Wat is een postnatale depressie

Een postnatale depressie wordt ook wel een postpartum depressie of zwangerschapsdepressie genoemd. In plaats van dat je blij bent met de geboorte van je kindje, overheersen juist negatieve en donkere gedachten. Het is heel goed mogelijk dat je daar schuldgevoelens over hebt, want je hoort toch blij te zijn? Bij 10 tot 15% van de kersverse moeders treedt er een postnatale depressie op na de geboorte en dat zijn er jaarlijks meer dan twintigduizend.

Het depressieve gevoel start vaak niet direct na de geboorte, maar meestal pas na enkele weken of zelfs maanden daarna. Zo is het ook mogelijk dat je depressief wordt als je stopt met borstvoeding geven of weer aan het werk gaat. Een postnatale depressie kan echter maandenlang aanhouden met gevoelens van somberheid. Ook kun je het gevoel hebben dat je niet van je baby kunt genieten. Er zijn wat dat betreft allerlei symptomen die aangeven dat er sprake is van een postnatale depressie.

Oorzaak van een postnatale depressie

Er is niet altijd een eenduidige oorzaak aan te wijzen voor het ontstaan van een postnatale depressie. Meestal is er een combinatie van factoren van toepassing, zoals een sociale, psychische en lichamelijke oorzaak. Erfelijkheid en hormonen kunnen een rol spelen net als je eigen persoonlijkheid, bijvoorbeeld als je perfectionistisch bent en hoge eisen stelt aan jezelf. Zo zijn er ook sociale factoren, zoals problemen in je relatie of weinig steun uit je directe omgeving of financiële problemen.

Wat zijn de symptomen van een postnatale depressie?

Een sombere stemming en je verdrietig voelen is vaak als symptoom aanwezig bij een postnatale depressie, net als huilbuien die je zomaar overvallen. Er is een waslijst met klachten van toepassing, variërend van slaapproblemen tot alleen maar op bed willen liggen. Je voelt je leeg en hebt helemaal nergens zin in. Je kan je zorgen maken over van alles en ook prikkelbaar zijn met uitbarstingen van woede.

Vergeetachtigheid is eveneens een van de symptomen net als concentratieproblemen. In relatie tot je kindje kunnen er hechtingsproblemen ontstaan. Omdat je niet geniet van je baby, ontstaat vaak ook het gevoel dat je een slechte moeder bent. Het komt verder voor dat je gedachten krijgt om jezelf of je kindje iets aan te doen. In dat geval is er sprake van heftige postnatale depressie symptomen. Heb je een postnatale depressie of herken jij je partner in de symptomen, dan is het aan te raden om hulp in te schakelen. Een moeder met een postnatale depressie is niet altijd meer in staat om het kindje optimaal te verzorgen.

De symptomen op een rij:

• Somberheid
• Verdriet
• Huilbuien
• Vergeetachtigheid
• Concentratieproblemen
• Slaapproblemen
• Nergens zin in
• Schuldgevoel
• Hechtingsproblemen
• Niet genieten van je baby
• Je kindje wat aan willen doen
• Jezelf wat aan willen doen

Hoe lang duurt een postnatale depressie?

Hoe lang een postnatale depressie duurt, verschilt per persoon. Vaak krijgt iemand klachten binnen vier weken na de bevalling, en deze klachten kunnen maandenlang duren. De gemiddelde duur van een postnatale depressie zonder behandeling is vier tot zes maanden. In bepaalde gevallen kan een postnatale langer aanhouden en dan kan het jaren duren voordat het weer over is. Het kan zijn dat de klachten van een postnatale depressie vanzelf weer verdwijnen, maar er zijn ook manieren om postnatale depressie te behandelen.

De behandeling van een postnatale depressie

Een postnatale depressie is op verschillende manieren te behandelen. Het helpt bij psychische klachten bijvoorbeeld om met lotgenoten te praten door deel te nemen aan een zelfhulpgroep. Ook gesprekstherapie kan onderdeel van de behandeling zijn net als voorgeschreven medicijnen. In de meeste situaties is er bij het verstrekken van medicijnen in deze situatie sprake van antidepressiva. De psychische klachten verdwijnen door antidepressiva bij meer dan de helft van de moeders. Het effect is echter pas merkbaar na een periode van ongeveer vier tot zes weken. Mocht er een lichamelijke oorzaak voor zijn, is het mogelijk om een behandeling te krijgen met mineralen, vitaminen of hormonen. Bij slaapproblemen en angstgevoelens is het ook nog mogelijk dat een arts kalmeringsmiddelen voorschrijft.

Wanneer je merkt dat jij, je partner of iemand anders uit je omgeving symptomen heeft van een postnatale depressie, is het goed om daar professionele hulp bij in te schakelen. Neem voor meer informatie over een postnatale depressie contact op met DKP.

Hoe ontstaan bepaalde angsten?

De vraag ’Hoe ontstaat angst?’ kent geen eenduidig antwoord, want er zijn verschillende oorzaken voor aan te wijzen. Het is bekend dat bij angststoornissen erfelijkheid een rol speelt en de opvoeding kan daaraan bijdragen. Als je een angstige ouder hebt dan is de kans groter dat je bepaalde angsten overneemt. Een ingrijpende gebeurtenis in je leven kan eveneens aanleiding zijn voor het ontwikkelen van een angst. Je eigen persoonlijkheid speelt daarin mogelijk een rol. Ben je bijvoorbeeld extra gevoelig voor indrukken van buitenaf dan is het risico op het ontstaan van symptomen van angst eveneens groter.

