İzler (Çemi)

LEKELENME-ME

2026-10-19T00:10:00.000+03:00

Kibir - Rehavet - Çürüme - Çöküş

(İbn Haldun / Mukaddime)

LEKELENME-ME / HESAP VERME-ME

20 milyar dolarları aşan fon vurgunu,

Borsa kayıplarıyla 100 milyarları aşarken,

Hiç edilenler toplamda kaç trilyona ulaştı?

Sadece 1 siyasi açığa çıkıp

-soruşturma/yargılanma yerine-

İtiraf edip affını istedi.

Peki diğerlerinin gizemi ne?

-Kim bu haramiler/vurguncular?

Lekelenme-me hakkı deniyor.

Bu durumda yolsuzluklar,

Çalmak/vurgun suç değil,

İfşa olmak/etmek mi suç?

...

Eski Türkiye'de bu ülkede,

Cumhurbaşkanı yeğenleri

Yolsuzluktan tutuklanmış,

Bakanlar Yüce Divanda yargılanmış,

Başbakanlar da tanık olarak dinlenmişti.

Şimdi ise yolsuzlukları

Haber yapan Gazetecilere;

gözaltı/adli kontrol/ev hapsi/tutuklamalar,

Haber sitelerine karartma,

TV kanallarına kayyum atamalar...

Hukuk ve Adalet!

(20.10.26)

Remzi Koçöz

ENDER ŞAHİN: “SAKLI SEVDAM”

2026-10-18T12:53:54.000+03:00

“Unutmamak unutulmamak ne güzeldi.”

ENDER ŞAHİN: “SAKLI SEVDAM”

Ender Şahin, yazın dünyasına kattığı şiir/hikaye çalışmalarını polisiye romanı dizisi ile çeşitlendirmesinin ardından, bu kez 6.romanı “Saklı Sevdam” isimli çalışmasını (Çoban Yayınları 174 sayfa) 2026 sonbaharında okuyucuları ile buluşturdu.

(Roman, yazarın 2010 yılında yayımladığı şiir kitabının “Saklı Sevdam” isminden esinlenerek, kaleme aldığı bir çalışma.)

Kitaba editör olarak katkı sunan Doç. Dr. Veysel Dinler; içimizden akademi dünyasına transfer olan bir değerimiz, bir kardeşimiz, akademik yaşamında başarı ve kolaylıklar diliyorum.

Saklı Sevdam…

Bir polis müdürünün kişisel/aile yaşantısından mesleki yaşantısına, zorlu bir görevin başarıyla tamamlanmasına, mutsuz bir evlilik yaptığı ilk eşinden ayrılışının ardından ilk/ortaokul arkadaşı (çocukluk aşkı) ile uzun yıllar sonra karşılaşmasına, onunla yeni bir yuva kurma yanında yıllarını verdiği mesleğinden emeklilik kararına, daha üst görevlere gelmeyi bekleme yerine yeni bir yaşama yelken açarak, hırs/başarı yerine mutluluğun tercih edildiği bir yaşam öyküsü.

Günlük yaşamın içerisinde yazarlar/şairler yanında, Türk müziğinden nağmelerle, sanata/sanatçıya saygı çerçevesinde; toplumun sosyal yaşamına ve kültürüne anlam/renk katan, katkı veren söz yazarı/besteciler ve eserleri; Türk sinemasından oyuncular/filmleri gibi kültürel bir doluluk oluşturulmuş.

Mesleki yaşamın toplumsal yaşamla içiçe ilişkilerini, yapılan görevin kutsiyeti yanında adalet duygusunu öne çıkaran mesajlar vermesi çok önemli.

Yakın tarihimiz açısından işgale destek veren emperyal güçlerin kurtuluşu/ bağımsızlığımızı / cumhuriyeti hazmedemeyip sinsi faaliyetlerine herdaim devam ettikleri yadsınamaz bir gerçeklik. Bu bağlamda ülke sorunları, toplumsal gerçeklikler ile cumhuriyet/ kurucu ilkeler/laiklik gibi toplumsal değerler yanında vatanseverlik ve ihanet konularında hatırlatmalarla, büyük önder Atatürk’ten özlü sözlerle olaylar bütünleştirilmiş.

Yazar, -birey olarak kendinizden/çevrenizden birşeyler bulabileceğiniz bir eserde- kendine özgü yaşanmışlıklar içerisinden anlatımlarla, herkesin kendi yaşam kesitlerinden özdeşleştirebileceği birşeylere dokunacak, okuyucuyu da konularla bütünleştirecektir:

Okuyucuyu tasvire boğmayan, hemen sonuca ulaştırmayan, sözlü kitap anlatım tekniğiyle sürükleyici ve okuyucuyu nasıl sonuçlanacak diye kendine bağlayan, ara ara ipuçlarıyla öykünün daha hazin bir şekilde sonuçlanma düşüncesinin aksine sevgiyi öne çıkaran bir roman.

…

Adalet /Adil olma olgusu, Haksız kazanç/Rant üzerine;

Emekli hakimin hukuk fakültesi öğrencisi iken “Berlin’de hakimler var” hikayesi hakim olmasında etkili olurken; “18. yy Almanya’sında yaşlı bir değirmencinin toprağını isteği dışında zorla almak isteyen Kral karşısında “Berlin’de hakimlerin yarattığı özgüven” adalet duygusu bağlamında çok önemlidir.”

Bu kararda kendi vatandaşına adaletin güvencesi olan hakim, başka bir ülkenin vatandaşına yapılan suikastın yargılamasında; 20. yy’da1921’de Berlin’de Ermeni terörist tarafından katledilen Talat Paşanın katilinin “tehcirden dolayı travma/cinnet geçirmesi” gerekçesiyle beraati siyasi bir kararla adaletin katledilmesi” şeklinde, tarihe adil olmayan kötü bir emsal karar bırakmıştır.

“Bir yargıç adil olmayan bir karar verdiğinde adaletin simgesi teraziyi tutan kadının bağrına paslı bir hançer saplamış olur. Acısını mağdur olan çeker.”

“Bir kese kağıdının bile darasını alarak müşterilerinin hakkını koruyan bakkal amcaların hikayesini anne-babasından dinlemişti: Ahlak ve adalet diyordu.”

“6-7 Eylül olaylarında kuyumcu ve azınlık evlerinden gasp ettikleri altın ve paralarla arsa/arazi/dükkan/ daire/ işhanı alınması; komşularının emanet bıraktıkları menkullerin” iç edilmesi gibi servet gasbı ve haksız kazanç niteliğindeki olayların yarattığı travmalar devlete/hukuka olan güveni sarsacaktır.

Kitaplar/okuma alışkanlığı üzerine;

Okuma alışkanlığı konusunda günlük gazetelerle yetinmeyip, akşamları da kitap okunması ve bunu tatile çıktığında günlük bir işleve dönüştürülmesi, kitapların önemsenmesi ve bilgiye değer verilmesi şeklinde örnek oluşturacaktır.

“Birer ikişer satın alırken elinize hafif geliyor. Kolilere koyup taşırken ne kadar ağırlarmış diyoruz. Ancak içlerindeki bilgilerin çok daha ağır ve değerli olduğunu okuduğumuzda anlıyoruz. O bilgiler zaman içinde ülkeden ülkeye, kıtadan kıtaya ulaşıyor; bilgili/bilge insanlar yetişiyor.”

Toplumsal bilinçlenme/gelişme çerçevesinde; kitap vb nesneler almak/hediye etmek doğal olarak kültürel gelişime de katkı sunacaktır.

“Özellikle yeni basılmış bir kitabın sayfalarından yayılan kokunun çiçek kokusundan bence farkı yok.”

“Ve birbirimize kitap hediye ederdik.”

Hayvanlar ve Sevginin Gücüne ilişkin;

İnsanlar açısından hayvanlara karşı davranış biçimi yürekteki sevginin birnevi pekiştirilmesidir. Balıkçının martılara ilişkin; “Onlar benim eskimeyen dostlarım” sözleri doğa dostlarının çoğunlukta olduğu ve “İnsanları tanıdıkça hayvanları daha çok seviyorum” söylemi ise çevremizdekilere kızgınlığın genelleştirilerek ifade edilmesidir.

“Köpek, çocukların ona sevgiyle yanaşması sonucu öyle uysallaşmıştı ki buna sevginin gücü demek yerinde olurdu.”

“Yedi tane kırlangıç yuvası var. Bahçede büyük bir sini ebadında yeri yuva yapma zamanı hep çamurlu tutar. Onları susuz/yiyeceksiz de bırakmaz.”

İnsan ilişkilerinde nezaket/tevazu/paylaşım/görgü kuralları ve Çevre duyarlılığı;

İnsanları selamlama, hitap, hatır sorma, günaydın, iyi günler/akşamlar gibi söylem ve davranışlar, basit görünen ama insan ilişkilerinde olumluluk yaratabilecek önemli şeylerdir.

“Denize girenlerin nezaketli oluşu bölgenin kültürel zenginliğinden kaynaklanıyor. Alışveriş yaparken bunu ben farkettim.”

-Üniversitede okumak için köyden kente gelen fakir aile çocuklarının aynı evi ve kıt/kanaat paylaşımları;

-Komşuluk ilişkileri çerçevesinde “üst katta yalnız yaşayan yaşlı/hasta kadına yemek götürülmesi” örnek bir dayanışma örneği.

-Davet/yemek/buluşma gibi durumlarda zamanlama önemli en az 15 dk önceyi planlamak.

“Sahile ulaştığında kumsaldaki şişeler, naylon torbalar genç adamı rahatsız etmişti. Dönüşte belli bir alanda mıntıka temizliği yapmaya karar verdi.”

“Kentin bugünkü görüntüsü beni üzdü, bu kenti sevenler bunu hak etmiyor.”

Türkiye’nin ilk şehir planlamacısı/mimar/mühendis Aron Angel: “Yeşil alana birtek çivi çaktırmam” derken, Amerikalıların otel projesi/yeri için; “Yeşil alan halkın olmalıdır, bu suça iştirak etmeyeceğim” sözleriyle çevre duyarlılığına örnek oluşturacaktır.

Atatürk/Türk Devrimi/Laiklik/Bölücülük/Hainlik/Vatanseverlik üzerine:

Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu büyük önder Atatürk’ün Türk milletine ve gelecek kuşaklara rehber olacak sözlerine olaylar/konular bağlamında yer verilerek; Türk Devrimi genelinde Laiklik ilkesinin önemi 2 kelime ile vurgulanır: “Laiklik akılcılık” idi.

“Uyuyan milletler ya yok olur ya da köle olarak uyanırlar.”

“Aziz milletime şunu tavsiye ederim ki; bağrında yetiştirerek başının üstüne kadar çıkaracağı adamların kanındaki, vicdanındaki öz cevheri çok iyi tahlil etmek dikkatinden bir an geri kalmasın.”

“Türk devrimi kurucudur, yüksek bir insani ülkü ile birleşmiş vatanseverlik eseridir.”

“Biz kimsenin düşmanı değiliz. Yalnız insanlığın düşmanı olanların düşmanıyız.”

Türk milletinin özellikle gençlerinin bu sözleri unutmaması gerektiği önemliydi.

“Bu güzel vatanın haini nedense bitmek bilmiyor. Bunların denize döktüklerimizle kan bağının olduğuna inanmamak elde değil!

“Kurtuluş savaşında İngilizlerin işgalci Yunanlılara desteği Çanakkale’yi unutmaları mümkün değil, sinsi faaliyetleri bugünde devam ediyor.”

-1992 NATO tatbikatında Ege denizinde ABD donanmasınca vurulan Muavenet gemisinin (5 şehit 20 yaralı) kazadan öte kasten vurulması kanaati eksik olmayacaktı.

“Birileri vatana ihanet eder, bir avuç vatanperverde zamanı geldiğinde onları adalete teslim eder. Bu ülke sahipsiz değil.”

“Bayrak töreninde, İstiklal Marşımızı gırtlağımız yırtılırcasına yüksek sesle söylerdik.”

“Hele ilkokulda Andımız’ı, o çocuk sesimizle ne güzel okurduk.”

Cumhuriyet kurumları, özellikle bizim gibi devlet yatılı okuyan çocukların olmazsa olmazıydı; “Sümerbank’ın beyaz pikesi ile örtündü.”

Aşk/Sevgi üzerine sözcükler:

“Unutmamak unutulmamak ne güzeldi.”

“Seven insanın yaşananları unutması neredeyse imkânsız.”

“Daha ortaokul yıllarında yüreklerine birer sevgi fidanı ektiklerini ve onu kurutmadıklarını görüyorum”

“O yıllar sevgi fidanımızı ektiğimiz yıllardı. Bugün koca bir çınar olan o fidanın altında buluştuk.” “Sana olan sevgim duygu dünyamın güneşi oldu.”

“Yüreğindeki aşkın sımsıcak busesini ona sunmakta gecikmedi.”

“Benimle bir ömür yaşarmısın?”

“O benim yıllardır kalbimde yaşattığım saklı sevdamdı.”

“Canım/cananım/canımın yoldaşı/canımın yarısı/yaşam sevincim/…”

“Gönül bahçemdeki solmayan biricik çiçeğim.”

“Yüreğimde taşıdığım sevgiden dolayı tanrıya şükrettim.”

“Yaşamlarımız boyunca hep elele olacağız, birbirimize sadakatle bağlı kalacağız sözünü göz göze verdiler.”

Mesleki Deneyimler/Değerlendirmeler/Prensipler:

-Uluslararası bir casusluk ihbarının değerlendirilme süreçleri: Değerlendirme/planlama/ekipleri görevlendirme/takip/izleme/dinleme/yakalama/deliller /tutanak /sorgu /yargıya intikal

-2001’de Diyarbakır Em. Md. Gaffar Okkan ve 5 polisin teröristlerce şehit edilmesi, onu derinden üzen/yüreğini acıtan bir başka olaydır.

-İlkeli/objektif bir duruş sergilemek.

-Görev anlayışında prensipler geliştirip uygulanmasın sağlamak.

-Tanımadığı insanların masasına oturmamak, çayını dahi içmemeyi prensip haline getirebilmek.

“Ahlaksızlıklara göz yumanlar en az onlar kadar ahlaksızdı.”

“İnsan evladı olmak önemli. Ancak bu yapıdaki yöneticiler bir usulsüzlük gördüğünde yasanın kendisine verdiği yetkiyi kullanır.”

-Şoförü de olsa ona kapı açtırmaması, eşinin/çocuğunun durumlarını sorması.

-Ziyaretine gelen astı da olsa ayağa kalkıp, hoş geldin deyip misafirinin elini sıkması, otur demesi.

-Memuriyet hırsı yerine verilen görevi başarı ile yerine getirme becerisi.

-Çalışanların izin/tatil/dinlenme süreçleri hizmetin yürütülmesine çalışma azmi ve motivasyon katacaktır: “Göreve moral yükü ile başlayacağım.”

“Yurduna sadakatle hizmet et, amirlerinin sözünden çıkma, hizmetten kaçınma.”

“Şu ünlü atasözünü de aklından çıkarma: elbiseni yeniyken, şerefini gençken koru!”

(Ender Şahin, Saklı Sevdam, Çoban Yayınları, İst. 2026, ss.174)

Roman Üzerine (Dil/Anlatım)...

Kısa/yalın cümleler, sade/anlaşılır bir dil, doğal bir anlatım, betimlemeler yerli yerinde, akıcı ve sürükleyici kurgusuyla bir çırpıda yormadan okunabilecek bir eser.

Kısa cümleler daha kısalaşarak, özne-yüklem şeklinde iki kelimeye düşerken, yüklemli bir anlatım dikkat çekici. Diyalogların yoğunluğu ise kolaylık yanında farklılık oluşturmuş.

Kısa cümle/paragraf devamında kısa bölümler, okumayı sürükleyici bir özellik sağlamış.

İnsan ilişkilerinde; sevgi/saygı, içtenlikli hitaplar, nezaket, tevazu, hoşgörü diyalogları; genç okuyuculara, gelecek kuşaklara yönelik rol model yapıda işlenmiş.

Kitabın tematik irdelenmesinde, pozitif bir anlayış yani olumluluk hakim.

Roman, dil bilgisi/anlatım/içerik yönü ile ders kitaplarına taşınabilecek edebi düzeyde.

Ender Şahin…

Yazarak kendini egale ederken,

Yazın dünyasına katkıları nedeniyle içtenlikle kutlarken,

-bir meslektaş olarak gıptayla gururlanırken-

6. romanına imza atarken, 7.si tasarımda,

Takdire şayan bir çaba,

Kalemine/emeğine/yüreğine sağlık,

Sağlıcakla vede üretkenliğinle yazarak kal;

Değerli Dostum…

(17. 10. 2026)

Remzi Koçöz

ŞAŞMA-MA

2026-10-16T12:58:33.000+03:00

“Bir çürümenin ortasında utancımıza tutunmuş, iyi şeyler düşünerek yaşamaya çalışıyoruz.”

(Şükrü Erbaş /Şair)

ŞAŞMA-MA / SOR-MA!

