d5f357b789cab28"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=omjpSHAhFEw" target="_blank">ประวัติศาสตร์บาดแผลสะท้อนทัศนคติสังคมเกาหลี | หมายเหตุประเพทไทย EP.616&nbsp;</a></li></ul></div><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55371912258_141738edae_k.jpg" width="2048" height="1152" loading="lazy"></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th">ข่าว</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1" hreflang="th">วัฒนธรรม</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%A5%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%A2" hreflang="th">มัลติมีเดีย</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%95%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%97%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2" hreflang="th">หมายเหตุประเพทไทย</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B8%B2" hreflang="th">ศาสนา</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/lgbtq" hreflang="th">LGBTQ+</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%96%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B8%B2" hreflang="th">เสรีภาพในการนับถือศาสนา</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/the-other-way-around-how-freedom-of-religion-may-protect-lgbt-rights" hreflang="th">The Other Way Around? How Freedom of Religion May Protect LGBT Rights</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9B%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%82%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%8D-%E0%B8%AA%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%AA%E0%B8%94%E0%B8%B4%E0%B8%A0%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%94%E0%B8%B4%E0%B9%8C" hreflang="th">ปองขวัญ สวัสดิภักดิ์</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%A8%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%94%E0%B8%B4%E0%B9%8C-%E0%B8%88%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%94%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%82%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%B5" hreflang="th">ต่อศักดิ์ จินดาสุขศรี</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Sun, 05 Jul 2026 16:44:11 +0000 user8 117947 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/07/117944 <span> สมรส (ไม่) เท่าเทียม เมื่อคู่รัก LGBTQ+ จดทะเบียนได้ แต่ยังเข้าไม่ถึงสิทธิ | Gender Unboxed Ep.1</span> <span><span>user8</span></span> <span><time datetime="2026-07-05T14:48:03+07:00" title="Sunday, July 5, 2026 - 14:48">Sun, 2026-07-05 - 14:48</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p class="text-align-center"><iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/WgRS_RXBuXs?si=PQXsnY1jm5k0RGTE" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe></p><p><strong>กว่า 400 วันหลัง พ.ร.บ. สมรสเท่าเทียมมีผลบังคับใช้ การแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องยังไม่คืบหน้า แม้เดิมมีเป้าหมายให้ดำเนินการภายใน 180 วัน ขณะเดียวกัน บางหน่วยงานยังลังเลที่จะบังคับใช้กฎหมายที่มีความเป็นกลางทางเพศอยู่แล้ว ส่งผลให้คู่สมรสหลากหลายเพศยังเผชิญอุปสรรคในการเข้าถึงสิทธิในฐานะครอบครัว</strong></p><p>รายการ <strong>Gender Unboxed Podcast</strong> ซีรีส์ใหม่จากประชาไท ชวนพูดคุยกับ <strong>นัยนา สุภาพึ่ง</strong> จากมูลนิธิเพื่อสิทธิและความเป็นธรรมทางเพศ หรือ <strong>For-SOGI</strong> ถึงอุปสรรคหลังประเทศไทยมีกฎหมายสมรสเท่าเทียม โดยเฉพาะปัญหาการแก้ไขกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องและการปฏิบัติของหน่วยงานรัฐที่ยังไม่สอดคล้องกับหลักการของกฎหมายใหม่</p><p>นัยนากล่าวถึงสถานการณ์หลังการประกาศใช้ พ.ร.บ. สมรสเท่าเทียมว่า แม้กฎหมายดังกล่าวจะเป็นหมุดหมายสำคัญของสิทธิความหลากหลายทางเพศในประเทศไทย แต่ในทางปฏิบัติยังมีช่องว่างจำนวนมาก โดยเฉพาะกฎหมายลำดับรองหรือกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องกับสถานะครอบครัว คู่สมรส บิดามารดา และบุตร ซึ่งยังไม่ได้รับการแก้ไขให้สอดคล้องกันอย่างเป็นระบบ</p><p>หนึ่งในกรณีที่สะท้อนปัญหาดังกล่าวคือคู่รักชายรักชายคู่หนึ่งที่ถูกปฏิเสธไม่ให้จดทะเบียนรับบุตรบุญธรรม เจ้าหน้าที่ให้เหตุผลว่าทั้งคู่จดทะเบียนสมรสก่อนกฎหมายสมรสเท่าเทียมมีผลบังคับใช้ เนื่องจากเป็นการจดทะเบียนสมรสที่สถานทูตอังกฤษในประเทศเวียดนาม ทั้งที่ประเด็นดังกล่าวเกี่ยวข้องกับสิทธิในฐานะคู่สมรสและครอบครัว</p><p>ภายหลัง ทั้งคู่ต้องยื่นเรื่องต่อศาลเยาวชนและครอบครัวเพื่อขอให้มีคำวินิจฉัย แต่กลับได้รับคำตอบว่ายังไม่มีกฎหมายเขียนไว้ชัดเจน และต้องรอให้คณะกรรมการกฤษฎีกาตีความก่อน กรณีนี้จึงสะท้อนปัญหาความไม่แน่นอนของการบังคับใช้กฎหมาย และภาระที่ตกอยู่กับประชาชนซึ่งต้องต่อสู้เพื่อยืนยันสิทธิของตนเอง</p><p>นัยนายังชี้ให้เห็นว่า อุปสรรคไม่ได้มีเพียงกรณีรับบุตรบุญธรรมเท่านั้น แต่ยังรวมถึงกฎหมายที่เดิมออกแบบบนฐานคิดเรื่อง “สามี” และ “ภรรยา” แบบชายหญิง ซึ่งส่งผลต่อสิทธิ หน้าที่ และเงื่อนไขทางกฎหมายในชีวิตครอบครัว เช่น เงื่อนไขการหย่า สิทธิของคู่สมรส และสถานะความสัมพันธ์ระหว่างบิดามารดากับบุตร</p><p>รายการยังพูดถึงแนวทางที่ประชาชนสามารถดำเนินการได้ หากหน่วยงานรัฐไม่แก้ไขหรือไม่ปรับการปฏิบัติให้สอดคล้องกับกฎหมายภายในระยะเวลาที่ควรจะเป็น รวมถึงประเด็นถัดไปที่ภาคประชาสังคมต้องผลักดัน คือการแก้ไขกฎหมายเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างบิดามารดาและบุตร เพื่อให้สิทธิครอบครัวของคู่สมรสหลากหลายเพศได้รับการรับรองอย่างแท้จริง</p><p><strong>Gender Unboxed Podcast</strong> เป็นซีรีส์ใหม่จากประชาไท ที่จะพาผู้ฟังออกนอกกรอบความเข้าใจเรื่องเพศ เพื่อมองประเด็นสังคม การเมือง กฎหมาย และชีวิตประจำวันในมุมใหม่ สามารถติดตามได้ในทุกช่องทางของประชาไท</p><p><strong>Time Index</strong></p><ul><li data-list-item-id="eafe34d09fc69b505e7547321d7daf776"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=WgRS_RXBuXs&amp;t=0s" target="_blank" rel="noopener">00:00 Highlight</a></li><li data-list-item-id="e116ff30e67a4bf69eaaa5344bbe5f357"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=WgRS_RXBuXs&amp;t=129s" target="_blank" rel="noopener">02:09 แนะนำ นัยนา สุภาพึ่ง จากมูลนิธิเพื่อสิทธิและความเป็นธรรมทางเพศ (For-SOGI)</a></li><li data-list-item-id="ea8c169d3c0bc386f42a8d8e0e800ead5"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=WgRS_RXBuXs&amp;t=205s" target="_blank" rel="noopener">03:25 หลังจากประกาศใช้ พ.ร.บ. สมรสเท่าเทียม กรณีมีการปรับปรุงแก้ไข ปัจจุบันเป็นอย่างไรแล้ว?</a></li><li data-list-item-id="ed3a1356ee99c554e06c72a9683c484ca"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=WgRS_RXBuXs&amp;t=931s" target="_blank" rel="noopener">15:31 มีกฎหมายสมรสเท่าเทียมแล้ว ทำไมยังรับบุตรบุญธรรมไม่ได้?</a></li><li data-list-item-id="eb6a060fc55a3cf31ab3aef12ce7aca24"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=WgRS_RXBuXs&amp;t=1159s" target="_blank" rel="noopener">19:19 สิทธิที่แตกต่างของสามีภรรยาคืออะไร?</a></li><li data-list-item-id="ebbb752d4495ca6e78229dca046b4ab73"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=WgRS_RXBuXs&amp;t=1463s" target="_blank" rel="noopener">24:23 กรณีเจ้าหน้าที่หรือหน่วยงานไม่แก้ไขภายในระยะเวลา 180 วัน ประชาชนสามารถดำเนินการอย่างไรได้บ้าง?</a></li><li data-list-item-id="e7918d27199a3a8009d5fc64bbfc30a00"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=WgRS_RXBuXs&amp;t=1603s" target="_blank" rel="noopener">26:43 กรณีกฎหมายที่แบ่งตามเพศ เช่น เงื่อนไขการหย่าของผู้หญิง เป็นอย่างไร?</a></li><li data-list-item-id="e0b6b126b97e4df87807b03ad753e8217"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=WgRS_RXBuXs&amp;t=2016s" target="_blank" rel="noopener">33:36 กรณีคู่สมรสรับบุตรบุญธรรมมีปัญหาและอุปสรรคอะไรบ้าง?</a></li><li data-list-item-id="ea54aa17422d681e91f42fc1efac62391"><p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=WgRS_RXBuXs&amp;t=2359s" target="_blank" rel="noopener">39:19 เรื่องความสัมพันธ์ระหว่างบิดามารดาและบุตร เป็นประเด็นต่อไปที่ For-SOGI จะผลักดันใช่หรือไม่?</a></p><p>&nbsp;</p></li></ul><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55356033213_66292d0fbe_k.jpg" width="2048" height="1152" loading="lazy"></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th">ข่าว</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A9%E0%B8%A2%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th">สิทธิมนุษยชน</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/gender-unboxed" hreflang="th">Gender Unboxed</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B8%B2-%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%B6%E0%B9%88%E0%B8%87" hreflang="th">นัยนา สุภาพึ่ง</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%AA%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%A1" hreflang="th">พ.