ရန်ကုန်မြို့ပေါ် ရောက်ရောက်ခြင်း ကြုံတွေ့ရတာကတော့ ရန်ကုန်လေယာဉ်ကွင်းကြီးပဲ။ ဘာမှ ထွေထွေထူးထူး ပြောင်းလဲ မှုမရှိတဲ့ ရန်ကုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်ပါပဲ ။ ရန်ကုန်လေဆိပ်ကို တခြားသူတွေတော့ မသိဘူး။ ကျွန်တော်ကတော့ တော်တော်လေးကို သဘောကျတယ်။ အရမ်းရှင်းတယ်။ လမ်းက ဒီတစ်လမ်းပဲ ရှိတယ်။ ချန်ဂီ လေယာဉ်ကွင်းတို့ သုဝဏ္ဍဘူမိ လေယာဉ်ကွင်းတို့လို့ တစ်နေရာသွားဖို့ ဟိုဟာဖတ်ရ ဒီဟာ ဖတ်ရတာတွေ တစ်ခုမှ မရှိဘူး။ ဝင်လည်း ဒီလမ်းကြောင်းပဲ။ ပြန်ထွက်တော့လည်း ဒီလမ်းကြောင်းပဲ။ ထွေထွေထူးထူး ကြည့်နေစရာမရှိဘူး။

custom မှာလည်း အေးအေးဆေးဆေးပဲ။ အရင်ကနဲ့တောင် မတူတော့ဘူး။ ကိုယ့်နိုင်ငံကို ကိုယ် သက်တောင့်သက်တာ ပြန်လို့ရလာတာ ဝမ်းသာစရာပဲ။ အရင်တုန်းကတော့ အိပ်တွေကို ဖွင့်ဖွင့်စစ်လို့ ဖွင့်ရ ပိတ်ရ လုပ်ရတာ တော်တော် အလုပ်ရှုပ်တာ။ အခုတော့ ဘာဆိုဘာမှ မလိုဘူး။ အရင်ကထက် မြန်လည်း မြန်လာတယ်။ အဲ .. အလုပ်လုပ်ချိန်မှာ handphone နဲ့ စကားပြောပြီး လုပ်နေတာလည်း ကတော့ မဖြစ်သင့်ဘူးပေါ့။ ဖုန်းကို နောက်မှ ပြောပြီး immigration ဖြတ်တာလေးကို တစ်ချက်လောက် မြန်မြန်လုပ်ပေးလိုက်ရင် တန်းစီရတဲ့ သူတွေ အများကြီး သက်သာသွားမှာပါ။

ရန်ကုန် လေဆိပ်ထွက်ထွက်ခြင်း ခံစားရတာကတော့ ပူပြင်းတဲ့ နေပဲ။ တော်တော်ပူတယ်လို့ ပြောရမယ်။ ရောက်ကာစ ၁ ရက် ၂ ရက် နေ့လည် ၁၂ နာရီ ဘယ်မှ မထွက်နိုင်ဘူး။ အိပ်ထဲမှာ နေ ပန်ကာဖွင့်ပြီး အိပ်နေရတာပဲ။ ရန်ကုန်ကို ၆ လ ကြာမှာ ပြန်ရောက်တော့ လွန်ခဲ့တဲ့ ၆ လ ထက်စာရင် အများကြီးပြောင်းလဲသွားပါတယ်။ တခြားသူတွေက မပြောင်းလဲပါဘူးလို့ ဆိုချင်ဆိုပေမယ့် ကျွန်တော့် အတွက်တော့ တော်တော်လေးကို ပြောင်းလဲသွားတယ်။

ရန်ကုန်မြို့ပေါ်မှာ ကားအသစ်တွေ အများကြီးတွေ့ရတယ်။ ကားစျေးတွေလည်း တော်တော်ကျသွားတယ်လို့ ပြောတယ်။ သို့ပေမယ့် စဉ်းစားမိတာက ဒီကားတွေ ပျက်ရင် ဒီနိုင်ငံမှာ ချက်ခြင်း ပြင်ဖို့ လူတွေ ရှိပြီလားဆိုတာ စဉ်းစားမိတယ်။ နောက်ပြီး spare parts တွေကို ဒီနိုင်ငံမှာ မရရင် ထိုင်းကို မှာ ရမှာပဲ။ ကားပျက်ရင်တော့ ပြန်ကောင်းဖို့က အရင်ကထက် ပိုစောင့်ရမလား မသိဘူး။ နောက်ပြီး သူငယ်ချင်းတော်တော်များများက ရန်ကုန်မှာ နေရတာ ပိုပျော်လာတယ်လို့ မြင်လာတယ်။ နိုင်ငံခြားကို အထင်ကြီးတဲ့ စိတ်တွေ တော်တော်လေးကို လျော့လာပြီး ကိုယ့်နိုင်ငံကို ဂုဏ်ယူတဲ့ စိတ်လေးတွေကို သိသိသာသာလေး တက်လာတာကို တွေ့ရတယ်။ စားဝတ်နေရေး အရင်ကထက် ပိုပြီး ပြေလည်လာတာကြောင့်လည်း ပိုပြီး ပျော်လာတာဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။

ရန်ကုန် ရောက်ရောက်ခြင်းမှာ ကိုသီဟ တို့နဲ့ အတူတူ 3D ရုပ်ရှင် သွားကြည့်လိုက်သေးတယ်။ ၃၀၀၀ ပေးရပေမယ့် လူကတော့ အပြည့်ပဲ။ Shopping Center အသစ်ဖြစ်တဲ့ Junction Square ဆိုတာလည်း ရောက်ဖြစ်ခဲ့တယ်။ ကြီးပေမယ့် ဘာမှ မရှိသလို ခံစားရတယ်။ တစ်ခါတစ်လေ မီးပျက်ပေမယ့် အရင်ကလို အကြာကြီး မဟုတ်တော့တဲ့ အတွက် တော်တော် အဆင်ပြေတယ်။ နောက်မို့ဆို ညဘက် အိမ်မှာ လေတိုက် မတိုက်လို့ ပန်ကာဖွင့် မအိပ်ရင် အိပ်လို့ ပျော်မှာ မဟုတ်လောက်ဘူး။

ရန်ကုန် ရောက်တော့ တစ်ခု သတိထားမိတာက Glaxy Notes ကြော်ငြာတွေပဲ။ နေရာ တော်တော်များများ မှာ တွေ့ရတယ်။ လူတိုင်းတော်တော်များများကတော့ Android Huwai သုံးတာ တွေ့တယ်။ အိမ်မှာလည်း Huwai Android ကနေ wifi share ပြီး သုံးတော့ ဘာမှ သုံးလို့မရပေမယ့် facebook လေးတစ်ခုတော့ သုံးလို့ရတယ်။ ရန်ကုန်နဲ့ iOS လုံးဝ အဆင်မပြေဘူးဆိုတာကို လက်ခံသွားတယ်။ Ninja Jump ကို download ချတာ မပြီး။ ဒါနဲ့ ဂျစ်ဆီ တို့ ဆိုင်သွားပြီး download ချလည်း မပြီး။ Internet ဆိုင်မှာလည်း facebook နဲ့ gtalk ကလွဲပြီး ကျန်တာ ထွေထွေထူးထူးသုံးလို့ မရဘူး။ Left Golf 3 က 700 MB ကျော်တော့ လုံးဝကို update လုပ်လို့ မရခဲ့ဘူး။ ရခဲ့ရင် အဖေ့ iPad ကို update လုပ်ပေးခဲ့မလို့။

