ព័ត៌មានថ្មីៗ

សហជីពកម្មករស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលជំរុញឱ្យឯកជនទទួលជនពិការចូលធ្វើការឱ្យបានច្រើន

ដោយ ប្រាជ្ញ ចេវ — Thu, 13 Mar 2025 06:57:00 -0400

សហជីពកម្មករមួយចំនួន រកឃើញថា ថ្វីត្បិតតែកម្ពុជាមានច្បាប់ស្ដីពីកិច្ចការពារ និងលើកកម្ពស់សិទ្ធិជនពិការ ដែលតម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុន និងសហគ្រាសនានាទទួលយកជនពិការចូលធ្វើការក្តី ក៏បច្ចុប្បន្ននៅតាមរោងចក្រ និងសហគ្រាសជាច្រើនគឺមានជនពិការធ្វើការចំនួនតិចតួចនៅឡើយ។

បញ្ហានេះធ្វើឱ្យជនពិការជាច្រើន នៅតែគ្មានការងារធ្វើ ហើយខ្លះបានដើរសុំទាន ខ្លះច្រៀងនៅតាមចិញ្ចឹមផ្លូវ និងខ្លះទៀតត្រូវរស់នៅគ្មានទី ជម្រកសមរម្យ គ្មានប្រាក់កម្រៃប្រចាំថ្ងៃនិងគ្មានអាហារទទួលទានគ្រប់គ្រាន់ជាដើម។

ក្រុមសហជីពកម្មករស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាយកចិត្តទុកដាក់បន្ថែមទៀតទៅលើជនពិការ ដោយជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុន និងសហគ្រាសនានា ត្រូវទទួលយកជនពិការចូលធ្វើការដើម្បីបានប្រាក់កម្រៃសមរម្យជួយដល់ជីវភាពផងនិងលើកកម្ពស់ដល់សិទ្ធិជនពិការផង។

ពិការជាច្រើនរស់នៅក្នុងស្ថានភាពលំបាក ខ្លះដើរសុំទាន ខ្លះទៀតដើរច្រៀងតាមចិញ្ចើមផ្លូវ

ប្រធានសមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ លោក វន់ ពៅ មានប្រសាសន៍ថាបច្ចុប្បន្ននេះលោកឃើញជនពិការជាច្រើនកំពុងរស់នៅក្នុងស្ថានភាពលំបាក គឺខ្លះដើរសុំទាន ខ្លះទៀតដើរច្រៀងតាមចិញ្ចើមផ្លូវក្នុងទីក្រុង ដើម្បីរកប្រាក់កម្រៃយកទៅដោះស្រាយជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ។ លោកថា បញ្ហាទាំងនេះបណ្ដាលមកពីជនពិការជាច្រើនគ្មានការងារធ្វើ។ លោក វន់ ពៅ ឱ្យដឹងទៀតថា បច្ចុប្បន្នក្នុងសមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ របស់លោក ដែលមានសមាជិកចំនួនជាង ២ម៉ឺន ២ពាន់នាក់ គឺមានជនពិការប្រមាណ ៣០ភាគរយ ដែលរកកម្រៃពីការធាក់ស៊ីក្លូ រត់ម៉ូតូឌុបនិងរត់រ៉ឺម៉កជាដើម។

លោក វន់ ពៅ៖ «តាមការអង្កេតរបស់ខ្ញុំ ឃើញថា ស្ថានភាពរបស់ជនពិការមិនទាន់ប្រសើរនៅឡើយទេ ដោយសារតែឃើញមានជនពិការជាច្រើននៅតែច្រៀងសុំទាននៅតាមចិញ្ចឹមផ្លូវនៅឡើយ ហើយអ្នកខ្លះទៀតរស់នៅលំបាកវេទនាគ្មានទីពឹង។ វាលំបាកខ្លាំងមែនទែនតាមការមើលឃើញរបស់ខ្ញុំ ហើយអ្នកពិការដែលមានប្រាក់ខែភាគច្រើនគឺជាក្រុមយោធិនពិការ ដែលគាត់ធ្លាប់ធ្វើទាហាន ប៉ូលិសជាដើម ដែលធ្លាប់មានឈ្មោះនៅក្នុងបញ្ជីក្របខណ្ឌរបស់រដ្ឋ»។

ស្រដៀងគ្នានេះ ប្រធានសហភាពការងារកម្ពុជា លោក គង់ អាទិត្យ យល់ថា ថ្វីត្បិតតែបច្ចុប្បន្នមានរោងចក្រធំៗមួយចំនួនបានទទួលយកជនពិការចូលធ្វើការ ទៅតាមច្បាប់ស្ដីពីកិច្ចការពារនិងលើកកម្ពស់សិទ្ធិជនពិការក្តី ក៏ចំនួនជនពិការនៅតាមកន្លែងការងារផ្សេងៗ គឺតិចតួចនៅឡើយ។ លោកថា សហជីពរបស់លោកដែលមានកម្មកររាប់ពាន់នាក់ កំពុងធ្វើការក្នុងរោងចក្រចំនួន៥០ គឺឃើញមានជនពិការតិចតួចនៅឡើយ ក្នុងចន្លោះពី ៣ទៅ ៥ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។

លោក គង់ អាទិត្យ ស្នើឱ្យក្រសួងសង្គមកិច្ចអតីតយុទ្ធជន និង យុវនីតិសម្បទា និងក្រសួងការងារបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈជាដើម គួរជំរុញក្រុមហ៊ុនឱ្យទទួលយកជនពិការចូលធ្វើការបានច្រើនថែមទៀត។

លោក គង់ អាទិត្យ៖ «ការផ្ដល់ការងារជូនជនពិការគឺជាការផ្ដល់នូវជីវភាពជូនពួកគាត់ឱ្យរស់នៅប្រសើរ ក៏ប៉ុន្តែក្រសួងពាក់ព័ន្ធរបស់រដ្ឋក៏ដូចជាដៃគូសហការ គួរតែផ្ដល់ជំនាញជូនជនពិការទាំងឡាយជាមុនសិន ពីព្រោះនៅតាមរោងចក្រ គេមិនអាចមិនអាចទទួលយកអ្នកដែលមិនចេះអ្វីសោះទៅធ្វើការបានទេ។ ដូច្នេះជំហានទី១គឺត្រូវផ្ដល់ជំនាញដល់ជនពិការជាមុន ហើយទី២គឺជំរុញទៅតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដោយមានកម្មវិធីផ្សេងៗ ដើម្បីលើកទឹកចិត្តឱ្យខាងក្រុមហ៊ុន ដែលសុខចិត្តទទួលយកជនពិការ ឱ្យធ្វើការនោះជាដើម»។

ជនពិការខ្លះអស់សង្ឃឹមហើយបាក់ទឹកចិត្តផឹកស្រានិងឈឺស្លាប់ក៏មាន

ការស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់ផ្ដល់ការងារជូនជនពិការឱ្យបានច្រើននេះ គឺបន្ទាប់ពីជនពិការមួយចំនួនត្អូញត្អែរពីការលំបាកចំពោះជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគាត់ រហូតដល់អ្នកខ្លះអស់សង្ឃឹមហើយបាក់ទឹកចិត្តផឹកស្រានិងឈឺស្លាប់ក៏មាន។

ជនពិការដៃឆ្វេងម្ខាងនិងភ្នែកខាងស្ដាំដោយសារគ្រាប់មីនម្នាក់ នៅស្រុកស្វាយលើ ខេត្តសៀមរាប លោក ចាន់ បូរ បានត្អូញត្អែរថា បច្ចុប្បន្នលោកនិងក្រុមគ្រួសារ កំពុងរស់នៅក្នុងស្ថានភាពពិបាកខ្លាំងដោយធ្វើចំការដាំដំឡូងមី ក៏ប៉ុន្តែពេលដំឡូងបានផល បែរជាលក់បាន១គីឡូក្រាមតម្លៃ ១០០រៀលប៉ុណ្ណោះ។ លោកបញ្ជាក់ទៀតថា ថ្វីត្បិតតែរូបលោកជាជនពិការដោយសារសង្គ្រាម ក៏ប៉ុន្តែមិនធ្លាប់បានទទួលប្រាក់ឧបត្ថម្ភពីរដ្ឋាភិបាលដូចជនពិការដទៃទៀតឡើយ។ បច្ចុប្បន្នលោក ចាន់ បូរ និងគ្រួសារកំពុងរស់នៅក្នុងស្ថានភាពក្រីក្រខ្លាំង ។

លោក ចាន់ បូរ៖ «កាលណាខ្លួនជាមានសុខភាពល្អក៏ដើររកស៊ីឈ្នួលគេ ក៏ប៉ុន្តែនៅពេលឈឺក៏ដេកនៅតែផ្ទះ អត់មានរកអ្វីបានទាំងអស់។ រាល់ថ្ងៃពេលយប់ឡើងនាំគ្នាដើរឆ្លុះកូនកង្កែបព្រៃតូចៗ ដាក់អង្គប់កណ្ដុរ។ បើមិនបានដើររកទេ គឺមិនមានម្ហូបសម្រាប់ហូបជាមួយបាយទេ»។

កន្លងមកសមត្ថកិច្ចរដ្ឋាភិបាល ក៏ធ្លាប់ចាប់ខ្លួនជនពិការម្នាក់នៅខេត្តតាកែវ លោក ភុន យុទ្ធ ដាក់ពន្ធនាគារដោយសារតែការបញ្ចេញមតិរិះគន់រដ្ឋាភិបាលនៅតាមបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុកដែរ។ បញ្ហានេះក្រៅពីធ្វើឱ្យជនពិការព្រាត់ប្រាស់ពីគ្រួសារ ក៏កំពុងធ្វើឱ្យប្រពន្ធនិងកូនស្រីម្នាក់អាយុ១០ឆ្នាំ កំពុងប្រឈមនិងបញ្ហាជីវភាពខ្វះខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដែរ។

វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយជុំវិញបញ្ហាទាំងនេះ ពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងសង្គមកិច្ចអតីតយុទ្ធជននិងយុវនីតិសម្បទា លោក តូច ចាន់នី និងពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ លោក កត្តា អ៊ន បាននៅឡើយនៅថ្ងៃទី១២ខែមីនា។

ក៏ប៉ុន្តែកាលពីថ្ងៃទី២៨ខែកុម្ភៈ ប្រតិភូរបស់ក្រសួងសង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជននិងយុវនីតិសម្បទាបានជួបពិភាក្សាការងារជាមួយមន្ត្រីនៃក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា(CDC) ក្នុងបំណងឱ្យជួយជំរុញដល់អ្នកវិនិយោគទុននានានៅកម្ពុជា ចូលរួមអនុវត្តច្បាប់ស្ដីពីកិច្ចការពារនិងលើកកម្ពស់សិទ្ធិជនពិការឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ ក្រសួងសង្គមកិច្ចអតីតយុទ្ធជននិងយុវនីតិសម្បទា ក៏បានសំណូមពរឱ្យក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា ជួយជំរុញអ្នកវិនិយោគទុន និយោជក ដែលជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ សហគ្រាស គ្រឹះស្ថាននិងវិស័យឯកជននានា ចូលរួមអនុវត្តច្បាប់និងជ្រើសរើសជនពិការ ចូលបម្រើការងារយ៉ាងហោចណាស់ក៏ក្នុងអត្រាកំណត់១ភាគរយ។

អត្ថបទដែលទាក់ទង៖

ជនពិការ ជួបបញ្ហាលំបាកច្រើនអំឡុងវិបត្តិកូវីដ-១៩

យុវជនពិការព្រួយបារម្ភរឿងអត់ការងារធ្វើ

ជនពិការស្នើសុំបណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយបើកទូលាយសិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មាន

ផ្អែកតាមច្បាប់ស្ដីពីកិច្ចការពារនិងលើកកម្ពស់សិទ្ធិជនពិការ ដែលអនុម័តឱ្យប្រើប្រាស់កាលពីឆ្នាំ២០០៩ ត្រង់មាត្រាទី៣៤ ចែងថា នីតិបុគ្គលដែលជ្រើសរើសកម្មករ និយោជិតធ្វើការ ត្រូវទទួលយកជនពិការឱ្យចូលធ្វើការដូចមានចែងនៅក្នុងច្បាប់តាមអត្រាកំណត់ឱ្យបានសមស្រប ។

ប្រធានសមាគមជនពិការអង្គរ លោក សេម សុវន្ថា យល់ថា បើទោះបីជាកម្ពុជាមានច្បាប់ចែងដូចនេះក្តី ក៏បច្ចុប្បន្នលោកសង្កេតឃើញថានៅតាមក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ សហគ្រាសជាច្រើននៅតែមិនផ្ដល់ឱកាសការងារឱ្យបានទូលំទូលាយដល់ជនពិការទេ។ លោក សេម សុវន្ថា បញ្ជាក់ទៀតថា ថ្វីត្បិតតែជនពិការជាច្រើន មិនមានជំនាញនិងសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ធ្វើការជាអ្នកគ្រប់គ្រង ហើយធ្វើបានតែការងារប្រើកម្លាំងក៏ដោយ ឱ្យតែក្រុមហ៊ុននានាផ្ដល់ការងារ នោះគឺជាការជួយដ៏វិសេសវិសាលសម្រាប់ជនពិការទៅហើយ។

លោក សេម សុវន្ថា៖ «ខ្ញុំសំណូមពរទៅរដ្ឋាភិបាល ឱ្យជំរុញធ្វើយ៉ាងណាបង្កើតជាកន្លែងការងារសម្រាប់ជនពិការតែម្ដងវាប្រសើរជាងចាំក្រុមហ៊ុនផ្ដល់ការងារ។ ឬក៏រដ្ឋាភិបាលរកវិធីណា ដើម្បីជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុន រោងចក្រសហគ្រាសមួយចំនួនបានផ្ដល់ឱកាសការងារដល់ជនពិការ។ សំខាន់បំផុតគឺនៅពេលដែលរោងចក្រសហគ្រាសបើកដំណើរការ គឺត្រូវទុកការងារមួយចំនួនដែលអ្នកពិការអាចធ្វើបាន មកឱ្យជនពិការនោះគឺជាការប្រសើរណាស់។ ឱ្យតែផ្ដល់ការងារប៉ុណ្ណឹងដល់ជនពិការ គឺជនពិការមិននៅឯកោទៀតទេ»។

របាយការណ៍របស់រដ្ឋាភិបាលឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ននេះកម្ពុជាមានជនពិការអាយុចាប់ពី ៥ឆ្នាំឡើងចំនួនជិត ៧០ម៉ឺន (៦៨៩,៤៥៧) នាក់ ស្មើនិង៤,៩% នៃចំនួនពលរដ្ឋសរុប។ របាយការណ៍ឱ្យដឹងដែរថា ពលរដ្ឋដែលធ្លាក់ខ្លួនជាជនពិការ ខ្លះបណ្ដាលមកពីជំងឺខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ ដំណពូជ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ គ្រោះថ្នាក់ដោយសារមីន និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះ អំពើហិង្សា គ្រោះមហន្តរាយ និងចាស់ជរាជាដើម៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។

ថៃលើកលែងថ្លៃឯកសារចេញក្រៅប្រទេសចំពោះពលករបីសញ្ជាតិរួមទាំងកម្ពុជា ក្នុងរដូវចូលឆ្នាំ

ដោយ សុជីវី — Thu, 13 Mar 2025 05:29:00 -0400

ក្រសួងការងារថៃបានប្រកាសលើកលែងយកថ្លៃវាយត្រាលើឯកសារចេញក្រៅប្រទេស របស់ពលករបរទេស ចំនួនបីសញ្ជាតិ រួមមាន កម្ពុជា ឡាវ (Lao) និងមីយ៉ាន់ម៉ា (Myanmar) ក្នុងទេសកាលបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយរបស់ពលករបរទេស។ តែយ៉ាងណា ពលករខ្មែរ នៅតែបារម្ភពីការយកថ្លៃលើឯកសាររបស់អាជ្ញាធរខ្មែរទៅវិញ និងការកកស្ទះនៅច្រកទ្វារព្រំដែន ដោយសារភាពយឺតយ៉ាវរបស់អាជ្ញាធរ ក្នុងការបំពេញឯកសារ។

នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការគោលនយោបាយគ្រប់គ្រងពលករបរទេស (MPT) ថៃបានសម្រេចអនុញ្ញាតឱ្យពលករមាន ៣សញ្ជាតិ ដែលកំពុងធ្វើការនៅប្រទេសថៃ រួមមាន កម្ពុជា ឡាវ (Lao) និងមីយ៉ាន់ម៉ា(Myanmar) ត្រឡប់មកប្រទេសកំណើត ដើម្បីចូលរួមក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ដោយមិនអស់ថ្លៃលើឯកសារចេញចូលឡើយ។

សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការងារថៃ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ឱ្យដឹងថា ការអនុគ្រោះលើថ្លៃវាយត្រាចេញ (Re-Entry Permit) ១ខែកន្លះ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា រហូតដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយការផ្ដល់ជូននេះ គឺសម្រាប់ពលករដែលធ្វើការស្របច្បាប់ ដោយពួកគេអាចធ្វើដំណើរចេញពីប្រទេសថៃបាន ដោយមិនចាំបាច់ស្នើសុំ វាយត្រាចេញទេ។

ថៃលើកទឹកចិត្តពលករបរទេស

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារថៃ លោក ភិផាត់ រ៉ាតឆាគីតប្រាកាន(Pipat Ratchakitprakarn) បានបញ្ជាក់ថា ការលើកលែងថ្លៃឯកសារ ចំពោះពលករនៃប្រទេសជិតខាងនេះ គឺដើម្បីរួមចំណែកកាត់បន្ថយបន្ទុកការចំណាយរបស់ពលករចំណាកស្រុក ដែលមានបំណងធ្វើដំណើរត្រឡប់ទៅលេងគ្រួសារ និងចូលរួមក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី។ លោកបន្តថា ការលើកលែងនេះ គឺជាការផ្ដល់សិទ្ធិ និងអត្ថប្រយោជន៍សមស្រប សម្រាប់ពលករចំណាកស្រុក ដើម្បីឱ្យពួកគេមានកម្លាំងចិត្ត នៅពេលត្រឡប់មកធ្វើការនៅប្រទេសថៃវិញ ពីព្រោះពលករគឺជាកម្លាំងដ៏សំខាន់សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចថៃ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារថៃរូបនេះ បានរម្លឹកឱ្យពលករបរទេស ត្រូវត្រឡប់ចូលមកក្នុងប្រទេសថៃវិញ ឱ្យបានមុនការកំណត់ បើមិនដូច្នេះទេ ពលករនឹងត្រូវបាត់បង់សិទ្ធិទទួលបានការលើកលែង ហើយត្រូវធ្វើឯកសារថ្មីឡើងវិញ។

ទោះជាបែបនេះក្ដី ពលករខ្មែរធ្វើការនៅថៃ លោក សុខ គឹមឡាង ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ថា ការលើកលែងយកថ្លៃធ្វើឯកសារចេញពីប្រទេសថៃ របស់អាជ្ញាធរថៃ គឺជាការសម្រាលបន្ទុកមួយរបស់ពលករ ប៉ុន្តែលោកអះអាងថា ពលករខ្មែរនៅតែត្រូវចំណាយច្រើន ដោយសារមន្ត្រីខ្មែរ នៅច្រកទ្វារព្រំដែន ទារថ្លៃឯកសារផ្សេងៗ និងចំណាយទៅលើការដឹកជញ្ជូនឥវ៉ាន់តាមរថយន្ត ដែលពលករអះអាងថា ជាភ្នាក់ងាររបស់មន្ត្រីច្រកព្រំដែន ដែលមានតម្លៃថ្លៃជាងកម្មករអូសរទេះ។

លោក សុខ គឹមឡាង៖ «តាំងពីលើកមុន នៅពេលយើងចុះទៅ(ព្រំដែន) គឺធម្មតា ប៉ុន្តែនៅពេលយើងឡើងមកវិញ គឺគេ(មន្ត្រីច្រកទ្វារ) មានវិធានការរបស់គេ ដើម្បីគាបស៊ីលុយយើងដូចតែគ្នាទេ។ អ៊ីចឹងរូបភាពហ្នឹង គឺនៅតែ ដដែលៗ មើលទៅគ្មានអ្វីផ្លាស់ប្ដូរផង។ ដូចនៅតែដូច»។

វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទង អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារកម្ពុជា លោក កត្តា អ៊ន និងប្រធានអនុព័ន្ធការងារអមស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសថៃ លោក ឈឹម វិបុល ដើម្បីសុំការបកស្រាយជុំវិញបញ្ហានេះបានទេ នៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា។

រដ្ឋាភិបាលថៃបានលើកលែងថ្លៃឯកសារចេញក្រៅប្រទេស របស់ពលករនៃប្រទេសជិតខាងនេះ អស់រយៈពេល ២ឆ្នាំជាប់គ្នាមកហើយ។ ចំពោះការលើកលែងនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងការងារ បានអះអាងថា គឺដោយសារមេដឹកនាំកម្ពុជា បានស្នើសុំពីរដ្ឋាភិបាលថៃ។ ក៏ប៉ុន្តែ តាមការប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃ បញ្ជាក់ថា ការលើកលែងនេះ គឺដើម្បីសម្រាលបន្ទុកការចំណាយ និងជាកាដូ លើកទឹកចិត្ត សម្រាប់ពលករបរទេស ដែលមានថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ដូចគ្នានឹងប្រទេសថៃ។

មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលស្នើឱ្យមន្រ្តីប្រចាំការនៅតាមច្រកទ្វារព្រំដែនសម្រួលឯកសារដល់ពលករឱ្យបានលឿន

ជុំវិញរឿងនេះ មន្ត្រីផ្នែកការពារសិទ្ធិពលករចំណាកស្រុក នៃអង្គការសង់ត្រាល់ (CENTRAL) ប្រចាំនៅប្រទេសថៃ លោក លឹង សុផុន ស្នើឱ្យក្រសួងការងារ និងមន្រ្តីប្រចាំការនៅតាមច្រកទ្វារព្រំដែន ជួយសម្រួលលើការចេញឯកសារដល់ពលករឱ្យបានលឿន និងទម្លាក់តម្លៃថ្លៃដឹកជញ្ជូនឥវ៉ាន់ឆ្លងកាត់ច្រកទ្វារ ដើម្បីសម្រួលដល់ការចំណាយរបស់ពលករ និងបង្ការកុំឱ្យកកស្ទះ។

