Pola Retradio en Esperanto https://pola-retradio.org Pola RetRadio - nia komuna lingvomedio Sun, 10 May 2026 23:26:09 +0000 eo-UY hourly 1 https://pola-retradio.org/wp-content/uploads/2020/04/cropped-273109_193525014037475_2133838_o-32x32.png Pola Retradio en Esperanto https://pola-retradio.org 32 32 Redakcia teamo: Barbara PIETRZAK / Gabriela KOSIARSKA / Milada SZWEDO / Maciej JASKOT / Krystyna GROCHOCKA / Tomasz MILLER / Saliĥ ZAKIROV / Bruce CRISP no episodic podcast Pola Retradio en Esperanto https://pola-retradio.org/wp-content/uploads/powerpress/PRR-simbolo.jpg https://pola-retradio.org TV-G esperanto,pola,polonia,polskieElsendoj fare de eksa Esperanto-redakcio de Pola Radio.heredanto de Esperanto-redakcio de Pola Radiobarbarinella@gmail.com E_elsendo el la 10.05.2026 https://pola-retradio.org/2026/05/e_elsendo-el-la-10-05-2026/ https://pola-retradio.org/2026/05/e_elsendo-el-la-10-05-2026/#respond Sun, 10 May 2026 20:52:51 +0000 https://pola-retradio.org/?p=43760 En la 1470-a E_elsendo el la 10.05.2026 ĉe www.pola-retradio.org:

• Komence, tuj post la historifoliaj datoj, ni prezentas kulturkronikajn informojn. Hodiaŭ pri ekfunkciinta Biblia Legejo en la Katolika Universitato de Lublin kaj pri la unika en Pollando muzeo de krimmedicino en Vroclavo.
• En la E-komunuma segmento ni informas pri la sukceso de Heinz-Wilhelm Sprick, dank’ al kiu PollUnit komencis uzi Esperanton kaj pri nova maja literatura konkurso de IKUE.
• Fine ni proponas Leterkestan renkontiĝon, en kiu ni citas i.a. mesaĝojn kaj reagojn de niaj aŭskultantoj je niaj elsendoj.
• Muzike ni referencas al la pasinta la 7-an de majo naskiĝdatreveno de Marjorie Boulton, prezentante ŝian poeziaĵon „Via kato”, muzikigitan de AI el la profilo de Ilija. Ŝia foto kun kato el la paĝo de Brita E-Asocio ornamas nian hodiaŭan programinformon.
• En unuopaj rubrikoj de nia paĝo eblas konsulti la paralele legeblajn kaj aŭdeblajn tekstojn el niaj elsendoj, kio estas tradicio de nia redakcio ekde 2003.
• La elsendo estas aŭdebla en Jutubo ĉe la adreso: https://www.youtube.com/results?q=pola+retradio&sp=CAI%253D Interalie pere de Jutubo, konforme al individua bezono, eblas rapidigi aŭ malrapidigi la parolritmon de la sondokumentoj; eblas transsalti al ajna serĉata fragmento de la elsendo.

]]> https://pola-retradio.org/2026/05/e_elsendo-el-la-10-05-2026/feed/ 0 full 27:41 barbarinella@gmail.com (Barbara Pietrzak)noEn la 1470-a E_elsendo el la 10.05.2026 ĉe www.pola-retradio.org: • Komence, tuj post la historifoliaj datoj, ni prezentas kulturkronikajn informojn. Hodiaŭ pri ekfunkciinta Biblia Legejo en la Katolika Universitato de Lublin kaj pri la unika en Pollando muzeo de krimmedicino en Vroclavo. • En la E-komunuma segmento ni informas pri la sukceso de Heinz-Wilhelm Sprick, […]En la 1470-a E_elsendo el la 10.05.2026 ĉe www.pola-retradio.org: • Komence, tuj post la historifoliaj datoj, ni prezentas kulturkronikajn informojn. Hodiaŭ pri ekfunkciinta Biblia Legejo en la Katolika Universitato de Lublin kaj pri la unika en Pollando muzeo de krimmedicino en Vroclavo. • En la E-komunuma segmento ni informas pri la sukceso de Heinz-Wilhelm Sprick, […]esperanto,pola,polonia,polskie E_elsendo el la 05.05.2026 https://pola-retradio.org/2026/05/e_elsendo-el-la-05-05-2026/ https://pola-retradio.org/2026/05/e_elsendo-el-la-05-05-2026/#respond Tue, 05 May 2026 20:49:22 +0000 https://pola-retradio.org/?p=43724 En la 1469-a E_elsendo el la 05.05.2026 ĉe www.pola-retradio.org:

