....Romancing with Life....

देवत्व : मानसिक आजार आणि लग्न

2026-09-11T16:39:26.259+05:30

देवत्व

©® ज्योती रानडे

प्रसिदा ॲाफिसमधून घरी पोचली तेव्हा रात्रीचे साडेसात वाजून गेले नव्हते. अभिषेक कामानिमित्त बाहेरगावी गेला होता. तिनं काल सकाळी केलेले पोहे फ्रिजमधून काढले, गरम केले व खाण्यास सुरूवात केली तेवढ्यात दारावरची बेल वाजली. तिनं पटकन दोन घास तोंडात टाकून दार उघडलं. दारात पुष्पाकाकू व अवधूत काका लेकीच्या लग्नाचं बोलावणं करायला आले होते.

दोघांनी यायचं बरं का लग्नाला.. काकांनी पत्रिका दिली.

“शिल्पाला छान मिळाला हं मुलगा! कौस्तुभचं दुकान आहे शोभेच्या वस्तूंचं! स्वभाव फार छान आहे!” काकू खुषीत दिसल्या.

ते बाहेर पडले व प्रसिदा भानावर आली. शिल्पा व ती एकाच वयाच्या! शिल्पा पहिल्यापासून वेगळीच होती. वेंधळी,

शुन्यात बघत बसणारी व स्वतःशी बोलणारी.. बरेच लोक तिला वेडी म्हणत पण शिल्पा कधीकधी असं काही गहन बोलायची की ही नक्की कोण आहे असं वाटावं..

“मी विष्णूचा अवतार आहे.. भृगु महाराजांचा शाप म्हणून मी पृथ्वीवर आले..असं काहीतरी बोलत असे..असल्या बोलण्यानेच काहीजण तिला वेडी म्हणत पण तिला त्याची पर्वा नव्हती..

त्यांच्या वर्गातला खूप हुश्शार मुलगा जयंत सतत शिल्पाची टर उडवायचा. मुद्दाम तिला काहीतरी विचारायचे व तिनं उत्तर दिलं की चार मित्रांबरोबर फिदीफिदी हसायचा.

“कोण कशावर हसेल सांगता येत नाही कारण जे दिसतं ते खरं मानून चालणारा समाज आहे हा” असं काहीतरी बोलून शिल्पा खिडकीतून बाहेर बघत बसे.

प्रसिदानं आठवीनंतर शाळा बदलली त्यामुळे शिल्पाबद्दल कमी माहिती मिळू लागली..

प्रसिदा शिल्पाच्या लग्नास पोचली..जांभळ्या शालूवरील सोनेरी बुट्ट्यासारखीच शिल्पा चमकत होती. पुष्पाकाकूंचा गौरवर्ण घेतलेला व काकांसारखे सुंदर हास्य असलेल्या शिल्पाला वधूवेषात बघून प्रसिदाचे डोळे भरून आले. बिचारी! किती सहन केलय तिनं! चेहऱ्यावरील वेंधळेपणा बराच कमी झाला होता. कोपरापर्यंत मेंदी लावलेल्या हातांनी व हिरवा चुडा घातलेल्या शिल्पाने प्रसिदाला मिठी मारली..

“प र सि ता - सीता, माझं लग्न आहे आज..मी कशी दिसते?” कधीमधी ती आपल्याला सीता का म्हणते हे प्रसिदाला माहित नव्हतं..

शिल्पाच्या डोळ्यातून आनंद ओसंडत होता..”कौस्तुभला भेटलीस? आहे बघ तिकडे!” शिल्पाने तर्जनी त्याच्या दिशेत केली.

कौस्तुभ दिसताच प्रसिदा गडबडली.. “हा कौस्तुभ? हा आहे जयंत. तिच्या व प्रसिदाच्या वर्गात असलेला जयंत! तिला नेहमी छळणारा जयंत! याच्याशी हिचं लग्न?”

“हॅलो प्रसिदा! त्यानं ओळखलं तिला.. कशी आहेस?”

प्रसिदा गोंधळलेल्या अवस्थेत असताना लग्न लागलं. शिल्पाने कौस्तुभच्या गळ्यात हार घातला!

“जग हसतं मला, म्हणतात आहे मी वेडी

कौस्तुभला कळले मात्र, झकास आमची जोडी॥

शिल्पाचा उखाणा अनेकांचे डोळे ओले करून गेला..

रिसेप्शनसाठी प्रसिदा जरा लवकरच हॅालमघ्ये पोचली.. तुरळक लोकं आत येत होते.. जयंत सूटबूट घालून उभा होता..

“हॅलो प्रसिदा..प्रसिदा सकाळपासून तुझ्या चेहऱ्यावर जे प्रश्न दिसत आहेत त्याचं उत्तर देतो. आठवीत असताना मी बायपोलर असल्याचं निदान झालं. मी पहिल्यापासून कधी एकदम डाऊन तर कधी एकदम हसत का असतो याचा एकदाचा उलगडा झाला..

हॅास्पिटलमधे मला थेरपी सुरू झाली. तिथे शिल्पा पण येत असे.. जिला मी चिडवलं, जिला मी दुखवलं त्या शिल्पाने मला धीर दिला..”काही बिघडत नाही बायपोलर तर बायपोलर..सगळ्यांनी कशाला सारखं असायला हवं? वेगळेपणात मजा असते!”

माझ्या पाठीशी ती उभी राहिली. फार हुशार आहे ती! मातीची शिल्पं व शोभेच्या वस्तू बनवते..तिनं बनवलेली शिल्पं बघून मी थक्क झालो! एकापेक्षा एक सुंदर पिसेस बनवले आहेत तिने! दुकानात इतर डेकोरेशन पिसेस बरोबर शिल्पाची शिल्पंही विकली जातात. कलाकार आहे ती!

मी आज उभा आहे याचं कारण आहे शिल्पा..शिल्पा मला कौस्तुभ म्हणते.. जयंत बोलत असताना शिल्पा आली..

“समुद्रमंथनातून मिळालेले रत्न भगवान विष्णूंनी आपल्या गळ्यात धारण केलंय ना तसं रत्न आहे हा! म्हणून मी याला कौस्तुभ म्हणते!” तिनं काहीतरी अगम्य उलगडा केला.. आजवर मुलीचं नाव लग्नात बदललं जात होतं. हिने हा नवा पायंडा पाडला असं मनात आलं..

“जयंतला हिनं सांभाळलं नसतं तर कदाचित त्याच्यात फारशी सुधारणा झाली नसती.” काका जवळ येऊन उभे राहिले..

प्रसिदा अवाक् होऊन ऐकत राहिली.. हुशार जयंत बायपोलर आजारामुळे कधी हसत बसे तर कधी कुणाशी बोलत नसे. फार शिष्ठ आहे असं वाटे तेव्हा.

“कुणाच्ं व्यंग काढू नये म्हणायची आई..कुणाला कमी लेखू नये.. एखादा माणूस कशाशी झुंजतो आहे हे आपल्याला माहित नसतं..आपल्या वाट्यास काय येईल हे आपल्याला माहित नसतं! आता कळला अर्थ!” ती स्वत:शीच पुटपुटली.

काका काकू कौतुकाने लेक जावया कडे बघत होते.

“ काकू छान झालं कार्य.. निघते मी!” प्रसिदानं काकूंचा हात हातात घेतला..

“जपून रहा हो.. फार सुकली आहेस. गप्पा मारायला येत जा.” काकूंना प्रेमाने पाठीवरून हात फिरवला..

“काकू तुम्ही शिल्पाला किती छान वाढवलत. कधी त्रागा केला नाहीत.. कसं जमलं हे?” प्रसिदा चा आवाज कापरा झाला होता.

“परमेश्वराची कलाकृती बरोबर जमली का चुकली हे ठरवणारे आपण कोण? आपणं कुठे परफेक्ट आहोत सांग! देवानं तिच्या बोटात उत्तम कला दिली आहे. बाकी चार गोष्टी कमी दिल्या असं माणसाला वाटतं पण तिला आपण कुठे कमी आहोत असं कधीच वाटत नाही. सुरुवातीला खूप रडले पण ज्या हॅास्पिटलात शिल्पाला थेरपीला न्यायचे तिथं येणारे एकेक जीव बघून खूप काही शिकले..खरं सांगते.. छक्केपंजे असणारी व खोटं बोलणारी कपटी माणसं भेटण्यापेक्षा ही वेगळी मुलं नक्कीच परमेश्वराजवळ आणतात बघ.. यांच्यातलं देवत्व दिसलं ना की आपण जे सर्वसामान्यांचे निकष अशा लोकांना लावतो ते बरोबर नाही हे कळतं!” काकूंचं तत्वज्ञान अगाध होतं.

“समुद्रमंथनातून निघाली चौदा रत्नं

कौस्तुभ झाला माझा, हरे विष्णू हरे कृष्ण”

शिल्पाने घेतलेला उखाणा बघून मी वळून तिच्याकडे बघितलं. खरचं भगवान विष्णू अवतरले असतील का तिच्या रूपात? कधी माणसाला कळेल का की परमेश्वर कोणत्या रूपानं पृथ्वीतलावर येतो ते?

“ही मुलगी देव होऊन जयंतच्या आयुष्यात आली बघा..” जयंतच्या आई कुणाला तरी सांगत होत्या ते ऐकून प्रसिदाच्या चेहऱ्यावर स्मितहास्य पसरलं..

डोळ्यांस जे दिसतं भासतं ते खरचं हिमनगाचं टोक असतं.. त्यापलीकडचा आख्खा हिमनग कधी दिसत नाही.. साच्यात न बसणारी माणसं पण अशीच असतात..

प्रसिदा विष्णू सहस्त्र नाम जपत घरी जाण्यासाठी बाहेर पडली!

©® ज्योती रानडे

Aaji, Akshay, and QR Code

2026-02-07T12:05:00.004+05:30

अक्षय हा एक आयटी (IT) इंजिनिअर. पुण्याच्या हिंजवडी भागात राहायचा. त्याचा स्वभाव असा होता की, कुठेही अन्याय झाला की त्याला राग यायचा.

अक्षयच्या ऑफिसच्या खाली एक म्हातारी आजी, 'सकुबाई', भाजी विकायला बसायच्या. त्यांचं वय ७० च्या घरात होतं, पण तरीही त्या ताजी भाजी विकायच्या.

अक्षय नेहमी त्यांच्याकडून भाजी घ्यायचा. पण त्याला एक गोष्ट खटकायची.

जेव्हा कधी अक्षय पेमेंट करायला फोन काढायचा, तेव्हा आजी गळ्यात लटकवलेला एक 'QR Code' पुढे करायच्या.

अक्षयने स्कॅन केल्यावर त्यावर नाव यायचं - "जीवन हॉस्पिटल ट्रस्ट".

अक्षयला शंका यायची. 'एखाद्या भाजीवालीच्या खात्याचं नाव हॉस्पिटलच्या नावाने कसं असू शकतं?'

त्याला वाटलं, नक्कीच एखादा दलाल किंवा एजंट या आजीला फसवतोय. तिच्या कमाईचे पैसे परस्पर हॉस्पिटल किंवा ट्रस्टच्या नावाखाली लाटतोय आणि या अडाणी म्हातारीला काहीच समजत नाहीये.

एका संध्याकाळी अक्षयला राहवलं नाही. त्याने भाजी घेतली आणि स्कॅन करताना पुन्हा तेच नाव आलं.

अक्षय चिडला. तो आजींना म्हणाला, "आजी, तुम्हाला समजतं का? हा कोड तुमचा नाहीये. तुमचे पैसे कोणा दुसऱ्यालाच जातायत. कोण आहे हा एजंट? का त्याला पैसे देताय?"

सकुबाई घाबरल्या. त्या म्हणाल्या, "नाही बाळा... एजंट नाहीये कोणी. तू पेमेंट कर ना बाबा."