លោក លឹង សុផុន៖ «ច្រកព្រំដែនដីគោកហ្នឹង វាមានច្រើន។ ប្រសិនជាមានការសម្រួលជួយដល់ពួកគាត់ ខ្ញុំគិតថា មិនជាពិបាក ឬកកស្ទះនោះទេ។ ប៉ុន្តែបើយើងមិនយកចិត្តទុកដាក់នោះទេ ធ្វើឱ្យគាត់កកស្ទះ និងរង់ចាំយូរ ធ្វើឱ្យគាត់មានភាពស្មុគស្មាញក្នុងការចេញចូល។ នេះហើយដែលជាបញ្ហា។ ហើយប្រសិនបើគ្មានការដោះស្រាយទេ ខ្ញុំជឿថានៅតែមានការកកស្ទះដូចពេលកន្លងទៅអ៊ីចឹង»។

អត្ថបទដែលទាក់ទង៖

ពលករខ្មែរធ្វើការនៅថៃជាច្រើនចាញ់បោកមេខ្យល់ ឱ្យបង្កើតគណនីធនាគារថៃ លក់ឱ្យក្រុមឧក្រិដ្ឋជនឆបោកតាមអនឡាញ

ពលករខ្មែរធ្វើការនៅប្រទេសថៃ ត្អូញត្អែរអំពីការតលិខិតធ្វើការ ត្រូវចំណាយលុយច្រើនឱ្យទៅក្រុមហ៊ុន និងមន្ត្រីប៉ូលិសនៅព្រំដែន

ពលករខ្មែរធ្វើការនៅថៃចោទមន្ត្រីខ្មែរនៅប៉ោយប៉ែតថា គប់គិតជាមួយថៃគំរាមយកលុយពួកគាត់

ពលករខ្មែរអះអាងថា កន្លងទៅ មន្ត្រីច្រកព្រំដែនរបស់កម្ពុជា បានយកលុយពីពួកគាត់ ក្នុងម្នាក់ ៥០០បាត ឬជាង ១០ដុល្លារ នៅពេលឆ្លងដែនចូលទៅថៃ ក្រោយពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ខណៈមន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍មិនបានពិនិត្យ និងវាយត្រាលើឯកសាររបស់ពលករនោះទេ ដែលធ្វើឱ្យវីសារបស់ពួកគាត់ ត្រូវខូចសុពលភាព និងត្រូវធ្វើវីសា ឬទិដ្ឋាការថ្មីម្ដងទៀត ដោយចំណាយប្រាក់ ២ម៉ឺន ៥ពាន់បាត ឬជិត ៧០០ដុល្លារ។ បញ្ហាមួយទៀតនោះ មានពលករខ្មែរជាច្រើននាក់ បានកកស្ទះ នៅច្រកទ្វារព្រំដែន ដោយសារមន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍ថៃបំពេញទិដ្ឋាការចេញចូល(Re-entry Visa) ដែលធ្វើឱ្យពលករ ជាប់នៅកន្លែងបំពេញឯកសាររយៈពេលមួយថ្ងៃ និងខ្លះទៀតជាប់ពីរថ្ងៃ រហូតធ្វើឱ្យពួកគាត់សម្រាកនៅកន្លែងតម្រង់ជួរ និងនៅកន្លែងបំពេញទិដ្ឋាការចេញចូលនោះតែម្ដង។

របាយការណ៍របស់ក្រសួងការងារកម្ពុជា ឱ្យដឹងថា គិតត្រឹមដំណាច់ឆ្នាំ២០២៤ ពលករខ្មែរ ដែលកំពុងបម្រើការងារនៅក្រៅប្រទេសមានចំនួនជាង ១លាន ៣សែននាក់ (១,៣៨លាននាក់) រួមមាន នៅប្រទេសថៃ(Thailand) កូរ៉េខាងត្បូង (South Korea) ជប៉ុន(Japan) ម៉ាឡេស៊ី (Malaysia) និងសិង្ហបុរី (Singapore) ជាដើម។ ក៏ប៉ុន្តែ មន្ត្រីអង្គការសង់ត្រាល់ (CENTRAL) ប្រចាំនៅប្រទេសថៃ លោក លឹង សុផុន លើកឡើងថា ចំនួនពលករខ្មែរ ដែលកំពុងធ្វើការនៅប្រទេសថៃ មានសរុបជិត ៣លាននាក់ ក្នុងនោះ មានជាង ២លាននាក់ កំពុងកាន់វីសាការងារ ដែលអស់សុពលភាព៕

គម្រោងសួនឧស្សាហកម្មសេ០១នៅខេត្តកណ្ដាល «នឹងបម្រើសន្តិសុខឱ្យក្រុមគ្រួសារត្រកូល ហ៊ុន និងចិន»

ដោយ ជីវិតា — Thu, 13 Mar 2025 03:49:00 -0400

[អានអត្ថបទជាភាសាអង់គ្លេស៖ Chinese defense company builds industrial estate in Cambodia]

ការវិវត្តន៍ចុងក្រោយនៃទំនាក់ទំនងកម្ពុជា និងចិន (China) លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខ គឺភាគីនៃប្រទេសទាំងពីរបានសហការគ្នាសាងសង់គម្រោងសួនឧស្សាហកម្ម សេ០១ (C-01) របស់ក្រសួងការពារជាតិនៅខេត្តកណ្ដាល។ អ្នកឃ្លាំមើលថា គម្រោងសួនឧស្សាហកម្មនេះនឹងធ្វើឱ្យអនុញ្ញាតចិនកាន់តែមានឥទ្ធិពលនៅកម្ពុជា និងជាឈ្នាន់បម្រើសន្តិសុខឱ្យក្រុមគ្រួសារត្រកូល ហ៊ុន និងមហិច្ឆតាវាតទីភូមិសាស្ត្រនយោបាយចិននៅក្នុងតំបន់។

កម្ពុជា និងចិនបានប្រកាសបើកការដ្ឋានសាងសង់គម្រោងសួនឧស្សាហកម្មសេ០១ (C-01) របស់ក្រសួងការពារជាតិស្ថិត ក្នុងស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្ដាល កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមីនា ដែលមានរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិលោក ទៀ សីហា ជាអធិបតី។

គម្រោងសួនឧស្សាហកម្មជាង១០០ហិកតារ

ក្រសួងការពារជាតិឱ្យដឹងថា គម្រោងសួនឧស្សាហកម្មសេ០១ (C-01) របស់ក្រសួងការពារជាតិ គឺជាលទ្ធផលកើតចេញពីទំនាក់ទំនងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការវិនិយោគរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានសម្ភារៈបច្ចេកទេស ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា ជាមួយក្រុមហ៊ុនរដ្ឋអំណាចចិនឈ្មោះ សាហ្គារ៉ាស ឌីហ្វេនស៍ (Sageras Defense) ក្នុងទំហំផ្ទៃដីជាង ១រយ (១៣២) ហិកតា នៅតាមបណ្ដោយផ្លូវជាតិលេខ៥១ ស្ថិតនៅឃុំទួលព្រេជ ស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្តាល។ ប្រភពដដែលឱ្យដឹងថា គម្រោងសាងសង់សួនឧស្សាហកម្មសេ០១ (C-01) ក្រសួងការពារជាតិលើផ្ទៃដីជាង ១រយហិកតារនោះ រួមមាន ការស្ថាបនាផ្លូវធំ និងផ្លូវតូច ទំហំជិត ២៤ម៉ឺនម៉ែត្រការ៉េ តំបន់ផែស្ងួតទំហំជាង ១០ម៉ឺនម៉ែត្រការ៉េ តំបន់ជម្រើសទី១សម្រាប់ផែស្ងួត និងតំបន់ឧស្សាហកម្មដែលមានទំហំជាង ៦៧ពាន់ម៉ែត្រការ៉េ តំបន់ជម្រើសទី២ សម្រាប់ផែស្ងួត និងតំបន់ឧស្សាហកម្មទំហំជាង ៦៧ពាន់ម៉ែត្រការ៉េ តំបន់អគារពហុបំណងពាណិជ្ជកម្ម រោងចក្រ សាធារណៈ និងអគារកីឡា។ ក្រៅពីនេះក៏គ្រោងសាងសង់អគារស្នាក់នៅបុគ្គលិក កម្មករ និងសន្តិសុខ អគារស្តុកទឹក និងចំណតឡានអគ្គិភ័យ តំបន់បន្សុទ្ធទឹក ចំណតឡានកម្មករ តំបន់តូបផ្សារកម្មករ និងតំបន់លម្អបៃតងជាដើម។

ពិធីបើកការដ្ឋានសាងសង់គម្រោងសួនឧស្សាហកម្មសេ០១ (C-01) របស់ក្រសួងការពារជាតិស្ថិត ក្នុងស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្ដាល កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥។ រូប៖ ហ្វេសប៊ុកក្រសួងការពារជាតិ

គម្រោងនេះដើម្បីលើកកម្ពស់សមត្ថភាពវិស័យការពារជាតិកម្ពុជា និសន្តិសុខក្នុងតំបន់

ក្រសួងការពារជាតិលើកឡើងទៀតថា ការបណ្ដាក់ទុនរបស់ក្រុមហ៊ុនរដ្ឋអំណាចចិនសាងសង់សួនឧស្សាហកម្មសេ០១ (C-01) ក្រសួងការពារជាតិនេះនឹងរួមចំណែកលើកកម្ពស់សមត្ថភាពវិស័យការពារជាតិកម្ពុជា និងសន្តិភាព ស្ថិរភាព សន្តិសុខក្នុងតំបន់។

សួនឧស្សាហកម្មសេ០១ (C-01) ស្ថិតនៅទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់មានចម្ងាយប្រមាណ ២៦គីឡូម៉ែត្រពីអាកាសយានដ្ឋានសំខាន់របស់រាជធានីភ្នំពេញ និងមានចម្ងាយជាង ២រយគីឡូម៉ែត្រពីមូលដ្ឋានកងទ័ពជើងទឹករាមដែលជាទីតាំងរងការចោទប្រកាន់ថា ជាមូលដ្ឋានឈរជើងរបស់យោធាចិន។

វិទ្យុអាស៊ីសេរីរកឃើញថា ក្រុមហ៊ុនចិនឈ្មោះ សាហ្គារ៉ាស ឌីហ្វេនស៍ បានចុះបញ្ជីនៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤។ ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាមិនបានបង្ហាញកញ្ចប់ថវិកា និងទំហំទឹកប្រាក់របស់ក្រុមហ៊ុនចិនដែលវិនិយោគបណ្ដាក់ទុនសាងសង់សួនឧស្សាហកម្មសេ០១ (C-01) របស់ក្រសួងការពារជាតិទេ។

វិទ្យុអាស៊ីសេរីបានព្យាយាមទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិលោក ឈុំ សុជាត និងអ្នកស្រី ម៉ាលី សុជាតា ដើម្បីសាកសួរបន្ថែមជុំវិញរឿងនេះ ប៉ុន្តែគ្មានការឆ្លើយតបនៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា។

អត្ថបទដែលទាក់ទង៖

ចិនធ្វើទំនើបកម្មកំពង់ផែរាម អាចជាផ្នែកមួយនៃ«ការត្រៀមធ្វើសង្គ្រាម»ដណ្តើមយកកោះតៃវ៉ាន់

មន្ត្រីលោកខាងលិចថា "ចិនកំពុងសង់មូលដ្ឋានទ័ពនៅកម្ពុជាសម្រាប់បម្រើឱ្យវិស័យយោធាផ្ដាច់មុខ"

«ចិនបន្តសង់សំណង់នៅមូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាម»

អ្នកអត្ថាធិប្បាយនយោបាយលោក គឹម សុខ អះអាងប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីថា គម្រោងសាងសង់សួនឧស្សាហកម្មសេ ០១ (C-01) ក្រសួងការពារជាតិ គឺបង្ហាញពីកិច្ចសហការរវាងកម្ពុជា និងចិន កាន់តែស៊ីជម្រៅផ្នែកយោធាដែលនឹងបង្កឱ្យមានភាពតានតឹងមួយកម្រិតទៀតទាក់ទងនឹងនយោបាយការទូតរវាងកម្ពុជា ជាមួយក្រុមបស្ចិមប្រទេស។

លោក គឹម សុខ៖ «ចិនត្រូវការភូមិសាស្ត្រកម្ពុជាក៏ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលក្រុមគ្រួសារ ហ៊ុន ត្រូវការទីតាំងភូមិសាស្ត្រការពារសន្តិសុខអំណាចរបស់ខ្លួនដោយយកកម្លាំងបច្ចេកទេស និងកងទ័ពចិនធ្វើជាបង្អែកនៃការការពារអំណាច ហើយក៏ជាការបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលត្រកូល ហ៊ុន គ្មានគោលដៅនឹងវិលទៅកាន់ប្រជាធិបតេយ្យទេ។ អំណាចក្រុមគ្រួសារនេះនឹងធ្លាក់ទៅរបត់នៃការដឹកនាំដែលរអិលចូលរបៀបកូរ៉េខាងជើង (North Korea) បន្តិចម្ដងៗ»។

ការបើកការដ្ឋានកសាងគម្រោងសួនឧស្សាហកម្មសេ០១ (C-01) បម្រើឱ្យវិស័យការពារជាតិ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខរវាងកម្ពុជា និងចិនក៏ចំពេលអាមេរិកព្រួយបារម្ភអំពីវត្តមានយោធាចិននៅមូលដ្ឋានកំពង់ផែកងទ័ពជើងទឹករាម ជាពិសេសការស្វែងរកឱកាសស្ដារទំនាក់ទំនងវិស័យការពារជាតិរវាងកម្ពុជា និងអាមេរិកឱ្យមានស្ថានភាពប្រសើរឡើងវិញ៕

សហគមន៍ស្នើឱ្យលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើក្នុងឧទ្យានជាតិជួរភ្នំក្រវាញកណ្ដាល ក្រោយលោកចុះទៅតំបន់នោះ

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា — Wed, 12 Mar 2025 22:00:46 -0400

ប្រជាសហគមន៍ការពារព្រៃឈើខេត្តកំពង់ស្ពឺស្នើឱ្យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ជួយទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើក្នុងឧទ្យានជាតិជួរភ្នំក្រវាញកណ្ដាល នៅចំណុចខ្នងផ្សារ និងខ្នងក្រពើ ដែលជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរបោះតង់កម្សាន្ត និងថតរូបគយគន់ទេសភាព។

សំណើនេះធ្វើឡើង ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ ចុះទៅតំបន់នោះដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍វិស័យទេសចរណ៍ធម្មជាតិ។

ប្រជាសហគមន៍ការពារព្រៃឈើរស់នៅឃុំតាសាល ស្រុកឱរ៉ាល់ សាទរដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ដឹកនាំរដ្ឋមន្ត្រីចុះទៅតំបន់ឧទ្យានជាតិជួរភ្នំក្រវាញកណ្តាលចំណុចខ្នងផ្សារ ដើម្បីរៀបចំសហគមន៍អភិវឌ្ឍន៍នៅហ្នឹងកន្លែង មិនអនុញ្ញាតឱ្យមានក្រុមហ៊ុនវិនិយោគក្នុងតំបន់នោះទេ។ ប៉ុន្តែពួកគេបារម្ភថា ចំណាត់ការនេះនឹងមិនរលូនឡើយ ដរាបណាបទល្មើសព្រៃឈើនៅតែកើតមានច្រើន។

ស្ទើរជារៀងរាល់ថ្ងៃមានរណារយន្តអារឈើធំៗទ្រហឹងពេញព្រៃ

ប្រជាសហគមន៍ការពារព្រៃឈើខ្នងវាល លោក លី រ៉ាន់ ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី១១ មីនា ថា ស្ទើរជារៀងរាល់ថ្ងៃមានរណារយន្តអារឈើធំៗទ្រហឹងពេញព្រៃ ក្នុងតំបន់ឧទ្យានជាតិភ្នំក្រវាញកណ្តាល នៅចំណុចខាងមុខខ្នងផ្សារ និងនៅតាមជម្រាលភ្នំឆ្លងចូលទឹកដីខេត្តកោះកុង។

លោកថា ក្នុងពេលនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ចុះទៅតំបន់នោះ សកម្មភាពកាប់ឈើធំៗស្ងាត់មួយរយៈខ្លី តែក្រោយពេលនាយករដ្ឋមន្ត្រីត្រឡប់ទៅវិញ សកម្មភាពអារឈើកម្រើកឡើងវិញដដែល។

លោក លី រ៉ាន់៖ «ពេលមុនលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីចុះមកកាប់ដល់ពេលចុះមកផ្អាកទៅ ហើយដល់ពេលគាត់ទៅបាត់ទៀតក៏កាប់ទៀត។ បង្កើតតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិមែន ប៉ុន្តែខាងមុខនោះសុទ្ធតែចាប់ឈើម្រេញ ឈើរាជកុលធំៗ កាប់ពេញតែហ្នឹង។ កុំអីភ្ញៀវមកដើរភាគច្រើនគឺវង្វេងតែម្ដុំកាប់ឈើហ្នឹង»។

លោក លី រ៉ាន់ បន្ថែមថា កន្លងទៅឧទ្យានជួរភ្នំក្រវាញកណ្តាលចំណុចខ្នងវាលដែលពួកលោកអភិរក្ស ក៏មានសកម្មភាពកាប់បំផ្លាញឈើធំៗដែរ ក៏ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នបទល្មើសព្រៃឈើថយចុះច្រើន ដោយសារសហគមន៍ជិត ១០០គ្រួសារ បានសាមគ្គីគ្នាចងក្រងបណ្ដាញ ដាក់វេនគ្នាចុះល្បាតទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើនៅហ្នឹងកន្លែង។

ប្រជាសហគមន៍ថា ប្រភេទឈើដែលក្រុមជនល្មើសកាប់រំលំ នៅតំបន់ខ្នងផ្សាររួមមានដើមម្រេញ ឬរាជកុល ឈើទាល គគីរ និង ផ្ចឹកជាដើម មុខកាត់ ៣តឹកឡើងទៅ ដុះតាមជ្រលងភ្នំខ្ពង់រាប ខ្នងភ្នំ ចង្កេះភ្នំ និង ឈើខ្លះទៀត ដុះតាមជម្រាលភ្នំ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីចុះដល់ឧទ្យានជាតិជួរភ្នំក្រវាញកណ្តាលផ្ទាល់

កាលពីថ្ងៃទី៨ មីនា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ដឹកនាំរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ លោក ហួត ហាត់ និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន លោក អ៊ាង សុផល្លែត បានចុះទៅឧទ្យានជាតិជួរភ្នំក្រវាញកណ្តាលចំណុចខ្នងផ្សារ ដើម្បីស្វែងយល់ពីជីវភាពរបស់សហគមន៍។

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបញ្ជាឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីទាំងពីរនេះ ព្រមទាំងអភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ លោក ជាម ច័ន្ទសោភ័ណ្ឌ សហការអភិរក្ស តំបន់ទេសចរណ៍ខ្នងផ្សារ ខ្នងសំពៅ នៃឧទ្យានជាតិភ្នំក្រវាញកណ្តាលឱ្យល្អ។

បន្ថែមពីនេះត្រូវរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធចូលទៅតំបន់នោះ ហើយត្រូវសិក្សាប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់ទឹកលើភ្នំខ្នងផ្សារ ជាពិសេសត្រូវបង្កើនសមត្ថភាពរបស់សហគមន៍ផ្ដល់សេវាកម្មទេសចរណ៍ឱ្យល្អ ដើម្បីលើកកម្ពស់ជីវភាពពួកគាត់។

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត៖«ឥឡូវប្រាប់សហគមន៍ទៅ នាយករដ្ឋមន្ត្រីលោកឱ្យកន្លែងនេះទុកសម្រាប់ឱ្យធ្វើដំណើររាល់ថ្ងៃទៅណាទៅណីទៅ។ សហគមន៍ត្រូវទទួលខុសត្រូវ ថែទាំ ផ្ដល់សេវាកុំឱ្យមានភាពរញ៉េរញ៉ៃពេលភ្ញៀវមកឱ្យគាត់សប្បាយចិត្ត ហើយយើងកំណត់តម្លៃកុំកៀរគរពេលហ្នឹង»។

ទោះជាយ៉ាងណា លោក លី រ៉ាន់ បន្ថែមថា ប្រជាសហគមន៍មួយចំនួនរស់នៅតំបន់ខ្នងផ្សារមិនសូវចាប់អារម្មណ៍ទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើ និងដោះអន្ទាក់ចាប់សត្វព្រៃនោះទេ។ លោកថា សកម្មភាពកាប់ឈើមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់វិស័យទេសចរណ៍ធម្មជាតិប៉ុណ្ណោះទេ តែវាក៏បំផ្លាញសម្រស់ធម្មជាតិផ្តល់ជម្រកដល់ភ្ញៀវទេសចរដើរកម្សាន្តដែរ។

លោក លី រ៉ាន់៖ «ព្រៃឈើដែលបាត់បង់គ្រោះធម្មជាតិក៏ក្ដៅហួតហែង សត្វពាហនៈក៏គ្មានទឹកគ្មានអីផឹកដែរ។ ដល់ពេលអស់ព្រៃឈើវានឹងអត់កើត ហើយណាមួយវាក្ដៅអត់អាចនៅបាន ហើយបង្កបង្កើនផលក៏មិនដូចពីមុនដែរ។ ធ្វើស្រែធ្វើចម្ការបើយើងអត់ពីព្រៃឈើទាំងអស់នេះ ក៏មិនដឹងធ្វើអីកើតដែរ»។

ជុំវិញរឿងនេះមន្ត្រីពង្រឹងសិទ្ធិអំណាចសហគមន៍មូលដ្ឋាននៃសមាគមអាដហុកលោក ប៉ែន ប៊ុណ្ណារ៍ យល់ថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវចាត់វិធានការលើក្រុមជនល្មើសដែលបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធដែលប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយមកផ្ដន្ទាទោសតាមច្បាប់ ទើបការបង្កើតសហគមន៍ធម្មជាតិទទួលបានលទ្ធផលល្អ រួមចំណែកទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ។

លោក ប៉ែន ប៊ុណ្ណារ៍៖ «បើសិនជាធ្វើឱ្យ រុញឱ្យនគរបាលយុត្តិធម៌ និងតុលាការលោកឋិតនៅក្នុងភាពស្អាតស្អំ។ អ៊ីចឹងការផ្តល់ឱកាសរបស់អ្នកដឹកនាំប្រាកដជាទទួលបានជោគជ័យ ហើយសហគមន៍ក៏ទទួលបានជីវភាពធូរធារដែរ»។