• En Pollando ni ĝuis komence de majo longan semajnfinon kun tri festoj: de la 1-a de majo, kiel Laborista/Laborula Tago, de la 2-a de majo, kiam  estas festata kiel Tago de la Nacia Flago kaj de la 3-a de majo kiel la Tago de la Konstitucio 1791. Pri ili kaj la ŝanĝiĝanta maniero festi en la redakcia interparolo dialogas Barbara kaj Gabi.
• En aktualaĵoj ni informas pri sentiĝanta ŝanĝo de poloj al alkoholaĵoj; pri tio ĉu poloji estas por aŭ kontraŭ kontanta mono; pri rekomendo de internaciaj turismaj firmaoj ferii en tiaj polaj urboj kiel Krakovo aŭ Varsovio.
• La scienca rubriko denove levas la problemon de negativa influo de artefarita lumo, ĉi-foje rilate al migrantaj birdoj.
• Niaj muzikaj interludoj rilatas al la varsoviaj muzikfolkloraĵoj. La interreta foto  de  Aleksy Witwicki prezentas la flirtantan polan flagon dum la Tago de la Nacia Flago, kio referencas al nia hodiaŭa redakcia interparolo.
• En unuopaj rubrikoj de nia paĝo eblas konsulti la paralele legeblajn kaj aŭdeblajn tekstojn el niaj elsendoj, kio estas tradicio de nia redakcio ekde 2003. La elsendo estas aŭdebla en Jutubo ĉe la adreso: https://www.youtube.com/results?q=pola+retradio&sp=CAI%253D Interalie pere de Jutubo, konforme al individua bezono, eblas rapidigi aŭ malrapidigi la parolritmon de la sondokumentoj; eblas transsalti al ajna serĉata fragmento de la elsendo.

]]> https://pola-retradio.org/2026/05/e_elsendo-el-la-05-05-2026/feed/ 0 full 29:33 barbarinella@gmail.com (Barbara Pietrzak)noEn la 1469-a E_elsendo el la 05.05.2026 ĉe www.pola-retradio.org: • En Pollando ni ĝuis komence de majo longan semajnfinon kun tri festoj: de la 1-a de majo, kiel Laborista/Laborula Tago, de la 2-a de majo, kiam  estas festata kiel Tago de la Nacia Flago kaj de la 3-a de majo kiel la Tago de la […]En la 1469-a E_elsendo el la 05.05.2026 ĉe www.pola-retradio.org: • En Pollando ni ĝuis komence de majo longan semajnfinon kun tri festoj: de la 1-a de majo, kiel Laborista/Laborula Tago, de la 2-a de majo, kiam  estas festata kiel Tago de la Nacia Flago kaj de la 3-a de majo kiel la Tago de la […]esperanto,pola,polonia,polskie La artefarita lumo danĝera ankaŭ por migrantaj birdoj https://pola-retradio.org/2026/05/la-artefarita-lumo-dangera-ankau-por-migrantaj-birdoj/ https://pola-retradio.org/2026/05/la-artefarita-lumo-dangera-ankau-por-migrantaj-birdoj/#respond Tue, 05 May 2026 18:25:07 +0000 https://pola-retradio.org/?p=43749 La observado de migrantaj birdoj elmontris, ke la artefarita lumo povas longigi la aktivecon de maturaj birdoj je 40 minutoj dum la diurno kaj kaze de birdidoj malfruigi ilian forlason de la nesto.
Tio estas la esplorrezultoj de internacia grupo de sciencistoj, inter kiuj estis fakulinoj el la Jagellona Universitato en Krakovo kaj krome esploristoj el Svislando, Hispanio kaj Skotlando.
Tio signifas, ke birdoj same kiel homoj reagas je la nokta artefarita lumo. Ĝi povas influi la evoluon de la birdidoj, ilian fiziologion, la ciklon de ilia tag-nokta aktiveco, dormodaŭron kaj funkciadon de la tutaj familioj.
Pro ĉio ĉi respondecas la biologia horloĝo sinkronigata ĉefe de la tag-nokta ciklo. La ŝlosila estas melatonino, hormono eligata en mallumo, reguliganta dormo-aktivecon kaj metabolajn procezojn. La nokta artefarita lumo perturbas tiun mekanismon, bremsante la melatoninon kaj malorganizante la diurnajn ritmojn. Estis pruvite, ke pli fortaj sekvoj lige kun lumintenseco estas videblaj ĉe birdaj femaloj. Aparte impresiĝemaj je la artefarita lumo estas migrantaj birdoj,
Unu el eksperimentoj okazis sur la sveda insulo Gotlando, kie al la observado estis subigita migranta birdo vintrumanta en Afriko, Blankakola muŝkaptulo (Ficedula albicollis). Dum la observado iuj el la kovokestoj estis ekipitaj per la nokta LED-lumo, komparebla al la lumnivelo ekzemple en urboj.
En normalaj kondiĉoj la nokto estas por birdidoj tempo de preskaŭ plena trankvilo. En lumigitaj nestoj la situacio estis tute alia. Birdidoj komencis pep-postuli manĝon ankaŭ nokte dum iom pli longa tempo, tiel ke la limo inter tago kaj nokto malaperis. La ŝanĝo en la konduto de birdidoj elvokis la reagojn de la gepatoj, kiuj longigis sian tempon de aktiveco meze je 40 minutoj.
Tiel la precize sinkronigita sistemo, en kiu la bezonoj de la birdidoj kaj reagoj de la gepatroj – kutime ideale sinkronigitaj en la taga ritmo – estis detruita. Birdidoj el lumigitaj nestoj malpli frue forflugadis el la nesto, kio atestas pri malpli rapida evoluritmo kaj pri pli longdaŭra dependeco de la gepatroj. Samtempe estis konstatite, ke malkreskis la postvivado de junaj birdoj en la posta evoluetapo, kvankam ĝenerale la transvivebleco de junaj birdoj el lumigitaj nestoj kompare kun birdoj el senlumaj nestoj ne estis esence malsama.
Tamen laŭ la esploristoj, eĉ malgranda evoluprokrasto povas havi gravajn konsekvencojn por migrantaj birdoj, ĉar ilia vivciklo estas strikte ligita kun jarsezonoj, kaj evoluo, plumiĝo kaj miagrado devas sekvi en konforma ciklo. Iliakaze la perturbo de nur unu vivetapo povas malgrandigi la ŝancojn de transvivo kaj genera sukceso en pliaj sezonoj.