Şaşırıyoruz şaşırmasınada,

Tüm bunlara şaşı kalmadan,

Kralın çıplaklığı dışında,

Cevap hakkı özgürlüğü içinde,

-Nefse mağlubiyet / şeytana uyma denilsede-

Şaşkın şaşkın

Sorularımız olacak:

-Fonlardan kaçırılan paralara ne oldu?

-Bu paralar kime/nereye/nasıl gitti?

-Kim/niçin/kimlere aktarıyor?

-Kim bunlar?

...

(16.10.26)

GÖRME / ŞAŞIRMA / SORMA

2026-10-14T10:18:00.599+03:00

"Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir."

"Basın hürdür, sansür edilemez."

(Türkiye Cumhuriyeti Anayasası)

GÖRME / ŞAŞIRMA / SORMA!

...

Güne/Gündeme/Güncele ilişkin;

Sabah kalktığımızda:

“-Bakalım bugün neler göreceğiz?”

Akşam yatmadan:

“Allah Allaaah… Bu kadarı da olmaz ki canım!”

şeklinde çok şeylere şaşırıyoruz.

Bundan böyle;

Alışılagelmişler dışında,

Alışılanın ötesinde,

Daha çok şeyler göreceğiz!

Ufkunuzun çok çok ötesinde,

Tahayyül edemeyeceğimiz,

Akla / hayale gelmeyen,

Daha çok şeylere şaşıracağız!

...

(14.10.2026)

Remzi Koçöz

SERHAT KILIÇ

2026-09-06T19:36:36.184+03:00

Serhat Kılıç...

2000'li yılların başında Erzurum görev sürecimizde -25'li yaşlarda-

Erzurum Devlet tiyatro sahnesinde tanıdık.

Sonrasında Ankara’da oyunlarını izledik.

Yetenekli genç bir tiyatrocu olarak belleğimizde yer etti.

Daha sonrasında tv dizilerinde ve sinemada kendisine aşina olduk.

Bizim Serhat dedik.

Oda bizim gibi Ankara sevdalısı idi.

Sahnelere çok erken bir veda

vede buruk bir ayrılık oldu Onunki.

Sanat dünyamızdan genç bir yıldız kayarken,

Sanatçılar da kolay yetişmiyor bu coğrafyada.

Erken yaşta kayıplara,

genç ölümlere üzülmemek elde değil.

Işıklar içinde, toprağın bol olsun,

"Molier'in Skapini / Seksenlerin Ergun Plakçısı";

Serhat Kılıç...😔

(6 Eylül 2026)

Remzi Koçöz

ÇERÇEVE / ÇEVRELENME

2026-08-10T00:49:16.982+03:00

“Özgürlüğünde/Eşitliğinde/Adaletinde Kaynağı Ulusal Egemenliktir.

Egemenlik, Kayıtsız Şartsız Milletindir!”

(Mustafa Kemal Atatürk)

ÇERÇEVE İÇERİSİNE ÇEVRELEME...

2 yıl öncesinde 2024 sonbaharında başlatılan ve ülkenin üst gündemi haline getirilen

"Terörsüz Türkiye, Çözüm/Barış Süreci" söylemlerinin ardından,

Türkiye’nin ulus/üniter devlet yapısını tartıştıranlardan öte

-Meclis gruplarından Tv oturumlarına toplumu hipnotize edercesine-

Türkiye devletinin tapusu olan Lozan Antlaşmasını ve Cumhuriyetin kuruluş güvencesi olan 1924 anayasasını inkar eden ve de binlerce insanın katlinin baş sorumlusu olan terör örgütü liderini,

"Barış/Demokrasi havarisi/elçisi" olarak kutsayanlar ve tartışanlar açısından da bir akıl tutulması yaşanırken,

“Barış ve Demokratik Toplum Süreci” olarak da nitelendirilen bu 2. Açılım sürecinde;

Terör örgütünün, fesih/silah bırakma kararı (Mayıs 2025) ve göstermelik silah yakma töreni (Temmuz 2025) ardından, TBMM çatısı altında (Ağustos 2025) oluşturulan “Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu” tarafından sürece ilişkin durum raporlaştırılır (Şubat 2026).

Söz konusu 110 sayfalık rapor 6 ay sonra -siyasi operasyonlar/gelişmeler gölgesinde- kamuoyunda pek tartışılmadan, toplumsal uzlaşma sağlanmadan, İmralı adası sakiniyle yapılan görüşmeler ardından “Çerçeve Yasası” olarak nitelendirilen ve iktidar saiklerince hazırlanıp Meclise sunulan (5 Ağustos 2026) 10 maddelik "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” Teklifi, ilgili Adalet komisyonundan 24 saati doldurmadan hızlıca geçirilip, TBMM genel kuruluna gelirken, sözkonusu Çerçeve Yasasının, 10 Ağustos günü oylanması bekleniyor.

Ne tesadüf ki hem de 106 yıl önce ölüm fermanı olarak Osmanlı’ya imzalatılan Sevr’in ve de ulusal kurtuluş savaşı ardından yeni Türkiye devleti tarafından Lozan’da tarihin çöp sepetine atılan Anadolu'nun bölge bölge paylaşılmasının sözde Haritasının yıldönümünde.

Gelinen noktada;

Türkiye Cumhuriyeti, ulus/üniter devlet yapısı bağlamında, bir bilinmezlik/çelişkiler sarmalında,

Emperyal bir çerçeve/çevrelenme kıskacında, BOP/BİP planları/projeleri kapsamında, bir oldu-bittiye mi sürükleniyor?
Tarih, emperyal oyunlara karşı duruşları/mücadeleleri not alırken,

Türkiye’nin geleceği ile ilgili son kararı vekiller değil,

ulusal egemenliğin kayıtsız/şartsız asli sahibi Türk Milleti verecektir…
(10/8/2026)
Remzi Koçöz

ZAMANIN İÇİNDE

2026-07-09T13:03:04.000+03:00

'Zaman bir ağaç gibi, kökleri geçmiş, dalları gelecektir.'

ZAMANIN İÇİNDE...

Zaman bir şekilde akıp gidiyor,

Bizlerde zamanın bu akıntısında,

Bir şekilde akıp giderken;

-Yıllar/mevsimler/aylar/haftalar/günler derken-

Bazen günler gündüzüyle/gecesiyle zor geçer,

Hatta geçmek bilmez saatler,

Zaman bazen dururcasına,

Dakikalardan öte saniyeler önem arzeder.

İşte bu anlarda zamana hükmetmek,

Akışına teslim olmayıp,

Karşı durarak boyun eğmemek,

-Duruşumuzla/kararlarımızla/çabalarımızla-

Bizim yönetmemiz gerek,

Zamanın içerisindeki anı...

(Denizli/Güney - 09.07.1991)

Remzi Koçöz

ÇİN İZLENİMLERİ

2026-06-28T00:30:16.000+03:00

‘Çin’de Lise düzeyindeki Yakınçağ ve Çağdaş Dünya Tarihi dersi için hazırlanan kitabın bir ünitesinde Atatürk'ün hayatına yer veriliyor. Emperyalizme diz çöktüren Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu büyük önder Mustafa Kemal Atatürk, Çin tarihinde ve ders kitaplarında hasta adam olarak nitelendirilen bir imparatorluğu modern/bağımsız bir devlete dönüştüren büyük bir devrimci olarak büyük saygı görürken, Çin Cumhuriyeti'nin kurucu lideri Sun Yat-Sen ile birlikte anılır.’

ÇİN İZLENİMLERİM...

Çin’e yolculuk gezi rotasının çok ötesinde doğu uygarlığı, binlerce yıllık kültür mirası, farklı yaşam tarzları ve doğa harikaları ile zihinsel anlamda da farklı bir deneyim oluşturacaktır. Barutun/ kağıdın/matbanın/ pusulanın keşfedildiği, tarihi İpekyolu’nun başlangıcı ve dünyanın sayılı harikalarından Çin Seddi..

1.4 milyar nüfusuyla Hindistan’dan sonra dünyanın en kalabalık ikinci ülkesi olan Çin anakarasını kuzeydoğudan (Pekin) ortasına (Şian-Cengdu), batısından (Tibet/Lhasa), ortasına (Congqing-Yichang) ve doğusuna (Şanghay) katederken;

Gidiş-dönüş (İst-Pekin, Şangay-İst) 20 saatlik uçak yolculuğu dışında, 6 saatlik uçakla 3 iç uçuş (Cengdu-Tibet-Congqing-Yichang-Şanghay), 8 saatlik 2 hızlı tren (Pekin-Şian-Cengdu), Yangze nehrinde cruise gemisiyle 650 km (Congqing- 3 Boğazlar Barajı) yolculuk dışında tekne ile 4 ayrı nehir/kanalda (Cengdu-Congqing-Yangze-Şanghay) 3.5 saatlik yolculuklarımız olurken, ayrıca şehiriçi-şehirlerarası gezilerde otobüsler yanında, finüküler-teleferik-şatıl vb ulaşım araçları kullanılacaktır.

Asya’nın doğusu/uzakdoğusunda muhakkak Çin kültürünün izlerine rastlanıyor. Çin kültürünü çektiğiniz zaman onların (Japonya’nın ya da Kore’nin) bir kültürü diye bir şey yok. Zaten Çin kültürünü ayırdığınız zaman içinde onlara has hiçbir şey geriye kalmıyor. Onun için gerçek manada Çin yalnızca bugünün yükselen devinin ötesinde en büyük söz sahibinin memleketi. Onların dışında 5000 yıllık tarih söz konusu.

İngiliz sömürgeciliği Hindistan gibi tam işgal yerine, 19. yy başlarında Çin’i afyon savaşlarıyla ekonomik ayrıcalıklar/ kapitülasyonlarla yarı sömürge haline getirecektir. Çin’in Çing Hanedanlığı, 20.yy başlarında Dr.Sun Yat-Sen tarafından sonlandırılırken, 1911 Devrimi ile ülkedeki modernleşmenin ve cumhuriyetin önü açılacaktır. Sonrasında uzun yıllar süren iç savaşın ardından Mao Zedong liderliğindeki ÇKP, köylü sınıfı öncülüğünde 1949 Halk Devrimi ile Çin Halk Cumhuriyeti’ni kurarak, komünist rejimi/prensipleri çerçevesinde büyük bir siyasi/sosyal/ ekonomik dönüşümü başlatacaktır.

1979'a gelindiğinde kapalı rejimin kendi düşünce yapısında birazcık konuşabilir hale gelmesi, hafif bir özgürleşme hamleleri sonrası 1989'da kitlesel çok seslilik meydanlara taşınca, öncü konumundaki gençlik asi ilan edilerek baskılanacaktır. Çok geçmeden sert rejimin yumuşama politikasıyla 1992’de Batıya açılım sağlanarak karma ekonomiye geçilecektir.

Ne komünist ne kapitalist ekonomik sistem (serbest piyasa kurallarının, özel mülkiyetin ve kâr odaklı üretimin) kısmi sosyalist kısmi kapitalist diye tanımlanan (ÇKP merkezi planlaması ve siyasi kontrolü ile birleştirildiği) karma bir ekonomik sistem “devlet kapitalizmi/ piyasa sosyalizmi” adı altında Çin’e özel/özgü geliştirilen bir modeli uyguluyorlar. Örneğin; konut ve arsa devletin, kullanım hakkı yurttaşlara 75 yıl gibi bir süreyle satılıyor.

Pekin: Tiananmen Meydanı/Yasak Şehir/Çin Seddi Ülkenin başkenti ve politik merkezi olan 24 milyon nüfuslu, aynı zamanda tarihi dokusuyla da dikkat çeker. Pekin’de adım attığınız ilk andan itibaren Çin’in görkemli geçmişi sizi sarar. Gökdelenlerin yaygın olduğu başkentte en yüksek bina/kule olarak Chine Wallace Tower (518 m) şehrin her yerinden seçilebiliyor. Müzeler/tapınaklar/meydan/yasak şehir bölümleri ve birçok yere giriş için pasaportları yanımızda taşımak durumundayız. Kontrol noktaları/denetim/ asker/polis karışımı görevliler hemen hemen her yerdeler.

Tiananmen Meydanı; Dünyanın en büyük 3. Meydanı (440 bin m2 /880 m uzunluk, 500 m genişlik). Bu meydanda 1949’da Halk Devrimi ilan edilirken, 1989'da fikrini beyan etmeye kalktıklarında tanklarla üstlerinden geçilen asi çocuklar/üniversite öğrencilerinin kanları da bu meydandaki mermerlere nakşeder.

Yasak Şehir; Dünyadaki en geniş (720 bin m2) saray yerleşkesi, içiçe devam eden legolar şeklinde 5 kapı/avlu, 1000 bina ve 10 bin dolayında oda/ salondan oluşan 600 yıl boyunca 24 imparator yaşamış. İmparator hiçbir şekilde buradan dışarı çıkamadığı için adı yasak şehir olmuş. Yerleşik Düzen ve Çin Seddi; Dağ ve tepelerin oluşturduğu coğrafya iklimlenmeye sebebiyet verecektir. Buralar ele geçirildikten sonra da yerleşik düzen kurulup, ihtiyaçlar giderildiği için başka bir yere göç etmeleri gerekmiyor. Bulundukları yere/çevreye adapte olunca da belli bir dönem sonra uygarlık çerçevesinde ilerleme/gelişme gösteriyorlar. Bulunduğun coğrafyayı yaşanılır hale getirip belirli seviye yakalayınca ister istemez seninle aynı şansa sahip olmayan zorlu koşullarda bulunan diğer ülkeler/ komşular sendeki bu yapıya saldırıp, başardığın/kurduğun medeniyete ortak olmaya çalışırlar. İşte bu ahvalde kendilerine yönelik tehditlere/saldırılara karşı önlem alabilmek kendilerini savunma amacıyla Çin seddi inşa edilmeye başlanıyor. Bugün baktığımızda 21.000 km’yi aşmış bir ikincisi olmayan dünyanın en önemli inşalarından birisi.

Şian: Toprak Askerler ve Ölümsüzlük Sıvısı/Müslüman Mahallesi

Müslüman Mahallesi; Şian, İpek Yolunun Doğu’daki başlangıç noktası olduğundan Müslüman bir nüfusu da barındırıyor. Ancak bunlar Uygur/Türk kökenli değil, ağırlıklı olarak Hui kökenli Müslüman.

Terracotta/Toprak Askerler; Çin’in ilk imparatoru Qin Shi Huang’ın mezarını korumak için yapılan Terracotta Ordusu; 20. yy açısından önemli bir arkeolojik buluntu. Çin sınırları içinde var olan en önemli nehirlerin olduğu noktalarda akan sıvının adı civa. Başka uygarlıklar gibi doğada ölümsüzlük sıvısı diye bir şeyin peşindeler ve bunları simyayla başka bir şeye altına dönüştürebilirlerse ölümsüzlüğü elde etmiş olacaklar. Altın bilgi ve inanış olarak böyle bir ölümsüzlüğün iksiri/yöntemi/formülü. Buradaki mezarda/tümülüsün altındaki saray kompleksinin içerisinde de altın kullanılmış.

Chengdu: Kaya Budha / Pandalar ve Genetik

Leshan bölgesinde nehirlerin/suyun birleşimindeki dağa oyulmuş devasa Budha heykeli Dünyanın en büyük taş Budha heykellerinden biri olarak etkileyici bir yapı. Evet buda mı dedirten farklı bir şey yapmışlar.

Çinliler, genetik konusunda da iddialılar. Pandayı memeli bir hayvan olarak %90 insan özelliği gösterdiğinden biyolojik/genetik araştırmalar için kullanıyorlar. İnsana/tabiata/hayvana bu aleme dair her şey, bunların tamamının en gelişmiş tesisleri/inceleme araçları/ yazılımı ve bir tür batının silikon vadileri gibi Dünyanın en yüksek teknolojisini kullanıyorlar.

Chongqing: Dünyanın en büyüğü/Drone-Işık Gösterisi

Çin'in ortasındaki 44 milyonluk mega kent, gezegendeki en hızlı kent devriminin sembolü. Komünist Parti 30 yıl önce geniş kırsal alanları birleştirme ve nüfuslandırma kararı aldı; bu deney, Çin'in dünyayı yeniden şekillendirme yeteneğinin sembolü haline geldi.

Chongqing'de her Cumartesi ve resmi tatillerde düzenlenen Drone gösterisine denk geliyoruz. Gösteriyi karadan/ meydandan /nehir kenarından izlemek 100 binleri aşan bir kalabalıkla büyük bir izdiham oluşturuyor. Gökyüzünü ekran olarak kullanıp çok renkli animasyonlarla Çin’in yarattıkları değerleri tren-otomobil-motorsiklet-gemi-köprü-yol-bina vb görsellerle seyredenleri büyülüyorlar. Ayrıca gece binaların lazerle aydınlatılması/ ışıltısı gökkuşağı tayfı gibi bambaşka bir seyir büyüsü.