अक्षय म्हणाला, "नाही, मी करणार नाही. जोपर्यंत तुम्ही मला खरं सांगत नाही की हा 'घोटाळा' काय आहे, तोपर्यंत मी तुम्हाला एक रुपया देणार नाही. आणि उद्या पोलिसात तक्रार करेन की एक म्हातारी फसवली जातेय."

'पोलीस' शब्द ऐकताच सकुबाईंच्या हातातली भाजी खाली पडली. त्या रडू लागल्या.

त्या म्हणाल्या, "नको रे बाबा... पोलिसात नको जाऊस. सांगते तुला खरं."

सकुबाईंनी पदराने डोळे पुसले आणि म्हणाल्या,

"बाळा, हा कोड माझा नाही, आणि पैसे मला मिळतही नाहीत. हा कोड समोरच्या 'जीवन हॉस्पिटल' च्या अकाउंटचा आहे."

अक्षय गोंधळला. "पण का? तुम्ही दिवसभर उन्हात बसून कष्ट करता, आणि पैसे हॉस्पिटलला का?"

सकुबाई म्हणाल्या, "माझा ६ वर्षांचा नातू आहे, 'मनू'. त्याचे आई-बाप कोरोनात वारले. तेव्हापासून तो माझ्याच जवळ आहे.

सहा महिन्यांपूर्वी त्याचे दोन्ही किडनी निकामी (Kidney Fail) झाल्या. त्याला आठवड्यातून दोनदा डायलिसिस करावं लागतं.

माझ्याकडे पैसे नाहीत रे बाळा. मी डॉक्टरांच्या पाया पडले.

तेव्हा तिथल्या एका चांगल्या डॉक्टरने सांगितलं की, 'आजी, उपचाराचा खर्च ट्रस्ट करेल, पण औषधांचा खर्च तुला करावा लागेल.'

त्यांनीच मला हा बोर्ड बनवून दिला. मी गिऱ्हाईकाला सांगते की यावर पैसे टाका. जेवढे पैसे या कोडवर जमा होतात, ते थेट हॉस्पिटलला जातात आणि त्यातून माझ्या नातवाची औषधं येतात.

माझं काय रे? मी दिवसभर एक वडापाव खाऊन जगू शकते. पण जर मी रोख पैसे (कॅश) घेतले, तर कदाचित मला भुकेचा मोह होईल आणि मी ते पैसे खाण्यावर खर्च करेन. म्हणून मी ठरवलंय... हातात पैसा घ्यायचाच नाही. जे येईल ते थेट नातवाच्या जिवासाठी जाईल."

हे ऐकून अक्षय सुन्न झाला.

त्याला वाटत होतं की आजी फसवल्या जात आहेत, पण इथे तर त्या एका 'योद्ध्यासारख्या' लढत होत्या. स्वतःच्या पोटाला चिमटा घेऊन, पैशाला स्पर्शही न करता त्या फक्त एका QR कोडच्या भरवशावर नातवाचा जीव वाचवत होत्या.

अक्षयने शांतपणे आपला फोन खिशात ठेवला.

त्याने आजींना विचारलं, "आजी, नातवाचं पूर्ण ऑपरेशन करायला किती खर्च येईल?"

आजी म्हणाल्या, "डॉक्टर म्हणालेत ५ लाख लागतील. आतापर्यंत १० हजार जमा झालेत. मरेपर्यंत जमवेन, पण नातवाला वाचवेन."

अक्षयने त्याच क्षणी आपल्या ऑफिसच्या ग्रुपवर आणि मित्रांना हा प्रसंग मेसेज केला. आजींचा फोटो आणि तो QR कोड व्हायरल केला.

पुढच्या २४ तासांत, त्या QR कोडवर ५ लाख नाही, तर १५ लाख रुपये जमा झाले.

दुसऱ्या दिवशी अक्षय जेव्हा भाजी घ्यायला गेला, तेव्हा आजी तिथे नव्हत्या.

त्या हॉस्पिटलमध्ये होत्या. मनूच्या ऑपरेशनची तयारी चालू होती. अक्षय तिथे गेला. त्याला बघताच सकुबाईंनी त्याचे पाय धरले.

"बाळा, तू देवदूत बनून आलास. आज माझ्या नातवाला नवीन आयुष्य मिळालं."

अक्षयने आजींना उठवलं आणि म्हणाला, "आजी, देवदूत मी नाही, तुम्ही आहात. ज्यांनी शिकवलं की, तंत्रज्ञान (Technology) फक्त चॅटिंगसाठी नाही, तर कोणाचा तरी जीव वाचवण्यासाठी सुद्धा वापरता येतं."

आपण अनेकदा समोरच्या गोष्टी बघून चुकीचे अंदाज (Judge) लावतो. पण त्यामागे एक मोठं सत्य असू शकतं. तंत्रज्ञानाचा वापर जर चांगल्या मनाने केला, तर एका क्लिकवर कोणाचं तरी आयुष्य बदलू शकतं. मदत करायला खिसा नाही, मन श्रीमंत असावं लागतं.

Loneliness For Sale!!!

2026-01-29T15:07:00.004+05:30

*🌹एकाकीपणा विकत घेणे आहे.🌺

निमिषच्या फोनवर मेसेज आला फिरायला जायचं आहे, येशील का ? वेळ संध्याकाळी पाच ते सात. त्याने चटकन yes रिप्लाय केला. त्याने पत्ता पाठवला. त्याने वॉकिंगच्या स्मायली टाकल्या. आईची चाहूल लागली की फोन बंद केला. आई बघत राहिली. काही विचारावेसे वाटले; पण त्याचा मुड जाईल म्हणून गप्प बसली. चहा घेणार ? विचारले तर मानेनेच नकार दिला. आई निघून गेली.

हल्ली सतत हेच चालले होते. संध्याकाळी 4 नंतर तो जायचा ते 11 पर्यंत यायचा नाही. आईला काळजी वाटायची. सरळ साधा, हळवा, प्रेमळ असणारा निमिष पदवी मानसशास्त्रात घेतली होती. पण नोकरी मिळत नव्हती. कोणताही व्यवसाय करावा तर त्याला भांडवल देण्याची ऐपत नव्हती. नोकरी नाही तर छोकरी नाही हे व्यवहारी गणित त्यांच्याबाबतीत जुळून आलेले. वडील ही कापडाच्या दुकानात काम करत होते. आई डबे करत असे.

त्याच्या बाहेर जाण्याचे गूढ वाढत चालले होते. आईला आता काळजी वाटू लागली की हा रोज कुठे जातो. ह्याला काही वाईट संगत लागली की काय ? असे वाटू लागले होते. आज काल वाट्टेल ते ऐकायला येत होते. अगदी मुले पैसे मिळवण्यासाठी वाट्टेल ते करतात त्या सर्व वाईट गोष्टी वाटून गेल्या. स्मगलिंग पासून जिगेलो पर्यंत सगळ्या शंका डोकावून गेल्या. त्याचे काय चालले आहे ते कळत नव्हतं. आजही तो बाहेर पडला की निमिषची आई, सुहृदाने बाबांना, सुमितला फोन केला. आजही निमिष न सांगता गेला. आजही कुणाचा तरी मेसेज आला आणि तो गेला. मला त्याची फारच काळजी वाटू लागली म्हणाली. बाबा म्हणाले तो जोपर्यंत काही सांगत नाही तोपर्यंत आपण ही बोलायचे नाही. तो वाईट मार्गाला जाणार नाही याची खात्री आहे. तू शांत रहा मी आल्यावर बोलूया आणि फोन ठेवला.

फोन ठेवला खरा पण काळजी तर त्यांनाही वाटत होतीच दुकान मालकाला सांगून आज लवकरच बाहेर पडले. नेहमीची बस मिळाली नाही म्हणून थोडे वाट पहात झाडाखाली थांबले. एवढ्यात त्यांना निमिष दिसला. त्याला हाक मारावी म्हणून तोंड उघडणार एवढ्यात त्यांना त्याच्या बरोबर एक वयस्कर बाई दिसली. तिच्या सोबत हा चालला होता. ती बाई त्याच्या सोबत बरीच ओळख असल्यासारखी बोलत होती. ते गप्प बसले. त्याचे ह्यांच्याकडे लक्ष नव्हते ती दोघे निघून गेली. बाबांना काहीच कळेना. ह्या बाई कोण ? तसेच घरी आले. निमिष आलाच नव्हता. पत्नीला काही बोलले नाहीत.

दोन दिवस गेल्यावर त्यांचा एक मित्र म्हणाला परवा निमिषला मॉलमध्ये बघितले एका महिलेसोबत. तुझा विश्वास बसणार नाही म्हणुन फोटो काढून आणला. बघ जरा ह्या कोण आहेत. तुमच्या बऱ्याच नातेवाईक स्त्रिया मला माहिती आहेत. ह्या वेगळ्याच वाटल्या. त्यांनी फोटो पाहिला त्या दिवशीच्या बाईपेक्षा ही वेगळीच होती. आता मात्र ते चक्रावले पण तसे दाखवले नाही. त्याला म्हणाले हो, ह्या तुला माहिती नाहीत. पत्नीकडच्या आहेत. घरी गेल्यावर पत्नीशी बोलायचे ठरवले.

घरी आल्यावर सुहृदाला म्हणाले मला तुझ्याशी बोलायचे आहे; तर तीच म्हणाली आधी मला बोलू द्या. आज माझी मावशी नाटकाला गेली होती. तिथे तिला निमिष vip रांगेत बसलेला दिसला. ह्याने तिला ओळख दिली नाही. जाताना मोठ्या गाडीने निघून गेला. तिने बघितले. एवढी मोठी गाडी घेतली आम्हाला बोलली नाहीस असे म्हणून ती रागावली व फोन बंद केला. आता मात्र हद्द झाली. हा काय करतो ते आज कळलेच पाहिजे. एवढ्यात बाबांचा फोन वाजला मालकांचा होता. घरी अर्जंट पत्नीसह बोलावले होते. बाबा म्हणाले आधी जाऊन येवू मग बोलू.

मालकाच्या घरी मोठी पार्टी सुरू होती. सर्वांना आमंत्रण दिले होते. घरात देखरेखीसाठी विश्वासू असल्याने ह्यांना बोलवले होते. मालकांच्या वडिलांचा सहस्त्र चंद्रदर्शन सोहळा होता. सगळी तयारी झाली होती. आता त्यांची एन्ट्री होणार म्हणून सगळे त्यांच्यावर फुले टाकायला उभे राहिले होते. शानदार गाडी, दाराशी आली त्यातून उतरला तो निमिष. त्याने आजोबांना धरून उतरवले. सुमित व सुहृदा त्याला तिथे बघून चमकले. काहीच बोलले नाहीत. सोहळा पार पडला. सगळे घरी जाण्यासाठी निघाले. निमिषला आजोबा म्हणाले तू आपल्या गाडीने जा रात्र झाली आहे. त्याने बाबांना जाताना पाहिले त्यांना थांबवले गाडीतून जाऊ म्हणाला. सुमितला वाटले ह्याने मालकांच्या वडिलांच्या केअरटेकरची नोकरी पत्करली आहे. त्यांचा स्वाभिमान दुखावला होता.

पण आजोबांनी निमिषचे कौतुक करायला सुरुवात केली. ते म्हणाले तू फार भाग्यवान आहेस की हा तुझा मुलगा आमच्या सारख्या वृध्द एकाकी लोकांचा आधार बनला आहे. सुमितला कळेना हे काय बोलत आहेत. आजोबा म्हणाले हा तुझा मुलगा जे काम करत आहे. त्याचे खूप मोठे पुण्य त्याला मिळणार आहे. त्यांनी विचारले तुम्ही ह्याला कसे ओळखता, तुमची ह्याची भेट कशी झाली ? त्यावेळी निमिष म्हणाला मी सांगतो बाबा ऐका.