ร.บ.สมรสเท่าเทียม</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A1%E0%B8%A7%E0%B8%A5%E0%B8%81%E0%B8%8E%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B9%81%E0%B8%9E%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%9E%E0%B8%B2%E0%B8%93%E0%B8%B4%E0%B8%8A%E0%B8%A2%E0%B9%8C" hreflang="th">ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%8E%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A2" hreflang="th">กฎหมาย</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%A8%E0%B8%AA%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E" hreflang="th">เพศสภาพ</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/gender" hreflang="th">gender</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%A5%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%A2" hreflang="th">มัลติมีเดีย</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Sun, 05 Jul 2026 07:48:03 +0000 user8 117944 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/07/117920 <span>‘ความพยายามจบชีวิต’ ปมใหญ่ที่สังคมโลก-ไทยเผชิญ สื่อควรทำข่าวอย่างไร ไม่ให้สร้างผลกระทบเพิ่ม</span> <span><span>See Think</span></span> <span><time datetime="2026-07-03T16:28:26+07:00" title="Friday, July 3, 2026 - 16:28">Fri, 2026-07-03 - 16:28</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p>การจบชีวิตตนเอง เป็นปัญหาใหญ่ระดับโลก ประเทศไทยก็กำลังเผชิญปัญหานี้อย่างหนัก โดยเฉพาะในยุคที่เศรษฐกิจดิ่งหัว ปัญหายาเสพติด ปัญหาสุขภาพจิต ปัญหาภัยพิบัติก็รุมล้อมทุกทิศทาง เราจำเป็นต้อง ‘พูดถึง’ เรื่องนี้กันจริงจัง แต่ประเด็นคือ จะพูดถึงมันอย่างไรที่จะไม่สร้างผลกระทบเพิ่มเติม และเปิดพื้นที่ให้แก่แสงสว่างในวันที่มืดมิด&nbsp;</p><p>เบื้องต้นเราอาจเริ่มต้นจากการมองสภาพปัญหาในภาพรวม ผ่านการเก็บข้อมูลเชิงสถิติของกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข เพื่อวิเคราะห์ปัญหาและนำไปสู่การหาทางออกในขั้นต่อไป แม้จะรู้ดีว่า ‘ชีวิตจริง’ มีความละเอียดอ่อนมากกว่า ‘ตัวเลขทางสถิติ’ อย่างมาก&nbsp;</p><h2>1.ปัญหาหนักแค่ไหน :</h2><p>ในระดับโลก&nbsp;</p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="e79b9453020cc183f15864dd7f0cac9d9">เกือบ 1 ใน 7 ของประชากรทั่วโลกใช้ชีวิตอยู่กับปัญหาสุขภาพจิต และมีเพียง 9% เท่านั้นที่ได้รับการรักษาอย่างเพียงพอ</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e37fc02fb0f41c3790f453cd37c0b2b0c">ประเทศต่างๆ จัดสรรงบประมาณด้านสุขภาพจิตเพียงประมาณ 2%</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e39fd552699a41a4e6f5136ef9e78b970">แต่ละปีทั่วโลกมีผู้จบชีวิตตนเอง มากกว่า 700,000 คน&nbsp;</li></ul><p>ในประเทศไทย&nbsp;&nbsp;</p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="e931b17e8f712558003c88b31d7b35a89">ทุก 2 ชม. มีคนไทยจบชีวิตตัวเอง 1 คน</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e630d0174dc6bbea8beb0e29b0c4deabd">ปี 2567 มีผู้จบชีวิตตัวเอง 3,656 คน ปี 2568 มีผู้จบชีวิตตัวเอง 4,556 คน&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e9ada0a8354415b6c7e272ca4e1482699">ครึ่งปีแรกของปีนี้ มีผู้จบชีวิตตัวเอง 1,837 คน และคนที่พยายามอีก 8,019 คน&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="ecb72378fe8fb083ee95256b01de47523">แนวโน้มที่น่ากังวลคือ ผู้ที่ตัดสินใจจากไปมากที่สุด คือ กลุ่มผู้สูงวัย รองลงมาคือกลุ่มวัยทำงาน&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e78e6507b2fecce6e87ae74ccdbc44b4d">แนวโน้มที่น่ากังวลอย่างยิ่งคือ ช่วงวัยที่ ‘พยายาม’ จบชีวิตตนเองสูงสุดคือ กลุ่มวัยรุ่น 15-19 ปี กราฟพุ่งสูงแบบทิ้งห่างช่วงวัยอื่นๆ&nbsp;</li></ul><h2>2.ปัจจัยเสี่ยง&nbsp;</h2><p>แน่นอนว่า มนุษย์มิได้ดำรงอยู่เดี่ยวๆ โดยแยกขาดจากเหตุปัจจัยอื่น ผู้คนอื่นๆ กระทั่งระบบสังคม กรมสุขภาพจิตวิเคราะห์ข้อมูลแล้วพบว่า ในกลุ่มผู้จบชีวิตตนเองมีปัจจัยเสี่ยงโดยคร่าวดังนี้&nbsp;</p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="e3dfe74a388848efbb3a04e040c293f1e">ติดสารเสพติด 21.8%</li><li aria-level="1" data-list-item-id="ec07bcce73f39b116d1cbac8d46a6858e">ป่วยโรคจิตเวช 19.3%</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e42d038b115916b8efa13065a37cdacd6">ป่วยโรคทางกายเรื้อรังรุนแรง 18.8%&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="ebda5c9cfe5146e9e636b3af85edc68f6">ติดสุรา 14.8%</li><li aria-level="1" data-list-item-id="ecd5772a8cedefbfabc0f569da174d0bf">เคยทำร้ายตัวเอง 10.9%&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="ef20ac9205a2f6db46b3a85b7126830fb">คนในครอบครัวปลิดชีวิตนเอง 5%</li><li aria-level="1" data-list-item-id="eeb9a223e005543895d8865063573be39">Trauma ในวัยเด็ก 2.15&nbsp;</li></ul><p>หากสำรวจลงไปใน ‘หมวดวิกฤตชีวิต’ จะพบปัจจัยหลายอย่างไล่เรียง 5 อันดับแรก ดังนี้&nbsp; (เป็นการเก็บข้อมูลช่วง ต.ค.68-มี.ค.69 รวมจำนวน 1,184 คน )&nbsp;</p><ol><li aria-level="1" data-list-item-id="efa34a51deadbb98bef17d2a30f613aff">เกิดวิกฤตขัดแย้งกับคนสำคัญในชีวิต&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="edc05ebdc8abf2198a9e6912833691bb8">ปัญหาสุขภาพที่รู้สึกอับอายหรือล้มเหลว</li><li aria-level="1" data-list-item-id="ecb3da35ed60d5c511e0d3ec4d74c51e9">สูญเสียความสัมพันธ์กับคนสำคัญในชีวิต รวมหย่าร้าง เลิกรา พลัดพราก ตายจาก&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e7680a759d5e1d2d5d1af351b454f4601">เป็นหนี้ไม่สามารถจ่ายได้หรือถูกทวงให้อับอาย&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e2d459d83193518318fa60f43930c5dba">มีปัญหาเรื่องงาน เช่น ถูกเลิกจ้าง ขาดทุน ไม่ได้เลื่อนตำแหน่ง</li></ol><p>(ขอบคุณข้อมูลจาก พญ.วิมลรัตน์ วันเพ็ญ ผู้ทรงคุณวุฒิ กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข)&nbsp;</p><h2>3.ความพยายามของภาครัฐ</h2><p>หากมองในด้าน ‘การช่วยเหลือ’ แบบทันท่วงที มีการเก็บสถิติของเหตุที่เกิดบนสะพานต่างๆในกรุงเทพฯ ในเดือน ก.พ.-เม.ย.2569 มีหน่วยกู้ภัยและตำรวจได้รับแจ้งเหตุและเข้าช่วยเหลือ 32 ราย ช่องว่างที่สำคัญก็คือ ในจำนวนนี้สามารถติดตามต่อเพื่อ follow up สภาพจิตใจของพวกเขาได้เพียง 8 รายเท่านั้น&nbsp;</p><p>ปัจจุบันมีช่องทาง สายด่วนสุขภาพจิตโทร. 1323 ที่พัฒนาคู่สายให้เพิ่มมากขึ้นเพื่อรองรับผู้ใช้บริการที่อยู่ในช่วงวิกฤตทางจิตใจ โดยสายด่วนนี้จะมีนักจิตวิทยาให้บริการ จากนั้นจะมีระบบประเมินความเสี่ยง หากมีความเสี่ยงสูงจะมีการส่งต่อ Hope Task Force หรือทีมปฏิบัติการพิเศษเพื่อป้องกันปลายทางแห่งโศกนาฏกรรม จากนั้นจะประสานเจ้าหน้าที่ตำรวจท้องที่ เพื่อเข้าช่วยเหลือให้ทันท่วงที และมีทีมติดตามผลจาก รพ.จิตเวชขอนแก่น โทรศัพท์ติดตามอาการจนกว่าจะพ้นความเสี่ยง&nbsp;</p><p>ปฏิบัติการนี้ดำเนินการมาได้ราว 3 ปี ให้บริการกว่า 1,000 ราย และเป็นกรณีวิกฤตฉุกเฉินอยู่ 105 ราย เกือบทั้งหมดผ่านพ้นไปได้ มีผู้กระทำสำเร็จ 6 รายที่ค้นหาพิกัดไม่ทันการณ์&nbsp;</p><p>ทั้งหมดนี้คือส่วนหนึ่งของความพยายามของหน่วยงานรับผิดชอบ ซึ่งจะว่าไปก็เป็นเพียง ‘ปลายทาง’ ของปัญหา มีต้นตอปัญหามากมายที่เกินมือของเหล่าผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต เช่น ปัญหาเศรษฐกิจที่อาจทำให้ชีวิตหลายคนพังพินาศได้ง่ายๆ&nbsp;</p><h2>4.บทบาทสื่อ&nbsp;</h2><p>อีกด้านหนึ่ง ‘สื่อมวลชน’ ก็เป็นช่องทางสำคัญ ทั้งในด้านสว่างของการสร้างความตระหนักรู้ต่างๆ เช่น การดูแลตนเองด้านสุขภาพจิต ทักษะการรับฟัง-deep listening ที่ทุกคนสามารถมีส่วนช่วยบรรเทาความทุกข์ของคนรอบข้างได้ การชี้ช่องทางการช่วยเหลือในยามฉุกเฉิน ฯลฯ&nbsp;</p><p>แต่อีกด้านหนึ่ง บรรยากาศของสังคมก็อาจ ‘ดำดิ่ง’ ด้วยข้อมูลข่าวสารการรายงานข่าวปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นย้ำๆ ซ้ำๆ บ้างเน้นคลิกเบทปั่นอารมณ์ บ้างเขียนละเอียดถึงสิ่งต่างๆ มากเกินไปจนกลายเป็นเรื่องหวือหวาหรือกระตุ้นพฤติกรรมเลียนแบบ</p><p>ฐิตินบ โกมลนิมิ จากกลุ่มเพื่อนผู้ป่วยซึมเศร้า อดีตนักข่าวสืบสวนสอบสวน คือบุคคลที่อยู่ ‘สองโลก’ ทั้งวงการสื่อและแวดวงผู้ประสบสภาวะเปราะบางทางจิตใจ เธอร่วมมือกับศูนย์ความรู้และประสานสุขภาวะทางปัญญา สสส. ริเริ่มการอบรมเชิงปฏิบัติการกับสื่อมวลชน ว่าด้วย Life Saving Narratives เพราะเชื่อว่าเรื่องเล่าและมุมมองจากสื่อมวลชนส่งผลต่อความรับรู้และ อารมณ์ของสังคม&nbsp;</p><p>เป็นวงสนทนาเล็กๆ ที่ชวน นพ.ปราการ ถมยางกูร นายกสมาคมป้องกันเรื่องนี้ ซึ่งมีประสบการณ์ทำงานกับ ‘ญาติและคนใกล้ชิด’ ผู้ตัดสินใจจบชีวิตมายาวนาน เพื่อแลกเปลี่ยนว่า ผลกระทบต่อพวกเขานั้นมากมายเพียงไหน และการเล่าเรื่องของสื่อก็ย่อมมีผล&nbsp;</p><p>นพ.