អត្ថបទដែលទាក់ទង៖

សកម្មជនទាមទារឲ្យលុបចោលគម្រោងអាងស្តុកទឹកនៅឧទ្យានជាតិជួរភ្នំក្រវាញខេត្តពោធិ៍សាត់

ពលរដ្ឋខេត្តកំពង់ស្ពឺជាង ៨០គ្រួសារប្ដេជ្ញាការពារព្រៃនៅជួរភ្នំក្រវាញកណ្តាល ដើម្បីទាក់ទាញទេសចរ

ឈើធំៗ បម្រើវិស័យទេសចរនៅតំបន់ជួរភ្នំក្រវាញកណ្តាលកំពុងប្រឈមការកាប់ផ្តួល

ឧទ្យានជាតិជួរភ្នំក្រវាញកណ្ដាល ដែលមានទំហំជាង ៤សែនហិកតារ (៤០២.៣៥២) លាតសន្ធឹងក្នុងខេត្តចំនួន៣ គឺខេត្តកំពង់ស្ពឺ កោះកុង និងខេត្តពោធិ៍សាត់ និងជាព្រៃទឹកភ្លៀងដ៏ធំបំផុតមួយនៅកម្ពុជា បានទទួលរងការកាប់បំផ្លាញជាង២ទសវត្សរ៍មកហើយ។

ប្រជាសហគមន៍បន្ថែមថា នៅពេលព្រៃឈើបាត់បង់ប្រភពទឹកសំខាន់ៗសម្រាប់សត្វព្រៃចិញ្ចឹមជីវិត ក្នុងតំបន់នោះក៏ថយចុះដែរ ប៉ះពាល់ដល់ជីវិតសត្វព្រៃកម្រជាច្រើនប្រភេទ៕

ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក រ៉ុង ឈុន ព្រមបង់ប្រាក់ឱ្យទៅគណៈកម្មាធិការព្រំដែនតាមលទ្ធភាព

ដោយ សុខ មនោហត្ថា — Wed, 12 Mar 2025 19:14:38 -0400

ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក រ៉ុង ឈុន ព្រមបង់ប្រាក់ឱ្យទៅគណៈកម្មាធិការចម្រុះកិច្ចការព្រំដែនកម្ពុជា តាមលទ្ធភាព ក្រោយពីសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញបានបង្គាប់ឱ្យលោក និងសកម្មជនពីរនាក់ទៀត ត្រូវសងការខូចខាត ចំនួន ១០ម៉ឺនដុល្លារក្នុងរយៈពេលត្រឹម១ខែ។ អ្នកជំនាញផ្នែកច្បាប់ថា ការដែលលោក រ៉ុង ឈុន ព្រមបង់ប្រាក់ឱ្យទៅតុលាការនេះ ពុំមែនជារបៀបធ្វើនយោបាយយូរអង្វែងនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញ លោកនឹងត្រូវជួបបញ្ហាជាច្រើនទៀត ព្រោះករណីនេះ ពុំមែនជាការអនុវត្តច្បាប់នោះទេ គឺជារឿងនយោបាយ។

ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក រ៉ុង ឈុន យល់ព្រមបង់ប្រាក់ឱ្យគណៈកម្មាធិការចម្រុះកិច្ចការព្រំដែនកម្ពុជា ដែលមានទឹកប្រាក់សរុប ១០ម៉ឺនដុល្លារ ឬស្មើ ៤០០លានរៀល។ លោក រ៉ុង ឈុន ការសម្រេចចិត្តនេះ គឺធ្វើឡើងតាមមតិភាគច្រើនពីសមាជិកគណបក្សកម្លាំងជាតិ និងប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន ដែលចង់ឱ្យលោក បន្តការងារនយោបាយ។

ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក រ៉ុង ឈុន បានថ្លែងនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ថា ជារឿងដែលហួសចិត្ត និងឈឺចាប់បំផុត ដែលលោកត្រូវរងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញម្ដងហើយម្ដងទៀត ហើយត្រូវបង់លុយទៅឱ្យសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ រាប់ម៉ឺនដុល្លារ ទាំងដែលលោកគ្មានទ្រព្យសម្បត្តិ និងគ្មានកំហុសអ្វីសោះ។ លោកថា ដល់ដំណាក់កាលនេះហើយ លោកនឹងបង់លុយឱ្យទៅសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ទៅតាមលទ្ធភាពដែលលោកមាន ហើយប្រសិនបើតុលាការនៅតែដាក់កំហិតឱ្យលោកត្រូវតែសងទាំង ១០ម៉ឺនដុល្លារនោះ លោកគ្មានលុយនោះទេ។

លោក រ៉ុង ឈុន៖ «យើងដឹងថា លុយ ១០ម៉ឺនដុល្លារ សម្រាប់មនុស្សបីនាក់ វាច្រើនណាស់ សម្រាប់ពួកខ្ញុំ ១០ម៉ឺនដុល្លារ។ យើងគ្មានចំណូលគ្មានមុខរបរ យើងគ្រាន់តែធ្វើកិច្ចការងារសង្គមរហូតមកដូច្នេះយើងអត់មានលទ្ធភាពបង់ទេ។ អ៊ីចឹង សូមបញ្ជាក់ម្ដងទៀតថា ជំហររបស់ខ្ញុំ យើងបង់តាមលទ្ធភាពដែលយើងមាន។

ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ និងជាអតីតប្រធានសហជីពរូបនេះ នៅតែបញ្ជាក់ជំហរថា លោកបន្តប្ដេជ្ញាចិត្តធ្វើកិច្ចការងារសង្គម ដើម្បីប្រយោជន៍ពលរដ្ឋ និងប្រទេសជាតិ បើទោះជាពេលនេះ លោកធ្វើតាមបង្គាប់បញ្ជាររបស់តុលាការក្ដី។ លោកថា ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ លោកបានចំណាយពេលវេលា និងលះបង់ សិទ្ធិសេរីភាពផ្ទាល់ខ្លួន គឺព្រោះតែមិនចង់ឱ្យបាត់បង់ទឹកដី។

លោក រ៉ុង ឈុន៖ «បានជាខ្ញុំពោលថា ទឹកដីសំខាន់ជាងអាយុជីវិតរបស់យើងទៀត។ អាយុជីវិតពេលស្លាប់ទៅ មានមនុស្សជំនាន់បន្តបន្ទាប់នឹងបង្កើតកូនខ្មែរបន្តបន្ទាប់។ ប៉ុន្តែទឹកដី បើបាត់ហើយ គឺបាត់ហើយ ដូចជាប្រទេសចម្ប៉ាអ៊ីចឹង។ បាត់ហើយ គឺបាត់ហើយ ប៉ុន្តែ ពូជចម្ប៉ា អត់បាត់បង់ទេ។ អ៊ីចឹងបានខ្ញុំតែងតែយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើបញ្ហាព្រំដែន ទោះជាប់ពន្ធនាគារម្ដងហើយ ម្ដងទៀត។

សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ បានបង្គាប់ឱ្យលោក រ៉ុង ឈុន កញ្ញា ស កណិការ និង លោក តុន និមល រួមគ្នាសង សំណងការខូចខាតចំនួន ១០ម៉ឺនដុល្លារ ទៅគណៈកម្មាធិការចម្រុះកិច្ចការព្រំដែន។ រីឯប្រាក់ទាំងនោះ ត្រូវបង់ទៅកាន់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញជាមុន ក្នុងរយៈពេល ១ខែ។ បើគិតត្រឹមថ្ងៃទី១២ ខែមីនា មានរយៈពេល៣១ថ្ងៃហើយ។ រីឯ លោក រ៉ុង ឈុន បានបញ្ជាក់ថា លោកទើបតែទទួលបានថវិកា ពីសប្បុរសជន ដែលបានបរិច្ចាគឱ្យមានចំនួន ជាង ២ម៉ឺនដុល្លារ និងប្រាក់រៀលប្រមាណជាង ៧លានរៀលប៉ុណ្ណោះ។

លោក រ៉ុង ឈុន ថា នឹងយកលុយទាំងនោះទៅបង់ឱ្យតុលាការ ក្នុងពេលឆាប់ៗ បើទោះជាថ្មីៗ នេះ មេធាវីការពារក្ដីឱ្យលោកបានឱ្យដឹងថា សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បដិសេធមិនព្រមទទួលយកប្រាក់ ដែលលោកនឹងបង់តាមលទ្ធភាព និងតាមដំណាក់កាលនីមួយៗ ក្ដី។

វិទ្យុអាស៊ីសេរី ពុំអាចទាក់ទង អ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ លោក អ៊ី រិន្ទ ដើម្បីឆ្លើយតប ជុំវិញរឿងនេះបានទេនៅថ្ងៃទី១២ខែមីនា ដោយហៅទូរស័ព្ទចូល តែគ្មានអ្នកទទួល។

ទាក់ទិនរឿងនេះ អ្នកជំនាញផ្នែកច្បាប់ និងអភិបាលកិច្ចតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ លោក វន់ ចាន់ឡូត យល់ឃើញថា ការដែលលោក រ៉ុង ឈុន ព្រមបង់ប្រាក់ឱ្យសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ទៅតាមលទ្ធភាពនេះ លោកថាមិនអាចធ្វើទៅបាននោះទេ ព្រោះតុលាការបាន ចេញសាលដីការួចហើយ គឺត្រូវតែបង់ចំនួន ១០ម៉ឺន ដុល្លារ។ ជាមួយគ្នានោះ លោកថា បើទោះជា លោក រ៉ុង ឈុន មានប្រាក់បង់គ្រប់ ឬមិនគ្រប់ក្ដី ក៏លោក រ៉ុង ឈុន នៅតែមិនអាចមានឱកាសធ្វើនយោបាយ ដោយរលូននោះដែរ។ លោកបន្តថា លោក រ៉ុង ឈុន នឹងជួបឧបសគ្គ ជាច្រើនទៀត ដែលបក្សកាន់អំណាចនឹងប្រឌិតឡើង ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឱ្យ លោក រ៉ុង ឈុនទាល់ច្រកលែងមានឱកាសធ្វើនយោបាយ ព្រោះលោកថា ករណីនេះ គឺជារឿងនយោបាយ ពុំមែនជាការអនុវត្តច្បាប់នោះឡើយ។

ទន្ទឹមគ្នានោះ លោក វ៉ន ចាន់ឡូត លើកឡើងថា គណបក្សកម្លាំងជាតិ ក្នុងគ្រាដែលលោក រ៉ុង ឈុន កំពុងជួបឧបសគ្គបែបនេះ គួរតែពង្រឹងសមាជិកខ្លួន ហើយរៀបចំសកម្មភាពនយោបាយឱ្យបានរឹងមាំ មិនគួរចូលល្បែងនយោបាយ តាមខ្សែ ញាក់របស់បក្សកាន់អំណាចនោះទេ ព្រោះថាករណីនេះ គណបក្សកម្លាំងជាតិ មានតែផលខាតបង់ពេលវេលា និង ថវិកា។

លោក វ៉ន ចាន់ឡូត៖ «គណបក្សកម្លាំងជាតិមានតែត្រូវពង្រឹងខ្លួនឱ្យខ្លាំង ជាពិសេសនោះ ត្រូវតែពិនិត្យទៅមើលសមាសភាពនយោបាយ។ ក្នុងស្ថានភាពនេះ ការសម្រេចណាមួយនោះ វាអាស្រ័យទៅលើអ្នកកាន់អំណាចទាំងស្រុង។ បើអ្នកកាន់អំណាចចង់ឱ្យលោក រ៉ុង ឈុន ចូលពន្ធនាគារ គឺអាចចាប់ទៅដាក់ពន្ធនាគារពេលណាក៏បាន។ បើអ្នកកាន់អំណាចចង់ឱ្យ លោក រ៉ុង ឈុន បន្តមានសេរីភាព ធ្វើសកម្មភាពនយោបាយ រប៉េះរប៉ោះបែបនេះទៀតក៏លោក រ៉ុង ឈុន នៅបន្ត ធ្វើនយោបាយរប៉េះរប៉ោះ បែបហ្នឹងទៅ។

នៅក្នុងសំណុំរឿងនេះ កាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញបានប្រកាសសាលក្រមផ្ដន្ទាទោស លោក រ៉ុង ឈុន ឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ២ឆ្នាំ និង បង់ប្រាក់ពិន័យចូលរដ្ឋ ២លានរៀលពីបទ «ញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរ ធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» ពាក់ព័ន្ធនឹងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍អំពីបញ្ហាកសិករខ្មែរ ដែលបាត់បង់ដីធ្លី នៅក្បែរតំបន់ព្រំដែនក្នុងខេត្តត្បូងឃ្មុំ ទៅក្រោមការកាន់កាប់របស់ប្រទេសវៀតណាម។

រីឯសកម្មជនពីរនាក់ទៀត គឺកញ្ញា ស កណិការ និងលោក តុន និមល ត្រូវបានផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារ ២០ខែ និងពិន័យប្រាក់ចូលរដ្ឋក្នុងម្នាក់ៗ ចំនួន ២លានរៀល ពីបទញុះញង់ដូចលោក រ៉ុង ឈុន ដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ ក្រៅពីជាប់ពន្ធនាគារ និងបង់ប្រាក់ពិន័យចូលរដ្ឋហើយ ចៅក្រមជំនុំជម្រះលោក លិ សុខា ក៏បានបង្គាប់ឱ្យ លោក រ៉ុងឈុន កញ្ញា ស កណិកា និងលោក តុន និមល សង ការខូចខាតចំនួន ៤០០លានរៀល ទៅគណៈកម្មាធិការចម្រុះកិច្ចការព្រំដែនថែមទៀត។

ជាមួយគ្នានេះ នៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា គណបក្សកម្លាំងជាតិបង្ហោះលិខិត ដែលបានផ្ញើទៅកាន់ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជាដើម្បីស្នើសុំកិច្ចអន្តរាគមន៍ពី ភារៈធារីស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកគឺអ្នកស្រី ប្រ៊ិដចិត អិល វ៉ក់ឃឺរ (Bridgette L. Walker) ឱ្យជួយអន្តរាគមន៍ទៅកាន់ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឱ្យទម្លាក់រាល់ការចោទប្រកាន់ និងការទាមទារសំណងទាំងអស់ មកលើលោក រ៉ុង ឈុន ព្រោះនេះ គឺជាការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញធ្ងន់ធ្ងរ ផ្នែកនយោបាយមកលើមន្ត្រីបក្សប្រឆាំង។

ក្នុងលិខិតដដែល គណបក្សកម្លាំងជាតិលើកឡើងថា ចំពោះទង្វើរបស់អាជ្ញាធរកម្ពុជា ដែលបានធ្វើមកលើ លោក រ៉ុង ឈុន តាមមតិជាតិ និងអន្តរជាតិ បង្ហាញថា មិនមែនជាការអនុវត្តច្បាប់ទេ ជារឿងនយោបាយសុទ្ធសាធ។ លើសពីនេះ ជាការបំបិទសំឡេងក្រុមសហជីព និង អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ ស្របពេល រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកំពុងតែដើរ ចាកឆ្ងាយពីគោលការណ៍ ប្រជាធិបតេយ្យ និង ស្មារតីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩៩៣។ បក្សកម្លាំងជាតិបញ្ជាក់ថា លោក រ៉ុង ឈុន មិនបានប្រព្រឹត្តកំហុសដូចការចោទ ប្រកាន់របស់អាជ្ញាធរ និងតុលាការកម្ពុជានោះទេ៕

សង្គមស៊ីវិលគាំទ្រការផ្ដន្ទាទោសធ្ងន់ធ្ងរលើអតីតមេធាវីសញ្ជាតិអាមេរិកម្នាក់ ក្នុងសំណុំរឿងរំលោភផ្លូវភេទកុមារនៅកម្ពុជា

ដោយ ប្រាជ្ញ ចេវ — Wed, 12 Mar 2025 13:30:17 -0400

មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលចង់ឃើញតុលាការផ្ដន្ទាទោសមេធាវីសញ្ជាតិអាមេរិកម្នាក់ ដែលរំលោភផ្លូវភេទកុមារនៅកម្ពុជា កាលពីឆ្នាំ២០១៩ ឲ្យបានធ្ងន់ធ្ងរ សមនឹងការបំពានលើសិទ្ធិ និងកិត្តិយសកុមារកម្ពុជា ។ ការលើកឡើងនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីតុលាការអាមេរិក បានកាត់ទោសអតីតមេធាវីសញ្ជាតិអាមេរិកម្នាក់ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ៩ឆ្នាំ ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងរំលោភផ្លូវភេទកុមារនៅកម្ពុជា។

អ្នកគ្រប់គ្រងប្រចាំការិយាល័យអង្គការលីកាដូ (LICADHO) នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក អ៊ិន គង់ជិត ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមីនាថា ការរំលោភបំពានផ្លូវភេទជាពិសេសលើអនីតិជន គឺបទល្មើសឧក្រិដ្ឋ ដែលតុលាការ គួរតែផ្ដន្ទាទោសជនបង្កឲ្យបានធ្ងន់ធ្ងរ។

លោក អ៊ិន គង់ជិត៖ «បើសិនជាការផ្ដន្ទាទោសកម្រិតស្រាលបែបនេះ គឺហាក់ដូចជាបើកដៃ ហាក់ដូចជា ផ្ដល់ឱកាសឲ្យជនបរទេសទាំងឡាយផ្សេងទៀត ដែលគាត់ចូលចិត្តខាងផ្លូវភេទហ្នឹង គាត់នឹងស្វះស្វែងដើម្បីរកកុមារ ហើយប្រើវិធីជះទឹកលុយ ឬក៏ប្រាក់កាក់ទៅលើកុមារក្រីក្រកម្ពុជា នៅជនបទដាច់ស្រយាល ដែលខ្វះការយល់ដឹង ដែលគាត់មានជីវភាពខ្វះខាត ដែលគាត់អាចនឹងប្រព្រឹត្តការទិញដូរផ្លូវភេទលើកុមារហ្នឹងតទៅទៀត»។

តុលាការអាមេរិកផ្ដន្ទាទោសជនរំលោភកុមារីខ្មែរ

ការលើកឡើងនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីតុលាការអាមេរិក បានកាត់ទោសអតីតមេធាវីសញ្ជាតិអាមេរិកម្នាក់ នៅរដ្ឋហ្លរីដា (Florida) ឈ្មោះ រូសហ៍ យេមស៍ខ្លាញ (Rugh James Cline) ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ៩ឆ្នាំ ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងរំលោភផ្លូវភេទកុមារនៅកម្ពុជា។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិក កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមីនា។

ប្រភពដដែលឲ្យដឹងថា ទណ្ឌិតខាងលើ បានធ្វើដំណើរមកកម្ពុជា កាលពីកុម្ភៈ និងខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩ និងបានផ្ដល់លុយជាង១រយដុល្លារដល់កុមារអាយុក្រោម១៥ឆ្នាំ ចំនួន៤នាក់ នៅខេត្តសៀមរាប ដើម្បីរួមភេទជាមួយគាត់ជាច្រើនដង ។ ក្នុងពេលចាប់ខ្លួន លោក រូសហ៍ យេមស៍ខ្លាញ (Rugh James Cline) កាលពីឆ្នាំ២០១៩ អាជ្ញាធរបានរកឃើញកុំព្យូទ័រយួរដៃ (Laptop) របស់លោក មានផ្ទុករូបភាពអាសអាភាសរបស់កុមាររាប់រយរូប។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់គេហទំព័ររបស់អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩ ការចាប់ខ្លួនលោក រូសហ៍ យេមស៍ខ្លាញ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីនគរបាលប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្ស និងការពារអនីតិជន បានទទួលពាក្យបណ្ដឹងពីអាណាព្យាបាលជនរងគ្រោះចំនួន២នាក់ ដែលបានប្ដឹងថា លោក រូសហ៍ យេមស៍ខ្លាញ បានឲ្យពួកគេប្រើដៃសម្រេចកាមចំនួន៣ដង។

សាលាដំបូងខេត្តសៀមរាប កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩ បានសម្រេចចោទប្រកាន់លើ លោក រូសហ៍ យេមស៍ខ្លាញ ពីបទប្រព្រឹត្តអំពើអាស ប្រឆាំងនឹងអនីតិជនអាយុក្រោម១៥ឆ្នាំ។

មេធាវីអាមេរិកាំងត្រូវបានផ្ដន្ទាទោសនៅខ្មែរ២ឆ្នាំកន្លះ

បន្ទាប់មក នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ តុលាការខេត្តសៀមរាប បានផ្ដន្ទាទោសលើលោក Rugh James Cline ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារចំនួន២ឆ្នាំកន្លះ ពីបទរំលោភបំពានផ្លូវភេទលើអនីតិជន និងត្រូវឲ្យទណ្ឌិតរូបនេះ ផ្ដល់សំណងជំងឺចិត្តដល់កុមារីរងគ្រោះម្នាក់ចំនួន ១៥លានរៀល ឬជិត៤ពាន់ដុល្លារអាមេរិក។ លុះដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ លោក រូសហ៍ យេមស៍ខ្លាញ ត្រូវបាននិរទេសទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក។

អត្ថបទដែលទាក់ទង៖

ជនជាតិអាមេរិកាំងកាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារជាង ២ឆ្នាំពីបទរំលោភផ្លូវភេទ

សង្គមស៊ីវិលថា ការរំលោភសេពសន្ថវៈលើកុមារបន្តកើតឡើងគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ

ជនបរទេសម្នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួនដោយសង្ស័យថាពាក់ព័ន្ធការទិញពេស្យាចារកុមារខុសច្បាប់

ជនបរទេស៣នាក់ត្រូវចាប់ខ្លួនពីបទប្រព្រឹត្តអំពើអនាចារនៅព្រះសីហនុ

លោក សឺន ជុំជួន មានប្រសាសន៍ថា តុលាការគួរតែផ្ដន្ទាទោសលើជនប្រព្រឹត្តិឲ្យសមទៅនឹងទង្វើដែលបានប្រព្រឹត្តិ។

មេធាវី សឺន ជុំជួន៖ «កាលណា យើងដាក់ទោសទណ្ឌហើយកំណត់ទៅតាមទង្វើនៃការប្រព្រឹត្តរបស់គាត់ ហើយផ្ដន្ទាទោសទៅតាមច្បាប់ដែលបានកំណត់ត្រឹមត្រូវ គឺជាការចូលរួមចំណែកនៅក្នុងការធ្វើឲ្យបុគ្គលដទៃទៀតមានភាពរាងចាល និងមានខ្លាចរអាមិនហ៊ានធ្វើមកលើកុមារទៀតទេ»។

