ประชาไท

สำรวจช่องโหว่การคุ้มครองไรเดอร์ ถูกทำร้าย–คุกคามทางเพศ–อุบัติเหตุ ใครร่วมรับผิดชอบ?

See Think — Sun, 16 Aug 2026 07:46:02 +0000

สำรวจช่องโหว่การคุ้มครองไรเดอร์ ถูกทำร้าย–คุกคามทางเพศ–อุบัติเหตุ ใครร่วมรับผิดชอบ?

เรื่อง: พัชญ์สิตา รุ่งโรจน์ธนกุล

ภาพปก: บริเวณที่ไรเดอร์ย่านรังสิต ปทุมธานี ใช้เป็นจุดนั่งพัก (แฟ้มภาพ/ถ่ายโดย คชรักษ์ แก้วสุราช)

See Think Sun, 2026-08-16 - 14:46

ท่ามกลางการเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัล เหรียญอีกด้านคือความจริงที่ไรเดอร์ไทยต้องเผชิญ เมื่อ “นโยบายของแพลตฟอร์ม” และ “ความเย็นชาของเทคโนโลยี” กลายเป็นกำแพงขวางกั้นความยุติธรรมในนาทีชีวิต

รายงานชิ้นนี้สำรวจ 3 เรื่องราวที่สะท้อนช่องโหว่ของระบบคุ้มครองแรงงานแพลตฟอร์ม ตั้งแต่การคุกคามทางเพศ การพยายามข่มขืนและฆ่า ไปจนถึงอุบัติเหตุ และตั้งคำถามว่า ใครบ้างควรร่วมรับผิดชอบ?

เมื่อ “ความเป็นส่วนตัว” กลายเป็นเกราะคุ้มกันคนทำผิด

สา* คือไรเดอร์หญิงที่เผชิญกำแพง “ความเป็นส่วนตัวของลูกค้า” หลังเหตุการณ์ที่ตัวเองเป็นผู้ถูกกระทำ

ช่วงดึกสงัดของคืนวันที่ 27 มิ.ย. 2569 สารับผู้โดยสารชายจากโรงแรมย่านสุขุมวิท 39 ไปยังคอนโดฯ ในซอยสุขุมวิท 38-40 ระหว่างทางชายคนดังกล่าวล้วงมือเข้าใต้เสื้อแจ็กเก็ตและพยายามจับหน้าอกเธอหลายครั้ง ก่อนลงจากรถและหายเข้าไปในอาคาร

สิ่งที่สาต้องการจากแพลตฟอร์มมีเพียง ชื่อ-นามสกุล หรือเบอร์โทรของชายคนนั้น เพื่อใช้เป็นหลักฐานแจ้งความ แต่เธอได้รับเพียงคำขอโทษ ขณะที่ในแอปฯ ปรากฏเพียงชื่อเล่นภาษาอังกฤษ

สาไปแจ้งความที่ สน.ทองหล่อ พร้อมข้อมูลเท่าที่มี และนำใบแจ้งความไปยังนิติบุคคลของคอนโดฯ เพื่อขอชื่อผู้พักอาศัย แต่ก็ไม่ได้รับข้อมูล โดยอ้างเหตุผลเรื่องการคุ้มครองความเป็นส่วนตัว

แพลตฟอร์มแจ้งเธอว่า หากจะเปิดเผยข้อมูลลูกค้า ตำรวจต้องส่งเอกสารตามที่กำหนด ทั้งบัตรตำรวจและใบเรียกพยาน ขณะที่ตำรวจบอกว่าจะตรวจสอบกล้องวงจรปิดให้ แต่เวลาผ่านไปเป็นสัปดาห์ คดีกลับแทบไม่ขยับ

ท้ายที่สุด สาต้องขอไฟล์กล้องวงจรปิดจากกรุงเทพมหานครด้วยตัวเอง ก่อนนำไปส่งให้ตำรวจ

ความคืบหน้าครั้งแรกจึงไม่ได้เกิดจากระบบ แต่เกิดจากแรงของคนคนหนึ่งที่พยายามผลักประตูทุกบานด้วยตัวเอง

จุดเปลี่ยนเกิดขึ้นเมื่อสาขอความช่วยเหลือจากเพจของกลุ่มไรเดอร์ เพื่อนร่วมอาชีพนัดรวมตัวกันที่ สน.ทองหล่อ เมื่อวันที่ 5 ก.ค. 2569 พร้อมสื่อหลายสำนักในวันนั้น เช่น ช่อง 7, อมรินทร์ทีวี , พีพีทีวี ในมุมมองของสา การออกข่าวมีผลอย่างมากให้หลายฝ่ายที่เกี่ยวข้องเริ่มขยับ

เย็นวันนั้น แกร็บติดต่อสา แจ้งว่าลูกค้ายินยอมให้เบอร์โทรศัพท์เพื่อพูดคุยกัน ขณะที่ตำรวจโทรหาเธอเพื่อขออีเมลสำหรับประสานข้อมูลกับแพลตฟอร์ม

สาจึงพูดว่า “พี่ มันเป็นข่าวไปแล้วนะ พี่เพิ่งจะมาให้เบอร์กับหนูเนี่ยนะ”

สิ่งที่เกิดขึ้นทำให้เห็นว่า เมื่อเรื่องราวอยู่ในการนำเสนอของสื่อ กลับเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็ว

กรณีของสา ผู้สื่อข่าวประชาไทพยายามติดต่อขอคำชี้แจงจากแกร็บหลายครั้ง แต่ยังไม่ได้รับการตอบกลับจากแพลตฟอร์ม จนถึงวันที่เผยแพร่รายงานชิ้นนี้

ปัญหาของสาสอดคล้องกับกรณีของ มาย* ไรเดอร์หญิงที่ ที่รอดชีวิตจากการพยายามข่มขืนและฆ่าโดยผู้โดยสารขณะรับงานแอปพลิเคชั่น Bolt ซึ่งเธอรู้สึกว่าแอปฯ ทิ้งเธอไว้ข้างหลัง เพราะหลังแจ้งเหตุได้รับเพียงข้อความตอบกลับอัตโนมัติ

“มันดิ่งทุกอย่าง ไม่ใช่แค่เราตอนนั้นไปจับคนร้ายเอง เรายังต้องมาสู้ด้วยตัวเอง ไปวิ่งหาที่ตรวจร่างกายที่ถูกที่สุด ทั้งที่สภาพตัวเองก็ไม่ไหว ไม่พร้อมที่จะคุยกับหมอ คุยไปร้องไห้ไป เราไม่รู้ด้วยซ้ำว่าบางคนเข้าใจเราจริงหรือเปล่า กลายเป็นระแวงไปหมด ไม่รู้จะพูดเรื่องนี้กับใคร พูดได้หรือเปล่า พูดแล้วเขาจะเข้าใจเราจริงๆ ไหม แล้วจะเอาเราไปพูดต่อยังไง ตอนนั้นทำให้เรารู้สึกว่าทำไมแอปพลิเคชันถึงทำร้ายเรา ถึงทิ้งเราไว้ข้างหลัง ทั้งๆ ที่คุณได้จากเราไปไม่มากก็น้อย”

มายย้อนคืนเกิดเหตุให้ฟังว่า วันที่ 1 พ.ย. 2568 ลูกค้าเพศชาย วัย 21 ปี ลวงให้เธอเข้าไปส่งที่ซอยลาดกระบัง 54 ต.ศีรษะจรเข้น้อย อ.บางเสาธง จ.สมุทรปราการ ระหว่างทางลูกค้ารายนี้ไม่มีท่าทีผิดปกติ เมื่อถึงจุดหมายในซอยดังกล่าว ลูกค้าผลักเธอให้ล้มและพยายามจะข่มขืนเธอ

เธอจึงออกอุบายบอกว่า “แอปพลิเคชันยังทำงานอยู่ เดี๋ยวผู้ดูแลระบบจะมีการแจ้งตำรวจ” คนร้ายจึงเปลี่ยนใจแล้วพยายามฆ่าเธอแทน

เมื่อเธอดิ้นสู้ก็ถูกอีกฝ่ายใช้สายคาดหมวกกันน็อกรัดคอจนเกือบจะหมดสติ และต่อยซ้ำ มีการเอามือจิกปาก จิกตา จับหัวเธอกระแทกกับเสาไฟ แต่จังหวะที่เธอกำลังจะสิ้นสติ มีไรเดอร์ชายคนหนึ่งขี่รถผ่านมาเห็น จึงเข้าช่วยเหลือเธอไว้ได้ ก่อนจะเรียกเพื่อนไรเดอร์คนอื่นมาช่วยกันตามหาผู้ก่อเหตุ สุดท้ายไปเจอผู้ก่อเหตุหลบอยู่ที่แคมป์คนงานก่อสร้างในป่า จึงโทรแจ้งตำรวจให้มาจับกุมตัวได้ในที่สุด

มายบอกกับผู้สื่อข่าวประชาไทว่า ถ้าอิงจากข้อมูลที่ปรากฎบนแอปพลิเคชัน เธอจะไม่สามารถตามตัวผู้ก่อเหตุได้เลย ประการแรกคือ ชื่อของผู้ก่อเหตุไม่ตรงกับชื่อที่เขาใช้ในแอปพลิเคชัน เพราะเป็นการสวมไอดีคนอื่น ประการที่สองคือ ผู้ก่อเหตุเลือกชำระค่าบริการผ่าน TrueMoney Wallet ทำให้มายไม่เห็นชื่อ-นามสกุลของเขา

มายเล่าว่า ตอนที่เจอตัวผู้ก่อเหตุหลบอยู่ในแคมป์คนงาน เขาดูไม่มีพิรุธใดๆ และยังลบแอปพลิเคชันด้วย สิ่งเดียวที่ยืนยันว่าเขาเป็นผู้ก่อเหตุจริงคือรอยแผลที่นิ้วมือ ที่ถูกเธอกัดสุดแรงขณะดิ้นสู้

เธอตั้งคำถามว่าในขณะที่แพลตฟอร์มมีข้อมูลส่วนตัวของฝั่งไรเดอร์ทุกอย่าง รวมถึงประวัติอาชญากรรม แต่ข้อมูลของฝั่งผู้โดยสาร แพลตฟอร์มได้ตรวจเช็กอย่างรัดกุมเท่าเทียมกันหรือไม่

กรณีของมาย ไรเดอร์หญิงที่รอดชีวิตจากการพยายามข่มขืนและฆ่า กลายเป็นข่าวในสื่ออย่างน้อย 5 แห่ง ทั้งเวิร์คพอยท์ทีวี ช่องวัน ช่อง 7 คมชัดลึก และไทยโพสต์ แต่ส่วนใหญ่รายงานในมุมคดีอาชญากรรม โดยไม่ได้ระบุชื่อแพลตฟอร์ม มีเพียงเวิร์คพอยท์ นิวส์ที่เผยแพร่ผ่าน LINE TODAY ซึ่งระบุว่าเธอ “ขับโบลท์”

หลังข่าวเผยแพร่ สำนักงานยุติธรรม จ.สมุทรปราการ ติดต่อมาให้ความช่วยเหลือด้านทนายความ ขณะที่สิ่งที่เธอได้รับจากแพลตฟอร์มหลังแจ้งเหตุในคืนเกิดเหตุ กลับมีเพียงข้อความตอบกลับอัตโนมัติ และเธอยังถูกบล็อกการใช้งาน 3 วัน

“โบลท์ช่องทางการติดต่อยากมาก...มีแต่ข้อความขอแสดงความเสียใจ” มายเล่า พร้อมตั้งคำถามว่า หากแพลตฟอร์มเป็น “ผู้เชื่อมโยง” ระหว่างไรเดอร์กับลูกค้า ก็ควรมีส่วนรับผิดชอบเมื่อเกิดเหตุร้ายหรือไม่

มายเล่าว่าเธอเข้าสู่อาชีพไรเดอร์และมีรายได้จากงานนี้เพียงทางเดียว ขับรถรับ-ส่งคนให้ 2 แอปพลิเคชัน ด้วยความคุ้นเคยเส้นทางย่านลาดกระบังจากที่อาศัยอยู่มาหลายปี แต่ในช่วงแรก ๆ ที่เผชิญเหตุในย่านที่ตัวเองทำมาหากิน มันกระทบอย่างสาหัสมากสำหรับเธอ บอบช้ำร่างกายและจิตใจถึงขั้นคิดจะไม่อยู่บนโลกนี้อยู่หลายครั้ง รายได้ก็หายเพราะต้องหยุดทำงาน ส่วนรายจ่ายกลับเพิ่มขึ้นมา เช่น ค่าตรวจร่างกาย และค่าเดินเรื่องคดีความ

“รู้สึกว่าเราใช้ชีวิตต่อไปไม่ได้ พบปะผู้คนไม่ได้ เล่นโซเชียลไม่ได้ด้วย ทั้งคอมเมนต์แง่ลบหรือคอมเมนต์ที่กำลังใจ แต่มันทำให้เรารู้สึกดิ่งทุกวัน ช่วงนั้นเราไม่มีเงิน วิ่งงานก็วันต่อวัน ไหนจะค่าตรวจร่างกาย ต้องไปกู้หนี้ยืมสิน”

มายเลิกวิ่งงานให้โบลท์ตั้งแต่วันนั้น แม้ยังคงมีอีกแอปพลิเคชันหนึ่งให้ใช้ แต่เธอแทบไม่กล้าให้ใครซ้อนท้ายรถอีกเลย ผ่านมาหลายเดือนแล้ว มายยังคงมีอาการแพนิกขึ้นมาเมื่อออกไปขับรถแล้วต้องเข้าพื้นที่คล้ายๆ กับจุดเกิดเหตุ

“พอเข้าไปที่ที่คล้ายๆ ตรงนั้น มันก็จะเป็นอาการ (แพนิก) ขึ้นมา พอเรารู้ตัวเองแล้วว่าตัวเองไม่ไหวก็จะขอโทษลูกค้า แต่ลูกค้าเขารู้สึกว่าเขาไม่ปลอดภัย เขาก็จะรายงานเรา แล้วก็ถูกหักคะแนนอีก…ลูกค้ารู้สึกไม่โอเค เนื่องจากเหมือนผู้ขับอาจจะเป็นแพนิก”

เมื่อออกขับรถได้ไม่เท่าเดิม เธอเปลี่ยนมาหารายได้เสริมด้วยการทำหมูทอดกับแคปหมูฝาก ให้สามีเอาไปขายที่ที่ทำงาน การอยู่บ้านตัวเองช่วยลดโอกาสเกิดแพนิก เว้นก็แต่วันที่ฝนตกกระหน่ำคล้ายวันเกิดเหตุ คืนหนึ่งเมื่อไม่นานมานี้ ขณะที่มายกำลังเตรียมวัตถุดิบทำแคปหมู แพนิกเข้าจู่โจมกะทันหันจนเธอทำต่อไม่ไหว ให้โทรหาใครก็ไม่ได้แม้โทรศัพท์อยู่ใกล้มือ

มายบอกว่าแพลตฟอร์มควรมองเห็นว่าเธอเป็นผู้เสียหาย และให้ความช่วยเหลือเธอบ้าง เช่น ค่าทนาย หรือค่าดูแลสภาพจิตใจ

“เราแค่มีความรู้สึกว่าวันนั้นพอเกิดเหตุปุ๊บ เราก็รายงานไปทางกล่องข้อความของแอปพลิเคชัน (ถ้าแพลตฟอร์ม) ไม่หักค่าคอม (คอมมิชชั่น) เรา เราก็ยังรู้สึกว่าเขาแสดงความรับผิดชอบ แต่อันนี้คือหักค่าคอมปกติ แล้วที่สำคัญคือพอเรารายงานไป เช้ามาเราโดนบล็อกสามวัน”

มายคาดว่าเหตุผลที่แพลตฟอร์มบล็อกเธอไป 3 วัน น่าจะเป็นเพราะแพลตฟอร์มมองว่าเธอ “ขับขี่ไม่ปลอดภัย”

มายยังตั้งข้อสังเกตด้วยว่า การที่แพลตฟอร์มมีสิทธิบล็อกเธอได้ ก็อาจตีความว่าแพลตฟอร์มมีสถานะเป็น “นายจ้าง” เธอหรือไม่

“คุณมีสิทธิ์อะไรมาตัดสินโทษเรา ในเมื่อคุณบอกว่าคุณเป็นแค่ผู้เชื่อมโยงไม่ใช่เหรอ ถ้าคุณไม่ใช่หัวหน้าหรือนายจ้างเรา คุณมีสิทธิ์อะไรที่จะมาทำกับเราแบบนี้”

เธอเคยถูกบล็อกด้วยเหตุผลทำนองนี้มาแล้ว ย้อนไปเมื่อปี 2567 เธอประสบอุบัติเหตุรถล้ม เพราะมีรถวิ่งมาตัดหน้าขณะวิ่งรับ-ส่งคนให้ Bolt เช่นกัน ซึ่งเธอบอกว่า “ประกันอุบัติเหตุโบลท์ไม่มีเลย 100%” นั่นทำให้น้ำหนักของความรับผิดชอบจึงตกมาที่ฝั่งไรเดอร์

“ตอนนั้นเส้นเอ็นขาฉีกที่ข้อเท้า ส่วนลูกค้าก็หัวเข่าถลอก เหมือนขาพลิก ทำให้ไม่สามารถเดินได้เป็นปกติ เราก็ต้องรับผิดชอบจนกว่าลูกค้าจะกลับมาทำงานได้”

ในครั้งนั้นมายได้อานิสงค์จากประกันอุบัติเหตุของสามี ซึ่งเป็นสวัสดิการของบริษัทที่สามีทำงาน จึงได้รักษาตัวแต่สำหรับเหตุร้ายในครั้งนี้ มายต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายทุกอย่างด้วยตัวเอง ขณะที่ พ.ร.บ.รถจักรยานยนต์ ตำรวจร้อยเวรแจ้งเธอว่า เป็นเหตุทำร้ายร่างกาย ไม่ใช่อุบัติเหตุ จึงเบิกไม่ได้

“ณ วันนั้น หนูออกเองทุกบาททุกสตางค์ ตรงไหนที่กู้ได้คือต้องกู้ เพราะว่าเรื่องถึงศาลแล้วทุกอย่างมันต้องดำเนินไป”

กรณีของมาย ผู้สื่อข่าวประชาไทติดต่อขอความคิดเห็นจากโบลท์ ทางแพลตฟอร์มประสานงานกลับมาหาผู้สื่อข่าวพร้อมขอชื่อ-นามสกุล และเบอร์ติดต่อไรเดอร์หญิงรายนี้เพื่อตรวจสอบข้อมูลกับฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

ต่อมา โบลท์ส่งเอกสารคำชี้แจงให้ผู้สื่อข่าวประชาไทระบุว่า บริษัทฯ ได้ติดต่อกับผู้ขับขี่โดยตรงเพื่อรับฟังรายละเอียดเหตุการณ์จากผู้ขับขี่ พร้อมตรวจสอบข้อเท็จจริงและสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับการรายงานเหตุการณ์ดังกล่าว เนื่องจากเป็นเรื่องที่มีความร้ายแรง บริษัทฯจึงประสงค์ที่จะตรวจสอบและยืนยันข้อเท็จจริงอย่างรอบคอบก่อนที่จะแสดงความคิดเห็นในรายละเอียดเกี่ยวกับการรายงานเหตุการณ์ในครั้งแรก หรือสรุปว่าอาจเกิดเหตุการณ์ใดขึ้นในระบบของบริษัทฯ

เอกสารดังกล่าวระบุอีกว่าโบลท์มีกระบวนการด้านความปลอดภัยและช่องทางการให้ความช่วยเหลือสำหรับผู้ขับขี่และผู้โดยสารที่รายงานเหตุการณ์ร้ายแรง และบริษัทฯ มีการทบทวนกระบวนการเหล่านี้อย่างต่อเนื่อง เพื่อพิจารณาว่ามีส่วนใดที่สามารถปรับปรุงให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นได้ หนึ่งในความท้าทายในการตอบสนองต่อเหตุการณ์ต่างๆ คือการทำให้มั่นใจว่าบริษัทฯ ได้รับข้อมูลที่เพียงพอและถูกต้อง เพื่อให้สามารถระบุเที่ยวการเดินทางและบัญชีที่เกี่ยวข้อง รวมถึงดำเนินการที่เหมาะสมได้อย่างรวดเร็วที่สุด อย่างไรก็ตาม กรณีที่เกี่ยวข้องกับข้อกล่าวหาเรื่องการใช้ความรุนแรงร้ายแรง จำเป็นต้องได้รับการพิจารณาและดำเนินการด้วยความรอบคอบและเอาใจใส่เป็นพิเศษ

เอกสารดังกล่าวระบุทิ้งท้ายว่า ในขณะนี้ บริษัทฯ ให้ความสำคัญเป็นอันดับแรกกับการพูดคุยกับผู้ขับขี่โดยตรง และทำความเข้าใจว่าบริษัทฯ สามารถให้ความช่วยเหลือหรือการสนับสนุนเพิ่มเติมในด้านใดได้อย่างเหมาะสม บริษัทฯ ให้ความสำคัญและดำเนินการต่อกรณีดังกล่าวอย่างจริงจังและจะนำผลจากการตรวจสอบมาประกอบการพิจารณาเพื่อกำหนด แนวทางและขั้นตอนการดำเนินการที่เหมาะสมต่อไป

เรื่องราวนี้สอดคล้องกับรายงาน Fairwork Thailand 2025 ซึ่งประเมิน 7 แพลตฟอร์มในกรุงเทพฯ และพบว่า ไม่มีแพลตฟอร์มใดได้คะแนนความเป็นธรรมเกิน 2 จาก 10 คะแนน โดยปัญหาครอบคลุมค่าตอบแทน ความปลอดภัย การบริหารผ่านอัลกอริทึม และการขาดกลไกอุทธรณ์ที่มีประสิทธิภาพ สะท้อนช่องว่างการคุ้มครองแรงงานแพลตฟอร์มไทยคำถาม จึงมีคำถามสำคัญว่า เมื่อเกิดเหตุร้าย ใครควรเป็นผู้รับผิดชอบต่อความปลอดภัยของคนที่ทำงานอยู่บนแพลตฟอร์ม?

ช่องโหว่ของการคุ้มครอง

เรื่องราวของ มาย ไรเดอร์ผู้รอดชีวิตจากการข่มขืน-ฆ่า ทว่าไม่ได้รับความคุ้มครองใด และ สา ไรเดอร์หญิงที่ถูกคุกคามทางเพศ สะท้อนให้เห็นช่องโหว่ของการคุ้มครองที่ผลักให้การต่อสู้เป็นเรื่องของปัจเจกบุคคล

ปัจจุบันรูปแบบการคุ้มครองไรเดอร์ยังคงเป็นที่ถกเถียงกัน ไรเดอร์บางกลุ่ม อาทิ “สหพันธ์คนทำงานแพลตฟอร์ม” เรียกร้องให้กระทรวงแรงงานพิจารณาคุ้มครองสิทธิของไรเดอร์ ภายใต้นิติสัมพันธ์แบบนายจ้าง-ลูกจ้าง ผ่านการประกาศกฎกระทรวงแรงงาน เข้าถึงสิทธิประกันสังคม มาตรา 33 และเข้าถึงกองทุนเงินทดแทน (ชดเชยเยียวยากรณีได้รับบาดเจ็บจากการทำงาน)

ขณะที่ไรเดอร์บางกลุ่ม เช่น กลุ่ม “G เคลื่อนที่เร็วเราช่วยกัน” มองว่า หากเอาไรเดอร์เข้าระบบประกันสังคม ม. 33 อาจทำให้ไรเดอร์ต้องทำงานเหมือนลูกจ้าง ซึ่งอาจไม่สอดคล้องกับสภาพการทำงานจริงและรูปแบบการใช้ชีวิตของไรเดอร์

ในมุมมองของ มาย ไรเดอร์ผู้ซึ่งเผชิญเหตุร้ายระหว่างทำงานแต่ไม่ได้รับความคุ้มครองใด เธอมองว่าควรมีการคุ้มครองสิทธิของไรเดอร์ภายใต้ “นิติสัมพันธ์” แบบนายจ้าง-ลูกจ้าง ส่วนประเด็นเรื่องรูปแบบของความคุ้มครอง อาจไม่จำเป็นต้องเข้า ม.33 เสมอไปก็ได้ แต่สิ่งที่สำคัญคือไรเดอร์ควรที่จะเข้าถึงกองทุนเงินทดแทน หรือเงินชดเชยเยียวยากรณีได้รับบาดเจ็บจากการทำงาน

ขณะที่ พี* ไรเดอร์ชายอีกรายหนึ่งที่เคยประสบอุบัติเหตุขณะส่งอาหาร และเคยถูกลูกค้าคุกคามทางเพศขณะส่งพัสดุ บอกกับผู้สื่อข่าวประชาไทว่า รูปแบบการคุ้มครองไรเดอร์จะเป็นแบบใดก็ได้ที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตของไรเดอร์ สิ่งสำคัญคือเขาต้องการให้คงความ “อิสระ” ในเรื่องเวลาการทำงาน หรือการรับงานมากกว่าหนึ่งแพลตฟอร์มของไรเดอร์ไว้

สาเหตุที่พีให้ความสำคัญกับแง่มุมความ “อิสระ” มากเป็นพิเศษ ส่วนหนึ่งเพราะเขาเป็นพ่อเลี้ยงเดี่ยวของลูกสามคนที่ต้องการเวลาช่วงเช้ากับเย็นเพื่อไปรับ-ส่งลูกที่โรงเรียน

พีเป็นไรเดอร์มาแล้ว 7-8 ปี ปัจจุบันขับส่งพัสดุให้ Shopee ช่วงกลางวัน จากนั้นช่วง 17.30 น.เป็นต้นไปจะขับส่งอาหารให้ไลน์แมนจนถึงดึก

พีเล่าว่าเดือน เม.ย. ที่ผ่านมา เขาเคยถูกลูกค้าที่เป็น “กะเทย” ขอให้ขึ้นไปส่งพัสดุบนห้องพัก ที่อาคารบ้านเอื้ออาทรแห่งหนึ่ง โดยลูกค้าอ้างว่า “เจ็บขา” เมื่อเขาถึงไปถึงหน้าห้อง ลูกค้ารายนี้พยายามดึงตัวเขาเข้าไปในห้อง เขาสะบัดมือออกแล้วรีบออกจากตึก จากนั้นเขานำเรื่องนี้มาโพสต์เตือนภัยในกลุ่มไรเดอร์ด้วยกัน ไม่ส่งเรื่องร้องเรียนไปที่แพลตฟอร์ม เพราะการติดต่อระบบหลังบ้านเป็นเรื่องยากมาก

ภายในปีนี้เช่นกัน เขาประสบอุบัติเหตุรถล้มขณะขับส่งอาหารให้ไลน์แมน เพราะถูกรถกระบะปิ๊กอัปปาดหน้าแถวพุทธมณฑลสาย 3