मी कामाच्या शोधात खूप फिरत होतो. त्यावेळी मला तऱ्हेतऱ्हेच्या माणसांशी गाठ पडली. मी असेच काम मिळेना म्हणून हताश होऊन बागेत बसलो होतो तेथे एक आजी येवून बसल्या. सुरुवातीला मला राग आला. त्यांनी माझी चौकशी केली. मी फक्त हो/ नाही करत राहिलो. त्याच त्यांचे काहीबाही सांगत होत्या. बराच वेळ झाला मग त्या म्हणाल्या माझा नातू तुझ्या एवढाच आहे. तुला बघून तोच आठवला म्हणून बोलले एवढे. तो परदेशी असतो. पती वारले आहेत. घरी मी एकटीच दिवसभर कोणाशी बोलणार कामाच्या बायका व्यतिरिक्त कोणी येत नाही. कोणाशी बोलू ? मग इथे बागेत येते. कोणाशी तरी बोलत राहते. ऐकून घेणारे कोणीतरी भेटते. बोलले की जीव हलका होतो. नाहीतर खाण्याखेरीज तोंड उघडत नाही दिवसभर. बर निघते मी ये उद्या बोलायला असाच.

त्या आजीशी मी फार बोललो नाही. त्याच खूप काही बोलल्या तरी त्यांना बरे वाटले आणि मला माझे काम सापडले तिथेच. मी विचार केला या जगात अशी एकाकी असणारी अनेक माणसे आहेत. त्यांना फक्त ऐकणारे कुणीतरी हवे आहे. साथ देणारे हवे आहे.सिनेमाला, नाटकाला, खरेदीला, फिरायला, खेळायला, बोलायला आणि त्यापेक्षाही ऐकायला माणूस हवा आहे. मोबाईल, टीव्ही या यांत्रिकी मनोरंजनाचा माणसाला कंटाळा आला आहे. घरात माणसे कमी, असलेली कामावर जाणारी, घरी आली की मोबाईल मध्ये तोंड खुपसून बसणारी, कुणाला कुणाशी बोलायला, बोलणे ऐकायला वेळ नाही. एखादी कलाकृती बघताना सोबत जर समान इंटरेस्ट असणारा असेल तर त्याचा आनंद द्विगुणित होतो. मी मानसशास्त्रात पदवी घेतली असल्याने हे काम करायचं ठरवलं. मग एक जाहिरात तयार केली.

*एकटेपणा विकत घेणे आहे.*

तुमचे ऐकणे, तुम्हाला खरेदीला, नाटकाला, सिनेमाला, बँकेत जाण्यासाठी सोबत करणारा एक साथीदार मिळेल.

कोणतेही अनाहुत सल्ले न देणारा, तुम्हाला जज न करता तुम्हाला सोबत करणारा, गॉसिप न करणारा, विश्वासार्ह साथीदार मिळेल. संपर्क क्रमांक दिला.

आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे मला खूप फोन येवू लागले. ह्यात मी स्वतःला काही बंधने घालून घेतली. वेळ, स्थळ माझ्या मर्जीने ठरवतो. आधी त्यांचा बायोडाटा बघतो आणि मग ठरवतो. ह्यातून अनेक चांगल्या लोकांच्या ओळखी होत गेल्या. पैसे मिळू लागले. त्याचाच एक भाग म्हणून या आजोबांशी ओळख झाली. म्हणून आज कार्यक्रमाला आलो होतो. हे मला तुम्हा दोघांना सांगायचे होते पण तुम्हाला हे आवडणार नाही असे वाटले. ह्यात काही लपविण्याचा हेतू नव्हता. त्यादिवशी मावशीला मी नाटकाला दिसलो ते असेच एका काकूंना नाटकाची खूप आवड. पतीला अजिबात नाही म्हणून सोबत केली. बाबा तुम्हालाही बघितले होते. त्या मावशींना रस्त्यावर खरेदी करायला आवडते पण घरच्यांच्या स्टेटसला शोभत नाही म्हणून करता येत नाही. मग मला बोलावले त्यांनी आम्ही मनसोक्त खरेदी केली. एका आजीना वाचायचा नाद आहे त्यांना पुस्तके वाचून दाखवतो तर एका मावशींना खूप बोलायला आवडते दिवसभर घरी कोणीच नसते ऐकायला सगळे कामाला जातात त्यांचा श्रोता होतो.

आई बाबा मी कोणतेही वाईट काम करत नाही. उलट मदतच करत आहे. तुमचे चांगले संस्कारच मला इथे उपयोगी पडतात. कुणाचा सुहृद, कुणाचा सखा, कुणाचा श्रोता, कुणाचा खरेदीचा पार्टनर तर कुणाचा खाबुगिरीतला दोस्त. माझ्याच्याने जेवढे शक्य होईल तेवढे करतो आहे. ह्याला इतका रिस्पॉन्स मिळेल असे वाटले नव्हते पण मनुष्याच्या एकाकीपणामुळे व्यवसायाला उत्तम प्रतिसाद मिळत आहे. आई-बाबा निमिषकडे बघतच राहिले. नव्या युगातील या नव्या व्यवसायाचे कौतुक करावे की, माणूस सगळ्यात असून एकटा पडला ह्याची खंत वाटावी ह्या द्विधा मनस्थितीत घरी परतले.

ज्योती मिलिंद

पंढरपूर.

Suresh Aajoba

2025-11-12T21:06:00.003+05:30

दरवाजा अर्धवट उघडाच होता 🚪

आत ऑफिसमध्ये प्रचंड शांतता होती…

फक्त जमिनीवर टेकवणारा एका जुन्या छडीचा टक-टक आवाज येत होता 🦯

रिसेप्शनवर बसलेल्या मुलीने वर पाहिलं,

दारात एक कृश, वृद्ध माणूस उभा होता 👴

पांढरे केस, जुनी फाटका सदरा,

आणि हातात निळा प्लास्टिक फोल्डर... कदाचित बायोडाटा.

तो हळूहळू आत आला…

जणू प्रत्येक पाऊल उचलताना त्याला वेदना होत होत्या 😔

मुलीने विचारलं..

“आपण कोण?”

वृद्ध म्हणाला..

“नोकरीसाठी… अर्ज द्यायचा होता…”

आणि त्या एका वाक्याने संपूर्ण ऑफिस शांत झालं 😶

HR मॅनेजर अभिषेक त्याच्याकडे पाहून थक्क झाला…

६८–७० वर्षांचा माणूस, काठीवर चालत…

नोकरीसाठी आला होता 😢

अभिषेकने अचंबित होऊन विचारलं..

“आजोबा, नोकरी? कोणती नोकरी हवी तुम्हाला?”

वृद्धाने फोल्डर पुढे केला, हात थरथरत होते…

“काहीही काम चालेल बेटा… मी शिकून घेईन…”

त्याच्या आवाजात अशी वेदना होती की,

जणू आयुष्याने सगळं काही हिरावून घेतलं होतं 💔

अभिषेकने बायोडाटा उघडला…

आणि वाचताच डोळे पाणावले 😢

बायोडाटा:

नाव: सुरेश पाटील

वय: ६९ वर्षे

शिक्षण: बारावी पास

अनुभव:

३२ वर्षं सरकारी शाळेत शिपाई 🏫

शाळा उघडणे, साफ- सफाई, मुलांना मदत, चहा-पाणी ☕

निवृत्ती: ९ वर्षांपूर्वी

पण शेवटची ओळ वाचून अभिषेक थबकला —

“पेन्शनचे पैसे फसवणुकीने गेले, घरात कोणी कमावणारा नाही,

दोन नातवंडे शाळेत आहेत, सुनेची तब्येत बिघडलेली…

नोकरी नाही मिळाली तर घर चालवणं अवघड होईल.” 😔

अभिषेकने त्याच्याकडे पाहिलं..

त्या डोळ्यांत आशा नव्हती… फक्त विवंचना होती 💧

ऑफिसमध्ये कुजबुज सुरू झाली..

“या वयात नोकरी?”

“आता काम करून काय करणार?”

“चॅरिटी थोडी चाललीये इथे?”

पण अभिषेकच्या डोळ्यांसमोर त्याच्या वडिलांचा चेहरा आला 👨‍🦳

‘जर माझ्या बाबांवर कधी अशी वेळ आली तर?’

त्याचं मन ढवळून निघालं 💔

तो म्हणाला,

“आजोबा, बसा ना. छोटासा इंटरव्ह्यू घेऊया.”

वृद्ध थोडा गोंधळला...

“बेटा, इंटरव्ह्यू नको… फक्त काम दे.

मी सगळ्यात आधी येईन, मेहनत करीन.”

अभिषेक हसला 🙂

“ठीक आहे, पण सांगा ना... नोकरी का हवी आहे?”

ते ऐकून वृद्धाचा गळा भरून आला 😢

“बायको गेली तीन वर्षांपूर्वी…

मोठा मुलगा ट्रक अपघातात गेला 🚚💥

सून एकटी आहे, दोन नातवंडं शाळेत आहेत 🎒

पेन्शन लहान भावाने फसवून घेतली…

केस चालू आहे पण न्याय कुठे इतक्या लवकर मिळतो?”

त्याने हलकेच हसत म्हटलं..

“सून आजारी आहे, मुलं शिकत आहेत…

शाळेची फी भरू शकत नाही, म्हणून झोप येत नाही…”

“घरात धान्यही नाही राहिलं…

शेजाऱ्यांकडून उधार मागितले तेव्हा तर खूप अपमानित वाटलं होतं," त्याचे डोळे पाणावले.

“म्हणूनच बेटा, नोकरी हवी आहे… कोणतीही.”

अभिषेक गप्प झाला… मग तो थेट मीरा किल्लेदार (मालकीण) यांच्याकडे गेला.

सगळं सांगितल्यावर मीरा म्हणाल्या,

“अशा लोकांना आपण विसरतो अभिषेक… काहीतरी करायला हवं.”

अभिषेक म्हटला,

“मॅडम, त्यांना दया नको… सन्मान हवा आहे 🙏”

मीरा म्हणाल्या,

“ठीक आहे. त्यांना ऑफिस असिस्टंटची नोकरी द्या.

हलके फुलके काम द्या.. आणि प्रत्येक महिन्याला थोडं जास्त पेमेंट देऊया,

पण त्यांना असं वाटलं पाहिजे की हा त्यांचा कष्टाचा पैसा आहे,

मदत नाही 💪”

जेव्हा दोघे बाहेर आले,

वृद्ध आजोबा हातात फोल्डर घट्ट पकडून उभे होते...

“कदाचित आता नकार मिळेल…” असा भाव डोळ्यांत होता 😔

मीरा हसून म्हणाल्या —

“श्री सुरेश पाटील ?”

वृद्ध दचकून उभा राहिला.

"तुमची नियुक्ती झाली आहे.”

क्षणभर त्याला विश्वासच बसला नाही 😳

“ख…खरच ?”

डोळ्यातून अश्रू वाहू लागले 😭

“होआजोबा, उद्यापासून काम सुरू.”

तो फोल्डर छातीशी घट्ट धरून रडू लागला…

“बेटा, आज तुम्ही माझं घर उजळून टाकलं 💫”

अभिषेक म्हणाला —

“आता तुम्ही आमच्या ऑफिसचे आजोबा आहात 👴💼”

दुसऱ्या दिवशी तो स्वच्छ कुर्ता घालून आला,

दाढीही थोडी ट्रिम केली होती 🙂

पाणी ठेवणे, फाइल्स नेणे, झाडांना पाणी देणे..

सगळं प्रेमाने करत होता 💧🌿

एका महिन्यानंतर पगार मिळाला 💰

८,००० रुपये + ३,००० बोनस 💸

आजोबा सदगदित होऊन म्हणाले...

“इतके पैसे मी कधी पाहिलेच नाहीत बेटा…”

त्यांच्या डोळ्यांत आनंदाश्रू आले😭

अभिषेक म्हणाला..