Faalangst

Een angst als faalangst ontstaat vaak in relatie tot het zelfbeeld. Bijvoorbeeld als je bang bent om waardering van je dierbaren te verliezen, omdat je denkt dat deze een negatief beeld krijgen over jou als iets niet is gelukt. De angst zorgt voor een bepaalde druk waardoor het juist nog lastiger wordt om iets te laten lukken. Daarmee vindt er vervolgens een bevestiging plaats van het negatieve zelfbeeld en ontstaat er een vicieuze cirkel met steeds terugkerende of aanhoudende faalangst.

Wat zijn de symptomen van een angststoornis?

Er zijn verschillende angststoornissen te onderscheiden, zoals faalangst, paniekstoornissen en een sociale fobie. De symptomen van angst variëren per persoon, maar er zijn een aantal overeenkomsten ongeacht het type angststoornis. Er ontstaan bijvoorbeeld symptomen van angst in de vorm van lichamelijke klachten. Denk daarbij maar aan hartkloppingen net als een aan droge mond of aan een gespannen spieren.

Nervositeit hoort eveneens bij de symptomen net als een beklemd gevoel hebben of rusteloos zijn. In aanvulling daarop komen slaapproblemen net als concentratieproblemen eveneens voor. Er zijn verder verschillende symptomen van angst die gerelateerd zijn aan specifieke angsten. Bij een sociale fobie komt het vaak voor dat je gaat blozen of zelfs gaat zweten en trillen. Een paniekstoornis kan eveneens heftige reacties veroorzaken, zoals duizeligheid, flauwvallen of zelfs het gevoel krijgen ter plekke dood te gaan. Is er sprake van een piekerstoornis, dan leidt dat meestal tot slaapproblemen.

Symptomen van een angststoornis:

• Droge mond
• Hartkloppingen
• Gespannen spieren
• Nervositeit
• Rusteloos zijn
• Slaapproblemen
• Concentratieproblemen
• Zweten
• Blozen
• Trillen
• Duizeligheid
• Flauwvallen
• Denken dat je doodgaat

Tips voor omgaan met angst

Heb je te maken met symptomen van angst dan zijn er verschillende tips om met je angst om te gaan. Het is als eerste belangrijk om er niet alleen mee te blijven rondlopen. Praat over je angst met iemand die je vertrouwt en blijf erover vertellen. Een andere tip is om in beweging te komen, want dat is niet alleen goed voor je lichaam, maar ook voor je geest. Zo krijg je er niet alleen meer energie door, maar slaap je ook beter.

Kom je in beweging door te wandelen of fietsen dan heeft dat eveneens een positieve invloed op je humeur. Je hoeft bij beweging niet per se te gaan sporten, matig-intensief bewegen is ook prima. Het is eveneens aan te raden om een gezonde levensstijl aan te nemen met een voedingspatroon vol verse groenten en fruit. Laat alcohol achterwege, want dat is de volgende dag juist een trigger om symptomen van angst te ervaren.

Breng regelmaat aan in de tijd voor het slapengaan, bijvoorbeeld door een half uur of uur van tevoren niet meer op een beeldscherm te kijken. Het is ook mogelijk om aan mindfulness te gaan doen. Dat heeft een positief effect op het verminderen van stress en laat je beter ontspannen. Verder is het natuurlijk goed om te weten dat huilen gewoon mag, want dat lucht nu eenmaal op. Tot slot is het altijd mogelijk om professionele hulp in te schakelen om te leren omgaan met je angst. Neem voor meer informatie over omgaan met angst contact op met DKP.

Denk je dat je als werknemer risico loopt om voor een lange tijd uitgeschakeld te raken dan is het tijd om actie te nemen. Kijk daarvoor dan eens naar onze zorgtrajecten als je even wat ruimte nodig hebt om sterk te blijven om aan de eisen van de organisatie te kunnen blijven voldoen door stressvolle situaties op het werk, mogelijk in combinatie met stressvolle privélevensgebeurtenissen.

Dat geldt ook voor werkgevers die willen voorkomen dat personeel de kans loopt om een burn-out te krijgen. 

Wat kan ik doen om een burn-out te voorkomen?

Het is belangrijk om je lichaam en geest op tijd rust te gunnen. Tijdens je werk is het daarom belangrijk echt pauze te nemen en rustig te lunchen. Tussen de werkzaamheden door kan je momenten inlassen om je gericht op je ademhaling te focussen. Daarnaast is het van belang om voldoende te slapen en zonder schuldgevoel een keer helemaal niets te doen of dingen te doen die je blij maken. Werk niet aaneengesloten gedurende lange tijd, maar plan vrije dagen in of ga er eens een weekend tussenuit. Zo is het ook van belang om als de werktijd erop zit het werk het werk te laten. 

Wat ook helpt om een burn-out te voorkomen, is het maken van een planning. Dat zorgt voor structuur en hierdoor is het overzicht beter te bewaren. Je kan ook voor jezelf eens de tijd nemen om op te schrijven waardoor je stress ervaart en welke dingen je energie geven. Uiteraard is het van belang om voldoende te bewegen of te gaan sporten. Daarbij helpt het om een burn-out te voorkomen ook als je een gezonde levensstijl hebt aangaande voeding. Verder is het van belang om stressvolle situaties van je af te praten, zodat je niet met opgekropte gevoelens rondloopt. Het is ook mogelijk om als je denkt tegen een burn-out aan te lopen een burn-out training te volgen bij DKP.