ရန်ကုန်နဲ့ အဆင်ပြေဆုံးက Android ပဲ။ APK တွေ ကောက်သွင်းလိုက်ရုံပဲ။ ဘာမှ ခက်ခဲတာ မဟုတ်ဘူး။ iPhone ကတော့ သုံးရတာလွယ်ပေမယ့် internet မကောင်းတော့ download ချရတာ အဆင်မပြေဘူး။ ထူးဆန်းတာကတော့ facebook ကတော့ အေးအေးဆေးဆေး သုံးလို့ ရနေတယ်။ Facebook က browser ကနေ database လှမ်းယူပြီး ထည့်ထားလို့လား မသိဘူး။ အဲဒါလေးတော့ တချက်ကြည့်ကြည့်ရမယ်။ Facebook က မြန်မာက connection ဒီလောက်နှေးတာတောင် ရအောင် ဘယ်လို လုပ်ထားလဲဆိုတာပေါ့။ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁ နှစ် ၂ နှစ်တုန်းက facebook က မြန်မာနိုင်ငံမှာ တော်တော်နဲ့ ကို မတက်လာတာ အခုက facebook က အမြန်ဆုံး တက်လာတာ ဖြစ်နေတော့ အံဩမိတာ အမှန်ပဲဗျို့။

မြန်မာပြည်ရဲ့ market က online ပေါ်ကနေ download ဆွဲချပြီး ရောင်းတာထက် ဖုန်းဆိုင်မှာ ရောင်းတာ ပိုအဆင်ပြေလိမ့်မယ်။ apk တွေ သွင်းတာကိုလည်း ခိုးပြီး သွင်းတာဆိုတာ သိကြရှာမှာ မဟုတ်ဘူး။ ဖုန်းဆိုင်မှာ သွားသွင်းတယ်။ ပိုက်ဆံပေးလိုက်ရတယ်။ ဒီတော့ ဒီ game တွေ အများကြီး ဝယ်ထားရတယ်လို့ ပဲ ထင်ကောင်းထင်ကြလိမ့်မယ်။ ဆိုင်တော်တော်များများမှာလည်း မြန်မာနိုင်ငံက app လေးတွေ ကို ရောင်းထားတာလေးတွေ တွေ့ရတယ်။ သေချာတာကတော့ iphone အတွက် အဲလို လုပ်လို့ မရတဲ့ အတွက် မြန်မာနိုင်ငံမှာ iPhone market က မရှိတာ မဆန်းပါ။ iPhone ထက် Android က မြန်မာ လူထု အတွက် အသင့်တော်ဆုံး လို့ ဆိုရမလိုပဲ။ Android Tablet လေးတွေ တော်တော်များများ ရောင်းလာတာတွေ့တယ်။ သို့ပေမယ့် လူတိုင်းက Tablet ထက် Glaxy Notes ကို ပိုသုံးကြတယ်။ ဖုန်းလည်းဟုတ် Tablet လည်း ဟုတ်ဆိုပြီး သုံးကြတာလား မသိ။ ကျွန်တော့်အတွက်တော့ Galxy Notes က မျက်စိထဲမှာ ကိုးလို့ ကန့်လန့် နိုင်နေတုန်းပဲ။ သို့ပေမယ့် သုံးတဲ့ လူတော်တော်များများ အဆင်ပြေကြပုံပါပဲ။

CDMA လေးတွေမှာ 3G ရလာတာကတော့ နည်းနည်း အဆင်ပြေတယ်။ အိမ်ကလူတွေကို Viber နဲ့ ခေါ်လို့ရလာတာပေါ့။ ဒါပေမယ့် 3G ဖွင့်ထားရင် ပိုက်ဆံက ကုန်ကုန်တယ်နဲ့ တူတယ်။ Data က usages နဲ့ မယူပဲ နာရီနဲ့ ယူထားတယ်နဲ့ တူတယ်။ 3G ဆိုရင်တော့ data ကို usages နဲ့ ယူတာ ပို အဆင်ပြေမယ်။ ဒါမှ Viber ကို ခေါ်ချင်တဲ့ အခါ လှမ်း ခေါ်လိုက်ရုံပဲ။ ရန်ကုန်မှာ တစ်ပတ်လောက်ပဲ နေလိုက်ပေမယ့် တော်တော် နေလို့ ကောင်းတယ်။ စိတ်ဖိစီးမှု မရှိဘူး။ internet မရှိတော့ email စစ်ပြီး စိတ်ဖိစီး နေစရာ မလိုတော့ဘူး။ ရုံးမှာ ဘာဖြစ်ဖြစ် ရုံးရောက်မှ ရှင်းတော့မယ်ဆိုပြီး စိတ်တော်တော်လေး ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ထားနိုင်တယ်။

နောက်ပြီး ထူးခြားတာက Skynet တွေပဲ။ နေရာတိုင်းမှာ skynet တွေ တွေ့ရတယ်။ အရင်တစ်ခေါက် ပြန်တုန်းကတော့ မီးကပျက်။ ညဘက် ရောက်ရင် မှောင်မှောင်မည်းမည်းထဲမှာ ipad လေးနဲ့ game ဆော့ခဲ့ရတယ်။ အခုတော့ ညဘက် ရောက်ရင် skynet လေး တစ်ရောက်တည်း ကြည့်ပြီး အေးအေးဆေးဆေး အနားယူလို့ရတယ်။ Skynet က စျေးလည်း ချိုသာတယ်လို့ ပြောတယ်။ Skynet နေရာတိုင်းမှာ လူတိုင်း တတ်နိုင်လာသလို internet ကိုလည်း စျေးသက်သက်သာသာ နဲ့ ရရင် ဘယ်လောက် ကောင်းလိုက်လေ မလဲလို့ စဉ်းစားမိတယ်။ အခုတော့ ဆိုင်သွားလဲ Skynet ။ သူငယ်ချင်း အိမ်သွားလည်း Skynet နဲ့ ။ အိမ်မှာကလည်း Skynet နဲ့။ တိုက်တော်တော်များများရဲ့ ဝရံတာ မှာ skynet တွေ တပ်ထားတာကို တွေ့ရတယ်။

ဘာပဲ ပြောပြော ရန်ကုန်က ၆ လ အတွင်းမှာ ကျွန်တော့် အတွက်တော့ အများကြီး ပြောင်းလဲသွားတယ်။

MVC ဆိုတာ Model View Controller ဆိုတာ လူတိုင်း သိနေလောက်ပါပြီ။ သို့ပေမယ့် တော်တော်များများက MVC နဲ့ framework ဆက်စပ်နေတယ်လို့ ထင်ကြပါတယ်။ CodeIgniter က MVC သုံးထားတယ်။ Symfony လည်း MVC သုံးထားတာပဲ။ CakePHP လည်း MVC ပဲ။ ဒါပေမယ့် သုံးပုံ သုံးနည်း မတူကြဘူး။

MVC ဆိုတာ တကယ်တန်းတော့ framework နဲ့ သက်ဆိုင်တာ မဟုတ်တဲ့ architectural pattern တစ်ခုပါ။ အခုတလော ExpressJs ကို သုံးပြီး Mongodb နဲ့ ရေးနေရင်းနဲ့ MVC pattern အကြောင်း သဘောပေါက်လာတယ်။ ပုံမှန် သမာရိုးကျ Web app တွေမှာ controller ရဲ့ အရေးပါပုံ မသိသာ ပေမယ့် routing address တွေ များလာတဲ့ အခါမှာ controller နဲ့ model ချိတ်ဆက်တာ အရမ်းအရေးပါလာတယ်။ သာမာန် Web App တွေမှာ GET နဲ့ POST ကိုပဲ အဓိကသုံးပေမယ့် RESTful မှာတော့ GET , POST , PUT , DELETE ကို အသုံးပြုကြပါတယ်။ Controller အနေနဲ့ GET နဲ့ ဒီ လိပ်စာလာရင် ဒီ model ကို ခေါ်ပြီး ဒါကို လုပ်။ POST ဆိုရင်တော့ ဒါကို လုပ်ဆိုပြီး ခွဲခြမ်း စိတ်ဖြာပေးပြီး ရလာတဲ့ result တွေကို View နဲ့ ပြန်ထုတ်ပြပါတယ်။