មាត្រា ៤៣ នៃច្បាប់ស្ដីពីការបង្ក្រាបអំពើជួញដូរមនុស្ស និងអំពើធ្វើអាជីវកម្មផ្លូវភេទ ចែងថា អំពើអាសនៅក្នុងច្បាប់នេះ មានន័យថា ជាអំពើនៃការប៉ះពាល់ ឬការបង្ហាញកេរភេទ ឬផ្នែកផ្សេងទៀតរបស់ជនដទៃ ឬការឲ្យជនដទៃប៉ះកេរភេទ ឬផ្នែកភេទផ្សេងទៀតរបស់ជនល្មើសខ្លួនឯង ឬរបស់តតិយជនក្នុងចេតនាធ្វើឲ្យរំជួយ ឬរីករាយដល់ចំណង់ផ្លូវភេទរបស់ជនល្មើស។ ជនណា ដែលប្រព្រឹត្តអំពើអាសទៅលើជនដទៃ ដែលមានអាយុតិចជាង១៥ឆ្នាំ ត្រូវផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពីមួយឆ្នាំ ទៅបីឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ពីរលានរៀល ដល់ប្រាំមួយលានរៀល។

ចំណែកឯ មាត្រា ៤១ នៃច្បាប់ដដែលនេះ ចែងថា ជនណាដែលកាន់កាប់ ចែកចាយ ឬបង្ហាញនៅទីសាធារណនូវរូបភាព និងសម្ភារៈអាសអាភាស នៃកុមារត្រូវផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពីពីរឆ្នាំ ដល់៥ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពីបួលលានរៀល ដល់ដប់លានរៀល៕

លោក សម រង្សី ថា លោក ហ៊ុន សែន អាចប្រឈមនឹងតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ តាមឧក្រិដ្ឋកម្ម ដែលលោក ហ៊ុន សែន បានប្រព្រឹត្តចាប់ពីទសវត្សរ៍ទី៨០ រហូតមក

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា — Wed, 12 Mar 2025 11:44:00 -0400

ប្រធានស្ដីទីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក សម រង្សី លើកឡើងថា ប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន ដែលធ្លាប់ជាអតីតកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហម អាចនឹងប្រឈមជាមួយតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្ម ដែលលោក ហ៊ុន សែន បានប្រព្រឹត្តក្នុងរយៈពេលជាងបួនទសវត្ស ចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ទី៨០ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។

ប្រធានស្ដីទីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក សម រង្សី នៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា បានបង្ហោះសារនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក (Facebook) ថា អតីតកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហម លោក ហ៊ុន សែន អាចប្រឈមមុខជាមួយនឹងតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICJ) ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិលើករណីជាច្រើន។ លោក សម រង្ស៊ី បានសរសេររៀបរាប់ករណីទាំងនោះ ដូចជា យុទ្ធនាការ «ក៥» ដែលសម្លាប់មនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ ការគប់គ្រាប់បែក និងរដ្ឋប្រហារកាលពីឆ្នាំ១៩៩៧ ដែលសម្លាប់មនុស្សរាប់រយនាក់ ការបាញ់ប្រហារលើបាតុករឆ្នាំ២០១៣ និង ២០១៤ ការសម្លាប់បុគ្គលល្បីៗ មួយចំនួនមានអ្នកស្រី ពិសិដ្ឋ ពិលិកា បណ្ឌិត កែម ឡី លោក ជា វិជ្ជា និងការរឹបអូសដីធ្លីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ រួមទាំងការបំផ្លាញព្រៃឈើជាដើម។

(ឆ្វេង) លោក សម រង្ស៊ី ប្រធានស្ដីទីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងលោក ហ៊ុន សែន ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា។ រូប៖ ហ្វេសប៊ុកលោក ហ៊ុន សែន

ការលើកឡើងរបស់មេបក្សប្រឆាំងរូបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប៉ូលិសអាំងទែប៉ូល សហការជាមួយប៉ូលិស ហ្វីលីពីន បានចាប់ខ្លួនអតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីកូ ឌុយទែតេ (Rodrigo Duterte) នៅទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន កាលពីថ្ងៃទី១១ មីនា តាមដីការបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC)។ ក្រោយពីការចាប់ខ្លួន គេបានបញ្ជូនអតីតមេដឹកនាំហ្វីលីពីនរូបនេះ ទៅប្រទេសហូឡង់ ជាទីតាំងរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) ដើម្បីកាត់ទោសអំពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ។ នៅក្នុងអាណត្តិដឹកនាំរបស់លោករយៈពេល ៦ឆ្នាំ គឺបានសម្លាប់មនុស្ស ចំនួន ៦ពាន់នាក់ ក្នុងយុទ្ធនាការបង្ក្រាប និងប្រឆាំងគ្រឿងញៀន។ រីឯក្រុមសិទ្ធិមនុស្សវិញ អះអាងថា បានសម្លាប់មនុស្សប្រមាណ ៣ម៉ឺននាក់។

ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន គឺលោក ប៊ុង ប៊ុង ម៉ាកូស BongBong Marcos បានប្រាប់អ្នកកាសែតភ្លាមៗ កាលពីថ្ងៃទី១១ មីនាថា លោក មានកាតព្វកិច្ចធ្វើតាមសំណើរបស់ Interpol ដើម្បីចាប់ខ្លួន អតីតប្រធានាធិបតីលោក Duterte។

លោកថា ប៉ូលីស Interpol បានសុំជំនួយពីលោក ហើយលោកមានកាតព្វកិច្ច ដើម្បីអនុវត្តតាម ពីព្រោះលោកមានការប្ដេជ្ញាចិត្ត ចំពោះប៉ូលិស Interpol ដែលត្រូវតែអនុវត្តតាម។ ប្រសិនបើលោកមិនធ្វើបែបនេះទេ ពួកគេនឹងមិនជួយរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ក្នុងករណីផ្សេងទៀត ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងជនភៀសខ្លួនហ្វីលីពីននៅបរទេសទៀតទេ»។

ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ អ្នកជំនាញច្បាប់ និងអភិបាលកិច្ចបែបប្រជាធិបតេយ្យ លោក វ៉ន ចាន់ឡូត បានបង្ហោះលើហ្វេសប៊ុក នៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនាថា បទឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិធំៗ គឺមានបី ដូចជា ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ និងឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម។ លោកបន្តថា មានមេដឹកនាំប្រទេសមួយចំនួនដូចជា ប្រធានាធិបតី ប្រទេសរុស្សី លោក វ្លាឌឺមៀ ពូទីន (Vladimir Putin) អតីតមេដឹកនាំផ្ដាច់ការនៅប្រទេសស៊ីរី លោក បាស្សា អាល់អាសាដ (Bashar Al-Assad) មេយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ឬភូមាសព្វថ្ងៃ គឺនាយឧត្ដមសេនីយ៍ មីន អូង ហ្លាំង (Min Aung Hlaing) និងអតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីកូ ឌុយទែតេ (Rodrigo Duterte) ដែលទើបត្រូវបានចាប់ខ្លួនជាដើម ។

ចំណែកឯនៅកម្ពុជាវិញ លោកបន្ថែមថា អ្នកកាន់អំណាចអាចប្រឈមនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ តាមរយៈអំពើឃាតកម្មនយោបាយ ការចាប់មនុស្សដាក់ពន្ធនាគារ ការធ្វើទារុណកម្ម ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញក្រោមហេតុផលនយោបាយ និងការចិញ្ចឹមចិត្តបង្កើតច្បាប់ដាក់មនុស្សមួយក្រុម ដែលមាននិន្នាការផ្ទុយពីរដ្ឋាភិបាលជា ភេរវករជាដើម។

លោក វ៉ន ចាន់ឡូត៖ «ជាការឆ្លុះបញ្ចាំងមួយ ដ៏មានអត្ថប្រយោជន៍នោះ គឺអ្នកដឹកនាំនៅពេល ដែលខ្លួនទទួលបានអំណាចពីប្រជាពលរដ្ឋត្រូវប្រើប្រាស់អំណាចនោះ បម្រើប្រជាពលរដ្ឋជៀសវាងនូវការបំពានអំណាច ហើយប្រើប្រាស់អំណាចក្នុងផ្លូវខុស ដែលឈានទៅដល់ការប្រព្រឹត្តិបទឧក្រិដ្ឋកម្ម ដែលអន្តរជាតិ ដែលគេស្អប់ខ្ពើម ក្នុងនោះមានឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិជាដើម»។

វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅមិនទាន់អាចទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន ដើម្បីសុំការឆ្លើយតបជុំវិញបញ្ហានេះបាននៅឡើយទេ នៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា។

ប៉ុន្តែ លោក សុខ ឥសាន ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី កាលថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ថា រឿង ដែលកើតឡើងនៅប្រទេសហ្វីលីពីន ក្រោមការដឹកនាំលោក ឌុយទែរ៍តេ និងស្ថានការណ៍នៅកម្ពុជាសម័យលោក ហ៊ុន សែន ខុសគ្នាដូចមេឃ និងដី។ លោកថា លោក ហ៊ុន សែន មិនបានប្រព្រឹត្តអ្វីជាឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិនោះទេ ហើយថា បើអ្នកណាមិនអស់ចិត្ត ពួកគេមានសិទ្ធិប្ដឹងទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ។

លោក សុខ ឥសាន៖ «ការដឹកនាំរបស់សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន មិនមែនមានទោសកំហុសអ្វីធ្លាក់ទៅដល់ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ឬប្រឆាំងនឹងសិទ្ធិមនុស្សអី ។ល។ ទេ! មិនដូចលោក ឌុយទែរ៍តេ ទេ ព្រោះលោក ឌុយទែរ៍តេ ខ្ញុំយល់ក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនក៏គាត់ប្រើវិធានការក្ដៅ ដើម្បីបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀនហ្នឹង។ អាហ្នឹងជារឿងផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ ក្នុងការទទួលខុសត្រូវរបស់គាត់»។

ថ្វីបើអ្នកនាំពាក្យបក្សកាន់អំណាចរូបនេះ អះអាងយ៉ាងដូចនេះក៏ដោយ ក៏មេធាវីអាមេរិកាំងតំណាងក្រុមសម្ព័ន្ធអ្នកតស៊ូមតិ ដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្ស លោក ម័រតុន សក្លា (Morton Sklar) កាលពីដើមឆ្នាំ២០១៤ បានដាក់បណ្ដឹងព្រហ្មទណ្ឌ លើមេដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ អំពីបទរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងរារាំងការស្វែងរកយុត្តិធម៌ សម្រាប់ជនរងគ្រោះ ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។

ចំណែកមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក ម៉ែន សុថាវរិន្ទ្រ ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនាថា លោក ហ៊ុន សែន អាចនឹងប្រឈមមុខជាមួយនឹងតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ដោយសារតែអំពើមួយចំនួន ដូចដែលលោក សម រង្សី បានលើកឡើង ខណៈពលរដ្ឋ និងអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សបានដាក់ពាក្យបណ្ដឹងជាច្រើនទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិលើលោក ហ៊ុន សែន អំពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ។

លោក ម៉ែន សុថាវរិន្ទ្រ៖ «ដល់លោក ហ៊ុន សែន ហើយដែលគាត់ធ្វើបាបគេច្រើនមែនទែន យើងមើលទៅតាមរឿងទាំងអស់តាំងពីសតវត្សទី៨០ ដូចប្រធានស្ដីទី លោក សម រង្សី គាត់សរសេរអ៊ីចឹងទាំងអស់ហ្នឹង គឺឧក្រិដ្ឋកម្មច្រើនមែនទែន ដែលរឿងនិទ្ទណ្ឌភាពមិនអាចចៀសផុតទេ បុគ្គលណាក៏ដោយម៉េចចៀសផុតទេ ទោះអ្នកណាមានអំណាចយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ចប់អំណាច តុលាការគេនឹងចាត់ចែងហើយ»។

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតាំងពីជំនាន់លោក ហ៊ុន សែន ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី និងបន្តដល់កូនប្រុសរបស់លោក គឺនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត រងការរិះគន់ជុំទិសអំពីការបង្កើតវប្បធម៌និទ្ទណ្ឌភាពនៅកម្ពុជា តាមរយៈឃាតកម្មលើបុគ្គលល្បីៗ មួយចំនួន ក្រៅប្រព័ន្ធច្បាប់ ដូចជា អ្នកស្រី ពិសិដ្ឋ ពិលិកា ព្រះសង្ឃ សំ ប៊ុនធឿន លោក ឈុត វុទ្ធី លោក ជា វិជ្ជា លោកបណ្ឌិត កែម ឡី លោក លិម គិមយ៉ា រហូតទៅដល់អ្នកសារព័ត៌មាន និងថ្នាក់ដឹកនាំសហជីពជាច្រើនរូបទៀត។ ក្រៅពីនេះ រដ្ឋាភិបាលត្រកូល ហ៊ុន នេះ ក៏រងការរិះគន់ដែរ អំពីការបណ្ដេញពលរដ្ឋដោយបង្ខំរាប់ម៉ឺនគ្រួសារ ចេញពីលំនៅឋាន និងការបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ រួមទាំងព្រៃឈើ ជាដើម។

ប្រការទាំងនេះហើយ ទើបអ្នកនយោបាយបក្សប្រឆាំង និងអ្នកជំនាញផ្នែកច្បាប់លើកឡើងថា អតីតកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហម និងជាប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន អាចនឹងប្រឈមមុខជាមួយនឹងតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិនៅពេលខាងមុខ។

លោក វ៉ន ចាន់ឡូត គូសបញ្ជាក់ថា បទឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិធំៗ ទាំងបី ខាងលើ គឺពុំមានអាជ្ញាយុកាលឡើយ ហើយមនុស្សគ្រប់រូបជាបុគ្គល ឬជាក្រុម រដ្ឋ ឬអង្គការ អាចផ្ដល់ព័ត៌មានអំពីឧក្រិដ្ឋកម្មទៅការិយាល័យរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិបាន៕

អ្នកឃ្លាំមើលថា ព្រះមហាក្សត្រគួរតែជំរុញឱ្យអ្នកនយោបាយបក្សកាន់អំណាច ស្ដារប្រជាធិបតេយ្យ និងគោរពសិទ្ធិមនុស្ស

ដោយ សុខ មនោហត្ថា — Wed, 12 Mar 2025 07:15:00 -0400

អ្នកឃ្លាំមើលលើកឡើងថា ព្រះមហាក្សត្រគួរតែជំរុញឱ្យអ្នកនយោបាយបក្សកាន់អំណាច ដែលដោយដឹកនាំដោយ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ងាកមកគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងស្ដារប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញ ដើម្បីដឹកនាំប្រទេសឆ្ពោះទៅរកការរីកចម្រើន ព្រោះថាបញ្ហាទាំងនេះ គឺជាក្ដីប្រាថ្នារបស់ប្រជារាស្ត្រគ្រប់រូបជាយូរមកហើយ។ ការលើកឡើងនេះ ស្របដែលរដ្ឋាភិបាលកំពុងត្រៀមរៀបចំព្រះរាជពិធីបួងសួង របស់ព្រះមហាក្សត្រ នៅមុខប្រាសាទអង្គរវត្ត នៅមុនថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ដើម្បីសុំសេចក្ដីសុខចម្រើនដល់ប្រជារាស្ត្រខ្មែរ។

ស្របពេលប្រជារាស្ត្រកំពុងជួបទុក្ខលំបាក ដោយសារតែបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ គ្មានការងារទៀងទាត់ជំពាក់បំណុលវ័ណ្ឌកនិង បញ្ហាជាប់គាំងនយោបាយជាដើម ប្រជារាស្ត្រតែងតែសញ្ជឹងចង់ឃើញ ព្រះមហាក្សត្រ មានព្រះរាជបន្ទូល និងធ្វើព្រះរាជអន្តរាគមន៍ ឱ្យអ្នកនយោបាយផ្សះផ្សាគ្នាឡើងវិញ ទាំងបក្សកាន់អំណាច និងបក្សប្រឆាំង ដើម្បីឆ្ពោះទៅរកការដឹកនាំប្រទេសតាមគន្លងទសពិធរាជធម៌ពិតប្រាកដ ដើម្បីប្រជាពលរដ្ឋ មាននូវសេចក្ដីសុខសាន្តត្រាណ ។

ព្រះរាជតួនាទីដ៏សំខាន់ព្រះមហាក្សត្រ គឺស្វែងរកការផ្សះផ្សាជាតិ

អ្នកសិក្សាបញ្ហាសង្គម និងនយោបាយ លោក ប៉ោ មករា ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ថា ការត្រៀមរៀបចំពិធីបួងសួង របស់ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះករុណាព្រះបាទ សម្ដេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី នៅខាងមុខ ប្រាសាទអង្គរវត្ត នៅមុនថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរនេះ គឺជាទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីរបស់ព្រះមហាក្សត្រមុនៗ ដែលតែងតែប្រារព្ធឡើងដើម្បីបួងសួងសុំសិរីសួស្ដី និង សេចក្ដីសុខចម្រើនជូនប្រជារាស្ត្រ។ លោកបន្តថា លើសពីនោះព្រះមហាក្សត្រ ក៏មានព្រះរាជតួនាទីដ៏សំខាន់ គឺស្វែងរកការផ្សះផ្សាជាតិ ដើម្បីជំរុញឱ្យអ្នកនយោបាយចេះសាមគ្គី និងរួបរួមគ្នាឡើង ដែលព្រះអង្គគួរតែមាន ព្រះរាជបន្ទូលដែរ។

លោក ប៉ោ មករា៖ «នៅក្នុងមាត្រ៨ ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះអង្គជានិមិត្តរូបនៃឯកភាពជាតិ និងនិរន្តរភាពជាតិ។ ព្រះអង្គមានព្រះរាជសិទ្ធិក្នុងការបង្រួបបង្រួមនយោបាយ បង្រួបបង្រួមប្រជាពលរដ្ឋឱ្យមានការស្រុះស្រួលគ្នា ឱ្យមានការសាមគ្គីគ្នាឡើង។ បញ្ហាទាំងនេះ ព្រះអង្គអាចជំរុញឱ្យ រាជរដ្ឋាភិបាល ឱ្យអ្នកអនុវត្តច្បាប់ ឱ្យតុលាការក្នុងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស។ ក្នុងការបើកលំហ លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងឱ្យពលរដ្ឋចូលរួមក្នុងស្ថានភាពនយោបាយ ដោយពេញលេញ និងគ្មានការភ័យខ្លាច»។

នៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង លោក គុយ សុផល រួមនឹងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ បានចុះពិនិត្យមើលទីតាំងត្រៀមរៀបចំព្រះរាជពិធីបួងសួងរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ដើម្បីសុំសេចក្ដីសុខចម្រើនដល់ប្រជារាស្ត្រ និងប្រទេសជាតិ។ លោកគុយ សុផល បានថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃដដែលនេះថា ព្រះរាជពិធីនេះ គឺជាការបង្ហាញអំពីសីលធម៌របស់ប្រជាជនខ្មែរដែលមានការគោរពដឹងគុណចំពោះម្ចាស់ទឹកដីទេវតារក្សាលោក និងបុព្វបុរសខ្មែរ។ ទន្ទឹមនោះលោកថា នេះគឺជាទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីនៃអត្តសញ្ញាណជាតិ និងវប្បធម៌ខ្មែរ ដែលប្រជាពលរដ្ឋ គ្រប់រូបបានរក្សា និងគោរពមកជាយូរហើយ។

វិទ្យុអាស៊ីសេរី ពុំអាចទាក់ទងឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង លោក គុយ សុផល ដើម្បីបញ្ជាក់បន្ថែមជុំវិញរឿងនេះបានទេនៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា។

អ្នកឃ្លាំមើលរំពឹងថា ព្រះមហាក្សត្រដើរតាមលំនាំព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧

ទោះជាយ៉ាងណា ការត្រៀមរៀបចំព្រះរាជពិធីបួងសួងរបស់មហាក្សត្រ ប្រជារាស្ត្រ និងអ្នកឃ្លាំមើល រំពឹងថា ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះអង្គគួរតែ ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនោះ ជំរុញឱ្យអ្នកនយោបាយ ងាកមកដឹកនាំប្រទេសឆ្ពោះទៅរកភាពរីកចម្រើន និង ចាត់ទុកទុក្ខលំបាករបស់ប្រជារាស្ត្រជាធំ ជាជាងច្បាមអំណាចដើម្បីតែបក្សពួកនិយម ។ ការណ៍នេះ គឺដើម្បី រំលឹកនិងដើរតាមលំនាំព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ដែលព្រះអង្គធ្លាប់បានផ្ដាំដល់មន្ត្រីគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ និងប្រជារាស្ត្រឱ្យដឹងតៗគ្នាមកថា «ទុក្ខរបស់ប្រជារាស្ត្រ ជាទុក្ខរបស់ព្រះអង្គ»។

ទាក់ទិនរឿងនេះអ្នកជំនាញផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា ហាក់ស្ទាក់ស្ទើរ ក្នុងការធ្វើអត្ថាធិប្បាយ លើករណីនេះ ប៉ុន្តែលោកថា ការរៀបចំព្រះរាជពិធីបួងសួងសុំសិរីសួស្ដីដល់ប្រទេសជាតិ និងប្រជារាស្ត្រ របស់ព្រះមហាក្សត្រ នៅពេលខាងមុននេះ គឺជាព្រះរាជសារមួយសំខាន់ដើម្បីជំរុញឱ្យអ្នកនយោបាយ គិតគូរពីទុក្ខលំបាករបស់ប្រជារាស្ត្រ ព្រោះថា បច្ចុប្បន្ន ព្រះអង្គមានតែមធ្យោបាយមួយនេះទេ ដែលព្រះអង្គ មានព្រះរាជកិច្ចអាចធ្វើបាន។

លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា៖ «ខ្ញុំគិតថា ទោះជាយ៉ាងណា ជាសារ ជាការដាស់ស្មារតីឱ្យអ្នកនយោបាយ ឱ្យពិចារណា ឱ្យគិតលើរឿងសុខសន្តិភាព សេរីមង្គល ដល់ពលរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេស។ ថ្វីត្បិតតែ អត់មានមធ្យោបាយអីផ្សេង តែលោកមានតែមមធ្យោបាយនេះទេ តាមទស្សនៈខ្ញុំ។ យើងឃើញ យើងដឹងទាំងអស់គ្នា។ យើងពិបាកធ្វើការអត្ថាធិប្បាយណាស់ កិច្ចការហ្នឹង»។

អត្ថបទដែលទាក់ទង៖

ព្រះមហាក្សត្រ ដាស់តឿនពលរដ្ឋកុំឱ្យបារម្ភពីការគាបសង្កត់ណាមួយពេលទៅបោះឆ្នោត

១៨ឆ្នាំក្រោមការគ្រងរាជ្យសម្បត្តិរបស់ព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី៖ ពីអតីតអ្នករាំរបាំបាឡេ ទៅជា «ស្តេចប្រថាប់ត្រា»?