“हे पैसे तुम्ही कमावले आहेत आजोबा…

ही तुमची इज्जत आहे 💪❤️”

पण दोन महिन्यांनी एका सकाळी तो आला नाही…

फोन केला तर सून म्हणाली —

“दादा, बाबा आजारी आहेत… रुग्णालयात आहोत आम्ही…”

अभिषेक आणि मीरा धावत गेले 🏥

बेडवर आजोबा ऑक्सिजनवर होते 😷

अभिषेकला पाहताच हसले 🙂

“बेटा… ऑफिसला येऊ शकलो नाही… सॉरी…”

अभिषेकचे डोळे भरून आले 😢

आजोबा म्हणाले,

“आज नातवाची फी भरायची होती… तू भरशील ना बेटा?”

अभिषेक म्हणाला,

“आजोबा, मी आधीच भरली आहे.. तुमच्या नावाने.”

आजोबांच्या डोळ्यांत पाणी आलं 💧

“देव तुझं भलं करो बेटा…

तू मला पुन्हा माणूस असल्याची जाणीव दिलीस…”

आणि पुढच्याच क्षणी त्यांचा हात सैल झाला…

आजोबा गेले 😔💐

त्या दिवशी ऑफिसमध्ये कुणीही काम केलं नाही…

सगळ्यांनी दोन मिनिटे शांततेचं पालन केलं 🕯️

मीरा म्हणाल्या —

“श्री सुरेश पाटील आमचे कर्मचारी नव्हते,

ते आमच्या कुटुंबाचा भाग होते ❤️

त्यांच्या नातवंडांच्या शिक्षणाचा खर्च कंपनी उचलेल.”

अभिषेकने त्यांचा फोल्डर उघडला,

त्यात एक चिठ्ठी होती ✉️

“जर मला नोकरी मिळाली,

तर माझा नातू शिकेल.

नाही मिळाली, तर तो शाळा सोडेल…

माझी एकच इच्छा..

तो माझ्यापेक्षा चांगला माणूस बनो.”

अभिषेकच्या डोळ्यात पाणी आलं 💧

तो म्हणाला..

“आजोबा, तुमचा नातू नक्की काहीतरी मोठं करेल 🌟”

कंपनीने त्यांच्या नावाने शिष्यवृत्ती सुरू केली..

‘सुरेश पाटील स्मृती शिष्यवृत्ती’ 🎓

अनेक गरीब मुलांची फी त्या निधीतून भरली जाऊ लागली ❤️

काही लोक बायोडाटामध्ये कौशल्य लिहितात,

पण त्या आजोबांनी माणुसकी लिहिली होती 🙏

कारण कधी कधी नोकरी म्हणजे

फक्त पोट भरणं नसतं,

ती एखाद्या घराची आशा,

एखाद्या नातवाचं भविष्य,

आणि एका वृद्ध बापाची इज्जत असते 🌅

👴💖

“आणि सुरेश आजोबा शेवटपर्यंत इज्जतीने जगले…” 🌹

🍥"आज तुम्हीही कुणाच्या आयुष्यात 'अभिषेक' आणि 'मीरा' होऊ शकता का?" 🌟

Relationship - Swapnil Joshi

2025-10-30T23:11:00.000+05:30

https://youtube.com/shorts/oFkEnynBsVw?si=qFRhlaWQnkFBd1it

India - The Rat Race of making Profit

2025-10-12T16:18:00.001+05:30

जागतिकीकरण सुरू झाले आणि अचानकपणे भारतातल्या पोरी सुंदर असल्याचा साक्षात्कार जगाला होऊ लागला! ‘मिस वर्ल्ड’ काय, ‘मिस युनिव्हर्स’ काय, भारतीय मुली डोक्यावरचा मुकुट मिरवू लागल्या. भारतातल्या कन्या सुंदर असल्याचा साक्षात्कार होण्याचे मुख्य कारण होते, भारताची बाजारपेठ. जगाची एकपंचमांश लोकसंख्या भारतात राहते. सौंदर्याची मोठी बाजारपेठ इथे उभी राहू शकते!

तसेच आता भारतातल्या शाळा आणि भारतातले काही शिक्षक जागतिक दर्जाचे आहेत, असा साक्षात्कार जगाला होऊ लागला आहे. ज्या शिक्षकांची शिक्षणविषयक मांडणी सामान्य आहे, शिक्षक म्हणून त्यांनी काही फार मोठे योगदान दिलेले नाही, अशा शिक्षकांना अचानक डॉलर्समध्ये मोठे पुरस्कार मिळू लागले आहेत. ते शिक्षक फार मोठे काम करत आहेत, असे नाही. शिक्षणाच्या अनुषंगाने भारताएवढी मोठी बाजारपेठ जगात कुठेच नाही, हे खरे कारण. भारताची लोकसंख्या महाकाय. त्यात तरुणांची लोकसंख्या सर्वाधिक. शिकू पाहणाऱ्या मुला-मुलींची संख्या जगात सर्वात जास्त. ही बाजारपेठ जगातल्या धनदांडग्या कंपन्यांना खुणावते आहे.

इंग्लंडचे पंतप्रधान भारतात आल्यानंतर हेडलाइन होते ती, शिक्षण क्षेत्रातील करारांची. इंग्लंडमधील विद्यापीठांचे कॅम्पस आता भारतात सुरू होणार, अशा बातम्या वर्तमानपत्रांच्या पहिल्या पानावर झळकतात. पूर्वी असे होत नव्हते. साधारणपणे लष्करी करार, व्यापार विषयक करार अशा प्रकारच्या बातम्या उमटत. आता मात्र ती जागा शिक्षणविषयक बातमीने घेतलेली आहे. स्टार्मर यांच्या भारत दौर्‍यादरम्यान, ब्रिटनच्या नऊ विद्यापीठांना भारतात कॅम्पस सुरू करण्याची परवानगी देण्यात आली. इंग्लंडने म्हटले आहे की या निर्णयाचा उद्देश म्हणजे ब्रिटनच्या उच्च शिक्षण क्षेत्राचा भारतात विस्तार करणे! खुद्द इंग्लंडचे शिक्षण मंत्रालय म्हणते की, हा ब्रिटिश उच्च शिक्षण क्षेत्राचा ‘निर्यात’ विस्तार आहे आणि यामुळे ब्रिटनच्या अर्थव्यवस्थेला अब्जावधींचा फायदा होऊ शकेल!

सध्या शिक्षणविषयक बातम्या म्हणजे शिक्षणाच्या बाजाराच्या बातम्या. शिक्षण खुलेआम बाजारात उतरले आहे. केजीपासून ते पीजीपर्यंत या बाजाराचा आवाका प्रचंड वाढू लागला आहे.

मला आठवतं. आम्ही शाळेत असताना ‘कोचिंग क्लास’ नावाची गोष्ट नुकतीच आली होती. छोट्या गावांमध्ये कोचिंग क्लासेस दिसू लागले होते. साधारणपणे दहावी आणि बारावी या वर्गांसाठी कोचिंग क्लासेस असत. मात्र, तेव्हा ते अपरिहार्य नव्हते. माझ्यासारखे अनेकजण क्लासकडे कधी फिरकले नाहीत. त्यानंतर मात्र कोचिंग क्लासेसचे महत्त्व भयंकर वाढत गेले. ‘लातूर पॅटर्न’ वगैरे प्रकरण एवढे फोफावले की, तिथे गॅंगवॉरप्रमाणे कोचिंग क्लासेसवाल्यांमध्ये टोळीयुद्ध भडकले. आता तर ‘कोचिंग क्लासेस’वालेच कॉलेज चालवू लागले आहेत. कुत्र्याच्या छत्र्यांप्रमाणे खासगी विद्यापीठे सर्वदूर उभी राहिली आहेत. देश-विदेशातल्या हव्या त्या पदव्या पैसे मोजून मिळू लागल्या आहेत. प्राथमिक शिक्षणापासून उच्च शिक्षणापर्यंत सगळीकडे बाजार आहे. मोठमोठ्या खासगी कंपन्या शाळा चालवतात. विद्यापीठे चालवतात. आता हे सार्वत्रिक होत जाणार आहे.

एक पालक मला परवा सांगत होते. हल्ली तरूणांमध्ये व्यसनाधीनता फार वाढत चालली आहे. त्यामुळे मी मुलासाठी भरपूर पैसे देऊन चांगले कॉलेज निवडले आहे. मग माझ्या लक्षात आले. गुटखा कंपनीचे मालक आता विद्यापीठही चालवतात. त्या विद्यापीठात यांचा मुलगा शिकतो!

तुम्ही कुठलीही डिग्री सांगा. पैसे भरून सहजपणे ती मिळू शकेल, अशी व्यवस्था आज आहे. भारतातल्याच काय, परदेशातल्या अनेक विद्यापीठांच्या पदव्यासुद्धा पैसे भरून मिळू शकतात. शाळा-महाविद्यालयांमध्ये सर्व काही उपलब्ध आहे. शिक्षण मात्र नाही.

सातवीतली मुलं आयआयटीच्या प्रवेश परीक्षेची तयारी करताना दिसतात. या प्रवेश परीक्षांनी वेगळाच बाजार उघडला आहे. प्रत्येक गोष्टीसाठी प्रवेश परीक्षा. त्या प्रवेश परीक्षेसाठी अर्थातच मेरिट लिस्ट. त्यासाठीचे कोचिंग क्लासेस. आपल्या मुलाला आयआयटीला प्रवेश मिळाला पाहिजे, असं पालकांना वाटत असतं. पण मुलाला काय हवंय अथवा मुलीला काय करायचं आहे, हे कोणीच विचारत नाही. त्या अडनिड्या वयात मुलांनाही आपल्याला काय हवंय, ते कधी समजत नाही. बरं! ‘आयआयटी’ करून ही पोरं काय दिवे लावतात? ‘आयआयटी’ प्रवेश परीक्षेसाठीच्या कोचिंग क्लासचा सगळ्यात मोठा बाजार आहे, राजस्थानातल्या कोटा नावाच्या शहरात. मागे एका पत्रकाराने तिथला ग्राउंड रिपोर्ट केला होता. या कोटामध्ये आत्महत्यांचे प्रमाण प्रचंड आहे. आपल्याला प्रवेश मिळणार नाही, म्हणून काही मुलं आत्महत्या करतात. आयआयटीला प्रवेश मिळाल्यानंतर काही मुलं आत्महत्या करतात. पुण्यातल्या बी.जे. मेडिकल कॉलेजात दुसऱ्या वर्षात शिकणाऱ्या एका मुलीने गळफास घेऊन आत्महत्या केली.

आपल्याकडे जे तथाकथित टॅलेंट आहे, असं आपण कायम म्हणत असतो, ते टॅलेंट काय करतं, हा आणखी वेगळाच प्रश्न. म्हणजे, एच-वनबी व्हिसा अमेरिकेने महागडा केल्यानंतर सर्वाधिक अश्रू भारताने ढाळले. कारण, सर्वाधिक व्हिसा भारतीय मुलं घेतात. आता एवढी मुलं अमेरिकेत जाऊन करतात काय? सिलिकॉन व्हॅलीत जाऊन त्यांना भरपूर पगाराच्या नोकऱ्या मिळतात. ही मुलं इकडे शिकली, त्याचा आणि ते करत असलेल्या कामाचा, काही संबंध असतोच, असं नाही. किंबहुना बहुतेक वेळा नसतोच. काहीतरी टेक्निकल काम ही मुलं करत असतात. पण, ‘इनोव्हेशन’ म्हणून या सगळ्यांचे योगदान काय आहे? असे कुठले नवीन वैज्ञानिक शोध या मुलांनी लावले? मुळात नवीन शोध लावण्यासाठी, ज्या विज्ञानाचे अध्ययन करायला हवे, त्या विज्ञानाच्या शाखांना विद्यार्थीच मिळत नाहीत, अशी अवस्था आहे. भौतिकशास्त्र हे मूलभूत विज्ञान किंवा गणित, या विषयांना सध्या विद्यार्थीच मिळत नाहीत. विद्यार्थी मिळाले तर प्राध्यापक नसतात. अशा स्थितीमध्ये आपली मुलं कुठलं मूलभूत संशोधन करणार आहेत? सुरुवातीला आयआयटी, जेइइ-नीट, इंजिनिअरिंग असे काहीतरी पर्याय शिक्षणासाठी असतात. त्यानंतर यूपीएससी आणि एमपीएससी नावाच्या मार्केटमध्ये मुलं सापडतात. इंजिनिअरिंग आणि आयआयटी केल्यानंतरही अनेकजण या स्पर्धा परीक्षांच्या नादाला लागतात. लाखो मुले स्पर्धा परीक्षांचा अभ्यास करत असतात. त्याचे कोचिंग क्लासेस, त्याच्या अभ्यासिका, त्यासाठी मुलांना आवश्यक असणाऱ्या खोल्या, वसतिगृहे, मेस, पुस्तके-स्टेशनरी असं भयंकर जग उभे राहिलेलं आहे. एकीकडे सरकारी जागाच आक्रसलेल्या आहेत. मागच्या दाराने सरकारी सेवेमध्ये लोकांना घेतलं जाऊ लागलं आहे. आणि, अशावेळी या बाजारामध्ये येणाऱ्यांची संख्या मात्र प्रचंड वाढू लागलेली आहे.

