MBO Digitaal

Roadmap Cyberweerbaarheidspool: samen op weg naar een aantoonbaar weerbare sector

Pascal Gerrits — Thu, 28 May 2026 11:34:57 +0000

De mbo-brede Cyberweerbaarheidspool vraagt van instellingen dat zij aantoonbaar voldoen aan volwassenheidseisen uit het NBA-toetsingskader informatiebeveiliging. Om instellingen hierin te ondersteunen heeft het programma Cyberveiligheid een roadmap opgesteld. In mei was de aftrap: ‘De ambities van het mbo zijn fors, maar samen groeien we naar een sector die aantoonbaar cyberweerbaar is’.

Met bestuurlijke afspraken hebben we ambitieuze doelen voor de cyberveiligheid van de sector vastgelegd. In 2029 willen we mbo-breed een gemiddeld volwassenheidsniveau van 3,0 scoren op het NBA-toetsingskader, en een jaar later moet elke individuele instelling op dat niveau zitten.

Van 1,8 naar 3,0: een forse ambitie

‘En daarvoor hebben we nog wel een weg te gaan’, vertelt programmamanager Martijn Bijleveld. ‘De externe security-audits geven aan dat het huidige sectorgemiddelde 1,8 is. Daarmee is de sprong naar een gemiddeld volwassenheidsniveau 3.0 in 2029 bijna onoverbrugbaar. Met de cyberweerbaarheidspool zetten we een concreet baken op weg naar die streefvolwassenheid.’

Volwassenheidseisen voor 22 statements

Om in september 2027 aanspraak te kunnen maken op de garantstelling vanuit de pool gelden er volwassenheidseisen voor 22 van de 69 statements uit het toetsingskader. Deze statements zijn bovengemiddeld bepalend voor de cyberweerbaarheid en moeten voor het grootste deel op niveau 3 uitkomen. Martijn: ‘Zo brengen we een duidelijke prioritering aan en bereiken we volgens de prognose in 2027 ruimschoots een gemiddeld niveau van 2,3. We liggen dan op schema richting onze ambities voor 2029/2030. En we zorgen er zo voor dat we op een verantwoorde manier voor elkaar garant kunnen staan als de cyberweerbaarheidspool in september 2027 van start gaat. De komende periode ondersteunen we vanuit het programma instellingen ook volop om concreet aan de slag te gaan met de 22 statements.’

Waarom een roadmap?

De roadmap maakt de opgave voor instellingen overzichtelijk, haalbaar en beheersbaar. ‘De roadmap laat zien wat er wanneer moet gebeuren en waarom’, licht Edo Meinema van het programma toe. ‘In de eerste fase brengen we de basis op orde: onder andere governance, risicomanagement en bewustwording. In fase twee verschuift de aandacht naar werkende kernmaatregelen en operationele beveiliging. En in fase drie zorgen we dat alles structureel is ingebed en aantoonbaar standhoudt.’ Op deze manier wordt de opgave, individueel en voor de sector, overzichtelijk, haalbaar en beheersbaar.

Regie blijft bij de instellingen

Een belangrijk uitgangspunt van de roadmap is dat instellingen zelf de regie houden. ‘We gaan voor uniformiteit waar mogelijk en maatwerk waar nodig’, vat Edo het samen. ‘Wie al verder is, kan opgedane kennis delen. Wie ondersteuning nodig heeft, kan dit aanvragen vanuit het programma. We beschikken namelijk over een berg aan opgedane kennis en ervaring bij de verschillende instellingen. Omdat alle instellingen hetzelfde stappenplan in hetzelfde ritme volgen, kunnen we vanuit het programma centraal activiteiten organiseren en van elkaar leren.’

Wat het programma Cyberveiligheid biedt

Het programma biedt tijdens de roadmap een uitgebreid palet aan sectorbrede en individuele ondersteuning: inloopspreekuren, online en on-site workshops, schrijfsessies voor beleidsdocumenten, themagerichte coaching en individuele begeleiding van team of bestuur. CISO as a Service van het programma, Henry Meutstege, staat hiervoor samen met Edo paraat. Ook is het team recent uitgebreid met de ervaren CISO’s Matijs van Hilst en John Strijker. ‘Met zijn vieren zijn we beschikbaar om instellingen op locatie of op afstand te helpen,’ vertelt Edo.