Baktığınız zaman bütün bu betonarmenin içinde yeşili gözünüze çarpacak şekilde konuşlandırmışlar. Gökyüzünü mavi görmek çok nadir, sürekli bulutlarla kaplı ve müthiş bir nem var, yazın soluk almak güç. Dünyanın en fazla demiryolu/raylı sisteminin olduğu şehirde bina/ gökdelenlerin içerisinden geçen metrolar var.

Açık Hava Su Gösterisi /3 Krallık Dönemi Gösteri öncelikle 10-15 cm su dolu sahne olarak büyüleyici, stadyum tek taraflı insanlar tribünde oturuyorlar. Karşısında 5 tane sütun var o sütunlarda farklı yönler sağlı sollu yüksek yapılar kuleler var. Orada ışık gösterisi ve oyunu yönlendirilen olay var. Sahne gösteri içerisinde hareket ediyor ama onun dışında bizim oturduğumuz yerler de hareket ediyor. İnsanlar/askerler/atlar farklı figürlerle farklı dekorlarda savaş sahneleri canlandırırken sudaki dalgalanmalar/ışık yansıması farklılık katarken, havada ise tellerle kurulan akrobatik sahneden/köprülerden insanlar yere inerken farklı bir görsel oluşturmuşlar. Tabii ışıklar/seslerle birlikte konu anlatımı, sunum yanında mühendislik de ayrı bir beceri var, evet Çinliler bunu da başarmışlar. Hani barajlar/yollar/binalar/ köprüler/teknolojik ürünler yanında kültür/sanatta sahnede de varız diyorlar.

Yangtze Nehri/Üç Boğazlar Barajı 6370 km uzunluğu ile dünyanın 3.uzun akarsuyu. Çincesi de uzun nehir demek. Çin’in batısından başlayıp ülkeyi boydan boya katederek doğuda Şangay’da denize dökülüyor. Yangtze’nin havzası Çin’in beşte birini kaplıyor ve nüfusun üçte biri bu havzada yaşıyor.

Çin’in en uzun nehri olan Yangtze ortalarında dünyanın en büyük barajı dev bir proje olarak Çin’in gururu. Çin 1992'de kapılarını açtıktan 2 sene sonra 1994'te başlayıp da 2016'lara kadar sürecek bir baraj inşa etmek, enerji santrali kurmak ve kendi enerji ihtiyacını buradan giderme çabası batı dünyasında olumsuz karşılanırken her yol/kanattan Çinlileri bu projeden vazgeçirmeye çabalarlar. Teknik anlamda oraya olmaz, ekosisteme zarar verir, sosyolojik olarak yaşayanlara zarar verir vb diyerek halkı kışkırtmaya çalışırlar ama Çin sonuçta burayı bitirmeyi başarıp 2016 senesinden çok önce 2008'den itibaren kullanıma açar.

Şanghay: Gökdelenler /İpekçilik/Su Kanalları/Gece Işıltısı

Şanghay; gökdelenlerle dolu fütüristik/ gelecek silueti, tarihi kolonyal mimarisi, zengin alışveriş caddeleri ve meşhur sokak lezzetleriyle öne çıkan küresel bir metropol. Şangay, Çinlilerin büyük liman şehri. Burası birnevi İstanbul’a benziyor. Çin’in en modern yüzü ve kozmopolit yaşamının simgesi ve Doğu’nun incisi olarak adlandırılan Şanghay, tarihin esirliğini geride bırakarak bugünkü enerjiyi/sinerjiyi yaratmış oluyor.

Şanghay’ı gezerken gökdelenlerden başımız dönüyor. Aslında Huangpu Nehri boyunca bir tekne gezisi ile gece ışıklandırılmış halini görünce dahada başımız dönecek. Şanghay’da diğer şehirlere nazaran neredeyse 3 kat bir trafik var, İstanbulvari her daim gıdım gıdım gidiyor.

Şanghay'da Suyolu olarak da adlandırılan otantik kanalların olduğu eski köyler tamamen Venedikvari bir turistik bir alana dönüştürmüşler. Adamlar Avrupa’yı da taklit etseler müthiş bir şey yapmışlar tarihi turizmle örtüştürüp ülkeye kazanç/ katkı sağlamışlar.

Şangay’daki banka/sigorta/gümrük gibi İngiliz sömürge devletinin konuşlandığı binaların hüzünlü bir hikayesi var: “Köpekler ve Çinliler giremez.” Bina girişlerindeki pirinç plakalardaki bu yazı; İngilizlerin kibir/küstahlığının/hadsizliğinin zirve noktası.

Çinliler 100 yıllık bu aşağılanmayı 1949’da Çin Halk Devrimi ile sonlandırıp, Batılılar/iş insanları ticaret limanı olana Şangay’a doğrudan uçak ile inemiyorlar önce Pekin’e gelip oradan Şangay’a geçebiliyorlardı. Yani gümrüğü oraya koymayıp ve kendine özgü zorlayıcı bir sistem uygulamışlar. Taki 1992’deki açılıma kadar Pekin üzerinden Şangay’a gelebileceklerdir.

Hong Kong gibi İngilizlere 99 yıllığına kiralanan yerler sonuçta Çin’e bağlanırken, geriye Tayvan’ın anakaraya dahli kaldı. Japonya batının desteği ile mucize gerçekleştirip teknolojik atılımlar yaratarak öne geçse de, Çin mucizesi zamana yayılarak gerçekleşecekti. Çinliler birnevi Japonları takip ve batıyı taklit ederek, teknolojik ne varsa sırasıyla önce kopyalarını yaptılar bugün artık kendi markalarıyla piyasadalar.

İpek, ipekyoluyla dünyanın öbür ucuna kadar ulaştırılıyor. Roma imparatorluğunda bile ipek giyiliyor. Çin kendi dışında tüm dünyaya yetecek bir üretim gerçekleştiriyor. Ruslar, gizli kapaklı öğrenip sonra da bunu Osmanlı devletine teklif ediyorlar ve bizde de Bursa bölgesinde ipekböceği yetişmeye başlıyor.

Heryer Çarşı Pazar / Alışveriş Çarşıları Çin’in değişik yerlerinde dükkanlarda/ standlarda satılanlar bir şekilde insanı dürtse de çoğu uyduruk şeyler. Heryer çarşı pazar, alışverişe doymak diye bir şey yok gerçekten, yani alıyorsun/alıyorsun/ alıyorsun..

Şangay/Puddam/A.P. Plaza yeraltı çarşısı; ne ararsanız/sorsanız orada var denilebilecek bir yer, bunun benzeri dünyada yok gibi. Elektronik/aksesuar/ ayakkabı/tekstil vb eşyalar orada. Beğendiğiniz kumaştan size elbise dikip verebiliyor, anında gözlük yapıyor gibi bunların sınırı yok. Fiyat/pazarlık konusu sizin becerinize kalmış. Bu çarşıya gelip aynı ürünün farklı sunumunu görünce bunu kavramış oluyoruz. Yinede ticari açıdan 3 aşamalı paket var. Taklit/iyi taklit/replik. Sizi kandırmaya ihtiyacı da yok zaten. Siz kesenize göre karar veriyorsunuz.

Tibet: Dünyanın Çatısı/Budizm

Tibet, Budizm’in merkezi konumunda Hindistan-Çin arasında Himalayaların eteklerinde köprü konumunda bir yer. Budistlerin din devletinin yönetim merkezi ibadet yerleri bir diğer adıyla dini liderleri Dalai Lama’nın sarayı olarak Vatikan/Kudüs/Kabe gibi kutsal bir mekan. İnsanlar ritüellerini yüzyıllarca devam ettirerek bugünlere gelmişler. İnanç uğruna acı/çile çekme genç/yaşlı demeden senkronize olarak gerçekleştiriliyor. Dünyanın çatısı olarak da adlandırılan Tibet, Asya'nın "Su Kulesi" olarak anılır. Bazı büyük nehirlerin kaynağı Tibet Platosundadır.

Tibet Özerk Bölgesi’nin başkenti Lhasa, Himalayaların kalbinde 3.600 m rakıma kurulmuş mistik havasıyla unutulmaz bir deneyim sunuyor.

Tibet için ayrı bir vize talep ediliyor. Zaten grup/ekip dışında pek vize verilmiyor. Onun için Tibet’e geliş Çin’den ayrı bir formalite ve zorluklar içeriyor. Havaalanından dışarı çıktığımızda ilk işimiz dağları ardımıza alıp bulutlara yakın güzel manzaralar resimliyoruz.

Rehberimiz tarafından öncelikli olarak yükseklik adaptasyonu için yavaş bir tempo izlememiz gerektiği uyarısı çerçevesinde ayrıntılı bilgilendirmeler yapılır. (Hareketlerinizi/yürümenizi yavaşlatıp, adrenalinden/efordan kaçınıp kendinizi rahat hissetmeye çalışın. Mümkün olduğunca suyla az temas, yani vücutta kan devrini hareketlendirecek şeyler yapmamaya çalışın.)

Yeme-İçme Kültürleri

Yemek sosları/kokuları, çorbadan yoğurda yiyecekler ya acı baharatlı yada tatlı. Tropikal meyveler ise tatsız. Peynir-zeytin-ekmek kültürleri yok, soya ve pirinç çeşitliliği (noodle-makarna vd) üzerine yaşamları kurulu. Restoranlarda 8 kişilik yuvarlak masalara dağılıp, dönen sofra şeklinde yemek yiyoruz. Yiyecekler sahan/tas/tencere gibi kaplarda (pilav-salata-makarna-sebze-çorba-et/tavuk/ deniz ürünleri ve meyve) ortadaki platforma geliyor. Servisimizi platformu döndürerek sırayla alıyoruz. Değişik bir usul olsa da bizim karavananın farklı bir versiyonu. Yemek yanında içecek olarak bira ve yeşil çay alıyoruz. Masalarda tahta çubuk kaşıklarda mevcut.

‘Anlatmaktan öte görmek ve yaşamak gerek.’

Çinlilerin eğitim sistemi arı-karınca karması, -bu iki hayvanın çalışkanlığı/üreticiliği/verimliliğini kendilerine örnek alan- bir nesil yetiştirme çabaları sonuç olarak; uygarlık açısından barut/kağıt/ matbaa/pusula vb tarihte çok şeye imza attıkları gibi günümüzde de Dünya çapında başarılara da ulaşmışlar. Bu açıdan Çinlilerin bu başarılarını kıskanmamak elde değil.

Doğayı korumakla kalmamışlar. Tarım alanlarını -çok modern tarım gereçleri olmasada- organik olarak kullanmaya devam ederken, bizim gibi etinden/yağına/ sütüne/balına kadar sahte/hileli/ hormonlu gıda sorunları yok.

İnsan hakları ihlalleri görülse de demokrasileri aksak da olsa, seküler yaşamın benimsendiği, dinin siyasetin merkezi olmadığı, en önemlisi kadınlara/çocuklara/hayvanlara şiddetin hoşgörülmeyip ağır yaptırımlarının olduğu bir ülke.

Nereye elinizi atsanız orada varlar ve hemen hemen her alanda iddialılar. Dünyanın hemen hemen her yerinde, her alanda olduğu gibi özellikle teknolojik alanda da “Made in China” damgasının küresel bir markaya dönüştüğü yadsınamaz. Çin mucizesi bu olsa gerek. Devasa coğrafyada tipolojik olarak farklılıkların olması doğal. Bizim onları yek parça görmemiz gibi onlar da bize hepimizi birbirimize benzetiyor. Hep izlediğimizin aynısınız diyorlar. İri yapılı olanlara Hançinlisi deniyor. Başka bölgelere geçildiğinde buradaki insanlara hiç benzemedikleri görülünce, o zaman Çinlilerin hepsi aynı değilmiş diyebileceğiz.

Diğer İzlenimler / Gözlemler

-Çinliler kendilerini Congua, Dünyanın merkezi olarak adlandırlarken, bizleri Türk (Tu-ar-çi-ren) - Türkiye (Tu-ar-çi) olarak adlandırıyorlar. Türk kökenli yöneticiler Kaan-İmparator olarak anılmışlardır. Doğu Türkistan’da yaşayanlar Asya’da ilk Türk devletini kuran Uygurların torunlarıdır.

-Çin’de dünyada yaygın olarak kullanılan tüm sosyal medya platformları engelli. Hepsi için kendi seçeneklerini yaratmış, kendi güvenlikleri için sistem oluşturmuşlar. Çin’e ayak basar basmaz bir sim kart ya da e-sim edinirseniz, onların bir kısmı içinde VPN yüklü olarak geliyor ve sorunsuz bir şekilde telefonunuzu kullanabiliyorsunuz.

-Konuşmalar yükses sesle ve biraz kaba ama şiddete dönüşen kavga/küfür yok. Genel yapıları sakin ve saygılılar.

-Yabancılarla diyalog (where are you from-what is your name), resim çekilme, temas gibi tipik Anadolu sıcaklığında insanlar.

-Halk/Umumi Tuvalet (Public toilet/ Restroom) ücretsiz ve temiz. Tuvaletmatik bile var!

-Ciddiler, Çalışkanlar, Sorumluluk sahibiler, İşlerini düzgün yapmaya çalışıyorlar.

-Disiplin yaşamın her alanında görülüyor.

-Ve hayatın her alanında iddialılar

-Yukardakiler dışında Buda mı dediğimiz çok şey gördük/gözlemledik…

Sonuç olarak: Çin; tarihiyle, eşsiz doğasıyla/coğrafyasıyla gezilmeye/ görülmeye değer devasa bir ülke. Saygı/sevgi/selamlarımla...

(26. 06. 2026)

Remzi Koçöz

İNSAN ÇIĞLIĞI

2026-06-11T07:37:35.000+03:00

"Herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir." (Anayasa Md.12)

İNSAN ONURU ve TEMEL HAKLAR...
İnsan onurunu, güvenliğini ve temel haklarını gözetmeyen hiçbir süreç

hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmaz.
Hukukun görevi, bireyi güç karşısında korumaktır.
#Fatoş PınarTürker...
İBB davasında kötü muamele yapıldığını
ve çocuklarıyla tehdit edildiğini dile getiren
çığlık atan bir kadın / bir anne.

İnsan onurunu rendice edici
bu çığlıklara kulağını tıkayanlar,
bu tehditleri görmezden gelenler
Ve bu uygulamaları meşru gören zihniyet...
Önce Vicdan,
Sonra Hukuk
Ve sonra Adalet!

(11.6.26)

Remzi Koçöz

BİR SİYASET PATOLOJİSİ

2026-06-06T00:05:00.000+03:00

'Demokrasilerde halk iradesi yok sayıldığında Meşruiyet yerini darbeci/çetesel/cuntacı bir anlayışa gayrimeşru yapılara bırakır.'

İŞBİRLİKÇİLERİN UMUDU

İHANETİN ADI: BUTLAN KEMAL...

Bilinen tekrarları yaptıklarını saymayacağım.

Güne/gündeme/güncele ilişkin gözlem ve değerlendirmeleri psikolojik boyutlardan öte patolojik bir çerçevede paylaşacağım.

-Türkiye'nin ekonomik/toplumsal sorunları unutturulup gündem butlandırıldı.

-Her başarısızlık ardından yenilgilere doymayıp (Hacıyatmaz gibi) küllerinden yeniden doğmasını biliyor.

-Seçimlerde/Kurultayda kaybetse de bu kez yargı kumpası ile butlanıyor.

-Yenildiği/kaybettiği koltuğa gelmek için

paralel bir ofis oluşturarak başta Trt olmak üzere yandaş basının ilgi/desteğine mazhar oluyor.

-Yerel yönetimlere yönelik operasyonlarda oluşan gizli tanık/itirafçı iftiralarıyla

2.5 yıl sonra kendini kayyum olarak atattırmayı başarıyor.

(Talimatla/kararla/atanmayla demokratik meşruiyet oluşmaz.)

-Partiyi babasının çiftliği, şahsına miras olarak görüyor.

-Partinin boşaltılması için önce meçhul kişilerle, sonra polislerle genel merkezi işgale çalışıyor.

-2023'de halkın ve gençlerin umutlarını/ geleceklerini çalmakta beis görmüyor,

Şimdide milli irade hırsızlığına soyunup, seçilemediği/ hakkı olmayan bir makamı işgale yelteniyor,

-meşruiyetini saraydan alan bir işbirlikçi intibasıyla milyonların ahını/bedduasını alıp kendine hain dedirttirmeyi başarırken sadece Türk siyasi tarihine bu unvanla geçmeyi başarmakla kalmıyor,

Belki de Dünya siyasi tarihinde

-iktidar adayı bir partiyi işlevsiz hale getirme bağlamında- bir ilke imza atıyor.

...

Gelinen noktada tarihe yargı darbesiyle

-işbirlikçi/cuntacı bir kumpasla-

partisini işgal eden/ettiren bir butlan unvanıyla geçerken,

Siyaseten tükenmişliği saymakla bitmese de tüm bunların ardından;

-kendi haricinde ahlak ve arınma çağrıları ile

namuslu/dürüst olarak pazarlanmaya/ tanımlanmaya devam edilse de

İşbirlikçileri dışında toplumda kitlesel bir karşılığı bulunmuyor.