MVC က ဘယ် framework မှ မပါပဲ PHP သီးသန့်မှာ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် MVC ပုံစံ ရေးသားလို့ရပါတယ်။ MVC pattern ပုံစံကို Node.js မှာ ပိုထင်ရှားစေပါတယ်။

var http = require('http');
http.createServer(function (req, res) {
  res.writeHead(200, {'Content-Type': 'text/html; charset=UTF-8'});
  res.end('Hello World');
}).listen(1337, '127.0.0.1');
console.log('Server running at http://127.0.0.1:1337/');

အထက်ပါ code သမာရိုးကျ Node.js code ပါ။ http://127.0.0.1:1337/ ကိုပဲ ခေါ်ခေါ် http://127.0.0.1:1337/something ပဲ ခေါ်ခေါ် Hello World ကို bold နဲ့ လုပ်ထားတာပဲ ပေါ်ပါလိမ့်မယ်။

ဒီတော့ ကျွန်တော်တို့တွေ routing ပိုင်းတွေ ရေးဖို့ လိုလာပါပြီ။

routing ပိုင်းတွေနဲ့ အဓိက coding ပိုင်းတွေ ရေးတဲ့ အခါမှာ code တွေက ရှုပ်ကုန်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါကြောင့် သီးသန့် ခွဲထုတ်ပြီး ရေးသားပါတယ်။ Node.js မှာတော့ Module ရေးတယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ Router နဲ့ Module ကောင်းစွာ သီးသန့် ရေးပြီးသွားရင် Node.js မှာ HTML ကို ပြဖို့ res.end ဆိုပြီး ရေးခဲ့တာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။ HTML code အများကြီးဆိုရင်တော့ မလွယ်ကူလှပါဘူး။ ဒါကြောင့် template engine တစ်ခုခု ကို သုံးပြီး template နဲ့ ရေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်ကတော့ ExpressJS မှာ jade ကို အသုံးပြုပါတယ်။

ဒီအဆင့်တွေကို ကြည့်လိုက်ရင် MVC ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာကို သိသိသာသာ မြင်နိုင်ပါတယ်။ PHP ကို ဘာ framework မှ မပါပဲ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် MVC pattern အနေနဲ့ ရေးလို့ရပါတယ်။ web ပိုင်းမှာမှ မဟုတ်ပဲ Desktop Application တွေမှာလည်း MVC ကို အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ iOS development မှာလည်း MVC ကို အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ MVC ဆိုတာ တကယ်တော့ ရိုးရိုးရှင်းရှင်းလေးပါပဲ။ သို့ပေမယ့် ဖန်တီးသူရဲ့ အတွေးပေါ်မှာ မူတည်ပြီး တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု pattern တည်ဆောက်ပုံတွေ အနည်းငယ် ကွဲပြားသွားတာပါ။

အခု စာရေးတဲ့ အချိန်က စင်္ကာပူမှာ ည ၁ နာရီထိုးနေပြီ။ မနက်ဖြန် တနင်္လာ ရုံးပြန်တက်ရတော့မယ်။ ဒီ အပတ် စနေ တနင်္ဂနွေ ရုံး အလုပ်နဲ့ပဲ အချိန်ကုန်သွားတယ်။ အင်္ဂါ နေ့ client ကို ပေးရမှာ ဖြစ်တာကြောင့် ပြီးအောင် လုပ်လိုက်ရတယ်။ တော်သေးတာကတော့ အိမ်မှာ အလုပ်လုပ်လို့ ရတာပဲ။ Weekend တွေဆိုရင် ရုံးမသွားချင်ဘူး။ ရုံးသွားရတာထက် အိမ်မှာ အလုပ်လုပ်ရတာ ပိုသဘောကျတယ်။

အဓိက ပြဿနာက product က ထင်သဘောက် မပြီးတော့ နောက်ဆုံး ကျွန်တော့် လက်ထဲ ရောက်လာပြီး လောလော နဲ့ လုပ်ခိုင်းတာပဲ။ အိန္ဒိယ ရုံးခွဲက လူတွေ က အလုပ်မလုပ်တာလည်း ဆိုတော့ မဟုတ်ဘူး။ လုပ်တယ်။ ခက်တာက ထင်သလို မရဘူး။ ဖြစ်နိုင်တာက communication အားနည်းတာကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ နောက်ပြီး စဉ်းစားမိတာက သူတို့ တွေ အလုပ်ကို အလုပ်လို သဘောထားပြီး လုပ်တာလား ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်လုပ်နေတဲ့ product ကို ကိုယ်ဂုဏ်ယူ စိတ်ရှိရဲ့လား ဆိုတာလေးပဲ။

ဒီအတွေးလေး တချက်ဝင်လာတော့ ကိုယ့်ဘာသာ ကိုယ်ပြန်မေးကြည့်တယ်။ ကျွန်တော် လုပ်ထားတဲ့ product တွေထဲမှာ ဘယ်ဟာကို ဂုဏ် အယူဆုံးလဲပေါ့။ တချို့ product တွေက သေးသေးလေးပေမယ့် သဘောကျတယ်။ ဂုဏ်ယူတယ်။ ငါကွ ဆိုပြီး ပြောရဲတယ်။ တချို့ product တွေက ထင်သလောက် မဟုတ်ဘူး။ မကျေမနပ်မှုလေးတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီလို product တွေရဲ့ အချိန်ကို ပြန်စဉ်းစားမိရင်

၁။ ကိုယ်တိုင် မကျွမ်းကျင်ပဲ ဟိုဖတ်ဒီဖတ် ဟိုကူးဒီကူး ရေးထားတာတွေ။
၂။ အချိန်ကို မလောက်ပဲ ပြီးမယ်ဆိုပြီး ပြောမိတာတွေ
၃။ ထင်တာထက် ပိုကြာသွားတဲ့ project တွေ

အဲဒီ လို projects တော်တော်များများက စိတ်တိုင်း မကျခဲ့ဘူး။ ကိုယ်ပိုင် project ထဲက စိတ်တိုင်း မကျတဲ့ project ဆိုရင်တော့ တစ်ခု မှ မရှိဘူး။ ကျွန်တော် လုပ်ချင်တာ အရမ်းများတဲ့အတွက်ကြောင့် ornagai , ornagaime ,garader , dhstream စတာတွေက အကုန် perfect မဖြစ်ခဲ့ဘူး။ version 2.0 ထိ စဉ်းစားထားတဲ့ အတွက် perfect မဖြစ်တာဆို ပိုမှန်ပါတယ်။ version 1.0 ထိဆိုရင်တော့ ကျွန်တော့် ကိုယ်ပိုင် app တွေ အကုန်လုံးကို သဘောကျတယ်။ version 2.0 ထိဆိုရင်တော့ ကျွန်တော် လိုချင်တဲ့ အဆင့် ကို မရောက်ခဲ့ဘူး။ အချိန် အပြည့် အဝ မပေးနိုင်တာကြောင့် လည်း ပါတာပေါ့။

ကျွန်တော် တို့တွေ တစ်ခါတစ်လေ အလုပ်ကို အလုပ်လို့ သဘောထားမိသွားတယ်။ အဲဒီ အခါ ထွက်လာတဲ့ product ရလာတဲ့ result က မကောင်းတော့ဘူး။ ကိုယ့် product ကို ကိုယ်ဂုဏ်ယူနိုင်လောက်မှု မရှိဘူးဆိုတာ တော်တော် ဆိုးတယ်လို့ ဆိုရမယ်။ ကိုယ်လုပ်တဲ့ project တွေကို ကိုယ် ဂုဏ်ယူရဲတဲ့ သတ္တိ ရှိရမယ်။ ဥပမာ။။ app ရဲ့ design က အရမ်းကောင်းနေတဲ့အခါ ငါဆွဲထားတဲ့ design ကွဆိုပြီး ကြွားရဲဖို့ လိုတယ်။ app ရဲ့ backend ပိုင်းက ကောင်းနေရင် backend တစ်ခုလုံးကို ငါ ရေးထားတာဆိုပြီး ကြွားရဲဖို့ စိတ်လေးတွေ ရှိရမယ်။