हा बाजार तुमच्या जन्मापासून सुरू होतो. तुम्ही गर्भात असल्यापासून तो सुरू होतो. आता तर गर्भधारणेपासून! बाळंतपणात कशी काळजी घ्यावी, इथपासून ते गर्भसंस्कारापर्यंत बाजार तुमच्या मागे लागतो. त्यानंतर बाळंतपण नॉर्मल होणे हीच ॲबनॉर्मल गोष्ट. अशा बाळंतीण बाईची काळजी बाजार कशा पद्धतीने घेतो, हे पुण्यातल्या एका खासगी हॉस्पिटलने नुकतेच चव्हाट्यावर आणले. त्यानंतर मग बाळाच्या संगोपनाच्या नावाखाली बाजार सुरू होतो. मग मुलांच्या केजीतील ॲडमिशनपासून जे सुरू होतं, ते थांबतच नाही. जिथे 'केजी'ची फी दोन-दोन लाख रुपये असते, तिथे पुढे काय होणार आहे?

या सगळ्या गदारोळात एक काळजी मात्र घेतली जाते. तुमची मुलं वाटेल ते होतील, पण ती विचार करणार नाहीत. त्यांनी विचार करू नये. त्यांनी कुठलाही प्रश्न विचारू नये, अशी व्यवस्था उभी केली जाते. शेजारच्या अपार्टमेंटचे नाव ‘रिव्हर व्ह्यू अपार्टमेंट’ आहे, पण मग इथली ‘रिव्हर’ गेली कुठे, असा प्रश्न मुलांना पडत नाही. इतके दिवस झाले महानगरपालिका निवडणूक अथवा जिल्हा परिषद निवडणूक का होत नाही, असा प्रश्न या मुलांना पडत नाही. आपल्या खिडकीतून दिसणारे झाड कुठले आहे, हे मुलांना माहीत नसते. घरातल्या नळाची धार कमी झाली, तर काय करायचे, हे त्यांना समजत नसते. कोणाला चार ओळींचे पत्र लिहिता येणे शक्य नसते. काही वाच असं म्हटलं, तर मराठी अवघड वाटते, पण इंग्रजीमध्येही काही तीर मारता येत नसतात. एवढं सगळं करून आपण जे शिकलो, त्यातही काही गती नसते. भरमसाठ मार्क्स घेऊन आणि अमाप पैसा खर्च करून जे काही ही मुलं शिकतात, ते नक्की काय शिकतात, असा प्रश्न पडावा, अशी स्थिती.

एवढं करून ही मुलं परदेशी जातात. तिथं नक्की काय करतात? मी पूर्वी कोथरूडला राहत होतो. माझ्या शेजारी एक वृद्ध गृहस्थ राहात होते. जोडपं होतं. एकुलता एक मुलगा अमेरिकेत. त्या बाई गेल्या, तेव्हाही येणं त्या मुलाला शक्य नाही झालं. एके दिवशी हे आजोबा मला सांगत होते. “मुलाला शिकवलं. मोठं केलं. तो अमेरिकेत चांगलं आयुष्य जगतोय, पण आई गेल्यानंतर सुद्धा त्याला यावंसं वाटलं नाही. हिच्या बाळंतपणासाठी तिची सासू अमेरिकेत गेली. ती मेल्यानंतर तिच्या अंत्यदर्शनाला यावं, असं सुनेला वाटलं नाही.” मी त्यांचं सांत्वन केलं.

असं खरंच का घडतं? या देशात विचार करणारं शिक्षण मिळत नाही. तुम्हाला संवेदनशील करणारं बालपण मिळत नाही. जन्मल्यापासून जिथे तुम्हाला बाजारात उभं केलं जातं, तिथे बाजाराशिवाय कुठली भाषा तुम्हाला कळणार आहे? दुसरं असं की, हाच मुलगा लहानपणी वडिलांना येऊन सांगत असेल, “बाबा, बघा ना. त्या शेजारच्या अन्वरला पुस्तक घ्यायला पैसे नाहीत.” तेव्हा कदाचित हेच सांगत असतील, “तुला इतरांचं काय करायचंय? तू तुझ्या अभ्यासाकडे लक्ष दे.” आपण आणि आपलं कुटुंब याशिवाय आपल्याला जगाचं काही पडलेलं नाही, हे तुम्हीच त्याला शिकवता. तो मोठा होतो आणि आपल्या कुटुंबापुरतं बघतो. तेव्हा कदाचित त्या कुटुंबात तुम्हीही नसता. तुम्हीही परके असता.

एक लक्षात ठेवा. मुलं ते कधीच करत नाहीत, जे तुम्ही सांगता. मुलं ते करतात, जे तुम्ही करता. संवेदनशीलतेच्या अनुषंगाने तुमची इयत्ता कुठली? कोणाला जखम झाल्यावर तुमच्या डोळ्यात टचकन पाणी येतं का? मुलं ते शिकतात आणि मोठे होतात.

आणि मुळात, त्यांना जे हवं, ते तुम्ही कधी करूच देत नाही. मग जे आयुष्य पदरी पडलं, तिथं हे पाट्या टाकत राहतात. परवा एका फाईव्ह स्टार हॉटेलचा मुख्य शेफ भेटला. तो सांगत होता. वीस वर्षांपूर्वी मी जेव्हा घरच्यांना सांगितलं, मला शेफ व्हायचंय, तेव्हा दोन दिवस आईने अन्न-पाणी सोडले. एवढ्या चांगल्या घरातला मुलगा. आई डॉक्टर. वडील प्राध्यापक. तो स्वयंपाकी होणार! याचा त्यांना भयंकर त्रास झाला. त्यांच्या त्या त्रासाला न जुमानता मी मला हवे तेच केले. आज मी अत्यंत आनंदी आहे. आणि, माझ्याहूनही माझे आई-वडील समाधानी आहेत. अर्थात, इतर अनेक मित्र-मैत्रिणींना हे शक्य झाले नाही. त्यांचे पुढे काय झाले, त्या करूण कहाण्याही तो सांगत होता.

आपण सगळ्यांचा बाजार मांडला आहे. सगळ्यात वाईट म्हणजे, आपल्याच मुला-नातवंडांना आपण बाजारात उभे करतो आहोत. जिल्हा परिषद आणि महानगरपालिकांच्या बकाल शाळा आणि गलेलठ्ठ सुजलेल्या खासगी शाळा हे आजचे चित्र आहे.

तुमची मुलं तुम्ही वाढवत नाही. तुमची मुलं आता शाळाही घडवत नाहीत. आता बाजार त्यांचं पॅकेजिंग करतो. ती मुलंही मग पॅकेजच्या भाषेत बोलू लागतात!

या सगळ्या वर्तमानाचाही सुटा-सुटा नाही, पॅकेज म्हणूनच विचार करावा लागणार आहे. नाहीतर, अनर्थ अटळ आहे.

- संजय आवटे

(पुण्यात बोलताना...)

hamesha ishq me hi jeena

2025-03-16T21:16:00.001+05:30

Gunung Padang: The World's Oldest Pyramid Hidden Beneath the Earth

2025-03-12T20:54:00.003+05:30

Gunung Padang: The World's Oldest Pyramid Hidden Beneath the Earth

What if the oldest pyramid in the world wasn’t in Egypt but in Indonesia?

Gunung Padang, a mysterious site in West Java, may be just that. Although it appears as a simple hill covered in dense vegetation, beneath its surface lies a massive ancient structure—one that could rewrite human history.

Recent studies using ground-penetrating radar (GPR), seismic tomography, and archaeological excavations suggest that Gunung Padang is a multi-layered pyramid, constructed over thousands of years.

The uppermost layer, visible today, consists of stone columns, walls, pathways, and open spaces, dated to around 3,000–3,500 years ago (1,000 BC). But deeper layers reveal even more astonishing findings.

At a depth of 3 meters, a second layer of columnar basalt blocks has been dated to between 7,500 and 8,300 years ago (around 6,000 BC)—predating the earliest known civilizations.

Beneath this, a third layer extends 15 meters deep and is estimated to be around 9,000 years old. Even more astonishingly, a fourth layer, according to C14 radiocarbon dating, could be as ancient as 28,000 years—pushing human civilization back to a time long before recorded history.

This discovery challenges mainstream archaeology, which traditionally holds that humans were primitive hunter-gatherers at that time. Gunung Padang suggests advanced societies may have existed far earlier than we ever imagined.

Researchers believe that before the end of the last Ice Age, a vast landmass called Sundaland stretched across present-day Indonesia. As sea levels rose 14,000 years ago, much of it was submerged—hiding potentially hundreds of lost civilizations beneath the waves.

Could Gunung Padang be the key to unlocking our forgotten past? With three underground chambers yet to be explored, the secrets of this ancient pyramid are still waiting to be revealed.

The Full Circle of Gratitude ⭕

2025-03-11T17:52:00.000+05:30

The Great Indian Rat Race :-P

2025-03-09T17:25:00.001+05:30

India has built an education system for competition, not cognition, collaboration and comprehension. This is a system that rewards compliance over creativity. This system creates millions of pets who are skilled to do repetitive and rule based tasks with a company ID hung around their necks.

In the age of AI, this system will inflict maximum damage to our kids. Because we are training students to compete with each other, but in the Al era, they will be competing with machines. Al excels at performing routine, logic-based tasks with greater efficiency than humans. This will make our kids sub-optimal in the future.

India prides itself as the back-office nation of the world. Al will break our backs. Coding, tele calling, customer service, tagging, annotating, transcribing, system maintainance, quality control - almost everything our kids do for a Rs.3 lacs per year of starting package will disappear in the next 5-8 years. Maybe sooner.

The greatest skill Indian education system needs to invest in is thinking with clarity. Focusing education solely on marks is the worst investment we can make.

Buddha said, "We are what we think. All that we are arises with our thoughts. With our thoughts, we make the world."

This will be more true than ever in the age of Al.

Radha Krushna

2025-03-02T12:09:00.000+05:30

#राधे_कृष्ण

#कथाविश्व

श्रीकृष्णाला सगळं जग महाज्ञानी, अत्यंत चतुर, उत्तम वक्ता म्हणून ओळखतं. महाभारतातील कुरुक्षेत्र युद्धाआधी कौरवांकडे युद्ध टाळण्यासाठी म्हणून पांडवांचा दूत बनून श्रीकृष्णच गेला होता. राधा आणि कृष्ण ह्यांचं प्रेम अमर आहे. ह्याच राधेने कृष्णाला 'प्रेम' काय असते ते सांगून निरुत्तर केले त्याची ही कथा ….