ปราการเล่าว่า มีอย่างน้อย 6 คนที่จะได้รับผลกระทบรุนแรงเมื่อเกิดเหตุขึ้น เช่น คู่สมรส ลูก พ่อ แม่ พี่ น้อง เพื่อนสนิท และมีอย่างน้อย 10% ของผู้ได้รับข่าวสารแล้วเกิดความสะเทือนใจ ผลกระทบรูปธรรมจากความเศร้าโศกเสียใจก็มีความซับซ้อนกว่าปกติเพราะอาจจะมีเรื่องของความรู้สึกผิดอย่างรุนแรงด้วย ดังนั้น ไม่ใช่ว่าสื่อจะปิดตาไม่รายงานข่าว แต่คำถามคือจะรายงานข่าวอย่างไร&nbsp;</p><p>ฐิตินบนำเสนอวิธีการรายงานเรื่องนี้ ทั้งในส่วนรายละเอียดรูปธรรมและวิธีมอง โดยส่วนหนึ่งนำมาจากคู่มือนักข่าวในการป้องกันเรื่องนี้ขององค์การอนามัยโลก เช่น&nbsp;</p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="eb98a3fd5b98f58a62cde4024e9d78095">ไม่ระบุวิธีการและสถานที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ละเอียด&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e7fe089d66b499410e0862f9d759672b9">ไม่มีพาดหัวเร้าอารมณ์ หรือใช้คำตัดสิน</li><li aria-level="1" data-list-item-id="ee84fc0f67601444d202d8baa35f3820a">มีการสอดแทรกทักษะการเผชิญปัญหา&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e9bd19d37f8b16f4acddb226a08ae938b">ระบุช่องทางส่งต่อความช่วยเหลือชัดเจน และเป็นช่องทางที่ใช้งานได้จริง&nbsp;</li></ul><p>ในด้านของมุมมองนักข่าว ฐิตินบตั้งคำถามน่าสนใจว่า ในกรณีที่ผ่านพ้นมาได้จากวินาทีสำคัญนั้น แทบไม่มีใครติดตามต่อเพื่อค้นหาคำตอบว่า อะไรคือความหมายหรือสิ่งยึดเหนี่ยวในการมีชีวิตอยู่ที่ค้นพบจาก ‘คนต้นเรื่อง’ หรือ ‘ผู้ผ่านพ้นวิกฤต’ ในเรื่องราวนั้นมีใครที่กำลังพยายามประคองใจหรือมี ‘ทักษะการเผชิญปัญหา’ เพื่อให้คนอ่านได้นำไปปรับใช้ได้ หรือหากมีคนที่กำลังเปราะบางได้อ่านเรื่องราว มันอาจเป็น ‘แสงสว่าง’ เล็กๆ ในใจได้&nbsp;</p></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th">ข่าว</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A1" hreflang="th">สังคม</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A9%E0%B8%A2%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th">สิทธิมนุษยชน</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%84%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%95" hreflang="th">คุณภาพชีวิต</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%86%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B8%A7%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%A2" hreflang="th">การฆ่าตัวตาย</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B8%8B%E0%B8%B6%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%B2" hreflang="th">โรคซึมเศร้า</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%82%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%88%E0%B8%B4%E0%B8%95" hreflang="th">สุขภาพจิต</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%A7%E0%B8%A5%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th">สื่อมวลชน</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Fri, 03 Jul 2026 09:28:26 +0000 See Think 117920 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/07/117918 <span>‘ใบถิ่นที่อยู่ถาวร’ เปลี่ยนชีวิต สำรวจผลลัพธ์แก้ปัญหาสถานะบุคคลใน อ.ฝาง มีเวลา 1 ปีกับการรอคอยของ 3.4 แสนคน</span> <div class="field field--name-field-byline field--type-text-long field--label-hidden field-item"><p>ทีมข่าวการเมือง</p></div> <span><span>See Think</span></span> <span><time datetime="2026-07-03T12:15:16+07:00" title="Friday, July 3, 2026 - 12:15">Fri, 2026-07-03 - 12:15</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p>เป็นอันโล่งไปหนึ่งเปลาะ เมื่อคณะรัฐมนตรี (ครม.) รัฐบาลอนุทิน สานต่องานของรัฐบาลเศรษฐา ในวันสุดท้าย! โดยมีมติอนุมัติตามที่สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) เสนอให้ขยายระยะเวลาการดำเนินการตามหลักเกณฑ์เพื่อเร่งรัดการแก้ไขปัญหาสัญชาติและสถานะบุคคลแก่บุคคลที่อพยพเข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรเป็นเวลานาน และกลุ่มบุตรที่เกิดในราชอาณาจักร โดย&nbsp;<strong>‘ขยายเวลาออกไปอีก 1 ปี เพียงครั้งเดียว’</strong>&nbsp;ไปสิ้นสุดวันที่ 30 มิถุนายน 2570 จากมติ ครม.เดิมที่ให้ดำเนินการได้ถึงวันที่ 30 มิถุนายน 2569&nbsp;</p><p>เหตุผลเนื่องจากการดำเนินการที่ผ่านมา มีความคืบหน้าน้อย สาเหตุหลักคือ กลุ่มเป้าหมายยังไม่มารายงานตัวเพื่อยื่นคำขอพัฒนาสถานะ ทั้งนี้ หลักเกณฑ์และคุณสมบัติยังคงเดิมทุกประการ อาทิ</p><ol><li aria-level="1" data-list-item-id="e31cad4efa63e39cc182f242aa30e800f">กรณีกลุ่มบุคคลที่อพยพเข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรเป็นเวลานานหลายสิบปี จะพิจารณาให้ <strong>‘หนังสือรับรองการได้รับอนุญาตให้มีถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักร’ </strong>โดยต้องมีคุณสมบัติทั่วไปของผู้ยื่นคำขอ เช่น (1) ไม่สามารถกลับประเทศต้นทาง (2) ไม่พบหลักฐานการมีและการใช้สัญชาติอื่น</li><li aria-level="1" data-list-item-id="eec8075e462aa547bb04e081e07e6d810">กรณีบุตรของชนกลุ่มน้อยหรือกลุ่มชาติพันธุ์ที่เกิดในราชอาณาจักรไทย จะพิจารณาให้&nbsp;<strong>‘สัญชาติ’</strong> โดยต้องเป็นบุตรของบุคคลที่ได้รับการสำรวจจัดทำทะเบียนประวัติไว้ในอดีตจนถึงปี 2542 และที่ทำสำรวจเพิ่มเติมปี 2548-2554</li></ol><p>ครม.ยังได้มอบหมายให้กรมการปกครอง ดำเนินการกำหนดแนวทางคัดกรองและบริหารจัดการกลุ่มตกค้าง เร่งปรับปรุงฐานข้อมูลทะเบียนให้มีความถูกต้องเป็นปัจจุบัน รวมถึงการบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวด เพื่อลดผลกระทบด้านความมั่นคง ป้องกันการแสวงหาผลประโยชน์โดยมิชอบจากผู้ไม่หวังดีและเครือข่ายอาชญากรรม</p><p>ครม.ยังได้มอบหมายให้กรมการปกครอง ดำเนินการกำหนดแนวทางคัดกรองและบริหารจัดการกลุ่มตกค้าง เร่งปรับปรุงฐานข้อมูลทะเบียนให้มีความถูกต้องเป็นปัจจุบัน รวมถึงการบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวด เพื่อลดผลกระทบด้านความมั่นคง ป้องกันการแสวงหาผลประโยชน์โดยมิชอบจากผู้ไม่หวังดีและเครือข่ายอาชญากรรม</p><p>ประชาไทนำเสนอรายงานว่าด้วยการถอดหลักคิด-ที่มาของการริเริ่มนโยบายนี้ไปแล้ว&nbsp;ผ่านการ<a href="https://prachatai.com/journal/2026/06/117622">สัมภาษณ์&nbsp;นพ.พรหมินทร์ เลิศสุริย์เดช</a> เลขาธิการนายกฯ ในสมัยรัฐบาลเศรษฐา ทวีสิน&nbsp;&nbsp;ซึ่งเป็นเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (หรือที่เรียกกันว่า ‘นายกน้อย’) ในสมัยรัฐบาลพรรคเพื่อไทยทั้งยุคเศรษฐาและแพทองธาร เนื่องจากเป็นนโยบายที่ค้างคามานานและเต็มไปด้วยแรงเสียดทานของความไม่เข้าใจในสังคม&nbsp;<br><br>ตอนที่ 2 นี้จะเป็นการนำเสนอเรื่องราว ‘ชีวิตจริง’ จากพื้นที่ อ.ฝาง จ.เชียงใหม่ ซึ่งผู้สื่อข่าวลงสำรวจเมื่อช่วงต้นเดือน มิ.ย. 2569&nbsp;เพื่อติดตามความคืบหน้าและอุปสรรคของนโยบายการเร่งรัดแก้ไขปัญหาสัญชาติและสถานะบุคคล&nbsp;โดยได้พูดคุยกับคนที่ได้สถานะอยู่อาศัยถาวร และคนที่ไม่เข้าเกณฑ์ตาม มติ ครม.นี้, ภาคประชาสังคมที่ทั้งมีความใกล้ชิดชุมชนและได้เข้าไปช่วย ‘หนุนเสริม’ ฝั่งราชการ รวมทั้งมุมมองจากทางจังหวัดเชียงใหม่เองที่ได้สะท้อนปัญหา-อุปสรรคที่พบในการดำเนินงาน และได้มีข้อเสนอแนะมาถึงส่วนกลางด้วย</p><p>มติ ครม.ในรัฐบาลเศรษฐา (29 ตุลาคม 2567)&nbsp;มุ่งเน้นไปที่การแก้ปัญหาให้กับชนกลุ่มน้อยและกลุ่มชาติพันธุ์ 19 กลุ่ม&nbsp;ที่อพยพเข้ามาอยู่อาศัยในประเทศไทยตั้งแต่อดีต และไม่สามารถกลับประเทศต้นทางได้ รวมถึงกลุ่มบุตรที่เกิดในไทย ที่รอการพิจารณากำหนดสถานะจำนวนกว่า 483,000 คน ให้ได้รับการกำหนดสถานะบุคคลตามกฎหมายและสามารถเข้าถึงสิทธิขั้นพื้นฐานต่างๆ ได้มากขึ้น ปัจจุบันดำเนินการแล้วเสร็จไปเพียง 140,000 คน&nbsp;</p><p>โดยใจกลางของมติ ครม.นี้ไม่ได้ทำอะไรมากไปว่า ช่วยลดขั้นตอนการพิจารณาคำขอให้เหลือเพียง 5 วัน จากเดิมที่กำหนดให้ใช้เวลา 270 วัน สำหรับการขอใบสำคัญถิ่นที่อยู่ถาวร และ 180 วัน สำหรับการขอมีสัญชาติไทย นั่นเป็นตัวเลขในกระดาษ แต่ชีวิตจริงอาจต้องรอยาวกว่านั้นมาก</p><p>กลุ่มเป้าหมายของนโยบาย แบ่งได้ดังนี้</p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="e1f54fc2147d69f73db2093a93954cb96">กลุ่มแรก: ผู้อพยพมาอยู่ไทยที่เคยสำรวจไว้ตั้งแต่ปี 2527-2542 มีประมาณ 120,000 คน (เลขประจำตัวประเภท 6)&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e56869fe433ad1cc4e3ab7e5e5bb1b295">กลุ่มที่สอง: ผู้อพยพมาอยู่ไทยที่ได้รับการสำรวจเมื่อปี 2548-2554 มีประมาณ 215,000 คน&nbsp;(เลขประจำตัวประเภท 0 กลุ่ม 89)&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e5c236defcac3c2734658458afb37f8ec">กลุ่มที่สาม:&nbsp;กลุ่มบุตรที่เกิดในไทยของชนกลุ่มน้อย มีประมาณ 29,000 คน</li><li aria-level="1" data-list-item-id="edf5b68c65e90c37c8b532d705856711a">กลุ่มที่สี่: กลุ่มบุตรที่เกิดในไทยของบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน โดยมีการสำรวจไปแล้วประมาณ 113,000 คน</li></ul><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55328013478_07d295f0d5_o.jpg?s=eyJpIjo1NTMyODAxMzQ3OCwiZSI6MTc4MzA2NzYzMCwicyI6ImU2ZTVkMTZlNmQwNGM4MzNiZWNjMzI0OWU4Yjc2ODM5YzgzZjZjYmIiLCJ2IjoxfQ" width="6000" height="3376" loading="lazy"><p class="picture-with-caption">อ.ฝาง จ.เชียงใหม่ (ภาพโดย วรรณา แต้มทอง)</p><h2>เสียงจากชนกลุ่มน้อยที่ได้ ‘Thai PR’ ‘บัตรใหม่’ เปลี่ยนชีวิตแค่ไหน</h2><p><strong>พลอย*</strong> หญิงชาวไทใหญ่อายุราว 40 ปีที่อาศัยใน อ.ฝาง จ.