အခု လုပ်နေတဲ့ project က ၂ ပတ်ပဲ အချိန်ရပေမယ့် သဘောကျတယ်။ တော်တော်လေးကို မဆိုးဘူးဆိုရမယ်။ Core Graphic ပိုင်းတွေကို လုံးဝ မသိပေမယ့် လေ့လာရတယ်။ ကျောင်းတုန်းက သင်ခဲ့တဲ့ Matrix သဘောတရားတွေကို နားလည်လာတယ်။ Matrix ဘာကြောင့် သင်ရလဲဆိုတာကိုလည်း သိလာတယ်။ ဒီ project က အချိန် မလောက်ပေမယ့် စိတ်ကျေနပ်တယ်။

နောက်ပြီး ကျွန်တော် လုပ်ခဲ့တဲ့ Goinout app ကိုလည်း သဘောကျတယ်။ Backend ကော front end ပိုင်း ၂ ခုလုံးကို အချိန် ၂ လ အတွင်းမှာ ရေးခဲ့တဲ့ အတွက် perfect မဟုတ်ပေမယ့် တော်တော်လေးကို ကောင်းမွန်တဲ့ app လို့ ဆိုနိုင်တယ်။ app ရဲ့ quality ကတော့ perfect မဟုတ်ပေမယ့် ရလာဒ်ကိုတော့ ဂုဏ်ယူတယ်။

အလုပ်ကို အလုပ်လို့ သဘောမထားပဲ ဂုဏ်ယူစရာ တစ်ခု ဖန်တီးနေတယ်လို့ သတ်မှတ်မိတဲ့ အခါမှာ အလုပ်လုပ်ရတာ ပိုပြီး ပျော်ရွှင်လာသလို product ရဲ့ quality ကလည်း သိသိသာသာ တိုးတက်လာပါတယ်။ Code Review တွေကို ကြည့်တဲ့ အခါမှာ သူဘာကြောင့် ဒီလိုရေးထားတယ်ဆိုတာကို တီးမိခေါက်မိလို့ ရပါတယ်။ အလုပ်လုပ်အောင်ပဲ ရေးထားတာလား။ တကယ် စိတ်ဝင်တစား ရေးထားတာလား။ ဒါမှမဟုတ် အမြန် ရေးထားတာလားဆိုတာက code တွေ မှာ အများကြီး ပေါ်လွင်ပါတယ်။ code တွေကိုတော့ ဘယ် user မှ မမြင်ရပါဘူး။ သို့ပေမယ့် အခြား programmer တွေ developer တွေက မြင်နိုင်ပါတယ်။ အတွေ့အကြုံရှိတဲ့ developers တွေက code ကို အများကြီး သုံးသပ်နိုင်ပါတယ်။

အထူးသဖြင့် open source code တွေကို ဖတ်ကြည့်ရင်လည်း သင်ယူစရာတွေ လေ့လာစရာတွေ အများကြီး တွေ့နိုင်ပါတယ်။ developers တွေ အများကြီး ပေါင်းရေးထားပေမယ့် code တွေက ရှှုင်းလင်းတယ်။ ဖတ်လိုက်တာနဲ့ နားလည် လွယ်တယ်။ CodeIgniter ရဲ့ core ကို အချိန်ရရင် လေ့လာကြည့်ပါ။ သဘောကျစရာတွေ စဉ်းစားဖို့ နည်းလမ်း အသစ်လေးတွေ core ထဲမှာ ပါပါတယ်။ open source project တွေမှာ contribute လုပ်တဲ့ လူ တော်တော်များများက ဝါသနာပါလို့ လုပ်ချင်လို့ လုပ်ကြတာပါ။ သူတို့ရဲ့ code တွေက ပြီး ပြီးရော ရေးထားတာတွေ မဟုတ်တာကို တွေ့နိုင်ပါတယ်။ လူနားလည်အောင် ကြိုးစားပြီး ရေးထားတာကို တွေ့နိုင်တယ်။ သူတို့တွေအနေနဲ့လည်း contribute လုပ်ရတာကို ဂုဏ်ယူနေကြပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့လည်း ကိုယ် ရေးထားတဲ့ product ကို ကိုယ့်ဘာသာ ကိုယ် ဂုဏ်ယူနိုင်အောင် ကြိုးစားဖို့ လိုပါတယ်။

Steve Jobs စာအုပ်ကို Nook STR နဲ့ ဖတ်ဖြစ်တယ်။ Nook STR က စာဖတ်လို့ တော်တော်ကောင်းတာတော့ အမှန်ပဲ။ စာအုပ်တစ်အုပ်လုံး ခြုံကြည့်ရင်တော့ စာအုပ်ကောင်း တစ်အုပ်ပါ။ တစ်ချို့ အချက်လေးတွေ သဘောမကျစရာ ပါတယ်။ နည်းပညာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သေချာမပါဝင်ပေမယ့် Steve Jobs အကြောင်းကိုတော့ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ပါဝင် ပါတယ်။

စာအုပ်ထဲမှာကတော့ Steve Jobs စမွေးတဲ့ အကြောင်းကနေ ကင်ဆာဖြစ်ပြီး အနားယူလိုက်တဲ့ အထိ ပါဝင်ပါတယ်။ ငယ်စဉ် ဘဝအကြောင်းကို ဖတ်မိရင်တော့ Pirate Of the Silicon Vally မှာ Steve Jobs က ဘာကြောင့် ဒီလောက် ဆိုးရသလဲဆိုတာကို နားလည်လို့ နည်းနည်းလေး ရလာတယ်။ Apple မတိုင်ခင်မှာ HP မှာ အလုပ်လုပ်ခဲ့တာတွေ ၊ နောက်ပြီးတော့ အိန္ဒိယ သွားခဲ့တာတွေ အပြင် ဘာကြောင့် ဗုဒ္ဒဘာသာ ပြောင်းသွားတာတွေ အစ ပါဝင်ပါတယ်။

Apple တည်ထောင်ပြီးနောက်ပိုင်းမှာလည်း ဘယ်လို အောင်မြင်မှု ရအောင် လုပ်ခဲ့တယ်။ နောက်ပြီး mouse ကို ဘယ်လို ဖန်တီးခဲ့တယ်ဆိုတာတွေက ဖတ်လို့ ကောင်းပါတယ်။ သူတို့တွေ Xerox PARC က သူတို့ idea ရခဲ့ပေမယ့် Apple က ဘယ်လို ပြန်ပြင်ခဲ့လည်း ဆိုတာတွေက ဗဟုသုတ ရပါတယ်။ စာအုပ်ထဲက အတိုင်းဆိုရင်တော့ Steve Jobs လက်အောက်မှာ အလုပ်လုပ်ရတာ တော်တော်လေးကို ခက်ပါတယ်။ Steve Jobs က ကိုယ်တိုင် မဖန်တီးနိုင်ပေမယ့် ဖန်တီးနိုင်တဲ့သူတွေကို ငှားတတ်ပါတယ်။ Art of Start မှာ ပြောထားသလို ကိုယ့်ထက် တော်တဲ့ သူတွေကိုပဲ ခန့်ထားတယ်ဆိုတာ မှန်ပါလိမ့်မယ်။ A သမားက B သမားကို အလုပ်ခန့်တယ်။ B သမားက C သမားကို ထပ်ခန့်တယ်။ နောက်ဆုံး ကိုယ့် ဆီမှာ Z သမားတွေပဲ ဖြစ်နေလိမ့်မယ်။ ဒါကြောင့် ဝန်ထမ်းခန့်တဲ့ အခါမှာ ကိုယ့်ထက်တော်တဲ့ လူကို ရှာခန့်ပါလို့ Steve Jobs အကြံပေးထားတယ်ဆိုတာကို Art of Start မှာ ပါပါတယ်။