…en wat instellingen zelf doen

‘Van instellingen verwachten we hiervoor commitment en transparantie over de voortgang terug’, vult Henry Meutstege aan. ‘Niet om te toetsen, maar zodat we kunnen bijsturen als dat nodig is. We willen voorkomen dat we in september 2027 tot de conclusie komen dat we iets gemist hebben.’ In de mbo-brede GRC-applicatie TrustBound is hiervoor voor elk statement van het toetsingskader een overzichtelijke takenlijst ontwikkeld. ‘Die biedt ook duidelijkheid voor de instellingen: zij zien hier wat de planning, status en voortgang van de taken op de roadmap zijn.’

Samen werken aan een cyberweerbaarder mbo

‘Wij leveren de structuur, de kennis en de ondersteuning,’ vat Edo de roadmap samen. ‘De instellingen leveren de regie en het commitment. We hebben veel kennis in de sector, verspreid over alle instellingen. Als we samen optrekken, kan elke instelling op alle onderdelen volwassener worden. Samen werken we aan één doel: een mbo-sector die aantoonbaar cyberweerbaar is.’

Meer weten over de roadmap of de Cyberweerbaarheidspool? Neem contact op met Edo Meinema of Henry Meutstege.

Het bericht Roadmap Cyberweerbaarheidspool: samen op weg naar een aantoonbaar weerbare sector verscheen eerst op MBO Digitaal.

Nieuwsbrief 137 is uit!

Madhwie Niels — Thu, 21 May 2026 13:12:30 +0000

Het bericht Nieuwsbrief 137 is uit! verscheen eerst op MBO Digitaal.

Edu-V, Npuls en SURF op gezamenlijke netwerkdag IBP, IM en Architectuur

Paulien de Jong — Wed, 20 May 2026 13:15:19 +0000

Op donderdag 28 mei schuiven Edu-V, Npuls en SURF aan bij de gezamenlijke netwerkdag van de netwerken IBP, Informatiemanagement en Architectuur van MBO Digitaal.

Tijdens een panelgesprek bespreken ze wat de programma's in de praktijk betekenen voor studenten, docenten en instellingen en hoe je daar als organisatie slim mee omgaat. In het panelgesprek delen zes experts onder leiding van Imane Oulali hun inzichten en ervaringen. In gesprek met elkaar en het publiek vertalen zij de ontwikkelingen naar concrete handvatten voor instellingen. Aan tafel zitten H-P Köhler (Edu-V), Isabelle van Woerkom (Npuls), Koos Kruithof (SURF) en drie experts uit de netwerken.

Datum: donderdag 28 mei
Tijd: 10:30 – 11:30 uur

Dit is een besloten evenement. Genodigden ontvangen een uitnodiging.

Het bericht Edu-V, Npuls en SURF op gezamenlijke netwerkdag IBP, IM en Architectuur verscheen eerst op MBO Digitaal.

Data je mee? Datadinsdag 9 juni bij Deltion

Madhwie Niels — Tue, 19 May 2026 14:37:39 +0000

De datadinsdag van 9 juni gaat over het zichtbaar maken van de voortgang en ontwikkeling van studenten. Deltion College werkt hier de komende jaren aan, en dan specifiek aan de voortgang op beroepscompetenties en beroepshouding/ softskills.

Dit moet resulteren in een pedagogisch ingebed begeleidingsdashboard, geschikt voor de studieloopbaanbegeleider én mbo-student.
Hoe breng je al die verschillende data bij elkaar, zoals studentgegevens, voortgang op beroepscompetenties en werkprocessen en soft skills? En hoe kom je tot een bruikbaar framework voor learning analytics en dashboards in het mbo? Tijdens de datadinsdag gaan we samen met Deltion in op dit project.
Deltion zoekt nog andere instellingen die hierin samen willen optrekken.