El la elsendo 05.05.2026. Legas Barbara – 04′ 19″

]]> https://pola-retradio.org/2026/05/la-artefarita-lumo-dangera-ankau-por-migrantaj-birdoj/feed/ 0 barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka)noLa observado de migrantaj birdoj elmontris, ke la artefarita lumo povas longigi la aktivecon de maturaj birdoj je 40 minutoj dum la diurno kaj kaze de birdidoj malfruigi ilian forlason de la nesto. Tio estas la esplorrezultoj de internacia grupo de sciencistoj, inter kiuj estis fakulinoj el la Jagellona Universitato en Krakovo kaj krome esploristoj […]La observado de migrantaj birdoj elmontris, ke la artefarita lumo povas longigi la aktivecon de maturaj birdoj je 40 minutoj dum la diurno kaj kaze de birdidoj malfruigi ilian forlason de la nesto. Tio estas la esplorrezultoj de internacia grupo de sciencistoj, inter kiuj estis fakulinoj el la Jagellona Universitato en Krakovo kaj krome esploristoj […]esperanto,pola,polonia,polskie Krakovo kaj Varsovio en turismaj rangolistoj 2026 https://pola-retradio.org/2026/05/krakovo-kaj-varsovio-en-turismaj-rangolistoj-2026/ https://pola-retradio.org/2026/05/krakovo-kaj-varsovio-en-turismaj-rangolistoj-2026/#respond Tue, 05 May 2026 18:22:22 +0000 https://pola-retradio.org/?p=43747 La malnova ĉefurbo de Pollando, Krakovo troviĝas inter 50 la plej bonaj urboj de la mondo 2026. En la prestiĝa rangolisto de la periodaĵo TimeOut Krakovo estas menciita kiel la unusola loko en Pollando.
La listigita je la 16-a loko ĝi antaŭis tiajn urbojn kiel Porto, Madrido, Sidnejo, Parizo aŭ Singapuro. La rangoliston pretigas ne sole ekspertoj kaj korespondantoj de TimeOut, sed ankaŭ influas ĝin opinioj de la loĝantoj. Estas konsideritaj kultura kaj gastronomia oferto, la socia aspekto, ĝenerala kontentosento de la loĝantoj, favoraj prezoj, alireblo al la verdaj kaj ripozigaj spacoj, la kvalito de la urba trafiko kaj ankaŭ la urba aŭtenteco. La unuan lokon egalrange kun Ŝanhajo kaj Edinburgo akiris Melburno.
Aliflanke la brita ĵurnalo The Times agnoskis la aktualan ĉefurbon de Pollando, Varsovion kiel la plej bonan eŭropan urbon por semajnfina vizito. La redakcio taksis ĝin kiel unu el la plej atrakciaj urboj de la kontinento. Varsovio antaŭis Barcelonon, Romon kaj Lisbonon. La ĵurnalo aprecis en la pola ĉefurbo la ligojn inter historio kaj moderneco, gastronomian oferton, kulturon, verdajn spacojn, sekurecon kaj atrakciajn prezojn.