เชียงใหม่&nbsp;คือหนึ่งในคนที่ได้สถานะอยู่อาศัยถาวร&nbsp;(Permanent Residence หรือ Thai PR) จากนโยบายแก้ไขปัญหาสัญชาติและสถานะบุคคล&nbsp;ตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อ 29 ตุลาคม 2567&nbsp;</p><p>พ่อกับแม่ของพลอยเป็นชาวไทใหญ่ ย้ายมาทำงานที่ประเทศไทยเมื่อปี 2530 ต่อมาจึงให้กำเนิดพี่ชายที่ไทย ส่วนพลอยเกิดที่รัฐฉาน ประเทศพม่า เมื่ออายุ 6 เดือนจึงได้ย้ายมาฝั่งไทย&nbsp;</p><p>พ่อแม่ของพลอยถือ ‘บัตรเลข 6’ หรือ บัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย หัวบัตรขึ้นต้นด้วยเลข 6 (ประเภทบุคคลบนพื้นที่สูง)&nbsp;โดยพ่อกับแม่ไปทำบัตรใบนี้โดยที่ไม่ได้พาลูกทั้งสองไปด้วย เพราะไม่รู้ว่าต้องจัดการเรื่องสถานะบุคคลให้ลูกอย่างไร</p><p>จากกลุ่มเป้าหมายสี่กลุ่มที่กล่าวไปด้านบน พ่อกับแม่ของพลอยจัดอยู่ในกลุ่มแรก ปัจจุบันแม่ได้ใบถิ่นที่อยู่ถาวรแล้ว ส่วนพ่อที่เป็นผู้ป่วยติดเตียงไม่ต้องการพัฒนาสถานะบุคคลแล้ว</p><p>ย้อนกลับมาที่กรณีของพลอย เธอได้เข้าโรงเรียนและได้รับการสำรวจตามยุทธศาสตร์การจัดการปัญหาสถานะและสิทธิของบุคคลปี 2548 นั่นทำให้เธอได้ ‘บัตรประจำตัวบุคคลผู้ไม่มีสถานะทางทะเบียน กลุ่ม 0-89’ หรือ ‘บัตรเลข 0 กลุ่ม 89’&nbsp;</p><p>ผู้ถือบัตร 0-89 หมายถึง&nbsp;บุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียนที่ได้รับผ่อนผันให้อยู่อาศัยในราชอาณาจักรไทยได้อย่างชั่วคราว คนกลุ่มนี้มีสิทธิในการศึกษาขั้นพื้นฐาน อยู่อาศัยในไทยได้ ทำงานได้ แต่มีข้อจำกัดในการเดินทางออกนอกเขตที่กำหนด&nbsp;(คนกลุ่มนี้ยังไม่ถือว่ามีสถานะการเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมาย หรือมีสถานะทางทะเบียนโดยชอบด้วยกฎหมายโดยสมบูรณ์)&nbsp;</p><p>“ตอนมาใหม่ๆ คนที่ถือบัตร 0-89 ลำบากเหมือนกันนะ ถ้าจะไปในตัวเมืองเชียงใหม่ก็ต้องไปขอหนังสือ (ขออนุญาต) เดินทางจากอำเภอทุกรอบ การเดินทางลำบาก สิทธิการรักษาพยาบาลก็ไม่ครอบคลุมเหมือนตอนนี้”</p><p>แม้ว่าภายหลัง จะมีการเปิดโอกาสให้คนที่ถือบัตร 0-89 สามารถเดินทางภายในจังหวัดได้ แต่ถ้าต้องการเดินทางไปจังหวัดอื่น จะขอต้องไปยื่นคำขอที่อำเภออยู่ดี</p><p>ผลจากมติ ครม.ปี 2567 ทำให้คนที่ ‘ทันรอบสำรวจปี 2548’ อย่างพลอย เข้าเกณฑ์ผู้มีสิทธิยื่นขอมีสถานะเป็นคนต่างด้าวเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมายและมีถิ่นที่อยู่ถาวร ตามมาตรา 17 แห่งพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 โดยพลอยยื่นคำขอเมื่อเดือนกันยายน 2568 ทว่าเจอกับความล่าช้าอยู่บ้าง เพราะว่าชื่อพ่อกับแม่ปัจจุบันไม่ตรงกับในทะเบียนประวัติ</p><p>“เรารู้สึกว่าเราไปยื่นแล้วเราท้อ เราไปเจออะไรหลายๆ อย่าง ไม่อยากจะทำแล้ว แต่คิดไปคิดมา&nbsp;ก็อดทนเพื่ออนาคต เพื่อสิทธิวันข้างหน้า”&nbsp;</p><p>เธอเล่าว่าความคลาดเคลื่อนนี้เกิดขึ้นจากการสะกดคำผิดในตอนที่มีการสำรวจสถานะทางทะเบียนในเมื่อปี 2548 ตอนนั้นครูเก็บข้อมูลชื่อพ่อแม่ของเธอตามคำบอกปากเปล่า ไม่ได้เรียกดูเอกสารใดมาเทียบเคียงความถูกต้อง&nbsp;</p><p>“ตอนที่เขาสอบประวัติเราที่โรงเรียน ครูไม่ขอดูเอกสาร แล้วพ่อแม่ก็ไม่รู้เรื่องอะไร เหมือนบัตรของเขา (พ่อแม่) เขาจะหวงมากเลย เมื่อก่อนน่ะก็จะเอาติดตัวไปทุกที่ ถ้าลูกขอไปสมัครที่โรงเรียนก็จะไม่ให้เลย แล้วก็ครูก็จะฟังที่เด็กตอบว่าแม่ชื่ออะไร”</p><p>“เวลาจะมาแก้ มาเติม มันต้องไปตรวจสอบวันเดือนปีเกิดของพ่อของแม่ ก็เจอว่าเป็นคนละคนหมดเลย แล้วเราก็เอาบัตรพ่อแม่ไปยืนยัน เจ้าหน้าที่ก็ถามว่าจะรู้ได้ยังไงว่าเป็นพ่อแม่ลูกกันจริง เราก็เลยต้องมีพยาน ก็เอาแม่ไปสอบ โชคดีว่าหน้าตาเหมือนกันค่ะ”</p><p>บัตรใบนี้คือ ‘บัตรเลข 8’ เปรียบเสมือนบัตรประชาชนของคนต่างด้าวที่เข้าเมืองโดยถูกต้องตามกฎหมาย และได้รับสิทธิให้อยู่ในราชอาณาจักรเป็นการถาวร&nbsp;</p><p>เมื่อถือบัตรใหม่ เธอมีสิทธิในการเดินทางออกนอกเขตจังหวัดโดยที่ไม่ต้องเข้าไปขออนุญาตจากอำเภอ มีสิทธิซื้อของเป็นชื่อตัวเองจากเดิมที่ต้องอาศัยชื่อของสามีคนไทย ลูกของเธอทั้ง 3 คนจึงมีสัญชาติไทยตามพ่อ</p><p>“เมื่อก่อนเราไม่มีสิทธิ์ซื้อของด้วยชื่อตัวเอง ซื้อแต่ละทีจะเป็นชื่อแฟนหมดเลย (พอได้บัตรใหม่มาแล้ว) ก็ภูมิใจค่ะ แบบว่าเราไม่เคยมี เหมือนจะซื้อรถมอ’ไซค์ เราก็บอกแฟนว่าจะซื้อเป็นชื่อเราแล้วนะ ไม่เอาชื่อเธอแล้ว”</p><p>หลังจากที่อยู่เมืองไทยมานานเมื่อได้ขยับสถานะบุคคล ตอนนี้เธอรู้สึกอย่างไร?</p><p>พลอยบอกว่าการที่เธอได้รับสถานะอยู่อาศัยถาวร ทำให้รู้สึกว่าตัวเองได้รับการยอมรับจากสังคมไทยมากขึ้น เธอยกตัวอย่างประสบการณ์ในการเข้าไปติดต่อธุระที่อำเภอ พักหลังๆ มานี้ เจ้าหน้าที่และปลัดให้คำแนะนำเธออย่างดี ฝั่งเธอเองก็กล้าถาม กล้ามีสิทธิ์มีเสียงมากขึ้น เมื่อเทียบกับสมัยก่อน เธอไม่อยากจะเข้าไปติดต่ออำเภอเท่าไร เพราะเคยถูกเจ้าหน้าที่บางคนใช้คำพูดไม่ค่อยดี</p><p>สาเหตุที่ทำให้ได้รับการปฏิบัติที่ดีขึ้นจากเจ้าหน้าที่ พลอยเดาว่าอาจมีส่วนมาจากนโยบายการเร่งรัดพัฒนาสถานะบุคคลที่ถูกประกาศออกมาเป็นกฎหมาย สิ่งนี้ช่วยกำหนดแนวทางการทำงานของเจ้าหน้าที่ให้ชัดขึ้น&nbsp;</p><p>“อาจจะเป็นเพราะข้อกฎหมาย ก่อนหน้านี้ เราเข้าไป (ที่อำเภอ) แล้วมันไม่ได้เป็นแบบนี้ค่ะ เคยมีที่เราเข้าไปถาม แล้วก็ได้รับคำตอบที่ทำให้เรารู้สึกไม่อยากเข้าไป แต่ว่ารอบนี้เรารู้สึกว่าเขาเปิดมากขึ้น รับฟังคนแบบเรามากขึ้น”</p><p>ในอนาคตเมื่อพลอยมีใบที่อยู่ถาวรเป็นเวลา 5 ปี และผ่านเกณฑ์ข้ออื่นๆ ด้วย เธอจะมีสิทธิยื่นเรื่องขอแปลงสัญชาติได้&nbsp;</p><p>พลอยบอกว่าตอนนี้ยังไม่แน่ใจว่าจะเอาอย่างไร เป็นเรื่องอนาคต แต่ลูกของเธอชื่นชอบประเทศจีน ถ้าลูกได้ไปเรียนต่อหรือทำงาน เธอก็พร้อมสนับสนุนและอาจยื่นขอสัญชาติไทยเพื่อให้ไปเยี่ยมลูกได้ง่ายขึ้น</p><p>ทั้งนี้ ผู้ถือบัตรเลข 8 ยังไม่สามารถทำพาสปอร์ตไทยในรูปแบบเดียวกับคนสัญชาติไทย แต่ต้องใช้เอกสารเดินทางอีกประเภทหนึ่ง ตามข้อมูลจากเว็บไซต์<a href="https://consular.mfa.go.th/th/publicservice/%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%94%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%A7-travel-document-for-aliens-t-d">กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ</a> ได้แจ้งข้อมูลไว้เมื่อปี 2565 ระบุว่า&nbsp;คนต่างด้าวที่มีถิ่นที่อยู่ถาวรในประเทศไทย&nbsp;มีสิทธิเดินทางไปต่างประเทศได้ โดยจะต้องทำหนังสือเดินทางคนต่างด้าว (Travel Document for Aliens - T.D.) เพื่อใช้เป็นเอกสารเดินทาง โดยเอกสารนี้มีอายุ 1 ปี&nbsp;</p><p><strong>มด*</strong> วัย 30 ปี หญิงชาติพันธุ์ไทใหญ่อีกคนหนึ่งที่อาศัยในอำเภอฝาง และได้รับ ‘บัตรเลข 8’ จากมติ ครม.ปี 2567 เช่นเดียวกัน</p><p>มดย้ายเข้ามาอยู่ในไทยเมื่อปี 2546 โดยพ่อแม่ของเธอเป็นแรงงานที่ถือพาสปอร์ต ต่อมามดอยู่ในกลุ่มคนที่ได้รับการสำรวจตามยุทธศาสตร์การจัดการปัญหาสถานะและสิทธิของบุคคลในช่วงปี 2554 เธอจึงเข้าเกณฑ์ผู้มีสิทธิยื่นขอสถานะผู้มีถิ่นที่อยู่ถาวรตามมาตรา 17 (พ.ร.บ.คนเข้าเมือง พ.ศ. 2522) ทว่ากระบวนการยื่นเรื่องของมดดูไม่วุ่นเท่าของพลอย ส่วนหนึ่งคือไม่มีจุดที่ข้อมูลปัจจุบันกับในทะเบียนประวัติไม่ตรงกัน อีกส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะมดจ่ายเงินราวๆ 5,000 บาทให้กับ ‘ผู้ใหญ่’ ให้เรื่องเดินเรื่องไวขึ้น นอกจากมด แหล่งข่าวอีกหลายๆ คนก็บอกเล่าประเด็นนี้</p><p>หลังจากที่มดได้บัตรใหม่มา ช่วงแรกเธอเจอความยุ่งยากหลายอย่าง ทั้งการเดินทางออกนอกเขต และการซื้อซิมโทรศัพท์มือถือ ซึ่งสะท้อนว่านโยบายแก้ปัญหาสัญชาติ-สถานะบุคคล ในช่วงแรกๆ ยังขาดการเชื่อมต่อเข้ากับภาคส่วนอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวัน&nbsp;</p><p>เดิมทีมดซื้อตั๋วรถเดินทางในจังหวัดได้ด้วยบัตรเลข 0 ในกรณีถ้าจะออกนอกเขตก็ต้องมีใบอนุญาตออกนอกเขตก่อนถึงจะซื้อได้ ทว่าเมื่อเปลี่ยนมาถือบัตรใหม่ที่ให้สิทธิในการเดินทางออกนอกจังหวัดโดยอิสระ เธอก็ยังไม่สามารถซื้อตั๋วรถสาธารณะอยู่หลายเดือน&nbsp;</p><p>“ตอนได้บัตรเลข 8 แรกๆ คือเขาให้เราไปได้ทุกที่ แต่ว่าเราซื้อตั๋วรถไม่ได้ ขึ้นรถไฟไม่ได้”</p><p>“ถ้าสมมติอย่างเราจะไปกรุงเทพฯ เราจะใช้รถส่วนตัวไปได้ แต่ว่าถ้าเราจะขึ้นรถบัส รถเมล์อย่างนี้เขาจะไม่ให้ซื้อตั๋วรถ อย่างเราอยู่แม่ฮ่องสอน เราจะไปรถบัสมันก็ยังซื้อตั๋วรถไม่ได้นะตอนได้บัตรมาใหม่ๆ เพราะว่าเค้าให้ซื้อโดยใช้บัตรประชาชน แต่ว่าตอนนี้ก็เริ่มซื้อตั๋วรถได้แล้ว”</p><p>“โทรศัพท์เราซื้อซิมใหม่ ตอนแรกเขายังไม่ให้ลงทะเบียน แต่ว่าเขาเพิ่งจะให้ลงเมื่อ 2-3 เดือนที่แล้ว ตอนไปทำบัตรเลข 8 ได้มาใหม่ๆ ยังทำอะไรไม่ได้เลยค่ะ ซื้อซิมก็ไม่ได้”</p><p>นอกจากนี้ เธอยังไม่สามารถเปิดบัญชีธนาคารด้วยบัตรเลข 8 ได้ ทำให้ยังต้องใช้บัญชีธนาคารอันเดิมที่บัตรเก่าที่เป็นเลข 0&nbsp;</p><p>“ตอนนี้ก็คือได้แล้วเลข 8 แต่ว่ายังเปิดบัญชีธนาคารไม่ได้ ต้องใช้ธนาคารอันเดิม เพราะว่าจะเปิดบัญชีธนาคารมันต้องเป็นคนไร้สัญชาติหรือว่าเป็นคนไทย แต่ว่าของเราเป็นสัญชาติพม่า มันก็เลยยังทำอะไรไม่ได้ ถ้าจะทำได้ก็คือต้องมีใบอนุญาตทำงาน มีใบสลิปเงินเดือน มันยุ่งยากก็เลยยังไม่ได้ทำ” มดกล่าว</p><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55328080494_c7ee98d998_o.jpg?s=eyJpIjo1NTMyODA4MDQ5NCwiZSI6MTc4MzA2NzMyNywicyI6ImYzZjIwMDNiYTZkMjFjNjY3NDIyMTFiYzZmOWFiMzQzMTE3NmM1MTIiLCJ2IjoxfQ" width="6000" height="3376" loading="lazy"><p class="picture-with-caption">อ.ฝาง จ.เชียงใหม่ (ภาพโดย วรรณา แต้มทอง)</p><h2>เสียงจากคนตกหล่น ได้ PR มา 20 ปี แต่หนทางสู่สัญชาติไทยไม่ง่าย</h2><p>เมื่อเห็นว่ามีมติ ครม.