Meer informatie is te vinden op de website van Npuls, waar dit project als Innovatiestarter is geplaatst.

Het bericht Data je mee? Datadinsdag 9 juni bij Deltion verscheen eerst op MBO Digitaal.

Toekomstdenken in het mbo-onderwijs: denk mee!

Madhwie Niels — Tue, 19 May 2026 14:08:41 +0000

Hoe kunnen we toekomstdenken steviger verankeren in het mbo-onderwijs? En welke rol heeft 'De Nationale Toekomstcursus' hierin? Op 16 september organiseren we hierover een brainstormsessie in ’t Huis van het mbo in Woerden. Denk je mee?

We zijn allemaal elke dag met de toekomst bezig. Denk aan het plannen van een vakantie of het afsluiten van een verzekering. Maar ook aan klimaatactivisten die een snelweg blokkeren of tech-ondernemers die ruimtereizen naar Mars mogelijk willen maken. We maken voortdurend keuzes voor een toekomst die nog niet bestaat. Het is daarom van belang om aan je toekomstvaardigheden te werken. Dat kan bijvoorbeeld met De Nationale Toekomstcursus: een gratis online cursus voor iedereen die meer wil leren over toekomstdenken.

Onderzoek

In opdracht van De Nationale Toekomstcursus voerde Motivaction onderzoek uit onder jongeren en hun kijk op de toekomst. Hieruit blijkt dat een ruime meerderheid zich machteloos voelt over de toekomst. Zij stellen dat het in de politiek en op school meer moet gaan over de toekomst. Want: waarom krijgen ze wel les in geschiedenis, maar niet over toekomstdenken?

Vragen die centraal staan zijn onder andere:

Op welke wijze is toekomstdenken momenteel verankerd in het mbo-onderwijs?
Welke kennis en vaardigheden hebben opleiders nodig om studenten op te kunnen leiden in toekomstdenken?
In hoeverre sluit De Nationale Toekomstcursus aan bij het mbo-onderwijs?
Welke aanvullingen in het lespakket zijn nodig om deze cursus inzetbaar te maken voor het mbo-onderwijs?

Aanmelden

Meedenken over toekomstdenken in het mbo-onderwijs? We zoeken ongeveer 6 scholen. De inzichten gebruiken we voor een pilot, waarin we mbo-docenten gaan opleiden in toekomstdenken.

Het bericht Toekomstdenken in het mbo-onderwijs: denk mee! verscheen eerst op MBO Digitaal.

Conferentie Toekomstbestendig digitaal toetsen en examineren 17 juni

Paulien de Jong — Mon, 18 May 2026 08:52:02 +0000

Een handboek voor veilig en georganiseerd toetsen, de Onderwijs Koppeling Examinering en de AI-waaier. Dat zijn slechts enkele van de onderwerpen die op 17 juni voorbijkomen tijdens de Conferentie Toekomstbestendig digitaal toetsen en examineren bij Domstad in Utrecht.

De afgelopen jaren hebben mbo-scholen met Npuls samengewerkt aan digitaal examineren. Bijvoorbeeld met een richtlijn voor AI in examinering, een Bring Your Own Device-handout en een visietool toetsen voor het mbo. Daarnaast is veel werk verricht voor het realiseren van de Onderwijs Koppelingen Examinering (OKE) en de beleids- en procesmatige voorbereiding voor de implementatie van de OKE-koppelingen bij instellingen.

Praktische sessies

De conferentie voor mbo-instellingen (hbo is uiteraard ook welkom) geeft o.a. een kijkje in de keuken bij verschillende  instellingen  en leveranciers die hun toets- en examenoplossing mét de nieuwe koppelingen delen. Ook zijn er praktische sessies van het team Digitaal toetsen en ontwikkelen om aan de slag te gaan met tools en handreikingen voor het mbo en gaan deelnemers met elkaar in gesprek over resultaten borgen bij de instellingen. Ben je erbij op 17 juni van 9.00 - 17.00 uur in Domstad ? Meld je hieronder dan snel aan!

Het bericht Conferentie Toekomstbestendig digitaal toetsen en examineren 17 juni verscheen eerst op MBO Digitaal.