“หลังจากเกิดอุบัติเหตุ ผมแจ้งเข้าไปบริษัท บริษัทบอกว่าให้โทรไปที่ประกัน (ที่แพลตฟอร์มทำไว้ให้) ได้เลย เขาก็ให้เบอร์ประกัน เราก็ติดต่อประกันเอง แล้วประกันก็วิ่งมาแล้ววิ่งมาหาเรา (ที่โรงพยาบาล)...แต่สุดท้ายไม่ได้เคลม เพราะเราใช้ประกันของเรา”

พีเล่าว่าตอนนั้นเขามีประกันอุบัติเหตุที่แพลตฟอร์มทำให้ แต่แพลตฟอร์มบอกกับเขาว่า เขาต้องใช้ พ.ร.บ. ให้เต็มวงเงินก่อน ถึงจะไปใช้ประกันที่แพลตฟอร์มให้มาได้

สำหรับประกันที่แพลตฟอร์มทำให้ ตัวเขายอมจ่ายเพิ่มร้อยกว่าบาทต่อเดือน เพื่อเพิ่มวงเงินการรักษาจาก 10,000 เป็น 30,000 บาท แต่เมื่อถึงเวลาที่จำเป็นต้องเคลม กลับไม่สามารถใช้สิทธิได้อย่างสะดวก เขารู้สึกว่าสิ่งนี้ไม่เป็นธรรม

“ที่ผมคุยกับบริษัท ตอนนั้นผมได้ประกันอุบัติเหตุของของไลน์แมนมา แต่เขาบอกว่าเราต้องใช้ พ.ร.บ. ให้หมดก่อน ถึงจะกลับไปใช้ประกันของที่บริษัทให้เรามาได้”

พีมองว่าสิ่งที่เป็นปัญหาที่ทำให้การเบิก พ.ร.บ.เป็นไปอย่างไม่สะดวกนักสำหรับเขาที่บาดเจ็บอยู่ในตอนนั้น คือเงื่อนไขที่ว่า จะต้องแจ้งความและได้ "สำเนาบันทึกประจำวัน" มาเป็นหลักฐานในการเบิก

“พ.ร.บ. มันเสียอยู่อย่างหนึ่งคือถ้าเราไม่แจ้งตำรวจ ไม่แจ้งความ เราก็จะใช้ตัว พ.ร.บ. เบิกไม่ได้ อันนี้คือประเด็นหลัก ถามว่าถ้าไรเดอร์เกิดอุบัติเหตุ ถ้าไม่มีญาติพี่น้องหรือไม่มีเพื่อนไปแจ้งความให้ เราก็ต้องกระเตงตัวเราไปแจ้งความเอง ถึงเราจะใช้เบิก พ.ร.บ. ได้”

กรณีของพี ผู้สื่อข่าวประชาไทติดต่อสอบถามไปยังไลน์แมน ทางแพลตฟอร์มประสานงานกลับมา พร้อมขอชื่อ-นามสกุล และเบอร์ติดต่อไรเดอร์ชายรายนี้เพื่อตรวจสอบข้อมูลกับฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

ต่อมา ทางไลน์แมนส่งเอกสารคำชี้แจงให้ผู้สื่อข่าวประชาไท โดยเฉพาะกรณีให้ใช้สิทธิตาม พ.ร.บ. ก่อน แล้วจึงจะสามารถเบิกส่วนเกินกับประกันที่แพลตฟอร์มทำให้

ไลน์แมนตอบว่า ในกรณีเกิดอุบัติเหตุขณะปฏิบัติงาน กระบวนการคุ้มครองจะเริ่มจากสิทธิพื้นฐานตามกฎหมายคือ พ.ร.บ. ซึ่งให้ความคุ้มครองทันทีโดยไม่ต้องสำรองจ่าย ซึ่งเป็นสิทธิพื้นฐานตามกฎหมายสำหรับผู้ที่ได้รับผลกระทบจากอุบัติเหตุที่เกี่ยวข้องกับรถ และประกันอื่นจะเข้ามาคุ้มครองเพิ่มเติมตามเงื่อนไขของกรมธรรม์นั้นๆ

สำหรับประกันอุบัติเหตุที่ LINE MAN จัดทำเพิ่มเติม วัตถุประสงค์คือคุ้มครองเพิ่มเติมจากสิทธิดังกล่าวตามเงื่อนไขของกรมธรรม์ เพื่อให้ไรเดอร์ได้รับความคุ้มครองที่ครอบคลุมยิ่งขึ้น เป็นไปตามมาตรฐานการคุ้มครองอุบัติเหตุทางถนนทั่วไปที่ทุกแพลตฟอร์มมีแนวทางปฏิบัติเหมือนกัน โดยไรเดอร์สามารถยื่นเอกสารเพื่อรับสิทธิได้ตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้โดยบริษัทประกันภัย ทั้งนี้ หากไรเดอร์อยู่ระหว่างการรักษาตัวหรือไม่สะดวกดำเนินการด้วยตนเอง สามารถมอบหมายให้บุคคลอื่นดำเนินการแทนได้ตามขั้นตอนของบริษัทประกัน

ตามข้อมูลจากบทความเรื่อง “อุบัติเหตุ สุขภาพ และหลักประกันความเสี่ยงจากการทำงานของคนขับรถจักรยานยนต์ส่งอาหารภายใต้การควบคุมของแพลตฟอร์ม” ซึ่งผู้วิจัยได้สัมภาษณ์ไรเดอร์จากแพลตฟอร์มต่างๆ ที่เคยประสบอุบัติเหตุ 23 คนพบว่า “ไม่มีผู้ได้รับเงินประกันอุบัติเหตุเพิ่มเติมจากบริษัทแพลตฟอร์ม” เพราะส่วนหนึ่งใช้เงินค่ารักษาพยาบาลไม่เกินวงเงินประกันภัย พ.ร.บ. ส่วนผู้เสียค่ารักษาพยาบาลเกินวงเงินของประกันภัย พ.ร.บ. ไม่ได้เงินจากบริษัทแพลตฟอร์มใน 2 กรณี กรณีแรกคือไม่รู้ หรือไม่แน่ใจ ว่าตัวเองมีสิทธิได้เงินประกันอุบัติเหตุเพิ่มเติมจากบริษัทหรือไม่ อีกกรณีหนึ่งได้ติดต่อขอรับการคุ้มครองอุบัติเหตุเพิ่มเติมจากบริษัทแพลตฟอร์ม แต่การดำเนินการล่าช้า มีอุปสรรคจึงไม่ดำเนินการต่อ

กลับมาที่กรณีของพี ลงเอยที่เขาไม่ได้ใช้ทั้ง พ.ร.บ. และประกันที่แพลตฟอร์มทำให้ แต่ได้รับความคุ้มครองจากประกันอุบัติเหตุของเอกชนรายหนึ่งที่เขาทำมาหลายสิบปีแล้ว จ่ายปีละประมาณ 20,000 กว่าบาท

นอกจากนี้ พียังสามารถเคลมประกันของคู่กรณีได้ด้วยเพราะว่าเขาเป็นฝ่ายถูก โดยพีบอกว่าเคลมได้ทุกอย่าง ตั้งแต่ชุดทำงานอย่างเสื้อแจ็กเกต-กระเป๋าไลน์แมน โทรศัพท์ (ได้ครึ่งราคาเพราะเป็นมือสอง) ส่วนค่าชดเชยรายวัน เขาได้วันละ 300 บาทเป็นเวลาสามเดือน

พีเล่าถึงอาการบาดเจ็บว่าในตอนนั้นว่าเอ็นไขว้หลังเข่าฉีก เข่ามีรอยถลอก หมอให้เข้าเฝือกขาข้างขวาสองเดือน แต่เพราะขามีแผล หมอจึงให้เข้าเฝือกอ่อนก่อน เมื่อแผลหายจึงได้เข้าเฝือกแข็ง รวมเป็นระยะสามเดือน

“ไม่ได้ทำอะไรเลย นอน นั่ง อยู่เฉยๆ นิ่งๆ เลย เพราะว่าเราขยับขามากไม่ได้”

ตลอดสามเดือนในการพักรักษาตัว เขาได้ค่าชดเชยวันละ 1,000 บาทจากประกันที่เขาทำไว้เอง รวมเป็นเงินประมาณ 90,000 บาท “แต่จริงๆ มันก็ไม่ได้มีใครอยากเกิดเหตุเนอะ ไม่คุ้มกันหรอก เข่าเสียมาจนถึงทุกวันนี้”

“วิ่ง (งาน) น้อยลง ไม่ได้วิ่ง (งาน) แบบเหมือนแต่ก่อน แต่ก่อนเที่ยงคืนกว่า ตีหนึ่ง ตีสองถึงจะเข้าบ้าน ทุกวันนี้ไม่เกินสองทุ่มผมเข้าบ้านแล้ว…มันมีอาการ พอเราทิ้งน้ำหนักตัวลงไป มันจะมีอาการแปล๊บที่เอ็นหัวเข่าด้านหลัง”

พีบอกว่าหมอแนะนำให้ผ่า แต่เขาก็ยังไม่ได้ตัดสินใจทำ เพราะเกรงว่าจะขาดรายได้จากที่ต้องพักฟื้นนาน

ความกังวลเรื่องการขาดรายได้ที่ไรเดอร์รายนี้บอกกับผู้สื่อข่าวประชาไท เป็นไปในทิศทางเดียวกันไรเดอร์อีกจำนวนมาก ตามข้อมูลจากผลการสำรวจของ Rocket Media Lab เรื่องความต้องการของไรเดอร์ส่งอาหารทั่วประเทศ 1,136 คน ระหว่าง มี.ค.-ก.ค. 2564 พบว่า สวัสดิการที่ไรเดอร์ต้องการมากที่สุด คือ “เงินทดแทนการขาดรายได้เมื่อเกิดอุบัติเหตุ”

เรื่องราวของ มาย สา และพี จึงไม่ควรถูกมองเป็นเพียง “ความซวย” ของแต่ละคน หากแต่สะท้อนคำถามว่า ในเศรษฐกิจแพลตฟอร์มที่ไรเดอร์เป็นฟันเฟืองสำคัญ แต่ต้องแลกค่าตอบแทนต่อเที่ยวกับความเสี่ยงทั้งอุบัติเหตุ การถูกคุกคาม และการขาดรายได้ ความเสี่ยงเหล่านี้ควรตกอยู่กับใคร

สำหรับมาย ท่ามกลางความมืดมนหนทางที่เธอต้องเผชิญ กำลังใจและความช่วยเหลือจากไรเดอร์ด้วยกัน รวมถึงคนในกลุ่มที่เรียกตัวเองว่า “สหภาพ” คือแรงผลักดันสำคัญ

“จากที่ไม่เคยพบปะผู้คน แต่เขาดึงเราไปเจอกับคนหลายคนที่เข้าใจในสิ่งที่เราเจอจริงๆ นั่นคือโอบกอดแรกที่ทำให้หนูมีแรงลุกขึ้นสู้ เพราะว่าจริงๆ มีอีกหลายคนที่เจอเหมือนเรา”

หลังเกิดเหตุราว 3 สัปดาห์ มายพบว่าตัวเองไม่ได้เผชิญความไม่เป็นธรรมนี้เพียงลำพัง นั่นทำให้เธอตัดสินใจเข้าร่วมเป็นหนึ่งในคณะทำงานของ “สหพันธ์คนทำงานแพลตฟอร์ม”

กิจกรรมที่เธอทำมีตั้งแต่การพูดคุยทำความเข้าใจกับไรเดอร์บางกลุ่มที่ไม่เห็นด้วยกับการเข้าระบบประกันสังคม ม. 33 และการร่วมแลกเปลี่ยนความรู้กับเครือข่ายไรเดอร์จากประเทศอื่นๆ

ความคืบหน้าเรื่องคดีอาญา ลูกค้าชายซึ่งเป็นผู้ก่อเหตุถูกดำเนินคดีใน 5 ข้อหา ได้แก่ กระทำอนาจาร, พยายามฆ่า, พยายามข่มขืน, กักขังหน่วงเหนี่ยว และทำให้ทรัพย์สินผู้อื่นเสียหาย โดยศาล จ.สมุทรปราการ มีกำหนดตัดสินคดีวันที่ 19 ส.ค. ที่จะถึงนี้

ขณะที่กรณีของสา ไรเดอร์หญิงที่ถูกลวนลาม ไกล่เกลี่ยจบกันด้วยดี คู่กรณีขอโทษและจ่ายค่าเสียหาย 70,000 บาท โดยเขาขอผ่อนจ่ายเป็นงวดๆ แต่สามองว่าหากแพลตฟอร์มให้ชื่อหรือเบอร์โทรของลูกค้าตั้งแต่แรกเพื่อให้เธอได้เคลียร์กับเขา เรื่องคงจบง่ายกว่านี้โดยไม่มีการรวมตัวประท้วงหรือออกข่าว รวมถึงผลพวงผลกระทบ ที่สาวิ่งวุ่นดำเนินการเรื่องคดีด้วยตัวเอง ทำให้ต้องหยุดวิ่งงานกับแอปพลิเคชันไปกว่าหนึ่งสัปดาห์ ช่วงนั้นรายได้ของเธอหายไป แต่หนี้รายวันที่ผูกกับแอปพลิเคชันยังพอกพูน ทั้งการผ่อนโทรศัพท์และเงินกู้ นั่นทำให้เธอตั้งคำถามว่าในระหว่างที่ไรเดอร์เผชิญเหตุเช่นนี้แพลตฟอร์มควรมีมาตรการพักหนี้ด้วยหรือไม่

“เกิดเหตุการณ์แบบนี้ ใครจะสามารถขับต่อได้ทุกวัน หักหนี้แบบเป็นรายวัน วันละ 100 กว่าบาท แค่เราเดินเรื่องก็กี่วันแล้ว สภาพจิตใจอีก แต่ว่าหนี้ก็ยังเดิน”

สายืนยันว่าเธอคงเป็นไรเดอร์ต่อไป ซึ่งเพื่อนร่วมกลุ่มไรเดอร์แนะนำให้เธอซื้อกล้องมาติดรถไว้เพื่อป้องกันตัว แต่ด้วยราคาที่แพงสวนทางกับรายได้จากค่ารอบขณะนี้ เธอจึงยังไม่ได้ตัดสินใจ

ท้ายที่สุด คำถามจึงไม่ได้อยู่เพียงว่าไรเดอร์จะป้องกันตัวเองอย่างไร แต่อยู่ที่ว่า เมื่อความเสี่ยงเกิดขึ้นระหว่างการทำงาน ใครควรร่วมรับผิดชอบกับความเสียหายที่เกิดขึ้นนี้ รวมถึงการเยียวยาบาดแผลในใจของคนทำงาน

หมายเหตุ: ใช้นามสมมติตามคำขอของผู้ให้สัมภาษณ์

งานเขียนชิ้นนี้เขียนและผลิตขึ้นโดยได้รับการสนับสนุนจากมูลนิธิทอมสัน รอยเตอร์ เนื้อหาทั้งหมดเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

ข่าว

เกิดอะไรขึ้นหลังเหตุกราดยิงในโรงเรียน ชวนดูตัวอย่างจากสหรัฐอเมริกา

auser15 — Sun, 16 Aug 2026 04:47:45 +0000

เกิดอะไรขึ้นหลังเหตุกราดยิงในโรงเรียน ชวนดูตัวอย่างจากสหรัฐอเมริกา

TCIJ X ประชาไท

auser15 Sun, 2026-08-16 - 11:47

รายงานพิเศษจาก "TCIJ X ประชาไท" เมื่อเหตุกราดยิงในโรงเรียนจบลง คำถามที่ตามมาคือชุมชนจะจัดการกับอาคารที่เกิดเหตุอย่างไร ผู้รอดชีวิตจะใช้ชีวิตต่อไปอย่างไร ระบบการศึกษาจะเปลี่ยนแปลงอะไรบ้าง และผลกระทบจะลามไปถึงโรงเรียนอื่นทั่วประเทศอย่างไร จากกรณีศึกษาในสหรัฐอเมริกา ทั้งเหตุกราดยิงที่โรงเรียนมัธยม Columbine ในปี 1999 โรงเรียนมัธยม Marjory Stoneman Douglas ที่เมือง Parkland รัฐฟลอริดา ในปี 2018 และโรงเรียนประถม Robb Elementary ที่เมือง Uvalde รัฐเท็กซัส ในปี 2022 พบว่าแต่ละชุมชนเลือกแนวทางต่างกัน ทั้งเรื่องชะตากรรมของอาคาร ผลกระทบทางจิตใจต่อผู้รอดชีวิตในระยะยาว การเปลี่ยนแปลงกฎหมายและมาตรการความปลอดภัยที่ตามมา และคลื่นความป่วนที่ลามไปกระทบโรงเรียนอื่นทั่วประเทศ ซึ่งในบางกรณีนำไปสู่กฎหมายใหม่ระดับรัฐและระดับประเทศ ขณะที่บางกรณีก็ไม่มีการเปลี่ยนแปลงในทางปฏิบัติมากนัก

อาคารที่เกิดเหตุกราดยิงกลายเป็นจุดสนใจของกลุ่มคนที่หมกมุ่นกับเหตุการณ์ จนเขตการศึกษาบางแห่งต้องเพิ่มมาตรการรักษาความปลอดภัยเฉพาะจุด และบางแห่งเลือกทุบอาคารทิ้งเพื่อสร้างใหม่ โดยการตัดสินใจมักมีทั้งเสียงสนับสนุนและคัดค้านจากผู้รอดชีวิตในชุมชนเดียวกัน
หลังเหตุกราดยิงแต่ละครั้งมักตามมาด้วยคลื่นการข่มขู่เลียนแบบและการโทรแจ้งเหตุเท็จ (swatting) ที่โรงเรียนอื่นทั่วประเทศ เพียง 2 สัปดาห์หลังเหตุการณ์ Parkland มีการข่มขู่เลียนแบบมากถึง 638 ครั้ง และในปีการศึกษา 2022-2023 รายงานเหตุกราดยิงเท็จคิดเป็น 63.8% ของเหตุการณ์รุนแรงทั้งหมดที่โรงเรียนเผชิญ
ผู้รอดชีวิตจำนวนมากยังเผชิญกับความรู้สึกผิดที่ตัวเองรอดชีวิต และความวิตกกังวลที่ตามมาเมื่อต้องส่งลูกของตัวเองไปโรงเรียนในเวลาต่อมา งานวิจัยระบุว่าราว 28% ของผู้รอดชีวิตจากเหตุกราดยิงพัฒนาไปเป็นโรคเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนขวัญ (PTSD)
หลังเหตุการณ์ Columbine หลายรัฐเริ่มออกกฎหมายให้โรงเรียนซ้อมล็อกดาวน์และซ้อมรับมือมือปืน ซึ่งขยายตัวต่อเนื่องหลังเหตุการณ์ Parkland และ Uvalde แต่ก็มีงานวิจัยที่ชี้ว่าการซ้อมเหล่านี้อาจส่งผลกระทบด้านลบต่อสภาพจิตใจของนักเรียนเช่นกัน

ผู้คนมาเยี่ยมชมอนุสรณ์สถานผู้เสียชีวิตที่ Uvalde Town Square รัฐเท็กซัส ในวันครบรอบ 3 ปีเหตุกราดยิงที่โรงเรียนประถม Robb Elementary เมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม 2025 อนุสรณ์สถานลักษณะนี้เป็นหนึ่งในหลายแนวทางที่ชุมชนต่างๆ เลือกใช้เพื่อรำลึกถึงผู้เสียชีวิตหลังเหตุกราดยิงในโรงเรียน ควบคู่ไปกับการเปลี่ยนแปลงด้านอาคารเรียน มาตรการความปลอดภัย และการเยียวยาผู้รอดชีวิตในระยะยาว | ภาพจาก: Texas Public Radio

เหตุกราดยิงในโรงเรียนที่สหรัฐอเมริกาเผชิญมาต่อเนื่องหลายสิบปี ทิ้งคำถามไว้กับทุกชุมชนที่ประสบเหตุในลักษณะเดียวกัน คือจะจัดการกับสถานที่เกิดเหตุอย่างไร ผู้ที่รอดชีวิตจะกลับไปใช้ชีวิตตามปกติได้อย่างไร และระบบการศึกษาควรเปลี่ยนแปลงอะไรบ้างเพื่อป้องกันเหตุซ้ำ จากกรณีศึกษาของโรงเรียนมัธยมต่าง ๆ สะท้อนให้เห็นแนวทางที่แตกต่างกันใน 4 มิติ คือสถานที่เกิดเหตุ สถานการณ์ป่วนหลังเหตุการณ์ ผลกระทบทางจิตใจ และการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบาย

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

มุมสถานที่และอาคาร

เครื่องจักรกำลังรื้อถอนอาคาร 1200 ของโรงเรียนมัธยม Marjory Stoneman Douglas ในเมือง Parkland รัฐฟลอริดา เมื่อปี 2024 ซึ่งเป็นอาคารที่เกิดเหตุกราดยิงในปี 2018 และถูกเก็บรักษาไว้ในสภาพเดิมนานหลายปีเพื่อใช้เป็นหลักฐานในการพิจารณาคดี ก่อนเขตการศึกษาบราวาร์ดเคาน์ตี้จะเริ่มดำเนินการรื้อถอนในช่วงปิดเทอมฤดูร้อนของปีนั้น | ภาพจาก: Elise Gregg/WLRN News

หลังเหตุกราดยิงที่ Columbine ในปี 1999 ซึ่งมีผู้เสียชีวิต 12 คนและครู 1 คน อาคารเรียนเดิมกลายเป็นจุดสนใจของกลุ่มคนที่หมกมุ่นกับเหตุการณ์นี้อย่างต่อเนื่อง จอห์น แมคโดนัลด์ (John McDonald) ผู้อำนวยการฝ่ายความปลอดภัยและการจัดการเหตุฉุกเฉินของเขตการศึกษาเจฟเฟอร์สันเคาน์ตี้ (Jefferson County Public Schools) ให้สัมภาษณ์สื่อ Colorado Public Radio ว่ามีคนจำนวนมากที่ต้องการเข้าไปสัมผัสสถานที่เกิดเหตุด้วยตัวเอง ไม่ใช่แค่ติดตามผ่านโลกออนไลน์

ในเดือนธันวาคม 2011 แฟรงก์ ดีแอนเจลิส (Frank DeAngelis) ซึ่งขณะนั้นยังดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียน Columbine ได้ให้สัมภาษณ์นักเรียนวัย 16 ปีจากรัฐยูทาห์ ซึ่งอ้างว่ากำลังทำข่าวให้หนังสือพิมพ์โรงเรียน โดยพูดคุยเกี่ยวกับกระบวนการฟื้นฟูโรงเรียนหลังเหตุกราดยิง ก่อนที่ตำรวจยูทาห์จะแจ้งในเดือนมกราคม 2012 ว่านักเรียนคนดังกล่าวถูกจับกุมจากแผนร่วมกับนักเรียนอีกคนเพื่อวางระเบิด Roy High School ซึ่งเป็นโรงเรียนของตนเอง ทั้งนี้ แมคโดนัลด์ระบุว่าการดูแลความปลอดภัยที่ Columbine มีค่าใช้จ่ายสูงกว่าโรงเรียนอื่นในเขตการศึกษาราว 5 ถึง 6 เท่า

ในปี 2019 เจสัน กลาส (Jason Glass) ผู้บริหารเขตการศึกษาเจฟเฟอร์สันเคาน์ตี้เสนอให้ทุบอาคาร Columbine ทิ้งทั้งหมด โดยอ้างถึงกรณีของหญิงสาววัย 18 ปีจากรัฐฟลอริดาที่เดินทางมายังโคโลราโดพร้อมอาวุธปืนลูกซองก่อนเหตุครบรอบ 20 ปี จนต้องปิดโรงเรียนหลายแห่งในพื้นที่เพื่อค้นหาตัว ข้อเสนอนี้ทำให้เกิดความเห็นแตกต่างกันในกลุ่มผู้รอดชีวิต วิลล์ เบ็ค (Will Beck) ผู้รอดชีวิตที่เคยพาลูกทั้ง 3 คน ของตัวเองไปเดินดูจุดที่เขาเคยหลบซ่อนตัวในเหตุการณ์ ให้สัมภาษณ์สื่อ NPR ว่าไม่ต้องการให้ทุบอาคารทิ้ง เพราะโรงเรียนเป็นสถานที่สำคัญสำหรับเขา ขณะที่ดีแอนเจลิสกลับสนับสนุนแนวทางทุบทิ้ง โดยระบุว่าสิ่งที่ทำให้ Columbine เป็น Columbine คือผู้คน ไม่ใช่ตัวอาคาร ท้ายที่สุดเขตการศึกษาจัดทำแบบสำรวจความเห็นชุมชนเพื่อประเมินว่าจะขอเสียงโหวตให้จัดสรรงบประมาณราว 70 ล้านดอลลาร์สำหรับสร้างโรงเรียนใหม่หรือไม่

สื่อ NPR ยังรายงานถึงแนวทางที่ชุมชนอื่นเลือกใช้ โรงเรียนประถม Sandy Hook ในรัฐคอนเนตทิคัต ซึ่งเกิดเหตุกราดยิงในปี 2012 ถูกทุบทิ้งทั้งหมดในปี 2013 และสร้างอาคารใหม่ขึ้นแทนที่ ส่วนเขตการศึกษาที่เมือง Parkland กำลังเดินหน้าแทนที่อาคารที่เกิดเหตุ ขณะที่เมือง Sutherland Springs ในรัฐเท็กซัส ซึ่งเกิดเหตุยิงในโบสถ์ เลือกเก็บรักษาอาคารเดิมไว้เป็นอนุสรณ์และสร้างอาคารโบสถ์ใหม่แยกต่างหาก ส่วนไนต์คลับ Pulse ในเมืองออร์แลนโดที่เกิดเหตุกราดยิงจนมีผู้เสียชีวิต 49 คน ไม่ถูกทุบทิ้ง แต่ถูกดัดแปลงเป็นอนุสรณ์สถานและพิพิธภัณฑ์ถาวร

สำหรับกรณีที่ Uvalde โรงเรียน Robb Elementary ถูกแทนที่ด้วยโรงเรียนใหม่ชื่อ Legacy Elementary ซึ่งเปิดรับนักเรียนเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2025 หรือเกือบ 3 ปีครึ่งหลังเหตุการณ์ โรงเรียนใหม่ออกแบบตามแนวทาง trauma-informed design ซึ่งเน้นลดระดับความเครียดของนักเรียนและบุคลากร โดยมีห้องกระจกกันกระสุนที่มองเห็นได้จากทางเดิน เซ็นเซอร์แจ้งเตือนหากประตูเปิดค้างนานผิดปกติ และห้องสงบสติที่มีอยู่ทั้งสองชั้นของอาคาร