អង្គព្រះមហាក្សត្រ សម្ដេច នរោត្តម សីហមុនី ក្លាយជាផ្ទាំងស៊ីបនៃការរិះគន់មិនចេះចប់ពីក្រុមអ្នកនយោបាយខ្មែរ

សេចក្ដីប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាល ចុះនៅថ្ងៃទី៤ ខែមីនា នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានសម្រេចបង្កើតគណៈកម្មការអន្តរក្រសួងដើម្បីរៀបចំព្រះរាជពិធីបួងសួងនៅមុខប្រាសាទអង្គរវត្ត ខេត្តសៀមរាប នៅថ្ងៃទី១១ ដល់១២ ខែមេសា។ ក្នុងនោះឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង លោក គុយ សុផល ធ្វើជាប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំបុណ្យជាតិ-អន្តរជាតិ។ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមុខងារសាធារណៈលោក ហ៊ុន ម៉ានី គឺជាអនុប្រធាន ចំណែក អនុប្រធានអចិន្ត្រៃយ៍ និងជាអគ្គលេខាធិការរៀបចំរៀបចំបុណ្យជាតិ លោក ឈិន កេតនា គឺជាអនុប្រធានអចិន្ត្រៃយ៍។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកឃ្លាំមើលលើកឡើងថា ការរៀបចំព្រះរាជពិធីបួងសួង របស់ព្រះមហាក្សត្រ នៅឆ្នាំនេះ គឺដើម្បីបង្វែរការចាប់អារម្មណ៍ពីសំណាក់ពលរដ្ឋ ខណៈដែលកន្លងមក ពិធីនេះ គេសង្កេតឃើញភាគច្រើនមានតែមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និង កូនចៅគ្រួសារត្រកូល«ហ៊ុន»ប៉ុណ្ណោះ ជាអ្នករៀបចំបួងសួង នៅពេល ជិតចូលឆ្នាំខ្មែរម្ដងៗ។ ជាមួយគ្នានោះ កន្លងមកព្រះសង្ឃ និងអ្នកឃ្លាំមើល យល់ថា សេចក្ដីសុខសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា និងពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូប មិនមែនកើតឡើងដោយសារតែការបន់ស្រន់នោះទេ។ ក៏ប៉ុន្តែសេចក្ដីសុខ និងស្ថិរភាពយូរអង្វែង កើតមានឡើងពិតប្រាកដតាមរយៈទង្វើល្អដែលមេដឹកនាំជាអ្នកប្រព្រឹត្ត៕

ពលរដ្ឋរងគ្រោះដីធ្លីនៅក្រចេះថា អាជ្ញាធរថ្នាក់ជាតិបង្ខំឲ្យចេញពីផ្ទះ ប្រគល់ដីធ្លីឲ្យក្រុមហ៊ុនវៀតណាម

ដោយ យ៉ង ចាន់តារា — Wed, 12 Mar 2025 06:36:22 -0400

ពលរដ្ឋរងគ្រោះដីធ្លីនៅស្រុកសំបូរ ខេត្តក្រចេះ អះអាងថា អាជ្ញាធរថ្នាក់ជាតិបានចុះទៅជួបប្រជាពលរដ្ឋដែលមានវិវាទដីធ្លីជាមួយក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរថ្នាក់ជាតិមិនបានរកដំណោះស្រាយឲ្យពលរដ្ឋនោះទេ ក្រៅពីលួងលោម និងបង្ខំឲ្យពលរដ្ឋចាកចេញពីផ្ទះសម្បែង ហើយប្រគល់ដីធ្លីទាំងនោះឲ្យទៅក្រុមហ៊ុន។ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋទាមទារឲ្យអាជ្ញាធរកាត់ឆ្វៀលដីស្រែចម្ការទាំងនោះឲ្យប្រជាពលរដ្ឋបានរស់នៅ និងអាស្រ័យផល។

អាជ្ញាធរថ្នាក់ជាតិខាងក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១១ ខែមីនា បានចុះទៅជួបប្រជាពលរដ្ឋរងគ្រោះដីធ្លី នៅឃុំកោះខ្ញែរ ស្រុកសំបូរ ខេត្តក្រចេះ ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយជូនពលរដ្ឋ ដែលកំពុងមានវិវាទដីធ្លីជាមួយក្រុមហ៊ុនវៀតណាម។ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋថា អាជ្ញាធរថ្នាក់ជាតិមិនបានរកដំណោះស្រាយតាមការចង់បានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋរងគ្រោះដីធ្លីនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញ អាជ្ញាធរបានប្រាប់ពលរដ្ឋថា ដីធ្លីទាំងនោះនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានប្រគល់ឲ្យទៅក្រុមហ៊ុនឯកជនដើម្បីធ្វើការវិនិយោគដាំដំណាំអំពៅ។

ពលរដ្ឋថា នឹងមិនចាកចេញតាមការបង្ខំរបស់អាជ្ញាធរឡើយ

តំណាងប្រជាពលរដ្ឋនៅឃុំកោះខ្ញែរ លោកស្រី អែល រ៉ូស្សា ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនាថា ប្រជាពលរដ្ឋនឹងមិនចាកចេញតាមការបង្ខំរបស់អាជ្ញាធរឡើយ ពីព្រោះពួកគាត់មិនមានដីធ្លីកន្លែងផ្សេងសម្រាប់រស់នៅ និងអាស្រ័យផលនោះទេ។ មួយវិញទៀតដីធ្លីផ្ទះសម្បែង និងដីស្រែចម្ការកំពុងមានវិវាទជាមួយក្រុមហ៊ុន គឺជាទីកន្លែងកំណើតរបស់ពួកគាត់ ហើយពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់នោះមុនក្រុមហ៊ុនវៀតណាមចូលទៅវិនិយោគ។ លោកស្រីបន្ថែមថា អាជ្ញាធរហាក់មានភាពលំអៀងទៅខាងក្រុមហ៊ុន និងអ្នកអំណាច ដោយមេការក្រុមហ៊ុនដែលជាជនជាតិវៀតណាម មានសិទ្ធិគ្រប់គ្រងដីរាប់រយហិកតារ ចំណែកពលរដ្ឋខ្មែរឯងវិញ ត្រូវបានអាជ្ញាធរបណ្ដេញចេញដូចសត្វធាតុ។

លោកស្រី អែល រ៉ូស្សា៖ «មេការក្រុមហ៊ុនមានដីរាប់រយហិកតារហេតុអ្វីមិនខុសច្បាប់ ហើយពលរដ្ឋមានដីបន្តិចបន្តួចហេតុអ្វីខុសច្បាប់ ហើយក្រុមហ៊ុនជនជាតិយួនមានដីរាប់រយហិកតារ បែរជាខ្ញុំនៅមុនក្រុមហ៊ុនខុសច្បាប់ មើលរដ្ឋាភិបាលជួយមើលរដ្ឋាភិបាល កុំអាងអ្វីគំរាមកំហែង កុំអាងអ្វីរុះរើផ្ទះសម្បែង ពលរដ្ឋរស់នៅយូរហើយឲ្យការរស់នៅសមស្របមក ហើយភូមិស្រុកគាត់នៅនឹងឲ្យគាត់ទៅណា»។

ពលរដ្ឋនៅឃុំកោះខ្ញែរ ទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលរកដំណោះស្រាយ ដោយកាត់ឆ្វៀលដីធ្លីកំពុងមានវិវាទឲ្យទៅពលរដ្ឋបានអាស្រ័យផលវិញ ពីព្រោះពលរដ្ឋមិនមានដីស្រែចម្ការសម្រាប់អាស្រ័យផលទៀតនោះទេ។

អត្ថបទដែលទាក់ទង៖

កូនៗ ពលរដ្ឋរងគ្រោះដីធ្លីនៅខេត្តក្រចេះជិត ១០០គ្រួសារឈប់រៀន និងទៅតាមឪពុកម្ដាយរកប្រាក់សងបំណុលធនាគារ

ពលរដ្ឋនៅខេត្តក្រចេះខកចិត្តដែលអាជ្ញាធរមិនដោះស្រាយបញ្ហាដីធ្លីជូនពួកគាត់

ពលរដ្ឋមានទំនាស់ដីធ្លីជាមួយក្រុមហ៊ុនវៀតណាម នៅខេត្តក្រចេះ បន្តស្នើដល់អាជ្ញាធរថ្នាក់ជាតិ ពន្លឿនការដោះស្រាយ

វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនអាចទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យ ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ កញ្ញា អ៊ឹម រចនា ដើម្បីសុំការបកស្រាយរឿងនេះបានទេ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា។

សង្គមស៊ីវិលជំរុញឲ្យអាជ្ញាធររកដំណោះស្រាយឲ្យបានសមរម្យ

ជុំវិញរឿងនេះ អនុប្រធានផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស ដីធ្លី និងធនធានធម្មជាតិ នៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (Adhoc) លោក យិន ម៉េងលី នៅតែជំរុញឲ្យអាជ្ញាធររកដំណោះស្រាយឲ្យបានសមរម្យ ដោយកាត់ឆ្វៀលដីធ្លី ដែលពលរដ្ឋអាស្រ័យផលជាក់ស្ដែងប្រគល់ឲ្យទៅពលរដ្ឋ ដើម្បីបញ្ចប់បញ្ហាដីធ្លីរ៉ាំរ៉ៃមួយនេះ។ លោកថា អាជ្ញាធរគួរតែស្ដាប់ការចង់បានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងរកដំណោះស្រាយឲ្យពួកគាត់ ប្រសើរជាងប្រើប្រាស់រូបភាពគំរាមកំហែងនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិមនុស្ស និងខូចមុខមាត់របស់រដ្ឋាភិបាល។

លោក យិន ម៉េងលី៖ «ខ្ញុំនៅតែទទូចថាឲ្យកាត់ឆ្វៀលដីឲ្យទៅប្រជាពលរដ្ឋទៅ កុំឲ្យនៅយកឈ្នះចាញ់ជាមួយប្រជាពលរដ្ឋ ហើយប្រសិនបើប្រជាពលរដ្ឋអត់មានដី មានការប៉ះពាល់ មានការអះអាងរបស់អាជ្ញាធរអ៊ីចឹង យើងមិនចង់ឲ្យមានការគំរាមកំហែងណាមួយទៅលើប្រជាពលរដ្ឋទេ យើងកាត់ឆ្វៀលដើម្បីប្រជាពលរដ្ឋហើយបញ្ចប់បញ្ហានេះទៅ»។

ក្រោយក្រុមហ៊ុនកាម៉ាដេនូ វេនឈ័រ (ខេមបូឌា) (Kamdhenu Ventures Cambodia Limited (KVCL) ) ក្ស័យធនកាលពីឆ្នាំ២០១៧ នៅឆ្នាំ២០២១ ក្រុមហ៊ុនវៀតណាម កាម៉ាដេនូ វេនឈ័រ និងក្រុមហ៊ុន កសិកម្ម យុវជន ស្វាយរៀង បានសហការគ្នាដំណើរការ ដាំដំណាំអំពៅឡើងវិញ សម្រាប់ផលិតជាស្ករស ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងវៀតណាម។ ប៉ុន្តែការវិនិយោគនេះបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដីស្រែចម្ការពលរដ្ឋជាង៣០០គ្រួសារ ហើយក្រុមហ៊ុនបានឈូសឆាយបំផ្លាញផលដំណាំកសិកម្ម និងដុតផ្ទះសម្បែងរបស់ពលរដ្ឋចោលថែមទៀត។

ក្រោយមានវិវាទដីធ្លីជាមួយក្រុមហ៊ុនវៀតណាម និងមិនមានដំណោះស្រាយអស់រយៈពេលជិត ១ឆ្នាំមកនេះ ពលរដ្ឋរងគ្រោះដីធ្លីជិត១០០គ្រួសារ បាននាំគ្នាចំណាកស្រុកស្វែងរកការងារធ្វើ ដោយបង្ខំឲ្យកូនចៅរបស់ពួកគាត់បោះបង់ការសិក្សាទៅតាមឪពុកម្ដាយ ដើម្បីរកប្រាក់សងបំណុលធនាគារ៕

អ្នកជំនាញថា ពលរដ្ឋជាច្រើនកំពុងជួបវិបត្តិជំងឺផ្លូវចិត្តធ្ងន់ធ្ងរដោយសារតែបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារធ្លាក់ចុះ

ដោយ សុខ មនោហត្ថា — Wed, 12 Mar 2025 03:44:00 -0400

អ្នកជំនាញផ្នែកសុខាភិបាល និងសុខភាពផ្លូវចិត្តលើកឡើងថា បច្ចុប្បន្នមានពលរដ្ឋ កាន់តែច្រើនជួបវិបត្តិផ្លូវចិត្តធ្ងន់ និងស្រាល ដោយសារតែបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច គ្រួសារខ្វះខាត ជំពាក់បំណុល និងវិបត្តិសង្គមផ្សេងៗ ខណៈដែលរដ្ឋាភិបាល នៅមិនពុំទាន់ដោះស្រាយបញ្ហានេះឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពនោះទេ។ ពួកគាត់ថា វិបត្តិផ្លូវចិត្តនេះជាបញ្ហាធំដែលរដ្ឋាភិបាលត្រូវទទួលខុសត្រូវព្រោះពាក់ព័ន្ធនឹងអាយុជីវិតពលរដ្ឋ។

បើទោះបីជានាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និងប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន តែងតែបង្ខំឱ្យពលរដ្ឋរីករាយជាមួយការដឹកនាំក្រោមម្លប់សន្តិភាពរបស់ពួកលោកក្ដី ក៏កាលពីថ្មីៗនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលរកឃើញថា ពលរដ្ឋជិត ៣សែននាក់មានវិបត្តិផ្លូវចិត្តក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ ទន្ទឹមនឹងនោះ អ្នកជំនាញបារម្ភថា វិបត្តិផ្លូវចិត្ត នឹងប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិតពលរដ្ឋ ដោយសារតែវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ គ្មានចំណូលទៀងទាត់ និង ជំពាក់បំណុលវ័ណ្ឌក។

វិបត្តិផ្លូវចិត្តរបស់ពលរដ្ឋកើតឡើងយូរហើយ តែហាក់គ្មានអ្នកអើពើ

ប្រធានសមាគមអ្នកប្រឹក្សាយោបល់ និងអ្នកចិត្តសាស្ត្រ លោក ហឿ សេធុល ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីថា វិបត្តិផ្លូវចិត្តរបស់ពលរដ្ឋ បានកើតឡើងជាយូរមកហើយ ប៉ុន្តែបញ្ហាទាំងនោះ រដ្ឋាភិបាល ហាក់មិនពុំបានអើពើ យកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការដោះស្រាយឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពនៅឡើយ។ ជាពិសេស លោកថា វិបត្តិផ្លូវចិត្តបានបង្កជាជំងឺឆ្លងដល់ក្មេងៗជំនាន់ក្រោយតាមរយៈសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ ដែលបង្ហាញឱ្យឃើញពីឥរិយាបថ មួម៉ៅ ធុញថប់ សម្ដីខឹងច្រឡោត និងប្រើអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ។ លោកបញ្ជាក់ថា បញ្ហាផ្លូវចិត្តអាចបណ្ដាលមកពីកត្តាជាច្រើន ក្នុងនោះបញ្ហាសង្គ្រាមវិបត្តិសង្គម និងកត្តាជីវភាពខ្វះខាត ជាដើម។

លោក ហឿ សេធុល៖ «នៅពេលដែលយើងប្រឈមនឹងជីវភាពក្រីក្រ។ ភាពអត់ឃ្លាន ភាពខ្វះខាត វាប៉ះពាល់ទាំងអស់ ទាំងសុខុមាលភាពផ្នែកសង្គម ផ្នែកផ្លូវចិត្ត និងផ្នែករាងកាយគឺវាប៉ះពាល់ទាំងអស់។ អ៊ីចឹង ទាំងអស់នឹងយើងមើលឃើញទាំងអស់គ្នាពីផលប៉ះពាល់។ អ៊ីចឹងចង់ មិនចង់វាពាក់ព័ន្ធគ្នាទាំងអស់»។

លោក ហឿ សេធុល បន្តថា បញ្ហាផ្លូវចិត្តរបស់ពលរដ្ឋសព្វថ្ងៃ មានចាប់ពីវ័យចន្លោះ ១៩ ទៅ ២០ឆ្នាំឡើង ព្រោះ គឺជាវ័យដែលត្រូវទទួលបន្ទុកគ្រួសារ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ លោកសង្កេតឃើញថា សេវាព្យាបាលជំងឺផ្លូវចិត្តនៅកម្ពុជា នៅមានតិចតួច ហើយពុំទាន់មានប្រសិទ្ធភាព បានទូលំទូលាយនោះដែរ។ លោកបន្តថា ពលរដ្ឋខ្លះ ដឹងថាខ្លួនមានវិបត្តិផ្លូវចិត្ត តែពួកគាត់ ហាក់ភ័យខ្លាចទៅព្យាបាល ព្រោះមិនដឹងថា ត្រូវព្យាបាលនៅទីណា ឬរបៀបណា។ រីឯនៅតាមមន្ទីរពេទ្យ រដ្ឋឱ្យត្រឹមតែថ្នាំលេបដោយពុំមានសេវាប្រឹក្សាយោបល់ផ្លូវចិត្តដែលធ្វើឱ្យអ្នកជំងឺ មិនងាយជាសះស្បើយនោះទេ។

លោក ហឿ សេធុល៖ «ហាក់ដូចជាការយល់ដឹងទាក់ទងទៅនឹងការប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកផ្លូវចិត្តនឹងនៅមានកម្រិតក្នុងចំណោមមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលនៅឡើយ។ ចំណុចមួយទៀត ខ្ញុំនៅមិនទាន់ឃើញថា តើរដ្ឋាភិបាលមានកញ្ចប់ថវិកាក្នុងការបង្កើតធនធានផ្នែកប្រឹក្សាយោបល់ផ្លូវចិត្តហ្នឹងបានក្នុងកម្រិតណា? យើងអត់ទាន់ឃើញថវិកា ផែនការ យុទ្ធសាស្ត្រទាក់ទងទៅនឹងការផ្ដល់ប្រឹក្សាផ្លូវចិត្តនឹងបានទៅទូលំទូលាយដែរ»។

ក្រសួងបង្ហាញរបាយការណ៍ពលរដ្ឋមានជំងឺផ្លូវចិត្ត

នៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ក្រសួងសុខាភិបាល បានចេញរបាយការណ៍បង្ហាញថា ករណីអ្នកជំងឺផ្លូវចិត្ត មានជិត ៣សែន (២៨២.៦១៥)នាក់ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៣ អ្នកជំងឺមានត្រឹមជាង៨ពាន់ (៨.៧៩២) នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកជំនាញបញ្ហាផ្លូវចិត្តលើកឡើងថា ការបង្ហាញពីអត្រាអ្នកមានជំងឺផ្លូវចិត្តរបស់ក្រសួង បានត្រឹមតែមួយជ្រុងនៃអ្នកដែលមកប្រើប្រាស់ សេវាព្យាបាលប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ ជាក់ស្ដែង មានពលរដ្ឋជាច្រើនកំពុងជួបវិបត្តិផ្លូវចិត្ត ប៉ុន្តែមិនហ៊ានមកព្យាបាល រហូតអ្នកខ្លះ ហ៊ានធ្វើអត្តឃាតខ្លួនឯង។

វិទ្យុអាស៊ីសេរីពុំអាចទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាល អ្នកស្រី ឱ វណ្ណឌីន និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល លោក ឈាង រ៉ា ដើម្បីឆ្លើយតបជុំវិញរឿងនេះបានទេ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ដោយហៅទូរស័ព្ទចូលតែគ្មានអ្នកទទួល។

យ៉ាងណាទាក់ទិនរឿងនេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល លោក ឈាង រ៉ា បានថ្លែងក្នុងកម្មវិធីសន្និបាតរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលលើកទី៤៤ នៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនាថា ក្រសួងសុខាភិបាលបានរកឃើញអត្រាអ្នកមានជំងឺផ្លូវចិត្ត មានការកើនឡើងច្រើននៅក្នុង២០២៤ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៣។ លោកថា ករណីនេះ ដោយសារតែប្រជាពលរដ្ឋមានជំនឿចិត្តលើសេវាព្យាបាលនៅមន្ទីរសុខាភិបាល ដែលធ្វើឱ្យពួកគាត់ មកប្រើប្រាស់សេវាព្យាបាលច្រើន ទើបធ្វើឱ្យអត្រាអ្នកមានជំងឺផ្លូវចិត្តហាក់មានច្រើនជាងមុន។

ទាក់ទិនរឿងនេះ អតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ នៃមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តប៉ៃលិន និងជាមន្ត្រីគណបក្សភ្លើងទៀនប្រចាំខេត្តមួយនេះ លោក ខឹម មុនីកុសល យល់ឃើញថា បញ្ហាដែលពលរដ្ឋមានវិបត្តិផ្លូវចិត្ត ដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលដឹកនាំដោយ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និងលោក ហ៊ុន សែន អសមត្ថភាពក្នុងការដឹកនាំ ឱ្យពលរដ្ឋ អាចទទួលបានការប្រើប្រាស់សេវាសាធារណៈបានត្រឹមត្រូវ។ ជាពិសេស លោកថា សេវាសុខាភិបាល គឺពោរពេញ អំពើពុករលួយ និងកង្វះគុណភាពក្នុងការព្យាបាលឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។