-istenmediği/sevilmediği yere sarayın desteğiyle işgal edasıyla gelme çabası ve siyaset baronluğuna soyunması ile kendini nefret/utanç abidesi olarak tescilletiyor.

...

Sonuç olarak; bu topraklarda ihanet hiç bitmez.

Etki ajanları hiç eksilmez.

Siyasi meftadan medet uman işbirlikçiler.

kişiliksiz/kimliksiz/fırsatçılar her daim olacaktır.

Duruşu/tavırları/yaptıkları bağlamında tarihe yansıyan işte bunlar!

Gafletmi/ delaletmi/ hiyanetmi/ ihanetmi?

Nasıl addederseniz öyle addedin!

(06. 06. 2026)

Remzi Koçöz

AKIL TUTULMASI

2026-05-30T08:52:54.000+03:00

Akıl Tutulması, Utanç Duvarı ve Meşruiyet

İnsanlar doğal olarak hata yaparlar. Özellikle çocukluk/gençlik dönemlerinde.

Bilgileri, tecrübeleri, donanımları yani yaşamsal deneyimleri arttıkça hatalarını azaltmaya, ayakta kalmaya dik durmaya başlarlar.

Tıpkı Tabiatta diğer canlıların toprağa kök salması, serpilip gelişmesi ayakta kalması, doğaya/çevreye yaşamsal katkı sunması gibi.

Sonrasında iş/meslek sahibi olarak hatalarını minimize edebildiği ölçüde başarı çıtasını yükselttiği acemilikten uzmanlığa bir süreç yaşayacaktır. Ahlak/etik de kendisiyle yapışık olarak gelecektir.

Ama mesleğinin icrasında ama meslek sonrasında bu deneyimlerini/birikimlerini toplumla paylaşmak, topluma/yaşama katkı sunmak için sivil toplum ile siyasi örgütlerde kendine yer bulacaktır.

Bunlar olağan gelişmeler. Birde istisnaları olacaktır.

Aile/ yetişme/ çevresel travmalar ileri yaş dönemlerde açığa çıkacaktır. Birilerinin referansı/desteği ile kendini kabullendirecektir.

Bu görevlere gelirken meşruiyet önemlidir.

Zamanın rüzgarıyla kendine bahşedilen statü ister istemez insanı etkileyecek, farklılaştıracaktır. Kişilik sınavı ise tepe noktasında ve önemli kararlarda ortaya çıkacaktır.

Makamlara güç verme ideali/çabası zamanla körelecek makamlardan güç almaya dönüşecektir. İşte bu durum insan egosunu kabartsa da aslında değişim zamanıdır. Artık el verme noktasıdır.

Önemli olan bir göreve gelmek değil, oraya yapışıp kalmamak, -kendinden sonrası için adam yetiştirip- görevi devredip oradan gitmesini/ayrılmasını bilebilmek; insan için en büyük makam ve onurdur.

Demokrasiler açısından önemli kurumlar/makamlar/görevler için sıralı/süreli 2 dönem kuralı uluslararası bir kriter oluşturur:

Gücün toplumu esir almaması, otokratik/despotik yönetimlerin oluşmaması, keyfiyetin kural haline gelmemesi, çıkarsal/çetesel bir yapıya dönüşmemesi, toplumsal yozlaşma/çürüme oluşmaması gibi gerekçeler sıralanabilir. Batı öncelikle demokrasi açısından bu değişimi başardığı için gelişme yaşamaktadır.

Ülkemizden örnek verecek olursak, öncelikle Cumhurbaşkanlığı makamı için 2 dönem kuralı olmasına rağmen etrafından dönülerek 3-4 hatta ömür boyu görev için yasalar anayasal kurumlarca işlevsiz kılınmaktadır. O zaman yasaların/kuralların uygulaması kişinin inisiyatifine hatta doyum noktasına kalmıştır

Tabi ki bu süreçte özellikle ileri yaş durumlarında akıl/ruh sağlığı önem arzedecektir.

İnsanı, yaşamının/görevinin son evresinde erdem/saygınlık/hoşgörü/hak/hakkaniyet/ adalet/etik gibi değerler yerine bencillik/kibir/kin/nefret gibi olumsuz davranışlar sarmalamışsa, doğal olarak izan/anlayış/vicdan körelecek, kaybedilen itibar ve saygınlık geri gelmeyecektir.

Gelinen noktada, kişi kendine, ahlak/onur/ itibar/saygınlık yerine -ar damarı da yitince doğal olarak- "Utanç Duvarı" örecektir.

(30 Mayıs 2026)

Remzi Koçöz

(Cumhuriyet Gazetesi, 30.5.2026, s.2)

DEMOKRASİ DARBESİ

2026-05-27T14:10:57.819+03:00

21 Mayıs / Demokrasi Darbesi!
Türk Demokrasisi ve Siyaseti açısından
karanlık bir gün...
Mahkemeler aracılığıyla siyasetin dizaynı,
Yargı eliyle hukuk cellatlığına soyunularak
Anayasanın açıkça ihlal edilmesi;
Demokrasi Darbesi
Kabul Edilemez!!!
(22.5.26)
Remzi Koçöz

GÜVENSİZLİK

2026-04-16T13:38:46.852+03:00

Güvensizlik ve Toplumsal Çürüme...

Ülke olarak Toplumsal uzlaşının

-adalet/hoşgörü/nesnellik/istişare/ müzakere/tartışma/saygı/güven gibi-

demokratik ilke/argümanlarını unuttuk.

Siyasetçilerin/liderlerin/Yöneticilerin/Büyüklerin;

kin/öfke/nefret/kavga dilinin oluşturduğu

Toplumsal kutuplaşmayı/güvensizliği sokakta

-stk'lara-kadına/çocuğa/hayvana/çevreye-

şiddet olarak kanıksadık.

Şiddetin toplumsal huzursuzlukta

okullara yansıması kaçınılmaz olurken,

En zayıf halka olan çocuklar/gençler bu yaşananları tolere edemeyince

akran/ergen çatışması şiddete evrilmekte,

Sokaktan/sanal aleme/tv dizilerine çete/mafya ilişkileri ve silah kullanımının özendirilmesiyle

şiddet vahşete dönüşmekte.

Münferit/bireysel/olağan şeklinde geçiştirilecek şeyler değil.

Yaşananlar vahim!

Toplumsal travma niteliğinde yaşananların

Ailenin ve okulların ihmal/sorumluluğu ile

Ekonomik/sosyal/psikolojik etkenleri olacaktır.

Sonuç olarak oluşan güvensizlik ve yozlaşmanın varacağı yer ise toplumsal çürüme olacaktır.

(16.06.26)

Remzi Koçöz

ŞEVKET SÜREYYA AYDEMİR

2026-03-25T00:10:00.043+03:00

“Suyu Arayan Adam”, I. Dünya Savaşı sırasında ilk defa karşılaştığı Anadolu’yu şöyle tarif eder;

“I.Dünya Harbine 18 yaşında bir subay namzedi olarak girmiş ve harbin sonuna kadar en ileri cephe hatlarında harbin bütün havasını yaşamıştım. Baştanbaşa yaya olarak geçtiğim Anadolu'nun akıl almaz sefaletini görmüştüm. Yollarda ve cephede Anadolu toprağını ve insanını tanımıştım. O zaman Anadolu'da, Adana ve İzmir'deki birkaç derme çatma tesis bir tarafa bırakılırsa, tüten tek baca, dönen tek motor, yanan tek ampul, adına şose denilebilecek tek kilometre yol yoktu. Yiyeceğimiz, giyeceğimiz, kullanacağımız, şekerimiz, ilacımız, silahımız dışardan geliyordu. Hatta bunların bedelleri, birkaç parmakla sayılır ihraç mallarımızdan ziyade, yabancı memleketlerden yapılan istikraz paralarıyla ödeniyordu.” (Şevket Süreyya Aydemir)

ŞEVKET SÜREYYA AYDEMİR ANISINA

Şevket Süreyya Aydemir (1897/Edirne- 25.3.1976/Ankara) 30 yaşlarına (1927) kadar -askeri öğrencilikten cepheye, savaştan öğretmenliğe, Kafkaslardan Moskova’ya ekonomi eğitimine, İstiklal Mahkemesinde yargılanıp hapis yatmasına- fikirsel/eylemsel açılardan hareketlilik içeren gençlik günlerinde, -Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecinin zorlukları içinde- Milliyetçilikten/İttihat-Terakki’den Sosyalizme/TKP’ye, Turancılıktan/ Kafkasya Cephesinde çarpışıp yaralanmasından Anadolu gerçeği ile yüzleşmesine, Bürokrasiye/Devletçi Kalkınmaya ve Kemalizm’e evrilen yaşam yolculuğunda; Kemalizm’i; ideolojik açıdan sosyalizm ve milliyetçiliğin bir sentezi olarak benimserken, düşünsel bir bakışla Türkiye’nin modernleşme/kalkınma sürecine analitik/uygulamalı önemli katkılar sunacaktır.

Aydemir, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulması ile birlikte ardı ardına gerçekleştirilen devrimler sürecinde (1930) yeni Türk devletinin ideolojisi olarak ortaya çıkan Kemalizm’in halk tarafından benimsenmesi için çalışmalarda bulunur.

Kadro Hareketi’nin öncülerinden biri olarak, Kemalizm’i sadece bir siyasi proje olarak değil, ekonomik bağımsızlık ve toplumsal kalkınmaya dayalı bir modernleşme ideolojisi olarak ele alır. Kadro dergisinde yazdığı yazılarla, Kemalist ilkeleri halk kitlelerine yaymaya çalışırken, “toplumsal eşitlik/bağımsız kalkınma” gibi kavramların altını çizer, ekonomik anlamda da tam bağımsızlığın “halkçılık ve devletçilik” ilkeleri ile sağlanacağını öne sürer.

Kemalizm’in sistematik bir ideoloji olarak tanımlanması ve halk tarafından benimsenmesi için fikirler öne sürerken, siyasi bir doktrinden öte toplumsal dönüşümü hedefleyen bir yenilik hareketi olduğunu da vurgulamıştır. Bu doğrultuda; “Kemalizm”i alternatif bir kalkınma modeli olarak sadece ulusal çizgide değil, uluslararası alanda da tanıtmayı hedeflemiştir. Özellikle “Kadro ve Yön” hareketlerindeki halkçı yaklaşımları toplumsal yaşamda karşılık bulmuş, Cumhuriyet’in kuruluş yıllarında gerçekleştirilen devrimlere katkı sunma yanında sonraki süreçte çalışmaları/eserleri ile toplumsal aydınlanmaya da önemli katkılar sunmuştur.

Sonuç olarak Aydemir, yaptığı çalışmalar, yazdığı kitaplar/eserler bağlamında sadece entelektüel bir yapıda kalmayıp, Türkiye’nin modernleşme/kalkınma projelerine devrimci bir çizgide eylemlilik/mücadele içerisinde adanmış bir yaşamdır.

…………

Meşrutiyetten Milli Mücadeleye ve Cumhuriyete, -Kurtuluştan Kuruluşa tarihin dönüşümüne- Türk toplumunun geçirdiği tarihsel değişimleri/yaşanan olayları, Türkiye’nin yakın tarihinde rol alan şahsiyetleri biyografik çerçevede ele alan ve Cumhuriyet tarihiyle birlikte kültleşen “Tek Adam ve İkinci Adam” tanımlamalarının mimarı olarak “Enver Paşa” “Menderes'in Dramı” gibi tarihe önemli ve devasa ciltler dolusu notlar düşen "Suyu Arayan Adam" Şevket Süreyya Aydemir; Kadro hareketinin Türk Devrimini ilmek ilmek işleyen, eğitimci/ekonomist/düşün insanı olarak aramızdan ayrılışının 50. yılında bir Cumhuriyet çınarı, eğitimci/iktisatçı/tarihçi/yazar/düşün insanı Şevket Süreyya Aydemir’i minnet ve saygıyla anarken, yazımızı günümüz aydınlarına/ yazarlarına olan çağrısıyla bitiriyoruz:

“Yazarın kaynakları değerlendirebilecek bilimsel bir kültür seviyesine/hazırlığına/yetişkinliğine ihtiyacı vardır. Kaynaktan önce kaynakları değerlendirme. Toplumu tarihi/vatanı içinde değerlendirme. Yani jeopolitik/ coğrafi /tarihi koşullar etüt edilmedikçe ve derinliğine durulmadıkça, kaynakları ele alarak yalnız bu toplumun ürünü olan bir kahramana rengini vermek ve onu gerçek kimliğiyle aksettirebilmek mümkün olmuyor.

Şimdi aydına/yazara düşen görev; devrimi yeni bir açıdan ele almak, bizden sonraki nesle hissi unsurlardan temizlenmiş gerçek hazineler şeklinde bırakmaktır.”

(Ankara / 25 Mart 2026)

Remzi KOÇÖZ

(Cumhuriyet Gazetesi, 25.3.2026, s.2)

VECDİ SEYFİ TOPBAŞ

2026-03-22T17:14:00.001+03:00

VECDİ SEYFİ TOPBAŞ

-Onurlu Bir Yaşam Öyküsü: Bir Hukuk Adamı Ardından-

Vecdi Seyfi Topbaş; 1952 Adana/Ceyhan/Camuzağılı doğumlu, 4 çocuklu bir çiftçi ailesinin en büyük çocuğu olarak 1975 yılında İstanbul Hukuk Fakültesinden mezuniyeti sonrası, Mersin’de öğretmen olan ayni köylüsü/komşusu Mesiha hanımla 1977’de yaşamını birleştirecektir.

Hakimlik stajı/askerlik sonrası kura ile ilk görevine Ağır Ceza üyesi bir hakim olarak 1980’de başlayıp Adalet ordusuna hakim olarak hizmet verirken Türkiye’nin farklı bölge/il/ilçelerinde görev yapacaktır.

(Mardin, İsparta/Sütçüler, Urfa/Bozova, Bitlis, Konya/Ereğli, Samsun, İstanbul/Anadolu/Üsküdar adliyeleri...)

2010 referandumu ardından HSK yasası değişikliği sonrasında Samsun Ağır Ceza reisi olarak taşradan HSK üyeliğine seçilmesi zorda olsa tepki olarak bağımsız aday olacak, Ankara’ya istişare için geldiğinde de kendisine destek olacaktık. HSK değişimi sonrası FETÖ ekibince ilk kıyıma uğrayanlardan biri olarak 2011 yılında İstanbul/Üsküdar adliyesine sürgün niteliğinde tayin -eşinin özel okulda öğretmenlik yapması nedeniyle- aile düzenini sarsacaktı. İstanbul’daki görev sürecinde evini götürmeyip 3-4 yıl kadar dayanacak, yaş haddini beklemeden 2015 yılında erkenden emekliliğini isteyerek, kısa süreli avukatlık deneyimi sonrası 2016 gibi yeniden Samsun’a dönecektir.

Kızları Dicle’de 2014 yılında hukuk fakültesini bitirip avukatlık-evlilik ardından 2018 yılında babasının bıraktığı yerden başlayıp 2019’da Hakim olarak atanırken, Topbaş ailesi olarak Yiğit – Baran isimli 2 torun sahibi olacaklardır.

Mesleki yorgunluk dışında kendisinden küçük 2 erkek kardeşinin çok erken kaybı ardından emeklilik günlerinde ardarda babası (2015), kızkardeşi (2018), Annesinin (2020) kaybı da onu ister istemez derinden üzecektir. Emeklilik sonrası kanser tedavisini olumlu bir seyirle sürdürürken bu kez kalbi onu zorlayacaktır. Nihayetinde bu yorgunluğu kaldıramayacak, -uzun yıllar görev yaptığı Samsun’da 13 Mart 2026 gecesi kalp yetmezliğinden yaşamını yitirirken, 14 Mart günü Ceyhan/Camuzağulu köy mezarlığında ailesi yanına toprağa verilecektir.

Gerçekten kendi görev sürecinde (22031 sicilli bir hakim olarak) yargı camiasında hem kararları hemde duruşuyla örnek gösterilebilecek ve ilkler arasına girebilecek nitelikte olduğu meslektaşlarınca dile getirilen; bilgili/donanımlı/namuslu/yurtsever bir hukuk insanıdır. Makama/maddeye tamah etmeyen, çıkarsal ilişkileri/siyasi beklentisi olmayan, onurlu bir yaşam öyküsü.

Dile kolay değil 35 yıllık (1980-2015) yargıçlığının büyük bir bölümünde -1989-2011 yılları arası (Bitlis 1989-92) (Konya/Ereğli 1992-98) (Samsun 1998-2011) 22 yıllık bir süreçte- Ağır Ceza Mahkemesi Başkanı olarak yargı tarihinde takdire şayan büyük bir liyakat örneği oluşturuken, 22 yılın 13 yılı Samsun Ağır Ceza Reisi olarak O’nun meslek yaşamında bir başarı nişanıdır.