เจสซี ริโซ (Jesse Rizo) ลุงของเด็กหญิงที่เสียชีวิตในเหตุการณ์ และปัจจุบันเป็นกรรมการโรงเรียนด้วย ระบุว่ากำลังพิจารณาจะเพิ่มชื่อผู้เสียชีวิตทั้ง 21 คนไว้บนประติมากรรมต้นไม้อนุสรณ์ในโรงเรียน พร้อมทั้งเสนอให้ติดรหัส QR เพื่อให้คนรุ่นหลังสามารถศึกษาประวัติของผู้เสียชีวิตได้ โครงการนี้ได้รับทุนสนับสนุนจากมูลนิธิ Uvalde CISD Moving Forward Foundation ซึ่งระดมทุนได้ราว 60 ล้านดอลลาร์จากภาคธุรกิจ บุคคลทั่วไป และรัฐเท็กซัส

มุมสถานการณ์ป่วนหลังเหตุการณ์

เจ้าหน้าที่ตำรวจตอบสนองต่อรายงานเหตุกราดยิงที่โรงเรียนมัธยม Erie High School รัฐเพนซิลเวเนีย ซึ่งภายหลังพบว่าเป็นส่วนหนึ่งของการโทรแจ้งเหตุเท็จ (swatting) ที่เกิดขึ้นพร้อมกันในหลายโรงเรียนทั่วรัฐ เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นเพียง 1 ปีหลังโรงเรียนแห่งนี้เคยเผชิญเหตุกราดยิงจริงมาก่อน | ภาพจาก: JET/FOX/YourErie

คลื่นการข่มขู่เลียนแบบ (Copycat Threats) - หลังเหตุกราดยิงแต่ละครั้งมักตามมาด้วยการข่มขู่เลียนแบบจำนวนมากในเวลาไม่กี่วัน 2 สัปดาห์หลังเหตุการณ์ Parkland มีการข่มขู่เลียนแบบพุ่งเป้าไปที่โรงเรียนทั่วประเทศถึง 638 ครั้ง องค์กร Educator's School Safety Network ระบุว่าในช่วง 3 สัปดาห์หลังเหตุการณ์ มีการข่มขู่และเหตุการณ์รุนแรงอื่นๆ รวม 810 ครั้งใน 1,005 โรงเรียน โดยเท็กซัสมีรายงานการข่มขู่มากที่สุดถึง 55 ครั้ง จากการข่มขู่เหล่านี้ มีโรงเรียนอย่างน้อย 33 แห่งต้องปิดการเรียนการสอน และอีกกว่า 15 แห่งต้องล็อกดาวน์ ที่น่าสนใจคือปรากฏการณ์นี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ หลังเหตุการณ์ Columbine ในปี 1999 ก็เคยมีการข่มขู่โรงเรียนทั่วประเทศหลายร้อยครั้งจนนำไปสู่การจับกุมมากกว่า 350 คน และรูปแบบนี้เกิดซ้ำแทบทุกครั้งที่มีเหตุกราดยิงเป็นข่าวใหญ่ เช่นหลังเหตุการณ์ที่โรงเรียน Apalachee High School ในรัฐจอร์เจียเมื่อปี 2024

การโทรแจ้งเหตุเท็จ (Swatting) - ปัญหาที่รุนแรงขึ้นในช่วงหลังคือการโทรแจ้งตำรวจเท็จว่ามีเหตุกราดยิง ซึ่งทำให้ตำรวจติดอาวุธพร้อมบุกเข้าไปในสถานที่จริงทั้งที่ไม่มีเหตุการณ์เกิดขึ้น องค์กร K-12 School Shooting Database บันทึกเหตุการณ์ swatting ได้ถึง 853 ครั้งในช่วงเดือนมกราคม 2023 ถึงมิถุนายน 2024 ในปีการศึกษา 2022-2023 รายงานเหตุกราดยิงเท็จคิดเป็น 63.8% ของเหตุการณ์รุนแรงทั้งหมดที่โรงเรียนเผชิญ ซึ่งเพิ่มขึ้นถึง 546% เมื่อเทียบกับปีการศึกษา 2018-2019 ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่าผลกระทบทางจิตใจจากเหตุการณ์ swatting อาจใกล้เคียงกับเหตุกราดยิงจริง เพราะนักเรียนต้องเผชิญกับการแจ้งเตือนและล็อกดาวน์ที่สร้างความหวาดกลัวไม่ต่างจากเหตุการณ์จริง แม้ภายหลังจะพิสูจน์ได้ว่าเป็นเรื่องหลอกลวง องค์กร Educator's School Safety Network ยังบันทึกรายงานเหตุกราดยิงเท็จมากกว่า 446 ครั้งในปีการศึกษา 2022-2023 เพียงปีเดียว

การข่มขู่ในวันครบรอบเหตุการณ์ - อีกรูปแบบหนึ่งคือการข่มขู่ที่มักเกิดขึ้นซ้ำในวันครบรอบเหตุการณ์เดิม ในวันครบรอบ 6 ปีของเหตุการณ์ Sandy Hook มีการแจ้งเหตุระเบิดที่โรงเรียนแห่งใหม่ซึ่งสร้างขึ้นแทนที่อาคารเดิม จนต้องอพยพนักเรียนกลับบ้านทั้งหมด สะท้อนว่าแม้อาคารเดิมจะถูกทุบทิ้งและสร้างใหม่ไปแล้ว ความหวาดระแวงในชุมชนก็ยังไม่หายไป

มุมผู้คนและบาดแผลทางใจ

Ring of Remembrance ที่อนุสรณ์สถาน Columbine Memorial ในรัฐโคโลราโด สถานที่ที่ครอบครัวผู้เสียชีวิตและผู้รอดชีวิตจากเหตุกราดยิงปี 1999 เดินทางมาเยี่ยมเยียนเป็นประจำทุกปี เพื่อรำลึกถึงผู้ที่จากไปและเยียวยาบาดแผลทางใจของตัวเอง | ภาพจาก: Columbine Memorial Foundation

ผู้รอดชีวิตจากเหตุกราดยิงในโรงเรียนจำนวนมากยังคงเผชิญกับผลกระทบทางจิตใจในระยะยาว มิสซี เมนโด (Missy Mendo) ผู้รอดชีวิตจาก Columbine ให้สัมภาษณ์สื่อ ABC News ว่าแม้เวลาจะผ่านไปนาน ความรู้สึกเจ็บปวดและความรู้สึกผิดก็ไม่ได้หายไป และสิ่งเล็กน้อยอย่างคำพูดหรือเสียงลูกโป่งแตกก็สามารถทำให้ความทรงจำเก่ากลับมาได้ เมนโดปัจจุบันทำงานเป็นผู้อำนวยการฝ่ายเผยแพร่ขององค์กร The Rebels Project ซึ่งช่วยเหลือผู้รอดชีวิตจากเหตุกราดยิงต่างๆ ให้หาระบบสนับสนุนซึ่งกันและกัน ตามรายงานของสื่อ People เมนโดเล่าว่าความบอบช้ำหวนกลับมาอย่างชัดเจนในเดือนพฤษภาคม 2022 ขณะที่เธอกำลังกรอกเอกสารสมัครเรียนอนุบาลให้ลูกสาว ซึ่งตรงกับวันเดียวกับที่เกิดเหตุกราดยิงที่ Robb Elementary พอดี

เอมี โอเวอร์ (Amy Over) ผู้รอดชีวิตอีกคนจาก Columbine ซึ่งปัจจุบันเป็นแม่ของลูก 4 คน เล่าให้สื่อ People ฟังว่าความวิตกกังวลของเธอเริ่มชัดเจนขึ้นในวันครบรอบ 10 ปีของเหตุการณ์ เมื่อเธอเกิดอาการตื่นตระหนกขณะส่งลูกสาวไปโรงเรียน จนต้องใช้เวลาหลายปีในการรักษาด้วยยาและการบำบัดก่อนจะควบคุมอาการได้ ปัจจุบันโอเวอร์เป็นผู้ก่อตั้งองค์กร Survivors Path เพื่อช่วยเหลือผู้ประสบเหตุร้ายแรงในลักษณะเดียวกัน

ความรู้สึกผิดของผู้รอดชีวิตยังปรากฏในกลุ่มเด็กเล็กเช่นกัน ตามรายงานของสื่อ TODAY แดเนียล รุยซ์ (Daniel Ruiz) เด็กชายวัย 10 ปีที่รอดชีวิตจากเหตุกราดยิงที่ Uvalde ซึ่งลูกพี่ลูกน้องของเขาเสียชีวิตในเหตุการณ์ วาดภาพขอโทษลูกพี่ลูกน้องที่ตัวเองไม่สามารถช่วยชีวิตไว้ได้ บรีอานา รุยซ์ (Briana Ruiz) แม่ของแดเนียลเล่าว่าลูกชายเคยพูดว่าอยากให้มือปืนเข้ามาในห้องเรียนของเขาและฆ่าเขาไปด้วย จนแพทย์ประเมินว่าเด็กชายมีความคิดอยากทำร้ายตัวเอง

สื่อ TODAY อ้างอิงข้อมูลจากสมาคมจิตวิทยาอเมริกัน (American Psychological Association) ที่ระบุว่าผู้รอดชีวิตจากเหตุกราดยิงมีความเสี่ยงด้านสุขภาพจิตสูงกว่าผู้รอดชีวิตจากเหตุการณ์สะเทือนขวัญประเภทอื่น และศูนย์แห่งชาติเพื่อโรคเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนขวัญ (National Center for PTSD) ประเมินว่าราว 28% ของผู้รอดชีวิตพัฒนาไปเป็นโรคเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนขวัญ และอีกหนึ่งในสามมีอาการเครียดเฉียบพลัน

ซาลลี แกร์ริแกน (Salli Garrigan) ผู้รอดชีวิตจาก Columbine อีกคนหนึ่งเล่าว่าเธอไม่เคยมองตัวเองเป็นผู้รอดชีวิตเพราะไม่ได้รับบาดเจ็บทางร่างกาย จนกระทั่งเกิดเหตุการณ์ที่ Parkland ในปี 2018 เธอจึงเริ่มเข้าใจความรู้สึกผิดที่แบกรับมาตลอด และหันไปทำงานร่วมกับองค์กร Everytown for Gun Safety เพื่อช่วยเยียวยาตัวเอง

ในด้านสถิติภาพรวม สื่อ ABC News อ้างอิงคำให้สัมภาษณ์ของคริสเตียน เบอร์เกส (Christian Burgess) ผู้อำนวยการสายด่วน Disaster Distress Helpline ว่าประสบการณ์เฉียดตายในลักษณะนี้สามารถทิ้งร่องรอยให้เกิดปัญหาสุขภาพจิตร้ายแรง เช่น ภาวะซึมเศร้า การใช้สารเสพติด ความวิตกกังวล และความคิดอยากทำร้ายตัวเอง โดยประเมินว่าราว 60% ของผู้ที่ได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติสามารถฟื้นตัวได้ค่อนข้างเร็วเมื่อได้รับการสนับสนุนจากคนใกล้ชิด ขณะที่อีกราว 40% อาจมีอาการทางจิตใจในระดับรุนแรง

มุมนโยบายและระบบ

ก่อนเหตุการณ์ Columbine โรงเรียนในสหรัฐอเมริกาส่วนใหญ่ซ้อมรับมือเฉพาะเหตุไฟไหม้และภัยธรรมชาติ หลังเหตุการณ์ปี 1999 หลายรัฐเริ่มออกกฎหมายให้โรงเรียนซ้อมล็อกดาวน์และซ้อมรับมือมือปืน ตามรายงานของคณะกรรมาธิการความปลอดภัยโรงเรียนแห่งชาติ (Federal School Safety Commission: FSSC) ซึ่งจัดตั้งขึ้นหลังเหตุการณ์ Parkland ในปี 2018

รายงานของสถาบันวิจัย Child Trends ระบุว่า ณ ปี 2019 มี 42 รัฐที่สนับสนุนหรือกำหนดให้เขตการศึกษาต้องซ้อมรับมือภัยหลายประเภท และ 16 รัฐกำหนดให้ต้องซ้อมรับมือมือปืนโดยเฉพาะ โดย 10 ใน 16 รัฐนั้นออกกฎหมายหลังเหตุการณ์ Parkland รัฐโอไฮโอเป็นรัฐแรกที่ออกกฎหมายบังคับซ้อมรับมือมือปืนในปี 2006 ตามด้วยรัฐอินเดียนาในปี 2007 นอกจากนี้ยังมี 41 รัฐที่อนุญาตให้มีเจ้าหน้าที่ตำรวจประจำโรงเรียน โดย 29 รัฐในจำนวนนี้กำหนดให้ต้องมีข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรระหว่างโรงเรียนกับหน่วยงานตำรวจท้องถิ่น

สื่อ CBS News รายงานว่า ณ ปี 2024 โรงเรียนรัฐในสหรัฐฯ ราว 95% มีการซ้อมล็อกดาวน์หรือซ้อมรับมือมือปืนในปีการศึกษา 2015-2016 ตามข้อมูลขององค์กร Everytown for Gun Safety โดยมีมากกว่า 40 รัฐที่กำหนดให้ต้องซ้อม อย่างไรก็ตาม งานวิจัยชี้ว่าการซ้อมลักษณะนี้อาจส่งผลกระทบด้านลบต่อสุขภาพจิตของนักเรียน คริสทีน ครอว์ฟอร์ด (Christine Crawford) จิตแพทย์จากศูนย์การแพทย์บอสตัน (Boston Medical Center) และรองผู้อำนวยการฝ่ายการแพทย์ของสมาคมแห่งชาติเพื่อโรคทางจิต (National Alliance on Mental Illness: NAMI) อธิบายว่าการซ้อมล็อกดาวน์สามารถกระตุ้นสมองส่วนอมิกดาลาซึ่งประมวลผลความกลัว ทำให้นักเรียนไม่สามารถเรียนรู้จากการซ้อมได้อย่างมีประสิทธิภาพ และอาจก่อให้เกิดความเครียดสะสมแทน

เซเรนิตี ไซเกล (Serenity Seigel) นักเรียนวัย 19 ปีจากรัฐอินเดียนา เล่าว่าการซ้อมล็อกดาวน์ที่ใช้วิดีโอจำลองเหตุการณ์เสมือนจริง ทำให้เธอเสียสมาธิจนทำข้อสอบวิชาภาษาสเปนได้ไม่ดีในชั่วโมงถัดมา ปัจจุบันบางรัฐเริ่มออกกฎหมายเพื่อลดผลกระทบทางจิตใจจากการซ้อม เช่นร่างกฎหมายในรัฐแคลิฟอร์เนียที่กำหนดให้ต้องแจ้งเตือนล่วงหน้าก่อนซ้อมและห้ามใช้เสียงปืนจำลอง และกฎหมายในรัฐอินเดียนาที่อิงจากร่างกฎหมายต้นแบบขององค์กร Sandy Hook Promise ซึ่งกำหนดให้การซ้อมต้องดำเนินการในลักษณะที่จำกัดผลกระทบทางจิตใจ

ในด้านกฎหมายควบคุมอาวุธปืน ผลลัพธ์หลังเหตุการณ์แต่ละครั้งแตกต่างกันไปตามบริบทของรัฐ สื่อ CNN รายงานว่าหลังเหตุการณ์ Parkland รัฐฟลอริดาผ่านกฎหมาย Marjory Stoneman Douglas High School Public Safety Act ซึ่งเพิ่มอายุขั้นต่ำในการซื้ออาวุธปืน ออกกฎหมาย red flag ที่ให้ศาลสามารถยึดอาวุธปืนจากผู้ที่ถูกประเมินว่าเป็นอันตราย เพิ่มทรัพยากรด้านสุขภาพจิตให้นักเรียน และอนุญาตให้ครูบางส่วนพกอาวุธปืนได้

เหตุกราดยิงที่ Uvalde เป็นหนึ่งในแรงผลักดันสำคัญที่นำไปสู่การผ่านกฎหมาย Bipartisan Safer Communities Act ในปี 2022 ซึ่งถือเป็นกฎหมายควบคุมอาวุธปืนระดับสหพันธรัฐที่สำคัญที่สุดฉบับหนึ่งในรอบหลายทศวรรษ กฎหมายเพิ่มมาตรการตรวจสอบประวัติผู้ซื้อปืนอายุต่ำกว่า 21 ปี สนับสนุนเงินทุนให้รัฐดำเนินโครงการแทรกแซงภาวะวิกฤต รวมถึงมาตรการลักษณะ red flag laws และเพิ่มงบประมาณด้านสุขภาพจิตและความปลอดภัยในโรงเรียน อย่างไรก็ตาม กฎหมายไม่ได้รวมมาตรการห้ามอาวุธปืนจู่โจมหรืออาวุธปืนกึ่งอัตโนมัติแบบที่ฝ่ายสนับสนุนการควบคุมปืนเรียกร้อง

สื่อ CNN ยังรายงานด้วยว่าเจ้าหน้าที่ตำรวจประจำโรงเรียนที่ Parkland ถูกตั้งข้อหาจากกรณีไม่เข้าเผชิญหน้ากับผู้ก่อเหตุ และในปีเดียวกันสหรัฐฯ เผชิญเหตุกราดยิงอย่างน้อย 67 ครั้งตามข้อมูลของ Gun Violence Archive ซึ่งสะท้อนว่าแม้จะมีการเปลี่ยนแปลงกฎหมายเกิดขึ้นในบางรัฐ แต่ปัญหาเหตุกราดยิงยังคงเกิดขึ้นต่อเนื่องทั่วประเทศ.

ที่มา:
After Florida shooting, more than 600 copycat threats have targeted schools (WBIR, 7 March 2018)
After Parkland, Schools Grapple With Threats — And The Best Ways To Respond (Clare Lombardo, NPR, 14 April 2018)
Sandy Hook School Receives Threat On Anniversary Of Mass Shooting (The Associated Press, CBS News, 14 December 2018)
Suicides highlight mass shooting survivors' trauma and fragility of healing: 'We still live with it every day' (Emily Shapiro, ABC News, 27 March 2019)
People Traveling To Columbine High School 'To Feel It, Touch It, See It' Have Been A Problem For Years (Nathaniel Minor, Colorado Public Radio, 17 April 2019)
Columbine Survivors Divided Over Proposal To Demolish Site Of 1999 Shooting (Bobby Allyn, NPR, 8 June 2019)
The Evolution of State School Safety Laws Since the Columbine School Shooting (Deborah Temkin Cahill, Child Trends, 12 February 2020)
'I'm sorry I let you die': After a school shooting, children struggle with survivor's guilt (Danielle Campoamor, TODAY, 17 January 2023)
5 years after the Parkland school massacre claimed 17 lives, here's what has changed (and what hasn't) (CNN, 14 February 2023)
25 years after Columbine, school lockdown drills are common. Students say they cause anxiety and fear — and want to see change. (Kerry Breen, CBS News, 23 April 2024)
Mothers Who Survived Columbine Shooting as Teens Are Forever Anxious About Sending Their Kids to School (PEOPLE, 20 April 2024)
A wave of swatting and active shooter hoaxes at universities brings panic and turmoil to the start of the school year (CNN, 26 August 2025)
Opening of new Uvalde school marks 'bittersweet day' for families and town (Camille Phillips, Houston Public Media, 13 October 2025)
Uvalde's Legacy Elementary opens after Robb Elementary tragedy (KENS5, 20 October 2025)

รายงานพิเศษ

ต่างประเทศ

กุลลดาอาลัย | หมายเหตุประเพทไทย EP.639

user8 — Sun, 09 Aug 2026 09:47:33 +0000

กุลลดาอาลัย | หมายเหตุประเพทไทย EP.639 user8 Sun, 2026-08-09 - 16:47

ที่มาของภาพปก: The Meerkat / ละครเวที ‘สมบูรณาญาสิทธิราชย์’ ที่ฉันรู้จัก: My Absolute Monarchy

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ ชานันท์ ยอดหงษ์ และ ต่อศักดิ์ จินดาสุขศรี ชวนรำลึกถึง กุลลดา เกษบุญชู มี้ด ผ่านแนวทางการศึกษาที่อาจเรียกได้ว่า “กุลลดา School” หรือ “สำนักกุลลดา” ซึ่งมองการเปลี่ยนผ่านของรัฐไทย ตั้งแต่รัฐศักดินา การก่อรูปของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ไปจนถึงรัฐไทยสมัยใหม่ โดยวางประวัติศาสตร์การเมืองไทยไว้ภายใต้ความเปลี่ยนแปลงของระบบเศรษฐกิจการเมืองโลก ผ่านกรอบ เศรษฐศาสตร์การเมืองเชิงประวัติศาสตร์ (Historical Political Economy)

แกนสำคัญของวิธีคิดนี้คือ การไม่มองรัฐ ผู้นำ หรือสถาบันการเมืองเป็นผู้กระทำที่มีเอกภาพและสามารถเลือกยุทธศาสตร์ได้อย่างอิสระ หากต้องอธิบายสิ่งเหล่านี้ผ่านโครงสร้างทางประวัติศาสตร์ พลังทางสังคม และการเปลี่ยนแปลงของระบบทุนนิยมโลก ตั้งแต่ยุค Pax Britannica หรือยุคจักรวรรดินิยมอังกฤษ ไปจนถึง Pax Americana หรือหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ในยุคที่สหรัฐอเมริกามีอิทธิพล ประเด็นโลกาภิวัตน์ เสรีนิยมใหม่ สนธิสัญญา การปฏิรูปรัฐ การเปลี่ยนแปลงของชนชั้น ระบบราชการ ชาติ และชาตินิยม จึงไม่ได้เป็นเหตุการณ์แยกจากกัน แต่เป็นส่วนหนึ่งของการปรับความสัมพันธ์ระหว่างรัฐไทย พลังทางสังคม และระบบโลก

โดยในรายการตอนนี้ หยิบยกผลงานสำคัญของอาจารย์กุลลดาอย่าง The Rise and Decline of Thai Absolutism (2547) (แปลเป็นภาษาไทยในชื่อ “ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์: วิวัฒนาการรัฐไทย”) มาชวนคุยถึงข้อเสนอที่แตกต่างจากคำอธิบายคลาสสิกเรื่อง “สงครามสร้างรัฐ” โดยกุลลดาเสนอว่า การเปลี่ยนจากรัฐศักดินาไปสู่รัฐสมบูรณาญาสิทธิราชย์ของสยามในปลายศตวรรษที่ 19 ต้องพิจารณาแรงกดดันและโอกาสจากการเชื่อมต่อกับทุนนิยมการค้าโลก ตั้งแต่ความขัดแย้งด้านการค้า สนธิสัญญาเบาว์ริง การจัดระบบแรงงาน ไปจนถึงการรวมศูนย์อำนาจในรัชสมัยรัชกาลที่ 5 มากกว่าจะอธิบายด้วยพระปรีชาสามารถของผู้ปกครองหรือภัยคุกคามทางทหารเพียงด้านเดียว

ช่วงท้ายชวนตามเส้นทางความคิดดังกล่าวมาถึงบทความ “กระบวนการเข้าสู่ความเป็นสากลของระบบทุนนิยมและลัทธิเสรีนิยมใหม่” (2556) ซึ่งขยายกรอบจากการอธิบายรัฐไทยไปสู่การอธิบายระบบทุนนิยมโลก ตั้งแต่การเปลี่ยนจากทุนนิยมที่รัฐกำกับดูแลไปสู่เสรีนิยมใหม่ การเปิดเสรีทางการเงินของไทยในทศวรรษ 1990 วิกฤตเศรษฐกิจปี 1997 และเงื่อนไขจากไอเอ็มเอฟ พร้อมทบทวนทั้งพลังและข้อจำกัดของเศรษฐศาสตร์การเมืองเชิงประวัติศาสตร์ ในฐานะเครื่องมือที่ช่วยให้เห็นแรงกดดันจากโครงสร้างโลกอย่างชัดเจน แม้จะทำให้บทบาทของการตัดสินใจ ผู้นำ และ agency ของรัฐปรากฏน้อยลงก็ตาม #หมายเหตุประเพทไทย #AbsoluteMonarchy

รับชมหมายเหตุประเพทไทยย้อนหลัง

ข่าว

แนวโน้มรายงานข่าวกราดยิงในต่างประเทศ จากการนำเสนอเรื่องราว 'ผู้ก่อเหตุ' สู่การให้ความสำคัญกับ 'เหยื่อ'

auser15 — Sun, 09 Aug 2026 05:41:23 +0000

แนวโน้มรายงานข่าวกราดยิงในต่างประเทศ จากการนำเสนอเรื่องราว 'ผู้ก่อเหตุ' สู่การให้ความสำคัญกับ 'เหยื่อ'

TCIJ X ประชาไท

auser15 Sun, 2026-08-09 - 12:41

บทวิเคราะห์แนวโน้มการรายงานข่าวกราดยิงในต่างประเทศช่วง 15 ปีที่ผ่านมา พบว่าเจ้าหน้าที่ตำรวจและสื่อหลายแห่งเริ่มปฏิเสธเอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุ ตามแนวคิด "No Notoriety" ที่ก่อตั้งโดยครอบครัวเหยื่อเหตุกราดยิง งานวิจัยยังพบจุดเปลี่ยนในปี 2012 ที่สื่อเริ่มลดการเอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุ ขณะที่กรณีศึกษาเหตุกราดยิงไครสต์เชิร์ชปี 2019 พบว่าแม้อัตราการปฏิบัติตามแนวทางลดชื่อเสียงผู้ก่อเหตุจะสูงในภาพรวม แต่กลับต่ำลงในข่าวที่ถูกแชร์มากที่สุดบนโซเชียลมีเดีย สะท้อนว่าวงการสื่อยังอยู่ระหว่างหาจุดสมดุลใหม่

ในเหตุกราดยิงหลายครั้งในต่างประเทศช่วง 15 ปีที่ผ่านมา เจ้าหน้าที่ตำรวจเริ่มปฏิเสธเอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุต่อสาธารณะ เช่น กรณีเมืองโอเดสซาและเวอร์จิเนียบีชปี 2019 งานวิจัยที่วิเคราะห์ข่าวปี 1999-2021 พบจุดเปลี่ยนในปี 2012 หลังเหตุกราดยิงโรงภาพยนตร์ออโรรา รัฐโคโลราโด สหรัฐอเมริกา ที่ทำให้แคมเปญ "No Notoriety" ก่อตั้งขึ้นโดยครอบครัวเหยื่อเพื่อเรียกร้องให้สื่อลดการขยายชื่อเสียงผู้ก่อเหตุ
งานวิจัยรองรับแนวคิด "ปรากฏการณ์แพร่ระบาด" ที่ชี้ว่าการรายงานข่าวอาจกระตุ้นเหตุลักษณะคล้ายกันตามมาราว 20-30% แต่นักวิชาการบางส่วนกลับมองว่าปัจจัยหลักคือการมีอาวุธปืนแพร่หลายมากกว่าการเอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุ
กรณีศึกษาเหตุกราดยิงไครสต์เชิร์ช ประเทศนิวซีแลนด์ปี 2019 ที่วิเคราะห์ข่าว 6,337 ชิ้นจาก 508 สำนักข่าว พบว่าแม้อัตราการปฏิบัติตามแนวทางลดชื่อเสียงผู้ก่อเหตุจะสูงในภาพรวม แต่กลับลดลงในข่าวที่ถูกแชร์มากที่สุดบนเฟซบุ๊ก ซึ่งมีสัดส่วนเอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุสูงถึง 47% สะท้อนว่าความนิยมบนโซเชียลมีเดียอาจขัดแย้งกับหลักจริยธรรมสื่อ