El la elsendo 05.05.2026. Legas Maciek – 01′ 30″

]]> https://pola-retradio.org/2026/05/krakovo-kaj-varsovio-en-turismaj-rangolistoj-2026/feed/ 0 barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka)noLa malnova ĉefurbo de Pollando, Krakovo troviĝas inter 50 la plej bonaj urboj de la mondo 2026. En la prestiĝa rangolisto de la periodaĵo TimeOut Krakovo estas menciita kiel la unusola loko en Pollando. La listigita je la 16-a loko ĝi antaŭis tiajn urbojn kiel Porto, Madrido, Sidnejo, Parizo aŭ Singapuro. La rangoliston pretigas ne […]La malnova ĉefurbo de Pollando, Krakovo troviĝas inter 50 la plej bonaj urboj de la mondo 2026. En la prestiĝa rangolisto de la periodaĵo TimeOut Krakovo estas menciita kiel la unusola loko en Pollando. La listigita je la 16-a loko ĝi antaŭis tiajn urbojn kiel Porto, Madrido, Sidnejo, Parizo aŭ Singapuro. La rangoliston pretigas ne […]esperanto,pola,polonia,polskie Firma tendenco de konsumantoj – mapli da alkoholaĵoj https://pola-retradio.org/2026/05/firma-tendenco-de-konsumantoj-mapli-da-alkoholajoj/ https://pola-retradio.org/2026/05/firma-tendenco-de-konsumantoj-mapli-da-alkoholajoj/#respond Tue, 05 May 2026 18:18:00 +0000 https://pola-retradio.org/?p=43745 La pola alkoholaĵa merkato en la jara skalo havas la valoron de 50 miliardoj da zlotoj. Tamen de kelkaj jaroj ĝi ŝrumpas laŭ la nombra konsidero. Poloj limigas la aĉetadon de alkoholaĵoj, kion konfirmas la esploroj pri la konsumado. Laŭ Shopfully Poland tio estas motivita same per la ekonomiaj, kiel ankaŭ per sanaj motivoj.
Antaŭ Pasko Shopfully Poland enketis konsumantojn pri sumo planita por la festokaza aĉeto de alkoholaĵoj kaj poste ripetis la demandon, ĉi-foje celante realajn elspezojn. Antaŭ la Pasko 43,8 procentoj de la demanditoj planis elspezi por alkoholaĵoj ĝis 150 zlotoj, finfine tiun sumon elspezis iom pli da personoj, ĉar 54,4 procentoj de la konsumantoj. Samtempe inter personoj, kiuj planis pli altajn elspezojn por la festokazaj alkoholaĵoj oni notis malkreskon koncerne efektivajn elspezojn, ofte preskaŭ 50-procentan. Apenaŭ kreskis la elcento de personoj, kiuj antaŭ la Pasko deklaris neniujn elspezojn por alkoholaĵoj aŭ abstinadon kaj sekve informis pri efektiva aferstato. La kresko egalis al unu dekono de procento, de 22,3 ĝis 22,4 procentoj. Tiuj datumoj laŭ specialistoj de Shopfully Poland konfirmas la stabilecon de personaj sintenoj rilate alkoholaĵojn. La decidoj rezigni pri la drinkado ne ŝanĝiĝas pro la festa okazo.
Interesaj estas datumoj rilate al la generacio Z, tio estas personoj naskiĝintaj post 1995, kiuj gandkvante rezignas pri alkoholaĵoj preferante sanan vivstilon kaj sobrecon. Z-junuloj drinkas eĉ 87 procentojn de la alkoholaĵoj malpli ol la antaŭa generacio, sekvante la tendencon NoLo, sen alkoholaĵo aŭ alkoholaĵo nur malaltprocenta.