ปี 2567 ออกมา&nbsp;<strong>ก้อย*</strong>&nbsp;ครูอาสาชาวไทใหญ่ วัย 44 ปี เข้าไปอ่านข้อมูลเพื่อหาว่าคนแบบตัวเองจะได้ประโยชน์ด้วยไหม เธอพบว่ามันจะช่วยยุติภาวะไร้รัฐไร้สัญชาติให้คนจำนวนมาก รวมทั้งสามีเธอด้วย แต่ว่าไม่รวมกรณีแบบเธอ</p><p>ก้อยเกิดที่รัฐฉาน ประเทศพม่า แต่ย้ายมาอยู่อาศัยในประเทศไทยตั้งแต่ปี 2528 และได้ ‘บัตรเลข 8’ มาตั้งแต่ปี 2547 เธอเติบโตจนเรียนจบปริญญาตรีที่นี่</p><p>แม้ก้อยได้บัตรเลข 8 มาแล้วกว่าสองทศวรรษ พูดภาษาไทยคล่องแคล่วจนทำงานเป็นครูสอนเด็กๆ ชาติพันธุ์มาแล้วหลายต่อหลายรุ่น แต่เธอยังไม่สามารถยื่นคำขอแปลงสัญชาติเป็นไทยได้ เนื่องจากไม่ผ่านเกณฑ์ด้านรายได้&nbsp;</p><p>“ตอนนั้นได้บัตรเลข 8 เมื่อสิงหาคม 2547 เพราะฉะนั้นก็ 20 กว่าปีนะคะ ซึ่งตอนที่ได้เจ้าหน้าที่เขาบอกว่า ถ้าได้สัก 5 ปีแล้วก็สามารถแปลงสัญชาติเป็นไทยได้…จริงๆ มันไม่ได้ง่ายเหมือนที่เขาบอก เราไปดูข้อกำหนดว่าต้องมีคุณสมบัติแบบไหนนะคะ ซึ่งมันยากมาก เราได้สถานะอยู่อาศัยถาวรเรียบร้อยเนอะ เราได้ใบถิ่นที่อยู่เรียบร้อยละ แต่ว่าเรามีข้อจำกัดตรงที่เงินเดือนเราไม่ถึง”</p><p>คนทั่วไปมักมีความเข้าใจอย่างสั้นๆ ง่ายๆ ว่า หลังจากที่มีใบสำคัญถิ่นที่อยู่ถาวรเป็นเวลา 5 ปี ก็จะมีสิทธิยื่นเรื่องขอแปลงสัญชาติได้ ทว่าความจริงไม่ง่ายแบบนั้น ยังมีหลักเกณฑ์อีกหลายข้อที่จะต้องผ่าน ไม่ว่าจะเป็นเกณฑ์ต้องมีรายได้ไม่ต่ำกว่า&nbsp;20,000 บาท/เดือน, ต้องมีหลักฐานการเสียภาษีมาแล้วไม่น้อยกว่า 3 ปี และมีหนังสือรับรองเงินเดือน/รายได้&nbsp;เกณฑ์เหล่านี้ที่ระบุใน พ.ร.บ.สัญชาติ พ.ศ.2508 และที่แก้ไขเพิ่มเติม&nbsp;กรณีขอแปลงสัญชาติเป็นไทย (คนต่างด้าวที่เป็นชนกลุ่มน้อย)&nbsp;</p><p>เธอเล่าถึงกรณีของน้องชายซึ่งได้รับ ‘บัตรเลข 8’ มาพร้อมกันตั้งแต่ 20 กว่าปีที่แล้ว ที่ยื่นคำร้องขอแปลงสัญชาติไปแล้วถูกปัดตก เพราะยอดรวมรายได้ไม่ถึงเกณฑ์</p><p>“มีกรณีของน้องชายที่เดินเรื่องแล้วไปถึงกระทรวงฯ ด้วย แล้วเขาก็ปัดตกว่าน้องชายเราได้ไม่ถึง ของน้องชายชัดเจนตรงที่เขามีนายจ้างเป็นตัวเป็นตน เงินเดือนก็เข้าเป็นเดือน มีสลิป แต่เราทำงานในนามของครูอาสาสมัคร เงินเดือนไม่ได้เยอะ แล้วก็ไม่ได้มาแบบสลิป เราไม่มีหลักฐานพวกนั้น น้องชายมีเป็นสลิป แต่ว่ายอดมันไม่ถึง ยอด 3 ปีรวมกันแล้วมันขาดไปนิดนึง เขานับรายได้ย้อนหลัง 3 ปีกับการเสียภาษีด้วย”</p><p>เมื่อถามต่อไปว่าควรจะยกเลิกเกณฑ์เรื่องเงินเดือนไปเลยหรือไม่ ก้อยบอกว่าเกณฑ์เรื่องเงินเดือนควรลดลงให้สอดคล้องกับสภาพที่เป็นจริง&nbsp;</p><p>“ในทางความรู้สึก เราก็เข้าใจนะ การที่เราจะมาเป็นคนไทย เราควรจะมีอาชีพแล้วก็มีรายได้ที่ไม่ต้องมาเป็นภาระของสังคมไทย แต่ว่าเกณฑ์เรื่องรายได้ไม่ควรจะสูงขนาดนี้ น่าจะสัก 15,000 แล้วก็แล้วไม่ต้องหักอะไรแล้ว”</p><p>ก้อยเป็นหนึ่งในคนที่มีใบถิ่นที่อยู่อาศัยถาวรมาตั้งนานแล้ว แต่ยังคงรอการปรับปรุงนโยบายที่เอื้อให้เธอได้ขยับสถานะ ก้อยว่ายังมีกรณีแบบเธออีก 100 กว่าคนที่บ้านลาน หมู่ที่ 5&nbsp;ต.ม่อนปิ่น อ.ฝาง</p><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55328027673_8ecb201e3b_o.jpg?s=eyJpIjo1NTMyODAyNzY3MywiZSI6MTc4MzA2NzU2MywicyI6ImU1Mzk1YmMxZWUwZDgwZGMyZjc0OGJiOTk5YjQ0YWU2ZWVmYTFiYmQiLCJ2IjoxfQ" width="6000" height="3376" loading="lazy"><p class="picture-with-caption">อ.ฝาง จ.เชียงใหม่ (ภาพโดย วรรณา แต้มทอง)</p><h2>หญิงไทใหญ่เผย สามีได้ PR-ลูกได้สัญชาติ</h2><p><strong>แคท*</strong>&nbsp;ชาวไทใหญ่ที่มีพื้นเพมาจากเมืองน้ำจ๋าง รัฐฉาน ตอนอายุได้ 6 ขวบก็ย้ายตามพ่อแม่ที่เป็นแรงงานมาอยู่เมืองไทย</p><p>แม้อยู่ไทยมานานจนคุ้นเคยกับที่นี่ไปแล้ว แต่แคทมีสถานะเป็น ‘แรงงานต่างด้าว’ เอกสารที่เธอถือมีอยู่ 2 อย่างที่ใช้คู่กัน คือ หนังสือรับรองสถานะบุคคล (Certificate of Identity หรือ CI มักถูกเรียกว่า พาสปอร์ตพม่าเล่มสีเขียว) และ ‘บัตรสีชมพู’ บัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย (เลขประจำตัวขึ้นต้นด้วย 00) นั่นทำให้แคทไม่เข้าเงื่อนไขพัฒนาสถานะบุคคลตามมติ ครม. ปี 2567&nbsp;</p><p>อย่างไรก็ตาม เธอเล่าด้วยน้ำเสียงดีใจว่า มติ ครม.นี้ทำให้สามีของเธอ รวมถึงลูกๆ ทั้งสามได้รับการพัฒนาสถานะบุคคลอย่างน่าพอใจมาก</p><p>สามีของเธอเป็นชาวไทใหญ่เช่นเดียวกับเธอ ทว่าเดิมทีเขาถือบัตรเลข 0-89 เพราะเขาได้เข้าโรงเรียนและทาง รร.ช่วยทำเรื่องให้ (เช่นเดียวกับกรณีของพลอย) นั่นทำให้สามีของเธอยื่นขอได้ใบถิ่นที่อยู่ถาวรได้&nbsp;</p><p>เมื่อสามีของเธอได้ ‘สถานะอยู่อาศัยถาวร’ แล้ว ลูกทั้งสามที่ใช้นามสกุลเดียวกับพ่อและมีหลักฐานว่าเกิดในประเทศไทย จึงมีสิทธิยื่นขอมีสัญชาติไทยโดยอิงตามหลักสายโลหิต</p><p>ลูกๆ ยื่นคำขอมีสัญชาติไทยเมื่อเดือนตุลาคมปีที่แล้ว เพิ่งจะได้ทำบัตรประจำตัวประชาชนไทยเมื่อปลายเดือนเมษายนปี 2569</p><p>“ตอนแรกที่แฟนยังไม่ได้ไปขอ ‘พาสปอร์ตถาวร’ เจ้าหน้าที่บอกว่าลูกต้องจบปริญญาตรีก่อนถึงจะยื่นขอสัญชาติไทยได้ ไปรอบไหนๆ เขาก็จะพูดแต่คำนี้ว่าต้องจบปริญญาก่อน แต่พอคุณพ่อไปทำ ‘พาสปอร์ตถาวร’ ทำให้ไม่ต้องยึดเกณฑ์นี้แล้ว เขาก็บอกคุณพ่อให้นำลูกมายื่นขอสัญชาติได้เลยนะ”</p><p>“(ลูกทั้งสาม) เข้า เพราะว่าเขาใช้นามสกุลพ่อ พ่อไปแจ้งเกิด เพราะว่าพ่อเป็นชาวไทใหญ่เหมือนกัน แต่ว่าเขาถือบัตรเลข 0-89 แล้วทีนี้พอมีมติ ครม.ตัวนี้ เจ้าหน้าที่บอกว่าให้คุณพ่อที่ใช้บัตร 0-89 ไปยื่นคำขอมี ‘พาสปอร์ตถาวร’ แฟนก็เลยไปยื่นขอ ‘พาสปอร์ตถาวร’ แล้วทีนี้ลูกก็เลยได้มีสิทธิยื่นขอสัญชาติไทย”</p><p>จากคำบอกเล่าของแคท จะเห็นว่าคนในพื้นที่ใช้คำว่า ‘พาสปอร์ตถาวร’ เรียกแทนคำว่า ‘ใบสำคัญถิ่นที่อยู่ถาวร’ ที่เป็นคำตามกฎหมายซึ่งเข้าใจยากกว่า อย่างไรก็ตาม บางคนเมื่อได้ยินคำว่า ‘พาสปอร์ต’ ก็เข้าใจว่าเป็น “พาสปอร์ตแบบเดียวกับที่แรงงานต่างด้าวถือ”&nbsp;</p><p>เราจะขยายความประเด็นนี้เพิ่มในย่อหน้าถัดไป ผ่านเรื่องเล่าจากมุมมองของคนทำงานภาคประชาสังคม</p><h2>ความท้าทายของภาคประชาสังคมมีอะไรบ้าง</h2><p>“ตอนนั้นในความรู้สึกพี่ ตื่นเต้นแทนชาวบ้านนะ ในมุมหนึ่งชาวบ้านที่เขาถือบัตรเลข 6 เขาก็เข้าใจว่าเขาจะได้สัญชาติไทย ตอนแรกความเข้าใจทั่วไปก็เป็นแบบนั้น”&nbsp;</p><p>“แต่ว่าบางคนบางกลุ่มก็จะเข้าใจ โดยเรียกเป็นภาษาปากว่า ‘พาสปอร์ตถาวร’ แต่บางคนก็เข้าใจ (ไปอีกทาง) พอมีคำว่าพาสปอร์ตขึ้นมานำหน้าปุ๊บ เขาก็เข้าใจผิดคิดว่าเป็นพาสปอร์ตเหมือนคนต่างด้าว เขาก็รู้สึกว่า อุ๊ย เรามีบัตรเลข 6 ก็ดีอยู่แล้ว เขาจะจับให้เราไปทำพาสปอร์ตอีกทำไม”</p><p>“เราเองต้องทำความเข้าใจกับชุมชนว่า ใบถิ่นที่อยู่ถาวร มันไม่ใช่พาสปอร์ต แต่ว่าต้องตัดคำยากๆ ออก เพื่อให้ชาวบ้านเข้าใจมากที่สุด ก็คือ การจะได้ถิ่นที่อยู่ถาวร คุณต้องเปลี่ยนจากเลข 6 มาเป็นเลข 8 ซึ่งพอได้มาแล้ว คุณสามารถอยู่ในประเทศไทยได้แบบถาวร”</p><p><strong>เมย์*</strong> ชาวไทใหญ่วัย 40 ปี ที่ทำงานในองค์กรภาคประชาสังคมมาราวๆ สองทศวรรษ งานที่เธอคลุกคลีมีหลายด้านรวมถึงเรื่องสถานะบุคคลด้วย ภายหลังจากที่มีมติ ครม. 2567 เธอและทีมงานไม่กี่คนได้เข้าไปมีบทบาทอย่างแข็งขันในการช่วยเหลือคนชาติพันธุ์ที่มีปัญหาสถานะบุคคล&nbsp;</p><p>เธอเล่าว่าการสื่อสารให้คนชาติพันธุ์เข้าใจคือเรื่องสำคัญที่ต้องทำเป็นลำดับแรก&nbsp;คนจำนวนมากไม่เข้าใจภาษากฎหมายที่ซับซ้อน บางส่วนเข้าใจคลาดเคลื่อน หน้างานของเธอจึงมีตั้งแต่การอธิบายให้ชุมชนเข้าใจว่าการได้ถิ่นที่อยู่ถาวรคืออะไรกันแน่ กลุ่มไหนที่จะเข้าเกณฑ์ยื่นขอได้บ้าง ฯลฯ&nbsp;</p><p>หนึ่งในกลุ่มที่เข้าเกณฑ์ยื่นขอสถานะอยู่อาศัยถาวร คือ คนที่ได้รับการสำรวจจัดทำทะเบียนประวัติไว้ในอดีต จนถึงปี พ.ศ.2542 (เลขประจำตัวประเภท 6) เธอเล่าถึงตอนที่ให้ข้อมูลกับคนในชุมชน&nbsp;ช่วงแรกๆ จำนวนคนที่มายื่นคำขอยังไม่มาก เพราะคนยังไม่รู้ว่าทำไมต้องมายื่นขอบัตรเลข 8 หรือมีความกังวลว่าถ้ามาแล้วต้องมีค่าใช้จ่ายจะทำอย่างไร แต่หลังจากที่คนเริ่มได้รับข้อมูลมากขึ้น สถิติผู้มามายื่นคำร้องพุ่งขึ้นอย่างเห็นได้ชัด</p><p>“พอชาวบ้านเขาคิดว่าถ้ามันจำเป็นต้องเปลี่ยนเลข 6 เป็นเลข 8 เขาก็อยากจะทำ แต่ถ้าไม่จำเป็น เขาก็ไม่จำเป็นต้องไปทำก็ได้ มีแค่บัตรเลข 6 ก็อยู่ได้ เพราะเขา (ทางการไทย) ไม่ไล่อยู่แล้ว ตอนแรกๆ เขาคิดแบบนี้ เขาคิดแบบนี้จริงๆ”&nbsp;</p><p>“แต่พอเราบอกว่ามันมีผล เพราะว่าบางคนถือเลข 6 ไปแล้ว ถ้าไม่มาเปลี่ยนเป็นเลข 8 มันจะมีการสำรวจว่า คุณยังอยู่ในเมืองไทยอยู่ไหม หรือว่ามีการเคลื่อนไหวไหม ถ้าไม่อยู่แล้ว เขาจะจำหน่ายทิ้ง พอชาวบ้านเข้าใจก็จะตื่นตัวแล้วว่ายังไงก็ต้องมาทำ”</p><p>นอกจากนี้ เธอและทีมงานเป็นหนึ่งในองค์กรภาคประชาสังคมที่มีโอกาสเข้าไปช่วย ‘หนุนเสริม’ งานด้านการสถานะบุคคล-สัญชาติ ที่อำเภอฝาง โดยอาศัยต้นทุนจากฝั่งของเธอเอง (คนและเงินจ้างคน) เนื่องจากบุคลากรฝั่งภาครัฐไม่เพียงพอ แม้รัฐได้จ้างคนเพิ่มเพื่อมาทำงานส่วนนี้โดยเฉพาะแล้วก็ตาม&nbsp;</p><p>“ทางอำเภอเขาก็ยินดีให้เราไปช่วย เพราะว่าถ้าไม่มีองค์กรนอกไปช่วย (งานคงจะล้นกว่านี้) แต่ว่าตอนที่ไปช่วยก็คือ องค์กรจะต้องผ่านการคัดกรองแล้วว่าเรามาช่วยจริงๆ”</p><p>“เราก็มีหน้าที่เสริม ทุกวันนี้องค์กรพี่เข้าไปทำงาน เมื่อตอนที่พี่มีงบก็ไปทุกวันเลย แต่ว่างบพี่ไม่มี ตอนนี้ก็อาทิตย์หนึ่งได้ไปช่วยอำเภอแค่วันเดียว เพราะว่าเราไม่มีค่าตอบแทนเจ้าหน้าที่”</p><p>ตามข้อมูลจากสำนักทะเบียนอำเภอฝาง เมื่อวันที่ 30 มิ.ย. 2568 ระบุว่า กลุ่มเป้าหมายในอำเภอแห่งนี้มีอยู่ 22,993 คน (ทั้งขอใบถิ่นที่อยู่ถาวร และขอสัญชาติ) ทว่ายอดรับคำร้องสะสมทั้งหมดอยู่ที่ 11,589 ราย นั่นหมายความว่ามีคนในกลุ่มเป้าหมายอีก 10,000 กว่าคนที่ยังไม่มายื่นคำขอ เธอว่าประเด็นนี้ก็เป็นความท้าทายของฝ่ายปกครองที่ต้องหาทางจัดการต่อไป&nbsp;</p><p>“อีกอย่างหนึ่งที่มีความท้าทาย อีก 10,000 กว่าคน ซึ่งเป็นกลุ่มเป้าหมายใน อ.