កសិករ និងគ្រួសារដែលមានជីវភាពខ្វះខាតភាគច្រើនមានបញ្ហាផ្លូវចិត្ត

លោកបន្ថែមថា បច្ចុប្បន្នអ្នកមានបញ្ហាផ្លូវចិត្តភាគច្រើន កើតឡើងមកលើអាជីវករប្រជាកសិករ និងគ្រួសារដែលមានជីវភាពខ្វះខាត ដោយសារតែការជំពាក់បំណុលកើនឡើង និងចំណូលគ្មានស្ថិរភាព។ ទន្ទឹមនឹងនោះ បញ្ហាផ្លូវវិបត្តិផ្លូវចិត្តនេះ ក៏បានកើតឡើងមកលើពលរដ្ឋរងគ្រោះដីធ្លី និង អ្នករងគ្រោះ ពីបញ្ហានយោបាយ និងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សរបស់អាជ្ញាធរក្រុងភ្នំពេញផងដែរ។ លោកអះអាងថា បញ្ហាដែលមានពលរដ្ឋមានវិបត្តិផ្លូវចិត្តច្រើន អាចជាចេតនារបស់មេដឹកនាំត្រកូលហ៊ុន ដែលចង់បង្វែរឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ លែងខ្វល់ខ្វាយរឿងនយោបាយ និងសង្គមជាតិ។

លោក ខឹម មុនីកុសល៖ «ពួកខ្ញុំមិនមើលមិនឃើញពីកំណែទម្រង់ទេ ព្រោះពួកគាត់កំពុងតែឃ្លានអំណាច គឺធ្វើយ៉ាងណាឱ្យតែពួកគាត់បានអំណាចគាត់ធ្វើអីតាមតែចិត្តគាត់។ អ៊ីចឹង វិបត្តិនឹងអត់មានអីដោះស្រាយទេ វាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរទៅមុខ»។

កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ អង្គការយូនីសេហ្វ (UNICEF) បានចេញរបាយការណ៍រកឃើញថា ក្នុងឆ្នាំ២០២២ មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ជិត៩០០ (៨៧៣) នាក់ បានស្លាប់ដោយសារការធ្វើអត្តឃាតដែលភាគច្រើនមានអាយុចន្លោះពី ១៥ទៅ ១៩ឆ្នាំ ដោយសារតែ បញ្ហាជំងឺផ្លូវចិត្ត។ ជាមួយគ្នានោះ ប្រជាជនប្រមាណកន្លះលាននាក់ ទទួលរងផលប៉ះពាល់ ដោយវិបត្តិបាក់ទឹកចិត្ត ឬតប់ប្រមល់ ភ័យខ្លាច ដែលជាកត្តាចម្បងជំរុញឱ្យហ៊ានធ្វើអត្តឃាត។ ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងនោះ មានប្រមាណ ៥៨% នៃសិស្សនៅត្រឹមថ្នាក់មធ្យមសិក្សាឡើងទៅ ទទួលរងបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្ត អំឡុងពេលមាន ជំងឺកូវីដ-១៩។

អត្ថបទដែលទាក់ទង៖

ស្ត្រីចំណាស់ម្នាក់នៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំងរង់ចាំដំណោះស្រាយដីធ្លី២៥ឆ្នាំមករហូតមានវិបត្តិផ្លូវចិត្ត

អង្គការយូនីសេហ្វបារម្ភពីបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់យុវជនកម្ពុជា

អ្នកជំនាញផ្លូវចិត្តស្នើក្រសួងសុខាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់ឲ្យខ្លាំងពីផលវិបាកនានានៅកន្លែងធ្វើការ

ជាមួយគ្នានេះអ្នកជំនាញផ្នែកចិត្តសាស្ត្រលោក ហឿ សេធុល លើកឡើងថាបច្ចុប្បន្ន វិបត្តិផ្លូវចិត្តរបស់យុវជនទាំងនោះ គេនៅមិនទាន់ព្យាបាលឱ្យបានត្រឹមត្រូវនោះឡើយ ដែលធ្វើឱ្យជំងឺនេះបានរីករាល់ដាល់កាន់តែច្រើន។ លោកថា ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិផ្លូវចិត្តនេះ រដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងអប់រំ គួរតែរៀបចំកម្មវិធីប្រឹក្សាយោបល់ផ្លូវចិត្ត នៅតាមសាលារៀនរដ្ឋទូទាំងប្រទេសក្នុង១សប្ដាហ៍ឱ្យបានម្ដង ដើម្បីឱ្យពួកគាត់ស្វែងយល់ពីវិបត្តិផ្លូវចិត្ត និងវិធីដោះស្រាយ។

លោក ហឿ សេធុល៖ «ក្រសួងអប់រំគួរតែផ្ដោតយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើផ្នែកប្រឹក្សាយោបល់ផ្លូវចិត្តតាមសាលារៀន។ ការផ្ដល់ប្រឹក្សាផ្នែកផ្លូវចិត្តតាមសាលារៀន ដែលភាសាអង់គ្លេសគេហៅថា guide Consult-ling ឬ School consult-ling។ អ៊ីចឹងការផ្ដល់ប្រឹក្សាយោបល់នៅតាមសាលារៀនក៏មានសារសំខាន់ជួយដល់យុវជនរបស់យើង»។

អ្នកជំនាញថា មនុស្សដែលមានវិបត្តិផ្លូវចិត្ត គឺបង្ហាញអាការៈឆាប់ខឹងមួម៉ៅ ឆេវឆាវ ចិត្តមិនស្ងប់ដេកមិនលក់តានតឹងចិត្ត អារម្មណ៍ប្រែប្រួលលឿន ម្ដងត្រជាក់ម្ដងក្ដៅ ហើយករណីនេះ វានឹងវិវត្តទៅជាជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ វង្វេងស្មារតី ប្រសិនបើមិនព្យាបាលបានទាន់ពេលវេលា។ បន្ថែមពីនោះ ពួកគាត់បារម្ភថា បច្ចុប្បន្ន បើទោះបីជា អត្រាអ្នកកើតជំងឺផ្លូវចិត្តកើនឡើង ប៉ុន្តែ ក្រសួងសុខាភិបាល នៅ មិនទាន់មានសេវាប្រឹក្សាយោបល់ផ្លូវចិត្ត ឬសេវាអប់រំផ្លូវចិត្តនៅឡើយ ដែលធ្វើឱ្យការព្យាបាលអ្នកជំងឺផ្លូវចិត្តមានភាពយឺតយ៉ាវ និងមិនទាន់មានស្តង់ដារ ខណៈនៅតាមមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ អ្នកមានវិបត្តិផ្លូវចិត្ត គឺផ្ដល់ជូនត្រឹមតែថ្នាំលេប ដល់អ្នកមានវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរប៉ុណ្ណោះ៕

មន្ត្រីបក្សប្រឆាំងថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បារម្ភខ្លាចពលរដ្ឋទម្លាក់ចេញតំណែងតែមិនស្ដារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ

ដោយ សុ ជីវី — Wed, 12 Mar 2025 02:36:00 -0400

មន្ត្រីបក្សប្រឆាំងលើកឡើងថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ព្រួយបារម្ភរឿងពលរដ្ឋងើបឈរដើម្បីបញ្ចប់របបផ្តាច់ការដែលដឹកនាំដោយក្រុមគ្រួសារត្រកូល«ហ៊ុន» ប៉ុន្តែលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនបានបង្ហាញពីឆន្ទៈដោះស្រាយបញ្ហារំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងវិបត្តិនយោបាយដែលកំពុងជាប់គាំងនោះទេ។ ការលើកឡើងនេះ គឺបន្ទាប់ពីលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត អះអាងថា ក្នុងប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យប្រជាពលរដ្ឋទៅបោះឆ្នោតហើយ មិនអាចទៅបះបោរទម្លាក់មេដឹកនាំបានទេគឺពលរដ្ឋទុកឱកាសឱ្យរដ្ឋាភិបាលបានកែលំអចំណុចខ្វះខាត។

បន្ទាប់ពីមេបក្សប្រឆាំង និងយុវជននៅក្រៅប្រទេសមួយចំនួននាំគ្នាធ្វើបាតុកម្មជាបន្តបន្ទាប់ដើម្បីឱ្យលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដោះស្រាយវិបត្តិជាតិ និងជំរុញឱ្យពលរដ្ឋនៅក្នុងស្រុកហ៊ានងើបឈរទម្លាក់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ចេញពីដំណែង ពេលនេះលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត អំពាវនាវកុំជំរុញពលរដ្ឋឱ្យបះបោរ ពីព្រោះប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យគេផ្លាស់ប្ដូរមេដឹកនាំដោយការបោះឆ្នោត។

អតីតអ្នកតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក អ៊ំ សំអាន ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កំពុងព្រួយបារម្ភពីជោគវាសនារបស់ខ្លួនដោយសារតែការដឹកនាំបែបផ្តាច់ និងជាមេដឹកនាំដែលកើតចេញពីការបោះឆ្នោតក្លែងក្លាយ។ លោកបន្តថា ចាប់តាំងត្រកូល«ហ៊ុន»ឡើងដឹកនាំប្រទេសជាង៤០ឆ្នាំមកនេះ បានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងស្ថានភាពក្រីក្រ គ្មានការងារធ្វើ កសិផលគ្មានទីផ្សារ ឧក្រិដ្ឋជនតាមអនឡាញ ដូច្នេះការទម្លាក់មេដឹកនាំដែលអសមត្ថភាពចេញពីដំណែងគឺជារឿងត្រឹមត្រូវ។

លោក អ៊ំ សំអាន៖ «ត្រកូលហ៊ុនទាំងឪពុកទាំងកូន ទាំងលោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត គ្មានឆន្ទៈស្ដារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងការដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយនោះទេ ហើយក៏គ្មានបំណងរៀបចំការបោះឆ្នោតដោយ សេរី និងយុត្តិធម៌ដែរ។ ប្រសិនបើស្ដារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យទៅមានការបោះឆ្នោត ដោយសេរី និងយុត្តិធម៌ ត្រកូលហ៊ុនហ្នឹងទាំងឪ ទាំងកូនដឹងខ្លួនឯងថា ប្រាកដជាមិនឈ្នះតាមរយៈការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងយុត្តិធម៌នោះទេ ដូច្នេះហើយបានគាត់ព្យាយាមកម្ចាត់អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ»។

ប្រតិកម្មរបស់មន្ត្រីបក្សប្រឆាំងរូបនេះ ធ្វើឡើងគឺបន្ទាប់ពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា បានថ្លែងក្នុងពិធីប្រគល់សញ្ញាបត្រជូនដល់និស្សិតវិទ្យាស្ថានវ៉ាន់ដាប្រមាណជាង៤ពាន់នាក់ (៤.៤២៦) ថា មានក្រុមមួយចំនួននៅក្រៅប្រទេសតែងភ្ជាប់ការដឹកនាំអសកម្មរបស់លោក ដើម្បីជំរុញឱ្យពលរដ្ឋក្រោកឈរបះបោរ ប៉ុន្តែប្រជាធិបតេយ្យពលរដ្ឋមិនទម្លាក់មេដឹកនាំតាមរបៀបនេះទេ។

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត អះអាងថា ពលរដ្ឋ៨០ភាគរយចេញទៅបោះឆ្នោតដើម្បីជ្រើសរើសលោកធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ដូច្នេះពលរដ្ឋមិនទម្លាក់រដ្ឋាភិបាលដែលទើបតែឡើងកាន់ដំណែងរយៈពេលមួយឆ្នាំនោះទេ គឺពលរដ្ឋទុកឱកាសឱ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើការដោះស្រាយបញ្ហា។

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ «ឱ្យតែអីតិចយករឿងចំណុចដែលខ្លាំងតិចយកមកតែងតែភ្ជាប់នៅដល់ណាទៀតត្រូវតែក្រោកឈរឡើង។ ៥ឆ្នាំម្ដងងើបទៅបោះឆ្នោតម្តងបានហើយ ប្រជាពលរដ្ឋ៨០ភាគរយទៅបោះហើយគាត់ផ្តល់លទ្ធភាពឱ្យទៅធ្វើការងារបន្តនៅប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យទាំងអស់គេមិនដែលទៅបោះហើយមួយឆ្នាំក្រោយគេបបួលទៅទម្លាក់ធ្វើស្អីទៀតទេ។ គេទុកឱកាសឱ្យរដ្ឋាភិបាលគ្មានរដ្ឋាភិបាលមិនប្រឈមនឹងបញ្ហាទេជឿចុះ កៅអីនេះជាកៅអីដោះស្រាយបញ្ហា»។

បើទោះបីជាលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ថ្លែងថាការឡើងកាន់ដំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោក គឺកើតចេញពីការបោះឆ្នោតរបស់ពលរដ្ឋក្តី ក៏ប៉ុន្តែពលរដ្ឋ និងអ្នកនយោបាយបក្សប្រឆាំងមិនទទួលស្គាល់ការបោះឆ្នោតនោះឡើយ ដោយពួកគាត់ចាត់ទុកការបោះឆ្នោតនោះ គឺគ្រាន់តែជាការបោះឆ្នោតបង្ក្រាបកិច្ចដើម្បីឱ្យលោក ហ៊ុន សែន សម្រេចមហិច្ឆតាផ្ទេរអំណាចឱ្យទៅកូនប្រុសរបស់លោកគឺលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត តែប៉ុណ្ណោះ។ លើសពីនេះមុនការបោះឆ្នោតមកដល់រដ្ឋាភិបាលក៏បានប្រើប្រាស់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ហៅកាត់ថា គ.ជ.ប ដើម្បីរារាំងគណបក្សភ្លើងទៀនមិនឱ្យចូលរួមការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រ ហើយមន្ត្រីបក្សប្រឆាំងនេះ ដែលភាគច្រើនជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ ក៏រងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញតាមប្រព័ន្ធតុលាការ និងចាប់ខ្លួនដាក់ពន្ធនាគារជាបន្តបន្ទាប់ដោយសារតែពួកគេមិនព្រមចុះចូលជាមួយគណបក្សកាន់អំណាច។

ជុំវិញរឿងនេះ ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរនៅប្រទេសអូស្ត្រាលី (KDO) លោក ស៊ឹង សែនករុណា មានប្រសាសន៍ថា លោកបានចុះអង្កេតការណ៍ផ្ទាល់នៅពេលបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រកាលពីឆ្នាំ២០២៣ ដូច្នេះលោកថា ការបោះឆ្នោតនោះប្រព្រឹត្តិទៅដោយមិនសេរី យុត្តិធម៌ និងត្រឹមត្រូវនោះទេ ដោយសារតែពលរដ្ឋរងការបំភិតបំភ័យពីរដ្ឋាភិបាល។ លោកបន្តថា ប្រសិនបើពលរដ្ឋចង់ទម្លាក់រដ្ឋាភិបាលមិនមែនជារឿងខុសនោះដែរ ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលអសមត្ថភាពដឹកនាំប្រទេស។ ម្យ៉ាងលោកថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏មិនមែនជាបេក្ខភាពឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតនោះដែរ ដូច្នេះលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះបញ្ហានេះ។

លោក ស៊ឹង សែនករុណា៖ «ចង់មិនចង់មានតែមធ្យោបាយឱ្យប្រជាពលរដ្ឋផ្លាស់ប្ដូរសង្គមដោយការទាមទារតវ៉ាទម្លាក់មេដឹកនាំហ្នឹងហើយយើងមើលដូចបណ្តាប្រទេសដូចជា ស្រីលង្កា ដូចប្រទេសដែលគេទម្លាក់មេដឹកនាំ គ្រួសារនិយម បក្ខពួកនិយម យើងឃើញស្រាប់ហើយដោយសារតែការដឹកនាំរបស់មេដឹកនាំហ្នឹងមិនល្អទៅវិញទេ។ ហើយប្រសិនបើមេដឹកនាំហ្នឹងគណបក្សប្រឆាំងគ្មានឥទ្ធិពលអីទៅនិយាយឱ្យពលរដ្ឋធ្វើការទាមទារទៅទម្លាក់មេដឹកនាំ ផ្តល់រំលំរដ្ឋាភិបាលហ្នឹងបានទេ»។

សាររបស់លោកហ៊ុន ម៉ាណែត នៅពេលនេះ ទំនងជាចង់សំដៅទៅប្រធានស្តីទីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក សម រង្ស៊ី ដែលកំពុងធ្វើយុទ្ធនាការផ្ការីកដោយអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋគ្រប់និន្នាការ និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ រួមគ្នាទម្លាក់មេដឹកនាំកម្ពុជាសព្វថ្ងៃនេះ ដើម្បីសង្គ្រោះប្រទេសជាតិឡើងវិញ។

ចាប់តាំងពីលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ឡើងធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរយៈពេលជាង ១ឆ្នាំមកនេះ អ្នកឃ្លាំមើល សង្កេតឃើញថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក មិនបានដោះស្រាយបញ្ហាធំៗដែលកំពុងកើតមាននោះទេ ដូចជា បញ្ហារំលោភសិទ្ធិមនុស្ស បញ្ហាប្រជាធិបតេយ្យ បញ្ហាអយុត្តិធម៌សង្គម បញ្ហាពលរដ្ឋអត់ការងារធ្វើ បញ្ហាពលរដ្ឋជំពាក់បំណុល បញ្ហាកសិផលចុះថោក បញ្ហាបូរណភាពទឹកដី និងបញ្ហាឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញជាដើម។ ផ្ទុយទៅវិញរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកបែរជាបង្កើនការចាប់ខ្លួនមនុស្សតាមអំពើចិត្តជាង១០០នាក់ដាក់ពន្ធនាគារ ក្នុងនោះមនុស្ស៨០នាក់កំពុងជាប់ឃុំក្នុងពន្ធនាគារដោយសារតែការអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ខ្លួន។ លើសពីនេះ អ្នកនយោបាយបក្សប្រឆាំង និងអ្នករិះគន់មួយចំនួន ត្រូវបានគេវាយដំនៅតាមដងផ្លូវ និងបាញ់សម្លាប់ដូចជាករណីលោក លិម គិមយ៉ា។

មន្ត្រីបក្សប្រឆាំង និងអ្នកឃ្លាំមើលសង្គមព្រមានថា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលឪពុកកូន គឺលោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅតែមិនដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះទេ នោះរដ្ឋាភិបាលត្រកូល«ហ៊ុន»ប្រឈមនឹងពលរដ្ឋទម្លាក់ចេញពីអំណាចដូចមេដឹកនាំប្រទេសបង់ក្លាដេស្ហដែរ៕

សមត្ថកិច្ចឃាត់ជនជាតិចិន ៤នាក់ និងខ្មែរ ២នាក់ ពាក់ព័ន្ធករណីចាប់ជំរិតនៅរាជធានីភ្នំពេញ

ដោយ មាន ឫទ្ធិ — Tue, 11 Mar 2025 22:55:00 -0400

កម្លាំងអាវុធហត្ថ និងកម្លាំងនគរបាលរាជធានីភ្នំពេញកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១១ ខែមីនា សហការគ្នាឆ្មក់ចូលបង្ក្រាបបានជនសង្ស័យជនជាតិចិន ៤នាក់ និងខ្មែរ ២នាក់ នៅក្នុងបុរីប៉េងហួតបឹងស្នោ ស្ថិតក្នុងខណ្ឌច្បារអំពៅ រាជធានីភ្នំពេញ។ ជនសង្ស័យត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីចាប់ជំរិតទារប្រាក់។

អ្នកនាំពាក្យកងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេសលោក អេង ហ៊ី បដិសេធធ្វើអត្ថាធិប្បាយជុំវិញប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបនេះ ដោយលោកគ្រាន់តែបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្នកម្លាំងអាវុធហត្ថ និងកម្លាំងជំនាញកំពុងបន្តនីតិវិធី និងស៊ើបអង្កេតស្វែងរកអ្នកពាក់ព័ន្ធ។

សកម្មភាពចាប់ជំរិតដែលបង្កឡើងដោយក្រុមសង្គមងងឹត ជាពិសេសគឺក្រុមជនជាតិចិនមួយចំនួនកំពុងធ្វើសកម្មភាពកាន់តែកក្រើកដោយប្រើប្រាស់ទឹកដីកម្ពុជាធ្វើជាជម្រកឧក្រិដ្ឋកម្ម ការចាប់ជំរិតមនុស្សទារប្រាក់ ហើយសកម្មភាពចាប់ជំរិតរបស់ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនត្រូវបានគេមើលឃើញថា ក្នុងរូបភាពកាន់តែសាហាវ ខណៈពួកគេមួយចំនួនហ៊ានសម្លាប់ជនជាតិខ្មែរបំបិទមាត់ ជុំវិញការប្រព្រឹត្តអំពើល្មើសរបស់ពួកគេ។ អ្នកឃ្លាំមើល យល់ថា វិធានការរបស់រដ្ឋាភិបាលសព្វថ្ងៃនេះ មិនអាចបង្ក្រាបក្រុមសង្គមងងឹតជោគជ័យនោះទេ ប្រសិនបើមិនលុបបំបាត់អំពើពុករលួយ មិនស្រាវជ្រាវរកអ្នកពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើឧក្រិដ្ឋកម្មឲ្យដល់ឫសគល់ និងមិនអនុវត្តច្បាប់ឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពទេនោះ៕

បក្សប្រឆាំង និងអ្នកឃ្លាំមើលថា លោក ហ៊ុន សែន នឹងមានវាសនាត្រូវតុលាការអន្តរជាតិចាប់ខ្លួន ដូចអតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន

ដោយ ខាន់ លក្ខិណា — Tue, 11 Mar 2025 14:27:00 -0400

មន្ត្រីបក្សប្រឆាំង និងអ្នកឃ្លាំមើល លើកឡើងថា លោក ហ៊ុន សែន នឹងមានវាសនាដូចអតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ដែលត្រូវបានតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិចាប់ខ្លួនពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ។ សកម្មជននយោបាយ ជំរុញឱ្យប្រជាពលរដ្ឋទាំងក្នុងក្រៅប្រទេស រួមជាមួយអង្គការជាតិ និងអង្គការអន្តរជាតិ ព្រមទាំងគណបក្សប្រឆាំង សហការគ្នាប្រមូលភស្តុតាងប្ដឹងលោក ហ៊ុន សែន ទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) ឱ្យបានឆាប់។