El la elsendo 05.05.2026. Legas Maciek – 02′ 14″

]]> https://pola-retradio.org/2026/05/firma-tendenco-de-konsumantoj-mapli-da-alkoholajoj/feed/ 0 barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka)noLa pola alkoholaĵa merkato en la jara skalo havas la valoron de 50 miliardoj da zlotoj. Tamen de kelkaj jaroj ĝi ŝrumpas laŭ la nombra konsidero. Poloj limigas la aĉetadon de alkoholaĵoj, kion konfirmas la esploroj pri la konsumado. Laŭ Shopfully Poland tio estas motivita same per la ekonomiaj, kiel ankaŭ per sanaj motivoj. Antaŭ […]La pola alkoholaĵa merkato en la jara skalo havas la valoron de 50 miliardoj da zlotoj. Tamen de kelkaj jaroj ĝi ŝrumpas laŭ la nombra konsidero. Poloj limigas la aĉetadon de alkoholaĵoj, kion konfirmas la esploroj pri la konsumado. Laŭ Shopfully Poland tio estas motivita same per la ekonomiaj, kiel ankaŭ per sanaj motivoj. Antaŭ […]esperanto,pola,polonia,polskie Poloj ĉiam pli ofte uzas elektronikan monon https://pola-retradio.org/2026/05/poloj-ciam-pli-ofte-uzas-elektronikan-monon/ https://pola-retradio.org/2026/05/poloj-ciam-pli-ofte-uzas-elektronikan-monon/#respond Tue, 05 May 2026 18:14:11 +0000 https://pola-retradio.org/?p=43743 Malgraŭ la fakto, ke 61 procentoj de la polaj konsumantoj ĉiutage pagas elektronike, eĉ 47 procentoj asertas, ke la ebleco uzi kontantan monon estas necesa por financa sekureco. La pagadon per kontanta mono preferas 31 procentoj de la enketitoj. I.a. tio sekvas el la enketo de la instituto IBRIS por BLIK, pola poŝtelefona pagosistemo.
Plej ofte la preferon por elektronikaj pagoj manifestas personoj malpli ol 40-jaraj, entute tri kvaronoj de la respondintoj. Oni konstatis krome, ke ju pli altajn enspezojn oni havas , des pli ofte oni elektas la poŝtelefonajn pagojn. Ekzemple eĉ 78 procentoj de la personoj enspezantaj pli ol 7 mil zlotojn nete elektas ciferecajn pagojn.
Kiel atentigas la aŭtoroj de la enketo, poloj ne rezignas pri fizika mono tutece, sed ŝanĝiĝas ilia maniero ĝin uzi. Preskaŭ ĉiu dua persono respondis, ke kontantan monon li/ŝi bezonas en krizaj situacioj kaj 36 procentoj informis, ke kontantan monon akiras helpe de poŝtelefono.
Tamen la tendenco al modernaj pagosolvoj ne estas sama en la tuta socio. Ĝenerale 44 procentoj de la respondintoj preferas la komforton uzi la poŝtelefonan bankoaplikaĵon. En tiu grupo, 72 procentoj de la respondintoj havis 18-29 jarojn, dum personoj pli ol 50-jaraj uzantaj poŝtelefonan bankoaplikaĵon, konsistigis nur 24 procentojn.
Ĝis nun 13 procentoj de la enketitoj plene rezignis pri la uzo de kontanta mono. Inter la plej junaj respondintoj, tio estas personoj 18-29 jaraĝaj, pri la fizika mono rezignis 24 procentoj.

El la elsendo 05.05.2026. Legas Milada – 02′ 48″

]]> https://pola-retradio.org/2026/05/poloj-ciam-pli-ofte-uzas-elektronikan-monon/feed/ 0 barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka)noMalgraŭ la fakto, ke 61 procentoj de la polaj konsumantoj ĉiutage pagas elektronike, eĉ 47 procentoj asertas, ke la ebleco uzi kontantan monon estas necesa por financa sekureco. La pagadon per kontanta mono preferas 31 procentoj de la enketitoj. I.a. tio sekvas el la enketo de la instituto IBRIS por BLIK, pola poŝtelefona pagosistemo. Plej […]Malgraŭ la fakto, ke 61 procentoj de la polaj konsumantoj ĉiutage pagas elektronike, eĉ 47 procentoj asertas, ke la ebleco uzi kontantan monon estas necesa por financa sekureco. La pagadon per kontanta mono preferas 31 procentoj de la enketitoj. I.a. tio sekvas el la enketo de la instituto IBRIS por BLIK, pola poŝtelefona pagosistemo. Plej […]esperanto,pola,polonia,polskie E_elsendo el la 30.04.2026 https://pola-retradio.org/2026/04/e_elsendo-el-la-30-04-2026/ https://pola-retradio.org/2026/04/e_elsendo-el-la-30-04-2026/#respond Thu, 30 Apr 2026 16:45:21 +0000 https://pola-retradio.org/?p=43684 En la 1468-a E_elsendo el la 30.04.2026 ĉe www.pola-retradio.org:

• Komence, tuj post la historifoliaj datoj, ni prezentas kulturkronikajn informojn – ĉi-foje pri esploroj rilataj al la polaj infanoj, viktimoj de germanaj koncentrejoj, kiuj postmilite trovis rifuĝejon en Barcelono; pri rekordnombraj vizitantoj en la polaj muzeoj en 2025; pri la Granda Parado de lokomotivoj en Wolsztyn dum la nuna semajnfino.
• Kun profunda bedaŭro atingis la redakcion informo – pere de Esperantolehti – pri la forpaso de nia plurjara aŭskultanto, recenzanto de niaj elsendoj, kore ligita al Pollando, Jorma Ahomäki el Turku en Finnlando. Adiaŭante la E-amikon de nia redakcio ni memorigas nian interparolon pri liaj ligoj al Pollando de antaŭ 20 jaroj.
• Muzike ni memorigis denove kanton de Kajto. Ĉi-foje temas pri ĝia „Mia propra trajno” el la KD „Lokomotivo, rulu nun!”. La programinformon akompanas la reta foto de Anna Borowiak, kiu prezentas vaporlokomotivon el Wolsztyn.
• En unuopaj rubrikoj de nia paĝo eblas konsulti la paralele legeblajn kaj aŭdeblajn tekstojn el niaj elsendoj, kio estas tradicio de nia redakcio ekde 2003. La elsendo estas aŭdebla en Jutubo ĉe la adreso: https://www.youtube.com/results?q=pola+retradio&sp=CAI%253D Interalie pere de Jutubo, konforme al individua bezono, eblas rapidigi aŭ malrapidigi la parolritmon de la sondokumentoj; eblas transsalti al ajna serĉata fragmento de la elsendo.

]]> https://pola-retradio.org/2026/04/e_elsendo-el-la-30-04-2026/feed/ 0 full 29:01 barbarinella@gmail.com (Barbara Pietrzak)noEn la 1468-a E_elsendo el la 30.04.2026 ĉe www.pola-retradio.org: • Komence, tuj post la historifoliaj datoj, ni prezentas kulturkronikajn informojn – ĉi-foje pri esploroj rilataj al la polaj infanoj, viktimoj de germanaj koncentrejoj, kiuj postmilite trovis rifuĝejon en Barcelono; pri rekordnombraj vizitantoj en la polaj muzeoj en 2025; pri la Granda Parado de lokomotivoj en […]En la 1468-a E_elsendo el la 30.04.2026 ĉe www.pola-retradio.org: • Komence, tuj post la historifoliaj datoj, ni prezentas kulturkronikajn informojn – ĉi-foje pri esploroj rilataj al la polaj infanoj, viktimoj de germanaj koncentrejoj, kiuj postmilite trovis rifuĝejon en Barcelono; pri rekordnombraj vizitantoj en la polaj muzeoj en 2025; pri la Granda Parado de lokomotivoj en […]esperanto,pola,polonia,polskie Jubilea parado de lokomotivoj en Wolsztyn https://pola-retradio.org/2026/04/jubilea-parado-de-lokomotivoj-en-wolsztyn/ https://pola-retradio.org/2026/04/jubilea-parado-de-lokomotivoj-en-wolsztyn/#respond Thu, 30 Apr 2026 15:45:22 +0000 https://pola-retradio.org/?p=43718 Lokomotivoj el Pollando kaj Eŭropo partoprenos la 30-an Paradon de Lokomotivoj, kiu okazos la 2-an de majo en Wolsztyn en okcidenta Pollando. La evento organizata ekde 1991 estas unu el la plej gravaj fervojistaj aranĝoj en Eŭropo. Ĉiufoje ĝi logas milojn da turistoj kaj ŝatantoj de la fervojo el la tuta mondo.
En la nunjara jubilea parado, kiu koincidas kun la 100-jariĝo de la lokomotivejo en Wolsztyn, partoprenos lokomotivoj el Pollando kaj krome el Belgio, Britio, Ĉeĥio, Germanio, Hungario kaj Luksemburgio. Inter ili estos ankaŭ tiaj, kiuj neniam antaŭe venis al Wolsztyn.
Dum la ĉefa aranĝo la 2-an de majo la parado daŭros unu kaj duonan horojn. Lokomotivoj prezentiĝos individue kaj en grupa formacio. Vespere en Wolsztyn-lokomotivejo estas planita multmedia evento „Lumo, vaporo, sono”.
La traveturoj per trajnoj tirataj de vaporlokomotivoj okazos dum tri festaj tagoj ĝis la 3-a de majo. La lokomotivejo en Wolsztyn estas la lasta en la mondo, kiu prizorgas laŭhorarajn pasaĝerajn traveturojn tiratajn de vaporlokomotivoj sur normalŝpuraj reloj.