Apple ကနေ ထွက်ပြီး Next စတည်ထောင်တဲ့ အပိုင်းက ပျင်းဖို့ ကောင်းပေမယ့် Pixar ကို ဝယ်ပြီး CEO လုပ်တဲ့ အခန်းတွေကတော့ တော်တော်လေးကို သဘောကျတယ်။ နောက်ပြီး Disney ကို ရောင်းပြီး Pixar ကနေ Toy Story ထွက်လာအောင် Bug Life ကာတွန်းကားတွေ ထွက်လာအောင် ဖန်တီး အကြံဉာဏ်ပေးတဲ့ အပိုင်းတွေလည်း ပါဝင်တယ်။ နောက်ပြီး လူပြော သိပ်မများတဲ့ သူ့သမီး Lisa အကြောင်း သူ့ မိန်းမ အကြောင်း စတာတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။

iPhone မတိုင်ခင် Tablet စလုပ်ခဲ့တဲ့ အကြောင်းကိုလည်း ထည့်သွင်းထားပါတယ်။ နောက်ပြီး Tablet မတိုင်ခင်မှာ Netbook ကို လုပ်ဖို့ ကြိုးစားတယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းလည်း ပါပါတယ်။ တနည်းပြောရင် rumors တွေ တော်တော်များများက မှန်တယ် ဆိုတာကို တွေ့ရတယ်။ iPad မထွက်ခင်မှာ netbook ထွက်မယ်ဆိုပြီး သတင်းထွက်တာကိုတောင် ပြန်ပြီး သတိရမိတယ်။ စာအုပ်ကတော့ တော်တော်လေးကို ဖတ်လို့ ကောင်းပါတယ်။ အချိန်ပေးပြီးတော့ အေးဆေး ထိုင်ဖတ်လို့ တော်တော်ကောင်းတဲ့ စာအုပ်ပါ။

ကိုယ်မကြားဘူးတဲ့ သူအကြောင်းတွေ အနည်းအများ ပါဝင်တတ်ပြီး အဲဒီ အချိန်မှာ ဖတ်ရတာ နည်းနည်း ပျင်းဖို့ ကောင်းတယ်။ တကယ်လို့ နည်းပညာ သမားတစ်ယောက် Apple ကို ရူးသွပ်တဲ့ သူတစ်ယောက်ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော် မပြောခင် ကတည်း ဖတ်ပြီးသွားလောက်ပြီလို့ ထင်ပါတယ်။

အပိုင်း ၁

Brian Frank

လက်ရှိ အခြေအနေ : Mobile Partnership Product Manager at Twitter. “working with OEMs, Operators & Platform providers to build high-quality Twitter experiences.”

အခုမတိုင်ခင် အခြေအနေ : posterous ရဲ့ Chief Product Officer ပါ။ သူဟာ posterous မှာ လက်ရှိ UI design တွေကနေ နောက်ထပ် မျိုးဆက်သစ် ပုံစံ ပြောင်းလဲခဲ့ရာမှာပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ engineer တွေ နဲ့ UX Designer တွေကြားမှာ အကောင်းဆုံး စုပေါင်းလုပ်ဆောင်နိုင်အောင် စွမ်းဆောင်နိုင်ရုံသာမက user analytics ပိုင်းတွေ အထိ ပါဝင်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ သူဟာ BA ဘွဲ့ ၂ ခု ရခဲ့ပါတယ်။ Science and Tech studies နဲ့ Computer Science တို့ပါ။ Posterous မတိုင်ခင်မှာတော့ Adobe, Intel, Microsoft, နဲ့ Palm တို့မှာ အလုပ်လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ location base service တစ်ခုဖြစ်တဲ့ LiveColony ကိုလည်း တည်ထောင်ခဲ့ဖူးပါတယ်။

သူဘာတွေ ဝါသနာပါသလဲ : သူဟာ linkedin မှာ Product Manager, an entrepreneur, a human-computer interaction specialist, စတဲ့ အတွေ့အကြုံရှိတဲ့ သူလို့ ဆိုထားပါတယ်¹ ။ သူ့အကြောင်းကိုတော့ ဒီမှာ ဖတ်နိုင်ပါတယ်။

Twitter က ဘာကြောင့် လိုချင်ရတာလဲ : သူဟာ လက်ရှိ Twitter မှာ OEMs and platform providers လုပ်နေတယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။ သူ့ အတွေ့အကြုံရှိတဲ့ human-computer interface expertise ဖြစ်တာကြောင့် ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ ဖြစ်နိုင်တာကတော့ Twitter နဲ့ Apple ပေါင်းစပ်မှုပိုင်းတွေမှာ UX Design အတွက်ကြောင့်လို့ ဆိုရပါလိမ့်မယ်။ တခြား အကြောင်းအရာတွေလည်း ရှိနိုင်ပါသေးတယ်။

Adam Huda

လက်ရှိ အခြေအနေ : iOS Engineer at Twitter²

အခုမတိုင်ခင် အခြေအနေ : Director of mobile engineering at Posterous. Mobile ပိုင်းမှာ အဓိကျတဲ့ သူတစ်ယောက်ပါ။ သူဟာ iOS Development Team နဲ့ Android Development Team ကို ဦးဆောင်ခဲ့သူပါ။ အဲဒီ မတိုင်ခင်က သူဟာ uApp , Think Top Down တို့မှာ CEO လုပ်ခဲ့ဖူးပါတယ်။ ဒါ့အပြင် iOS 2.0 တည်ဆောက်စဉ်က သူဟာ တာဝန်ရှိပြီး အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍမှာ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ OS X 10.5 Leopard တည်ဆောက်တုန်းက Core Build Technologies ပိုင်းမှာလည်း ပါဝင်ခဲ့ဖူးပါတယ်။ သူဟာ MS နဲ့ BS ကို Computer Science from University of California, Santa Barbara ကနေ ရရှိခဲ့ပါတယ်။

သူဘာတွေ ဝါသနာပါလဲ : သူ့ blog အရတော့ သူဟာ သိပ္ပံ နဲ့ နည်းပညာပိုင်းတွေ ဝါသနာပါတယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။

Twitter က ဘာကြောင့် လိုချင်ရတာလဲ : သူဟာ Apple မှာ အလုပ်လုပ်ခဲ့ဖူးပြီးတော့ OS X နဲ့ iOS တို့မှာ အဓိကကျတဲ့ အခန်းကဏ္ဍ မှာ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ နောက်ပြီး posterous မှာ mobile နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း အရေးပါတဲ့ သူတစ်ယောက်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ Twitter က iOS နဲ့ အပြည့်အဝ ပေါင်းစပ်ဖို့ ကြံဆောင်နေတယ်ဆိုတာကို တွေ့နိုင်ပါလိမ့်မယ်။

1. http://www.linkedin.com/profile/view?id=118605
2. http://www.linkedin.com/in/thinktopdown

Posterous ကို twitter¹ ဝယ်လိုက်တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းကြားတော့ တော်တော်လေးကို အံဩသွားတယ်။ twitter အနေနဲ့ posterous blog ကို ဝယ်ဖို့ အကြောင်းက သိပ်မရှိလှဘူး။ micro blog ကို ဝယ်ချင်တာဆိုရင် posterous ထက်စာရင် tumblr ကို ပိုပြီး ဝယ်သင့်တယ်လို့တောင် ထင်မိတယ်။