ภาพจาก: Wikimedia

ในต่างประเทศ เหตุกราดยิงหลายครั้งช่วง 15 ปีที่ผ่านมา มีรูปแบบหนึ่งที่ปรากฏซ้ำในการแถลงข่าวของเจ้าหน้าที่ตำรวจ นั่นคือการปฏิเสธไม่เอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุต่อสาธารณะ กรณีหนึ่งเกิดขึ้นในเดือนกันยายน 2019 ที่เมืองโอเดสซา รัฐเท็กซัส หลังเหตุกราดยิงที่มีผู้เสียชีวิต 7 คนและบาดเจ็บ 22 คน ไมเคิล เกอร์ก (Michael Gerke) หัวหน้าตำรวจโอเดสซา กล่าวในการแถลงข่าวว่า จะไม่ให้ชื่อเสียงกับสิ่งที่ผู้ก่อเหตุทำ และปฏิเสธเปิดเผยชื่อผู้ก่อเหตุ แม้ต่อมาเจ้าหน้าที่รายอื่นจะเปิดเผยชื่อดังกล่าวในวันเดียวกันก็ตาม

ก่อนหน้านั้นในเดือนพฤษภาคม 2019 หลังเหตุกราดยิงที่ศูนย์เทศบาลเมืองเวอร์จิเนียบีช ซึ่งมีผู้เสียชีวิต 12 คนและบาดเจ็บ 4 คน เจมส์ เซอร์เวรา (James Cervera) หัวหน้าตำรวจเวอร์จิเนียบีช ระบุว่าจะเอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุเพียงครั้งเดียว จากนั้นจะเรียกเขาว่าผู้ต้องสงสัยตลอดไป เพื่อให้ความสนใจอยู่ที่เหยื่อ ส่วนในเหตุก่อการร้ายที่มัสยิด 2 แห่งในเมืองไครสต์เชิร์ช ประเทศนิวซีแลนด์ เมื่อเดือนมีนาคม 2019 จาซินดา อาร์เดิร์น (Jacinda Ardern) นายกรัฐมนตรีนิวซีแลนด์ในขณะนั้น ปฏิเสธเอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุเลยแม้แต่ครั้งเดียว

รูปแบบดังกล่าวสะท้อนคำถามที่วงการสื่อกำลังถกเถียงกันมาตั้งแต่ต้นทศวรรษ 2010 คือควรให้พื้นที่ข่าวกับตัวผู้ก่อเหตุมากน้อยเพียงใด และการลดพื้นที่ให้ผู้ก่อเหตุ พร้อมขยายพื้นที่ให้เหยื่อ ผู้รอดชีวิต และครอบครัวผู้สูญเสีย เป็นแนวโน้มที่เกิดขึ้นจริงในหลายกองบรรณาธิการข่าว แม้จะยังไม่ใช่มาตรฐานเดียวกันทั่วโลก

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

จาก "ใครคือผู้ก่อเหตุ" สู่ "ใครคือเหยื่อ"

รูปแบบข่าวกราดยิงในอดีตมักเริ่มต้นด้วยคำถามว่าผู้ก่อเหตุเป็นใคร มีประวัติอย่างไร มีแรงจูงใจอะไร และมักมาพร้อมภาพถ่ายและรายละเอียดชีวิตส่วนตัวของผู้ก่อเหตุ

กรณีที่มักถูกยกมาเป็นตัวอย่างของแนวทางเดิมคือเหตุกราดยิงที่โรงเรียนมัธยมโคลัมไบน์ในปี 1999 ซึ่งโทมัส เจ. ฮราช (Thomas J. Hrach) รองศาสตราจารย์ด้านวารสารศาสตร์และสื่อเชิงยุทธศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเมมฟิส ใช้เป็นจุดเริ่มต้นของงานวิจัยที่วิเคราะห์การเอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุในข่าวกราดยิงระหว่างปี 1999 ถึง 2021 พบว่ายิ่งมีผู้เสียชีวิตมากเท่าใด สื่อยิ่งเอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุมากขึ้นเท่านั้น ตลอดช่วงเวลาที่ศึกษา แต่พบจุดเปลี่ยนในปี 2012 คือเมื่อนับจำนวนผู้เสียชีวิตประกอบด้วยแล้ว จำนวนครั้งที่สื่อเอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุเริ่มลดลง

จุดเปลี่ยนดังกล่าวเกิดขึ้นหลังเหตุกราดยิงโรงภาพยนตร์ในเมืองออโรรา รัฐโคโลราโด เมื่อเดือนกรกฎาคม 2012 ซึ่งครอบครัวผู้เสียชีวิตขอให้ผู้ว่าการรัฐไม่เอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุในพิธีรำลึกที่มีการอ่านชื่อเหยื่อ คำแถลงต่อสาธารณะของผู้ว่าการรัฐในครั้งนั้นเรียกผู้ก่อเหตุเพียงว่า "ผู้ต้องสงสัย เอ (Suspect A)" อย่างไรก็ตาม ในปีเดียวกันนั้นเอง เหตุกราดยิงที่โรงเรียนประถมแซนดี้ฮุก เมืองนิวทาวน์ รัฐคอนเนตทิคัต กลับมีการเผยแพร่ชื่อผู้ก่อเหตุอย่างกว้างขวางในสื่อ แสดงให้เห็นว่าแนวโน้มดังกล่าวไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมกันในทุกกรณี

ฮราชระบุด้วยว่า งานวิจัยของเขาไม่ได้พิสูจน์ว่าการลดจำนวนครั้งที่เอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุมีความเชื่อมโยงกับการลดปริมาณเนื้อหาที่รายงานประวัติและแรงจูงใจของผู้ก่อเหตุหรือไม่ และงานวิจัยนี้ก็ไม่สามารถระบุได้ว่าแนวโน้มดังกล่าวช่วยลดจำนวนเหตุกราดยิง หรือในทางกลับกันอาจทำให้เกิดเหตุมากขึ้น

"No Notoriety" เมื่อการเอ่ยชื่อกลายเป็นประเด็นจริยธรรม

แนวคิด "No Notoriety" มีจุดเริ่มต้นจากครอบครัวของอเล็กซ์ เทฟส์ (Alex Teves) ชายวัย 24 ปีที่เสียชีวิตขณะปกป้องแฟนสาวในเหตุกราดยิงโรงภาพยนตร์ที่เมืองออโรราเมื่อเดือนกรกฎาคม 2012 ทอม เทฟส์ (Tom Teves) และแคเรน เทฟส์ (Caren Teves) พ่อแม่ของอเล็กซ์ ก่อตั้งแคมเปญนี้ขึ้นหลังต้องเฝ้าดูภาพผู้ก่อเหตุถูกนำเสนอซ้ำ ๆ ทางข่าวในช่วงหลังเกิดเหตุ

แคมเปญ No Notoriety เรียกร้องให้สื่อ "ลดความเสียหาย" ในการรายงานข่าวกราดยิง ด้วยแนวทางเช่น เอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุเพียงครั้งเดียวต่อชิ้นข่าวในฐานะจุดอ้างอิง ไม่ใช้ชื่อในพาดหัวข่าว และไม่นำภาพผู้ก่อเหตุขึ้นเป็นภาพหลัก

เหตุผลหลักที่ผู้สนับสนุนแนวทางนี้ใช้อธิบายคือแนวคิดเรื่อง "ปรากฏการณ์แพร่ระบาด (contagion effect)" ซึ่งมีงานวิจัยรองรับบางส่วน เชอร์รี เทาเวอร์ส (Sherry Towers) นักวิจัยจากศูนย์วิทยาศาสตร์คณิตศาสตร์ คอมพิวเตอร์ และการสร้างแบบจำลองไซมอน เอ. เลวิน (Simon A. Levin Mathematical, Computational and Modeling Sciences Center) แห่งมหาวิทยาลัยแอริโซนาสเตต เผยแพร่งานวิจัยในปี 2015 ที่ระบุว่าการรายงานข่าวเหตุกราดยิงที่ได้รับความสนใจสูงในระดับประเทศ อาจมีส่วนกระตุ้นให้เกิดเหตุลักษณะคล้ายกันตามมา งานวิจัยดังกล่าวพบว่าเหตุกราดยิงลักษณะนี้ราว 20-30% ดูเหมือนได้แรงบันดาลใจจากเหตุก่อนหน้า

อดัม แลงก์ฟอร์ด (Adam Lankford) ศาสตราจารย์ด้านอาชญวิทยาจากมหาวิทยาลัยแอละแบมา หนึ่งในผู้ลงนามในจดหมายเปิดผนึกปี 2017 ที่มีนักวิชาการและเจ้าหน้าที่บังคับใช้กฎหมายรวม 149 คนร่วมลงนาม เรียกร้องให้สื่อไม่ใช้ชื่อหรือรูปของผู้ก่อเหตุ ให้เหตุผลว่าการเผยแพร่ชื่อและภาพของผู้ก่อเหตุมักเป็นการมอบชื่อเสียงและความสนใจให้กับพวกเขา ซึ่งกลายเป็นแรงจูงใจให้ผู้ก่อเหตุคนต่อไปพยายามสังหารเหยื่อให้มากขึ้นเพื่อให้ได้รับความสนใจมากขึ้นตามไปด้วย

อย่างไรก็ตาม บางฝ่ายในวงการวิชาการมีข้อสรุปต่างออกไป เจมส์ อลัน ฟอกซ์ (James Alan Fox) ศาสตราจารย์ด้านอาชญวิทยา กฎหมาย และนโยบายสาธารณะจากมหาวิทยาลัยนอร์ทอีสเทิร์น ให้ความเห็นว่าปรากฏการณ์แพร่ระบาดมีอยู่จริง แต่ระบุว่ามีความเกี่ยวข้องน้อยกับการเอ่ยชื่อหรือแสดงภาพผู้ก่อเหตุ โดยระบุว่าสิ่งที่ผู้มีแนวคิดคล้ายกันชื่นชมคือการกระทำของผู้ก่อเหตุเป็นหลัก ฟอกซ์มองว่าประเด็นสำคัญกว่าคือการเน้นรายละเอียดชีวิตส่วนตัวที่ไม่จำเป็น ซึ่งทำให้ผู้ก่อเหตุดูมีความสำคัญเกินจริง มากกว่าการเผยแพร่ชื่อและภาพในตัวเอง ฟอกซ์ยังตั้งข้อสังเกตว่าการโต้เถียงเรื่องบทบาทของสื่ออาจกลายเป็นประเด็นเบี่ยงเบนความสนใจจากปัจจัยหลักที่ขับเคลื่อนความรุนแรงจากอาวุธปืนในสหรัฐฯ ซึ่งเขาระบุว่าคือการมีอาวุธปืนแพร่หลาย โดยมองว่าปัญหาสุขภาพจิตและสื่อบันเทิงเป็นเพียงข้ออ้างที่มักถูกหยิบยกขึ้นมา

งานวิจัยของเทาเวอร์สในปี 2015 ที่ตรวจสอบความสัมพันธ์ระหว่างเหตุกราดยิงกับปัจจัยอื่นเพิ่มเติม ก็ไม่พบความสัมพันธ์กับปัญหาสุขภาพจิต แต่พบความสัมพันธ์ในระดับสูงกับอัตราการครอบครองอาวุธปืน เทาเวอร์สระบุว่าสื่ออาจมีบทบาทส่วนหนึ่ง แต่ไม่ใช่ปัจจัยเดียวที่เกี่ยวข้อง

ไครสต์เชิร์ชและการเปลี่ยนวิธีรายงานข่าว

เหตุกราดยิงที่มัสยิด 2 แห่งในเมืองไครสต์เชิร์ช เมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2019 ซึ่งมีผู้เสียชีวิต 50 คน ถูกใช้เป็นกรณีศึกษาสำคัญในการวิเคราะห์แนวโน้มการรายงานข่าว เนื่องจากนายกรัฐมนตรีอาร์เดิร์นประกาศต่อสาธารณะว่าจะไม่เอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุ โดยให้เหตุผลว่าสิ่งหนึ่งที่ผู้ก่อเหตุต้องการจากการก่อการร้ายคือชื่อเสียง

ทีมนักวิจัยซึ่งประกอบด้วยเจสัน เบามการ์ตเนอร์ (Jason Baumgartner) ผู้ก่อตั้งเว็บไซต์ pushshift.io, เฟอร์นันโด เบอร์เมโฆ (Fernando Bermejo), เอมิลี เอ็นดูลูเอ (Emily Ndulue) และอีธาน ซักเคอร์แมน (Ethan Zuckerman) จากทีม Media Cloud ของศูนย์สื่อพลเมือง (Center for Civic Media) แห่งสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (MIT) รวมถึงโจน โดโนแวน (Joan Donovan) ผู้อำนวยการโครงการวิจัยเทคโนโลยีและการเปลี่ยนแปลงทางสังคมแห่งศูนย์ชอเรนสไตน์ (Shorenstein Center) มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ใช้เครื่องมือ Media Cloud วิเคราะห์ข่าว 6,337 ชิ้น จาก 508 สำนักข่าวระดับประเทศที่เขียนเป็นภาษาอังกฤษในนิวซีแลนด์ ออสเตรเลีย แคนาดา สหราชอาณาจักร และสหรัฐอเมริกา

ทีมวิจัยตรวจสอบความสอดคล้องของข่าวกับแนวปฏิบัติ 7 ข้อ ที่รวบรวมจากแคมเปญ No Notoriety และแคมเปญอื่นที่มีเป้าหมายลดการขยายความรุนแรงผ่านสื่อ ได้แก่ ไม่เผยแพร่ชื่อผู้ก่อเหตุ ไม่เชื่อมโยงหรือเผยแพร่ชื่อกระดานสนทนาที่ผู้ก่อเหตุใช้โปรโมตการโจมตี ไม่เชื่อมโยงหรือเผยแพร่ชื่อแถลงการณ์ของผู้ก่อเหตุ ไม่อธิบายหรือให้รายละเอียดอุดมการณ์ของผู้ก่อเหตุ ไม่เผยแพร่หรือระบุชื่อมีมที่เชื่อมโยงกับอุดมการณ์ของผู้ก่อเหตุ และปฏิบัติตามแนวทางของสำนักข่าว AP ในการใช้คำว่า "alt-right" คือใส่ไว้ในเครื่องหมายคำพูดหรือขยายความด้วยคำเช่น "ที่เรียกกันว่า" หรือ "ที่เรียกตัวเองว่า"

ผลการวิเคราะห์พบว่า 1 สัปดาห์หลังเหตุการณ์ ไม่มีสำนักข่าวใดในกลุ่มที่วิเคราะห์เชื่อมโยงตรงไปยังแถลงการณ์แนวคิดคนขาวเหนือกว่าเชื้อชาติอื่นของผู้ก่อเหตุ หรือกระดานสนทนาออนไลน์ที่เขาเผยแพร่แนวคิด สื่อ Daily Mail เคยให้ผู้อ่านดาวน์โหลดแถลงการณ์จากเว็บไซต์ของตน แต่ถอดลิงก์ดังกล่าวออกหลังถูกวิพากษ์วิจารณ์ สื่อสหรัฐฯ และอังกฤษหลายแห่งเอ่ยชื่อกระดานสนทนาที่ผู้ก่อเหตุใช้ประจำ และหลายแห่งกล่าวถึงแนวคิดในแถลงการณ์ พร้อมเชื่อมโยงไปยังเนื้อหาออนไลน์ที่มีปัญหา ไม่มีสำนักข่าวใดในกลุ่มที่วิเคราะห์สัมภาษณ์บุคคลที่มีชื่อเสียงในกลุ่มแนวคิดคนขาวเหนือกว่าเชื้อชาติอื่นเพื่อให้บริบทกับอุดมการณ์ของผู้ก่อเหตุ

ในภาพรวม มีสื่อในสหรัฐฯ เพียง 14% ที่รายงานชื่อผู้ก่อเหตุ ขณะที่สื่อในสหราชอาณาจักร 30% ไม่ปฏิบัติตามแนวทางข้อนี้ แม้อัตราการปฏิบัติตามแนวทางโดยรวมจะอยู่ในระดับสูง แต่เมื่อพิจารณาเฉพาะข่าวที่ถูกแชร์มากที่สุดบนเฟซบุ๊ก พบว่า 45% ของข่าวเหล่านั้นมีชื่อผู้ก่อเหตุปรากฏอยู่ และ 1 ใน 4 ของข่าวที่ถูกแชร์มากที่สุดมีข้อมูลที่อาจนำผู้อ่านไปสู่เนื้อหาออนไลน์เกี่ยวกับอุดมการณ์ของผู้ก่อเหตุ

เมื่อพิจารณาเฉพาะข่าวที่ถูกแชร์มากกว่า 50,000 ครั้งบนเฟซบุ๊ก สัดส่วนที่มีชื่อผู้ก่อเหตุเพิ่มขึ้นเป็น 47% สูงกว่าสัดส่วนในข่าวทั้งหมดที่มีชื่อผู้ก่อเหตุซึ่งต่ำกว่า 20% นอกจากนี้ข่าวที่ถูกแชร์อย่างกว้างขวางยังมีแนวโน้มเอ่ยชื่อแถลงการณ์ของผู้ก่อเหตุ (9%) ชื่อกระดานสนทนาที่เขาใช้ (10%) และชื่อผู้ก่อเหตุรายอื่นที่เขาอ้างว่าเป็นแรงบันดาลใจ (9%) มากกว่าค่าเฉลี่ยโดยรวม

ทีมวิจัยยังพบความแตกต่างระหว่างประเทศ สื่ออังกฤษมีแนวโน้มเผยแพร่ชื่อผู้ก่อเหตุมากกว่าประเทศอื่น ขณะที่สื่อสหรัฐฯ และแคนาดามีแนวโน้มอธิบายอุดมการณ์และแรงจูงใจของผู้ก่อเหตุมากกว่า โดยพบว่าข่าวสหรัฐฯ 106 ชิ้น หรือ 5.3% ของข่าวทั้งหมดที่เก็บรวบรวมได้ เอ่ยถึงกระดานสนทนาที่ผู้ก่อเหตุใช้ และข่าว 231 ชิ้น หรือ 11.6% กล่าวถึงแนวคิดและทฤษฎีสมคบคิดเฉพาะที่ปรากฏในแถลงการณ์ ส่วนข่าวแคนาดา 5% เอ่ยถึงกระดานสนทนา และ 11.7% เอ่ยถึงข้อความเฉพาะในแถลงการณ์

ในด้านการรายงานประเด็นความเกลียดชังต่อชาวมุสลิม สื่อแคนาดาใช้คำว่า "Islamophobia" หรือคำที่เกี่ยวข้องใน 22% ของข่าว ซึ่งสูงกว่าสหรัฐฯ ซึ่งเป็นประเทศอันดับรองลงมาถึง 2 เท่า ขณะที่สื่อนิวซีแลนด์ใช้คำดังกล่าวเพียง 5% ของข่าว แต่สื่อนิวซีแลนด์กลับเผยแพร่ข่าวจำนวนมากที่เน้นการแสดงความสนับสนุนต่อชุมชนมุสลิมในประเทศ ข่าวที่ได้รับความนิยมสูงสุดในช่วง 1 สัปดาห์หลังเหตุการณ์คือชุดประวัติของเหยื่อทุกคนที่เน้นเรื่องชีวิตและความศรัทธา เผยแพร่โดยสื่อ New Zealand Herald ซึ่งถูกแชร์บนเฟซบุ๊กเกือบ 1.4 ล้านครั้ง

ทีมวิจัยตั้งข้อสังเกตว่าการให้พื้นที่กับแนวคิดของผู้ก่อเหตุ อาจเบียดบังพื้นที่การสนทนาสาธารณะเรื่องอื่นที่สำคัญไม่แพ้กัน เช่น ประเด็นความเกลียดชังต่อชาวมุสลิมในระดับนานาชาติ

งานวิจัยบอกอะไรเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงนี้

ข้อมูลจากกรณีไครสต์เชิร์ชแสดงให้เห็นภาพที่ซับซ้อนกว่าข้อสรุปว่าสื่อเลิกรายงานเรื่องผู้ก่อเหตุแล้ว อัตราการปฏิบัติตามแนวทางลดการเผยแพร่ชื่อและรายละเอียดผู้ก่อเหตุอยู่ในระดับสูงในข่าวส่วนใหญ่ที่วิเคราะห์ แต่อัตรานี้ลดลงอย่างชัดเจนในกลุ่มข่าวที่ได้รับความนิยมสูงสุดบนแพลตฟอร์มสื่อสังคมออนไลน์ ทีมวิจัยระบุว่าสื่อบางแห่งอาจพิจารณาจากตัวเลขการมีส่วนร่วมบนสื่อสังคมออนไลน์ แล้วสรุปว่าจำเป็นต้องเผยแพร่รายละเอียดที่ละเอียดอ่อนของเหตุการณ์เพื่อรักษาฐานผู้อ่าน

งานวิจัยยังชี้ประเด็นเรื่อง "data voids" หรือช่องว่างข้อมูล ซึ่งหมายถึงกรณีที่กลุ่มแนวคิดคนขาวเหนือกว่าเชื้อชาติอื่นตั้งใจใช้วลีที่ไม่ค่อยพบเห็นทั่วไปในการโปรโมตแนวคิด เนื่องจากมีเนื้อหาที่มีวลีเหล่านั้นน้อยมากในโลกออนไลน์ เมื่อมีการค้นหาวลีดังกล่าว เนื้อหาที่มีแนวคิดสุดโต่งจะติดอันดับสูงในผลการค้นหา การที่สื่อเผยแพร่วลีเฉพาะจากแถลงการณ์ของผู้ก่อเหตุ จึงอาจนำผู้อ่านไปสู่เนื้อหาแนวคิดสุดโต่งเพิ่มเติมโดยไม่ตั้งใจ

บ็อบ การ์ฟีลด์ (Bob Garfield) นักวิจารณ์วงการวารสารศาสตร์ ตั้งข้อสังเกตในการสัมภาษณ์ทอม เทฟส์แห่งแคมเปญ No Notoriety ว่างานของสื่อถูกกำหนดด้วยคำถาม 5 คำ คือใคร อะไร เมื่อไร ที่ไหน และทำไม โดยคำถามแรกสุดในรายการคือใคร คำอธิบายของเทฟส์ที่ว่าชื่อผู้ก่อเหตุไม่มีประโยชน์ใดหากไม่มีการตามล่าตัวอยู่ อาจฟังดูมีเหตุผล แต่ความจำเป็นที่จะต้องละเว้นรายละเอียดเรื่องแรงจูงใจอาจเป็นเรื่องท้าทายกว่า เนื่องจากการรายงานว่าผู้ก่อเหตุมีแรงจูงใจจากความเกลียดชังต่อชาวมุสลิมและแนวคิดคนขาวเหนือกว่าเชื้อชาติอื่น แทนที่จะเป็นปัญหาสุขภาพจิต ถือเป็นข้อมูลสำคัญ แต่หลักการทางวารสารศาสตร์ที่มุ่งแสดงให้เห็นมากกว่าเพียงบอกเล่า อาจนำไปสู่การขยายความคิดที่รุนแรงและเป็นที่สนใจของผู้ก่อเหตุโดยไม่ตั้งใจ

แต่การไม่พูดถึงผู้ก่อเหตุเลยก็ไม่ใช่คำตอบ

แคเรน เทฟส์ ผู้ร่วมก่อตั้งแคมเปญ No Notoriety ให้สัมภาษณ์สื่อ The Guardian ในปี 2018 ว่าตลอด 6 ปีหลังก่อตั้งแคมเปญ มีความคืบหน้าเกิดขึ้นบ้าง แต่ยังไม่ถึงเป้าหมาย เธอระบุว่าสื่อ "ผ่านจุดเปลี่ยน" ในการให้ความสำคัญกับเหยื่อ วีรบุรุษ และผู้รอดชีวิตแล้ว แต่การให้ความสำคัญกับเหยื่อในบางกรณีดูเหมือนเป็นเพียงส่วนหนึ่ง ขณะที่สื่อยังคงรายงานเรื่องผู้ก่อเหตุอย่างละเอียด ในลักษณะที่เป็นการให้ชื่อเสียงอยู่ดี เทฟส์มองว่าความคืบหน้าที่เกิดขึ้นมักจำกัดอยู่ในพื้นที่ที่เกิดเหตุการณ์โดยตรง เนื่องจากสื่อท้องถิ่นรับรู้ถึงผลกระทบต่อชุมชนของตนเองมากกว่า

เทฟส์ยังวิจารณ์ว่าแนวทางการรายงานข่าวของสื่อในปัจจุบันยังไม่สอดคล้องกัน เธอต้องการให้มีนโยบายบรรณาธิการที่ชัดเจนในภาพรวม แทนที่จะให้แต่ละสำนักข่าวตัดสินใจเป็นกรณีไป เพราะแม้ผู้ประกาศข่าวบางคนของสื่อ CNN อย่างแอนเดอร์สัน คูเปอร์ (Anderson Cooper) และเจค แทปเปอร์ (Jake Tapper) จะไม่เอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุในรายการของตน แต่เธอมองว่าเมื่อรายการจบลง สำนักข่าวเดียวกันก็กลับไปเผยแพร่เนื้อหาที่ขัดกับแนวทางนั้นในที่อื่น

ด้านเมอริดิธ อาร์ทลีย์ (Meredith Artley) รองประธานอาวุโสและบรรณาธิการบริหารของ CNN Digital Worldwide ให้สัมภาษณ์กับสื่อ The Guardian ว่าจุดเปลี่ยนของ CNN เกิดขึ้นหลังเหตุกราดยิงที่ออโรราในปี 2012 โดยระบุว่าไม่จำเป็นต้องนำภาพผู้ก่อเหตุไปเผยแพร่ซ้ำในหลายจุด เพราะการทำเช่นนั้นไม่เพียงขาดความรับผิดชอบ แต่ยังเป็นการทำงานข่าวที่ไม่รอบคอบด้วย เอส มิตรา คาลิตา (S Mitra Kalita) รองประธานฝ่ายจัดผังรายการของ CNN Digital ระบุว่าภายในองค์กรยังมีการถกเถียงต่อเนื่องเรื่องบทบาทของสื่อในการให้ชื่อเสียงกับผู้ก่อเหตุ แต่ CNN Digital ไม่มีกฎเกณฑ์ตายตัวสำหรับการรายงานข่าวผู้ก่อเหตุ แต่ละเรื่องได้รับการพิจารณาตามข้อมูลและภาพที่มีอยู่ในแต่ละกรณี