El la elsendo 30.04.2026. Legas Gabi – 01′ 39″

]]> https://pola-retradio.org/2026/04/jubilea-parado-de-lokomotivoj-en-wolsztyn/feed/ 0 barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka)noLokomotivoj el Pollando kaj Eŭropo partoprenos la 30-an Paradon de Lokomotivoj, kiu okazos la 2-an de majo en Wolsztyn en okcidenta Pollando. La evento organizata ekde 1991 estas unu el la plej gravaj fervojistaj aranĝoj en Eŭropo. Ĉiufoje ĝi logas milojn da turistoj kaj ŝatantoj de la fervojo el la tuta mondo. En la nunjara […]Lokomotivoj el Pollando kaj Eŭropo partoprenos la 30-an Paradon de Lokomotivoj, kiu okazos la 2-an de majo en Wolsztyn en okcidenta Pollando. La evento organizata ekde 1991 estas unu el la plej gravaj fervojistaj aranĝoj en Eŭropo. Ĉiufoje ĝi logas milojn da turistoj kaj ŝatantoj de la fervojo el la tuta mondo. En la nunjara […]esperanto,pola,polonia,polskie Polaj infanoj akirintaj postmilite azilon en Barcelono https://pola-retradio.org/2026/04/polaj-infanoj-akirintaj-postmilite-azilon-en-barcelono/ https://pola-retradio.org/2026/04/polaj-infanoj-akirintaj-postmilite-azilon-en-barcelono/#respond Thu, 30 Apr 2026 15:42:02 +0000 https://pola-retradio.org/?p=43715 Fine de aprilo (la 24-an) en la Cervantes-instituto en Varsovio finiĝis ciklo de renkontiĝoj dediĉitaj la grupo de polaj infanoj, la viktimoj de la hitlerana germaniga politiko, kiuj en 1946 trovis rifuĝejon en Barcelono.
Tiam al Barcelono venis 125 polaj infanoj, la viktimoj de la germaniga politiko de la 3-a Regno. Dank’ al grafo Józef Potocki kaj pola konsula personalo ili ricevis ŝancon por nova vivo kaj por reakiro de perdita digno.
Lige kun la 80-a datreveno de ĉi tiu evento la Cervantes-instituto en Varsovio kaj la Muzeo de Polaj Infanoj – Viktimoj de Totalismo pretigis ciklon da eventoj proksimigantaj la tiaman diplomatian kuntekston kaj la malfacilan vojon de junaj poloj el germanaj koncentrejoj al Barcelono. La lasta debato okazis sub la titolo „Neatendita azilo. La polaj-hispanaj rilatoj postmilite”.
La eventon partoprenis polaj kaj hispanaj esploristoj. La diskutoj rilatis al eksterlanda politiko de Hispanio post 1945 kaj al klopodoj krei en Barcelono centron por polaj infanoj.
La organizantoj memorigis, ke al la germanigado estis subigitaj ĉirkaŭ 200 mil polaj infanoj, plej ofte kelkjaruloj forŝiritaj de la gepatroj. En centroj en – la okupaciata de germanoj- Pollando ili estis trude germanigataj. Post la milito la pola registro en ekzilo en Londono kaj Pola Ruĝa Kruco retrovis ĉirkaŭ 30 mil tiajn infanojn. Plimulto rapide revenis al Pollando, sed parto de ili daŭre troviĝis en tendaroj por rifuĝintoj en Aŭstrio kaj Germanio. Ĝuste por ili kreiĝis la centro en Barcelono.