Wat kan een werkgever doen om burn-out te voorkomen?

Als werkgever heb je er baat bij als werknemers vitaal zijn en dat er sprake is van weinig ziekteverzuim onder het personeel. Een burn-out staat bekend als een van de meest voorkomende beroepsziekten en een gemiddelde uitval daardoor leidt tot maar liefst 242 dagen ziekteverzuim. Daarom is een burn-out voorkomen voor werkgevers net zo belangrijk als voor werknemers, waarbij er verschillende maatregelen zijn te nemen. Een verpeste werksfeer is een van de belangrijke oorzaken van het ontstaan van een burn-out. 

Besteed daarom aandacht aan het creëren van een goede werksfeer met onderling respect. Dat is onder meer mogelijk door werknemers meer betrokken te laten zijn en om waardering ook echt uit te spreken. Het verdelen van de werkdruk is een meer praktische oplossing om een burn-out te voorkomen net als werknemers in de vrije tijd niet belasten met mails en andere aan werk gerelateerde zaken. Ligt er een burn-out op loer op de werkvloer dan is het ook mogelijk om professionele begeleiding in te schakelen. DKP biedt bijvoorbeeld de mogelijkheid van coaching om een burn-out te voorkomen.

Hoe voorkom je stress op het werk?

Er zijn verschillende manieren om stress op het werk te voorkomen. Het is in de eerste plaats belangrijk om goed voor jezelf te zorgen, zodat je energieniveau op peil blijft. Er is altijd werk om te verrichten, maar je moet wel balans vinden tussen werk en privé. Door de knop na het werk om te zetten, laat je het werk los en stap je over op privé. Neem tijd om leuke dingen te doen met je gezin, vrienden of alleen. 

Het is verder belangrijk om op je werk ook ’nee’ te durven leren zeggen. Als je al tot over je oren in het werk zit en er komt iemand vragen of je bij een nieuw project wilt helpen, stel dan een grens. Neem ook regelmatig pauzes en maak een praatje met collega’s. Mocht het werk je te veel worden, laat dat dan weten en vraag gewoon om hulp. Leer omgaan met stress om te voorkomen dat de situatie verergert, waardoor je met een burn-out te maken kan krijgen. Er is daarvoor stress coaching te volgen bij DKP.

Hoe om te gaan met een medewerker met een burn-out?

Is een burn-out niet te voorkomen geweest en zit je medewerker nu thuis? In dat geval is het belangrijk om op een sociale manier contact te houden. Dat betekent dus niet praten over het werk, maar over andere luchtige dingen. Het contact kan wekelijks plaatsvinden en daarbij is structuur te bieden aan de medewerker door een vast contactmoment af te spreken. Houd het contact kort en geef de medewerker niet het gevoel zich te moeten verantwoorden. Laat zien dat het om belangstellend contact gaat. Uiteraard is het ook belangrijk dat er een re-integratietraject eerste spoor wordt gestart, waarbij DKP bij een burn-out door psychische klachten voorziet in een interventiepakket Terug naar Werk.

Hoe een burn-out aanpakken?

Er zijn als je met een burn-out te maken hebt, verschillende manieren om daar mee om te gaan. Het herstel van een burn-out verloopt doorgaans in fasen. De eerste fase is die van acceptatie en het nemen van rust. De tweede fase richt zich op de problemen die de spanningen en stress veroorzaken met oplossingen. De derde fase richt zich op het uitvoeren van oplossingen. Je staat er niet alleen voor, want er is vanuit DKP begeleiding mogelijk om je burn-out aan te pakken. 

Wat te doen bij een dreigende burn-out?

Bij een dreigende burn-out is het belangrijk om tijdig in te grijpen en er alles aan doen om een burn-out te voorkomen. Zit jezelf in deze situatie dan is het onder meer belangrijk om te leren omgaan met stress. Voor werkgevers geldt dat het belangrijk is om signalen tijdig te herkennen om daarna maatregelen te nemen. Ga bijvoorbeeld in gesprek met een medewerker  om in overleg te bepalen wat een oplossing is om de werkdruk te verminderen. Werkgevers hebben ook de mogelijkheid om stress te leren herkennen en stressmanagement toe te passen om een burn-out te voorkomen.

Welke oplossingen zijn er om het probleem van werkstress en een burn-out op het werk te voorkomen?

Het is belangrijk dat de werksfeer goed is net als dat de werkdruk niet te hoog moet zijn. Een open bedrijfscultuur met waardering en respect draagt bij aan een gezonde werksituatie. Luister naar medewerkers in de organisatie en let op signalen van mogelijke werkstress om indien nodig passende maatregelen te nemen. Vergroot als werkgever je eigen kennis om bij werknemers een burn-out te voorkomen en stimuleer een gezonde levensstijl. Bijvoorbeeld door vanuit het bedrijf sportieve activiteiten aan te bieden of te ondersteunen.

Welke klachten bij burn-out?