Ve bu amansız ayrılık beni 39 yıl öncesine dostlukların başlangıcına götürecekti!…

1987 yazında Çanakkale ilinden ilk şark görev yerim olan Şanlıurfa/Bozova ilçesinde karakol amiri olarak başlayıp 1988 itibariyle ilçe emniyet amirliğine bakacaktım. Bu süreçte doğal olarak mülki/adli/askeri birimlerin amirleri ile tanışacak, iletişim geliştirecektik

Hakim/savcılarla görev gereği görüşmelerimiz yanında adliye lojmanının emniyet hizmet binası lojmanı ile bitişik olması nedeniyle mesai sonrası da ister istemez diyalog ve görüşmelerimiz daha samimi bir seviyeye ulaşacaktı.

Polis Enstitüsünde Ankara Hukuk fakültesinin duayen hocalarından teorik olarak hukuk dersleri alsak da aslolan uygulamada öğreneceğimiz çok şeyler olacaktı. Urfa/Bozova biryerde mahrumiyet bölgesi. Mevzuat açısından ulaşabileceğiniz kaynak sınırlı. Özellikle canlı kaynak olarak Hakim beyden çok şeyler öğrenecektim. Tabiki sadece mesleki bilgi değil; duruş/kararlılık/tevazu/bilgelik. İstisnasız duruşması olmadığı günlerde kaymakamlık asayiş toplantısından erken çıkıp adliyedeki odasına uğrar, gündüzleri mesleki konularda akşamları ise sosyal/kültürel konularda uzun uzadıya sohbetlerimiz olur.

Bozova İlçe öğretmenevindeki Briç karesine girip, genelde Hakim Vecdi beyle ortak olurken, rakiplerimiz ise kaymakam Nurettin Yücel ile hakim Fadime hanımın öğretmen eşi rahmetli Bektaş Binboğa veya ilçe tarım müdürü olurdu. Vecdi beyin oyunlardaki sakinliği ile bizlere örnek olur, oyun masamızın bir ağırlığı olurdu. Hakim Vecdi Bey ile akşamları uzun yürüyüşlerimize arada Bektaş Bey eşlik ederken, 1989 Martında ilçeye kuradan yeni atanan hakim Halil Sezai Bilen’de bizlere katılacaktı.

Bazı akşamları bizim hizmet binamızın altındaki lokalde pinpon oynuyor, bazen onların kamelyasında ailelerle birlikte oyun ve piknikvari çay sohbetlerimiz olur, bayram/seyran/mevsim durumuna göre evlerine davet ederler.

Resmi heyetlere/etkinliklere eşlik etme yanında, haftasonu/tatil günleri Atatürk barajı dışında, Urfa merkez, Akçakale/Harran gibi ilçelere ailece gezilere beni de dahil ederler. (Vecdi beyin Isparta/32 plakalı beyaz Reno 12 otomobilinin ön koltuğu neredeyse bana tahsisliydi.)

Bozova ilçesine Ata İnşaat tarafından kazandırılan kütüphanenin en büyük müşterilerinden biri ben, biri savcı Şükran hanım, bir diğeri de Hakim Vecdi bey olurken, aramızda kitap değişimi de yaparız. Kütüphane/kitaplar bir yerde bizim kültürel dostluklarımızı da pekiştirecektir.

1989 yerel seçimleri ve Adalet Müfettişi…

1989 Mart yerel seçimleri ilçede çekişmeli geçerken Vecdi bey, ilçe seçim kurulu başkanı olarak bizlere yardım/katkı sunarken, başımıza iş almadan o cendereden çıkmamızda kolluk olarak bizlere büyük bir destek sağlayacaktı. (Çünkü ilçenin bir önceki seçimlerinde 3 kişi siyasi saikle yaşamını yitirmiş, ilçe emniyet teşkilatı olarak bu seçim sürecinde; giriş-çıkışları kontrol/arama/konvoyları yakın takip gibi işi sıkı tutarak kanlı bir olayın yaşanmasına izin vermemiştik.)

Seçimlerin ardından adliye/icra müdürünün zimmet suçlamasıyla tutuklanmasının ardından, hakim/savcılar hakkında bakanlığa şikayet mektupları gitmiş. İlçeye soruşturma için gelen Adalet Başmüfettişi çay sohbetine çağırıp ardından ifademe başvurmuştu. Tabi benim dışımda birkaç daire amiri ve esnaftan kişilerinde benzer şekilde ifadesine başvurmuştu.

Hakim/savcılarla ilgili isim isim; “Hakim Vecdi bey arabayı nasıl aldı? ……. bey arabayı nasıl aldı?

……. hanım barajda bedava yemek yiyormu? ……. hanım müzik setini nasıl aldı?”

Adalet Müfettişinin bana sorduğu sorular bunlardı. Ben bu sorulara cevap verirken hicap duymuştum. Kendileriyle 1,5 yıla yakın görev yapmış, yekinen tanıdığım saygın hukuk insanlarına böyle ipe-sapa gelmez suçlamaların -adliye personelinin tutuklanması sonrası- yapılması zaten işin çamur at izi kalsın minvalinde tezgahlandığı sonucuna varacaktır. Müfettiş raporu sonucunda bir şey çıkmaz. Ama o süreçte ister istemez sıkıntılı günler yaşanırken, soruşturma geçiren hakim/savcıların pamuk ipliğine bağlı olan görevleri bağlamında gururları incinmiş/kırılmış olur.

Bozova’ya veda ve Aile dostluklarımız…

O dönem ilçe savcısı olan Şükran hanımla duygusal yakınlaşmamızın ilçeden ayrıldıktan sonra evliliğe dönüşmesinin ilk tanıkları ailece Vecdi Beyle Mesiha Hanım olacaktı. 1989 yazında Şükran hanım Denizli/Güney savcılığına atanırken benim de tayinim Yozgat iline çıkar. Ben, İlçe ve Urfa teşkilatı ile vedalaşarak son gece Vecdi beylerin misafiri olurken, haftasonu için memleketlerindeki (Adana/Ceyhan) yakınlarının düğününe davet edilirim. Ertesi gün Urfa’dan Gaziantep’e geçip Ankara’da öğrenciliğimizde ayni evi paylaştığım arkadaşıma (merhum endüstri mühendisi Cuma Delioğlu) 1-2 günlük ziyaret sonrası, Adana’ya Ceyhan ilçesi Büyük Camuzağılı köyüne Vecdi-Mesiha Topbaş ailesine misafir olur, aileleleri/yakınlarıyla tanışma nişan/düğün eğlencesi derken, 1-2 gün kadar Ceyhan çevresini ve Erzin ilçesini gezeriz.

Bizim savcı Şükran hanımla nişan/evlilik aşamasında onların tayinleri Bozova’dan Bitlis’e çıkınca nikahımıza katılamayıp, yaz tatilinde Denizli/Güney ilçesinde - daha kucakta olan kızları Dicle ile- bizleri ailece ziyaret edeceklerdir (1990).

Bizler 2. Şark görevi için Erzurum’da iken bir tatil dönüşü Samsun’da onlara misafir olurken (2000), Onlar da Erzurum’da bizi ziyaret ederler. Şark görevi bitimi 2003 sonrası Ankara’da iken daha sık görüşme fırsatı buluruz.

2013-2014 yıllarında İstanbul’a gittiğimizde ailece kendisiyle Üsküdar adliyesindeki görüşmemiz görev günlerindeki son ziyaretimiz olur.

Vecdi beyle en son Samsun’a görevli/müfettiş olarak gittiğim 2018 Temmuzunda yüzyüze görüşecek, akşam yemeğinde buluşup hasret giderecek, anılar dağarcığında güne/gündeme ilişkin sohbetimiz uzayınca Ankara’ya dönüş uçağını kaçırıp otobüsle dönecektim.

2019 yılı emeklilik sonrasında zaman zaman telefonla görüşürken, whatsap üzerinden güne-gündeme ilişkin paylaşımlarımız olacaktır. En son 2026 şeker bayramının ilk günü gündüz iyi bayramlar mesajıma akşam gelen “Kıymetli babamı kaybettik” mesajı (ayni esnada Bozova’da birlikte görev yaptığımız hakim Halil Sezai beyden telefonla öğrenmemiz) bizi ailece derinden üzecektir.

Topbaş ailesi aile büyüklerini/kıymetlilerini, biz ise Koçöz Ailesi olarak bir görev/meslek büyüğümüz yanında candan/duayen bir ağabeyimizi kaybetmenin üzüntüsünü yaşarız.

Yaşam bir şekilde hepimiz için sonlanacak.

Sonraya kalanlar açısından bir döngü devam ederken;

Akıp giden hayat yakınlarımızı/arkadaşlarınızı/dostlarımızı alıp sonsuzluğa götürürken,

En çok da sevdikleriniz ile sınanıyor;

Bu noktada hayatın acımasızlığı ile yüzleşiyor,

Hoş sada dışında gerisi boş diye düşünüyorsunuz.

Bu bağlamda sonsuzluğa göçen adalet timsali örnek bir hukuk adamı

ve Atatürk/Cumhuriyet sevdalısı,

Sevgili Ağabeyimiz, Vecdi Seyfi Topbaş’a;

Ailece Allah'tan rahmet dilerken, ailesi/yakınları/sevenleri/dostları/meslektaşları

ve de Hukuk camiasına başsağlığı/sabırlar diliyoruz.

Toprağın bol, ışıklar yoldaşın olsun Sevgili Ağabey...

(Ankara / 22 Mart 2026)

Remzi KOÇÖZ

İLBER ORTAYLI

2026-03-14T01:34:00.001+03:00

“Atatürk ve bir grup arkadaşının Türkiye’nin ikinci sınıf değilde

Birinci sınıf toplumlar arasında yer alması iddiası çerçevesinde

‘Türk tarihini araştırmak’ çabası aslında saygın bir çabadır.

Atatürk sonrası gelen iktidar çevreleri,

Bu büyük iddia/heyecanı anlayamamıştır.

Kültürel atılım bağlamında;

Cumhuriyetin ilk yıllarında olduğu gibi

Akademik politikaların değiştirilip,

Yeryüzünün kültür ulusları arasında yer almak zorundayız.

Ulusal tarih bilinci yerküreyi bilmekle oluşur.”

…….

“Genelde çağını etkileyen filozoflar/fizikçiler/sanatçılar ölümsüzdürler.

Devlet adamları/politikacılar için ise ölümsüzlük ve özlem hali pek söz konusu değildir.

Fakat aralarında bir tanesi vardır ki yüzyıl geçmesine rağmen

Ülkesinin/çevre dünyanın şartları onu hala istisnai bir mevkide tutmaktadır.

Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu, Türkiye’nin son mareşali;

Türk tarihini ve toplumunu değiştiren bir başbuğdur.

O ayrıştıran değil bütünleştirendir. Sığ değildir.

15 yıllık zaman dilimi bir model olarak

İnsanların hafızasında ve önünde halen durmaktadır.”

(Prof. İlber Ortaylı)

-Tarihin Gülen Yüzü-

İLBER ORTAYLI ARDINDAN...

Türk Dünyasından

-Kırım Tatarı bir Aileden-

Türk Tarihi'ne armağan.

Osmanlı ile Cumhuriyeti

Ayrıştırma yerine örtüştüren,

Tarihi harmanlayan,

Yaşamla barışık,

Bilgisini/edinimlerini,

Bilge edasıyla,

Toplumla paylaşan.

Tarihi sevdiren/sevimli kılan,

Kitaplarından öte anlatımlarıyla,

-adeta emojilerden fırlayan-

Gülen/güldüren bir yüz.

Gençlere/öğrencilere tavsiyesi:

"Kendinizi yetiştirin/okuyun/dil öğrenin,

Monotonluktan uzaklaşın,

Gezin/görün/keşfedin/sevin.”

İlber Hoca eserleriyle yaşayacak,

-Yazılarıyla/sözleriyle/söylemleriyle-

Öğretmeye devam edecek.

Akademisyenden öte bir Aydınlanmacı,

Tarih öğrenimimizde bizlere kaynak,

Bir Cumhuriyet çınarı,

Vede doğrucu bir yaşam;

Toprağı bol ışıklar yoldaşı olsun.

Rahmet/Minnet/Saygıyla...

(13. 03. 2026)

🌷 💚 🙏

Remzi Koçöz

KADINLAR

2026-03-08T01:39:00.001+03:00

Ve Kadınlar…

Milli Mücadele de işgale karşı cephede varolan,

Atatürk ve Cumhuriyet’le

Tarihsel kimliğine/kişiliğine yeniden kavuşan,

Eşit bireyler olarak, meslek sahibi olma yanında

Ekonomik ve sosyal güvencesiyle,

-Eğitimden bilime, yönetimden siyasete,

Sanattan spora hayatın her alanında varolan kadınlar-

Cumhuriyet bir kadın devrimidir!

Gelinen noktada / Günümüzde;

Cumhuriyet’le elde edilen kazanımlar,

Laiklik başta olmak üzere,

Kadın hakları tartışma konusu yapılan/sorgulanan,

Şiddet/taciz/ölüm sarmalında,

Yaşam alanına/biçimine müdahale

Ve de çağdışı/gerici bir anlayışın baskısıyla,

Karşı karşıya kalan Kadınlarımız;

Cumhuriyet’e/Devrimlerine sıkı sıkıya sarılın

Ve Atatürk ile kalın!

(Ankara /8 Mart 2026)

Remzi Koçöz

SAİM SAFFET KARAHİSARLI

2026-03-07T00:00:00.030+03:00

“Eğitim de kalkınmada halkım için ne gerekiyorsa yapmaya hazırım. Kadınlarımızın ve kız çocuklarımızın eğitimine ayrıca önem veriyorum, çünkü toplumumuzun yarısı kadınlardan oluşuyor. Kadınlarımızın eğitimine önem vereceğiz ve vermeliyiz, çünkü bizi dünyaya getiren ve çocuklarımızı yetiştiren kadınlarımızdır. Onları ihmal edersek anneleri ihmal etmiş oluruz. Onların ihmal edilmesi demek çocuklarımızı ve yarınlarımızı ihmal edilmesi demektir.” (Saim Saffet Karahisarlı)

ÖĞRETMENLİKTEN VALİLİĞE

-Bir Devlet Adamı: Başarı Öyküsü-

‘Bazı kişilikler, aile yakınların/arkadaşların özellikle birlikte görev yaptıkların insanın yaşamında özel bir tutacaktır. Bazıları ister istemez seni zaman tüneline götürecektir. Saim Saffet Karahisarlı benim gibi onunla görev yapanlar için çok özel/önemli bir şahsiyettir.’

SAİM SAFFET KARAHİSARLI

1993-1998 yılları İncirliova görev sürecimde (öncesi ve sonrasında 3’er aylık süreçlerle 2 ayrı kaymakamla Arif Uludağ ve Kamil Köten ile çalışırken) 4 yıl kadar birlikte görev yapacaktık. İlçe Kaymakamının 1993 yılsonuna doğru Çanakkale-Yenice ilçesine istem/zaman dışı atanması sonrası Bolu/Göynük ilçesinden İncirliova’ya atanan Saim Saffet Karahisarlı 1994 yılı sömestr öncesi yeni kaymakam olarak göreve başlar.

(Karahisarlı Ailesi karı-koca öğretmen okulu mezunu öğretmenlik yaparlarken biri hukuku diğeri de siyasalı bitirerek meslek değiştirmişler. Eşi Fatma hanım da il merkezinde hazine avukatı olarak işe başlar.)

Saffet beyle İncirliova’da kaymakam olarak göreve başladıktan sonra ailece güzel bir diyalog kurmamız uzun yıllara uzanacak bir dostluğu da beraberinde getirecektir. Kaymakam beyin öncülüğünde jandarma ve diğer daireler yanında ilçenin ileri gelenleriyle halkla/esnafla güzel bir diyalog kuracaktık.

Göynük, Çerkezköy, Üsküdar ilçelerinde buluşmalar yanında kızlarımızın düğünlerinde görüşecek, merkez valiliği sürecinde İstanbul’da, emeklilik sürecinde de Fethiye ilçesinde ziyaretlerimiz olacak, ailece dostluğumuz devam edecektir.

--------------

Saim Saffet Karahisarlı…

Denizli/Çivril ilçesinde Nüfus memuru İsmet ile Ayşe/Güler Karahisarlı çiftinin 6 çocuğunun en büyüğü/ilk çocuğu olarak (4 kız ve 2 erkek), 1958 yılında dünyaya gelir. Çivril’de İlkokul sonrası ortaokula başladığı süreçte henüz 12 yaşında iken babasını kaybederek öksüz kalacaktır.

(1970 yılında Babasının rahatsızlığının artması üzerine Annesi ile birlikte memur maaşının 500 lira olduğu bir dönemde 300 liraya taksi tutarak babasını İzmir’e doktora/hastaneye götürürler. Annesi son çocuğuna hamile karnı burnunda olmasına rağmen 1 ay sonra ziyaret için İzmir’e gider. Ancak babasının ölümüne tanıklık edecek, o zamanki imkansızlıklar nedeniyle cenaze orada İzmir/Basmane’de defnedilip kendisi zar zor Çivril’e dönüp 3 gün sonra da doğum yapacaktı. Baba İsmet çok genç sayılacak bir yaşta 35’inde hastalık/kanserden yaşamını yitirirken 3 gün sonra dünyaya gelen en küçük oğluna İsmet adı verilecektir.)