ဒါနဲ့ internet မှာ ရှာဖတ်ကြည့်လိုက်တော့မှပဲ posterous blog site ထက် posterous team ကို လိုချင်လို့ ဝယ်လိုက်တာလို့ ဆိုရပါလိမ့်မယ်။ posterous team မှာ တကယ့်ကို တော်တဲ့ လူတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ small group ဆိုပေမယ့် သူတို့ရဲ့ history တွေ ဖတ်ကြည့်လိုက်တော့ အံဩမိတယ်။ CEO လည်းဟုတ် founder လည်း ဟုတ်တဲ့ Sachin Agrwal ဆိုရင် coding ပိုင်းမှာပါ တော်တဲ့ CEO တစ်ယောက်ပါပဲ။ Posterous team က twitter ဆီမှာ အလုပ်လုပ်ရင် နောက်ပိုင်း twitter နဲ့ Apple’iOS , OS X တွေမှာ ပိုပြီး ကောင်းမွန်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်လိမ့်မယ်ဆိုတာကိုတော့ သံသယ ရှိစရာမလိုပါဘူး။ ဘာကြောင့်လည်းဆို​ောတ့ posterous team ရဲ့ history ကို ကြည့်လိုက်ရင် သိပါလိမ့်မယ်။

Sachin Agarwal

လက်ရှိ အခြေအနေ : Product Manager at Twitter²

အခုမတိုင်ခင် အခြေအနေ : Posterous မှာ Founder နှင့် CEO တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ Computer Science ကို Standford ကို ရခဲ့ပါတယ်။ Apple မှာ ၆ နှစ်နီးပါးလောက် အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီးတော့ “senior softare engineer” အဆင့်ထိ ရောက်ခဲံပါတယ်။ “Final Cut Pro” ရဲ့ designed နဲ့ playback system ကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့ပါတယ်။ နောက်ပြီးတော့ real-tim effects ကိုလည်း ထည့်သွင်းခဲ့ပါသေးတယ်။ Posterous သက်တမ်း ၂ နှစ်လောက် တည်ထောင်ခဲ့ပြီးတော့ $10 million venture cash ကို ရရှိခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

သူဘာတွေ ဝါသနာပါလဲ : 2008 က သူ့ blog http://sachin.posterous.com/ မှာ ရေးသားချက်အရ သူ့ရဲ့ ချစ်သူနဲ့ တွေ့ခဲ့ပြီးတော့ California ကို ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပါတယ်။ သူဟာ blog ရေးရတာနဲ့ ဓာတ်ပုံရိုက်ရတာကို သဘောကျပါတယ်။ ဒါကြောင့် posterous ကို တည်ဆောက်ဖြစ်ခဲ့တယ်ဆိုလည်း မမှားပါဘူး။ technorati က မေးထားတဲ့ သူ့ရဲ့ interview ကိုတော့ http://technoratimedia.com/2012/02/igniting-social-media-technorati-interview-with-sachin-agarwal-ceo-of-posterous/ ဒီမှာ ကြည့်နိုင်ပါတယ်။

Twitter က ဘာကြောင့် လိုချင်ရတာလဲ : Sachin ဟာ coding ရေးရတာ သဘောကျတဲ့ CEO တစ်ယောက်ပါ။ နောက်ပြီးတော့ photos, iPhone တွေကို သဘောကျပြီးတော့ Apple မှာ သူ video နဲ့ ပတ်သက်တာတွေကို လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ blog မှာ³

Apple and Twitter have a lot in common: a great sense of product and design, amazing leadership, phenomenal growth, and a great culture. Of all the places I could imagine working, Twitter ranks the highest. (Think about how much I would hate working at Google!)

အဲလို မျိုး ရေးထားတာလေးရှိပါတယ်။ Apple က twitter နဲ့ system ပိုင်းအထိ ချိတ်ဆက်လာပါပြီ။ Social network မှာ Apple က twitter နဲ့ ပူးပေါင်းထားတယ်လို့ ဆိုရပါတယ်။ Sachin ကို twitter မှာ အလုပ်လုပ်ဖို့ အတွက် ခေါ်ယူလိုက်တာဟာ သူ့ရဲ့ အတွေ့အကြုံအရ video အပြင် microblogs sharing တွေအတွက်ပါ ဖြစ်နိုင်ချေတွေ ရှိပါတယ်။

Brian Frank နဲ့ Adam Huda အကြောင်းိကုတော့ မနက်ဖြန်မှပဲ ဆက်ရေးပါတော့မယ်။

1. http://blog.twitter.com/2012/03/welcoming-posterous-team-to-flock.html
2. http://www.linkedin.com/profile/view?id=2385420
3. http://sachin.posterous.com/twitter

Manga တွေကို Nook Simple Touch ထဲမှာ ထည့်ဖတ်ဖို့အတွက် epub file format သို့မဟုတ် PDF format မှ အဆင်ပြေပါလိမ့်မယ်။ iPad , iPhone တို့မှာလို app တွေ မရှိတဲ့အတွက် သီးသန့် image တစ်ခုခြင်းဆီကို download ချရပါတယ်။ ဒါနဲ့ github မှာရှာကြည့်လိုက်တော့ mdl ဆိုပြီး ruby နဲ့ ရေးထားတာ တွေ့ပါတယ်။

အစကတော့ အဲဒီ file နဲ့ epub လုပ်တာကို python နဲ့ ရေးထားပါတယ်။ သို့ပေမယ့် ruby က gem သီးသန့် ထပ်သွင်းရမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ruby script ကို ကြည့်ပြီးတော့ python နဲ့ ပြန်ရေးဖြစ်တယ်။ အခုနောက်ဆုံး version ကိုတော့ pdf ပါ support လုပ်အောင် ဖန်တီးပေးထားပါတယ်။

မူရင်း script အတိုင်း mangareader.net မှာ manga ရဲ့ ပတ်လမ်းကြောင်း ပေးလိုက်တာနဲ့ အဲဒီ chapter က စပြီး အဆုံးထိ download ချသွားပါလိမ့်မယ်။ connection တော့ အတော်အသင့် ကောင်းဖို့လိုပါတယ်။

အသုံးပြုဖို့အတွက် python 2.7 ကို သွင်းထားပေးဖို့ပဲ လိုပါတယ်။

https://github.com/saturngod/mangareader-to-ebook/blob/master/README.md မှာ သုံးပုံသုံးနည်း ကို ဖတ်ကြည့်လို့ရပါတယ်။

Script ကိုတော့ ဒီမှာ download ချနိုင်ပါတယ်။

Devices

iOS development လုပ်မယ်လို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်ရင်တော့ Mac , iPad , iPodTouch အပြင် $99/year developer account တို့ကတော့ မဖြစ်မနေ ဝယ်ရတော့တာပဲ။ iDevices တွေ မရှိပဲနဲ့ ရေးတဲ့ app က တကယ့်လက်တွေ့ device မှာ ပြသာနာတွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။ Simulator က iOS devices တွေထက်စာရင် memory ပိုများများရှိပါတယ်။ Simulator က CPU , Memory တွေက device က limit တွေနဲ့ မတူပါဘူး။ ဒါကြောင့် လက်တွေ့ စမ်းမယ်ဆိုရင် simulator ထက် Device မှာ စမ်းသာ အကောင်းဆုံးပါ။

နောက်ထပ်ပြီးတော့ Push Notification , Camera , in App Purchases တွေက device ပေါ်မှာ ပဲ testing လုပ်လို့ရပါတယ်။ compile လုပ်မယ် app store ပေါ်တင်မယ်ဆိုရင်တော့ xcode က မဖြစ်မနေ လိုအပ်လာပါပြီ။ ဒါကြောင့် mac ကိုလည်း မဖြစ်မနေ ဝယ်သင့်တဲ့ အထဲမှာ ပါပါတယ်။