Er doen zich bij een burn-out allerlei klachten voor. Op het werk is dat bijvoorbeeld te merken aan prikkelbaarheid, slecht concentratievermogen, vermoeidheid en huilbuien. Heb je met een burn-out te maken dan pieker je veel, zijn er slaapproblemen, heb je het gevoel opgebrand te zijn en kan je met lichamelijke klachten te maken krijgen. Bijvoorbeeld met hoofdpijn, hartkloppingen, duizeligheid, beklemmende gevoel op de borst, buik- en maagpijn en nek- en schouderpijn. Een burn-out voorkomen is in alle opzichten beter, maar als je er eenmaal mee te maken hebt, is het belangrijk professionele hulp in te schakelen. Neem dan voor meer informatie contact op met DKP.

Wat is stress?

Om te leren omgaan met stress is het belangrijk om er eerst meer over te weten, zoals wat het nu eigenlijk precies is. Stress is een reactie op een situatie, waarin je druk of spanning ervaart in je lichaam. Het is niet per definitie ongezond om last van stress te hebben als het om een kortdurende beleving gaat en je voor een spannende gebeurtenis staat. Denk maar aan een gevaarlijke situatie, waarin je lichaam adrenaline aanmaakt en je hartslag en bloeddruk stijgen. Door deze spanning ben je extra gefocust en gemotiveerd om uit de bedreigende situatie te komen. 

Er komen in dit geval stresshormonen vrij, zoals cortisol, adrenaline en noradrenaline die je helpen in acuut bedreigende situaties. Deze vorm van stress is niet ongezond, maar er is wel een ongezonde vorm van stress. Dat is als je gedurende een lange tijd blootgesteld bent aan stress, waardoor je constant spanningen ervaart in je lichaam. Bijvoorbeeld door opgekropte gevoelens die niet naar buiten komen of om je te veel zorgen aan je hoofd hebt. Bij ongezonde stress is er doorgaans sprake van chronische stress en dan krijg je te maken met klachten die veel invloed hebben op je dagelijkse leven. Het leren omgaan met stress door middel van stress coaching helpt je om daaruit te komen. 

Symptomen van stress

Er is een onderscheid te maken tussen lichamelijke en psychische symptomen van stress. Bovendien ervaart elk individu stress op een andere manier. Een van de lichamelijke symptomen is het ervaren van hoofdpijn. Bij hoofdpijn als symptoom zijn de pijnklachten doorgaans constant aanwezig als je last hebt van chronische stress. Ook buik- en maagklachten komen veelvuldig voor bij stress net als een hoge bloeddruk en hartkloppingen. Door de spanning die stress veroorzaakt, is het eveneens mogelijk dat je te maken krijgt met nek- en schouderklachten net als met rugklachten. Zo komen er ook symptomen voor als een droge mond en haaruitval. Verder zijn slaapproblemen een indicatie dat je te maken hebt met chronische stress. 

Lichamelijke stressklachten:

• Constante hoofdpijn
• Buik- en maagklachten
• Hoge bloeddruk en hartkloppingen
• Nek- en schouderklachten, rugklachten
• Haaruitval
• Droge mond
• Slaapproblemen

Het omgaan met werkstress en de klachten is voor iedereen anders, maar het biedt uitkomst om er professionele hulp voor in te schakelen. Stress coaching helpt ook bij omgaan met stress als je last hebt van psychische stressklachten. Je emotionele gesteldheid is in dat geval is disbalans en dat merk je onder meer aan het slecht kunnen concentreren en veel piekeren, waardoor je slecht slaapt. Het kan ook zijn dat je merkt dat je eetlust verdwijnt en je heel weinig eet of dat je juist overmatig gaat eten. Verder bestaat de kans dat je veel sneller prikkelbaar bent dan eerst en kan je met angstklachten te maken krijgen.

Psychische stressklachten:

• Slechte concentratie
• Veel piekeren
• Slecht slapen
• Verminderde eetlust
• Extra veel eten
• Snel prikkelbaar
• Angstklachten
• Vergeetachtigheid

De verschillende soorten stress

Er zijn zoals gezegd verschillende soorten stress te onderscheiden, zoals korte acute stress en chronische stress. Langdurige stress kan zich bijvoorbeeld voordoen door de situatie op je werk. Bijvoorbeeld als je constant aan hoge eisen moet voldoen en als de werkdruk hoger is dan normaal bij de functie past. Of misschien zijn er onvoldoende middelen die je wel nodig hebt om je werk goed uit te voeren. Denk daarbij aan te weinig budget of een gebrek aan personeel, zodat je dubbel zoveel werk moet doen. Soms heeft je eigen persoonlijkheid er ook mee te maken dat je stress ervaart. 

Bijvoorbeeld als je perfectionistisch bent en voor jezelf onrealistische doelen stelt en weerstand ervaart om hulp te vragen aan je omgeving. De wijze waarop je naar situaties kijkt, kan eveneens invloed hebben op het ontstaan van stress. Het leren omgaan met stress biedt voor een dergelijke situatie uitkomst. Uiteraard kan het ook zo zijn dat je in je privéleven met situaties te maken hebt die voor chronische stress zorgen. Dat kan als je te veel ballen in de lucht moet houden en naast je werk voor je gezin zorgt en ook nog mantelzorger bent. Omgaan met stress brengt lucht in de situatie en leert je om weer energie en vertrouwen op te bouwen om zo in balans te komen. 