एकदा स्वर्गात कृष्ण आणि राधा समोरासमोर आले. गोकुळातून गेल्यापासून राधा आणि कृष्ण कधीच भेटले नव्हते. अचानक समोर आल्यावर कृष्ण गडबडला आणि राधा शांतचित्त होती. गांगरून कृष्ण काही बोलण्याआधी स्मित वदनाने राधा म्हणाली "कसे आहात द्वारकाधीश !!" जी राधा त्याला 'कान्हा' 'कान्हा' म्हणायची तिने "द्वारकाधीश" असे संबोधल्यावर कृष्ण नाराजीने म्हणाला "राधे, मी आज ही तुझा कान्हाच आहे. तू तरी मला द्वारकाधीश म्हणू नकोस …! खूप दिवसांनी भेटतो आहोत, एकमेकांशी सुख दुःखाच्या गप्पा मारू. एवढ्या धावपळीत मला जेव्हा जेव्हा तुझी आठवण यायची तेव्हा तेव्हा माझ्या डोळ्यातून अश्रूंची धार लागत होती"

राधा म्हणाली " खरं सांगू ? मला असं काहीच होत नव्हतं. मला कधीच तुझी आठवण आली नाही की तुझ्या आठवणीने डोळ्यातून पाणी आले नाही. कारण तुझी आठवण यायला मी कधी तुला विसरलेच नाही. आणि माझ्या नजरेत तूच होतास त्यामुळे अश्रूंबरोबर तू वाहून जावू नयेस म्हणून मी कधी रडलेच नाही. प्रेम विसरून तू मात्र काय काय हरवून बसलास ते सांगू?"

श्रीकृष्ण ऐकतच राहिला. राधा म्हणाली "तुला कदाचित कटू वाटेल पण हे सत्य आहे …. गोकुळातून गेल्यापासून तू आम्हाला कोणाला कधीच भेटला नाहीस, तू खूप मोठा झालास, तुझी कीर्ती तिन्ही लोकांत पसरली. पण ह्या प्रगती मध्ये तुझी किती अधोगती झाली? यमुनेच्या पवित्र, गोड पाण्यानी तुझे आयुष्य सुरु झाले, त्या पाण्यावरच तू वाढलास आणि समुद्राच्या खाऱ्या पाण्यापाशी जावून पोहोचलास ( द्वारका समुद्रकिनारी होती/आहे ). एका बोटावर फिरणाऱ्या सुदर्शन चक्रावर भरोसा ठेवलास पण दहा बोटांनी वाजणाऱ्या बासरीला विसरलास? कान्हा, जेव्हा तू प्रेमाच्या सान्निध्यात होतास तेव्हा एका बोटावर गोवर्धन उचलून हजारो जीव वाचवलेस आणि प्रेमापासून दूर गेल्यावर सुदर्शन चक्राने कित्येक जीव घेतलेस? कान्हा आणि द्वारकाधीश ह्यांत काय फरक आहे सांगू ….? तू कान्हा असतास तर तू सुदामाच्या घरी गेला असतास, सुदामाला तुझ्या घरी झोळी पसरून यावं लागलं नसतं!! प्रेम आणि युद्ध ह्यांत हाच मोठा फरक आहे … 'युद्धात जीव घेतला जातो आणि प्रेमात जीव ओवाळून टाकला जातो'. कान्हा, प्रेमात माणूस स्वतः दुःखी राहू शकतो पण दुसऱ्याला दुःखी करु शकत नाही !! तू तर त्रैलोक्याचा स्वामी आहेस, महान भगवद् गीता तू जगाला सांगितलीस पण तू स्वतः काय निर्णय घेतलास? तू राजा होतास, प्रजेचा पालक होतास आणि तुझे सैन्य तू कौरवांना देवून टाकलेस? तू स्वतः अर्जुनासारख्या महारथीचा सारथी बनलास, त्याचा मार्गदर्शक बनलास, ज्या अर्जुनाने तुझे सैन्य तुझ्यासमोर मारून टाकले? तुझे सैन्य तुझी प्रजा होती ना आणि प्रजा ही स्वतःच्या मुलांप्रमाणे असते ना? तुझ्यातील प्रेम भावना नष्ट झाल्यामुळेच तू असा विनाश बघू शकलास !! इतका तुला अभिमान होता ना तुझ्या सामर्थ्याचा? मग जा, पृथ्वीवर जावून बघ …. तुझी द्वारकाधीशवाली प्रतिमा शोध. नाही सापडणार तुला शोधूनही !! जिथे जाशील तिथे घरांत, मंदिरात सर्वत्र तुझ्या बाजूला तुला मीच उभी असलेली दिसेन.

"होय, कान्हा मला गीतेचे महत्व माहिती आहे. आज ही पृथ्वीवर गीता माणसांना ज्ञान देते, मार्ग दाखवते. माणसं ही गीतेला पुज्य मानतात पण ते भरवसा मात्र युद्ध करणाऱ्या द्वारकानरेश श्रीकृष्णावर नाही तर प्रेम करणाऱ्या कान्हावर ठेवतात. गीतेमध्ये माझा - राधेचा - तर दुरून ही उल्लेख नाहीये पण आजही लोकं गीतेचा- तुझ्या महान भगवद् गीतेचा- समारोप करताना……… 'राधेकृष्ण राधेकृष्ण' असाच जप करतात !!!

****हीच ती प्रेमाची खरी ताकद …… !!"

Future of AI as Human Companions!!!!

2025-02-23T17:59:00.001+05:30

लैंगिक विकृती

2025-02-23T10:54:00.002+05:30

#लैंगिक_विकृती

आत्ता नुकताच एक व्हिडिओ पाहाण्यात आला. शिवजयंतीच्या मिरवणुकीमध्ये काही मुलं त्या वरती जे स्टेज केलेलं त्यावर चढून अश्लील हातवारे करत होते समोरच्या गर्दीला उद्देशून .मुलं किती 10 ते 15 वयोगटातील असतील फार मोठी होती असं पण नाही . छानसा डान्स अगदी जसा येईल तसा करायचा सोडून असे हातवारे त्यांना का करावे वाटले हा खूप चिंतेचा विषय आहे .हा विषय त्यांच्या आई बापांनी काय संस्कार केले म्हणून सोडून द्यायचा नाहीच आहे .

1.शिवाजी महाराजांच्या नावे उदो उदो करणे ,राजकारण करणे ,धार्मिक तेढ पसरवणे यासाठीच फक्त राजे आहेत का.?की काही आदर पण तुमच्या मनात शिल्लक आहे .असेल तर सगळ्यात पहील्यांदा संयोजकांनी त्यांना कानफडवली का नाही ?

2.गर्दी काय फक्त मशिदिसमोर जय श्रीराम नारे देण्यापूरती उत्तेजीत होते काय ?त्यांच्या डोळ्यांना हे दिसले नाही का ? गर्दी नाचत होती कोणीही त्यावर राग व्यक्त करतांना दिसत नव्हते

म्हणजे आजकाल गर्दीचा मेंदू सुद्धा हिंदू मुस्लिम केल्याशिवाय काम करत नाही का ?

3., ही मुलं समाजात वावरत असताना पण विकृतपणे वावरत नसतील काय ?मुलींना आणि महिलांना पण अशा मुलांचा त्रास 100 टक्के होत असणार .

विकृतीची सुरुवात लहानपणापासूनच असते . एकाएकी मोठं झाल्यावर नाही.

#प्रयागराज मध्ये काही मुलांनी अंघोळ करणाऱ्या .

,कपडे बदलणाऱ्या महिलांचे व्हिडिओ काढले .धार्मिक ठिकाणी व्हिडिओ काढून मग अंघोळ करून त्याचे पाप धुतले असेल .तो जर हुशार असेल तर त्याने पटकन अंगाला राख फासून महाराज व्हावे आत्ता तोंडावर थुंकणाऱ्या महिला दर्शनाला गर्दी करतील .या आधीही कित्येक महाराज बलात्कार ,विनयभंग यामध्ये सापडले पण महिलांची गर्दी कमी नाही झाली. म्हणजे एक प्रकारे लैंगिक विकृती करण्याचं लायसन म्हणजे बाबा होणे महाराज होणे आहे .म्हणजे नकळत प्रोत्साहन मिळते विकृतीला .

जेंव्हा फेसबुकवर स्त्रिया इनबॉक्स बद्दल तक्रार करतात तेंव्हा काय फालतूपणा आहे टाकायचे ब्लॉक करून असं म्हणणारे ती स्त्री त्या विकृतपणामुळे हर्ट झालीय हे समजून घेत नाहीत .शिवाय स्त्रीला अश्लील मेसेज ,लिंगाचे फोटो टाकून तिने रिप्लाय नाही केला तर तिला दाब देणारे प्रत्यक्षात प्रयागराजला मुलाने केला तसा विकृतपणा करत नसतील काय ?फेसबुक वरची महिला ब्लॉक करून मोकळी होईल .पण त्यांच्या आजूबाजूच्या महिलांचे काय होत असेल ?जर समाज म्हणून त्याचा विचार करायचा नसेल तर कधी करायचा .आपल्या घरातल्या स्त्रीवर वेळ आल्यावर नंतर मग तिथून पुढे ओरडत सुटायचे का ?

नवरा बायको हे आयुष्यभर टाकणारं नातं काही दिवसापूर्वी छत्तीसगड मध्ये गुदमैथून करून बायको मारली आणि कोर्ट म्हणते,“तो नवऱ्याचा अधिकार आहे ."

अरे त्या बायकोला काटा मोडला तर नवऱ्याला वाईट वाटायला हवे जोडीदार म्हणून ....त्याला एवढे लैंगिक अत्याचार करण्याचा अधिकार ????

स्वतःच्या शरीरावर स्वतःचा अधिकार की दुसऱ्याचा ???

ती स्टेजवर नाचणारी मुलं ते हाय कोर्टाचा जज सगळ्यांची स्त्री आणि लैंगिकता याबद्दल एकसारखाच दृष्टीकोण?वय ,शिक्षण,अनुभव यामुळे पण त्यामध्ये परिपक्वता किंवा बदल नाहीच ?

असं असेल तर स्त्री शोषण कसं थांबणार .सज्ज रहा आणि वाट पहा तुमची स्वतःची आई ,बायको ,बहीण ,मुलगी यांचा नंबर कधी येतो याची .कारण आज या सगळ्या गोष्टींनी तुम्हाला काहीच फरक पडत नसेल तर हे होणारच .

एकही दिवस असा नाही की मुलीवर सामूहिक बलात्कार झालं नाही .मुलामुलींनी लफडे केल्यानंतर भडकून मुलीला आणि मुलाला मार देणारे ,त्यांची बदनामी करणारे किंवा त्यामुळे कधी कधी मुलाचा किंवा जावयाचा जीव घेणारे लोकं.मुलीवर बलात्कार झाल्यानंतर मात्र बलात्कारी लोकांना चोप देत नाहीत .अगदी प्रेमी युगल कुठे आहे याचा वास घेत त्यांना ही आपली संस्कृती नाही म्हणत चोप देणाऱ्या संघटना .बलात्कार ही आपली संस्कृती नाही म्हणून चिडून कधी बलात्कारी लोकांना चोप देताना आढळत नाही.

म्हणजे स्त्री वर प्रेम करणे ही आपली संस्कृती नाही बलात्कार केला तर आमचे काही म्हणणे नाही असे अप्रत्यक्ष म्हणणे असते की काय यांचे .

असा विकृत समाज तयार झाला तरी चालेल पण स्त्री विषयी दृष्टिकोण,लैंगिक शिक्षण आणि मनात निर्माण होणाऱ्या वासानांना कसे हाताळायचे याचे शिक्षण आम्ही आमच्या समाजाला देणार नाहीत कारण.......कारण....ती आमची संस्कृती नाही.