ស្របពេលដែលតុលាការបារាំង គ្រោងបើកសវនាការ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ដើម្បីជំនុំជម្រះសំណុំរឿងបោកគ្រាប់បែកសម្លាប់ពលរដ្ឋខ្មែរ ១៦នាក់ និងរបួសជាង ១៥០នាក់ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៩៧ ដែលមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រព្រឹត្តរបស់លោក ហ៊ុន សែន មេអង្គរក្សគ្រួសារត្រកូល ហ៊ុន លោកឧត្ដមសេនីយ៍ ហ៊ីង ប៊ុនហៀង និងនាយករងខុទ្ទកាល័យលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត គឺលោកឧត្ដមសេនីយ៍ ហ៊ុយ ពិសិដ្ឋ នោះ ក្រុមសកម្មជន និងអ្នកនយោបាយប្រឆាំង បានជំរុញឱ្យបង្កើនចលនាប្ដឹងលោក ហ៊ុន សែន ទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិថែមទៀត។

យុវជនគណបក្សសង្គ្រោះជាតិប្រចាំប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងលោក មាស ពិសាល ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី ថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស រួមទាំងអង្គការជាតិ និងអន្តរជាតិនានា ដែលធ្វើការលើវិស័យប្រជាធិបតេយ្យ សិទ្ធិមនុស្ស យុត្តិធម៌ និងនីតិរដ្ឋនៅកម្ពុជា គួរតែសហការគ្នាប្រមូលភស្តុតាងប្ដឹងលោក ហ៊ុន សែន ទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ។ លោកថា បាតុករពលរដ្ឋខ្មែរជាង ១.០០០នាក់ នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងថ្មីៗ នេះ បានមូលមតិគ្នា ចង់ឱ្យមានការប្ដឹងផ្ដល់លោក ហ៊ុន សែន ទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ហើយបើប្ដឹងកាន់តែឆាប់ កាន់តែល្អ ពីព្រោះប្រទេសកម្ពុជា កំពុងធ្លាក់ចូលក្នុងគ្រោះអាសន្ន ឧក្រិដ្ឋកម្ម និងការបំផ្លិចបំផ្លាញប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់វិស័យ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ក្រុមគ្រួសារត្រកូល ហ៊ុន។

លោក មាស ពិសាល៖ «យើងជាប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលស្រឡាញ់យុត្តិធម៌ ដែលពួកយើងចង់ឱ្យមានយុត្តិធម៌ ហើយក៏ដូចជាយើងចង់លុបបំបាត់អំពើអយុត្តិធម៌នៅក្នុងសង្គមខ្មែរ អំពើកាប់សម្លាប់ អំពើជិះជាន់បែបផ្ដាច់ការហ្នឹង គឺយើងតែងតែស្រមៃ ចង់ឃើញតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ គឺធ្វើការកាត់ទោសទៅលើលោក ហ៊ុន សែន»។

ការជំរុញនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប៉ូលិសអាំងទែប៉ូល សហការជាមួយប៉ូលិស ហ្វីលីពីន ចាប់ខ្លួនអតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីកូ ឌុយទែរ៍តេ (Rodrigo Duterte) ដាក់ឃុំឃាំងតាមដីការបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ។

បណ្ដាញព័ត៌មាន ស៊ីអិនអិន (CNN) របស់អាមេរិករាយការណ៍ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ថា លោក ឌុយទែរ៍តេ (Duterte) អាយុ ៧៩ឆ្នាំ ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅឯអាកាសយានដ្ឋានរដ្ឋធានីម៉ានីល ក្នុងដំណើរវិលត្រឡប់ពីទីក្រុងហុងកុង ចូលមកប្រទេសហ្វីលីពីនវិញ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនានេះ។ ការិយាល័យទំនាក់ទំនងប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន លោក ឌុយទែរ៍តេ កំពុងស្ថិតក្នុងការឃុំឃាំងរបស់អាជ្ញាធរ។

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ការិយាល័យទំនាក់ទំនងប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនថា ការិយាល័យរបស់ប៉ូលិសអាំងទែប៉ូល (Interpol) នៅទីក្រុងម៉ានីល បានទទួលច្បាប់ចម្លងជាផ្លូវការនៃដីកាចាប់ខ្លួនពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ហើយនៅពេលលោក ឌុយទែរ៍តេ មកដល់ហ្វីលីពីន អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាបានបង្ហាញដីកាចាប់ខ្លួនអតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះ អំពីបទឧក្រិដ្ឋ កម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ។

បណ្ដាញព័ត៌មាន ស៊ីអិនអិន (CNN) ផ្សាយថា ក្នុងអំឡុងពេលកាន់តំណែងប្រធានាធិបតីពីឆ្នាំ២០១៦ ដល់ឆ្នាំ២០២២ លោក ឌុយទែរ៍តេ បានធ្វើយុទ្ធនាការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀនដ៏ឃោរឃៅ ដែលបានសម្លាប់មនុស្សជាង ៦.០០០នាក់។ CNN ផ្សាយថា ការស្លាប់ជាង ៦.០០០នាក់នេះ គឺយោងតាមទិន្នន័យរបស់ប៉ូលិសហ្វីលីពីនប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ អ្នកឃ្លាំមើលជឿថា ចំនួនអ្នកស្លាប់ ដោយសារការសម្លាប់ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ អាចខ្ពស់ជាងនេះ ហើយអ្នកស្លាប់ភាគច្រើនជាយុវជនពីគ្រួសារក្រីក្រ ដែលត្រូវបានបាញ់សម្លាប់គ្មានប្រណី ដោយប៉ូលិស និងខ្មាន់កាំភ្លើង។

អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ថា រឿងដែលកើតឡើងនៅប្រទេសហ្វីលីពីន ក្រោមការដឹកនាំ លោក ឌុយទែរ៍តេ និងស្ថានការណ៍នៅកម្ពុជាសម័យលោក ហ៊ុន សែន ខុសគ្នាដូចមេឃ និងដី។ លោកថា លោក ហ៊ុន សែន មិនបានប្រព្រឹត្តអ្វីជាឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិនោះទេ ហើយថា បើអ្នកណាមិនអស់ចិត្ត ពួកគេមានសិទ្ធិប្ដឹងទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ។

លោក សុខ ឥសាន៖ «ការដឹកនាំរបស់សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន មិនមែនមានទោសកំហុសអ្វីធ្លាក់ទៅដល់ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ឬប្រឆាំងនឹងសិទ្ធិមនុស្សអី ។ល។ ទេ មិនដូចលោក ឌុយទែរ៍តេ ទេ ព្រោះលោក ឌុយទែរ៍តេ នឹងខ្ញុំយល់ ក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ក៏គាត់ប្រើវិធានការក្ដៅ ដើម្បីបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀនហ្នឹង។ អាហ្នឹងជារឿងផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ ក្នុងការទទួលខុសត្រូវរបស់គាត់»។

ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី សកម្មជននយោបាយប្រឆាំងថា ឧក្រិដ្ឋកម្មនៅកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលគ្រួសារត្រកូល ហ៊ុន សាហាវជាងនៅហ្វីលីពីនសម័យលោក ឌុយទែរ៍តេ ទៅទៀត ពីព្រោះលោក ឌុយទែរ៍តេ សម្លាប់ជ្រុលដៃក្នុងយុទ្ធនាការបោសសម្អាតគ្រឿងញៀន ប៉ុន្តែ មេដឹកនាំគ្រួសារត្រកូល ហ៊ុន ធ្វើឧក្រិដ្ឋកម្មបំផ្លាញពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលចង់បានប្រជាធិបតេយ្យ និងយុត្តិធម៌សង្គមទៅវិញ។

សកម្មជន ដែលកំពុងភៀសខ្លួនក្រៅប្រទេស លោក ខឹម មុន្នីកុសល ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីថា រដ្ឋាភិបាលក្រុមគ្រួសារត្រកូល ហ៊ុន ហាក់ដូចជាកំពុងមានមោទនភាព នឹងការដឹកនាំដោយប្រព័ន្ធឧក្រិដ្ឋកម្មគ្រប់ទម្រង់របស់ខ្លួន។ លោកថា ប្រព័ន្ធបែបនេះ កំពុង បំផ្លាញជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋ ឱ្យធ្លាក់ខ្លួនក្រីក្រ វ័ណ្ឌកដោយបំណុល និងការឆបោក ព្រមទាំងគំរាមកំហែង ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញជីវិតប្រជាពលរដ្ឋរាល់ថ្ងៃ។ ដូច្នេះ លោកថា ការប្ដឹងមេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលត្រកូល ហ៊ុន ទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ឱ្យបានឆាប់ គឺជាការចាំបាច់បំផុត។

លោក ខឹម មុន្នីកុសល៖ «ការបណ្ដែតបណ្ដោយឱ្យគាត់ [លោក ហ៊ុន សែន] និងក្រុមគ្រួសារគាត់នៅតែមានសេរីភាព ហើយបន្តប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋជាច្រើនបន្តទៅទៀត វានឹងបង្កជាហានិភ័យធ្ងន់ធ្ងរទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ជាពិសេស គឺការសម្លាប់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ហើយការបំផ្លិចបំផ្លាញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ មិនធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជាអាចរីកចម្រើនទៅមុខ ហើយឈានទៅដល់ការបាត់បង់ទឹកដី មិនអាចការពារបាន ពីប្រទេសជិតខាង ដែលមានមហិច្ឆតា ដែលចង់លេបត្របាក់ប្រទេសកម្ពុជាទៀតផង»។

អតីតមេដឹកនាំ និងមេដឹកនាំប្រទេសក្នុងតំណែង នៅតំបន់អាស៊ាន ដែលជាប់ក្ដីក្ដាំនៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ មិនមែនមានតែលោក ឌុយទែរ៍តេ នៅប្រទេសហ្វីលីពីនម្នាក់ទេ មេយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ឬភូមាសព្វថ្ងៃ គឺនាយឧត្ដមសេនីយ៍ មីន អូង ហ្លាំង (Min Aung Hlaing) ដែលធ្វើរដ្ឋប្រហារដណ្ដើមអំណាចពីអ្នកស្រី អូង សាន ស៊ូ ជី (Aung San Suu Kyi) ក្នុងឆ្នាំ២០២១ ក៏កំពុងប្រឈមនឹងការចេញដីកាចាប់ខ្លួនពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិនេះដែរ។

ប្រធានអយ្យការអមតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ កាលពីចុងឆ្នាំ២០២៤ បានស្នើចៅក្រមឱ្យចេញដីកាចាប់ខ្លួនលោក មីន អូង ហ្លាំង (Min Aung Hlaing) ពីបទឧក្រិដ្ឋប្រព្រឹត្តិលើជាតិសាសន៍ភាគតិច រ៉ូហ៊ីងយ៉ា (Rohingya) ដែលកាន់សាសនា អ៊ិស្លាម។

រីឯនៅកម្ពុជាលោក ហ៊ុន សែន និង មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្បែរលោកមួយចំនួនទៀត ក៏ត្រូវបានលោក ម័រតុន សក្លា (Morton Sklar) ដែលមេធាវីអាម៉េរិកាំងតំណាងក្រុមសម្ព័ន្ធអ្នកតស៊ូមតិ ដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្ស ដាក់ពាក្យបណ្ដឹងព្រហ្មទណ្ឌ លើមេដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជារូបនេះ ទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិដែរ កាលពីដើមឆ្នាំ២០១៤ ពីបទរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងរារាំងការស្វែងរកយុត្តិធម៌ សម្រាប់ជនរងគ្រោះ ក្នុងរបបខ្មែរ ក្រហម។

សមាជប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ នៅប្រទេសអូស្ត្រាលី កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ ដែលរៀបចំឡើងដោយចលនាប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (KMD) និងអង្គការដៃគូ បានសម្រេចជំរុញឱ្យមានការប្ដឹងលោក ហ៊ុន សែន ទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ទាក់ទងនឹងការដឹកនាំរបស់គាត់ ដែលបង្កើតឧក្រិដ្ឋកម្មបំផ្លាញប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាប្រព័ន្ធ។

ប្រធានអង្គការចលនាខ្មែរ ដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (KMD) អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈថា ការបំផ្លិចបំផ្លាញ និងឧក្រិដ្ឋកម្ម ក្រោម ការដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន សែន និងក្រុមគ្រួសារត្រកូល ហ៊ុន មានច្រើនករណី និងជាប្រព័ន្ធ ដែលត្រូវជាប់បទ ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ដែលរួមមានការសម្លាប់ និងអំពើហិង្សានយោបាយ ដែលរកឃាតករមិនឃើញ ការចាប់ដាក់ពន្ធនាគារ បំបិទសិទ្ធិសេរីភាពជាក្រុម ការបណ្ដេញប្រជាពលរដ្ឋចេញពីដីធ្លី រួមទាំងការបំផ្លាញសហគមន៍ដោយអំពើឆបោក។

អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ៖ «ការដាក់បណ្ដឹងទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ទៅលើករណីលោក ហ៊ុន សែន នេះ មិនមែនជាការសំណើលើកទី១ ថ្មីៗ នេះ ទេ រឿងនេះ យើងបានធ្វើកិច្ចការនេះ អស់រយៈពេលច្រើនឆ្នាំណាស់មកហើយ។ តាមខ្ញុំដឹងករណីនេះ មានមេធាវីច្បាស់លាស់ មានក្រុមអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ពលរដ្ឋខ្មែរច្បាស់លាស់ ហើយមេធាវីនោះ បានផ្ដល់នូវព័ត៌មានទៅដល់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ហើយខ្ញុំបានដឹងថា គេបានទទួលយកហើយ នៅករណីលោក ហ៊ុន សែន នេះ។ នេះមិនមែនជារឿងថ្មី តែយើងសូមឱ្យជំរុញ ហើយនឹងបើកករណីហ្នឹងជាថ្មីម្ដងទៀត»។

អ្នកឃ្លាំមើលកត់សម្គាល់ថា កម្ពុជានៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រុមគ្រួសារត្រកូល ហ៊ុន តាំងពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីឪដល់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកូន ឃើញមានការអំពើហិង្សា វាយដំឱ្យរបួស និងពិការ រួមទាំងការចាប់ដាក់ពន្ធនាគារច្រើនរយនាក់។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានបុគ្គលល្បីៗ ជាច្រើនរូប ត្រូវបានគេសម្លាប់ក្រៅប្រព័ន្ធច្បាប់ ដូចជា អ្នកស្រី ពិសិដ្ឋ ពិលិកា ព្រះសង្ឃ សំ ប៊ុនធឿន លោក ឈុត វុទ្ធី លោក ជា វិជ្ជា លោកបណ្ឌិត កែម ឡី លោក លិម គិមយ៉ា រហូតទៅដល់អ្នកសារព័ត៌មាន និងថ្នាក់ដឹកនាំសហជីពជាច្រើនរូបទៀត។

អ្នកឃ្លាំមើលលើកឡើងថា ក្រៅពីការប្រឈមនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ លោក ហ៊ុន សែន ក៏ត្រូវរងការចោទប្រកាន់ នូវឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមមួយទៀតដែរ ដូចជា ករណីសម្លាប់ឈ្លើយសឹករបស់គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច មានលោក ហូ សុខ ជាដើម ក្នុងអំពើរដ្ឋប្រហារ ដែលប្រព្រឹត្តដោយលោក ហ៊ុន សែន ក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៧៕

ពលរដ្ឋនៅតំបន់អន្ទង់អាំងថា មន្ត្រីលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត គំរាមពួកគាត់មិនឲ្យផ្សព្វផ្សាយបញ្ហាដីធ្លី

ដោយ ប្រាជ្ញ ចេវ — Tue, 11 Mar 2025 13:18:50 -0400

ពលរដ្ឋខេត្តពោធិ៍សាត់ថា មន្ត្រីខុទ្ទកាល័យ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត គំរាមពួកគាត់មិនឲ្យផ្សព្វផ្សាយបញ្ហាដីធ្លីនៅតំបន់អន្ទង់អាំង ស្រុកវាលវែង ខេត្តពោធិ៍សាត់ ជាសាធារណៈ បើមិនដូច្នោះទេ អាជ្ញាធរនឹងមិនរកដំណោះស្រាយឲ្យប្រជាពលរដ្ឋឡើយ។ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋថា អាជ្ញាធរគួររកដំណោះស្រាយឲ្យប្រជាពលរដ្ឋឲ្យបានឆាប់ ប្រសើរជាងគំរាមបំបិទសំឡេងរបស់ពួកគាត់មិនឲ្យនិយាយអំពីបញ្ហាដីធ្លីមួយនេះ។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែមីនា ប្រជាពលរដ្ឋជិត១០នាក់ ដែលរស់នៅតំបន់ភ្នំ១៥០០ ស្ថិតនៅឃុំអន្លង់រាប ស្រុកវាលវែង ខេត្តពោធិ៍សាត់ បាននាំគ្នាដើរដាក់លិខិតសុំកិច្ចអន្តរាគមន៍ ពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធ នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ឲ្យជួយរកដំណោះស្រាយបញ្ហាដីធ្លីរបស់ពួកគាត់ ដែលអាជ្ញាធរខេត្តពោធិ៍សាត់ ដាក់ឱសានវាទ ឲ្យពលរដ្ឋរុះរើផ្ទះសម្បែងចេញពីតំបន់អន្ទង់អាំងរយៈពេល១៥ថ្ងៃ។ ពលរដ្ឋថា មន្ត្រីខុទ្ទកាល័យ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនបានទទួលលិខិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនោះទេ ដោយឲ្យពលរដ្ឋទៅរកមេធាវីនៅខេត្តពោធិ៍សាត់ ដើម្បីជួយរកដំណោះស្រាយអំពីបញ្ហានេះ និងបានគំរាមពលរដ្ឋមិនឲ្យយកបញ្ហាដីធ្លីនៅតំបន់អន្ទង់អាំងទៅផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈជាដាច់ខាត។

ពលរដ្ឋថា មន្ត្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រីមិនគួរគំរាមពួកគេទេ

ទោះជាយ៉ាងណា តំណាងប្រជាពលរដ្ឋ លោកស្រី សែម សុខគា អះអាងប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី១០ ខែមីនា ថា មន្ត្រីខុទ្ទកាល័យរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនគួរគំរាមកំហែងទៅលើប្រជាពលរដ្ឋរងគ្រោះដីធ្លីនោះឡើយ តែអាជ្ញាធរគួរប្រញាប់រកដំណោះស្រាយជូនប្រជាពលរដ្ឋឲ្យបានឆាប់។ លោកស្រីថា ពលរដ្ឋមិនអាចនៅស្ងៀមស្ងាត់តាមការចង់បានរបស់អាជ្ញាធរឡើយ ពីព្រោះពលរដ្ឋជាង៣០គ្រួសារ ដែលអាជ្ញាធរបង្ខំឲ្យរុះរើផ្ទះសម្បែងចេញពីតំបន់ភ្នំ១៥០០នោះ ដីធ្លីរបស់ពួកគាត់គឺមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងតំបន់អន្ទង់អាំង ក្នុងតំបន់អភិរក្សបៃតងរបស់រដ្ឋាភិបាលនោះទេ។

លោកស្រី សែម ស្រីគា៖ «ខ្ញុំជំពាក់លុយធនាគារ ត្រូវគេដេញចេញដោយមិនមានសំណងណាមួយសមរម្យ ដែលខ្ញុំទទួលយកមិនបាន ហើយដីខ្ញុំមានប្លង់រឹង រួចមកចោទប្រកាន់ខ្ញុំរស់នៅខុសច្បាប់ទៀត ត្រូវតែផ្សាយហើយ ដីខ្ញុំមិនជាប់ជាមួយតំបន់អន្ទង់អាំងទេ អន្ទង់អាំងនៅខាងលើ ហើយដីពួកខ្ញុំនៅខាងក្រោម ពួកគាត់អត់បាននិយាយថាដីនៅក្រោមអន្ទង់អាំងយកដែរផង ម៉េចត្រូវឲ្យខ្ញុំចេញ ហើយតុលាការមិនទាន់ឲ្យឈ្នះចាញ់ផងយកឱសានវាទទៅបិទលើផ្ទះខ្ញុំឲ្យចាកចេញក្នុងរយៈពេលកន្លះខែ»។

ពលរដ្ឋរងគ្រោះមិនមែនជាជនល្មើសទេ

ពលរដ្ឋបន្ថែមទៀតថា ប្រជាពលរដ្ឋជាង៣០គ្រួសារគឺជាជនរងគ្រោះ មិនមែនជាជនល្មើសទៅកាប់ទន្ទ្រានដីព្រៃយកមកធ្វើជាកម្មសិទ្ធិនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញដីធ្លីទាំងនោះពលរដ្ឋបានទិញពីទាហាន ដែលធ្លាប់ឈរជើងនៅតំបន់នោះ ហើយមានការទទួលស្គាល់ពីអាជ្ញាធរភូមិឃុំ និងមានលិខិតទិញលក់ស្របច្បាប់ថែមទៀត។ ពលរដ្ឋថា បច្ចុប្បន្នពួកគាត់កំពុងតែជំពាក់បំណុលធនាគារ ដោយសារតែពួកគាត់យកលុយទាំងនោះទៅទិញនៅតំបន់នោះរស់នៅ និងអាស្រ័យផល។

វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងអភិបាលខេត្តពោធិ៍សាត់ លោក ខូយ រីដា និងអ្នកនាំពាក្យនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក មាស សុភ័ណ្ឌ ដើម្បីសុំការអត្ថាធិប្បាយបានទេ នៅថ្ងៃទី១០ ខែមីនា។

អត្ថបទដែលទាក់ទង៖

ក្រុមស្ត្រីទាមទារឱ្យមានដំណោះស្រាយដីធ្លីមួយចំនួនប្រឈមនឹងវិបត្តិផ្លូវចិត្ត និងការរើសអើងពីរដ្ឋាភិបាល

សម្ភាសន៍ពលរដ្ឋរងគ្រោះពីជម្លោះដីធ្លីនៅក្បែរតំបន់អន្ទង់អាំងនៃខេត្តពោធិ៍សាត់

ពលរដ្ឋរិះគន់អ្នកនាំពាក្យ ដែលថា អាជ្ញាធរបង្ក្រាបការទន្ទ្រានដីព្រៃខុសច្បាប់បានជោគជ័យនោះ មិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពិត

ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ អនុប្រធានផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស ដីធ្លី និងធនធានធម្មជាតិ នៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (Adhoc) លោក យិន ម៉េងលី យល់ឃើញថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែរកដំណោះស្រាយជូនប្រជាពលរដ្ឋឲ្យបានឆាប់ ប្រសើរជាងដាក់គំនាបទៅលើពួកគាត់។ លោកថា អាជ្ញាធរថ្នាក់ជាតិគួរចុះទៅសិក្សាអំពីបញ្ហានេះឲ្យបានច្បាស់ ដើម្បីរកដំណោះស្រាយ មិនគួររុញបញ្ហានេះទៅឲ្យអាជ្ញាធរខេត្តនោះទេ ពីព្រោះអាជ្ញាធរខេត្តជាអ្នកដាក់ឱសានវាទឲ្យពួកគាត់រុះរើផ្ទះសម្បែង។