ฝ่ายที่กังวลเรื่องสิทธิในการรับรู้ข่าวสารของสาธารณชนก็มีเหตุผลรองรับเช่นกัน การ์ฟีลด์ตั้งข้อสังเกตว่าคำถามว่าใครเป็นผู้ก่อเหตุอยู่ในอันดับต้นของหลักการวารสารศาสตร์พื้นฐาน และฟอกซ์มองว่าการรายงานข้อมูลเกี่ยวกับผู้ก่อเหตุเป็นความรับผิดชอบของสื่อ ขณะที่ฮราชระบุว่าการไม่เอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุ ไม่ได้หมายความว่าสื่อจะงดรายงานประวัติและแรงจูงใจของผู้ก่อเหตุไปด้วย สื่อยังสามารถเจาะลึกภูมิหลังของผู้ก่อเหตุได้โดยไม่ต้องเอ่ยชื่อ

สุดท้ายแล้ว ข่าวควรทำหน้าที่อะไร

ข้อมูลจากทั้งงานวิจัยเชิงปริมาณและการให้สัมภาษณ์ของบุคคลในวงการสื่อ แสดงให้เห็นว่าการเปลี่ยนแปลงในการรายงานข่าวกราดยิงไม่ได้เป็นเส้นตรง และไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมกันในทุกสำนักข่าวหรือทุกประเทศ อัตราการเอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุในสื่อสหรัฐฯ อยู่ในระดับต่ำกว่าสื่ออังกฤษในกรณีไครสต์เชิร์ช แต่กลับสูงขึ้นในข่าวที่ได้รับความนิยมมากที่สุดบนสื่อสังคมออนไลน์ ขณะที่หัวหน้าตำรวจในหลายเมืองของสหรัฐฯ เลือกไม่เอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุในการแถลงข่าว แต่ก็ไม่ได้เป็นแนวทางที่เจ้าหน้าที่ทุกรายปฏิบัติตาม

องค์กรอย่างศูนย์วารสารศาสตร์และการบาดเจ็บทางจิตใจระดับโลก (Global Center for Journalism & Trauma) จัดทำเอกสารแนวทางปฏิบัติสำหรับนักข่าวที่ต้องรายงานข่าวกราดยิงและเหตุรุนแรงลักษณะอื่น ครอบคลุมทั้งการทำงานร่วมกับเหยื่อและผู้รอดชีวิต การดูแลสุขภาพจิตของนักข่าวเอง และแนวทางจัดการเนื้อหาที่ผู้ใช้สร้างขึ้นในเหตุการณ์รุนแรง ซึ่งสะท้อนว่าประเด็นการรายงานข่าวกราดยิงในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่แค่คำถามว่าจะเอ่ยชื่อผู้ก่อเหตุหรือไม่ แต่ครอบคลุมไปถึงวิธีปฏิบัติต่อผู้ที่ได้รับผลกระทบโดยตรงด้วย

ข้อมูลทั้งหมดบ่งชี้ว่าวงการสื่อยังอยู่ในช่วงปรับหาจุดสมดุลใหม่ ด้านหนึ่งคือความรับผิดชอบที่จะไม่ขยายชื่อเสียงให้ผู้ก่อเหตุ อีกด้านหนึ่งคือหน้าที่พื้นฐานของวารสารศาสตร์ในการรายงานข้อเท็จจริงที่จำเป็นต่อการทำความเข้าใจเหตุการณ์ ซึ่งรวมถึงข้อมูลเกี่ยวกับตัวผู้ก่อเหตุด้วยในบางกรณี ทีมวิจัยจากกรณีไครสต์เชิร์ชสรุปจากข้อมูลที่รวบรวมได้ว่า นักข่าวจำนวนมากขึ้นกำลังให้ความสำคัญกับประเด็นการป้องกันโศกนาฏกรรมในอนาคต เพิ่มเติมจากคำถามพื้นฐานเรื่องใคร อะไร ที่ไหน อย่างไร และทำไม

ที่มา:
The news media seems to be heeding the call to limit naming perpetrators in mass shootings (Thomas J. Hrach, Nieman Journalism Lab, 18 April 2022)
'No Notoriety': the campaign to focus on shooting victims, not killers (Lois Beckett, The Guardian, 7 July 2018)
The Odessa Police Chief Is Refusing to Name the Mass Shooter. It's Part of a Growing Trend (Alejandro de la Garza, TIME, 1 September 2019)
What we learned from analyzing thousands of stories on the Christchurch shooting (Jason Baumgartner, Fernando Bermejo, Emily Ndulue, Ethan Zuckerman and Joan Donovan, Columbia Journalism Review, 26 March 2019)
Resources for Covering Mass Shootings (Global Center for Journalism & Trauma, 15 March 2019)

รายงานพิเศษ

ต่างประเทศ

ประกอบร่างสร้างความจนผ่านบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ | หมายเหตุประเพทไทย EP.638 [Live]

user8 — Mon, 03 Aug 2026 06:45:54 +0000

ประกอบร่างสร้างความจนผ่านบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ | หมายเหตุประเพทไทย EP.638 [Live] user8 Mon, 2026-08-03 - 13:45

หมายเหตุประเพทไทย Live สัปดาห์นี้ชวนอ่าน "กระบวนการประกอบสร้างความจนในสังคมเสรีนิยมใหม่ กรณีศึกษา: บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ" (2566) ผลงานของ ยุวดี วงศ์วีระประเสริฐ ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาสหวิทยาการ วิทยาลัยสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ซึ่งศึกษานโยบายบัตรสวัสดิการแห่งรัฐในช่วงปี 2559–2562 ผ่านกรอบแนวคิดเสรีนิยมใหม่ เพื่อทำความเข้าใจว่ารัฐนิยามและจัดการกับ "ความยากจน" อย่างไร

งานวิจัยชี้ว่า นโยบายบัตรสวัสดิการแห่งรัฐไม่ได้เป็นเพียงมาตรการช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อย แต่ยังมาพร้อมกระบวนการกำหนดนิยามของ "คนจน" ผ่านเกณฑ์การคัดกรอง การพิสูจน์ตัวตน และเงื่อนไขการเข้าถึงสิทธิ ทำให้ความยากจนถูกแปลงเป็นตัวเลขและคุณลักษณะที่รัฐสามารถจำแนก ควบคุม และบริหารจัดการได้

จากการศึกษาภาคสนามในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ผู้วิจัยพบว่า กระบวนการดังกล่าวส่งผลต่อการรับรู้ของผู้คนเกี่ยวกับความจน และทำให้ผู้ที่ต้องการเข้าถึงสวัสดิการต้องเรียนรู้ที่จะพิสูจน์ความยากจนของตนเองตามเกณฑ์ของรัฐ ขณะเดียวกัน ผู้ที่ไม่เข้าเกณฑ์หรือไม่สามารถพิสูจน์ตนเองได้ก็อาจถูกกันออกจากระบบการช่วยเหลือ แม้จะเผชิญปัญหาความยากจนในชีวิตจริง

งานวิจัยจึงเสนอว่า บัตรสวัสดิการแห่งรัฐเป็นมากกว่านโยบายสวัสดิการ แต่เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการประกอบสร้างความหมายของ "ความยากจน" ภายใต้แนวคิดเสรีนิยมใหม่ ซึ่งสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างรัฐ การเมือง และการจัดการประชากร พร้อมชวนตั้งคำถามว่า ใครคือผู้มีสิทธิถูกนับว่า "จน" และใครคือผู้ที่ถูกทิ้งไว้ภายนอกนิยามดังกล่าว ติดตามได้ใน #หมายเหตุประเพทไทย #บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ

รับชมหมายเหตุประเพทไทยย้อนหลัง

ข่าว

โยนหินถามทาง ‘ร่วมจ่าย’ บัตรทอง ซ่อนวาระเปลี่ยนสัดส่วน ‘บอร์ด สปสช.’ จับเข่าคุย 1 ในบอร์ดสายเอ็นจีโอ

admin666 — Fri, 31 Jul 2026 10:26:16 +0000

โยนหินถามทาง ‘ร่วมจ่าย’ บัตรทอง ซ่อนวาระเปลี่ยนสัดส่วน ‘บอร์ด สปสช.’ จับเข่าคุย 1 ในบอร์ดสายเอ็นจีโอ

สรวุฒิ วงศ์ศรานนท์ สัมภาษณ์

ชนิสรา ริมธีระกุล ภาพปก

admin666 Fri, 2026-07-31 - 17:26

ประเด็นใหญ่ของสังคมตอนนี้นอกจากคดีฮั้ว สว. อีกเรื่องร้อนคือ ‘บัตรทอง’ ที่เริ่มจุดประเด็นแนวทาง ‘ร่วมจ่าย’ โดย สว.เช่นกัน แล้วขยายข้อถกเถียงไปยังพรรคประชาชนที่ก็เสนอโมเดลของตนเอง มีการวิพากษ์วิจารณ์ถึงขนาดว่า การเปิดฉากของการร่วมจ่ายไม่ว่าโมเดลใดนับเป็นก้าวแรกในการยกเลิก ‘สวัสดิการรักษาพยาบาลถ้วนหน้า’ หรือไม่

อันที่จริงแนวคิด ‘ร่วมจ่าย’ ถูกพูดถึงมาหลายครั้ง ล่าสุดประเด็นนี้ถูกจุดขึ้นจากคณะกรรมาธิการ (กมธ.) สาธารณสุข วุฒิสภา เมื่อ 13 ก.ค.ที่ผ่านมา ในเวทีดังกล่าวมีอีกเรื่องที่คุยกันอย่างมากแต่คนไม่ค่อยโฟกัสคือ ‘สัดส่วนบอร์ด สปสช.’ หรือคณะกรรมการหลักประกันสุขภาพ ซึ่งอันที่จริงแล้วก็มีความเกี่ยวพันกับประเด็นร่วมจ่ายโดยตรง เพราะเป็นคีย์แมนในการเคาะว่าสิทธิประโยชน์ใดบ้างเป็น ‘สิทธิพื้นฐาน’ และอะไรบ้างที่จะต้องร่วมจ่าย

การแก้ไขสัดส่วนบอร์ดที่นำเสนอในเวทีของ สว.คือการเปลี่ยนโครงสร้างคณะกรรมการที่มีอยู่ 23 คนในตอนนี้ เพราะไม่เพียงแต่รื้อเอาสัดส่วนปลัดกระทรวงต่างๆ ออก แต่ยังรื้อเอาสัดส่วน ‘องค์กรภาคประชาสังคม’ ด้านต่างๆ ที่มีอยู่ 5 คนออกไปด้วย บทสนทนาบนเวทีเป็นไปในทำนองว่า เพราะสัดส่วนบอร์ดแบบเดิมนี้เองเป็นตัวสร้างปัญหาให้โรงพยาบาลต่างๆ ต้องแบกอยู่ตอนนี้

แม้เป็นข้อเสนอที่ยังไม่มีการบรรจุการแก้กฎหมายกันจริงจัง แต่ก็สร้างแรงกระเพื่อมหนักในสังคม ประชาไทจึงคุยกับ ‘นิมิตร์ เทียนอุดม’ หนึ่งในกรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ สัดส่วนภาคประชาชน ชี้ปัญหาข้อเสนอ กมธ.สาธารณสุขของ สว. ที่กำลังจะสร้างปัญหาใหม่ ทำให้ระบบสวัสดิการของรัฐสร้างความเหลื่อมล้ำในการรักษาพยาบาล เกิดผลประโยชน์ทับซ้อนตามมา

ผลประโยชน์ทับซ้อน เอา ‘ผู้ให้บริการ’ มากำหนดสิทธิ์-ราคา

ในเวทีของ กมธ.สาธารณสุขของวุฒิสภาระบุชัดถึงการแก้ไขกฎหมายเดิม โดยเสนอตัดทิ้งสัดส่วนองค์กรภาคประชาสังคมทิ้งไปทั้งยวง แล้วเอาตัวแทนฝ่าย ‘ผู้ให้บริการ’ หรือก็คือโรงพยาบาลประเภทต่างๆ ทั้งรัฐและเอกชนใส่เข้ามาแทนถึง 9 ที่นั่ง ในคณะกรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ(ชุดหลัก) และ 8 ที่นั่งในคณะกรรมการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานบริการสาธารณสุข(ชุดรอง)

นิมิตร์มองว่า การเอาตัวแทนผู้อำนวยการโรงพยาบาลต่างเข้ามานั่งเป็นกรรมการ สปสช. มีปัญหาโดยตัวเองเพราะ สปสช.มีหน้าที่กำหนดนโยบายและสิทธิประโยชน์อะไรบ้าง รวมถึงจะให้เบิกจ่ายบริการใดเท่าไรบ้าง ฉะนั้น การให้ผู้ให้บริการเข้ากำหนดว่าโรงพยาบาลจะให้บริการอะไรบ้าง และคิดราคาเท่าไรจึงมีปัญหาประโยชน์ทับซ้อนอยู่ด้วย

เขาอธิบายว่า ที่ผ่านมาก็มีความพยายามสร้างสมดุลเรื่องนี้ ในทางปฏิบัติจึงมีตัวแทนของหน่วยบริการร่วมตัดสินใจในทุกระดับผ่าน ‘อนุกรรมการ’

เวลาประชุมบอร์ดจะมีวาระที่ผ่านความเห็นชอบของอนุกรรมการที่เกี่ยวข้องมาประกอบ โดยอนุกรรมการมีทุกภาคส่วนร่วมอยู่ด้วย เช่น อนุกรรมการที่พิจารณาเรื่องสิทธิประโยชน์จะมีกรรมการผู้ทรงคุณวุฒินั่งเป็นประธาน และมีตัวแทนจากโรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลของมหาวิทยาลัย โรงพยาบาลทั่วไป มีตัวแทนนักวิชาการที่มีความถนัดในเรื่องนี้ รวมถึงมีตัวแทนจากหน่วยงานรัฐและรัฐบาลเข้ามาด้วย มาทำหน้าที่พิจารณาแล้วก็ส่งเรื่องมาให้คณะกรรมการชุดใหญ่เป็นคนเคาะสุดท้าย

“ผมไม่เห็นด้วยที่จะไปเพิ่มสัดส่วนของผู้อำนวยการโรงพยาบาลเข้ามาเป็นบอร์ดมากขึ้น เพราะเขาก็มีปลัดกระทรวงอยู่แล้ว และปลัดก็เข้ามาพร้อมกับทีมงาน ไม่ได้มาคนเดียว เวลามาประชุมก็จะดูวาระมาก่อนการประชุม ถ้าเป็นวาระเกี่ยวกับหน่วยบริการก็จะเข้ามามีส่วนร่วมตั้งแต่ต้นว่าเรื่องนี้ควรเป็นอย่างไร เพราะฉะนั้นโดยกติกาและโครงสร้างปัจจุบัน มันเอื้อที่จะให้ทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วมในการกำหนดถกเถียงและตัดสินใจอยู่แล้ว”

นอกจากนั้น อนุกรรมการระดับเขตก็มีผู้อำนวยการโรงพยาบาลจังหวัดทุกจังหวัดและนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดอยู่ในอนุกรรมการชุดนี้ด้วย แล้วอนุกรรมการระดับเขตก็มีความสำคัญเพราะเมื่อมีการวางนโยบายลงไป อนุกรรมการระดับเขตจะเข้าไปกระจายงบประมาณให้โรงพยาบาล

สมัยแรกๆ อนุกรรมการระดับเขตมีอำนาจตัดสินใจมากถึงขั้นพิจารณาได้ว่าสามารถจะให้เงินต่อหัวคนไข้ได้มากกว่าที่บอร์ด สปสช. วางไว้ที่ 8,350 บาทได้ไหม แต่ด้วยอำนาจที่สูงขนาดนั้นก็ไปเจอปัญหาว่ามีการเปลี่ยนวิธีการจ่ายเงินไปเอื้อประโยชน์กัน ก็เลยต้องเปลี่ยนกติกากันใหม่

ขณะที่บอร์ดสัดส่วนวิชาชีพด้านการแพทย์ ที่ผ่านมาเวลามีวาระเพิ่มสิทธิประโยชน์เข้ามาก็ทักท้วงทุกครั้งว่างบประมาณพอหรือไม่ หรือจะไปเป็นภาระงานของโรงพยาบาลหรือเปล่า หรือเสนอให้ชะลอไว้ก่อน ซึ่งเป็นการมองในมุมวิชาชีพตัวเอง โดยไม่ได้มองภาพรวมร่วมกันเท่าไรนัก

โละบอร์ดภาคประชาสังคมเสียสมดุล-อิสระ

แนวคิดโละสัดส่วนบอร์ดจาก NGO ออกทั้งหมด แล้วให้ผู้อำนวยการโรงพยาบาลประเภทต่างๆ รวมถึงสมัชชาเขตสุขภาพเข้ามาแทนที่ นิมิตร์ตั้งคำถามว่า จุดประสงค์ของ สว.คืออะไรกันแน่ เพราะที่ผ่านมาบอร์ดจาก NGO และองค์กรวิชาชีพมีบทบาทสูงมากต่อการใช้จ่ายงบประมาณและสิทธิประโยชน์ของประชาชน

ถามว่า กรรมการสาย NGO กับองค์กรวิชาชีพมาจากไหน ? โดยกฎหมายเปิดให้ทุกคนในบอร์ดสามารถเสนอชื่อได้อยู่แล้ว แล้วบอร์ดใหญ่ 23 คนจะร่วมพิจารณาลงมติเลือก แม้แต่ผู้แทนจากกระทรวงและรัฐมนตรีก็เสนอมาได้ นิมิตร์บอกว่า ที่ผ่านมาส่วนใหญ่ก็เป็นชื่อที่มาจากกระทรวงและรัฐมนตรีเสนอ ส่วนทางฝั่งภาคประชาชนก็มีการเสนอชื่อมาแข่ง โดยอยู่บนเงื่อนไขว่าอจะต้องมีผลงานด้านสาธารณสุขไม่ต่ำกว่า 2 ปีต่อเนื่องกัน มีโครงสร้างองค์กรชัดเจนน่าเชื่อถือและมีการกำหนดว่าองค์กรนั้นจะต้องทำงานด้านที่กฎหมายกำหนดไว้ 9 ด้าน เช่น ด้านผู้หญิง ผู้สูงอายุ หรือเด็กและเยาวชน เป็นต้น

“บางคนก็เป็นคนที่ฝั่งกระทรวงเห็นชอบเลือกมา แต่พอเข้ามาเป็นบอร์ด แล้วก็เป็นอิสระจริงๆ ไม่อยู่ภายใต้อาณัติหรือว่าการบังคับบัญชาแล้ว เพราะส่วนใหญ่จะเป็นข้าราชการเกษียณเลยมีอิสระในการตัดสินใจ ผมมองว่าฝ่ายการเมืองก็คงอยากได้คนที่พร้อมสนับสนุนทุกนโยบายที่พรรคการเมืองส่งให้”

นิมิตร์มองว่า สัดส่วนกรรมการในปัจจุบันมีความเป็นอิสระจากฝ่ายการเมืองอยู่พอประมาณ แม้ว่าจะเป็นคนที่มาจากฝ่ายการเมืองเสนอมา ทางฝั่งภาคประชาชนก็เห็นชอบด้วยก็มีไม่น้อย เช่น นพ.วิโรจน์ ตั้งเจริญเสถียร กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิด้านประกันสุขภาพ, มานิดา ภู่เจริญ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการเงินการคลัง หรือ อภิญญา เวชยชัย ผู้ทรงคุณวุฒิด้านสังคมศาสตร์ เป็นต้น

“ส่วนของเอ็นจีโอ องค์กรเหล่านี้มีบทบาทในเรื่องสุขภาพจริงๆ ไม่ได้เป็นอดีตข้าราชการ ไม่ได้เป็นภาคธุรกิจ เพราะว่าเครือข่าย 9 ด้านที่อยู่ในระบบหลักประกันสุขภาพนี้ผ่านร้อนผ่านหนาวกับกฎหมายนี้มาตั้งแต่เริ่มต้น เป็นเครือข่ายที่มีบทเรียนมีประสบการณ์และองค์ความรู้เรื่องระบบหลักประกันสุขภาพ เขารู้สึกว่านี่เป็นรัฐสวัสดิการ เป็นสมบัติของประชาชน” นิมิตร์กล่าวว่าการทำงานของเครือข่ายองค์กรภาคประชาสังคมทั้ง 9 ด้านนี้ก็ได้รวมกลุ่มกันเป็นกลุ่ม ‘คนรักหลักประกันสุขภาพ’ ด้วย

คำถามของนิมิตร์ คือ องค์กรภาคประชาสังคมทั้ง 9 ด้านทำงานกับประชาชนจริงๆ มายาวนาน เทียบกับสมัชชาสุขภาพฯ ที่เอามาแทนที่นั้น ล้วนเป็นข้าราชการบำนาญหรือเป็นกลุ่มที่อยู่ในกลไกหรือเครือข่ายของระบบสาธารณสุข พวกเขาอาจจะไม่ได้มีความรู้สึกเป็นเจ้าของหรือรู้ร้อนหนาวกับปัญหาที่เกิดขึ้นในระบบหลักประกันสุขภาพนัก

ข้อดีบอร์ด ‘นั่งยาว’ ลงดีเทลได้ลึก-เข้าใจกันมากขึ้น

ส่วนข้อครหาว่าบอร์ด ‘นั่งยาว’ อยู่ครบ 2 วาระแล้วก็กลับมาเป็นได้อีกหากเว้นไป 1 วาระนั้นเป็นปัญหา นิมิตร์มองว่า ถ้าต้องการแก้ไขเรื่องนี้ก็สามารถทำได้ แต่เขามีข้อสังเกตว่า เกณฑ์นี้ถูกออกแบบมาให้กรรมการที่เข้ามารับตำแหน่งมีเวลาในการเรียนรู้ประเด็น เพราะงานมีรายละเอียดเยอะ ในด้านกลับกันจะเห็นได้ว่ากรรมการสัดส่วนข้าราชการที่มาตามตำแหน่งบางทีอยู่แค่ 1-2 ปีก็เกษียณมักเลือกที่จะไม่พูดอะไรมากนักในที่ประชุม เนื่องจากไม่ได้ลงไปในรายละเอียด

“คนที่มาจากสัดส่วนวิชาชีพที่ได้เป็นมากกว่า 1 สมัยผมก็เห็นข้อดี เห็นความเปลี่ยนแปลงความเข้าใจ สมัยแรกๆ ที่เข้ามาเถียงกันทุกเรื่อง แต่พอเจอกันบ่อยรู้จักกันจนเข้าใจมุมมองกันแล้ว มันคุยกันแล้วก็ช่วยกันคิดช่วยกันทำได้อย่างดี อันนี้คือประโยชน์จากความต่อเนื่อง ใช้ประโยชน์จากการรับรู้และประสบการณ์ของเขาที่เข้ามา”

นิมิตร์มองว่า ประโยชน์จากความต่อเนื่องของวาระกรรมการทำให้เห็นว่าตัวแทนจากแต่ละกลุ่มมีความต้องการอะไร เช่น ตัวแทนจากแพทยสภาเน้นระบบที่จะช่วยเหลืออุดหนุนผู้ให้บริการอย่างโรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลให้ไม่ต้องรับภาระงานมากจนเกินไป และได้ค่าตอบแทนที่เหมาะสม หรือช่วยดูการเพิ่มสิทธิประโยชน์โดยคิดถึงเรื่องงบประมาณหรือความพร้อมของหน่วยบริการด้วย เรื่องเหล่านี้เมื่อกรรมการได้คุยกันจนเห็นภาพแล้วนำไปสู่ข้อสรุปที่เป็นประโยชน์ที่สุดกับทุกฝ่าย

Co-Pay สร้างระบบอภิสิทธิ์ เพิ่มภาระคนหน้างาน

การให้ผู้ใช้สิทธิบัตรทองร่วมจ่าย (Co-Pay) ในบางบริการ นอกจากสิทธิการรักษาพยาบาลที่เป็น ‘สิทธิประโยชน์พื้นฐาน’ ในข้อเสนอขอเวที สว.ตอนนี้ยังไม่ได้ระบุว่าสิทธิ์อะไรบ้างที่เรียกว่า ‘สิทธิ์พื้นฐาน’ เพราะให้อำนาจคณะกรรมการ สปสช.เป็นคนกำหนด ส่วนที่ประชาชนจะมาร่วมจ่ายคือบริการที่ประชาชนเลือกเอง

เหตุผลที่มีการเสนอเรื่องนี้เป็นไปเพื่อแก้ปัญหา ‘ขาดทุน’ ของโรงพยาบาลที่ให้บริการสิทธิบัตรทอง โดยย้ำว่าเป็นการ ‘เพิ่มสิทธิในการเลือกของผู้ใช้บริการ’ ด้วย เพราะที่ผ่านมาสิทธิบัตรทองแต่เดิม เมื่อผู้ใช้บริการประสงค์จะขอจ่ายเงินเพิ่มเพื่อรับบริการบางอย่างเพิ่มเติมกลับไม่สามารถทำได้ และเมื่อทางโรงพยาบาลทำเรื่องเบิกจ่ายไปยัง สปสช.ก็ถูกตีกลับให้ต้องคืนเงินแก่ผู้ใช้บริการอีก เท่ากับเป็นการบังคับให้ประชาชนต้องรับบริการตามมาตรฐาน ‘ขั้นต่ำ’ ตามที่กำหนดไว้

นิมิตร์มองว่า คำอธิบายเช่นนี้เองที่เป็นปัญหา เพราะตามกฎหมายเดิมไม่มีคำว่า ‘สิทธิพื้นฐาน’ เนื่องจากการรักษาทุกโรคคือสิทธิประโยชน์ของประชาชน และสิทธิประโยชน์ถูกกำหนดตามความจำเป็นต่อการดูแลรักษาอย่างเท่าเทียมกัน

นิมิตร์อธิบายย้อนไปโดยแบ่งเป็นการจ่ายใน 3 ส่วนคือ

ในกรณีผู้ป่วยนอก งบเหมาจ่ายรายหัวประมาณ 1,400 บาทที่โอนให้โรงพยาบาลอยู่แล้ว โดยโรคของผู้ป่วยนอกเป็นโรคที่เจอได้ทั่วไปในทุกท้องถิ่น โรงพยาบาลก็จะมียาที่อยู่ในบัญชียาหลักที่พร้อมจะรักษาได้ตามงบประมาณเหมาจ่ายรายหัวนี้
ส่วนโรคที่มีค่าใช้จ่ายสูงหรือเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น โรคเบาหวาน โรคมะเร็ง ความดันสูง ที่ประชาชนต้องมารับยาต่อเนื่อง ส่วนนี้จะมีกองทุนเฉพาะมาจ่ายให้โรงพยาบาล โรงพยาบาลไหนมีผู้ป่วยโรคกลุ่มนี้มากก็มาเบิกจากกองทุนนี้ เพื่อไม่ให้ค่าใช้จ่ายส่วนนี้กลายเป็นภาระกับทางโรงพยาบาล
ส่วนผู้ป่วยใน ซึ่งมีโรคซับซ้อนต้องนอนโรงพยาบาลเป็นเวลานานและรักษายาก เป็นส่วนที่โรงพยาบาลมองว่า ‘ไม่คุ้ม’ จากงบรายหัวที่ได้คนละ 8,350 บาท แล้วยังให้มีตัวคูณความยากในการรักษาและระยะเวลาที่ผู้ป่วยต้องนอนในโรงพยาบาลเข้าไปตามภาระงานที่เกิดขึ้น