©️ #प्राजक्ता_पाटील

Life ❤️ Visited Me 🌻

2025-02-05T22:26:00.007+05:30

Patience visited me

And it reminded me

That good things take time to come to fruition

And grow slowly with stability

Peace visited me

And it reminded me

That I may remain calm through the storms of life

Regardless of the chaos surrounding me

Hope visited me

And it reminded me

That better times lay ahead

And it would always be there to guide and uplift me

Humility visited me

And it reminded me

That I may achieve it

Not by trying to shrink myself and make myself less

But by focusing on serving the world and uplifting those around me

Kindness visited me

And it reminded me

To be more gentle, forgiving and compassionate toward myself

And those surrounding me

Confidence visited me

And it reminded me

To not conceal or suppress my gifts and talents

In order to make others feel more comfortable

But to embrace what makes me me

Focus visited me

And it reminded me

That other people’s insecurities and judgements about me

Are not my problem

And I should redirect my attention

From others back to me

Freedom visited me

And it reminded me

That no one has control over my mindset, thoughts and wellbeing

But me

And love visited me

And it reminded me

That I need not search for it in others

As it lies within me.

Words by Tahlia Hunter

Artwork by Jungsuk Lee

💛

Story of Me a Zero Emptiness Nothingness

2025-01-31T20:59:00.003+05:30

Dark Archeology

2025-01-31T13:52:00.002+05:30

Born in 1821 in Nykøbing Falster, Rödder came from a wealthy noble family of German descent and pursued medical studies in Copenhagen. In 1856, while traveling in Italy, he stumbled upon strange writings and bizarre specimens. This encounter introduced him to the famed crypto-naturalist and xeno-archaeologist Thomas Merrylin from London. Inspired by Merrylin, Rödder shifted his focus to the occult and the Dark World, amassing an extraordinary collection of cryptozoological artifacts that now resides in the museum. Vampires, fairies, baby dragons, werewolves… Welcome to the Museum Obscurum!

Homo lupus, The Lycanthrope

Commonly known as the "werewolf," this Homo lupus specimen belongs to a species of bipedal hominid, closely related to Homo sapiens and Homo vampyrus (vampire). Its wolf-like traits may result from a genetic mutation caused by a virus. This particular specimen is a 15-year-old female who likely died from starvation. She was the last acquisition of anthropologist Edward Harrell, a colleague of Thomas Merrylin.

#archaeology #archeology #archeologia #arqueologia #archeologie #neolithic #archaeological #lateneolithic #bronzeage #cambridgeshire"

The LUXURY : Past, Present & Future

2025-01-30T17:38:00.000+05:30

PhDs in India????

2025-01-23T12:08:00.002+05:30

Pain needs Love ❤️

2025-01-22T23:42:00.003+05:30

Ernest Hemingway once said,

“In our darkest moments, we don’t need advice.”

What we truly need is the power of human connection: a quiet presence, a gentle touch, or the smallest gesture that reminds us we’re not alone. These acts of love and solidarity become the anchors that hold us steady when life feels overwhelming.

Pain is a deeply personal burden, and difficulties are uniquely ours to face—but your silent presence tells me I don’t have to face them in isolation. It’s a quiet reminder that, no matter how lost I feel, I am still worthy of love and connection.

Sometimes, words aren’t necessary; your silent support speaks louder than anything else. Love, in its purest form, has the power to help us rediscover ourselves, even when we’ve forgotten who we are.

Let’s remember the importance of simply being there for one another. ♥️

Open in app Sign up Sign in The Story of Ashoka’s Nine Unknown Men: The India’s Secret

2025-01-22T15:42:00.000+05:30

Illustration of Nine Unknown Men from Unrevealed Files

Imagine a secret society so powerful and enigmatic that its existence has been whispered about for more than two thousand years. This is the story of the Nine Unknown Men, a top-secret clandestine group founded by the great Mauryan emperor Ashoka (Aśoka). Their mission? To guard the most dangerous and valuable knowledge of the ancient India.

Who were these men? What knowledge did they protect? How did this group manage to stay hidden through the centuries? Where are they today? Join me on a journey into the heart of one of history’s most enduring mysteries, where fact and legend blur, and the pursuit of truth takes us deep into the shadows of the past.

From Conquest to Conscience: The Birth of a Hidden Order

Samrat Ashoka, once known for his ferocious conquests, underwent a profound transformation after the gruesome Kalinga War which claimed around 1,00,000 lives. He walked among the ruins, feeling the weight of his actions. The horror and pain he saw around him changed something deep inside him. Haunted by the carnage of war, he gave up military campaigns and decided to promote peace and righteousness through the principles of dharma.

Ashoka had realized that the ancient India had amassed so much knowledge which if felt into the wrong hands could wreak havoc. Therefore, to protect this knowledge, he formed the Nine Unknown Men — a covert brotherhood tasked with safeguarding humanity’s most critical secrets. Hidden within these secrets were topics deemed too controversial, too mysterious, and forbidden for ordinary scholars.

Guardians of Forbidden Knowledge: The Secret Society’s Vow

This society was formed with a singular mission: to gather and safeguard as much scientific knowledge as possible. Only these nine men were allowed to study and develop scientific theories and technologies within their respective disciplines. Ashoka feared that if such advanced knowledge were available to everyone, it could be used for destructive purposes.

To preserve this invaluable knowledge, each of the nine members were tasked with creating, updating, and revising a book related to their disciplines. The constant updating and revision ensured the knowledge remained relevant and cutting-edge. When one of the nine could no longer continue due to circumstances like death, illness, or resignation, a carefully chosen successor would take over. Thus, the society always had nine members.

It is believed that this society of the Nine Unknown Men has persisted till date, their secrets and knowledge passing through generations, always protected, always advancing.

The Secret Books: Unraveling the Nine’s Mysteries

Now that we have uncovered the origins and mission of this mysterious society, the burning question remains: What kind of knowledge were they so desperately trying to protect? It is believed that the Nine Unknown Men were working on the following disciplines:

Physiology: Delving into the secrets of the human body, it explained the lethal technique known as “The Touch of Death,” which involves reversing a nerve impulse to kill someone just by touching. Rumor has it that a leak from this book led to the creation of the martial art of Judo.
Communication: Exploring advanced methods of communication, it hinted at knowledge that spanned both terrestrial and extraterrestrial realms. This suggests that The Nine Unknown had a profound understanding of the cosmos and were aware of beings from beyond our world.
Gravity: The book on Gravity is rumored to contain methods for constructing an anti-gravity flying machine, an extraordinary feat that modern technology has yet to achieve. This craft, known as the ‘Vimana,’ defied the very laws of physics as we understand them.
Microbiology: Focused on biotechnology, it is rumored that the Cholera vaccine recipe was disclosed from within the pages of this book.
Propaganda: Diving into the dark arts of propaganda and psychological warfare, it outlined strategies to manipulate and control minds on a massive scale.
Cosmology: This book focuses on a comprehensive study of the universe.
Alchemy: Centered on the ancient practice of alchemy, this volume detailed the secrets of metal transmutation. It is believed that this book consisted of a method to transform lead into gold!
Light: Exploring the properties of light, including its speed and the potential to harness it as a devastating weapon.
Sociology: The last and final volume focused on sociology, provided guidelines for the progress of society and methods to predict its collapse.

It is believed that these nine men leak information from these nine books at their discretion whenever they felt the world was in a dire need of help.

Secrets Unveiled: Revealing the Hidden Brotherhood

The existence of this secret society was first mentioned in 1923 by Talbot Mundy in his book, named, The Nine Unknown Men. Mundy was a British officer who was stationed in India for five years.

In 1960, Louis Pauwels and Jacques Bergier in their book, named, The Morning of the Magicians mentioned that these Nine Unknown Men had met Pope Silvester II personally. Back from India, the Pope came bearing some very strange gadgets including a computerized bronze head that could answer questions in binary format (yes or no). This technology was light years ahead of its time. Pope tried to showcase these devices to the public but died mysteriously.

Legends or Reality: The Unending Mystery of the Nine Unknown Men

While some researchers believe that The Nine Unknown Men is only a legend and there is hardly any truth to this. This is majorly because it is difficult to accept that an ancient secret society has managed to live in secrecy for more than two thousand years. But let us not forget the men inducted in this society were some of the Ashoka’s finest and they swore to maintain this secrecy.

Just think of this: What if you have crossed paths with one of these men at some point in your life or maybe you know someone from this group personally? I guess you will never know!

What do you think? Comment below and let me know your thoughts!

Sources:

Medium: India’s Own Illuminati: 9 Unknown Men | by Radha Kapadia | Lessons from History | Medium

Unrevealed Files: The Nine Unknown Men: Great Ashoka’s Secret Society (unrevealedfiles.com)

फाइटर ललिता

2025-01-21T16:53:00.002+05:30

लढलं पाहिजे.. वाढलं पाहिजे.

जळगाव जिल्ह्यातील धरणगाव तालुक्यातील पथराड गाव.. गावातील बहुसंख्य कुटुंबे शेती करणारी.. लहानपणी ललिता गावातील हुशार विद्यार्थिनी होत्या.. दहावीपर्यत त्यांनी वर्गातला पहिला नंबर कधीच सोडला नाही. शिक्षणाची आवड व उपजत बुद्धिमत्ता ललिता यांच्यात होती.. तरिही खेड्याकडंच वातावरण आणि वडिलांनी बहिणीला दिलेला शब्द ह्यामुळे ललिता ह्यांचा बालविवाह झाला व त्यांचा शिक्षणाशी असलेला सबंध तुटला.. त्या कष्टाचा संसार नेटाने करत राहिल्या.. दरम्यानच्या काळात संसारवेलीवर दोन फुलेही फुलली.. उदरनिर्वाह पुर्णपणे शेतीवरच अवलंबुन होता..

अवकाळी पाऊस.. सरकारची बदलणारी धोरणे.. हेलकावे खाणारा बाजारभाव.. वाढती महागाई, त्यात शिक्षणाचा वाढणारा खर्च.. ह्या सगळ्यातुनही ललिता व त्यांचा शेतकरी नवरा मार्ग काढत होते.. जगत होते.. नवर्‍याने शेतीसाठी काही लाखांचं कर्ज घेतलं होतं.. अचानक कोविडचं संकट आणि कर्जबाजारीपण सोबतच आलं.. घरच्या कर्त्याचं मन खचलं.. आणि त्याने आत्महत्येचा मार्ग निवडला.. ललिता यांचा अवघड असलेला प्रवास आणखिन खडतर झाला.

परंतु त्यांनी हार मानली नाही.. त्यांनी अंगणवाडी सेविकेची नोकरी सुरु केलीच होती पुन्हा शिक्षणाशी जोडुन घेण्याची संधी त्यांनी सोडली नाही.. आधीपासुनच शिक्षणाची आवड असलेल्या ललितांनी दरम्यानच्या काळात पोस्ट ग्रज्युएशनचं शिक्षण पुर्ण केलं होतं.. परंतु त्यांच्या मनात सतत एक खंत असायची.. जेव्हा त्या सोबतच्या मुली पहायच्या तेव्हा त्यांना वाटायचं की, त्या जिथे होत्या तिथेच राहिल्या.. काही बनु शकल्या नाहीत.. त्यांना सतत मुलांच्या शिक्षणाचीही काळजी सतावे.. गेली सहा वर्षे त्या कौन बनेगा करोडपती ह्या मराठी शो मध्ये जाण्यासाठी धडपड करत होत्या अखेर त्यांच्या प्रयत्नांना यश आलं.. कौन बनेगा करोडपती ह्या शो मध्ये त्यांचा नंबर लागला..

परंतु तेव्हा त्यांच्या नवर्‍याने आत्महत्या करुन केवळ सहाच महिने झाले होते..

समाजाने त्यांना टोमणे मारायला सुरुवात केली

‘नवरा मरुन सहा महिने नाही झाले आणि चालली करोडपति बनायला..?’

“शोभतंय का बघा हिला... ??”

“काय मुर्खपणा चालवलाय?? “

ललिता जाधव ह्या सगळ्या टोमण्यांना पुरुन उरल्या आणि स्वत:ची वाट हिमतीने चालत राहिल्या..

त्यांना केवळ आणि केवळ मुलांच शिक्षण समोर दिसत होतं..