Babanın çok erken kaybı ardından Annesi bir başına 6 çocuğuna hem annelik/babalık yaparken, köyden yanlarına gelen Teyzesi Fatma onlara destek olacaktı. Küçük Saffet en büyük çocuk olarak lokanta/kahvehane/pastane gibi yerlerde okul zamanı dışında garsonluk yapacak, diğer kardeşlerde küçük yaşta karınca kararınca aile ekonomisine katkıda bulunacaktı. Babanın kaybının ardından erkenden büyüyecek en büyük çocuk/abi olarak ananesinin en büyük yardımcısı olacaktı.

(Babası hizmet süresini doldurmadığından emeklilik hakkını elde edememiş, ancak il nüfus müdürünün çabalarıyla askerlik hizmeti saydırılarak 15 yıl hizmeti tamamlanıp emeklilik aylığı 2 yıl sonra bağlanabilecekti.)

Saffet Karahisarlı için çok küçük bir yaşta tek çare hayata erken atılmak ve ekonomik bağımsızlığın kazanmak için okumak olmazsa olmaz bir gereklilikti. Babası imkanı ölçüsünde Doğan Kardeş gibi dergiler getirerek onlara hep okumayı aşılamaya çalışmıştı. O, en büyük çocuk/abi olarak kendisinden sonrakilere kardeşlerine rol/model olur. (Kardeşlerden 3’ü öğretmen, 1’i sağlıkçı olacaktı.)

Ortaokul bitiminde yatılı okul sınavlarına girecek (1972), sanat/öğretmen/hava lisesini kazanırken, annesinin isteği üzerine meslek/sanat edinme gayesiyle Çivril’e 100 km uzaklıktaki şehir merkezinde Denizli Sanat Okuluna kaydı yaptırılır ve vakıflara ait yurtta kalır. Sanat okulunda ilk sınavları iyi ve derslerinde başarılı bir öğrencidir. 2 ay sonra öğretmen okulunu kazandığını öğrenince öğretmenlik ona daha cazip gelecekti. Sanat okulu müdürünün ikna çabası sonuç vermeyecek, kaydını kendiliğinden annesine haber vermeden öğretmen okuluna yaptıracaktı.

Bu süreçte annesi okul değiştirdiğini duyup Çivril’den apar-topar Denizli’ye gelecek ilk başta karşı çıkacak ama oğlunu istekli/kararlı görünce ardından rıza gösterecektir.

Denizli öğretmen okulunda öğrenim devam ederken tam yatılı için başvuracak, 1.5 yıl kadar sonra derslerinin iyi olması nedeniyle Gökçeada Atatürk İlköğretmen okuluna geçiş yapacaktır. 2.5 yıl kadar Gökçeada’da eğitim sonrası 1976 yılında mezun olacak, öğretmen olarak atanacaktı. Öğretmen okulları o dönemler 4 yıl olup 1976’da son mezunlarını verirler.

Öğretmenlik Günleri...

O henüz 18’inde bir meslek sahibi olmasının ötesinde bir kutsiyet atfedilen irfan ordusunun bir neferi olarak Anadolu aydınlanmasına katkı sunacaktı. Diğer yandan ailesine ve kardeşlerine maddi/manevi büyük destek olacaktı.

Öğretmen olarak ilk görev yeri Urfa/Halfeti olurken, Güneydoğu Anadolu’da kırsalda/mahrumiyette köy okullarında çocuklara ışık olacaktı.

Öğretmen okulu bitiminde öğretmenlik mesleğini kazanmanın yanısıra üniversite sınavlarına girerek, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesini kazanacaktı. SBF’ye kaydını yaptırıp 1 yıl sonra fakülte ders-sınavlarını yakından takip açısından tayinini Ankara yakınlarına isteyecek, Keskin ilçesine tayin olacak bu kez Orta Anadolu kırsalındaki köy çocuklarına ders verirken, diğer yandan fakülte derslerine çalışıp/ sınavları başarıp/sınıflarını geçecek üniversite diploması alacaktı. Bu süreçte Keskin ilçesi ardından o dönem Ankara’nın bir başka ilçesi olan Kırıkkale’ye tayin olacaktı.

Mülki Amirlik...

1981 yılı O’nun için önemli bir dönüm noktasıdır. Öğretmen olarak görev yaparken sonraki yaşamında farklılıklar yaratacak SBF'den mezuniyetiyle Mülkiyeli olacak, diğer yandan yine kendisi gibi öğretmen olan (ve babasının memuriyeti nedeniyle Çivril ilçesinde ilkokul 1-2 sınıfı birlikte okudukları) Fatma hanımla evlenerek bir yuva kuracaklardı.

Askere gitmek üzereyken 1982'de Kaymakamlık sınavlarını kazanacak, 1983 yılında -7 yıl köy okullarında öğretmenlik yapmasının ardından çok sevdiği öğrencilerinden ayrılarak- Mülki idare hizmetler sınıfına geçecekti.

1983-86 yılları arası 3 yıl kadar Kaymakam adaylığı sürecinde; Denizli de staj/müfettiş yanında görev ve sınavlar derken maiyet memuru olarak önce Trabzon/Arsin ardından 1 yıl kadar da Antalya/Akseki sonrası 1986 yılında Kütahya/Altıntaş ilçesine Kaymakam olarak atanacaktır.

(Bu süreçte 2 çocukları olacak; Oğlu İsmet Serdar/1982, kızı Zeynep/1985 olurken- sonrasında ikiz torun sahibi dede olacaktır.

Oğulları Serdar ilkokulun hemen hemen her sınıfını Eruh’tan İncirliova’ya 5 ayrı yerde okuyarak Aydın Anadolu lisesinin orta bölümünü kazanmasının ardından Fen Lisesini bitirip, başarılı bir öğrenci olarak 1.sırada girdiği İTÜ’den bilgisayar mühendisi olacaktır. Serdar’ın öğrenim yaşamı/başarısını içtenlikle takdir ederken çoğu yerde sitayişle örnek olarak verecektim. Zeynep’te abisi gibi 4 ayrı ilçede öğrenim sonrası ODTÜ iktisat bölümünü bitirecekti.)

Ardından sırasıyla; Siirt/Eruh (1988-90), Ş.Urfa/Viranşehir, (ABD'de 9 aylık bir kurs), Bolu/Göynük, Aydın/İncirliova (1993-97), Uşak/Eşme (1997-98), Tekirdağ/Çerkezköy (1999-2002), İstanbul/Üsküdar (2002-2006) ilçelerinde kaymakam olarak görev yapacaktır.

Eruh kaymakamlığı onun için özeldir. Terörün yoğun olduğu yıllarda kelle koltukta eşi ve 2 çocuğuyla görev yapacaktır. Eruh kırsalında şehit edilen öğretmenleri özellikle kendi hemşehrisi olarak yakinen görüştüğü öğretmeni hiç unutmayacaktı.

Eruh’ta köy ziyaretlerinde karşılaştığı, babası ölmüş, annesi kocaya gitmiş, yaşlı ninesine emanet 7 yaşındaki Muzaffer’i sahiplenerek yanında getirecek, öğrenci yurdu tamamlanana kadar 6 ay evlerinde evlatlık gibi misafir edecekti. Fatma hanım, oğlu Serdar ile birlikte Muzaffer’in de öğretmeni olacaktı.

(Muzaffer, Eruh’un köyünden ilk yüksekokul bitiren bir kişi, devlet memuru olarak görev yaparken, evlenip baba olacak, onları her daim vefayla arayacaktı.)

Ağustos 1999 depreminde Çerkezköy kaymakamı iken, depremin akabinde bölgesindeki mülki amirlere ulaşmaya çalışacak, Kocaeli/Körfez ilçesine yardıma koşacaktı. Belediye kamyonuyla gıda/battaniye yanında iş/kurtarma gereçleri gönderecek, ayrıca sağlık hizmeti açısından doktor ve ambulans gönderecektir.

Valilik Günleri...

3 yıl adaylık ve 20 yıl kadar bilfiil kaymakamlık görevi ardından 2006 yılında vali olarak Iğdır iline atanır. Iğdır, genç illerimizden tarihi/doğal güzellikleri yanında en yüksek dağımız olan Ağrı Dağı ile önemli bir turizm merkezi konumundadır. Uluslararası Geleneksel Ağrı Dağı Zafer Tırmanışına ev sahipliği yapar.

Ağrı ve Kars illerine komşu, 3 ilçesi bulunan Iğdır 3 ülkeye sınır (İran/Ermenistan/ Azerbaycan) komşuluğu ve geçişleri bulunun tek ilimizdir. Iğdır ilinde çok sayıda girişime öncü olacak, yeniliklere imza atacaktır.

Çok sayıda sanatçının katıldığı kültürel etkinlikler çerçevesinde, Türk Sinemasının ünlü oyuncusu Cüneyt Arkın’ın “bölücülük, alkol, uyuşturucu ve sigara hakkında öğütlerde” bulunduğu gençlerle buluşması farklılık oluşturacaktır.

Iğdır Valisi olarak Emniyet/Asayiş/Güvenlik/Eğitim/Sağlık/Tarım/Sosyal Yardım vd. konulardaki çalışmalarına ilişkin beyanları içtenliklidir:

“Iğdır'a ilk geldiğim günden itibaren; gideceğim son güne kadar, Iğdır halkı ile ekmeğimi paylaşacağıma söz veriyorum (16.10.2006)."

"Iğdır için ülkemizin aynası olacak bir il düşüncesi içerisindeyim. Bunun için vatandaşlarımızın yardımlarına ihtiyacımız olacaktır. "

"Dışarıda oynanan bazı oyunlar ve ülkemizin çeşitli yerlerini bölgelerini bölmeye ve parçalamaya çalışmaktalar ve vatandaşlarımızı birbirine düşürmeye çalışmaktalar ve ortaya çıkacak olan bu karışıklıktan kendilerine pay çıkarmayı düşünmekteler ama ben inanıyorum ki benim halkım böylelerinin oyununa gelmez ve onların oyuncağı olmaz ."

"Kadınlarımızın eğitimine önem vereceğiz ve vermeliyiz, çünkü bizi dünyaya getiren ve çocuklarımızı yetiştiren kadınlarımızdır. Onları ihmal edersek anneleri ihmal etmiş oluruz. Onların ihmal edilmesi demek çocuklarımızı ve yarınlarımızı ihmal edilmesi demektir".

"Vatandaşlarımızın gelir düzeyini kendi ailelerini geçindirebilecek seviyeye getirmemiz lazım. Iğdır'ın tarım potansiyellini değerlendireceğiz. Özellikle bacasız sanayi dediğimiz seracılığı teşvik edeceğiz. En yakın zamanda ben ve ilçe kaymakamlarımız olmak üzere seralar kurağız".

Iğdır valiliği sürecinde unutamadığı -filmlere senaryo olabilecek- bir kurtarma operasyonunu heyecanla paylaşacaktır:

Ağrı dağı için tırmanışlar izne tabidir. Hava koşulları çok sert ve acımasızdır. Dağcılar için genel olarak hava koşulları uygunluğunda 3 günlük parkur: 3000-4000-5000 m olarak gerçekleştirilirmiş. Önceki gruplara dahil olmayan izin verilmeyen 8 kişilik bir Trabzonlu dağcı grubu kendi başlarına tırmanış gerçekleştirirlerken 4200 m’de mahsur kalırlar. İçlerinden biri vali beye telefonla ulaşarak yardım ister. 1 kişinin durumu ağırdır. İlin mevcut imkanlarıyla yardıma giden helikopter içinde vali beyde vardır. 4200 m’de helikopter beşik gibi sallanmakta, 4000’de ancak 5 kişilik biri doktor olan kurtarma ekibini indirirler. Ancak onlar 4200’e çıkamazlar hatta içlerinden birini omuzu çıkıp yaralanması üzerine onu bile kurtarmakta zorlanırlar. Ankara’dan bakanlık/genelkurmay aracılığıyla yardım/kurtarma ekibi talep ederler. 3. gün gelen özel ekip sayesinde dağcılar kurtarılıp, vurgun yiyen 1 kişi cihaz/bakım imkanı bulunan Çapa Tıp Fakültesine ivedilikle sevkedilir. 1 ay kadar tedavi süreci sonrası iyileşip taburcu olmuş.

Iğdır ilinde 4 yıl kadar valilik görevi sonrası 2010 yılında merkez valiliğine alınmasının ardından İstanbul iline dönüş yapacaktır.

Şehirde/ilçede/kırsalda üretkenlik giderek azalırken, insanları üretime motive etme konusunda vali/kaymakam gibi kamu yöneticilerine büyük sorumluluklar düşmektedir. Özellikle mahrumiyet bölgelerinde makus talihi yenmede öncülük öncülük/önderlik etmeleri sonucunda üretimle birlikte ekonomik atılımda yakalanacaktır.

Saffet Karahisarlı bilindik bir mülki amir çizgisinin çok ötesinde; sıcakkanlı/sevecen/ insancıl yönleri ağır basan; duyarlı/fedakar/atılımcı/öncü/çalışkan bir bürokrat bir yönetici olarak iz bırakacaktır.

7 yıllık öğretmenliği ardından, kaymakam olarak başladığı Mülki idare hizmetlerini il valiliği ile taçlandırırken; Devlet adamlığı, toplum sorunlarına yönelik duyarlılığı, görev anlayışı ve hizmetleri ile halkın gönlünde yer tutacaktır. İnsani açıdan sadeliği/mütevaziliği/yardımseverliği genç idarecilere örnek oluşturacaktır.

Emeklilik...

Emeklilik sonrası eşi Fatma hanımın memleketi Fethiye’ye yerleşirler. 2024 yılında annesinin kaybı Onu derinden üzerken, bir yandan da artık ailesinin en büyüğü olacaktı.

Tabi ki emeklilik sürecinde de birşeyler yapma/üretme, eltutma/yararlı olabilme konusunda çaba sarfedecekti.

Saffet beyle İncirliova görevimiz sonrası da ailece görüşmelerimiz kopmayacak, gönül bağımız sürecekti.

O, görev yaptığı yerlere halka hizmet yanında, ailesine/kardeşlerine kol-kanat olurken, arkadaşları/akrabaları/hemşehrileri ile destek/dayanışma içerisinde olacak, gönül bağını hiç koparmayacaktı.

Atatürk ve Cumhuriyet ilkelerine/ülkülerine bağlı bir idareci olarak başarı öyküsü ile ailesi/ sevenleri/dostlarını gururlandırırken; yurdun dört bir yanında görev yapmanın huzuru içerisinde insanların/halkın bağrında/gönüllerde yer alacaktır.

Karahisarlı Ailesine;

Herşey gönüllerince olsun temennisiyle vede sağlıklı günler dileğiyle,

Saygı/sevgi/selamlarımla…

(7 Mart 2026)

Remzi Koçöz

LAİKLİK

2026-03-03T08:00:00.017+03:00

"Laiklik siyasal iktidarın gökyüzünden yeryüzüne inmesidir.

Laiklik sıradan insanların kendi yazgısını belirleme iradesidir.

Laiklik Bilim/Demokrasi/Özgürlüktür." (Laiklik Meclisi)

Laiklik...

Emperyalizm karşıtlığıdır.

Ulusal Egemenliktir/Birliktir.

Bağımsızlıktır.

Aydınlanmadır/Yaratıcılıktır.

Toplumsal kazanımdır.

Adalettir, Yaşam güvencesidir.

Laiklik;

Din istismarı/İnanç sömürüsü panzehiri,

Cumhuriyetin/Devrimlerin ivmesi,

Olmazsa olmazımız,

Geleceğimiz,

Vazgeçilmezimizdir!

Yaşasın Laiklik...

(Ankara /3 Mart 2026)

Remzi Koçöz

SAVAŞLAR

2026-03-02T01:59:00.003+03:00

"Ülkeyi ve Ulusu savunmak zorunlu olmadıkça savaş bir cinayettir!

Yurtta sulh cihanda sulh..."

(Mustafa Kemal Atatürk)

Savaşlar...

Kandır/gözyaşıdır/korkudur!

Ve Kaybedeni insanlıktır

Ve uygarlıktır

Ve de geleceğimizdir!

-Hele hele-

Sömürgeci/İşgalci/Kirli Savaşlar;

Kötülüğün salgınıdır

Ve toplu katliamlardır

Ve kazananı yoktur

Ve de insanlık suçudur!