ฝาง เขาไม่มาทำ เพราะอะไร หรือเขาหนีไปแล้ว หรือเขากลับประเทศต้นทาง หรือเขาเสียชีวิตแล้ว ตัวเลขตรงนี้มันจะต้องเป็น 0 ให้ได้” เมย์กล่าว</p><h2>ล่ามคนเดียว สะพานใจเจ้าหน้าที่-ชาวบ้าน&nbsp;</h2><p><strong>บอย*</strong> ชาวไทใหญ่วัย 30 ที่ทำงานเป็นล่ามใน อ.ฝาง มากว่า 10 ปีแล้ว โดยรับเงินเดือนจากภาคประชาสังคม เล่าว่าในบางครั้งบรรยากาศที่อำเภอก็ไม่ได้เป็นมิตรกับคนชาติพันธุ์ที่เข้ามาติดต่อ เช่น บางคนต้องการจะบอกเจ้าหน้าที่ว่า “อยากทำใบถิ่นที่อยู่ถาวร” แต่สื่อสารไม่เป็น เจ้าหน้าที่ก็ไม่เข้าใจและอาจเกิดความหงุดหงิด การมีอยู่ของล่ามก็จะช่วยทำให้สถานการณ์ตรงนั้นคลี่คลายได้</p><p>“เข้าใจความรู้สึกของสองฝั่ง มันไม่ใช่ว่าไปติดต่อ แล้วเจ้าหน้าที่จะคุยไพเราะทุกคน ที่โดนตะคอกมันก็มีอยู่ แต่เราก็มีหน้าที่เข้าไปช่วยแปล จากที่เขาอารมณ์ขึ้น เราก็อาจจะไปคุยกับเคสหรือคนที่เข้าไปติดต่อกับเจ้าหน้าที่ให้เข้าใจกันมากขึ้น ลดความรุนแรงในการพูดลง จริงๆ คนที่ไปติดต่อ เมื่อเจ้าหน้าที่ถามอะไร เขาจะบอกว่าเขาไม่รู้อยู่แล้ว เพราะเขาไม่รู้จริงๆ”&nbsp;</p><p>หลังจากที่มีมติ ครม. ปี 2567 ช่วงหนึ่งที่มีการเปิดรับคำร้องก็มีผู้มายื่นเรื่องจำนวนมาก ทว่าอำเภอชายแดนแห่งนี้ยังคงมีล่ามเพียงคนเดียวเช่นเดิม ช่วงนั้นงานหนักจนเขาแทบหมดไฟ</p><p>ตามปกติแล้ว มีอยู่ 2 จุดหลักที่ล่ามอย่างเขาประจำการอยู่คือ ห้องทะเบียน กับ งานสถานะบุคคล-สัญชาติ หน้าที่ของเขาคือการสื่อสารกับชาวไทใหญ่ว่าต้องเตรียมเอกสารอะไร ขั้นตอนการยื่นเรื่องมีอะไรบ้าง ฯลฯ ก่อนที่จะ ‘ส่งต่อเคส’ ไปยังจุดอื่น</p><p>จุดอื่นที่ว่าคือการพูดคุยกับปลัด-นายอำเภอ ในขั้นนี้ล่ามยังคงจำเป็นที่จะต้องอยู่ด้วย เขาจึงอยากให้มีล่ามเพิ่ม ในช่วงที่คนมายื่นคำร้องพีคๆ เขาต้องตามไปประกบติดกับเคสด้วย นั่นหมายความว่าถ้ามีชาวไทใหญ่คนอื่นๆ ที่พูดไทยไม่ได้เข้ามาติดต่อ ไม่ว่าเรื่องเล็กหรือเรื่องใหญ่ พวกเขาจะต้องรอนานขึ้น&nbsp;</p><p>นอกจากนี้ งานของบอยยังรวมไปถึงการทำสื่อประชาสัมพันธ์ข้อมูลเป็นภาษาไทใหญ่เผยแพร่ทางเพจเฟซบุ๊ก เช่น กราฟิกบอกข้อมูลเอกสารที่ต้องเตรียม ฯลฯ สิ่งนี้เป็นการช่วยเหลือชาวไทใหญ่ที่อาศัยอยู่ในอำเภออื่นๆ ให้เข้าถึงข้อมูลด้วย&nbsp;</p><p>บอยใช้ภาษาไทยคล่องแคล่วไม่ต่างจากคนไทย และการมีอยู่ของเขาในฐานะล่ามก็ทำประโยชน์ให้เมืองไทย อย่างไรก็ตาม ตัวเขาไม่เข้าเกณฑ์ยื่นขอพัฒนาสถานะบุคคลตามมติ ครม.นี้ เพราะไม่ได้เกิดในประเทศไทย เขาเกิดที่รัฐฉาน และย้ายมาเรียนหนังสือที่เมืองไทยตั้งแต่ช่วง 7-8 ขวบ</p><p>“จริงๆ ก็อยากได้สัญชาตินะครับ เข้าใจว่าคนที่ไม่ได้เกิดไทย ไม่สามารถได้สัญชาติไทยโดยตรง แต่ถ้าคนที่ทำคุณประโยชน์กับสังคม กับชุมชน ผมคิดว่าผมก็ใช่ คิดว่าควรพิจารณา”</p><p>ปัจจุบันเอกสารที่บอยถือ ‘บัตรสีชมพู’ (บัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย ขึ้นต้นเลข 6) ซึ่งถ้าหากเขาต้องการพัฒนาสถานะบุคคล จะไปทิศทางการ ‘ยื่นขอแปลงสัญชาติ’ อย่างไรก็ตาม รายได้ของเขาก็ยังไม่ถึงเกณฑ์</p><h2>เปิดสถิติจังหวัดเชียงใหม่ เป้าเกือบ 9 หมื่น แก้ไปเพียง 3.5 หมื่น</h2><p>ตามข้อมูลจากที่ทำการปกครอง จังหวัดเชียงใหม่ ระบุว่าในจังหวัดเชียงใหม่มีกลุ่มเป้าหมายอยู่ที่ 88,524 คน (ในจำนวนนี้แบ่งเป็น กลุ่มขอใบถิ่นที่อยู่ถาวร จำนวน 75,749 คน และกลุ่มขอสัญชาติไทย จำนวน 12,775 คน)</p><p>ที่ทำการปกครอง จ.เชียงใหม่ ระบุตัวเลขความคืบหน้าในการแก้ไขปัญหาสถานะบุคคล-สัญชาติ ตามมติ ครม. 29 ต.ค. 2567 ว่ามีการอนุมัติคำขอแล้วรวม 35,622 คน (ยอดรวมตั้งแต่วันที่ 30 มิ.ย. 2568 –16 มิ.ย. 2569) แบ่งเป็นกลุ่มได้ดังนี้</p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="e69e9372966bcdedf8478a548571bae2c">กลุ่มขอสถานะคนต่างด้าวเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมายและใบถิ่นที่อยู่ถาวร อนุมัติแล้ว 31,117 ราย</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e9c00133141f1ad5e2cd121bb22bbfd0c">กลุ่มขอสัญชาติไทย ตามมาตรา 7 ทวิ วรรคสอง อนุมัติแล้ว 4,505 ราย</li></ul><p>ผู้สื่อข่าวประชาไทถามไปยัง จ.เชียงใหม่ ด้วยว่าฝั่งเจ้าหน้าที่ระดับปฏิบัติการพบเจอปัญหาและอุปสรรคใดบ้างในการดำเนินการแก้ปัญหาสถานะบุคคลที่ผ่านมา โดยทางจังหวัดให้ข้อมูลว่าในการยื่นคำขอมีสถานะคนต่างด้าวเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมาย (มาตรา 17) พบปัญหาและอุปสรรค ดังต่อไปนี้</p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="e44c82e9a2dde173cb47a2d5aaef3e32b">ไม่ระบุ ปี พ.ศ. การเข้ามาในประเทศไทย ไม่ระบุประเทศต้นทาง ช่องทางการเข้ามา</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e2c9c5fc272f1cd39eb414a3137094820">ไม่ระบุระยะเวลาการเดินทาง การอาศัยอยู่ในพื้นที่</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e5358fe6db07045b480ba2a3b4d39766c">การบันทึกข้อมูลในแบบ 89 ผิดพลาด</li><li aria-level="1" data-list-item-id="ee46b28ce57b01f4f51920da0f5432985">แบบ 89 บันทึกกลุ่มผิดพลาด เช่น เป็นกลุ่มที่ 1 (กลุ่มชนกลุ่มน้อยเดิม ที่มีความสัมพันธ์กับผู้ได้รับการสำรวจ แต่ได้รับการสำรวจเป็นกลุ่มอื่น)</li><li aria-level="1" data-list-item-id="ef001638c59aaa3f405f5023df5735193">บันทึกสถานที่เกิดเป็นประเทศไทย แต่ก็บันทึกข้อมูลการเดินทางเข้ามาในประเทศไทยซึ่งขัดแย้งกัน</li><li aria-level="1" data-list-item-id="ea8330eedb19965c17cebac00328a563d">ชื่อตัว ชื่อบิดามารดา ในแบบสำรวจทะเบียนประวัติฯ ไม่ตรงกับข้อมูลในฐานข้อมูลทะเบียนราษฎร</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e7e6b3824ce5006b9a3af8c7e0dd6a0f7">การที่กลุ่มเป้าหมายไม่อยู่ในพื้นที่ อาจไปทำงานอยู่ต่างพื้นที่ หรืออยู่ในพื้นที่ มีความเข้าใจคลาดเคลื่อนว่ามีการจำกัดระยะเวลาการดำเนินการขอสถานะ ต้องดำเนินการรวดเร็วหรือรีบเร่ง อาจจะมีการติดต่อผ่านนายหน้า หรือเจ้าหน้าที่รัฐ ในตำบลหมู่บ้านบางคน/ทนายความรับจ้างดำเนินการ อาจเป็นช่องทางให้มีการเรียกรับเงิน ผลประโยชน์ ค่าใช้จ่าย ในการดำเนินการ ทำให้เกิดข้อร้องเรียนและยากต่อการสอดส่องดูแลของอำเภอหรือทางราชการ</li></ul><p>จากปัญหาและอุปสรรคที่กล่าวไปข้างต้น จ.เชียงใหม่ ได้กล่าวถึงข้อเสนอแก้ไขปัญหาด้วย มีทั้งเรื่องที่แก้ได้ด้วยการเพิ่มประมาณเพื่อจัดสรรบุคลากร และเรื่องทางเทคนิคระดับหน้างาน ดังนี้&nbsp;</p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="ea800c3a64416fe219a57eb34772de4f0">ประชาสัมพันธ์และขยายระยะเวลาการเปิดรับการดำเนินการหรือกำหนดให้ผู้มีคุณสมบัติ สามารถดำเนินการได้ตลอด (ไม่กำหนดระยะเวลา)</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e990bfd91a9dfb16f59ab68d959cc146f">จัดสรรบุคลากรเพิ่มเติม รวมทั้งการบูรณาการการทำงานร่วมกับองค์กรภาคเอกชน อปท. ผู้นำท้องที่ เพิ่มเติมวัสดุ เครื่องมือ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ที่สามารถบันทึกและมีโปรแกรมจัดทำบัตรเคลื่อนที่ได้ ในการดำเนินการในลักษณะอำเภอเคลื่อนที่&nbsp;<strong>เป็นชุดเฉพาะกิจตัดขาดจากงานประจำ</strong> <strong>เข้าไปดำเนินการในพื้นที่หมู่บ้าน</strong> ทั้งในส่วนของการจัดทำบัตร และการดำเนินการแก้ไข กรณีมีข้อสงสัยให้ใช้มติของคณะกรรมการหมู่บ้าน แทนการรับรองจากบุคคลหนึ่งเพียงคนเดียว</li><li aria-level="1" data-list-item-id="ecde0eacc798f5996869dabd20151b689">ควรสอบเฉพาะผู้ร้อง เพื่อลดพยานบุคคล (อำนาจนายทะเบียน/ผู้ช่วยนายทะเบียน อนุมัติ)</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e8ae93d4876301d00baabd2b989e2c880">สอบผู้ร้องฯ พยานบุคคลในหมู่บ้าน เช่น ผู้ใหญ่บ้าน/ผู้นำชุมชน ให้การรับรอง (อำนาจนายทะเบียนอนุมัติ)</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e8b4c511f4206a04ff062c6e93a40c308">ให้ สำนักทะเบียนท้องถิ่น (สนท.) บันทึกแก้ไขตามเอกสารแบบ 89 อำนาจนายทะเบียนอนุมัติ ไม่ต้องส่ง สนท.กลาง</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e0fc43bf4abf0262077b05405731d5ff8">สอบผู้ร้อง/เครือญาติ/ผู้นำชุมชน ผู้ใหญ่บ้าน (อำนาจนายทะเบียนอนุมัติ) สนท.บันทึกแก้ไข ไม่ต้องส่ง สนท.กลาง</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e08d81f73cdc6fda9e19df3254b75b4af">แก้ไขแนวทางปฏิบัติการแก้ไขทะเบียนประวัติ เช่น ลดพยานบุคคล อาจจะใช้บิดาหรือมารดา มายืนยันว่าเกิดที่ไหน เข้ามาปีไหน เป็นต้น ข้อเสนอแนะในบางกรณี กำนัน/ผู้ใหญ่บ้าน ยังมีความจำเป็นในการรับรองตัวบุคคลในพื้นที่หมู่บ้านของตัวเอง&nbsp;</li><li aria-level="1" data-list-item-id="e7de2b672ebcfedc828123dc53eeb0341">เพิ่มระบบเชื่อมต่อออนไลน์ ระบบการตรวจสอบข้อมูล ประวัติอาชญากรรมต่างๆ ระหว่าง กรมการปกครองกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง</li></ul><div class="note-box"><p><strong>หมายเหตุ: ใช้นามแฝงแหล่งข่าวทั้งหมดด้วยเหตุผลเรื่องความปลอดภัย&nbsp;</strong></p></div><div class="more-story"><p><strong>เรื่องที่เกี่ยวข้อง</strong></p><ul><li data-list-item-id="e0c40d099e3498c30cbdc6d63382e459c"><a href="https://prachatai.com/journal/2026/06/117622">3.4 แสนคนลุ้น ครม.อนุทินทำต่อ แก้สัญชาติ-สถานะบุคคล ถอดวิธีคิด ‘นพ.พรหมินทร์’</a></li><li data-list-item-id="ea1b5b5f640a97ffe2723692ce43cd137"><a href="https://prachatai.com/journal/2025/09/114743">นายอำเภอฝาง จ.