Gevolgen van stress

Het gevolg van stress is dat je in een situatie terechtkomt, waarbij er lichamelijke en psychische klachten ontstaan. Chronische stress heeft bovendien invloed op je hersenen, waarbij er een samenhang is met de kans op het krijgen van een burn-out, depressie of angststoornissen. Er is daarbij sprake van een verstoring van de hormoonhuishouding met ontregeling in bepaalde hersengebieden. Bovendien werkt stress zo dat als je ineens angstklachten ervaart en bijvoorbeeld een paniekaanval krijgt de stressgevoelens nog verder verergeren. 

Ook kan langdurige stress tot extra hevige reacties leiden, omdat de reactie op prikkels sterker wordt. Heb je een lange tijd aan stress blootgestaan dan is het mogelijk dat je een overgevoeligheid creëert voor stressprikkels ofwel stressors. Een kleine prikkel kan dan al tot een extreme reactie leiden. Een van de andere gevolgen van stress is dat je te maken krijgt met een verminderd immuunsysteem. Dat betekent dat je veel meer vatbaar bent voor onder meer virussen en bacteriën, zodat je ineens veel vaker verkouden bent of griep krijgt terwijl je die jaren niet gehad hebt. De gevolgen van chronische stress zijn vaak groot met een negatieve invloed op het dagelijkse leven, waarbij iedere dag als een uitputtingsslag te ervaren is. 

Wat veroorzaakt stress in je lichaam?

Stress veroorzaakt spanning in je lichaam, waarbij er verschillende effecten optreden. Je hartspier heeft tijdens stress namelijk meer zuurstof nodig. Bovendien zorgt stress ervoor dat er zich sneller bloedstolsels vormen. Dat beteken dat je een grotere kans hebt dat er pijn op je borst ontstaat en het is zelfs mogelijk dat je daardoor een hartaanval krijgt. Het is bekend dat chronische stress ook het risico met zich meebrengt dat er hartritmestoornissen ontstaan en dan vooral als er sprake is van een erfelijke aanleg. 

Stress heeft in bepaalde situaties nut om je lichaam tijdens dreigende acute situaties in gereedheid te brengen om te vluchten of aan te vallen. Daarom merk je in dergelijke situaties dat je ademhaling versnelt, je hart sneller klopt en er spanning op je spieren komt te staan. Je kan je voorstellen dat als je deze symptomen constant ervaart je continu te maken hebt met spanning in je lichaam. De lichamelijke reactie zorgt dan voor alle andere symptomen voorbij komen bij langdurige stress, zoals angst. Het is niet voor niets dat chronische stress vaak gepaard gaat met het ontstaan van angstklachten. 

Hoe om te gaan met stress?

Het leren omgaan met stress maakt het mogelijk om zelf weer de controle te krijgen over je gedachten en emoties. Omgaan met stress is te leren met de juiste begeleiding, zoals bij DKP met behulp van stress coaching. Je leert niet alleen om weerbaarder te zijn tegen stress, maar ook leer je stress te verminderen met de toepassing van strategieën. Daarbij is er ook aandacht om je naast omgaan met stress te leren je leven weer leuker te maken en relaties te verbeteren. Uiteraard zijn er verschillende manieren om te leren omgaan met stress. Je kan je levensstijl bijvoorbeeld aanpassen om stress zo min mogelijk invloed op je dagelijkse leven te laten hebben. Denk daarbij aan gezond eten, waarbij je zoveel mogelijk suikers vermijdt. 

Beweging is altijd goed en heeft een positieve invloed op lichaam en geest. Zo helpt bewegen en sporten onder meer om je spieren te laten ontspannen. Een combinatie van lichamelijke en geestelijke beweging helpt eveneens, zoals yoga. Verder is het aan te raden om alcohol te laten staan en het aantal kopjes koffie per dag te beperken tot een minimum. Cafeïne voorziet namelijk in het aanmaken van adrenaline en dat zorgt mogelijk voor een extra gespannen gevoel. Plan ook voldoende momenten in om echt te ontspannen door bijvoorbeeld een wandeling in het bos te maken of door naar de sauna te gaan. Het is bij het omgaan met stress verder van belang om voor jezelf prioriteiten te stellen en de agenda wat dat betreft wat leger te maken. 
Wil je goed leren omgaan met stress dan is het aan te raden dat onder professionele begeleiding te doen, zoals met stress coaching van een van onze coaches. Dat is op individuele basis of in kleinschalig groepsverband mogelijk. Neem daarvoor contact op met DPK of ga direct na het aanmeldformulier.

Er zijn allerlei redenen waarom er sprake is van uitval, zoals als gevolg van psychische problemen. Bijvoorbeeld door een burn-out of omdat er sprake is van een depressie, waarbij langdurige ziekteverzuim aan de orde is. DKP is gespecialiseerd in re-integratie eerste spoor als terugkeer naar eigen werk bij psychische klachten het doel is. Wij volgen daarbij ’Werk en psychische klachten’ als officiële richtlijn. Overigens komt re-integratie eerste spoor voort uit de Wet Poortwachter, waarbij er re-integratieverplichtingen bestaan voor zowel de werknemer als de werkgever. 

Doel re-integratie spoor 1:

• Terugkeer naar eigen werk en functie
• Terugkeer naar aangepast eigen werk
• Terugkeer naar ander werk in eigen organisatie

Hoe lang duurt een re-integratie eerste spoor?