ส่วนนี้ทางโรงพยาบาลสามารถเบิกเงินต่างหากมาที่กองทุนได้ แต่ว่าจะมีเกณฑ์ราคากลางของอุปกรณ์ทางการแพทย์แต่ละประเภทอยู่ว่าทางโรงพยาบาลจะเบิกได้เท่าไร เพราะอุปกรณ์เหล่านี้ถ้าให้โรงพยาบาลแต่ละแห่งแยกกันซื้อเองจะมีราคาแพง แต่ถ้าสามารถรวมความต้องการของโรงพยาบาลแต่ละแห่งเข้าด้วยกันแล้วซื้อทีเดียวก็จะทำให้ราคาต่อชิ้นถูกลงได้ และโรงพยาบาลไหนต้องการก็เบิกไปใช้ได้ทันที

อย่างไรก็ตาม ‘การร่วมจ่าย’ ไม่ได้เป็นแค่เรื่อง ‘เงิน’ นิมิตร์มองว่า เรื่องนี้ทำให้การรับสิทธิรักษาของประชาชนเกิด ‘หลายมาตรฐาน’ ขึ้นมาตามความพร้อมจ่ายของแต่ละคน ใครมีเงินมากก็ได้คุณภาพแบบพรีเมี่ยม แต่เขาคิดว่าเรื่องสุขภาพเป็นเรื่องคุณธรรมที่ประชาชนจะต้องได้รับสิทธิ์การรักษาในมาตรฐานเดียวกันเพื่อให้หายจากโรค

“ไม่ใช่ว่าฉันขอจ่ายเงินเพิ่มเพื่อรักษาฉันให้ดีกว่าคนที่มาใช้ตามสิทธิ ผมคิดว่าเราไม่ควรปล่อยให้ระบบเป็นแบบนั้น และทุกวันนี้ก็เกิดเรื่องแบบนี้ขึ้นแล้ว เช่น ถ้าคุณใช้สิทธิตามระบบคิวมันยาวนานเพราะโรคที่คุณเป็นยังพอรอได้ แต่ว่าถ้ามีกำลังพอจ่ายในราคาเท่านี้รักษาได้เลย มันไม่ใช่เพิ่งมี มันมีมานานแล้วประชาชนก็ต้องอยู่ในภาวะจำยอมถูกบังคับโดยอ้อม เวลาเราป่วยญาติเราป่วย พ่อแม่เราป่วยแล้วหมอมาพูดอย่างนี้ว่า มันรอได้รอไปก่อนเดี๋ยวรอคิวสักปีนึงเดี๋ยวค่อยมาผ่า แต่ถ้ามีเงินลูกหลานมีเงินจ่ายมาเลยเดี๋ยวหาคิวหาเตียงให้ เราจะปล่อยให้เป็นการคอรัปชั่นในเชิงระบบอย่างนี้เหรอ”

นิมิตร์ยังมองว่าการให้จ่ายเพิ่มแบบนี้ทำให้เกิดคำถามตามมาคือ เงินส่วนต่างที่เก็บเพิ่มมานั้นเป็นรายได้ที่เกิดขึ้นจากการใช้สถานที่ อุปกรณ์ และสาธารณูปโภคของรัฐ แล้วเงินที่จ่ายมาส่วนนี้จะต้องไปเข้าที่ไหนหรือที่ใคร

นอกจากนั้น อีกปัญหาที่เขาเห็นว่าจะเกิดตามมาอีกก็คือ คนทำงานหน้างานอย่างหมอและพยาบาลก็จะต้องเผชิญหน้ากับคนไข้หรือญาติคนไข้ เพราะต้องไปบอกว่าบริการอะไรบ้างที่ต้องจ่ายเงินเพิ่ม แต่คนที่อยากให้แก้กฎหมายไม่ได้ต้องมาเผชิญหน้ากับคนเหล่านี้ด้วยตัวเอง คำถามก็คือ คนทำงานหน้างานอยากจะเอาแบบนี้ไหม

ส่วนสำหรับผู้ป่วยหรือญาติเอง ถ้าบอกว่าบริการไหนเป็นสิทธิประโยชน์พื้นฐาน แล้วอะไรที่เกินจากนี้จะต้องจ่ายเงิน ก็จะเกิดคำถามว่า โรคที่ตัวเองหรือญาติเป็นอยู่นี้แค่รักษาตามสิทธิได้หรือไม่ หรือว่าต้องจ่ายเพิ่มถึงจะพอ ทำให้ประชาชนต้องเกิดความวิตกกังวล ไม่แน่ใจอยู่ตลอดเวลา

“โจทย์อยู่ตรงนี้ เพราะฉะนั้นผมคิดว่าต้องส่งเสียงให้ประชาชนรับรู้ว่า เราต้องลุกขึ้นมาปกป้องสวัสดิการถ้วนหน้าของเรา เรื่องการรักษาพยาบาลคือสวัสดิการที่สำคัญและจำเป็น”

รวมกองทุนจะเป็นทางออกได้หรือไม่

นอกจากนี้ปัญหาเรื่องการบริหารจัดการกระจายงบประมาณให้กับโรงพยาบาลต่างๆ ก็เป็นฐานที่จุดประเด็นเรื่องร่วมจ่ายนี้ขึ้นมา

ข้อเสนอหนึ่งที่เคยมีการเสนอมายาวนานแล้วคือ การรวมสวัสดิการด้านรักษาพยาบาลของ 3 กองทุนเข้าด้วยกัน ได้แก่ กองทุนบัตรทองที่อยู่กับ สปสช., กองทุนประกันสังคมอยู่กับสำนักงานประกันสังคม และสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการที่อยู่กับกรมบัญชีกลาง โดยหลายฝ่ายมองว่าสามารถลดค่าใช้จ่ายในการบริหารจัดการ และยังทำให้การบริหารจัดการสิทธิในการเข้าถึงการรักษาพยาบาลของประชาชนทัดเทียมกัน

“ความฝันสูงสุดเลยที่อยากเห็นการรวมเป็นระบบเดียว บริหารจัดการอันเดียว จ่ายราคาเดียว เราไม่ควรจะต้องจ่ายค่าบริหารจัดการให้กับระบบที่แยกกันอยู่”

นิมิตร์มองว่า สิทธิประโยชน์ที่มีอยู่เป็นสิทธิที่สำคัญและจำเป็นสำหรับทุกคน และจะทำให้ราคาที่จะต้องจ่ายในการรักษาแต่ละโรคของแต่ละสิทธิอยู่ในราคาเดียวกัน เป็นการใช้งบประมาณที่มาจากภาษีประชาชนได้ประโยชน์สูงสุด

“วิธีคิดนี้ไม่ใช่การไปลดทอนสิทธิประโยชน์ที่ประชาชนแต่ละกลุ่มได้รับอยู่ คุณได้รับบริการแบบไหน รักษาโรคอะไรคุณยังได้รับแบบเดิมอยู่ ผมพูดอยู่เสมอว่าวิธีการรวมกองทุนไม่ได้ไปลดทอนสิทธิประโยชน์ของราชการ ราชการก็ยังได้ไปรักษาทุกที่แบบเดิม ไม่ว่าจะเป็นโรคอะไรก็แล้วแต่ อันเดียวที่จะเปลี่ยนไปก็คือ จะมีระบบใหม่มาจ่ายค่ารักษาซึ่งเขาจะต่อรองค่ารักษาได้”

นิมิตร์อธิบายว่า แต่เดิมสิทธิรักษาพยาบาลข้าราชการสามารถเบิกได้เต็มจำนวนเงิน เช่น ค่ารักษาออกมา 1,200 บาท ก็สามารถเบิกกับกรมบัญชีกลางได้ 1,200 บาท แต่ถ้าเอามาบริหารจัดการใหม่ก็จะต้องมาตรวจสอบดูว่าการรักษาที่เกิดขึ้นนั้นถึง 1,200 บาท จริงหรือไม่ หรือว่าจริงๆ แล้วแค่ 1,000 บาท เพราะจะต้องไปดูว่ายาที่ใช้ชาร์จแพงเกินไป หรือมียาชนิดเดียวกันในยี่ห้อที่ราคาถูกกว่าหรือเปล่า ไปจนถึงเครื่องมือแพทย์หรือวัสดุอุปกรณ์ที่จะใส่เข้าไปในร่างกายถูกซื้อมาในราคาที่แพงเกินจากเกณฑ์หรือไม่ หรือซื้อมาถูกเบิกแพง จะมีกลไกตรงกลางมาตรวจสอบราคา ซึ่งกลไกนี้มีอยู่ในสิทธิบัตรทองกับประกันสังคมอยู่แล้ว เพราะภายใต้กรมบัญชีกลาง ไม่ได้มีกำลังมากพอจะมากำกับการเบิกจ่ายตรวจสอบทุกใบเสร็จ ทำให้งบค่ารักษาพยาบาลข้าราชการสูงขึ้นทุกปี กรมบัญชีกลางเองนี้ก็เริ่มรับมือไม่ไหวแล้วและกำลังหาทางแก้อยู่

เมื่อแตะไปที่สวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการก็มักจะเจอแรงต้านจากข้าราชการ ซึ่งนิมิตร์ยืนยันว่าข้อเสนอรวมกองทุนไม่ได้เป็นการไปลดสิทธิ์รักษา แต่เป็นการเข้าไปจัดการระบบเบิกจ่ายเงินเท่านั้น

อย่างไรก็ดี เรื่องนี้ก็ไม่ได้มีแค่แรงต้านจากฝ่ายข้าราชการเท่านั้น ยังมีแรงต้านจากโรงพยาบาลใหญ่ด้วย เพราะการเบิกจ่ายจากสิทธิของข้าราชการก็ทำให้โรงพยาบาลที่มีข้าราชการมาใช้บริการเยอะ ทางโรงพยาบาลระบุว่าการเบิกจ่ายจากสิทธิของข้าราชการกลายเป็นรายได้ที่มาเกลี่ยกับค่าใช้จ่ายที่เกิดจากสิทธิอื่นๆ

นิมิตร์ยังเห็นว่า ปัญหานี้ยังทำให้เกิดปัญหาเงินเฟ้อในระบบสาธารณสุข จากการกำหนดการเบิกจ่ายได้ไม่เท่ากันของแต่ละกองทุน จึงควรต้องปฏิรูประบบจัดการกองทุนและการรวมกองทุนกันก็จะทำให้เงินค่ารักษาต่อหัวของคนในกองทุนบัตรทองกับกองทุนประกันสังคมสูงขึ้นตามไปด้วย

เขามองว่า เรื่องนี้คุยกันมาไม่ต่ำกว่า 15 ปีแล้ว ต้องการนักการเมืองที่มองเห็นภาพรวมของงบสุขภาพของทุกระบบ แล้วมาตัดสินใจเคาะ เพราะถ้าปล่อยให้เรื่องนี้อยู่ในมือข้าราชการก็จะยังอยู่ในวังวนไม่ไปไหน

โครงสร้างบอร์ด สปสช. ที่จะถูกเปลี่ยน

พ.ร.บ.หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2545 กำหนดโครงสร้างของบอร์ด สปสช. จำนวน 30 คน

กรรมการโดยตำแหน่ง อย่างรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข และปลัดกระทรวงต่างๆ รวม 9 คน ผู้แทนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 คน
สัดส่วนองค์กรภาคประชาสังคมหรือ NGO 5 คนโดยคัดเลือกจากองค์กร 9 ด้านคือ เด็กและเยาวชน, ผู้หญิง, ผู้สูงอายุ, คนพิการและป่วยจิตเวช, ด้านผู้ป่วยเอชไอวี, ผู้ใช้แรงงาน, ชุมชนแออัด, เกษตรกร และชนกลุ่มน้อย
สัดส่วนผู้ประกอบอาชีพด้านสาธารณสุข 5 คน มาจากแพทยสภา สภาการพยาบาล สภาเภสัชกรรม ทันตแพทยสภา สมาคมโรงพยาบาลเอกชน
สัดส่วนผู้ทรงคุณวุฒิ 7 คน เป็นกลุ่มผู้เชี่ยวชาญที่คณะรัฐมนตรีแต่งตั้งจาก 7 ด้านคือ ประกันสุขภาพ การแพทย์และสาธารณสุข การแพทย์แผนไทย การแพทย์ทางเลือก การเงินการคลัง กฎหมาย และสังคมศาสตร์

ร่าง พ.ร.บ.สำหรับรับฟังความคิดเห็นในการจัดสัมมนาของคณะกรรมาธิการสาธารณสุข วุฒิสภา กำหนดโครงสร้างบอร์ด สปสช. 31 คน ได้แก่

กรรมการโดยตำแหน่ง อย่างรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข แต่กลุ่มปลัดกระทรวงต่างๆ ลดเหลือแค่ ปลัดกระทรวงสาธารณสุข 1 คน
ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณยังอยู่เหมือนเดิม มีการเพิ่มอธิบดีกรมบัญชีกลาง เลขาธิการสำนักงานประกันสังคม และอัยการสูงสุดเข้ามารวม 3 คน
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอยู่เหมือนเดิม 4 คน
ตัดสัดส่วนองค์กรภาคประชาสังคม 5 คนออก
เพิ่มผู้แทนเขตสุขภาพเพื่อประชาชน 5 คนคัดจาก 13 เขต
ลดผู้แทนผู้ประกอบอาชีพด้านสาธารณสุขอีก 3 คน
เพิ่มผู้แทนหน่วยบริการ 9 คน หรือก็คือผู้แทนผู้อำนวยการโรงพยาบาลประเภทต่างๆ
ลดผู้ทรงคุณวุฒิเหลือ 4 คน คือ การแพทย์และสาธารณสุข ด้านเศรษฐศาสตร์สุขภาพหรือวิทยาการประกันภัย ด้านกฎหมาย และด้านการคุ้มครองสิทธิผู้บริโภคด้านการแพทย์และการสาธารณสุข

ข่าว

คุณภาพชีวิต

อ่าน 15 ข้อจบ ชุลมุนบอร์ดประกันสังคม ลงทะเบียนก่อน vs ใช้สิทธิเลือกตั้งได้เลย

XmasUser — Fri, 31 Jul 2026 07:52:12 +0000

อ่าน 15 ข้อจบ ชุลมุนบอร์ดประกันสังคม ลงทะเบียนก่อน vs ใช้สิทธิเลือกตั้งได้เลย

รายงาน: ณัฐพล เมฆโสภณ

ภาพปก: (ซ้าย) จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ และ (ขวา) เสรี หนูวงศ์ (ออกแบบโดย ชนิสรา ริมธีระกุล)

XmasUser Fri, 2026-07-31 - 14:52

'รอดหรือร่วง เลือกตั้งบอร์ด สปส.' หลังศาลปกครองกลางสั่งทุเลา ประกาศว่าด้วยหลักเกณฑ์ ‘ผู้ประกันตนที่จะมีสิทธิเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม ต้องลงทะเบียนเพื่อใช้สิทธิเลือกตั้งกับสำนักงานประกันสังคมก่อน’ ระหว่างการพิจารณาคดี ส่งผลกระทบต่อการเลือกตั้งบอร์ดใหม่อย่างไร พร้อมฉายภาพ 3 ฉากทัศน์ หาก สปส.ต้องการจัดเลือกตั้งต่อ

เชื่อว่ามีผู้ประกันตนจำนวนไม่น้อยที่เฝ้ารอการไปใช้สิทธิเลือกตั้งตัวแทนฝ่ายนายจ้าง-ผู้ประกันตน เพื่อเข้าไปเป็นสมาชิกคณะกรรมการประกันสังคม (บอร์ดประสังคม) ชุดใหม่ ในวันที่ 27 ก.ย. 2569 ที่จะถึงนี้ โดยคาดหวังว่าบอร์ดชุดใหม่ที่ตนเลือกจะได้เข้าไปบริหารกองทุนประกันสังคม หนึ่งในกองทุนที่ใหญ่ที่สุดในไทยมูลค่าราว 2.9 ล้านล้านบาทให้มีประสิทธิภาพ รวมถึงผลักดันสิทธิประโยชน์ให้ตอบโจทย์กับความต้องการของผู้ประกันตน

อย่างไรก็ดี ในช่วง 2 เดือนนับถอยหลังสู่การเลือกตั้งบอร์ดชุดใหม่ ศาลปกครองกลางได้มีคำสั่งรับคำร้องของ เสรี หนูวงศ์ ผู้ก่อตั้งสภาองค์การลูกจ้างสมาพันธ์แรงงานแห่งประเทศไทย และผู้สมัครรับเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม เบอร์ 16 ที่ร้องให้เพิกถอนประกาศที่กำหนดให้ผู้ประกันตนที่จะมีสิทธิเลือกตั้งได้ ต้องลงทะเบียนก่อนล่วงหน้า และศาลปกครองมีคำสั่งทุเลาเงื่อนไขการลงทะเบียนฯ อีกด้วยจนกว่าคดีจะถึงที่สุด หรือมีคำสั่งอย่างอื่น

เป็นผลให้ในวันเดียวกัน จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน เผยว่าที่ประชุมคณะกรรมการการเลือกตั้งบอร์ด มีมติชะลอกระบวนการจัดการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมออกไปก่อน เพื่อรอคำวินิจฉัยของศาลปกครองกลาง ซึ่งก็ถูกกระแสวิจารณ์ว่ากระทรวงแรงงานกำลังล้มเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมหรือไม่

ประชาไทสรุปประเด็นทั้งหมดสำหรับผู้ที่ต้องการทราบความเป็นไปของสถานการณ์การเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม โดยไล่เรียงตั้งแต่เหตุที่ศาลปกครองกลางรับคำร้องของเสรี หนูวงศ์ และมีคำสั่งฯ พร้อมประเมิน 3 ฉากทัศน์เดินหน้าเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม และแผนของกระทรวงแรงงานหลังจากนี้

เสรี หนูวงศ์ ฟ้องร้องเรื่องอะไร

1. เกริ่นสักนิด ประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้าง และผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน เรื่องให้มีการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน ข้อ 2 กำหนดว่า ผู้ประกันตนที่จะมีสิทธิเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมในวันที่ 27 ก.ย. 2569 ต้องลงทะเบียนเพื่อใช้สิทธิเลือกตั้งกับสำนักงานประกันสังคม โดยสามารถลงทะเบียนผ่าน 3 ช่องทาง ได้แก่ เว็บไซต์ประกันสังคม แอปพลิเคชัน SSO+ หรือเดินทางมาด้วยตัวเองที่สำนักงานประกันสังคม ตั้งแต่ 1 มิ.ย. - 15 ก.ค. 2569 (ภายหลังมีการขยายเวลาจนถึง 20 ก.ค. 2569)

วิธีการนี้เป็นวิธีการเดียวกับการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมครั้งแรก เมื่อปี 2566 คือ ผู้ประกันตนต้องลงทะเบียนกับสำนักงานประกันสังคมภายในระยะเวลาที่กำหนด ถึงจะมีสิทธิเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม ซึ่งรายงานจากสื่อบีบีซีไทย ระบุว่า ครั้งนั้นมีผู้ลงทะเบียน 854,414 คน จากผู้ประกันตนมาตรา 33 39 และ 40 ที่มีสิทธิเลือกตั้งทั้งหมด 24,867,225 คน (ข้อมูลเมื่อ มิ.ย. 2566) หรือคิดเป็น 3.44%

2. อย่างไรก็ดี การเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม ครั้งที่ 2 ดูเหมือนจะไม่ราบรื่นเสียแล้ว เพราะเมื่อ 16 ก.ค.ที่ผ่านมา เสรี หนูวงศ์ ได้ยื่นฟ้องต่อศาลปกครองกลาง เนื่องจากตัวประกาศที่ระบุว่า เกณฑ์การใช้สิทธิเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมต้องให้ลงทะเบียนก่อน ไม่ชอบด้วยกฎหมาย โดยฟ้องร้องหน่วยงานที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับประกาศฉบับดังกล่าว คือ 1. คณะกรรมการการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน กับ 2. ปลัดกระทรวงแรงงาน ในฐานะประธานคณะกรรมการฯ

เสรี ได้ขอให้ศาลปกครองกลาง พิจารณา และมีคำสั่ง 3 ประเด็น คือ

2.1 ให้เพิกถอนประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้งฯ เฉพาะข้อที่ 2 ซึ่งกำหนด ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ต้องเป็นคนที่ลงทะเบียนเพื่อใช้สิทธิเลือกตั้งกับสำนักงานประกันสังคม (สปส.)

ภาพเอกสารประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้าง และผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน

2.2 ผู้ประกันตนทุกคน สามารถเลือกตั้งในวันที่ 27 ก.ย. 2569 โดยไม่ต้องลงทะเบียนล่วงหน้า

2.3 ขอให้มีคำสั่งทุเลา ประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้งฯ ข้อ 2 ระหว่างที่มีการพิจารณาคดี

เสรี ระบุว่า หากปล่อยให้มีการบังคับใช้ข้อกำหนดลงทะเบียนดังกล่าว จนกระบวนการเลือกตั้งเสร็จสิ้นในวันที่ 27 ก.ย. 2569 อาจก่อให้เกิดความเสียหายร้ายแรงจนยากจะเยียวยาในภายหลัง และการให้ผู้ประกันตนใช้สิทธิเลือกตั้งในวันที่ 27 ก.ย. 2569 โดยไม่ต้องลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งนั้น ไม่ได้เป็นอุปสรรคต่อการบริหารงานของภาครัฐ และไม่ส่งผลกระทบต่อการให้บริการสาธารณะแต่อย่างใด เพราะสำนักงานประกันสังคม (สปส.) สามารถจัดทำบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งโดยใช้ฐานข้อมูลผู้ประกันตนที่ สปส.มีอยู่แล้วได้เลย ไม่ต้องลงทะเบียนใหม่ให้ซ้ำซ้อน

สร้างภาระเงื่อนไขโดยไม่จำเป็น ทำให้คนเสียสิทธิจำนวนมาก

3. เสรี ระบุว่า การออกข้อกำหนดให้ต้องลงทะเบียนเพื่อใช้สิทธิเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมไม่ชอบด้วยกฎหมาย เพราะผู้ประกันตนถูกนายจ้างหักเงินส่งสมทบกองทุนประกันสังคมเป็นประจำทุกเดือนอยู่แล้ว สมควรได้รับสิทธิเลือกตั้งโดยไม่ต้องลงทะเบียน

3.1 เขามองว่าการกำหนดให้มีการลงทะเบียน ถึงจะได้ใช้สิทธิการเลือกตั้ง ถือเป็นการสร้างเงื่อนไขและจำกัดสิทธิเกินกว่าที่กฎหมายแม่บทให้อำนาจไว้ ทางประกันสังคมมีฐานข้อมูลของผู้ประกันตนทุกคนอยู่แล้ว ควรอำนวยความสะดวกจัดทำบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง แทนที่จะผลักภาระให้กับผู้ประกันตนต้องลงทะเบียนล่วงหน้า

3.2 การให้มาลงทะเบียนที่สำนักงานประกันสังคม ย่อมทำให้เกิดภาระค่าเดินทางโดยไม่จำเป็น ซึ่งอาจขัดต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 26 ที่ระบุว่าการจำกัดสิทธิและเสรีภาพต้องไม่เกินสมควรแก่เหตุ

3.3 กรณีที่ผู้ประกันตนที่เข้าไม่ถึงอินเทอร์เน็ต แอปพลิเคชัน หรือขาดโอกาสรับรู้ข้อมูลประชาสัมพันธ์ ทำให้มีผู้ถูกตัดสิทธิเลือกตั้งจำนวนมาก เมื่อมีผู้ใช้สิทธิน้อยลง ก็จะส่งผลให้การลงคะแนนที่ไม่ได้สะท้อนผลการเลือกตั้งอย่างแท้จริง รวมถึงส่งผลกระทบต่อผู้ฟ้อง ในฐานะผู้รับสมัครเลือกตั้ง ไม่ได้รับการลงคะแนนเสียงอย่างเที่ยงธรรม

ทั้งนี้ ข้อมูลล่าสุดจากสำนักงานประกันสังคม เมื่อ 29 ก.ค. 2569 ระบุว่า หลังปิดลงทะเบียน มีผู้ประกันตนลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้ง 1,629,845 คน จากผู้มีสิทธิเลือกตั้งทั้งหมด 11,942,932 คน หรือคิดเป็น 13% ของผู้มีสิทธิเลือกตั้งทั้งหมด

คณะกรรมการฯ แจง ลงทะเบียนเพื่ออำนวยความสะดวกการเลือกตั้ง

4. ตัวแทนคณะกรรมการเลือกตั้งบอร์ด ส่งคำชี้แจงว่า เหตุผลที่ต้องมีการลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้ง เพื่ออำนวยความสะดวกให้กับผู้ประกันตน สามารถเลือกหน่วยเลือกตั้งหรือสถานที่ที่ตนเองสะดวกไปใช้สิทธิเลือกตั้ง

5. หากให้จัดทำบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งโดยอ้างอิงจากฐานข้อมูลผู้ประกันตนที่ สปส.มีอยู่แล้ว ทางคณะกรรมการฯ มองว่า ข้อมูลของผู้ประกันตน มาตรา 33 ไม่น่ามีปัญหา เนื่องจากสามารถอ้างอิงที่อยู่จากสถานประกอบการได้ แต่จะมีข้อกังวลในส่วนของผู้ประกันตน มาตรา 39 และ 40 ที่ข้อมูลที่อยู่ของผู้ประกันตนอาจไม่ได้อัปเดตเป็นปัจจุบัน หากจัดเลือกตั้งโดยใช้ฐานข้อมูลของ สปส. อาจมีคนไม่สะดวกมาใช้สิทธิในวันเลือกตั้ง

6. คณะกรรมการฯ ยังมองว่าการให้ลงทะเบียนเพื่อใช้สิทธิเลือกตั้ง จะทำให้การบริหารจัดการงบประมาณเป็นไปอย่างคุ้มค่า และมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น เพราะเดิม จำนวนผู้ลงทะเบียนเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม จำนวน 1.6 ล้านราย จะใช้งบประมาณจัดการเลือกตั้ง 32 ล้านบาท แต่ถ้าอนุญาตให้ผู้ประกันตนทั้งหมดที่มีสิทธิเลือกตั้ง จำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะเพิ่มเป็น 11 ล้านคน ต้องใช้งบประมาณเพิ่มเป็น 357 ล้านบาท