เชียงใหม่ สั่งพักงานผู้ใหญ่บ้าน ปมถูกร้องเรียกรับเงิน 'ส่วยสัญชาติ'</a></li><li data-list-item-id="ec35a5dd9d9df6bcf3cb53c8693303b01"><a href="https://prachatai.com/journal/2026/04/117028">‘การุณย์’ กระทุ้งรัฐบาล อย่าลืม ‘ชาติพันธุ์’ ชงใช้นโยบายดิจิทัลภาครัฐเร่งรัดกระบวนการพิสูจน์สัญชาติ</a></li></ul></div><p>&nbsp;</p></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th">ข่าว</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%81%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99" hreflang="th">แรงงาน</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A9%E0%B8%A2%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th">สิทธิมนุษยชน</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%84%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%95" hreflang="th">คุณภาพชีวิต</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B8%87" hreflang="th">ความมั่นคง</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B8%B8%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B8%B8%E0%B9%8C" hreflang="th">กลุ่มชาติพันธุ์</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%84%E0%B8%99%E0%B9%84%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B4" hreflang="th">คนไร้สัญชาติ</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2" hreflang="th">การขอสัญชาติไทย</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B9%83%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B9%88" hreflang="th">เชียงใหม่</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9D%E0%B8%B2%E0%B8%87" hreflang="th">ฝาง</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/depth" hreflang="th">depth</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/in-depth" hreflang="th">in-depth</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Fri, 03 Jul 2026 05:15:16 +0000 See Think 117918 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/07/117895 <span>แม่และความเป็นอื่น: นวนิยายเควียร์ว่าด้วยตัวตนที่ไม่สมบูรณ์แบบใน ‘อันกามการุณย์’ | BookBar EP.18</span> <span><span>user8</span></span> <span><time datetime="2026-07-01T11:34:59+07:00" title="Wednesday, July 1, 2026 - 11:34">Wed, 2026-07-01 - 11:34</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p class="text-align-center"><iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/5cRuMG26QvY?si=-FfkfGscgtrn5N3p" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe></p><p>ลลนาชัดเจนกับตัวเองว่าเป็นใคร และเป็นเพศอะไร โดยไม่จำเป็นต้องสู้รบตบมือกับใคร ส่วนการจะพาตัวเองไปสู่จุดที่เป็นตัวตนอย่างแท้จริงนั้นก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง เพราะสังคมและผู้คนรอบตัวมักเข้ามากำหนดกรอบชีวิตของผู้อื่นอยู่เสมอ</p><p>เมื่อเธอต้องรับบทเป็นทั้งเมีย แม่ และผู้ชาย ความแตกต่างจากเส้นที่สังคมขีดไว้จึงก่อให้เกิดความยุ่งเหยิงในชีวิต</p><p>#BookBar ชวนพูดคุยกับลาดิด (LADYS) นักเขียนและผู้ร่วมก่อตั้งสำนักพิมพ์ลาดิดและมูนสเคป ผู้ถ่ายทอดเรื่องราวที่นำมาสู่ชีวิตของลลนา พร้อมชวนมองสังคมไทยที่ประเด็นความหลากหลายทางเพศยังคงถูกทำความเข้าใจอย่างผิวเผิน</p><p>ฟังทั้งหมดได้ทุกช่องทางของ 'ประชาไท'<br><br>YouTube : &nbsp;<a href="https://www.youtube.com/watch?v=5cRuMG26QvY">https://www.youtube.com/watch?v=5cRuMG26QvY</a><br>Spotify : <a href="https://pct.fyi/podcast-spotify">https://pct.fyi/podcast-spotify</a><br>Apple Podcasts : <a href="https://pct.fyi/podcast-apple">https://pct.fyi/podcast-apple</a><br>Podbean : <a href="https://pct.fyi/podbeen">https://pct.fyi/podbeen</a></p><p>#BookbarPodcast #PrachataiPodcast #BookBar #Prachatai #อันกามการุณย์ #ลาดิด #สำนักพิมพ์ลาดิดและมูนสเคป #หนังสือ #book</p><p class="text-align-center"><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55363659303_d82720bd9b_k.jpg" width="1920" height="1080" loading="lazy">d</p></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th">ข่าว</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1" hreflang="th">วัฒนธรรม</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%A5%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%A2" hreflang="th">มัลติมีเดีย</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/bookbar" hreflang="th">BookBar</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B7%E0%B8%AD" hreflang="th">หนังสือ</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A7%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1" hreflang="th">วรรณกรรม</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Wed, 01 Jul 2026 04:34:59 +0000 user8 117895 at https://prachatai.com https://prachatai.com/journal/2026/06/117883 <span>เผยงบ กอ.รมน.ปี 70 ยังคงมีแนวโน้มลดลง สัดส่วนชายแดนใต้ลดลงกว่าพันล้าน</span> <div class="field field--name-field-byline field--type-text-long field--label-hidden field-item"><p>เมธาสิทธิ์ ธนูเดช รายงาน</p><p>ชนิสรา ริมธีระกุล กราฟิก</p></div> <span><span>admin666</span></span> <span><time datetime="2026-06-30T13:50:28+07:00" title="Tuesday, June 30, 2026 - 13:50">Tue, 2026-06-30 - 13:50</time> </span> <div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"><p>‘กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร’ หรือ กอ.รมน. ยังมีแนวโน้มตั้งบประมาณรายจ่ายมาขอรัฐสภาลดลงต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2563 งานที่เป็นภารกิจหลักของ กอ.รมน. อย่างงบ “แผนงานยุทธศาสตร์ขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้” หรือเรียกกันว่างบดับไฟใต้ก็ลดลงตามด้วยอย่างมีนัยสำคัญถึงประมาณ 1 พันล้านบาทเหลืออยู่ที่ 4,355,247,800 บาท</p><img src="https://live.staticflickr.com/65535/55365696521_4dacf907ff_b.jpg" width="819" height="1023" loading="lazy"><p>จากเดิมปี 69 งบในสัดส่วนของแผนงานที่เกี่ยวกับชายแดนใต้มีอยู่ถึง&nbsp;5,335,844,500 บาทหรือเกือบ 78% ของงบทั้งหมด แต่ในปี 70 งบประมาณในส่วนนี้ลดลงเหลือประมาณ 76% แม้ว่าจะยังถือว่ามีสัดส่วนที่สูงแต่การลดลงดังกล่าวก็ยังถือเป็นตัวเลขที่มีนัยสำคัญ</p><p>ทั้งนี้ก็มีข้อสังเกตอยู่ด้วยว่า เมื่อไปดูในสมุดปกขาวคาดแดงที่ทางหน่วยงานแจกแจงงบที่ขอไว้สำหรับปี 70 นั้นได้มีการย้อนตัวเลขงบประมาณรายจ่ายส่วนนี้ไปถึงปี 68 โดยตั้งงบของแผนงานยุทธศาสตร์แก้ปัญหาชายแดนใต้ไว้ที่&nbsp;5,598,290,500 บาท&nbsp;</p><p>อย่างไรก็ตาม หากกลับไปดูใน พ.ร.บ.งบประมาณปี 68 กลับพบว่าไม่ได้มีการตั้งแผนงานยุทศาสตร์นี้ไว้ แต่มีการตั้งงบประมาณที่เรียกว่า ‘แผนงานบูรณาการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้’ ซึ่งระบุงบประมาณไว้เพียง 1,330,910,400 บาทเท่านั้น คาดว่างานของ กอ.รมน.ในชายแดนใต้จะเป็นการใช้งบจาก “แผนงานยุทธศาสตร์ป้องกันและแก้ไขปัญหาที่มีผลกระทบต่อความมั่นคง” ที่เมื่อปี 68 มีการตั้งงบไว้ประมาณ 4,369,163,300 บาท เพราะในสมุดปกขาวคาดแดงของงบปี 70 นี้มีการเขียนถึงงบประมาณส่วนนี้ของปี 68 ไว้เพียงประมาณ 155 ล้านบาทเท่านั้น</p><p>ส่วนของงบประมาณปี 69 แผนงานเกี่ยวกับชายแดนใต้เป็นเพียงโครงการภายใต้แผนงานความมั่นคงของประเทศที่เรียกว่า “แผนงานยุทธศาสตร์ป้องกันและแก้ไขปัญหาที่มีผลกระทบต่อความมั่นคง” แต่พอมาปีล่าสุดได้มีการเปลี่ยนให้แผนงานเกี่ยวกับชายแดนใต้ขึ้นมาเป็นแผนงานหลักเช่นเดียวกับแผนงานความมั่นคง ซึ่งอาจหมายความว่าระดับความสำคัญของแผนงานเกี่ยวกับชายแดนใต้ได้ถูกขยับขึ้นมาเทียบเท่าแผนงานความมั่นคงอื่นๆ ของ กอ.รมน.</p><p>ทำให้เห็นว่างบประมาณส่วนงานชายแดนใต้ที่ผ่านๆ มา ที่เหมือนจะลดลง ในความเป็นจริงแล้วก็อาจจะมีการใช้งบประมาณงานด้านความมั่นคงส่วนอื่นมาใช้กับภารกิจชายแดนใต้ของ กอ.รมน.