‘कौन बनेगा’ मध्ये जाऊन थोडे जरी पैसे मिळाले तर शिक्षणाची सोय होईल.. ह्या एका अपेक्षेने त्या मैदानात उतरल्या.. आणि सहा लाख चाळीस हजार जिंकुन आल्या..

आज करवजावट जाता उरलेली सगळी रक्कम त्यांनी मुलांच्या शिक्षणासाठी फिक्स डिपॉझिटमध्ये ठेवलेली आहे.

ललिता ह्यांच्या ह्या आश्वासक आणि प्रेरणादायी लढयाची दखल अनेक समाजमाध्यमांनी घेतली.

ललिता ह्यांचा लढा नक्कि खडतर कशामुळे झाला?? पुरुषसत्ताक दृष्टिकोनामुळे? सरकारी धोरणांमुळे की लिंगअसमानतेमुळे.. की आणखिन कशाने??

ललिता यांच्या जागी जर कुणी पुरुष असता तर समाज कसा वागला असता??

शेतकर्‍याचं चित्र काढा म्हटल्यावर आपण नेहमी पुरुष शेतकरी का काढतो..? नवरा गेल्यावर स्त्रीने ना हळदी कुकूंवाच्या कार्यक्रमात जावं ना कौन बनेगा मध्ये .. हे कोण ठरवतं.. एक शेतकरी जीव गमवतो.. तेव्हा कुटूंबांचं आर्थिक नुकसान होतं मान्य आहे पण केवळ आर्थिकच नुकसान होतं का?? कुटूंबाच्या मानसिक पुनर्वसनाची जबाबदारी कोण घेईल..

कर्त्या पुरुषावर सगळ्या कुटुंबाची जबाबदारी समाजाने टाकलिये.. त्यात तो पिचुन गेलाय आणि ह्या सगळ्यात त्याला व्यक्त होण्याची जागा नाही व्यक्त झालाच तर घर.. समाज समजुन घेईल ह्याची खात्री नाही..

कर्जाचा ससेमिरा.. हवामानाचा लहरीपणा आणि सरकारचा मनमौजीपणा संपत नाही.. ह्या सगळ्या कुंचबणेतुन बाहेर पडण्याचा आत्महत्येचा मार्ग शेतकर्‍याला जवळचा वाटतो..पण तो मार्ग योग्य नाही असं ललिता सांगतात..

लढलं पाहिजे.. आणि वाढलं पाहिजे असंही त्या सांगतात..

पुरुषसत्ताक मानसिकता ही केवळ नुकसानच करते.. मग ते स्त्रियांच असो वा पुरुषांच..

स्त्री आणि जमीन ह्या दोघींचा प्रवास एकाच वाटेने जातो असं मला वाटतं.. क्षणाची उसंत नाही.. आराम नाही.. सतत राबणं.. झटणं.. सतत स्वत:तुन नविन काहीतरी उगवुन आणणं.. मानवजात व मानवजातीचं खाद्य.. उदरात साठवणं.. वाढवणं.. पुरवणं.. आणि लगेचच पुढच्या पिढीच्या उद्धाराला लागणं.. ह्या विळख्यातुन स्त्रि आणि जमिनीला बाहेर काढणं आवश्यक आहे.. ह्या प्रवासवाटा तिच्या मुख्य प्रवासावाटा नव्हेत.. आपण जसे नद्यांचे मार्ग बदललेत.. त्याच पद्धतिने आपण जमिनिचा कस आणि स्त्रिचा सन्मानही गमावला आहे..

आज ललितासारखी स्त्री स्वबळावर इथवर पोहचली असली तरिही त्यांचा भाऊ हे मान्य करतो कि “ललिताचं लग्न लांबणीवर टाकुन तिला अजुन शिकवायला हवी होती.. ती IAS किंवा IPS नक्किच झाली असती.”

जर तर ला काहीच अर्थ नसतो..

ललिता ह्यांनी आताही जे कमावलं आहे ते आभाळाला गवसणी घालण्यासारखंच आहे.. कारण कुठलाच लढा लहान अथवा मोठा नसतो.. तो खरा असतो..

आपल्या आजुबाजुला असंख्या ललिता आहेत.. आज ना उद्या त्यांच्यातुन सृजन होणारच आहे.. पण अतिघाई करुन जमिनीचा कस घालविण्यात काय हाशिल आहे??

Swati Patil

#तिच्या‌‌_प्रवासवाटा

Expedition of Ancient Indian Architectures

2025-01-17T13:39:00.000+05:30

/* Expedition of Ancient Indian Architectures */

I have travelled in North India and South India.

There are many Fascinating Wonderful Ancient Mysterious Architectures in India.

#KonarkSunTemple

#KailashTemple

#MusicalColumsInHampi

#PerfectCircleAtKhidrapur

#RockArtsinKokan

#StepWells

And Many More.

Nowadays (Artificial Intelligence+ Machine Learning) Research has been confined to only Computers and Lab, other than Archeologists, No Scientists go on Journey of discovering भारत Anymore.

I went on a Solo Expedition and stumbled upon a replica of the famous Ashok Stamb at Deccan College of Archeology, Pune.

There are Four Lions.

Below that there are Four Ashok Chakras.

Between Ashok Chakras there are Four Animals

Tiger, Horse, Bull, and Elephant.

And there is a Lotus Flower which is Reversed.

No. Of The pettles of Lotus and Spokes in Ashok Chakra have a Mathematical Relationship.

These four Animals between Ashok Chakra are used in the four corners of the Preamble of the Constitution of India.

---------------------------------------------------

Fundamental duty of Indian citizens:

In the forty-second amendment in 1976, Article 51 A(h) was added under the Fundamental Duties that states:

[It shall be the duty of every citizen of India] To develop scientific temper, humanism and the spirit of inquiry and reform.

-----------------------------------------------------

Photo Place : Khidrapur near Kolhapur

Date : 2024

The Goodbye without a Closure 💔

2025-01-17T02:34:00.006+05:30

There’s a unique kind of pain in a goodbye that’s never spoken. It’s not the parting itself that lingers but the silence that follows—the questions left unanswered, the moments unresolved. These farewells, steeped in ambiguity, leave us suspended in a haze of emotions, caught between what was and what could have been. The absence of explanation becomes its own ache, an invisible weight that follows us. Yet within this discomfort lies an invitation—not just to grieve but to grow.

Life rarely gives us the closure we crave. The human heart longs for certainty, for neat conclusions that allow us to move forward without hesitation. We seek reasons, hoping that clarity will somehow ease the pain. But when someone leaves without explanation, the narrative is left open-ended, and the mind races to fill the void. We replay conversations, reexamine memories, and question ourselves endlessly. Was it something we said or didn’t say? Was it avoidable? Could things have been different?

Yet the truth is, life isn’t always meant to be understood in the moment. Not every story comes with a tidy resolution. Some chapters end abruptly, forcing us to grapple with ambiguity. And while this can feel like a betrayal of our need for understanding, it also holds a profound lesson: the opportunity to cultivate peace within ourselves, even when the world around us feels unresolved.

Every goodbye—spoken or unspoken—has something to teach us. The ones without explanation, though the most painful, are also the most transformative. They force us to confront the limits of our control. They teach us patience, resilience, and the difficult art of letting go. In their silence, they challenge us to create our own closure, to find healing not in the answers we seek but in the strength we discover within.

Thinkers and philosophers have long explored this idea of finding meaning in the face of uncertainty. The Stoics, for example, remind us that while we cannot control the actions of others, we can control our response to them. Marcus Aurelius, in his meditations, speaks of anchoring oneself in the present, finding tranquility within rather than searching for it in the external world. Seneca, too, reflects on the danger of expectations, reminding us that much of our suffering stems not from what happens to us but from how tightly we hold on to the way we believe life should be.

Unanswered goodbyes force us into this space of introspection. They strip away our illusions of control and remind us that closure is not something we can demand from others. True closure comes from within. It’s not about understanding why someone left or what might have gone wrong—it’s about learning to release the need for those answers. It’s about finding peace in the present, despite the shadows of the past.

This process isn’t easy. It requires us to sit with discomfort, to confront our pain without the solace of resolution. It demands that we practice forgiveness—not necessarily for the one who left, but for ourselves. Forgiveness for the moments we doubted our worth, for the times we replayed what we could not change. It asks us to extend compassion inward, to remind ourselves that our value is not determined by someone else’s choice to stay or go.

Over time, we come to understand that some stories are meant to remain unfinished. Their lessons unfold gradually, teaching us about our capacity for strength and grace. The silence of an unspoken goodbye, painful as it is, becomes a canvas for growth. It challenges us to redefine our idea of closure—not as an external resolution but as an internal state of acceptance.

We learn to trust ourselves again. To believe in our ability to navigate the uncertainties of life. Relationships, while beautiful and enriching, are not the sole source of our identity or strength. An unanswered goodbye pushes us to look inward, to discover that we are enough as we are, whole even without the explanations we once thought we needed.

The pain of an unresolved farewell doesn’t vanish overnight. It ebbs and flows, teaching us patience along the way. But with time, we find that its edges soften. The unanswered questions lose their urgency, and the silence becomes less a wound and more a space—a space where we can choose to create meaning, to cultivate resilience, and to honor our own journey.

So what do we take from these silent endings? Perhaps the most important lesson is this: we are not defined by what we’ve lost but by how we rise after losing it. The strength to move forward without answers, the courage to heal without resolution—these are quiet victories, testaments to the depth of our resilience.

Ask yourself: What does it mean to let go of the need for closure? What would it look like to trust in your ability to find peace, even in the midst of uncertainty? The answers to these questions are not easy, but they are profoundly freeing. They remind us that we are the authors of our own healing, the creators of our own meaning.

Yes, some goodbyes can be painful beyond words. But they are also transformative. They challenge us to let go, to grow, and to find strength in the silence. And in doing so, they reveal the quiet beauty of our own resilience—a beauty that no unanswered question or unresolved farewell can ever take away.

Paris Panini

2025-01-16T22:54:00.004+05:30

At 22, Nicolas Grossemy left France to pursue a master’s degree in India. Little did he know, this journey would lead to the creation of a thriving food empire. Inspired by his mother’s cooking, Nicolas found his passion for crafting sandwiches and dreamed of bringing authentic French flavors to India.

In Bengaluru, he started Paris Panini with a humble food truck. His authentic paninis quickly gained popularity, making the food truck a hit at festivals and events. This small beginning soon grew into something extraordinary.

Through hard work and dedication, Paris Panini expanded into a ₹50 crore business with multiple outlets. For Nicolas, success is about quality and customer connection. He believes in choosing a brand name that reflects passion and resonates with people.

Nicolas also shares valuable insights for aspiring entrepreneurs. Food costs account for 28%, rent 10%, labor 15%, admin 10%, and marketing 5-10%, leaving a profit margin of around 15%. His journey highlights the importance of balancing costs and delivering excellence.

What began as a small food truck is now a beloved brand, thriving in India’s competitive market. Nicolas’s story is a testament to the power of passion and perseverance.

#Entrepreneurship #InspiringJourney #ParisPanini #FoodBusiness #DreamBig #StartupSuccess #FoodTruckToEmpire #SuccessStory #Startups #Explorepage #Viralreels #Marketinggrowmatics #Bengaluru

What Are We???? 💙

2025-01-16T16:22:00.004+05:30

WHAT ARE WE?

Lovers?

No, not that.

Lovers seek connection, endless longing, a need that never fades.

Friends with benefits?

Not even close.

That’s convenience without depth or meaning.

Partners?

Definitely not.

They make promises, share dreams, and envision forever.

We are none of these.

We are the rebellion against labels, a craving met in fleeting moments, passion without promises, connection spoken in whispers, not words.

We are drawn together by instinct, bound by the certainty of impermanence.

What are we?

We are what exists between the lines, not lovers, not strangers. In the quiet corners of stolen time, away from the world’s gaze, we are something else.

We are fragments of what could be.

We are seconds that feel infinite.

We are a story written in ellipses…

unfinished, unresolved, unforgettable.

— Grow up