លោក យិន ម៉េងលី៖ «មូលហេតុអ្វីបានជាប្រជាពលរដ្ឋមិនព្រមចាកចេញ ហើយការបណ្ដេញគាត់ចេញសំអាងទៅលើអ្វីឲ្យបានច្បាស់លាស់ដែរ អ៊ីចឹងត្រូវចំណាយពេលមួយព្រឹកទៅជួបគាត់ទៅ ហើយបញ្ឈប់ការដាក់ឱសានវាទទៅលើពួកគាត់ ឈប់គំរាមទៅលើពួកគាត់ទៅលើសកម្មភាពពួកគាត់ និងដោះលែងអ្នកជាប់ឃុំឲ្យគាត់មានសេរីភាពសិនទៅ»។

កាលពីថ្ងៃទី០៣ ខែមីនា អាជ្ញាធរខេត្តពោធិ៍សាត់ បានចេញលិខិតមួយច្បាប់ ដោយបង្ខំឲ្យពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងតំបន់ភ្នំ១៥០០ ស្រុកវាលវែង ត្រូវរុះរើផ្ទះសម្បែងចេញពីតំបន់អន្ទង់អាំង ក្នុងរយៈពេល១៥ថ្ងៃ។ ប្រសិនបើពួកគាត់មិនព្រមរុះរើតាមការកំណត់នោះទេ អាជ្ញាធរនឹងចុះទៅរុះរើ និងចាត់វិធានការតាមច្បាប់។ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់នោះ អះអាងថា ពួកគាត់នឹងមិនចាកចេញតាមការបង្ខំរបស់អាជ្ញាធរនោះឡើយ និងស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាល ជួយកាត់ឆ្វៀលដីធ្លីទាំងនោះឲ្យប្រជាពលរដ្ឋបានរស់នៅ និងបានអាស្រ័យផលឡើងវិញ និងដោះលែងតំណាងប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ គឺលោកស្រី សេន ពិសី ដែលអាជ្ញាធរខេត្តពោធិ៍សាត់បានចាប់ខ្លួន កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤កន្លងទៅ ឲ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ៕

ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាដកហូតអាជ្ញាប័ណ្ណក្រុមហ៊ុន «ហួយវ័ន ផេ» របស់លោក ហ៊ុន តូ

ដោយ មាន ឫទ្ធិ — Tue, 11 Mar 2025 06:27:00 -0400

ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាបានដកហូតអាជ្ញាប័ណ្ណក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ (Huione Pay) របស់លោក ហ៊ុន តូ ដែលរងការចោទប្រកាន់ជាយូរមកហើយថា ក្រុមហ៊ុននេះគឺដើរតួយ៉ាងសំខាន់ ដើម្បីប្រតិបត្តិការទូទាត់លាងលុយកខ្វក់រាប់សិបពាន់លានដុល្លារឱ្យក្រុមសង្គមងងឹត ឬក្រុមឆបោកតាមអនឡាញ (Online)។ ទោះមានការដកអាជ្ញាប័ណ្ណក្រុមហ៊ុននេះក៏ក្រុមភ្នាក់ងាររបស់កម្មវិធី «ហួយវ័ន ផេ» នៅតែបន្តប្រតិបត្តិការទូទាត់ដូរលុយតាមរយៈកម្មវិធីនេះដដែល។

អ្នកនាំពាក្យធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីតាមអ៊ីមែល (Email) កាលពីសប្ដាហ៍មុនថា អាជ្ញាប័ណ្ណក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ ត្រូវបានដកចេញដោយសារតែក្រុមហ៊ុនមួយនេះមិនបានបំពេញលក្ខខណ្ឌអនុលោមតាមបទប្បញ្ញត្តិ និងអនុសាសន៍ដែលមានស្រាប់ដែលធ្វើឡើងដោយនិយតករកម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកនាំពាក្យធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា មិនបានបញ្ជាក់ឡើយថា នៅក្រោយពេលក្រុមហ៊ុននេះត្រូវបានដកអាជ្ញាប័ណ្ណ ក្រុមហ៊ុនអាចប្រឈមមុខបែបណានោះ ប្រសិនបើក្រុមហ៊ុននៅតែបន្តប្រតិបត្តិការទូទាត់សាច់ប្រាក់តាមកម្មវិធី ហួយវ័ន ផេ។

ផ្នែកនៃក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន គ្រុប

ក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ គឺជាផ្នែកមួយនៃក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន គ្រុប (Huione Group of Cambodia) ហើយក្រុមហ៊ុនទាំងនេះបានបង្កើតទីផ្សារអនឡាញជាច្រើនទៀតមានឈ្មោះដូចជា ហួយវ័ន ផេ «ហួយវ័ន ហ្គារេនធី» (Huione Guarantee) ដែលក្រុមអ្នករកស៊ីឆបោកតាមអនឡាញ អាចប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ក្នុងនោះរួមមានទាំងកម្ពុជាផង។ កម្មវិធីនេះ អនុញ្ញាតឱ្យក្រុមអ្នករកស៊ីឆបោកតាមអនឡាញ ប្រើប្រាស់នូវទិន្នន័យ បច្ចេកវិទ្យា និងសេវាកម្មលាងលុយកខ្វក់បាន។

ក្រុមហ៊ុនវិភាគទិន្នន័យប្រតិបត្តិការកុំព្យូទ័រតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា Blockchain ឈ្មោះ «អេលីបទីក (Elliptic)» ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងឡុងដ៍ (London) ចក្រភពអង់គ្លេស (UK) កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ បានលាតត្រដាងថា បងជីដូនមួយរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត គឺលោក ហ៊ុន តូ គឺជានាយកមួយរូបនៃក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ។ ប្រភពដដែលបានលាតត្រដាងទៀតថា ក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន របស់លោក ហ៊ុន តូ ពាក់ព័ន្ធយ៉ាងសកម្មនឹងប្រាក់ចំណេញបានមកពីអំពើលាងលុយកខ្វក់ពីការឆបោកតាមអនឡាញនៅជុំវិញពិភពលោក ហើយយ៉ាងហោចណាស់ទឹកប្រាក់ជាង ២៤ ពាន់លានដុល្លារត្រូវបានទូទាត់លាងលុយកខ្វក់តាមរយៈកម្មវិធីក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន។

ប្រតិបត្តិការដកលុយរាប់ពាន់ដុល្លារ

ទោះបីមកដល់ពេលនេះ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាបានដកអាជ្ញាប័ណ្ណក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ ក៏ភ្នាក់ងាររបស់កម្មវិធីទីផ្សារទូទាត់ និងដូរលុយតាមអនឡាញឱ្យក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ នៅតែបន្តប្រតិបត្តិការជាហូរហែ និងជាប្រចាំ។ ភ្នាក់ងារដូរលុយតាមកម្មវិធី ហួយវ័ន ផេ បានបង្ហាញទិន្នន័យសាច់ប្រាក់នៅលើបណ្ដាញសង្គមពួកគេចំពោះប្រតិបត្តិការដូរលុយរាប់ពាន់ដុល្លារ និងការទូទាត់ដូរលុយក្នុងកម្មវិធីហួយវ័ន ផេ ដោយឆ្លងតាមប្រព័ន្ធធនាគារក្នុងស្រុក។

អ្នកប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ផ្នត់គំនិត និងការស្រាវជ្រាវ លោក សេក សុជាតិ ព្រមានដល់ពលរដ្ឋខ្មែរដែលជាភ្នាក់ងារកម្មវិធីទីផ្សារដូរលុយតាមអនឡាញឱ្យប្រុងប្រយ័ត្ន និងដកខ្លួនឱ្យបានឆាប់រហ័ស។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រតិបត្តិករដែលបន្តដូរលុយ ឬទូទាត់សាច់ប្រាក់តាមកម្មវិធីហួយវ័ន ផេ ក្រោយធនាគារជាតិដកអាជ្ញាប័ណ្ណនេះគឺជាបទល្មើសជាក់ស្ដែង។

លោក សេក សុជាតិ៖ «កាលណាគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុមួយត្រូវបានបិទ និងត្រូវបានដាក់ចេញនូវគោលការណ៍ចេញពីរដ្ឋហើយ តែនៅតែប្រព្រឹត្តទៀតមានន័យថា នេះគឺជាបទល្មើសជាក់ស្ដែងដែលគួរតែចាត់វិធានការភ្លាមៗត្រូវធ្វើដោយឈរលើគោលការណ៍ច្បាស់លាស់ និងធ្វើការបិទបណ្ដាញទូទាំងប្រទេស ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការប្រព្រឹត្តល្មើសពីគោលការណ៍របស់រដ្ឋ។ ប្រសិនជាធនាគារជាតិត្រូវបានសហគមន៍អន្តរជាតិដាក់ទណ្ឌកម្ម ឬការកំណត់មុខសញ្ញាណាមួយអ៊ីចឹងនឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិទាំងមូលតែម្ដង។ វាគឺជាគ្រោះធំ មិនមែនជារឿងលេងសើច និងគួរតែដោះស្រាយដោយឈរលើភាពប្រាកដប្រជា ដោយឈរលើមូលដ្ឋានច្បាប់»។

លោក សេក សុជាតិ ក៏ស្នើដល់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា និងស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធស៊ើបអង្កេតចំពោះប្រតិបត្តិការទូទាត់សាច់ប្រាក់របស់ក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ នៅក្រោយការដកហូតអាជ្ញាប័ណ្ណនេះ និងត្រូវចាត់វិធានការដោយឈរលើគោលការណ៍ច្បាប់ និងយុត្តិធម៌ ប្រសិនបើរកឃើញបណ្ដាញទីផ្សារអនឡាញក្រុមហ៊ុនមានប្រតិបត្តិការលាងលុយកខ្វក់បម្រើដល់ក្រុមសង្គមងងឹត ឬក្រុមឆបោកតាមអនឡាញ។

វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនទាក់ទងអគ្គទេសាភិបាលធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាអ្នកស្រី ជា សិរី ដើម្បីសាកសួរបន្ថែមពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះបានទេនៅថ្ងៃទី១០ ខែមីនា។ ចំណែក បងជីដូនមួយលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត គឺលោក ហ៊ុន តូ ក៏វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនអាចទាក់ទងបានដែរនៅថ្ងៃដដែលនេះ។

អត្ថបទដែលទាក់ទង៖

ត្រកូល «ហ៊ុន» ពាក់ព័ន្ធនឹងសម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុនចិន «ហួយវ័ន គ្រុប» រកស៊ីឆបោកតាមអនឡាញ

ក្រុមហ៊ុនទូទាត់ប្រាក់ឌីជីថលដ៏ធំរបស់ត្រកូល «ហ៊ុន» លាងលុយកខ្វក់រាប់លានដុល្លារឱ្យក្រុមចោរព័ត៌មានវិទ្យាកូរ៉េខាងជើង

កម្មវិធីដូរលុយតាមអនឡាញនៃក្រុមហ៊ុនហួយវ័ន ផេ ក្រៅពីស្រូបទាញពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនឱ្យបម្រើការងារហើយនោះ ក្រុមហ៊ុននេះក៏បានបង្កើតទីផ្សារតាមបណ្ដាញសង្គមតេឡេក្រាម (Telegram marketplace) ដែលត្រូវបានគេកំណត់ថា ជាកន្លែងដ៏ពេញនិយមសម្រាប់ឧក្រិដ្ឋកម្មដែលមានចំណងទាក់ទងនឹងប្រតិបត្តិការសាច់ប្រាក់ខុសច្បាប់ក្នុងទំហំរហូតដល់ ២ម៉ឺន៤ពាន់លានដុល្លារ។របាយការណ៍របស់ការិយាល័យអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកគ្រឿងញៀន និងឧក្រិដ្ឋកម្ម (UNODC) ឱ្យដឹងថា ទីផ្សារនៅតាមបណ្ដាញសង្គមតេឡេក្រាម (Telegram) របស់ក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ បានក្លាយជាសរសៃឈាមដ៏សំខាន់មួយនៃដំណើរការពាណិជ្ជកម្មខុសច្បាប់នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលជាតំបន់កំពុងប្រឈមការរីករាលដាលនៃការជួញដូរមនុស្ស និងការឆបោកតាមអនឡាញកាន់តែខ្លាំង។

អ្នកជំនាញផ្នែកឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន លោក ចាកុប ស៊ីមស៍ (Jacob Sims) ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីថា ការដកហូតអាជ្ញាប័ណ្ណធនាគារពីក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន នេះ មិនគួរត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាសញ្ញានៃការកែទម្រង់ឡើយ ខណៈលោកពន្យល់ថា វាអាចគ្រាន់តែជាការប្ដូរឈ្មោះយីហោ។ សម្រាប់លោក ចាកុប ស៊ីមស៍ វិធីមួយដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគួរធ្វើដើម្បីបង្ហាញថា ខ្លួនពិតជាបង្ក្រាបយ៉ាងតឹងរ៉ឹងលើឧក្រិដ្ឋកម្មប្រព្រឹត្តិដោយក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន នេះ គឺថា អាជ្ញាធរកម្ពុជាត្រូវចាប់ខ្លួនរាល់មនុស្សដែលពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងក្រុមហ៊ុននេះ៕

ព័ត៌មាន​ថ្មីៗ

សហជីព​កម្មករ​ស្នើ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ជំរុញ​​ឱ្យ​ឯកជន​ទទួល​ជន​ពិការ​ចូល​ធ្វើការ​​ឱ្យ​បាន​ច្រើន

​ពិការ​ជា​ច្រើនរស់​នៅ​ក្នុង​ស្ថានភាព​លំបាក ​ខ្លះ​ដើរ​សុំ​ទាន​ ខ្លះ​ទៀត​ដើរ​ច្រៀង​តាម​ចិញ្ចើម​ផ្លូវ

ជនពិការ​ខ្លះ​អស់​សង្ឃឹម​ហើយ​បាក់​ទឹក​ចិត្ត​ផឹក​ស្រា​និង​ឈឺ​ស្លាប់​ក៏​មាន

ថៃ​លើកលែង​ថ្លៃ​ឯកសារ​ចេញ​ក្រៅ​ប្រទេស​ចំពោះ​ពលករ​បី​សញ្ជាតិ​រួម​ទាំង​កម្ពុជា ក្នុង​រដូវ​ចូលឆ្នាំ

ថៃ​លើក​ទឹក​ចិត្តពលករ​បរទេស

គម្រោង​សួន​ឧស្សាហកម្ម​សេ០១​នៅ​ខេត្ត​កណ្ដាល «នឹង​បម្រើ​សន្តិសុខ​ឱ្យ​ក្រុម​គ្រួសារ​ត្រកូល ហ៊ុន និង​ចិន»

គម្រោង​សួន​ឧស្សាហកម្ម​​ជាង១០០ហិកតារ

គម្រោង​នេះ​ដើម្បីលើក​កម្ពស់​សមត្ថភាព​វិស័យ​ការពារ​ជាតិ​កម្ពុជា និសន្តិសុខ​ក្នុង​តំបន់

​ស្ទើរ​ជា​រៀងរាល់​ថ្ងៃ​មាន​រណារ​យន្ត​អារ​ឈើ​ធំៗ​ទ្រហឹង​ពេញ​ព្រៃ

នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ចុះ​ដល់ឧទ្យានជាតិ​ជួរ​ភ្នំ​ក្រវាញ​កណ្តាល​​ផ្ទាល់

ទី​ប្រឹក្សា​គណបក្ស​កម្លាំង​ជាតិ លោក រ៉ុង ឈុន ព្រម​បង់​ប្រាក់​ឱ្យ​ទៅ​គណៈកម្មាធិការ​ព្រំដែន​តាម​លទ្ធភាព

តុលាការអាមេរិកផ្ដន្ទាទោស​ជនរំលោភកុមារីខ្មែរ

មេធាវីអាមេរិកាំង​ត្រូវបានផ្ដន្ទាទោស​នៅខ្មែរ២ឆ្នាំ​កន្លះ

​ព្រះរាជ​តួនាទី​ដ៏​សំខាន់ព្រះមហាក្សត្រ គឺ​ស្វែងរក​ការ​ផ្សះផ្សា​ជាតិ

អ្នកឃ្លាំមើលរំពឹង​ថា ព្រះមហាក្សត្រដើរតាមលំនាំ​ព្រះបាទ​ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៧

ពលរដ្ឋ​ថា នឹង​មិន​ចាកចេញ​តាម​ការ​បង្ខំ​របស់​អាជ្ញាធរ​ឡើយ

សង្គមស៊ីវិល​ជំរុញ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​រក​ដំណោះស្រាយ​ឲ្យ​បាន​សមរម្យ

វិបត្តិ​ផ្លូវ​ចិត្ត​របស់​ពលរដ្ឋ​​​​កើត​ឡើងយូរ​​ហើយ តែហាក់គ្មាន​អ្នក​អើពើ

ក្រសួងបង្ហាញរបាយការណ៍​ពលរដ្ឋ​មាន​ជំងឺផ្លូវចិត្ត

​កសិករ​​​​ និង​​គ្រួសារ​ដែល​មាន​ជីវភាព​ខ្វះខាតភាគច្រើន​មានបញ្ហា​ផ្លូវ​ចិត្ត​​

សមត្ថកិច្ច​ឃាត់​ជនជាតិ​ចិន ៤នាក់ និង​ខ្មែរ ២នាក់ ពាក់ព័ន្ធ​ករណី​ចាប់​ជំរិត​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ

ពលរដ្ឋ​នៅ​តំបន់​អន្ទង់អាំង​ថា មន្ត្រី​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត គំរាម​ពួកគាត់​មិន​ឲ្យ​ផ្សព្វផ្សាយ​បញ្ហា​ដីធ្លី

ពលរដ្ឋ​ថា មន្ត្រី​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​មិនគួរគំរាមពួកគេទេ

ពលរដ្ឋរងគ្រោះមិនមែនជាជនល្មើសទេ

ធនាគារ​ជាតិ​នៃ​កម្ពុជា​ដក​ហូត​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ក្រុមហ៊ុន «ហួយវ័ន ផេ» របស់​លោក ហ៊ុន តូ

ផ្នែក​នៃក្រុមហ៊ុន​ ​ហួយវ័ន គ្រុប

ប្រតិបត្តិការដកលុយ​រាប់​ពាន់​ដុល្លារ

ព័ត៌មានថ្មីៗ

សហជីពកម្មករស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលជំរុញឱ្យឯកជនទទួលជនពិការចូលធ្វើការឱ្យបានច្រើន

ពិការជាច្រើនរស់នៅក្នុងស្ថានភាពលំបាក ខ្លះដើរសុំទាន ខ្លះទៀតដើរច្រៀងតាមចិញ្ចើមផ្លូវ

ជនពិការខ្លះអស់សង្ឃឹមហើយបាក់ទឹកចិត្តផឹកស្រានិងឈឺស្លាប់ក៏មាន

ថៃលើកលែងថ្លៃឯកសារចេញក្រៅប្រទេសចំពោះពលករបីសញ្ជាតិរួមទាំងកម្ពុជា ក្នុងរដូវចូលឆ្នាំ

ថៃលើកទឹកចិត្តពលករបរទេស

គម្រោងសួនឧស្សាហកម្មសេ០១នៅខេត្តកណ្ដាល «នឹងបម្រើសន្តិសុខឱ្យក្រុមគ្រួសារត្រកូល ហ៊ុន និងចិន»

គម្រោងសួនឧស្សាហកម្មជាង១០០ហិកតារ

គម្រោងនេះដើម្បីលើកកម្ពស់សមត្ថភាពវិស័យការពារជាតិកម្ពុជា និសន្តិសុខក្នុងតំបន់

ស្ទើរជារៀងរាល់ថ្ងៃមានរណារយន្តអារឈើធំៗទ្រហឹងពេញព្រៃ

នាយករដ្ឋមន្ត្រីចុះដល់ឧទ្យានជាតិជួរភ្នំក្រវាញកណ្តាលផ្ទាល់

ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក រ៉ុង ឈុន ព្រមបង់ប្រាក់ឱ្យទៅគណៈកម្មាធិការព្រំដែនតាមលទ្ធភាព

តុលាការអាមេរិកផ្ដន្ទាទោសជនរំលោភកុមារីខ្មែរ

មេធាវីអាមេរិកាំងត្រូវបានផ្ដន្ទាទោសនៅខ្មែរ២ឆ្នាំកន្លះ

ព្រះរាជតួនាទីដ៏សំខាន់ព្រះមហាក្សត្រ គឺស្វែងរកការផ្សះផ្សាជាតិ

អ្នកឃ្លាំមើលរំពឹងថា ព្រះមហាក្សត្រដើរតាមលំនាំព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧

ពលរដ្ឋថា នឹងមិនចាកចេញតាមការបង្ខំរបស់អាជ្ញាធរឡើយ

សង្គមស៊ីវិលជំរុញឲ្យអាជ្ញាធររកដំណោះស្រាយឲ្យបានសមរម្យ

វិបត្តិផ្លូវចិត្តរបស់ពលរដ្ឋកើតឡើងយូរហើយ តែហាក់គ្មានអ្នកអើពើ

ក្រសួងបង្ហាញរបាយការណ៍ពលរដ្ឋមានជំងឺផ្លូវចិត្ត

កសិករ និងគ្រួសារដែលមានជីវភាពខ្វះខាតភាគច្រើនមានបញ្ហាផ្លូវចិត្ត

សមត្ថកិច្ចឃាត់ជនជាតិចិន ៤នាក់ និងខ្មែរ ២នាក់ ពាក់ព័ន្ធករណីចាប់ជំរិតនៅរាជធានីភ្នំពេញ

ពលរដ្ឋនៅតំបន់អន្ទង់អាំងថា មន្ត្រីលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត គំរាមពួកគាត់មិនឲ្យផ្សព្វផ្សាយបញ្ហាដីធ្លី

ពលរដ្ឋថា មន្ត្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រីមិនគួរគំរាមពួកគេទេ

ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាដកហូតអាជ្ញាប័ណ្ណក្រុមហ៊ុន «ហួយវ័ន ផេ» របស់លោក ហ៊ុន តូ

ផ្នែកនៃក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន គ្រុប

ប្រតិបត្តិការដកលុយរាប់ពាន់ដុល្លារ