Een re-integratie eerste spoor neemt maximaal een jaar in beslag, maar het streven is uiteraard dat het traject eerder tot een goed einde komt. Bij DKP betreft de gemiddelde duur van een spoor 1 re-integratietraject voor terugkeer naar werk bij psychische klachten vijfentwintig weken. Het kan dan gaan om een volledige terugkeer of gedeeltelijke terugkeer bij een nog niet volledig herstel. 

Een re-integratietraject start in principe al vanaf de dag van ziekmelding. De eerste ziektedag brengt namelijk al de verplichting met zich mee om actief aan een doelgerichte terugkeer te werken. Er gelden voor een werkgever verplichtingen als het gaat om melding bij de bedrijfsarts en arbodienst. In de zesde week van ziekte is het de taak van de bedrijfsarts om een Probleemanalyse op te stellen in de achtste week volgt er een Plan van Aanpak ter re-integratie. Indien de re-integratie lang duurt dan geldt dat er in week 42 een ziektemelding dient te volgen bij het UWV. Overigens is het mogelijk om aan de hand van een arbeidsdeskundig onderzoek te bepalen of een re-integratie eerste spoor kans van slagen heeft.

Wat is de Poortwachterstoets?

De Poortwachterstoets heeft betrekking op een controle die UWV verricht voorafgaand aan de beoordeling op het recht op WIA. De toetsing vindt plaats op basis van het re-integratieverslag om te kijken het gewenste resultaat is bereikt. Indien dat niet zo is dan vindt er een beoordeling plaats om te kijken of beide partijen voldoende inspanning verricht hebben om terugkeer naar eigen werk of ander werk in de eigen organisatie te bewerkstelligen. 

Bijvoorbeeld om de functionele opties te vergroten of optimaal gebruik te hebben gemaakt van de aanwezige werkmogelijkheden in de eigen organisatie. De UWV maakt voor het uitvoeren van de Poortwachterstoets gebruik van de Beleidsregels beoordelingskader poortwachter. Bij een positief oordeel vindt er vervolgens een toetsing van het recht op een uitkering (WIA) plaats. Bij een negatieve uitkomst van de Poortwachterstoets geldt dat het mogelijk is dat de werkgever, behalve de vastgestelde twee jaar, nogmaals 52 weken verplicht is om het loon door te betalen.

Wat is een spoor 1 of een spoor 2 re-integratie?

Een re-integratie eerste spoor noemt men ook wel spoor 1 en dit traject is erop gericht om de werknemer binnen het eigen bedrijf weer aan de slag te krijgen. Het gaat dan om terugkeer in de eigen functie, eigen aangepaste functie of om ander werk in het bedrijf. Bij spoor 2 ofwel re-integratie tweede spoor ligt de focus op de terugkeer naar werk bij een andere organisatie of ander bedrijf. Dit traject is in te zetten als spoor 1 duidelijk geen optie is. 

Spoor 1:

• Terugkeer naar functie
• Werkplek aanpassen
• Functie aanpassen
• Werk deels hervatten
• Andere werktijden

Spoor 2:

• Spoor 1 lukt niet
• Passende functie elders

Zo pakt DPK re-integratie eerste spoor aan

Wij stellen de werkende mens bij een re-integratie eerste spoor centraal en werken met een gestructureerde aanpak. DKP is gespecialiseerd in spoor 1 re-integratie in het kader van terugkeer naar werk bij psychische klachten. Zowel werknemer als werkgever zijn voor het herstel verantwoordelijk. Wij hanteren daarbij een procesgerichte en activerende aanpak in combinatie met een persoonsgerichte en omgevingsgerichte benadering. 

Er zijn verschillende manieren om re-integratie eerste spoor tot een succes te maken. Het kan zijn dat er een driegesprek nodig is of dat mediation uitkomst biedt. Zo is het ook mogelijk om een Mental Check Up uit te voeren om de mentale weerbaarheid van de werknemer in kaart te brengen en organisatiekenmerken duidelijk vorm krijgen. Psychisch verzuim hoeft namelijk niet langer te duren dan nodig is. Overigens voorzien wij bij re-integratie eerste spoor altijd in maatwerk voor elk individu. 

Neem contact op voor meer informatie over het starten van een re-integratie eerste spoor voor terugkeer naar werk bij psychische klachten.

• Vakbonden en netwerkorganisatie signaleren een toename van ziekteverzuim door psychische klachten.
• Vooral het thuiswerken zou hieraan debet zijn.
• De langetermijneffecten van de coronacrisis op het mentale welzijn zijn nog onduidelijk.

Lees verder in FD

Ondersteun leidinggevenden 

Om te beginnen is het goed om als werkgever leidinggevenden goed te ondersteunen binnen de organisatie. Dat betekent dat u leidinggevenden helpt om te herkennen wanneer iemand veel werkstress ervaart. Leidinggevenden zijn belangrijk in het aansturen van groepen en moeten het goede voorbeeld geven, maar ze kunnen ook een goede rol spelen bij verzuimpreventie. Leidinggevenden zitten vaak het dichtst op bepaalde werknemers en kunnen goed inschatten of iemand zich wel of niet ander gedraagt. Door een leidinggevende te leren hoe hij of zij kan herkennen dat iemand tegen psychisch verzuim aanzit kunt u er als werkgever voor zorgen dat teveel werkstress snel wordt herkend. Desnoods kunt u een extern persoon inhuren die leidinggevenden helpt om werkstress bij werknemers sneller te herkennen. 