Retina Display

new iPad မှာ Retina display ပါလာပါပြီ။ Retina Display အတွက် images size တွေကို ပြင်ထားရပါတယ်။ တကယ်လို့ Photoshop မှာ စကတည်းက iPhone 3Gs အတွက်သာ လုပ်ထားခဲ့ရင် iPad version ကိုလုပ်ဖို့အတွက် အစအဆုံး ဖန်တီးရပါတယ်။ ဒါကြောင့် retina display အတွက် စဉ်းစားထားရင်တော့ vector graphic က ပိုအဆင်ပြေပါတယ်။ ဒါမှမဟုတ်ရင် high resolution ကို စကတည်းက သုံးထားသင့်ပါတယ်။

Cross Platform

iOS platform တစ်ခုတည်းအတွက်က ပြဿနာ ထွေထွေ ထူးထူး မရှိပါဘူး။ တကယ့်လို့ ios version အပြင် အခြား platform တွေအတွက်ပါ ရေးချင်ရင်တော့ titanium လိုမျိုး cross platform IDE တွေသုံးမလား , ဒါမှမဟုတ် phone gap သုံးမလား စတာတွေ မေးခွန်းတွေ ရှိလာပါပြီ။ ကျွန်တော်ကတော့ Native နဲ့ ရေးရတာပဲ ပိုသဘောကျပါတယ်။ သေချာ ပိုင်နိုင်ပြီး memory management ပိုင်း အများကြီး ကောင်းပါတယ်။

နောက်တချက်က data သိမ်းတဲ့ အခါမှာ platform အားလုံးအတွက် အစဉ်ပြေအောင် စဉ်းစားထားဖို့ လိုပါတယ်။ အထူးသဖြင့် sync လုပ်ရတဲ့ အပိုင်းကတော့ တော်တော် စဉ်းစားရတဲ့ အပိုင်းပါပဲ။

UI Design

လွန်ခဲ့တဲ့ ၂ နှစ်က iOS App design နဲ့ အခု iOS App design တွေက တခြားစီတွေပါပဲ။ UI Design Approve တွေက အမြဲ ပြောင်းလဲနေတယ်။ အခုတလောတော့ Facebook , Path လိုမျိုး sidebar တွေက အရမ်းခေတ်စားနေပါတယ်။ တစ်ခါတစ်လေမှာ ကိုယ့် app အတွက် အစဉ်ပြေမယ့် UI Design အသစ်တွေလည်း စဉ်းစားရပါတယ်။ တစ်ခါတစ်လေ ကိုယ်ပိုင် control တွေလည်း ရေးသင့်တဲ့အခါမှာ ရေးရပါတယ်။ ခက်ခဲလှတယ်မဟုတ်ပေမယ့် ခေါင်းစားတဲ့ အခါတော့ တော်တော်စဉ်းစားရပါတယ်။

ဘယ်အလုပ်ပဲလုပ်လုပ် သက်သာတယ်ဆိုတာကတော့ တော်တော်လေးကို ရှားပါတယ်။ ဘယ်ဘာသာရပ် မဆို သူ့ ပညာ နဲ့ သူ ရှိတတ်ပါတယ်။ Web ကကောင်းတယ် Mobile က ကောင်းတယ်လို့ အလုပ်မှာ ဆုံးဖြတ်နေလို့ မရပါဘူး။ ကျွန်တော့်အတွက်ကတော့ web ပဲ ဖြစ်ဖြစ် iOS ပဲ ဖြစ်ဖြစ် မသက်သာပါဘူး။ Stress ကတော့ အတူတူလောက်ပါပဲ။

ဘယ်လောက်ပဲ ဝါသနာပါတယ်ပြောပြော အလုပ်လုပ်တဲ့အခါမှာ ပင်ပန်းတဲ့ ဒဏ် စိတ်ဖိစီးမှု ဒဏ် စတာတွေကတော့ ခံရစမြဲပါပဲ။ web သမားတွေ အနေနဲ့ mobile app တွေ ရေးချင်ကြတယ်။ ကျွန်တော် PHP ကနေ iOS ကို ပြောင်းလာတာ ၂ နှစ် ပြည့်တော့မယ်။ သို့ပေမယ့်လည်း ကိုယ့်ကိုယ် PHP ရေးတာလောက် စိတ်ကျေနပ်မှု မရသေးဘူး။ အထူးသဖြင့် memory leak တွေက တစ်ခါတစ်လေ crash ဖြစ်တာတွေက စိတ်ဖိစီးမှုတွေ ပေးနေတုန်းပါပဲ။

အရင်တုန်းကတော့ web development လုပ်ရင် IE ကြောင့် အမြဲစိတ်ညစ်ရတယ်။ Safari , Firefox , Opera စတဲ့ browser တွေမှာ align တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု မညီတာ ညှိရတာတွေ တချို့ javascript တွေက အလုပ်မလုပ်တာတွေကို ပြင်ရတာတွေကို တော်တော် စိတ်ညစ်ခဲ့တာ။ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁ နှစ် ကျော်လောက်တုန်းက အခုအချိန်လို HTML5 , CSS 3 standard က ကျယ်ပြန့်မှုမရှိသေးဘူး။ webkit မှာ တစ်မျိုး firefox မှာ တစ်မျိုး အဆိုးဆုံးကတော့ customer က IE 6 , IE 7 , IE 8 , IE 9 စတာတွေပေါ်မှာ အဓိက ထားလုပ်ပေးပါဆိုရင် ပြင်ရတာ တော်တော် အချိန်ကုန်တယ်။ Mac နဲ့သုံးလိုက် windows မှာ စမ်းလိုက်နဲ့ တော်တော် တိုင်ပတ်ခဲ့တာ။

iOS Developer ဘဝလည်း ရောက်ရင် အဲဒီ ပြဿနာတွေ မရှိတော့ဘူး။ သို့ပေမယ့်လည်း ထင်သလောက်တော့ မဟုတ်ဘူး။ iOS Developer တွေမှာ အခက်အခဲတွေ တော်တော်များများရှိပါတယ်။

iOS Version

App တစ်ခု ထုတ်တော့မယ်ဆိုရင် ဘာမှ မရေးခင် ဘယ် version အတွက် ထုတ်မှာလဲလို့ သေချာဆုံးဖြတ်ရတယ်။ iOS 4 နဲ့ iOS 5 က code တွေက တော်တော်ကွာသွားတယ်။ iOS 5 မှာ customize လုပ်ရတာ ပိုလွယ်တယ်။ Developer တွေကတော့ iOS 5 app တွေပဲ လုပ်ချင်ကြတယ်။ သို့ပေမယ့် အချို့ Partner တွေက iOS 4 ကိုမပစ်ပယ်ချင်ကြသေးဘူး။

50%-60% က iOS 5 users တွေ ဆိုပေမယ့် ကျန်တဲ့ percentage က တော့ iOS 4 နဲ့ iOS 3 ပါ။ iOS 3 ကတော့ percentage က အများကြီး မကျန်တော့ပေမယ့် အနည်း အကျဉ်းလေးတော့ ရှိသေးတယ်။ iOS 4 ကတော့ 50%-40% ရှိနေသေးတယ်။ Market ပေါ်မှာ iOS 4 သမားတွေ ကို လက်မလွှတ်ချင်ကြဘူး။ iOS 4 အတွက်ရေးထားရင် iOS 5 မှာ ရဖို့ သေချာတယ်။ သို့ပေမယ့် တချို့ feature တွေ animation တွေ သုံးလို့ရမှာ မဟုတ်တော့ဘူး။ သုံးလို့ရချင်ရင် သီးသန့် ထပ်ရေးရတော့မယ်။ အဲဒီအတွက် အချိန်ပိုကြာမယ်။ ငွေပိုကုန်မယ်။ အဲလို တွက်ပြန်တော့လည်း iOS 4 ကို လက်လွှတ်ချင်ပြန်တယ်။ Developer အနေနဲ့ကတော့ iOS 5 မှာ ရေးရတာ အဆင်ပြေဆုံးပဲ။