(1 Mart 2026)

Remzi Koçöz

KARASU ÜZERİNE NOTLAR – 21

2026-02-15T07:50:00.001+03:00

KARASU ÜZERİNE NOTLAR – 21

“Karasu Haber olarak yola çıkış amacımız para kazanmak değildi. Öyle veya böyle, bu güne kadar geçen sürede Karasu Haber Gazetesi, kuruluşunda önüne koyduğu ilkelere uygun bir yayın politikası izledi. Gazete olarak konularda halkın bilgi edinmesini ve süreçle ilgili fikrini ortaya koymasını sağladığımıza inanıyorum. Sadece haber anlamında değil, köşe yazarlarımızın dile getirdiği düşünceleri, kamuoyunun doğru anlamda oluşmasına büyük katkı sağladı. Başarısız olduğumuz konular da var.” (Cihan Ersöz)

CİHAN ERSÖZ ve KARASU HABER

-Eğitim Dünyasından Basın Dünyasına Bir Onur Çizgisi-

Trabzon/Of’lu baba Ferhat ile Abhaz anne Nazile Kuş Ailesinin (Şükran-Reyhan-Cihan- Özer-Nurdan) 5 çocuğunun ortancası olarak Karasu’nun -eski ismi Kobaşlar olup şu anda Kocaali ilçesine bağlı olan- Selahiye köyünde 1952’de doğar.

İlkokulu Selahiye köyünde tamamlayıp, 2 yıl ara vermesinin ardından ailece Karasu’ya Aziziye Mahallesine göçerler. 1964 yılında Akif abimlerle başladığı Karasu ortaokulunu 1967’de bitirmesinin ardından Bolu Öğretmen okulunu kazanır. O yıllarda Karasu’da henüz lise açılmamış, okumak için en yakın yer Adapazarı yada yatılı devlet okulları için gurbete çıkılacaktır. Ve Aziziye Mahallesinden Erol Kaya, Turgut Acar, Metin Cengiz, Abdülkadir Acar, Reşat Şirin, Celalettin Öncü ağabeyleri gibi mahalle ile birlikte ilçemizin eğitimcileri olarak onur listesinde yer alacak, öğretmen olarak kendilerinden sonrakilere rol/model olacaklardı.

Öğretmenlik Yılları

O, küçük bir ilçede bir çiftçi çocuğu olarak Cumhuriyet’in sunduğu fırsat eşitliği imkanından yararlanarak, devlet parasız yatılı okulu olarak Bolu öğretmen okulunu 1970 yılında bitirip eğitim ordusuna ilköğretim öğretmeni olarak katılır. Öğretmenlik sürecinde yüksek öğrenimini Eskişehir/Anadolu Üniversitesinde tamamlayacaktır.

Öğretmen olmasının ardından 1971 yılında Aziziye mahallesinden Emine Ödül ile evlenecektir. (Emel ve Devrim isimli 2 çocuk sahibi baba olurken, sonrasında 3 torun sahibi dede olacaktır.)

Öğretmen okulunda sanatsal beceri olarak bağlama öğrenmişti. İlköğretimde öğretmen olmasına rağmen bu becerisi sayesinde lisede müzik derslerine girerek bağlama dersi verecektir.

Bolu, Kocaali, Karasu/İnönü ilkokulu, Sakarya/Göktepe Köyü gibi yerlerde görev yapmasının ardından istem dışı sürgün tayin nedeniyle öğretmenlikten istifa ederken, sonrasında kendisini siyaset dünyasının içerisinde bulacaktır.

Siyaset ve Belediyecilik

Çok sevdiği öğretmenlik mesleğinden istifa sonrası Karasu SHP ilçe teşkilatında itibariyle sekreter olarak görev alacaktır. 1989 yılı yerel seçimler yılıdır. SHP ilçe başkanı Sedat Büyük belediye başkanlığına aday olurken, onun yerine ilçe başkanlığına atanan Enver Salman ile birlikte zorlu bir seçim sürecini birlikte kotaracaklardı. Seçim sürecinin kritik ismi olarak sözcülük ve organizasyon becerisi ile başarıya katkı sunar. Seçimlerin kazanılmasının ardından Belediye başkan yardımcısı olarak atanırken, Belediye başkan yardımcılığı ünvanı uygulamada ilçe de ilk kez onunla başlar. Sedat Büyük ile birlikte çalışma ve başkan yardımcılığı konusunda çoğu kişi kendisini uyarsa da o görevini sorumluluk çerçevesinde ciddiyetle yaparak, ayni zamanda partinin ilçe sekreterliği görevini de yürütür.

Yeniden Öğretmenlik ve Emeklilik

1989-1994 yılları arası 5 yıllık Belediye başkan yardımcılığı ardından 1994 yerel seçimlerinde ANAP adayının kazanması sonrası partiden istifa edip, -emeklilik haklarını elde etmek için tekrar öğretmenliğe dönerek-, 3 yıl daha öğretmenlik yapacaktır. İstanbul ardından Karasu/İnönü ilköğretim okulundan 25 yıllık süresini tamamlayarak 1997 yılında emekli dünyasına adım atar.

Basın / Gazetecilik

“Gazetecilik zor zanaat; Zorluklardan biri ekonomi… Yaklaşık 10 yıldır resmi ilan alamıyoruz. Gelirlerimiz gazete satışı ve sivil toplum kuruluşları, işadamları ile esnaflardan gelen ilanlarla sınırlı. Bu gelirler de basım masrafları, çalışanların maaşları, vergi, sigorta ve benzeri diğer giderleri karşılamaktan uzak. Dolayısıyla iş kalıyor emekli maaşı ile çalışan arkadaşlarımızın fedakârlığına…” (23.5.2020)

Cihan Ersöz, yaşadığı ilçenin sorunlarını (spordan/eğitime, siyasetten/yatırıma, çevreden/ turizme) Karasu Haber Gazetesi / İzlenim köşesinde yazarak, Tv oturumu/panel gibi farklı platformlarda dile getirme yanında sosyal medya ortamında paylaşarak -siyasiler/yöneticiler/ uygulayıcılarca görmezden/duymazdan gelinsede- Toplumsal sorumluluk/duyarlılık ve tarihe not düşmek adına "Söz uçar yazı kalır" minvalinde; yazmaya/çizmeye/anlatmaya sessiz çoğunluğun sesi olmaya devam eder.

“Karasu Haber”in yerel yayın çabalarını, ilçe sorunlarına ilişkin sürdüregeldiği mücadeleyi değerli bulmuş, eğitim emekçisi Cihan Ersöz ağabeyin basın emekçisi olarak koşturmacasına birebir tanık olmuş, özverili çabalarını takdire şayan bulmuştum.

O, Aziziye mahallemize köyden gelip yerleşen bir ailenin çocuğu olarak mahalle kültürünü ilçe düzeyinden daha ötelere taşıyacak, bizim kuşağa rol model abilerden biri olacaktır. Akif ağabeyimin ortaokul arkadaşlığı abi-kardeş ortamı oluştururken, -gurbette takip ettiğim ve zaman zaman yazılar gönderdiğim- Karasu Haber, bizler için gurur kaynağı olacak, Karasu’ya gelişlerimizde aradığımız/uğradığımız bir mekan vede paylaşımlarımız yanında gündeme/güncele ilişkin sohbetlerimiz olacaktır.

3 Şubat 2003’te yayın hayatına başlayan Karasu Haber Gazetesi, salgın sürecinin yarattığı sorunlar nedeniyle 17 yıldır kesintisiz sürdürdüğü haftalık yayınına bir süreliğine ara verirken (2020), Gazetenin internet sitesi yenilenir ve Karasu Haber yayıncılık sahibi Cihan Ersöz okurlarının kendilerini karasuhaber.com adresinden takip etmelerini ister. Bizler gurbette yaşayan Karasulular olarak gelişmeleri/yaşananları yine Karasu Haber’den dijital ortamda izleyerek/ öğrenirken, sonraki süreçte yayın hayatını sonlandırmak zorunda kalması bizleri üzecektir.

Bu ülkede gazetecilik zor zanaattır. Hele hele yerelde.

Doğru/tarafsız haber yanında, Cumhuriyet ve demokrasi değerlerini savunmak..

Çıkar ilişkilerine girmeyip, hele hele yandaşlığın prim yaptığı, paye aldığı bir dönemde vede ekonomik krize rağmen bir basın kuruluşu olarak, ayakta kalabilmek kolay olmasa gerek.

"Karasu Haber" olarak 20 yıllık bir onur çizgisinde yürüyebilmek başlı başına takdire şayan bir başarı öyküsü.

Toplumsal sorumluluk çerçevesinde kalemini/yüreğini satmayan, basın emekçilerine selam olsun. Selam olsun Karasu Haber'e ve onu yaşatan yüreklere...

Hesap sormayan, sorgulamayan, soru sormayan topluma, görmeyen gözlere, duymayan kulaklara anlatmak zor olsa da; Tarihe not düşmek adına, toplum vicdanına seslenebilmek, sorumluluk/duyarlılıktan daha öte yürekliliktir.

Cihan Ersöz Ağabey;

Eğitim dünyasından basın dünyasına -sorumlu/duyarlı/yürekli- bir kazanım,

Yetiştiği toprakların sorunlarını ‘izlenim’iyle içselleştiren, haber/bilgi/paylaşımlarıyla;

Karasu için farkındalık yaratan bir değerden fazlası sağduyulu bir bellektir.

Saygı/sevgi/selam ve sağlıkla...

(Karasu / 15. 02. 2026)

Remzi KOÇÖZ

BİR TOPLUMSAL ANATOMİ

2026-02-10T20:32:01.243+03:00

BİR TOPLUMSAL ANATOMİ

“Toplumda kültür yok. 200 küsur üniversite var ama, hoca yok, cehalet kurbanı olarak devam ediyoruz, vasatlık her yerde. Bir kültürün birikmesi, bakkaldan mal almaya benzemez. Kentli olmak, kente her taşınanın kentli olduğu anlamına gelmez. Kentli olmak, çağdaş uygarlığı bütünüyle olmasa bile, biraz anlamış olmak demektir.”

(Prof. Doğan Kuban)

-Bir Konu, Bir Olay ve Bir Ölüm-
25 Kasım 2025 günü yaklaşık 2.5 ay kadar önce Tüvtürk Ankara/Eryaman istasyonunda 3 yaşına giren aracımın ilk muayenesi sonunda "arka sağ emniyet kemerinin aktif olmadığı şeklinde" ağır kusurlu olunduğu mesajı telefona geldiğinde ister istemez canım sıkıldı. Arka sağ koltuğa kabanımı bırakmıştım. Bagajı açıp stepneyi kontrol eden çalışanın kabanı kaldırıp emniyet kemerini görmemesi mümkün değildi.
Aklıma muayene öncesi yaşananlar geldi.
...
O gün muayene için sıramızı beklerken 1 araç kala bizim kulvar durur. Benim gibi arka sıradakiler niçin bekletildiğimizi öğrenme yanında çalışanlara pratik yolu söylememize rağmen bildiklerini uygularlar.
-önümde benimle yaşıt 60 model özel/opel otonun arka bagaj kapağını açmak için değişik anahtarlarla/elle-levyeyle /çekiçle vurarak15 dk kadar uğraş verilsede bagaj açılamayip-
sonunda bizim söylediğimiz noktaya gelirler, araç yan boşluğa alınıp bizlere sıra gelir. Ancak muayene sonucunda bana ve arkamdaki kişiye ağır kusur raporu verilmesi duygusal bir algı oluşturacaktı.
...
Duruma itiraz bağlamında;
Aracı muayene eden kişi kulvardan ayrıldığından
Kulvarda çalışanların sorumlusu olduğunu söyleyen kişiye raporda bir yanlışlık var diyerek aracın arka sağ kapısını açıp, bakmasını istediğimde; sorumlu kişi dışarıdaki araca bakamayacaklarını, yeniden işlem başlatıp tekrar muayene randevusu almam gerektiğini söyleyerek içeriye ayrıldı.
Muayene alanından ayrılıp ilk işlemleri yaptırdığım ofisteki çalışana söz konusu işlemle ilgili sorumlu/yetkili bir kişi sorduğumda son görüştüğüm kişiye yönlendirince;
Yaşımız/Yaşam tecrübemiz gereği;
söz konusu işyerinde işlerin otomasyona bağlanıp sorun çözecek muhatap olunabilecek bir ilgilinin bulunmadığı kanaatiyle;
Nalet olsun/ya sabır diyerek,
yeniden basvuru/randevu/sıra derken 3 saat daha zamanımızı heba ederek, mesai bitmeden işlemleri sonuçlandırabildik.
Anlayacağınız kendi kendime telkinle uyma çoluk çocuğa diyerek istasyondan ayrıldım.
Tüvtürk'e yazarım/iletirim düşüncemden de birşey çıkmaz duygusuyla unutmaya dönüşür.
Bu ve benzeri olayları günlük yaşam içerisinde çoğu insan farklı şekillerde yaşamakta, kimisi adliyelik/hastanelik boyutlara kimi de bir hiç uğruna istenmeyenle sonuçlanmakta.
Tıpkı geçen hafta 2 Şubat günü yaşanan bir ölüm olayı gibi..
...
Ankara/Yenimahalle/İvedik TüvTürk araç muayene istasyonunda aracını rutin muayene kontrolü için götüren kişinin (polis me. Melih Okan Keskin) muayene işlemine itirazı sonrası
(Tüvtürk çalışanının yumrukla karşılık vermesi ardından diğer çalışanların topyekûn kişiyi linç etme girişimi) yaşananların kişinin ölümüyle sonuçlanması akıl tutulması olarak nitelenebilecek ibretlik bir vaka.
Öncelikle ortada haberlerde yazıldığı gibi olay bir kavga/darp değil 1 kişiye çok sayıda çalışan tarafından linç girişimi.

Bir güvenlik personeli olarak böyle bir zorbalıkla karşılaşabileceğini ummamış silahını çek(e)memiştir. Ve sonrasında beyin kanaması sonucu ölümü ise çok acı olmuştur.
Ailesi/sevenleri/yakınlarının başı sağolsun.
...
Özellikle büyük kentlerde;
bu ve benzeri durumlarla bir şekilde/sebeple
-sokakta/markette/okulda/stadta/

salonda/trafikte/hastanede-
öfkenin kontrolsüz şiddete dönüşmesi şeklinde;
ve bu tür olaylarla her an/ heryerde/herkesin karşılaşabilmesi yüksek bir olasılık.
Bunlar biryerde bilinçsiz ani öfke patlamaları,
Kontrolsüz güç haline dönüşmüş gruplar.

Yan/düz/niye baktından tutunda
Davranışınızdan/konuşmanızdan anlam,
Her türlü durumdan kendine vazife çıkaran
bir paranoya; psiko/patolojik bir ruh hali.
Hakkınızı aramanız/sorgulamanız durumunda da hakaret/şiddet gibi ne tür bir davranışla karşılaşabileceğiniz belirsiz.
Her an dikkati elden bırakmamak,
Aklınıza mukayyet olmak,
Sağduyulu kalabilmek ne derece mümkün!

-Zaten günlük yaşam koşuşturmacasinda sağduyu/hoşgörü/saygı/sevgi gibi değerleri unuttuk.
-Büyüğünden küçüğüne/
okumuşundan okumamışına/
gencinden yaşlısına/
kadınından erkeğine-
Akıl/izan yerine içgüdüleriyle hareket eden,

Cinnet hali,

Kuralsız/pişkinlik hak getire,

Bir anomali toplumuna dönüştük.

Her an kavgaya hazır,
İnsanlar burunlarından soluyor,
Kimseye birşey sormaya gelmiyor,
Memur/görevli yüzünüze bile bakmıyor,
Sorun çözme yerine öteleyerek,
Amca/dayı git işine gibi cevaplar.

Toplumsal travma/çürüme/yozlaşma
ne derseniz deyin!
Sonuçta gelinen nokta;
Sağlıksız/huzursuz bir toplum!
Neden / Niçin?..
(Ankara/10. 02. 2026)
Remzi Koçöz

TARİHTEN -Tarih Sayfalarından- NOTLAR - 38

2026-01-23T00:30:00.019+03:00

“Öyle görünüyor ki biz Türkiye’de bir inkılâp gerçeği ile karşı karşıyayız; ama bir inkılâp teorisi ve felsefesi ile karşı karşıya değiliz. Mademki bir inkılâp vardır, o halde bu inkılâbın bir açıklaması olmalıdır… Nitekim bir aydın kadro, hem de Mustafa Kemal’in hayatında ve onun gözleri önünde, gene de Türk inkılâbının ideolojisini kendi açısından derlemek, aydınlatmak ve birleştirmek çabasına girmiştir. Bu hareket, Kadro hareketidir.” (Şevket Süreyya Aydemir)

KADRO HAREKETİ: KADROCULAR

-Kadro Dergisinin Öyküsü- *

Kadro Dergisi; Cumhuriyet’in kuruluş yıllarında bir grup aydın tarafından çıkarılıp 1932-1935 yılları arası 3 yıllık sürede toplam 36 sayı yayımlanmış bir aylık düşünce dergisi. Derginin ideoloğu Şevket Süreyya Aydemir (1897-1976), yayın müdürü Vedat Nedim Tör (1897-1985), imtiyaz sahibi Yakup Kadri Karaosmanoğlu (1889-1974), İsmail Hüsrev Tökin (1902-1993), Burhan Asaf Belge (1899-1967) ve yazılarıyla 1933’de katılan Mehmet Şevki Yazman sayılabilir. Ayrıca çeşitli sayılarda, başka yazarlar da yazılarını yayımlamışlardır.