Bespreek werkdruk met mensen

Een heel belangrijk punt op het gebied van verzuimpreventie is het bespreekbaar maken van werkstress. Op het bespreekbaar maken van werkdruk rust bij veel werknemers een taboe. Hierdoor is het probleem vaak pas gesignaleerd als het al te laat is. De werknemer zit al ziek thuis en u moet als werkgever een duur re-integratietraject aan gaan en gaan bespreken hoe dit heeft kunnen gebeuren. Door in gesprek te gaan met werknemers over werkdruk krijgt u vaak een goed beeld van de stand van zaken bij uw werknemers. Neem hierbij ook in acht dat u het onderwerp ook in een een-op-een gesprek bespreekbaar maakt. Niet iedere werknemer durft het onderwerp te bespreken in de groep, maar in een individueel gesprek kan dat heel anders liggen. 

Wees een luisterend voor je werknemer

Dit punt sluit aan op het vorige punt. Door in gesprek te gaan met uw werknemers laat u zien dat u werknemers serieus neemt. Het is voor u misschien vanzelfsprekend dat u dat doet, maar voor een werknemer hoeft dat lang niet altijd zo te voelen. Door een luisterend oor te zijn kunt u ook makkelijker ontdekken wanneer een werknemer te veel werkstress ervaart. Het is namelijk niet gezegd dat u altijd aan iemands werk kunt zien dat een werknemer stress ervaart. Een luisterend oor helpt om echt te doorgronden waar een werknemer mee zit en waar u als werkgever kunt helpen. Hoe minder u het gevoel geeft aan uw werknemer dat u echt luistert naar problemen hoe groter de drempel voor de werknemer is om aan te geven dat er iets aan de hand is.

Ga proactief aan de slag met verzuimpreventie

Herken ook de signalen die een werknemer toont als hij of zij teveel werkstress ervaart. Werknemers die zich vaker ziek melden met rugklachten, of hoofdpijn. Werknemers die sneller geïrriteerd zijn. Werknemers die er slechter uitzien. Of werknemers die ineens minder sociaal zijn dan hiervoor. Het zijn allemaal symptomen die erop kunnen wijzen dat uw werknemer tegen een burn-out aanzit. Om proactief aan de slag te gaan met verzuimpreventie is het dus ook erg belangrijk om de signalen te kennen. Kent u de signalen, dan is het makkelijker om er proactief mee aan de slag te gaan en kost het geen moeite om te herkennen wanneer het iets minder met een collega gaat. 

Ziekteverzuim preventie plan

Bij een plan van aanpak voor ziekteverzuim wordt vaak het eerst gedacht aan praktische zaken, zoals waar een werknemer zich moet melden als hij ziek is en welke officiële instanties hierbij dan betrokken zijn waar de werkgever zich zou moeten melden om de zieke werknemer te registreren. Maar er is nog een veel belangrijker stadium waar u als werkgever een plan voor kunt maken. Door een duidelijk ziekteverzuim preventie plan te maken creëert u handvatten die helpen om ervoor te zorgen dat u ziekteverzuim reeds preventief tegen gaat. Door al deze punten die u net heeft gelezen in een plan te verwerken en op die manier proactief bezig te zijn met verzuimpreventie weet u zeker dat u er alles aan heeft gedaan en dat u kunt ingrijpen voor het kwaad is geschied. Zo’n plan zorgt er zeker niet voor dat u ziekteverzuim helemaal tegen gaat, maar u heeft er in ieder geval alles aan gedaan. Bovendien laat u op deze manier uw betrokkenheid zien aan uw medewerkers wat de sfeer en het ondernemingsklimaat ten goede komt.

Uit een recente peiling onder de leden van het KNMG Artsenpanel blijkt dat ruim de helft van de artsen werkgerelateerde stress ervaart en daardoor een korter lontje krijgt, nog meer of harder gaat werken of gaat piekeren. Veel artsen kiezen voor gezonde copingstrategieën zoals sporten (48%) en praten met hun partner (28%). Een zeer kleine groep kiest voor minder gezonde coping strategieën zoals alcohol of medicatie.

Lees verder op MedischContact.nl

Welke psychische klachten zijn er?

Om iemand met psychische klachten goed te kunnen helpen is het belangrijk om te weten wat psychische klachten zijn. Een veel voorkomende klacht is stress. Nu hebben we allemaal wel eens stress, dus dat hoeft niet meteen een groot probleem te zijn. Toch is aanhoudende stress wel degelijk een psychische klacht die kan leiden tot verzuim. Ook somberheid is een psychische klacht die veel voorkomt. Mensen die vaak negatief zijn over verschillende zaken kunnen psychische klachten ervaren. Een derde psychische klacht is slaapproblemen. Slaapproblemen op zich lijken dan wel niet een psychische klacht, maar toch zijn ze dat vaak wel. Door psychische problemen is de kans namelijk groot dat iemand minder goed slaapt ‘s nachts. Het laatste voorbeeld van een psychische klacht is paniekaanvallen. Mensen die soms uit het niets paniekaanvallen krijgen hebben te maken met psychische klachten. Soms zelf zo erg dat ze een tijd niet meer kunnen werken en middels spoor 1 re-integratie moeten terugkeren. Er zijn natuurlijk nog meer voorbeelden te noemen, maar deze ik wil deze vier klachten graag uitlichten, omdat ze vaak redelijk goed te herkennen zijn op de werkvloer. 