De nieuwste versie van MORA 2.6 staat online

Paulien de Jong — Wed, 13 May 2026 09:16:19 +0000

De nieuwste versie van de MORA staat online. Deze versie staat in het teken van methodologische aanpassingen om meer consistentie in de MORA te krijgen. Daarnaast is een gegevenslaag toegevoegd in de vorm van dataobjecten.

Om de MORA blijvend te laten aansluiten op de ontwikkelingen in de sector en de behoefte van gebruikers, komt de werkgroep MORA Beheer & Ontwikkeling 1 á 2 keer per jaar met een nieuwe release. In de MORA 2.6 versie zijn de volgende aanpassingen gedaan:

Nieuw en versimpeld metamodel: een aantal relaties uit de modelleertaal (zoals compositie- en specialisatierelaties) zijn verwijderd om het model pragmatischer te maken. Deze zijn vervangen door een simpelere relatievorm. Verder is de term 'referentiecomponent', die in het verleden vaak tot discussie leidde, vervangen door een duidelijkere term, namelijk: 'applicatiecomponent'.
Dataobjecten: waar de MORA voorheen alleen globaal beschreef wat we weten (bijvoorbeeld het begrip 'student'), beschrijft de nieuwe gegevenslaag welke specifieke gegevens de instelling heeft, zoals een adres of identiteit.
Ondersteuning voor niet-modelleurs: op de webpagina van het metamodel is speciaal voor mensen zonder ArchiMate-kennis een beschrijving toegevoegd van de gebruikte objecten en relaties. Hiermee wordt de MORA toegankelijker voor iedereen.
Meer consistentie in benamingen: tientallen processen en objecten hebben een nieuwe naam gekregen om beschrijvingen consistenter te maken. Namen worden nu zoveel mogelijk in het enkelvoud geschreven en bestaande spelfouten in definities zijn gecorrigeerd.

Meer informatie en webinar

In de Release notes MORA 2.6 worden alle aanpassingen in detail uitgewerkt. Weten wat er is aangepast in de MORA en hoe je deze kunt gebruiken in je instelling? Op 20 mei 2026 organiseerden we een webinar dat beschikbaar is voor leden van het netwerk IM en Architectuur.

Het bericht De nieuwste versie van MORA 2.6 staat online verscheen eerst op MBO Digitaal.

Mbo lanceert AI-waaier voor docenten en studenten

Paulien de Jong — Wed, 13 May 2026 08:06:54 +0000

Wanneer mag een student generatieve AI gebruiken? Wanneer niet? En vooral ook: op welke manier mogen studenten AI gebruiken? De antwoorden daarop zijn nog lang niet altijd eenduidig. Daarom ontwikkelden mbo-instellingen samen met Npuls de AI-waaier, een praktische tool die het onderwijs bij de vraagstukken over het gebruik van AI kan ondersteunen.

De AI-waaier is gebaseerd op de Australische AI-assessment Scale van Furze en de instellingsspecifieke AI-waaiers die al bestonden. Een landelijk afgestemd model specifiek voor het middelbaar beroepsonderwijs bestond nog niet. Daarom ontwikkelde een groep mbo-instellingen* samen met Npuls de AI-waaier. De AI-waaier is doorontwikkeld met en voor het mbo, maar is evengoed te gebruiken in het hbo en wo.

*ROC Mondriaan, ROC van Amsterdam Flevoland, Firda, ROC van Twente, Aeres, SVO, Graafschap college, Nova College, Aventus, KW1 College, Yuverta, Vista college

Twee varianten

Er is een variant voor docenten en een voor studenten die je kunt inzetten om het gesprek te voeren over het gebruik van AI en om heldere afspraken te maken die passen bij leerdoelen en examenvormen. Speciaal voor docenten is er een handreiking bij de waaier gemaakt met daarin aandachtspunten en voorbeelden per categorie. In de AI-waaier zelf staat per categorie uitgewerkt wat een student wel en niet mag.

Het bericht Mbo lanceert AI-waaier voor docenten en studenten verscheen eerst op MBO Digitaal.