Kadro Dergisinin yayımlanma amacı ilk sayısında (23.1.1932): “Türkiye, bir inkılap içindedir. Bu inkılap durmadı. Bugüne kadar geçirdiğimiz hareketler, şahit olduğumuz muazzam dirilme/ayağa kalkma manzaraları, onun yalnız bir safhasıdır. Bir ihtilal geçirdik. İhtilal inkılabın gayesi değil, vasıtasıdır” şeklinde açıklanmıştır.

“Kadro, bir parçalı millet rejimi, içinde bir parlamento teşekkülü değil, bir inkılâp avangardıdır. İnkılâbın bütün yöneten fikirleri, inkılâbın esasını ve gelişim istikametini tayin ve ilân eden ileri prensipler, ancak böyle bir ‘kadro’nun ideolojisinde ifadesini bulur.” (Bkz. Ş.Süreyya Aydemir, “Kadro”, 1932, S:1, s.3).

Kadro dergisinin başyazıları genellikle “Kadro” başlığı altında Şevket Süreyya Aydemir tarafından yayımlanmıştır. Dergide edebiyat yazıları yayımlayan tek isim Yakup Kadri’dir. Onun dışında Devletçilik fikrini savunan dergide yayımlanan 360 makaleden 150’si ekonomik konuları içermektedir.

1929 ekonomik bunalımı ve 1930 Serbest fırka deneyiminin ardından bu sancılı süreci toparlamak ve genç Cumhuriyet’e yeni bir ivme kazandırmak amacıyla yola çıkan Kadro Hareketi bir şekilde siyasi bir kimliğe bürünür. Şevket Süreyya Aydemir’in Türk Ocağı’nda vermiş olduğu (15.1.1931), "İnkılâbın İdeolojisi" başlıklı “İnkılap ve Kadro konferansı”, 1930'ların ilk yarısına önemli ölçüde damgasını vuracak, entelektüel/ideolojik yönelişin bir habercisi olarak, resmî ideolojinin ilgisini çekecek ölçütte geniş yankılar uyandırır.

Aydemir; Devrimin, “ilerledikçe ve derinleştikçe onun teorik özü ve ideolojik esasları etrafında yürüyen fikir araştırma ve hareketlerinin de genişleyeceğine ve derinleşeceğine” inanıyordu. Bunun da ekonomi modeli “ne bir topyekûn sosyalizm ne de totaliter bir devlet kapitalizmi idi. Bu sadece planlı ve devletçi bir düzeni” kapsıyordu. Pozitivizmin bir uzantısı olarak addedilen Solidarizmi (ulusal birlik/bağlılık) Halkçılık ilkesiyle bütünleştirmeye çalışıyorlardı.

Topluma karşı aydın sorumluluğunu, devlet sorumluluğuyla birleştirerek aydınlanmacı bir çaba içerisinde, yalnıza Türk toplumu değil, ezilen tüm halklara umut ve rol/model olacak bir sistemin peşindedir. Bu düşüncenin en ciddi biçimde tartışıldığı yer ise Kadro Hareketi olmuştur. Bu bağlamda, Kadrocuların Kemalizm’e ideolog olma ve yeni bir sosyo-ekonomik model yaratma çabaları özgündür.

Toplumun kültürel bilincinin yanında, tarihsel süreç içerisinde biçimlenmiş sosyolojik problemler de gündemindedir. Aydemir’e göre Türkiye’nin doğusunda yaşayan halk, bir derebeylik düzeni altında geriliğe mahkûmdu. Bu mücadelede derebeylik düzeninin tasfiyesi için gerekli olan formülü toprak reformunda görüyordu. Toprak reformu, bölge halkının ekonomik bağımsızlığa kavuşturulması ve devrimin benimsenebilmesi için gerekli bir kültürel düzeye zemin sağlaması bakımından da gerekli görülüyordu. (1932, S:6, s.44-45)

Milli Kurtuluş Hareketi ve 3. Yol Arayışı

Kadrocuların Türkiye’ye ilişkin tezleri milli olmakla birlikte, aynı zamanda tüm ezilmiş halklara da örnek olacak bir idealdir. Türk devriminin evrenselliği gibi önerdikleri ideolojinin de kapitalizm /sosyalizm gibi evrensellik iddiasını taşıdığını belirtmişlerdir.

Aydemir, Kadrocuların diğer ideolojilere yaklaşımını şöyle açıklar: “Ne sosyalizmin ne liberal demokrasinin ne parlamentarizmin ne faşizmin simsarıdır. Hatta bütün bu birleşik teorilerden sarfınazar, sadece milliyetçilik, cumhuriyetçilik, devletçilik, inkılapçılık, halkçılık, lâiklik formülünde ifadesini bulan toplumsal özelliklerin ilk belirtileri bile bizim rejimimizi tümüyle bütün rejimlerden ayırır.” Bu açıklama 3. bir yol arayışının belirtilmesi açısından önemlidir. Millî Kurtuluş Hareketi olarak nitelendirilen bu model, Batı karşısında sanayileşmesini başaramamış 3. dünya ülkelerine de rol model olacak bir sistemdi. Türkiye, bu bağlamda sömürgeliği/sömürgeciliği reddederek kendi kendine yeten yeni bir dünya düzeni içerisinde yer alacaktı. (1932, S:1, s.45-47; 1934, S:29, s.9; 1934, S:31,s.37)

Aydemir, öncü/elitist kadro olan aydınların yerine getirmesi gereken Millî Kurtuluş Hareketi’nin ana hedeflerinden birisi olan, “imtiyazsız, sınıfsız, kaynaşmış bir kitle" idealinin peşinden gidecektir.(1933, S:23, s.9)

Kadro Dergisinin Sonlanması

Kadro dergisi, Atatürk ve Başbakan İnönü’nün desteğine rağmen çok geçmeden (Kadrocuların görüşlerini Marksizm’e dayalı buldukları ve Komünizm ithalatı yaptıkları iddiasıyla), ağır tenkitlere maruz kalırken, CHP genel sekreteri Recep Peker ve yönetimdekilerin de benzer tepkileri Kadroculara karşı olumsuz bir hava oluştururken, Derginin imtiyaz sahibi Yakup Kadri’nin bir nevi sürgün niteliğinde Arnavutluk/Tiran’a elçi olarak atanması üzerine, sessizce kapanmak zorunda kalmıştır.

Kadrocular, Cumhuriyetin tek partili dönemi için teorik zemin kurma arayışı içinde olmuşlar, ancak bu süreçte CHP’nin yönetici seçkinleri/elitleri ile de bir nevi çatışmaya girmişlerdir.

Aydemir’e göre, Kadroculara yönelik tepkiler; “Kadro'nun taviz kabul etmez inkılâpçılığından ve totaliter kabul edilen yayımından doğuyordu.”

Kadro’nun son sayısında Aydemir, idealindeki devlet düşüncesinin kaynağı olan hedefle yazısını tamamlar: “Aydınlar, kendine kadar getirilen ve emanet edilen inkılabı, bundan sonraki gelişim yollarında da arızasız yürütür, genişletir ve derinleştirebilir. Her şey İnkılâp adına! Her şey inkılâp için…” (1935,S:35-36, s.22)

Sonuç olarak

Kadro’da Aydemir’in en büyük çabası Kemalizm olarak adlandırdığı Milli Kurtuluş Hareketi’nin ideolojisini yapmaktır. Türk Devrimine rehber olması beklenen bu proje, aynı zamanda tüm sömürge uluslara da örnek olacak evrensel bir modeldir. Bu yaklaşımın temelinde, ağırlıklı olarak Batı/Avrupa sistemini temsil eden liberal/sosyalist ideolojilerin tümünden farklı 3. bir yol arayışı içerisinde Türkiye’ye özgün bir sentez ortaya koymuştur.

O dönemin aydınlarından farklı olarak önerdiği toplumsal proje; Konferanslar ardından “İnkılap ve Kadro” çalışmasıyla teorik boyuta dönüştürülmüş ve “Kadro Dergisi” ile -Kemalizm’e rehber olacak bir tartışma çerçevesinde- kitlesel bir boyuta taşınmıştır.

Aydemir, tüm üretkenliğine/çabasına rağmen, “milli işbirliği” olarak da ifade ettiği “planlı bir toplum düzeni”ni ve Türkiye’ye uygun gördüğü inkılâp ideolojisini siyasi elitlere benimsetememiş, ancak Kadro Hareketi olarak Türk düşün dünyasında özgün bir yer edinmeyi başarmıştır. Kısa sürelide olsa, Kemalizmin sistematik hale getirilmesi yönünde öncü olmuştur.

Kadrocular, ulusal bağımsızlık hareketinin ideolojisini yapma idealleri yanında, bu hareketin de ilk dikkate değer temsilcileridir. Kullandıkları kavramlar 1930’ların Türkiye’sinin entelektüel / akademik çevreleri için çok çok ileridir.

Kadrocular idealist bir anlayışla yola çıkarak düşün/yazın/kültür anlamında da Cumhuriyet aydınlanmasına ve toplumsal bilinçlenmeye katkı sunarken kendilerinden sonraki kuşakları yüreklendirici geleceğe ışık tutan bir ateşi Anadolu’nun bağrında yakmışlardır.

* (Kaynakça: Kadro Dergisi, 1932-1935, Sayı:1-36; Ş.S. Aydemir, Tek Adam /Suyu Arayan Adam; C. Ünver, “Şevket Süreyya Aydemir”; İ.Tekeli ve S. İlkin, Bir Cumhuriyet Öyküsü: Kadrocuları ve Kadro’yu Anlamak; M. Yanardağ, Türk Siyasal Yaşamında Kadro Hareketi; Atatürk Ansiklopedisi;…)

(23 Ocak 2026)

Remzi KOÇÖZ

TARİHTEN -Tarih Sayfalarından- NOTLAR - 37

2026-01-18T00:51:00.001+03:00

‘20. yy’da Latin/Güney Amerika ABD’nin arka bahçesi, Dünya’daki heryer ise İngilizlerin kendi bahçesi idi. 21. yy’da bu değişti. Artık Dünyanın heryeri ABD’nin bahçesi…’

MONROE DOKTRİNİ VE CONDOR PLANI

Bundan 200 yıl kadar öncesinde 19. yüzyılın ilk çeyreğinde (1823) ABD Başkanı James Monroe tarafından Kongre'ye sunulan ABD'nin dış politikasına ilişkin "Amerika Amerikalılarındır" sloganıyla örtüşen ve zamanla "Amerika kıta olarak kuzeyiyle/güneyiyle ABD'nindir" manifestosuna dönüşen Doktrini, “Anti-koloniyalizm / Karışmazlık / Ayrı Etki Alanları / Kabuğuna Çekilme” 4 temel prensip üzerine inşa edilmiştir.

ABD'nin küresel duruşunu/yayılmasını uzun yıllar boyunca şekillendiren bu Doktrin, Avrupa’nın Amerika kıtasındaki hegemonyasının Latin dünyasında yeni kutsal ittifaklarla yenilenme eğilimi ile Rusya'nın Alaska'dan güneye, kıtanın kuzeyine doğru genişleme niyetlerine karşı bir güvenlik kuşağı oluşturarak nüfuz alanını koruma kalkanı içerisine alacaktır. Zaten 20. yy çeyreğinde de güç eski dünyadan yeni dünyaya geçecek İngilizlerin yerini 100 yıl içerisinde ABD devralarak 21. yy çeyreğine değin dünyanın yeni efendisi olacaktır. Bu doktrin Güney/Latin ülkelerinde ABD/kapitalizm/ liberalizm karşıtı yeni rejimlerin oluşmaması vede Soğuk Savaş sürecinde ideolojik savaş çerçevesinde Sovyetlerin Batı Yarımküre çevresinde yayılmasını engellemek için kullanılmıştır. ABD Küba’nın ardından Vietnam çıkmazı sonrası yeni Kübalar oluşmaması için Latin dünyasında ardı ardına askeri darbelerle gücünü pekiştirecek, Condor planını devreye sokacaktır.

Condor Planı / Akbaba Operasyonu (*)

1970'li yılların ortalarında Latin/Güney Amerika’daki diktatörlüklerin ABD/CİA desteğiyle uygulamaya koyduğu operasyondur. Salvador Allende seçimle iktidara geldiğinde (Şili-1973); ABD yönetimi; "Mesele Şili halkının oylarıyla verecekleri karara terk edilemeyecek kadar önemli. Yanı başımızdaki bir ülkenin halkının sorumsuzluğu yüzünden komünizme kaymasını elimiz kolumuz bağlı izlemek anlamsız" diyecektir.

ABD Dışişleri bakanı Henry Kissinger; ABD merkezli darbelerin öncüsü/ideoloğu/uygulayıcısıdır. Onun başkanlığında 1970’lerde 40’lar meclisi toplanarak, Şili’deki siyasi gelişmelere dikkat çekecek, Domino teorisi korkusu/endişesiyle; “Şili 2. Küba’mız olur, kenarda oturup seyredemeyiz, halkı özgür iradesine bırakamayız”, denilerek bir yandan karşıt propaganda/para (ABD/CİA Şili için 8 milyon $ harcayacaktır), diğer yandan gladio/kontrgerilla aracılığıyla toplumların gelişimlerine dış müdahaleler geliştirilecektir.

(Zaten Şili öncesinde: Paraguay/1954, Brezilya/1964, Arjantin/1966, Uruguay/1971, Bolivya/1973 ülkelerinde askeri darbeler sonucu ordu yönetimlere el koymuştu.)
Seçimlerin sonucunu değiştirme, sosyal yapıyı etkileme ve demokrasiyi manipüle etme sonrasında darbeler ile iktidara el koyma süreçleri yaşanır. Ve güney/Latin Amerika’da ters domino etkisi sonucu oluşan CİA destekli diktatörler döneminde; Cuntalar emrindeki ölüm mangaları: ölümler/ sabotajlar/suikastler/infazlar gerçekleştirilir.

1975 yılında ise bu ülkelerin temsilcileri Şili/Santiago’da toplanıp devrimci/muhalif örgütlenmeleri yok etmek için birlikte hareket etme kararı alırlar. Bu ülkeler sadece birbirlerinin sınırlarındaki muhalifleri yakalamakla kalmayıp, dünyanın çeşitli yerlerine dağılmış muhalifleri de yakalayıp yargısız infazlarla yok edeceklerdir.

Yaklaşık 50.000 ölü, 30.000 kayıp ve 400.000 tutuklu vardır. Kayıplar ağırlıklı olarak helikopter/uçaklardan atılan insanları kapsamakta, o günlerde gökyüzünden ölüler/ölümler yağmaktadır.

Demokrasi/insan hakları şampiyonu/öncüsü ABD, insanların en temel hakkı olan yaşam hakkını yok sayacak, Soğuk savaşta kirli bir hesaplaşma sonucu binlerce insan öldürülürken sorun teşkil etmeyecektir.

Sonuçta; Akbaba operasyonları 1975-1983 yılları arası yürütülecek, sonrasında dünyanın farklı coğrafyalarında da yeni stratejiler devreye sokulacaktır.

Soğuk savaş sürecinde 1975-85 yılları arasında yeşil kuşak ülkelerinde de Latin/Güney Amerika benzeri bir süreç yaşanırken, Türkiye’de de 70’li yıllar siyasi/ekonomik açıdan istikrarsız yıllardır. Toplumsal açıdan olaylar/çatışmalar ile ölümler artarak iç savaş boyutuna ulaşılmış, muhtıra/darbe şeklinde demokratik yaşama yönelik askeri müdahaleler gerçekleştirilmiştir.

Peki tüm bu yaşananların/gelişmelerin ardından Diktatörlerin akıbetleri nasıl sonlanmış,

Ülkeler ise nasıl bir seyir izlemiş, nerelere savrulmuşlardır?

(*) Kaynakça: Prof. A. Kasım Han-Burak Küntay; “Condor Planı”, Tarih TV/ Nereden Nereye)

(18 Ocak 2026)

Remzi KOÇÖZ

YENİ YIL / 2026

2026-01-01T00:00:00.001+03:00

YENİ YIL...

Yeni yılda,

Birey/aile/toplum/ülke/insanlık olarak;

-Hayaller /beklentiler/ umutlar çerçevesinde-

Yeni dileklerimiz muhakkak olacak.

Öncelik;

-Ümitsizliğin/kötümserliğin/karamsarlığın/karanlığın/

Adaletsizliğin/zulmün/sömürünün/

Ahlaksızlığın vede cehaletin pençesinde-

Hayat dışı kalmamak.

Sonrası;

Akıl sağlığımızı, irademizi, vicdanımızı

Ve İnsanlığımızı kaybetmeden,

Mücadele içerisinde,

Ayakta yarınlara kalabilmek,

En başat dileğimiz,

Yeni yılda da!

Saygı/sevgi/selamlarımla…

(Ankara / 01 Ocak 2026)

Remzi KOÇÖZ