Hoe herken je iemand met psychische problemen?

Nu de belangrijkst vraag. Hoe herken ik iemand die psychische problemen ervaart? Het is namelijk goed om te weten wat psychische problemen zijn, maar het is nog beter om te herkennen dat iemand ze ervaart. Het is allereerst belangrijk om te kijken naar het gedrag van een collega. In sommige gevallen gedraagt een collega zich namelijk heel anders dan eerder. De collega is sneller gefrustreerd, valt ineens tegen je uit, of is niet meer zo enthousiast als eerst. Dit kan een indicatie zijn dat een collega psychische klachten ervaart. Ook als iemand ineens aangeeft slecht te slapen kan dat een signaal zijn dat er psychisch iets speelt. Daarbij is het ook goed om op te letten of iemand rechtstreeks aangeeft niet goed in zijn, of haar vel te zitten. “Het gaat niet meer” is een term die wel eens voorbij kan komen bij een collega. Uiteraard kan iedereen wel eens een periode hebben dat het minder gaat. Dat de motivatie wegzakt en dat het gewoon even niet gaat. Maar vooral als deze symptomen vaak en over een langere periode terugkomen is het belangrijk om iets te doen. Of het signaal nou heel duidelijk is, of juist iets minder, je kunt altijd vragen aan je collega hoe het gaat en of je iets kunt doen. 

Hoeveel mensen met psychische problemen?

Volgens onderzoek van NEMESIS-2 krijgt bijna de helft van de mensen in Nederland te maken met een psychische aandoening en een vijfde te maken met een psychische stoornis. Dit zijn problemen die met de juiste behandeling, of zelfs vanzelf over kunnen gaan. Maar toch wordt hiermee duidelijk dat het om een groot aandeel van de werkende mensen in Nederland gaat. Het is dus helemaal niet gek als een collega last lijkt te hebben van psychische klachten. Het kan gebeuren en komt met regelmaat voor. Schrik er niet van,  maar probeer te helpen. 

Wat kan ik doen als iemand psychische klachten ervaart?

Als iemand psychische klachten ervaart is het dus belangrijk om iets te doen. Maar wat kun je eigenlijk doen? Dat is een vraag die lastig te beantwoorden valt. Het is namelijk voor ieder individu anders wat goed is om te doen. De een heeft baat bij veel hulp en aandacht en de ander heeft daar minder baat bij. Uiteindelijk is het altijd goed om iets te doen. Dat kan iets kleins zijn, zoals vragen hoe het gaat. Ook kan het iets groters zijn, zoals helpen bij het zoeken naar professionele hulp. Door te laten zien dat je klaar staat voor de medewerker met psychische klachten weet diegene dat hij, of zij, er niet alleen voor staat. Juist dat gevoel van eenzaamheid kan er namelijk voor zorgen dat de psychische klachten alleen maar erger worden. Het gesprek open aangaan over de situatie kan werken als verzuimpreventie. Als je merkt dat het echt niet goed gaat met een collega moet je durven verder te gaan dan alleen een vragen hoe het gaat. Dan kan het verstandig zijn om de omgeving, of professionele hulp in te schakelen. Dit zou kunnen in de vorm van Schemacoaching of therapie.

Wanneer is belastbaarheidsonderzoek in te zetten

Belastbaarheidsonderzoek kan om verschillende redenen worden ingezet. Het zou kunnen dat jouw werkgever wil achterhalen wat de maximale belastbaarheid van jou als werknemer is. Hierdoor weet een werkgever goed in hoeverre jij belastbaar bent op het gebied van werk. Dat lijkt misschien een beetje confronterend, maar het kan wel erg nuttig zijn. De werkgever weet dan namelijk van tevoren wat jij wel en niet aan kunt. Het kan psychisch verzuim voorkomen. Belastbaarheidsonderzoek kan ook worden uitgevoerd door gemeenten om te toetsen of mensen die een uitkering krijgen op grond van de Wet Werk en Bijstand (WWB) in aanmerking komen voor een re-integratietraject. 

Waarom wordt een PBO uitgevoerd?

Bij een psychisch belastbaarheidsonderzoek gaat het er uiteindelijk om dat mogelijkheden en beperkingen van persoonlijk en sociaal functioneren in kaart worden gebracht. Handig voor alle betrokken partijen. In het geval van burn-out, spanningsklachten, of aanpassingsstoornissen kan de ernst van de problematiek worden vastgesteld en kunnen aandachtspunten worden geformuleerd. Hiermee wordt het herstel na deze klachten bevorderd en zorg je er ook voor dat de klachten niet meer terugkomen.  

Wat is het resultaat van belastbaarheidsonderzoek 

Door een belastbaarheidsonderzoek uit te voeren krijg je verschillende zaken in beeld. Allereerst krijg je een rapportage waarin wordt vastgesteld of de klant in aanmerking komt voor bijvoorbeeld premiekorting bij het UWV. Ook krijg je een beeld in welke mate de klant gesubsidieerd werk kan verrichten, qua arbeidsduur en belastbaarheid. Ook kan er een advies gegeven worden over wanneer eventuele herbeoordeling kan plaatsvinden. Als laatste zorg je er dus voor dat je precies weet hoe belastbaar iemand is op het gebied van werk. Werkgevers kunnen een goede inschatting maken wat een werknemer wel en niet aan kan.