มาโดยตลอด&nbsp;</p><div align="left"><table class="table"><tbody><tr><td><p class="text-align-center"><strong>ปีงบประมาณ</strong></p></td><td><p class="text-align-center"><strong>งบทั้งหมด</strong></p></td><td><p class="text-align-center"><strong>แผนงานชายแดนใต้</strong></p></td><td><p class="text-align-center"><strong>ร้อยละ</strong></p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center"><strong>2559</strong></p></td><td><p class="text-align-center">10,200,971,600</p></td><td><p class="text-align-center">9,143,109,000</p></td><td><p class="text-align-center">89.63</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center"><strong>2560</strong></p></td><td><p class="text-align-center">10,410,393,400</p></td><td><p class="text-align-center">3,554,642,600</p></td><td><p class="text-align-center">34.15</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center"><strong>2561</strong></p></td><td><p class="text-align-center">10,049,512,900</p></td><td><p class="text-align-center">3,739,113,100</p></td><td><p class="text-align-center">37.21</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center"><strong>2562</strong></p></td><td><p class="text-align-center">10,240,111,400</p></td><td><p class="text-align-center">3,974,191,600</p></td><td><p class="text-align-center">38.81</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center"><strong>2563</strong></p></td><td><p class="text-align-center">9,893,672,900</p></td><td><p class="text-align-center">2,099,492,400</p></td><td><p class="text-align-center">21.22</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center"><strong>2564</strong></p></td><td><p class="text-align-center">8,854,707,900</p></td><td><p class="text-align-center">1,709,018,300</p></td><td><p class="text-align-center">19.30</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center"><strong>2565</strong></p></td><td><p class="text-align-center">7,764,882,400</p></td><td><p class="text-align-center">1,357,895,600</p></td><td><p class="text-align-center">17.49</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center"><strong>2566</strong></p></td><td><p class="text-align-center">7,772,273,500</p></td><td><p class="text-align-center">1,404,987,500</p></td><td><p class="text-align-center">18.08</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center"><strong>2567</strong></p></td><td><p class="text-align-center">7,257,006,500</p></td><td><p class="text-align-center">1,409,307,200</p></td><td><p class="text-align-center">19.42</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center"><strong>2568</strong></p></td><td><p class="text-align-center">7,115,894,400</p></td><td><p class="text-align-center">5,598,290,500</p></td><td><p class="text-align-center">78.67</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center"><strong>2569</strong></p></td><td><p class="text-align-center">6,843,974,300</p></td><td><p class="text-align-center">5,335,844,500</p></td><td><p class="text-align-center">77.96</p></td></tr><tr><td><p class="text-align-center"><strong>2570</strong></p></td><td><p class="text-align-center">5,737,390,300</p></td><td><p class="text-align-center">4,355,247,800</p></td><td><p class="text-align-center">75.91</p></td></tr></tbody></table></div><p>หากลงลึกในรายละเอียดงบประมาณในสัดส่วนชายแดนใต้จะพบว่า งบประมาณด้านการกำลังพลและการดำเนินการ ลดลงจากเดิม 3,412,559,600 บาท เหลือ 2,341,009,900 บาท แต่ก็มีการเพิ่มงบประมาณเกี่ยวกับการซ่อมปรับปรุงเพิ่มประสิทธิภาพยุทโธปกรณ์ด้านความมั่นคงในพื้นที่ จชต. ขึ้นเป็นจำนวน 145,238,200 บาท</p><p>ทั้งนี้มีข้อสังเกตว่าในงบประมาณปี 70 ทาง กอ.รมน.ตั้งของบในลักษณะเดียวกันมาเป็นเรื่องการซ่อมแซมอุปกรณ์ของ กอ.รมน.ถึง 2 รายการอย่างในรายการ “การซ่อมแซมครุภัณฑ์ด้านความมั่นคง” ที่ตั้งมาเป็นงบรายจ่ายปี 70 นี้ เดิมทีในงบรายจ่ายปี 69 มีรายการของบ 60 ล้านบาทเพื่อซ่อมแซมไว้เท่ากันแต่ถูกตั้งชื่อรายการว่า “การซ่อมแซมยุทโธปกรณ์พิเศษ” ซึ่งคาดว่าจะเป็นส่วนที่ใช้ในการซ่อมบำรุงอุปกรณ์ของทาง กอ.รมน.เหมือนกัน แต่ในงบปี 70 ยังมีการตั้งรายการซ่อมแซ่มเพิ่มขึ้นมาอีกรายการคือ “การซ่อมปรับปรุงเพิ่มประสิทธิภาพยุทโธปกรณ์ด้านความมั่นคงในพื้นที่ จชต.” ด้วย&nbsp;&nbsp;</p><p>เปรียบเทียบสัดส่วนงบประมาณที่มีความเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยยะใน ‘แผนงานยุทธศาสตร์ขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนใต้’ ปี 69 และ 70</p><div align="left"><table class="table"><tbody><tr><td><p class="text-align-center"><strong>รายการใช้จ่าย</strong></p></td><td><p class="text-align-center"><strong>งบประมาณปี 69</strong></p></td><td><p class="text-align-center"><strong>งบประมาณปี 70</strong></p></td><td><p class="text-align-center"><strong>เปลี่ยนแปลง</strong></p></td></tr><tr><td>การกำลังพลและการดำเนินงาน</td><td><p class="text-align-center">3,412,559,600&nbsp;</p></td><td><p class="text-align-center">2,341,009,900&nbsp;</p></td><td><p class="text-align-center">-1,071,549,700</p></td></tr><tr><td>การจัดหายุทโธปกรณ์พิเศษในการรักษาความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน</td><td><p class="text-align-center">368,466,300&nbsp;</p></td><td><p class="text-align-center">351,031,100 &nbsp;</p></td><td><p class="text-align-center">-17,435,200</p></td></tr><tr><td>การสนับสนุนและใช้งานเครือข่ายมวลชนเพื่องานด้านความมั่นคงในพื้นที่ จชต.</td><td><p class="text-align-center">334,851,600&nbsp;</p></td><td><p class="text-align-center">324,600,800 &nbsp;</p></td><td><p class="text-align-center">-10,250,800</p></td></tr><tr><td>การเพิ่มประสิทธิภาพภาครัฐ และการขับเคลื่อนนโยบาย</td><td><p class="text-align-center">309,760,900&nbsp;&nbsp;</p></td><td><p class="text-align-center">299,760,900 &nbsp;</p></td><td><p class="text-align-center">-10,000,000</p></td></tr><tr><td>การพัฒนาระบบข่าวกรอง</td><td><p class="text-align-center">321,297,000&nbsp;</p></td><td><p class="text-align-center">285,888,900 &nbsp;</p></td><td><p class="text-align-center">-35,408,100</p></td></tr><tr><td>การรักษาความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินและยุติการก่อเหตุรุนแรง</td><td><p class="text-align-center">156,162,400&nbsp;</p></td><td><p class="text-align-center">156,162,400 &nbsp;</p></td><td><p class="text-align-center">-</p></td></tr><tr><td>การซ่อมปรับปรุงเพิ่มประสิทธิภาพยุทโธปกรณ์ด้านความมั่นคงในพื้นที่ จชต.</td><td><p class="text-align-center">&nbsp;</p></td><td><p class="text-align-center">145,238,200 &nbsp;</p></td><td><p class="text-align-center">รายการใหม่</p></td></tr><tr><td>การซ่อมแซมครุภัณฑ์ด้านความมั่นคง</td><td><p class="text-align-center">60,000,000&nbsp;</p></td><td><p class="text-align-center">60,000,000&nbsp;</p></td><td><p class="text-align-center">-</p></td></tr></tbody></table></div><div class="more-story"><p><strong>เรื่องที่เกี่ยวข้อง</strong></p><ul><li data-list-item-id="ebd9fc17826213358d34f942f341dadf2"><a href="https://prachatai.com/journal/2025/05/113084">งบ กอ.รมน.ลดลงเรื่อยๆ แต่สัดส่วนงบชายแดนใต้พุ่งกลับในรอบ 11 ปี</a></li></ul></div><h2>แนวโน้มงบประมาณในสัดส่วนอื่นๆ</h2><p>ในงบประมาณสัดส่วนอื่นงบประมาณสัดส่วนบุคลากรในส่วนของค่าจ้างชั่วคราวลดลงไปครึ่งหนึ่งจาก 1,008,500 บาท เหลือ 504,200 บาท และงบประมาณบุคลากรส่วนอื่นก็มีแนวโน้มลดลงเช่นกัน</p><p>ทางผู้สื่อข่าวตั้งข้อสังเกตว่า งบลงทุนต่างๆ ที่ปรากฎในปี 69 ในงบประมาณปี 70 กลับลดลงอย่างงบลงทุนในแผนงานพื้นฐานด้านความมั่นคงซึ่งลดลงกว่า 35 ล้าน รวมถึงในส่วนของงบลงทุนใน “แผนงานยุทธศาสตร์พัฒนากลไกการบริหารจัดการความมั่นคงแบบองค์รวม” ที่ลดลงกว่า 78 ล้านบาท</p><p>ในงบประมาณส่วนอื่นๆ ของ กอ.รมน.ปี 70 สัดส่วนไม่ค่อยแตกต่างจากงบประมาณปี 69 มากนัก</p><p>&nbsp;</p><p><strong>อ้างอิง</strong></p><ul><li aria-level="1" data-list-item-id="ea4cc517dd65c3bd67279991016a5d7af"><a href="https://www.bb.go.th/topic-detail.php?id=16756&amp;mid=544&amp;catID=1464">เอกสารงบประมาณ ฉบับที่ 3 งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 เล่มที่ 1</a></li><li aria-level="1" data-list-item-id="e34889c336bd73e500414367f09d6d8bc"><a href="https://www.bb.go.th/topic-detail.php?id=17710&amp;mid=544&amp;catID=0">เอกสารงบประมาณ ฉบับที่ 3 งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เล่มที่ 1</a></li><li aria-level="1" data-list-item-id="ed72927c0208481134883ebe6072e57dc"><a href="https://www.bb.go.th/topic-detail.php?id=18865&amp;mid=544&amp;catID=1538">เอกสารงบประมาณ ฉบับที่ 3 งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 เล่มที่ 1</a></li></ul></div> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th">ข่าว</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87" hreflang="th">การเมือง</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%A9%E0%B8%90%E0%B8%81%E0%B8%B4%E0%B8%88" hreflang="th">เศรษฐกิจ</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> <div class="node-taxonomy-container"> <ul class="taxonomy-terms"> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%87%E0%B8%9A%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%93-70" hreflang="th">งบประมาณ 70</a></li> <li class="taxonomy-term"><a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%AD%E0%B8%B3%E0%B8%99%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B8%87%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%93%E0%B8%B2%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%A3" hreflang="th">กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร</a></li> </ul> </div> <!--/.node-taxonomy-container --> Tue, 30 Jun 2026 06:50:28 +0000 admin666 117883 at https://prachatai.com