El la elsendo 30.04.2026. Legas Maciek – 02′ 02″

]]> https://pola-retradio.org/2026/04/polaj-infanoj-akirintaj-postmilite-azilon-en-barcelono/feed/ 0 barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka)noFine de aprilo (la 24-an) en la Cervantes-instituto en Varsovio finiĝis ciklo de renkontiĝoj dediĉitaj la grupo de polaj infanoj, la viktimoj de la hitlerana germaniga politiko, kiuj en 1946 trovis rifuĝejon en Barcelono. Tiam al Barcelono venis 125 polaj infanoj, la viktimoj de la germaniga politiko de la 3-a Regno. Dank’ al grafo Józef […]Fine de aprilo (la 24-an) en la Cervantes-instituto en Varsovio finiĝis ciklo de renkontiĝoj dediĉitaj la grupo de polaj infanoj, la viktimoj de la hitlerana germaniga politiko, kiuj en 1946 trovis rifuĝejon en Barcelono. Tiam al Barcelono venis 125 polaj infanoj, la viktimoj de la germaniga politiko de la 3-a Regno. Dank’ al grafo Józef […]esperanto,pola,polonia,polskie Rekorda populareco de polaj muzeoj en 2025 https://pola-retradio.org/2026/04/rekorda-populareco-de-polaj-muzeoj-en-2025/ https://pola-retradio.org/2026/04/rekorda-populareco-de-polaj-muzeoj-en-2025/#respond Thu, 30 Apr 2026 15:38:39 +0000 https://pola-retradio.org/?p=43713 En 2025 oni notis eĉ je 4,2 procentoj pli da vizitantoj en la polaj muzeoj, entute estis 46,2 milionoj. Dum la lasta jaro la muzeoj pretigis tri mil konstantajn kaj 4,6 mil portempajn ekspoziciojn, firmigante tiel la rolon de muzeoj kiel aktivaj kulturinstitucioj. Avanis la regionoj de Varsovio kaj Krakovo, kie oni notis eĉ je pli ol 59 procentoj da muzeaj vizitantoj.
La datumoj de la Ĉefa Statistika Oficejo elmontras, ke la polaj kulturinstitucioj ĉiam pli ofte – krom ekspozicia funkcio – rolas kiel socia spaco. Pli ol 71 procentoj de polaj muzeoj apartenas al la publika sektoro, inter kiuj dominas tiuj gvidataj de komunumoj.
En 2025 14,1 milionoj da personoj vizitis muzeojn senpage kaj 7,4 milionoj ricevis rabatitajn biletojn. Lernejaj grupoj konsistigis 8,2 procentojn de ĉiuj vizitantoj, kio konfirmas la rolon de muzeoj en la kleriga kaj kultura edukado de la juna generacio.
Laŭ la stato fine de 2025 la muzeaj ekspoziciaj objektoj kalkuliĝis je 22 milionoj, kio estas je 1,4 procentoj pli ol en 2024. Krom la ekspozicia agado la polaj muzeoj organizis preskaŭ 159 mil kulturajn kaj edukajn aranĝojn (je 4,2 procentoj pli ol en 2024). La polaj muzeoj organizis ankaŭ en 2025 13 mil gviditajn vizitojn, en kiuj partoprenis pli ol 290 mil personoj.

El la elsendo 30.04.2026. Legas Pamela – 02′ 14″

]]> https://pola-retradio.org/2026/04/rekorda-populareco-de-polaj-muzeoj-en-2025/feed/ 0 barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka)noEn 2025 oni notis eĉ je 4,2 procentoj pli da vizitantoj en la polaj muzeoj, entute estis 46,2 milionoj. Dum la lasta jaro la muzeoj pretigis tri mil konstantajn kaj 4,6 mil portempajn ekspoziciojn, firmigante tiel la rolon de muzeoj kiel aktivaj kulturinstitucioj. Avanis la regionoj de Varsovio kaj Krakovo, kie oni notis eĉ je […]En 2025 oni notis eĉ je 4,2 procentoj pli da vizitantoj en la polaj muzeoj, entute estis 46,2 milionoj. Dum la lasta jaro la muzeoj pretigis tri mil konstantajn kaj 4,6 mil portempajn ekspoziciojn, firmigante tiel la rolon de muzeoj kiel aktivaj kulturinstitucioj. Avanis la regionoj de Varsovio kaj Krakovo, kie oni notis eĉ je […]esperanto,pola,polonia,polskie