7. คณะกรรมการฯ ยังมีข้อกังวลด้วยว่า หากศาลปกครองกลางมีคำสั่งทุเลาประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้งฯ ข้อ 2 ว่าด้วยเกณฑ์ที่ระบุว่า ผู้มีสิทธิเลือกตั้งต้องลงทะเบียนกับ สปส.ก่อนเท่านั้น อาจทำให้การเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมต้องเลื่อนออกไป ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อความโปร่งใส และประสิทธิภาพการบริหารกองทุนและสำนักงานประกันสังคม เนื่องจากคณะกรรมการประกันสังคมชุดเดิมหมดวาระตั้งแต่ 13 ก.พ.ที่ผ่านมา หากยังไม่มีการเลือกตั้ง คณะกรรมการชุดเดิมจะต้องทำงานยาวนานเกินไป ซึ่งขัดกับเจตนารมณ์ทางกฎหมายที่กำหนดวาระดำรงตำแหน่งบอร์ดประกันสังคม (วาระ 2 ปี) เพื่อป้องกันการผูกขาด และควบคุมอำนาจในบอร์ดประกันสังคม

ศาลมองลงทะเบียนเพื่อใช้สิทธิเลือกตั้ง อาจไม่ชอบด้วยกฎหมาย

8. หลังสองฝ่ายชี้แจง ศาลปกครองกลางมีประเด็นวินิจฉัย จำนวน 3 ประเด็น ได้แก่

8.1 ข้อกำหนดที่ให้ลงทะเบียน เพื่อใช้สิทธิเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่

ศาลมองว่า กรณีการออกประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้งฯ ข้อ 2 ซึ่งระบุว่าการใช้สิทธิเลือกตั้งจะทำได้ ต่อเมื่อมีการลงทะเบียนกับสำนักงานประกันสังคมแล้วเท่านั้น แม้ว่าการออกประกาศฯ จะมีกฎหมายรองรับ แต่การให้ลงทะเบียนก่อนใช้สิทธิเลือกตั้ง ทำให้มีผู้ถูกตัดสิทธิจำนวนมาก เนื่องจากไม่สามารถมาลงทะเบียนให้ทันเวลา สะท้อนได้จากตัวเลขผู้ประกันตนที่มาลงทะเบียน มีเพียง 1.6 ล้านคน จากจำนวนผู้ประกันตนที่มีสิทธิจำนวน 11 ล้านคน

นอกจากนี้ การกำหนดเกณฑ์ดังกล่าวอาจเข้าข่ายการจัดเลือกตั้งโดยไม่คำนึงถึงการมีส่วนร่วมของผู้ประกันตน ขัดกับ พ.ร.บ.ประกันสังคม ที่บัญญัติและคุ้มครองเอาไว้ อีกทั้งเป็นการสร้างภาระและจำกัดสิทธิของผู้ประกันตนโดยไม่มีกฎหมายให้อำนาจอย่างชัดเจน ดังนั้น ประกาศของคณะกรรมการการเลือกตั้งฯ ข้อ 2 จึง “น่าจะ” มีปัญหาไม่ชอบด้วยกฎหมาย

ศาลปกครองสั่งทุเลา เกณฑ์ต้องลงทะเบียนก่อนเลือกตั้งบอร์ด

8.2 ประเด็นต่อมา หากปล่อยให้ประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้งฯ ข้อ 2 ซึ่งกำหนดให้ “ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะต้องลงทะเบียนเพื่อใช้สิทธิเลือกตั้งกับสำนักงานประกันสังคม” บังคับใช้ต่อไปในระหว่างพิจารณาคดี จะส่งผลให้เกิดความเสียหายร้ายแรง และยากต่อการเยียวยาแก้ไขในภายหลังหรือไม่

ศาลมองว่า หากมีการบังคับใช้เรื่องเกณฑ์การลงทะเบียนเพื่อใช้สิทธิเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม จะส่งผลให้ผู้ประกันตนจำนวนมากต้องเสียสิทธิ เพราะลงทะเบียนไม่ทันเวลาที่กำหนด ขัดต่อเจตนารมณ์ของ พ.ร.บ.ประกันสังคม ที่ให้คำนึงถึงการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริงของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ทำให้ผู้ประกันตนที่ได้รับเลือกตั้งเข้ามาไม่ได้มาจากเสียงของผู้ประกันตนอย่างแท้จริง ส่งผลกระทบอย่างร้ายแรงต่อระบบการเลือกตั้ง และทำให้ผู้ฟ้องร้อง ในฐานะผู้สมัครรับเลือกตั้งเสียโอกาสได้รับการเลือกตั้งจากผู้มีสิทธิเลือกตั้งตามจำนวนที่มีอยู่จริง ซึ่งเป็นความเสียหายที่ยากแก่การเยียวยาในภายหลัง

8.3 ประเด็นสุดท้าย หากมีการสั่งทุเลาประกาศฯ แล้ว จะส่งผลกระทบต่อการบริหารของรัฐ และการให้บริการประชาชนหรือไม่

ศาลมองว่า สำนักงานประกันสังคมยังคงสามารถจัดการเลือกตั้งตามวันเวลาเดิม คือ 27 ก.ย. 2569 โดยใช้ฐานข้อมูลผู้ประกันตนที่สำนักงานประกันสังคมมีอยู่แล้ว ทำบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

ในเรื่องงบประมาณ ศาลมองว่าเป็นเรื่องการวางแผนและการบริหารของสำนักงานประกันสังคมที่ต้องทำให้เพียงพอต่อการจัดการเลือกตั้ง
กรณีที่คณะกรรมการประกันสังคมชุดเดิมพ้นจากวาระตำรงตำแหน่งไปแล้วนั้น พ.ร.บ.ประกันสังคม ระบุว่าให้คณะกรรมการชุดเดิมรักษาการทำงานไปพลาง จนกว่าจะมีคณะกรรมการชุดใหม่เข้ามาแทน
ศาลจึงมองว่าการทุเลาประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้าง และผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน ข้อ 2 จึงไม่เป็นอุปสรรคในการบริหารงานของรัฐ และไม่ส่งผลกระทบต่อการบริการสาธารณะ จึงให้ทุเลาประกาศดังกล่าวจนกว่าคดีจะถึงที่สุด หรือมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น

9. หลังศาลปกครองกลางรับคำร้อง และมีคำสั่งทุเลาประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน ได้โพสต์ข้อความเมื่อ 27 ก.ค. แจ้งข่าวว่า ที่ประชุมคณะกรรมการการเลือกตั้งฯ ได้มีมติชะลอกระบวนการจัดการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม จนกว่าศาลจะมีคำวินิจฉัยในคดีดังกล่าว

เมื่อ รมว.แรงงาน โพสต์เช่นนี้ ทำให้มีบางคนตีความว่า กระทรวงแรงงานกำลังส่งสัญญาณเลื่อนการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม หรือเป็นเกมการเมืองล้มการเลือกตั้งหรือไม่ เพราะในคำสั่งของศาลปกครองกลาง ไม่ได้ระบุให้เลื่อนการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม การเลือกตั้งยังสามารถจัดตามวันเวลาเดิมได้โดยใช้ฐานข้อมูลที่สำนักงานประกันสังคมมีอยู่แล้ว

3 ฉากทัศน์ จัดเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมต่อ

10. จากการสำรวจข้อเสนอจากนักการเมือง และนักวิชาการ พบว่ามี 3 แนวทางหากสำนักงานประกันสังคม ต้องการจัดการเลือกตั้งต่อ

ประการที่ 1 รอให้คดีถึงที่สุด และค่อยจัดเลือกตั้ง แต่ไม่รู้ว่าจะต้องรออีกนานเท่าไร

ประการที่ 2 เป็นข้อเสนอของอาจารย์ อานนท์ มาเม้า คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยอาจารย์เสนอว่า สามารถให้คู่กรณีไม่ว่าจะเป็นปลัดกระทรวงแรงงาน หรือผู้ประกันตน ใช้สิทธิโต้แย้งคำสั่งทุเลา (ภายใน 30 วันนับตั้งแต่วันที่ได้รับแจ้ง หรือรับทราบคำสั่ง) หากศาลยกเลิกคำสั่งทุเลา ก็จะจัดการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมรูปแบบเดิมได้

ประการที่ 3 ให้รัฐมนตรีกระทรวงแรงงาน แก้ไขระเบียบกระทรวงแรงงานฯ ซึ่งเป็นกฎหมายแม่บท อนุญาตให้ผู้ประกันตนทุกคนมีสิทธิเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม (โดยไม่ต้องลงทะเบียน) ซึ่งจะทำให้เหตุแห่งข้อพิพาทยุติลงไป แต่ปัญหาคือการจัดการการเลือกตั้งจะต้องใช้เวลาและงบประมาณมากขึ้น

เอกสาร ระเบียบกระทรวงแรงงาน ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน เป็นกรรมการในคณะกรรมการประกันสังคม

11. อานนท์ ให้ความเห็นว่า เขาสนับสนุนให้กระทรวงแรงงาน ทบทวนยกเลิกหลักเกณฑ์ ‘การลงทะเบียน’ เพื่อให้ผู้ประกันตนเข้าถึงสิทธิการเลือกตั้ง คล้ายกับการเลือกตั้งระดับท้องถิ่น และระดับชาติ

12. อย่างไรก็ดี คำถามอยู่ที่การจัดการ เนื่องจากหากแก้ไขให้ผู้ประกันตนทุกคนมีสิทธิเลือกตั้งฯ โดยไม่ต้องลงทะเบียน หมายความว่าจะมีผู้มีสิทธิเลือกตั้งเพิ่มขึ้นจากเดิม 1.6 ล้านคน เป็น 11 ล้านคน และต้องใช้งบประมาณในการจัดเลือกตั้งเพิ่มขึ้น จากเดิม 32 ล้านบาท เพิ่มเป็น 357 ล้านบาท หลายฝ่ายก็ประเมินว่า จำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่เพิ่มขึ้น ปริมาณงานกระบวนการจัดการเลือกตั้งที่ซับซ้อนมากขึ้น เป็นไปได้ยากที่จะจัดเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม ภายในวันที่ 27 ก.ย.นี้

13. อาจารย์นิติศาสตร์ ให้ความเห็นว่า แม้ว่าจะมีข้ออ้างอุปสรรคเรื่องการจัดการเลือกตั้ง แต่เขาคิดว่าถ้ามองในเชิงอุดมการณ์ของสิทธิการเลือกตั้งที่ให้ทุกคนมีส่วนร่วมอย่างทั่วถึง เราจะวางข้ออ้างลง และพยายามทุกวิถีทางเพื่อไปให้ถึงจุดหมาย เห็นการลงมือทุกขั้นตอน งบประมาณที่ใช้ กำลังคนที่ทุ่มเทดำเนินการ ทุกคนจะตระหนักในสิ่งนี้ และผู้แทนที่ได้รับการเลือกตั้ง ก็จะตระหนักในสิ่งนี้เช่นเดียวกัน จึงอยากให้หน่วยงานต่างๆ ใช้โอกาสนี้ทบทวนยกเลิกหลักเกณฑ์ ต้องลงทะเบียน

ไม่ล้มเลือกตั้งแน่นอน เดินหน้ายื่นเรื่องอุทธรณ์คำสั่งทุเลา

14. จุลพันธ์ ให้สัมภาษณ์ในรายการ “กรรมกรคุยข่าวนอกจอ” เมื่อ 28 ก.ค.ที่ผ่านมา ชี้แจงว่า ตอนนี้ที่ประชุมยังไม่มีมติให้เลื่อน แต่ขอชะลอจนกว่าจะมีความชัดเจนเรื่องคำสั่งของศาล โดยแผนหลังจากนี้จะมีการเดินหน้ายื่นอุทธรณ์ คำสั่งทุเลา ‘ประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้าง และผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน’ เรื่อง ให้มีการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน ข้อ 2 ซึ่งกำหนดเงื่อนไขต้องลงทะเบียน ถึงมีสิทธิเลือกตั้ง

หากศาลยกเลิกคำสั่งทุเลาดังกล่าว ก็จะสามารถจัดเลือกตั้งในวันที่ 27 ก.ย. 2569 ตามกำหนดเดิม

แต่หากศาลยกคำร้องขออุทธรณ์ จุลพันธ์ มองว่าจะกระทบกับการจัดการเลือกตั้งวันที่ 27 ก.ย. เนื่องจากจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะเพิ่มเป็น 11 ล้านคน เวลาเตรียมการจัดการเลือกตั้งอาจต้องใช้ระยะเวลายาวนานมากขึ้นกว่าเดิม ต้องประเมินว่าจะเพิ่มหน่วยเลือกตั้ง บุคลากร ไปจนถึงการผลิตบัตรเลือกตั้ง มากขนาดไหน เพื่อรองรับจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งทั้งหมด และจะมีการปรับแผนการจัดการเลือกตั้งใหม่อย่างไร

ระหว่างศาลปกครองกลางพิจารณาคำร้องอุทธรณ์ จุลพันธ์ ระบุว่า ทางสำนักงานประกันสังคม และกระทรวงแรงงาน จะดำเนินการเตรียมการเลือกตั้งตามกำหนดเวลาเดิมไปก่อน

15. ส่วนในประเด็นข้อครหาล้มการเลือกตั้ง ? จุลพันธ์ ระบุว่า เราจริงใจในเรื่องการจัดการเลือกตั้ง อยากให้มีบอร์ดใหม่เข้ามาบริหารและจัดการปัญหากองทุนและสำนักงานประกันสังคม เนื่องจากบอร์ดเดิมที่พ้นวาระไปแล้วไม่ได้มีอำนาจเต็มในการจัดการและบริหาร

“ไม่มีทางที่จะล้มการเลือกตั้งได้ไม่ว่าอย่างไรก็ตาม ผมเองยืนยันว่าผมและประกันสังคมเราขับเคลื่อนเรื่องการเลือกตั้งเต็มที่ กระบวนการการเลือกตั้งต้องเกิดขึ้นโดยเร็ว” รมว.แรงงาน กล่าว

ถามว่าถ้าศาลยกคำร้องอุทธรณ์ จะรอจนคดีสิ้นสุดและจัดการเลือกตั้งหรือไม่ รมว.แรงงาน มองว่าจะไม่รอยาวนานขนาดนั้นแน่นอน เพราะจะกระทบการบริหารกองทุนและสำนักงานประกันสังคม ซึ่งทางกระทรวงแรงงานจะพิจารณาแก้ระเบียบฯ เพื่อเอาเรื่องลงทะเบียนออกไปแทน

รายงานพิเศษ

เปิดตำรากฎหมาย หลังชมทนายปีศาจ | หมายเหตุประเพทไทย EP.637

user8 — Sun, 26 Jul 2026 09:26:13 +0000

เปิดตำรากฎหมาย หลังชมทนายปีศาจ | หมายเหตุประเพทไทย EP.637 user8 Sun, 2026-07-26 - 16:26

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ พูดคุยกับ ธันยธรณ์ โรจน์มหามงคล นักวิชาการจากคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ชวนเปิดตำรากฎหมายหลังชมซีรีส์ ทนายปีศาจ เพื่อสำรวจว่า เมื่อมองผ่านมุมมองทางนิติศาสตร์ ซีรีส์เรื่องนี้สะท้อนอะไรเกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมและระบบกฎหมายไทย ทำความเข้าใจความเชื่อมโยงระหว่างอำนาจตุลาการกับประชาชน อำนาจตุลาการแบบไทย มีตัวแบบใกล้เคียงกับชาติไหน พร้อมชวนคุยเรื่องบทบาทของอำนาจตุลาการกับการจัดการความขัดแย้งทางการเมือง และอะไรจะเกิดขึ้นเมื่อเราอยู่ในระบอบไฮบริดจ์ที่องค์ประกอบประชาธิปไตยและไม่เป็นประชาธิปไตยมาอยู่ด้วยกัน ติดตามได้ใน #หมายเหตุประเพทไทย #ทนายปีศาจ

ข่าว

‘แจ็ค’ ผู้ฆ่าความเงียบ คดีฮั้ว สว. วัดใจ กกต.กล้า (ไม่) สั่งฟ้อง ? วัดดวงเขย่า ‘สภาสีน้ำเงิน’ เพื่อร่าง รธน.ใหม่

See Think — Fri, 24 Jul 2026 05:13:27 +0000

‘แจ็ค’ ผู้ฆ่าความเงียบ คดีฮั้ว สว. วัดใจ กกต.กล้า (ไม่) สั่งฟ้อง ? วัดดวงเขย่า ‘สภาสีน้ำเงิน’ เพื่อร่าง รธน.ใหม่ See Think Fri, 2026-07-24 - 12:13

ราวกับจุดระเบิดเมื่อ ‘ยิ่งชีพ’ จากไอลอว์ยื่นข้อมูลให้ฝ่ายค้านตรวจสอบกรณีฮั้ว สว. เพราะ 1) เชื่อมโยงนักการเมืองใหญ่ของภูมิใจไทยถึง 9 คน 2) ระบุพฤติการณ์อย่างชัดเจนว่าแต่ละคนเกี่ยวกันอย่างไรจากปากคำของพยานบุคคล แม้หลายส่วนจะไม่ได้ ‘ใหม่’ เป็นการรวบรวมสิ่งที่กระจัดกระจายให้เห็น ‘โครงหลัก’ ว่าขบวนการนั้นทำงานมโหฬารและมีประสิทธิภาพอย่างไร
(อ่านฉบับสมบูรณ์ที่ https://www.ilaw.or.th/articles/58778)
พรรคภูมิใจไทย ‘ประกาศกร้าว’ ในวันเดียวกันว่าจะมีการฟ้องร้องฐานหมิ่นประมาทอย่างเต็มรูปแบบ ขณะที่กระแสสังคมสะท้อนกลับผ่านการ ‘ลงชื่อออนไลน์’ ในร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อร่างรัฐธรรมนูญใหม่ฉบับของภาคประชาชน ที่ไอลอว์คือหนึ่งในผู้นำขบวน จาก 3 หมื่นกว่าชื่อ (กฎหมายกำหนดให้ต้องมี 5 หมื่นรายชื่อ) ภายในคืนเดียวหลังการขู่ฟ้อง รายชื่อเพิ่มเป็น 2 เท่า และวันต่อมาพบว่าทะลุแสนรายชื่อแล้ว
เป็นที่ชัดแจ้งว่า ปรากฏการณ์นี้จะส่งผลต่อการตัดสินใจของ กกต. อย่างแน่นอน เพราะจะต้องมีคำสั่งว่า คดีฮั้วสว.ที่อยู่ในมือจะสั่งฟ้องหรือไม่ ภายในเดือน ส.ค.นี้ ก่อนหน้านี้สังคมเกรงว่า กกต.จะไม่สั่งฟ้อง แม้ว่าคณะไต่สวนชุดที่ 26 ของ กกต.เองจะเคยมีความเห็นสั่งฟ้องทั้งหมด 229 คน (ในจำนวนนี้ 138 คน เป็นสว.ชุดปัจจุบัน) ไว้ก็ตาม หาก กกต.ชุดใหญ่สั่งไม่ฟ้องก็ต้องเผชิญกับการตอบคำถามสังคมอย่างหนัก และควรต้องคาดเดาต่อไปด้วยว่าความโกรธแค้นของผู้คนจะแปรผลเป็นสิ่งใด
สิทธิโชติ อินทรวิเศษ กรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) บอกชัดว่าจะมีมติภายในเดือน ส.ค. พร้อมแย้ม ‘จุดโหว่’ ไว้ให้ลุ้นด้วยว่า บางเรื่องคณะชุดที่ 26 ทำไม่ทันเพราะกว่าตั้งคณะชุดนี้ได้ก็ล่วงเลยมาเป็นปี มีเวลาทำงานเพียง 4 เดือน แม้เห็นในสำนวนแล้วอยากจะสืบสวนสอบสวนต่อ แต่ไม่มีเวลาดำเนินการเพราะสังคมมองว่าคดีล่าช้าเกินไปแล้ว
พริษฐ์ สส.พรรคประชาชนวิเคราะห์แนวโน้มของ กกต.ว่าเป็นไปได้ 3 แบบ คือ 1) กกต.เห็นตามคณะสืบสวนและไต่สวน ชุดที่ 26 ส่งเรื่อง 229 คนไปให้ศาลฎีกาพิจารณา 2) กกต.เห็นตามคณะอนุวินิจฉัยฯ 36 ตีตกคำร้องทั้งหมด 229 คน 3) กกต.ส่งคำร้องแค่บางส่วนไปศาลฎีกา
มีการประเมินว่าข้อ 3 น่าจะเกิดขึ้นมากที่สุด โดยสังคมต้องร่วมจับตา-กดดัน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการตัดตอนส่งเรื่องไปที่ศาลแค่เฉพาะผู้ปฏิบัติการ ละเว้นผู้สั่งการ ผู้วางแผน หรือส่งเรื่องไปที่ศาลแค่บางจังหวัด ทั้งที่ต้องครอบคลุมทุกจังหวัดทั่วประเทศ
กลับมาที่ร่างกฎหมายของภาคประชาชนที่ได้แสนรายชื่ออย่างรวดเร็ว ต้องบอกว่ามันเป็นร่างที่ radical ที่สุดในจำนวนทุกร่างที่พรรคการเมืองต่างๆ เสนอ เนื่องจาก 1) ให้สสร.ทั้งหมดมาจากการเลือกตั้งโดยตรงจากประชาชน 2) คณะกรรมาธิการยกร่างต้องไม่เกี่ยวข้องกับรัฐประหาร 3) การโหวตรับร่างรัฐธรรมนูญที่ร่างเสร็จแล้วจะใช้เสียง 2 ใน 3 ของ สสร.เอง ไม่ผ่านรัฐสภาซึ่งเพราะรู้กันดีว่าวุฒิสภามี ‘สว.สีน้ำเงิน’ เป็นเสียงข้างมากแทบจะเบ็ดเสร็จ จากนั้นจึงไปทำประชามติถามประชาชน
เงื่อนไขของร่างภาคประชาชนที่กำหนดให้กรรมาธิการยกร่างต้องไม่เกี่ยวพันกับรัฐประหาร (เป็นสมาชิก, เป็นที่ปรึกษา, เป็นผู้ปฏิบัติงาน) นั้นน่าสนใจยิ่ง เนื่องจากในการหารือระหว่าง พริษฐ์-นรเศรษฐ์ กับ 3 ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ นำโดยนครินทร์ เมฆไตรรัตน์ (ประธานตุลาการศาลรัฐธรรมนูญที่เพิ่งพ้นตำแหน่งหลังการหารือไม่นานนั้น) มีข้อความบางอย่างสะกิดใจ ‘ประภาส ปิ่นตบแต่ง’ หนึ่งในสว.ที่ได้ร่วมพูดคุยบันทึกถึงประเด็นสำคัญที่ไม่ค่อยมีใครสนใจไว้ว่า ตุลาการทั้งหมดเห็นว่า รัฐธรรมนูญใหม่นั้นทำได้เพียง ‘แก้ไข’ รัฐธรรมนูญ 2560 และผู้ที่ยกร่างจำเป็นต้องเข้าใจจิตวิญญาณและเป้าหมายของรัฐธรรมนูญ 2560

แน่นอน ผู้ยกร่างด่านแรกที่มีบทบาทสำคัญมากก็คือ คณะกรรมาธิการยกร่าง นั่นเอง ดังนั้น สิ่งที่ร่างภาคประชาชนระบุไว้ถือว่าเป็น ‘การปิดทาง’ เครือข่ายเดิมที่มีวิธีคิด วิธีมองการเมือง แบบเดียวกับคณะรัฐประหารและได้สร้างเงื่อนปมไว้มากมายในรัฐธรรมนูญ 2560
อย่างไรก็ดี ร่างภาคประชาชนเป็นเหมือนอุดมคติที่ในทางการเมืองที่ผู้คนต่างคาดหมายได้ว่า (แทบ) เป็นไม่ได้ที่จะผ่านการพิจารณาของรัฐสภา แต่หากกระแสสังคมตอบรับและให้ความสนใจอีกครั้งก็อาจมีอำนาต่อรองบางประการได้มากขึ้น
กลับมาที่เรื่อง ‘ฮั้ว สว.’ หากจำกันได้ คดีนี้ตั้งต้นในสมัยรัฐบาลเพื่อไทย นำโดยแพทองธาร ชินวัตร และเป็นชนวนให้ภูมิใจไทยออกจากการเป็นพรรคร่วมรัฐบาล แม้ในฉากหน้าจะยกเรื่อง ‘คลิปอังเคิล’ ก็ตาม ก่อนหน้านั้นไม่นานดีเอสไอรับคดี สว.เป็นคดีพิเศษ ท่ามกลางการถกเถียงกันมากกว่า นี่เป็นอำนาจ กกต.เท่านั้นหรือไม่ ท้ายที่สุดบอร์ดดีเอสไอมีมติ 11:4 รับเป็นคดีพิเศษ ในความผิดฐานฟอกเงิน โดยไม่ยุ่งข้อหาอั้งยี่-ซ่องโจร
มีนาคม 2568 พล.ต.อ.ทวี รมว.ยุติธรรมขณะนั้น เคยให้สัมภาษณ์ไว้ว่า ดีเอสไอมีพยานประมาณ 7,000 คน โดยในจำนวนนี้เป็นผู้ที่เข้าไปในพื้นที่การเลือก สว.ระดับประเทศ ที่เมืองทองธานีถึง 3,000 คน สอดคล้องรายงานของสำนักข่าวอิศรา ที่ระบุว่ามีพยาน 7,000 คนเหล่านี้มีทั้งคนที่เป็น สว.ปัจจุบัน และ สว.สำรอง ดีเอสไอสั่งแจ้งธุรกรรมทุกบัญชีในเดือนพฤษภาคม-มิถุนายนทั้งรายการรับ-จ่าย ตั้งแต่ 2,500 บาทขึ้นไป ค่าสมัคร สว.-ค่าถ่ายรูป-ค่าเดินทาง
จากนั้นปรากฏข่าว กุสุมาลวตี ศิริโกมุท อดีตผู้สมัคร สว.เข้าร้องเรียนต่อดีเอสไอให้ช่วยคุ้มครอง หลังถูกข่มขู่ไม่ให้เข้าร่วมเป็นพยานในคดีฮั้วเลือก สว.โดยระบุว่า เกิดการข่มขู่พยานหลายคนให้ไปแจ้งความว่าดีเอสไอมีการบังคับพยานให้ซัดทอดบางพรรคการเมือง การข่มขู่ทำผ่านเครือข่ายนายอำเภอ กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน
จากนั้นไม่นาน รัฐบาลอนุทิน1 ถือกำเนิดอย่าง ‘ส้มหล่น’ ในเดือนกันยายน 2568 ต่อมาในเดือนพฤศจิกายน มีพยานรายหนึ่งจาก จ.ขอนแก่น ได้ยื่นหนังสือถึงดีเอสไอโดย ‘ขอกลับคำให้การ’ ที่เคยให้กับดีเอสไอ ยืนยันว่าไม่มีโพยฮั้ว สว. ตามที่ตนเคยให้การไว้ แต่ในขณะนั้นตนถูกบังคับข่มขู่ให้ให้การเท็จเพื่อให้ร้ายต่อพรรคภูมิใจไทย ด้านกลุ่ม สว.สำรองที่ออกมาเปิดโปงเรื่องการฮั้วระบุว่า การที่พยานกลับคำให้การกันรัวๆ ไม่ใช่เรื่องเหนือความคาดหมายเมื่อเปลี่ยนรัฐบาล
เดือน ธ.ค. 2568 ผู้ต้องหาที่ดีเอสไอส่งฟ้องต่ออัยการพิเศษข้อหาฟอกเงินเหลืออยู่เพียง 8 คน จากเดิมที่อนุกรรมการชุดที่ 26 ของ กกต.เองจะเคยมีความเห็นสั่งฟ้องทั้งหมด 229 คน
ต้องยอมรับว่าเป็นเรื่องน่าเสียดายที่ดีเอสไอในยุครัฐบาลแพทองธารไม่ได้ทำงานจนสุดทาง แน่นอนเมื่อเปลี่ยนรัฐบาล ทิศทางก็เปลี่ยนไปโดยสิ้นเชิง มีการไล่เช็คบิลอดีตรัฐมนตรี 2 คน คือ ภูมิธรรม เวชยชัย ที่เคยนั่งรองนายกฯ ในฐานะประธานบอร์ดดีเอสไอ และ ทวี สอดส่อง ที่เคยคุมกระทรวงยุติธรรม และเป็นรองประธานบอร์ดดีเอสไอ โดยกลุ่ม สว.เสียงข้างมาก (ซึ่งตกเป็นผู้ถูกกล่าวหาในคดีฮั้วเลือก สว.) ยื่นศาลรัฐธรรมนูญว่าทั้งสองใช้อำนาจในการแทรกแซงดีเอสไอเพื่อทำคดีฮั้วเลือก สว. เข้าข่ายไม่ซื่อสัตย์สุจริตเป็นที่ประจักษ์