Lespakket ‘Doe je digiding!’ helpt studenten met digitale overheidszaken

Paulien de Jong — Fri, 08 May 2026 08:36:26 +0000

Ben je docent en wil je jouw studenten op een praktische manier voorbereiden op het regelen van hun digitale overheidszaken? Bestel dan het gratis lesprogramma Doe je digiding! van Stichting Digisterker.

Waar moet je beginnen als je je DigiD wilt aanvragen? Waar kun je je loonheffing terugvragen als je een bijbaantje hebt? En hoe regel je je studiefinanciering en je zorgtoeslag? Het lespakket bereidt studenten aan de hand van verschillende thema’s voor op het regelen van hun digitale overheidszaken. Hiermee vergroten studenten hun kennis van de (overheids)wereld, digitale vaardigheden, financiële vaardigheden, en woordenschat. Zo ontwikkelen ze kennis en vaardigheden die tussen hun 15de tot 18de levensjaar (en daarna) noodzakelijk voor ze zijn.

Meer informatie en bestellen
In deze presentatie maak je kennis met het thema jongeren en de digitale overheid en krijg je inzicht in de opzet en de inhoud van het lesprogramma Doe je digiding! Wil je volgend schooljaar met jouw studenten aan de slag? Bestel het lespakket gratis via doejedigiding.nl/bestellen. Nadat je bestelling is verwerkt, ontvang je een mail met jouw persoonlijke inloggegevens.

Vragen?

Heb je vragen? Neem dan contact op met het Team jongereneducatie via doejedigiding@digisterker.nl of bel: 013 2020 026.

Het bericht Lespakket ‘Doe je digiding!’ helpt studenten met digitale overheidszaken verscheen eerst op MBO Digitaal.

De toekomst van EduGenAI: meld je aan voor het webinar op 18 mei!

Paulien de Jong — Tue, 05 May 2026 13:20:40 +0000

Vanaf mei kunnen deelnemers aan de EduGenAI-pilot zelf studenten, docenten en ondersteunend personeel toevoegen aan de omgeving. Zo kunnen meer mensen in het mbo op een veilige manier oefenen met generatieve AI in hun eigen onderwijspraktijk. Benieuwd hoe dit werkt? Npuls organiseert op 18 mei een webinar.

EduGenAI is een platform voor veilig en verantwoord gebruik van generatieve AI voor het onderwijs. Door EduGenAI kunnen studenten, docenten en andere onderwijsprofessionals leren met én over AI. Dit gebeurt in een gecontroleerde pilotomgeving, waarin instellingen actief betrokken zijn bij het testen en verbeteren van de toekomstige dienst.

Vervolgstappen in 2026

Op dit moment zijn vanuit het mbo de volgende instellingen bij de pilot betrokken: Albeda College, Alfa college, Gilde opleidingen, Graafschap College, Hoornbeeck College, Hout- en Meubileringscollege Amsterdam, Leidse instrumentmakers School, Lentiz Onderwijsgroep, mboRijnland Rijn IJssel, ROC Nijmegen, Scalda, SVO Vakopleiding, Talland College en Vonk Onderwijs. Binnenkort volgen er nog een aantal en later dit jaar wordt de toegang verder opengesteld voor andere instellingen, zodat ook zij kunnen experimenteren met de mogelijkheden van EduGenAI. Daarnaast worden in de tweede helft van 2026 keuzemogelijkheden toegevoegd. Instellingen kunnen dan bijvoorbeeld kiezen welke AI-modellen zij willen gebruiken of koppelingen maken met hun eigen databases en systemen. Dit biedt meer flexibiliteit en maakt het mogelijk om generatieve AI-oplossingen beter af te stemmen op specifieke onderwijsdoelen.

Meer weten?
Wil je meer horen over de uitbreiding, de techniek, de roadmap en de toekomst van EduGenAI of heb je hier vragen over? Meld je aan voor het webinar op 18 mei om 15:30-16:30 uur.

Het bericht De toekomst van EduGenAI: meld je aan voor het webinar op 18 mei! verscheen eerst op MBO Digitaal.