ต่อมา 21 ม.ค. 2569 ศาลรัฐธรรมนูญมีมติ 6:2 วินิจฉัยว่า ภูมิธรรมและทวี ไม่พ้นจากความเป็นรัฐมนตรี โดยชี้ว่าทั้งสองไม่มีพฤติการณ์ฝ่าฝืนจริยธรรมร้ายแรง ทั้งนี้ การวินิจฉัยของศาล รธน.เกิดขึ้นในขณะที่ทั้งสองได้พ้นจากตำแหน่งไปแล้วจากการเปลี่ยนรัฐบาล แต่คดียังไม่จบเพราะ สว.ร้องไปยัง ป.ป.ช.อีกทางหนึ่งด้วยให้ตรวจสอบ ภูมิธรรม-บอร์ดดีเอสไอ รวม 11 คน ในความผิดมาตรา 157 (ปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ) เพราะการรับคดีฮั้วสว.เป็นการแทรกแซงอำนาจวุฒิสภาอย่างร้ายแรง ขณะที่ทวี และพ.ต.ต. ยุทธนา เจอข้อหาไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรง ปัจจุบันคดียังอยู่ในมือ ป.ป.ช.
ถึงที่สุดที่มาของคำว่า ‘สว.สีน้ำเงิน’ ที่พูดกันทั่วบ้านทั่วเมือง ไม่ได้เป็นแค่ความรู้สึก มีการรายงานความผิดปกติต่างๆ ในกระบวนการมากมาย ตามข้อมูลจากไอลอว์ ระบุถึงปรากฎการณ์ผิดปกติหลายอย่าง เช่น สว. หลายคนได้คะแนนมากเป็นพิเศษจนล้นกระดาน, ในวันเลือก สว.ระดับประเทศพบผู้สมัครใส่เสื้อสีเหลืองเดินทางด้วยรถตู้พร้อมคนขับป้ายทะเบียนบุรีรัมย์ ผลลัพธ์ของการเลือกไขว้ปรากฏว่าจังหวัดฐานเสียงของพรรคภูมิใจไทยล้วนเป็นจังหวัดที่มี สว.หลายคน เช่น จังหวัดบุรีรัมย์ ได้สว.ถึง 14 คน จังหวัดเล็กจิ๋วอย่างอ่างทองได้ สว. 6 คน สตูลได้ สว. 6 คน, อยุธยาได้สว.7 คน เป็นต้น
การรัฐประหาร 2557 และการยกร่างรัฐธรรมนูญ 2560 ตั้งอยู่บนฐานของการเกลียดกลัวและกีดกันนักการเมืองโดยไม่คำนึงว่าพวกเขามาจากการเลือกตั้งของประชาชน หากไปไล่อ่านชวเลขการประชุมของคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ 2560 ที่นำโดยมีชัย ฤชุพันธ์ จะพบทัศนคตินี้ชัดเจน พวกเขาพยายามออกแบบระบบการเลือกอะไรก็ได้ที่จะหนีภาพหลอนของ ‘สภาผัวเมีย’ ในอดีตที่ สว.มาจากการเลือกตั้งโดยตรงจากประชาชนทั้งสภา พวกเขาออกแบบการเลือกให้ซับซ้อน แต่ผลลัพธ์ในวันนี้พิสูจน์แล้วว่า มันหนักยิ่งกว่าสภาผัวเมียหลายเท่า และทุกคนต้องร่วมจ่ายความถดถอยเชิงระบบของประชาธิปไตยไทย
คำถามคือ หลังจาก ‘แจ็ค’ หรือยิ่งชีพ ได้ทำลายความเงียบลงแล้ว พร้อมต้นทุนคดีหมิ่นประมาทที่น่าจะรุนแรงจากพรรคผู้กุมอำนาจบริหารและนิติบัญญัติ แรงสนับสนุนของสังคมโดยรวมจะพาเรื่องนี้ไปสู่จุดไหน

ข่าว

การเมือง

ปัญหาสุขภาพ 'เอกชัย' ท่ามกลางปัญหาสิทธิประกันตัวผู้ต้องขังที่ยังต่อสู้คดี

admin666 — Fri, 24 Jul 2026 01:40:58 +0000

ปัญหาสุขภาพ 'เอกชัย' ท่ามกลางปัญหาสิทธิประกันตัวผู้ต้องขังที่ยังต่อสู้คดี

ทีมข่าวกระบวนการยุติธรรม

admin666 Fri, 2026-07-24 - 08:40

เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา (21 ก.ค.2569) คณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมืองการมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิเสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค ของวุฒิสภามีประชุมประเด็นของเอกชัย หงส์กังวาน ผู้ต้องขังคดีขบวนเสด็จ ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 110 ที่ขณะนี้ถูกคุมขังระหว่างคดียังไม่สิ้นสุดอยู่ในเรือนจำกลางคลองเปรมโดยไม่ได้รับการประกันตัว และขณะนี้เอกชัยมีอาการปวดท้องเรื้อรังและอยู่ระหว่างรักษาของทางโรงพยาบาลราชทัณฑ์

การประชุมพิจารณาครั้งนี้เกิดขึ้นจากข้อร้องเรียนจากองค์กรภาคประชาสังคมทั้งแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนลประเทศไทย เครือข่ายประชาชนเพื่อสิทธิทางการเมือง (Thumb rights) และณัฏฐธิดา มีวังปลา อาสาพยาบาลที่มาชี้แจงต่อที่ประชุมในฐานะญาติของเอกชัย รวมถึงนพ.สุภัทร ฮาสุวรรณกิจ อดีตผู้อำนวยการโรงพยาบาลสะบ้าย้อยในฐานะแพทย์ที่ให้ความเห็นทางการแพทย์ประกอบการขอประกันตัวเอกชัย

ส่วนทางฝ่ายกรมราชทัณฑ์ได้ให้ เจ้าหน้าที่สถานพยาบาลจากทางเรือนจำกลางคลองเปรม และ นพ.พงศ์ภัค อารียาภินันท์ ผู้อำนวยการทัณฑสถานโรงพยาบาลราชทัณฑ์ มาเป็นผู้ชี้แจงประเด็นการรักษาเอกชัยระหว่างอยู่ในการคุมขัง

นัสรี พุ่มเกื้อ จาก Thumb rights เริ่มจากเล่าถึงอาการป่วยของเอกชัยในขณะนี้โดยอ้างอิงถึงรายงานการตรวจร่างกายจากทาง รพ.ราชทัณฑ์เองว่า เอกชัยมีอาการปวดท้องเรื้อรัง แม้ว่าจะเคยได้รับการรักษาฝีที่ตับจนหายแล้วแต่อาการปวดก็เกิดขึ้นในตำแหน่งใกล้เคียงจุดเดิม อีกทั้งยังพบว่ามีอาการตับและม้ามโต น้ำหนักลดจาก 72 เหลือ 65 กก.หรือลดไป 7 กก. ใน 6 เดือน ซึ่งที่ผ่านมาการตรวจของทาง รพ.ราชทัณฑ์ยังไม่พบสาเหตุ แม้ว่าขณะนี้เอกชัยจะไม่ได้รับสิทธิประกันตัว แต่เขาเห็นว่าเอกชัยควรได้รับการตรวจรักษาอย่างละเอียดจากโรงพยาบาลภายนอกเพื่อหาสาเหตุอาการป่วย

ทั้งนี้ตัวแทนจากทางเรือนจำฯ ได้สรุป ถึงกระบวนการติดตามอาการและรักษา โดยมีการตรวจเลือด เก็บตัวอย่างปัสสาวะ อัลตร้าซาวด์เพื่อตรวจเกี่ยวกับการอาการปวดท้องข้างขวาใต้ชายโครงและอาการปัสสาวะบ่อยซึ่งไม่พบความผิดปกติอะไร แต่ได้จ่ายยาลดการปวดเกร็งทำให้การปัสสาวะบ่อยน้อยลงไป โดยทางสถานพยาบาลภายในเรือนจำได้ติดตามอาการด้วย

นพ.พงศ์ภัค กล่าวถึงกระบวนการติดตามอาการของทางฝั่ง รพ.ราชทัณฑ์ว่าเอกชัยมาพบแพทย์ในช่วงเดือนมีนาคม 2569 ด้วยอาการปวดท้องแต่ไม่ได้เป็นการปวดที่จำเพาะว่าเกี่ยวกับโรคตับ โดยอาการที่ตรวจพบคือ

ปวดแบบเป็นๆ หายๆ ปวดเสียวๆ บริเวณตำแหน่งที่เคยผ่าตัดถุงน้ำดี และการเจาะระบายหนอง ลักษณะการปวดเป็นการปวดภายนอกไม่ได้ปวดภายใน แพทย์เลยไมไ่ด้สงสัยว่าอวัยวะภายในมีปัญหาอะไร
การทานอาหารยังทานได้ปกติ แต่อาหารการกินข้างในเรือนจำก็อาจจะไม่ได้ถูกปากและเอกชัยก็เคยบอกกับทางเจ้าหน้าที่ว่าที่น้ำหนักลดลงเป็นเพราะทานอาหารไม่ได้เหมือนที่เคยทานก่อนเข้าเรือนจำ และไม่ได้ทานอาหารเย็น ทำให้น้ำหนักค่อยๆ ลดไป
ไม่ได้มีอาการปวดที่เป็นอันตราย เช่น ปวดทานอาหารไม่ได้ ปวดอาเจียน ปวดเพราะมีอาการท้องอืดแน่น หรืออาการน่าสงสัยว่าจะเป็นโรคร้ายแรงซ่อนอยู่ และได้ตรวจภายในแล้วก็ไม่พบอะไรผิดปกติ
มีการพบว่าตับม้ามโตเล็กน้อยแต่ไม่ได้บ่งชี้ว่าเป็นโรค แต่ต้องหาสาเหตุว่าเกิดจากสาเหตุใดแต่ไม่พบรอยโรคในตับ หรืออวัยวะอื่นๆ ในช่องท้อง และในช่วงเดือนมีนาคมที่ผ่านมายังไม่ได้ CT scan เพราะจะเป็นการเพิ่มความเสี่ยงให้กับเอกชัย
แต่เมื่อตนได้เข้าไปช่วยดูแลและรับทราบข้อห่วงกังวลว่ามีโรคร้ายแรงหรือไม่ จึงได้มีการตรวจเลือดและหาสารมะเร็งในตับ และตรวจหาเหตุให้น้ำหนักลดเช่นไทรอยด์และเบาหวานก็ไม่พบ รวมถึงทำ CT scan ช่องท้องก็พบว่าปกติ
นอกจากนั้นจะทำการตรวจโดยวิธีส่องกล้องทั้งท้องส่วนบนและส่วนล่างเพิ่มเติมเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมาและได้นัดเอกชัยแล้ว แต่เนื่องจากเอกชัยได้ขอเลื่อนเป็นวันจันทร์ที่ 27 ก.ค.แทน

ผอ.โรงพยาบาลราชทัณฑ์ อธิบายถึงเกณฑ์การพิจารณาส่งตัวผู้ต้องขังไปรับการรักษาในโรงพยาบาลภายนอกว่า เรื่องนี้ไม่ได้มีเกณฑ์ชัดเจนแต่ขึ้นกับข้อบ่งชี้ของผู้ป่วยแต่ละรายหากค้นหาตรวจสอบเองได้ก็จะทำเอง แต่ถ้าเกินศักยภาพของทาง รพ.ราชทัณฑ์ก็ส่งรักษาข้างนอกแน่นอนไม่ว่าจะเป็นผู้ต้องหากลุ่มใด แต่กรณีของเอกชัยยังไม่พบหลักฐานว่าเป็นโรคร้ายแรงอะไร

อย่างไรก็ตาม นพ.สุภัทร ฮาสุวรรณกิจ มองว่าข้อมูลอาการของเอกชัยตามเวชระเบียนจากทางเรือนจำและประวัติการรักษาฝีในตับของเอกชัย อาการที่ปรากฏมาทั้งหมด ตับม้ามโต ปวดท้องน้อยเรื้อรัง น้ำหนักลดเรื้อรัง ประวัติมีฝีในตับนั้นมีประเด็นอยู่ว่าเป็นเรื่องเดียวกันหรือไม่ ซึ่งเขาเห็นว่ามีโอกาสที่จะเป็นอาการที่มาจากพยาธิสภาพเดียวกันได้ เช่น มะเร็งหรือโรคจากภูมิคุ้มกันหรืออาจจะเกี่ยวกับโรคเดิมอย่างฝีในตับหรือไม่

“อีกประเด็นที่สำคัญก็คือเรื่องของความเชื่อมั่นต่อกระบวนการรักษาของโรงพยาบาลราชทัณฑ์ ผมอยู่ในโรงพยาบาลของกระทรวงสาธารณสุขปกติถ้ามีกรณีที่มีปัญหาเชื่อมั่นต่อการรักษา สิ่งที่เราทำคือเราต้องเปิดโอกาสให้ญาติแสวงหาความเห็นที่สองจากแพทย์คนอื่นหรือแพทย์โรงพยาบาลอื่นได้ เพราะเป็นวิธีเดียวที่จะแก้ปัญหาทั้งปวงและปัญหาความเชื่อมั่น”

นพ.สุภัทรเสนอให้เอกชัยได้รับการตรวจรักษาจากแพทย์ภายนอก ซึ่งทาง รพ.ราชทัณฑ์ทำได้ทั้งแบบให้มีแพทย์ภายนอกมาร่วมทีมกับแพทย์ภายใน รพ.ราชทัณฑ์หรือส่งตัวเอกชัยให้โรงพยาบาลภายนอกเช่น โรงพยาบาลธรรมศาสตร์ เป็นต้น เพราะเขามองว่าตอนนี้ปัญหาไม่ได้มีอยู่แค่ว่าเอกชัยเป็นโรคอะไรเท่านั้นแต่ยังรวมถึงปัญหาความเชื่อมั่นของ รพ.ราชทัณฑ์เองด้วย หากตรวจแล้วไม่พบโรคอะไรก็ส่งกลับมาที่เรือนจำ

ทั้งนี้ นพ.สุภัทรยังได้กล่าวถึงปัญหาความไม่พร้อมของโรงพยาบาลราชทัณฑ์ด้วยว่า ทั้งจำนวนแพทย์ที่มีอยู่ราว 20 กว่าคนไม่ได้มีแพทย์เฉพาะทางเหมือนโรงพยาบาลศูนย์ภายใต้กระทรวงสาธารณสุข และด้วยสภาพที่ขนาดของ รพ.ราชทัณฑ์เป็นเทียบได้เพียงโรงพยาบาลชุมชนแต่กลับต้องทำงานที่กว้างกว่ามากเพราะต้องไปตรวจรักษาตามเรือนจำอื่นๆ

“การที่ รพ.ราชทัณฑ์ยังยืนดูแลเองไม่ส่งต่อด้วยความเชื่อมั่นสูงเช่นนี้ ในขณะที่ยังมีความกังขาของผู้คน เป็นสิ่งที่น่ากลัวมากเพราะถ้าพลาดจะลำบากมาก”

นพ.สุภัทรกล่าวถึงกรณีที่เกิดกับเนติพร เสน่ห์สังคม หรือบุ้ง ผู้ต้องขังคดีมาตรา 112 ที่เสียชีวิตระหว่างอดอาหารประท้วงในเรือนจำว่า อยากให้ กมธ.เรียกเวชระเบียนและเอกสารในคดีไต่สวนการตายของเนติพรมา เพราะเขามองว่าสิ่งเหล่านี้พิสูจน์ว่ากรณีของเนติพรนั้นเกิดจากความผิดพลาดในการดูแลและช่วยเหลือชีวิตเนติพรของ รพ.ราชทัณฑ์ และทำให้เห็นว่า รพ.ราชทัณฑ์ไม่ใช่โรงพยาบาลที่สามารถดูแลผู้ป่วยที่มีความซับซ้อนได้

อดีต ผอ.โรงพยาบาลสะบ้าย้อยจึงย้ำว่า ควรส่งต่อเอกชัยซึ่งเป็นผู้ป่วยไปยังโรงพยาบาลที่มีศักยภาพว่าอาการต่างๆ ของเอกชัยนั้นเกิดขึ้นจากอะไรให้ชัด และถ้าโรงพยาบาลภายนอกยังตรวจไม่พบก็จะมีการติดตามอาการต่อไป ซึ่งเป็นแนวปฏิบัติทางการแพทย์ที่ดี

นอกจากนพ.สุภัทรแล้ว ประเด็นการส่งตัวเอกชัยออกไปตรวจรักษานอกเรือนจำนี้มี สว.ที่ร่วมแรกเปลี่ยนและสนับสนุนข้อเสนอนี้รวมถึง นรเศรษฐ์ ปรัชญากร ที่ทำหน้าที่เป็นประธานการประชุมครั้งนี้และมองว่าการให้เอกชัยได้รับการตรวจรักษาภายนอกเรือนจำก็จะช่วยทำให้ทาง รพ.ราชทัณฑ์ลดความเสี่ยงและการต้องรับผิดรับชอบจากเหตุการณ์ที่ไม่ต้องการให้เกิดกับเอกชัย

ข้อสรุปการประชุมครั้งนี้ แม้ว่าตอนแรก นพ.พงศ์ภัค จะยืนยันว่าทาง จากข้อบ่งชี้ที่พบจากการตรวจร่างกายเอกชัย ทาง รพ.ราชทัณฑ์ยังมีความพร้อมเพียงพอ แต่สุดท้ายแล้วเขาก็ยอมรับข้อเสนอให้ส่งตัวเอกชัยออกไปตรวจรักษาจากโรงพยาบาลภายนอก แต่จะเป็นหลังจากทาง รพ.ราชทัณฑ์ทำการส่องกล้องตรวจในวันจันทร์ของสัปดาห์หน้า

ปัญหาการรักษาผู้ป่วยภายในเรือนจำ

ทั้งนี้หลังจากได้ข้อสรุปของกรณีเอกชัยแล้วตัวแทนจาก Thumb rights ได้สะท้อนปัญหาการตรวจรักษาผู้ป่วยที่ถูกคุมขังอยู่ด้วย ทั้งปัญหาด้านสุขอนามัยภายในเรือนจำที่ส่งผลต่อโรคผิวหนัง การไม่ได้ทานยาตามเวลาโดยเฉพาะมื้อเย็นที่เกิดจากปัญหาที่ทางเรือนจำจัดเวลาทานอาหารมื้อสุดท้ายของแต่ละวันอยู่ที่ประมาณบ่าย 2 โมงและปิดเรือนนอนตอนบ่าย 3 โมง

นัสรีได้เน้นถึง การรักษาผู้ป่วยที่มีอาการทางจิตเวชที่เมื่อต้องเข้าเรือนจำแล้วขาดความต่อเนื่องในการรักษาทั้งปัญหามีการใช้ยาคนละตัวกับที่เคยใช้ก่อนเข้าเรือนจำ หรือความล่าช้าจากขั้นตอนที่ครอบครัวต้องฝากยาผ่านเรือนจำ ไปจนถึงยาถูกบดก่อนจ่ายให้ผู้ป่วยทำให้ประสิทธิภาพยาเปลี่ยนแปลงไปจนกระทบการรักษาทั้งการทำให้ยาออกฤทธิ์เร็วขึ้นจากการถูกดูดซึมไปอย่างรวดเร็วหรือทำให้ผลออกฤทธิ์น้อยลง

ทั้งนี้ตัวแทนจากทางเรือนจำและ รพ.ราชทัณฑ์ ไม่ได้ตอบชี้แจงหรือมีข้อเสนอการปรับเปลี่ยนแนวทางเพื่อแก้ไขปัญหาในปัญหานี้

ไม่ได้สิทธิประกันตัวทั้งที่คดียังไม่สิ้นสุด

สำหรับเอกชัยก่อนที่จะเกิดปัญหายืดเยื้อเรื่องปัญหาสุขภาพนี้ ที่ผ่านมาทั้งเขาและเพื่อนร่วมคดีต่างก็เคยยื่นขอประกันตัวระหว่างพิจารณาคดีกันมาก่อนแล้ว โดยเฉพาะของเอกชัยยื่นไปถึง 4 ครั้งแล้วในคดีขบวนเสด็จนี้นับจั้งแต่ศาลอุทธรณ์มีคำพิพากษาเมื่อ 5 ก.ย.2568 มากลับคำพิพากษาของศาลชั้นต้นให้ลงโทษจำคุกจำเลยทั้งหมด 5 คนในคดีนี้ แม้ว่าก่อนหน้านี้ศาลชั้นต้นจะเคยพิพากษายกฟ้องพวกเขาไปก่อนแล้ว

แต่ในขณะที่พวกเขาทั้ง 5 คนยังยืนยันสู้คดีต่อในชั้นฎีกา แต่กลับต้องประสบปัญหาไม่ได้รับสิทธิประกันตัว นอกจากเอกชัยแล้วจำเลยคนอื่นๆ แต่ละคนก็ยื่นกันไปหลายครั้งในช่วงเกือบปีที่ผ่านมา ดังนี้

เอกชัย 4 ครั้ง
บุญเกื้อหนุน เป้าทอง “ฟรานซิส” 6 ครั้ง
สุรนาถ แป้นประเสริฐ “ตัน” 5 ครั้ง
ประชาชน(ไม่เปิดเผยชื่อ-นามสกุล) อีก 2 คน คนละ 3 ครั้ง

เดิมทีคดีนี้ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องเพราะเห็นว่าพยานหลักฐานของฝ่ายโจทย์เองก็ชี้ให้เห็นว่าพวกเขาไม่ได้มีเจตนาจะขัดขวางขบวนที่ผ่านเข้ามาในพื้นที่ชุมนุมบริเวณสะพานชมัยมรุเชษฐ์ ข้างทำเนียบรัฐบาล เนื่องจากแม้กระทั่งพยานเจ้าหน้าที่ตำรวจในพื้นที่เองก็ไม่ได้รู้ล่วงหน้าว่าจะมีขบวนเสด็จผ่านเข้ามาในเส้นทางดังกล่าว รวมถึงไม่มีพยานหลักฐานว่ามีการขว้างปาสิ่งของใส่ขบวนเสด็จเช่นที่เป็นข่าว และเมื่อผู้ชุมนุมทราบว่าเป็นขบวนเสด็จก็ล่าถอยให้ขบวนผ่านพื้นที่ชุมนุมไปได้

จนกระทั่งพอมาถึงศาลอุทธรณ์ ศาลกลับคำพิพากษาเพราะมองว่าการกระทำของพวกเขานั้นถือว่าได้ก่อความผิดสำเร็จแล้ว แต่ไม่บรรลุผล เพราะเห็นว่าเอกชัยกับจำเลยที่ 2 และ 5 ที่อยู่ประชิดแนวตำรวจได้มีตะโกนแจ้งกับผู้ชุมนุมว่า “ขบวนเสด็จ”

อย่างไรก็ตาม เอกชัยยืนยันว่าวันนั้นไม่ทราบว่ามีขบวนเสด็จฯ และเคลื่อนไปตามประกาศของแกนนำและได้ยื่นคล้องแขนกับจำเลยอื่นและผู้ชุมนุมเนื่องจากคิดว่าเจ้าหน้าที่ควบคุมฝูงชนจะผลักดันพื้นที่เพื่อสลายการชุมนุม แต่เมื่อเห็นว่าเป็นขบวนเสด็จฯ ผู้ชุมนุมก็ได้ถอยร่นและตนก็ได้ตะโกนบอกให้ผู้ชุมนุมทราบว่ามีขบวนเสด็จฯ เท่านั้น

หรือในกรณีของสุรนาถที่ต่อสู้ว่าหลังจากทราบว่ามีขบวนเสด็จแล้วได้แจ้งให้ผู้ชุมนุมในบริเวณดังกล่าวนั่งลงเพื่อให้สถานการณ์สงบลง แต่ศาลก็มองว่าการกระทำดังกล่าวไปขัดขวางการเคลื่อนขบวนแม้ว่าในสถานการณ์นั้นขบวนเสด็จจะผ่านไปได้ภายในเวลาเพียง 4 นาทีเท่านั้น

อย่างไรก็ตาม ล่าสุดของเอกชัยได้ยื่นขอประกันตัวไปด้วยเหตุผลด้านสุขภาพดังที่กล่าวไปข้างต้น แต่เมื่อวันที่ 15 ก.ค.ที่ผ่านมา ศาลฎีกามีคำสั่งไม่ให้ประกันตัวออกมาโดยให้เหตุผลว่า “ไม่มีเหตุที่จะเปลี่ยนแปลงคำสั่งเดิม” และ “จำเลยมีสิทธิได้รับการรักษาตามระเบียบของกรมราชทัณฑ์อยู่แล้ว” ทำให้การขอประกันตัวเอกชัยออกมาเพื่อส่งตัวไปรับการตรวจหาสาเหตุอาการปวดท้องของเอกชัยต้องยกเลิกไป จนกลายเป็นประเด็นที่ถูกร้องเรียนไปถึง กมธ.ของทั้ง สส. และ สว.

ข่าว

สิทธิมนุษยชน