Test Test Test

Web Development ပိုင်း Desktop Application Development ပိုင်း စတာတွေနဲ့ မတူတာကတော့ Bugs တစ်ခုပါသွားရင် ချက်ခြင်း update လုပ်လို့ မရဘူး။ App store ပေါ်မှာတင်ပြီး ၃ ရက်ကနေ ၅ ရက်ပြန်စောင့်ရမယ်။ အဲဒီလိုစောင့်ရမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် မတင်ခင်မှာ Test ကို ပိုလုပ်ရတယ်။ လုံးဝ bugs ရှိတာ အမှားရှိတာ သိပ်မခံနိုင်ဘူး။ Crash ဖြစ်တာတွေ မရှိအောင် ပိုဂရုစိုက်ရတယ်။ Bugs ရှိခဲ့လို့ ပြင်ရင်တောင် ပြင်တာက ၁ ရက် app store ပေါ်တင်ပြီး စောင့်ရတာက ၅ ရက်။ စုစုပေါင်း ၆ ရက်လောက် Users တွေဆီကနေ Bad Feedback တွေ ပြန်လာနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် Test က အရမ်းကို အရေးကြီးတဲ့ အဆင့်မှာ ရှိတယ်။

Web API !!!

iOS Development ပိုင်းမှာ client ကြီးတစ်ခုတည်းနဲ့ မဖြစ်တာတွေ အများကြီးပဲ။ Server Side ကနေ Restful API ထုတ်ပေးရတာ။ ဒီအတွက် web api ပါ သီးသန့်ထပ်ရေးရတာ။ client က server က database ကို တိုက်ရိုက် ကိုင်တွယ်လို့ မရဘူး။ ဒါကြောင့် web API background ရှိကို ရှိသင့်တယ်လို့ ဆိုရမယ်။ Restful ဆိုတာ ဘာမှန်းမသိ။ POST , GET တွေကို နားမလည်ရင် သိပ်အဆင်မပြေလှဘူး။ နောက်ပြီး အခုနောက်ပိုင်း API တော်တော်များများက JSON respond တွေ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် JSON ကို နားမလည်ရင် မဖြစ်သလို JSON ကနေ ပြန်ပြောင်းလိုက်တဲ့ NSDictionary (or) NSArray ကို မကိုင်တွယ်တတ်လို့လည်း မဖြစ်ဘူး။

Memory !!!

Web Development မှာလို memory ကြိုက်သလောက် သုံး။ သုံးချင်သလောက် သုံးဆိုတာမျိုးကို iOS Development မှာ စဉ်းစားလို့ မရတော့ဘူး။ High Level ပိုင်းက လွယ်ပေမယ့် တစ်ခါတစ်လေ low level C++ ပိုင်းတွေနဲ့ ရေးသင့်ရင် ရေးရတာ ရှိမယ်။ Memory သက်သာအောင် စဉ်းစားရတယ်။ ဥပမာ။။ တစ်ခြား game တွေအပြင် apps တွေ အများကြီးပါ ဖွင့်ထားပြီး ကိုယ့် app ကို ဖွင့်လိုက်ရင် ကိုယ့် app က memory မနိုင်တော့တာတွေ တစ်ခါတစ်လေ ဖြစ်တတ်တယ်။ ဒီအတွက် Memory ပိုင်းကို သေချာ ရေးရတာ။ iOS 5 မှာ Arc ပါလာပေမယ့် ကျွန်တော်ကတော့ သိပ်မကြိုက်လှဘူး။ Arc ထက် အရင်တုန်းကလို ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် retain , release လုပ်ရတာ ပိုအဆင်ပြေတယ်။ ပိုပြီး management လုပ်ရတာ လွယ်တယ်။

File Size

iOS Development လုပ်တဲ့ အခါမှာ File Size မကြီးသွားအောင်လည်း ဂရုစိုက်ရပါတယ်။ File Size များ ဘာများ ဂရုစိုက်စရာ ရှိသလဲဆိုတော့ App Store ပေါ်ကနေ download ချတဲ့အခါ Wifi မဟုတ်ပဲ 3G သာ ဖြစ်ခဲ့ရင် 20 MB ကျော်ရင် download ချလို့ မရတော့ပါဘူး။ လမ်းသွားလမ်းလာ သူငယ်ချင်း မိတ်ဆက်လို့ဖြစ်ဖြစ် သတင်းတစ်ခုမှာ ပါလို့ download ချချင်လို့ ဖြစ်ဖြစ် App size က 20 MB ထက်ကျော်လို့ download ချမရတဲ့ အခါ မချဖြစ်တော့တာ များပါတယ်။

ဒါကြောင့် Graphic တွေကို သေချာ စဉ်းစားရပါတယ်။ ဥပမာ။။ Button တွေအတွက် images တစ်ခုခြင်းဆီ လုပ်မယ့်အစား image ကို stretch လုပ်ပြီးတော့ သုံးတာ။ နောက်ပြီးတော့ image တွေ အစား font embed လုပ်ပြီး သုံးတာ။ စတဲ့ နည်းလမ်းတွေနဲ့ လျော့ချဖို့ စဉ်းစားရပါတယ်။ အသုံးမဝင်တဲ့ images တွေကိုလည်း ပြန်ဖျက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

ဆက်ရေးပါအုံးမည် …..

ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်နေ့ကတည်း Nook Store ကနေ Nook Simple Touch နဲ့ cover လေး ဝယ်ဖြစ်တယ်။ Kindle နဲ့ Nook Simple Touch ဘာဝယ်ရမလဲဆိုတာကို ဇန်နဝါရီလ ကတည်းက ခေါင်းစားနေတာ။ iPad 2 လည်း မဝယ်နိုင်သေး။ iPad 1 ကလည်း စာဖတ်ရတာ အဆင်မပြေဘူး။ သယ်ရတာ ပေါ့ပေါ့ပါးပါးမရှိတာကြောင့် လက်ထဲမှာ ကြာကြာ မကိုင်ထားနိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် ပေါ့ပေါ့ပါးပါး စာဖတ်လို့ ကောင်းမယ် ebook reader လေး ဝယ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တာ။ သို့ပေမယ့်လည်း Kindle နဲ့ Nook Simple Touch ကြားမှာ ဗျာ များနေတာ အမှန်ပဲ။

တော်တော်လေးကို ရွေးရခက်တယ်။ ဇနီး က ကြာတော့ စိတ်မရှည်တော့ဘူး။ စိတ်မရှည်လောက်အောင်လည်း နေ့တိုင်း နားပူနားဆာ လုပ်နေတာလည်း ပါတာပေါ့။ ဒါနဲ့ အခု လက်ရှိ ဘာ format နဲ့ စာဖတ်နေလည်း မေးတော့ epub နဲ့ ဖတ်ဖြစ်တယ်။ ဝယ်ထားတဲ့ စာအုပ်တွေကလည်း epub တွေပဲ ။ ၂ ခု လုံးမှာ epub ရလားဆိုတော့ မရဘူး။ Nook မှာပဲ ရတယ်။ ဒါဆိုရင် Nook ဝယ်ဆိုပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့ညမှ Nook store ကနေ order မှာပေးတယ်။ ကိုယ့်ဘာသာဆိုရင်တော့ အခုထက်ထိ ဘာရွေးရမှန်း သိအုန်းမှာ မဟုတ်သေးဘူး။

Shipping လုပ်တာက barnesandnoble က ပစ္စည်းတွေ ခွဲပို့တော့ ရောက်တဲ့ ရက်တွေက မတူဘူး။ barnesandnoble က ပစ္စည်း ပို့ပြီးသွားပေမယ့် VPost မှာက ပစ္စည်း ရောက်ကြောင်း မတက်လာသေးတော့ ပိုက်ဆံက ချေမရပြန်ဘူး။ အပြီးအစီး ၁၇ ရက်နေ့မှာ ငွေချေဖြစ်တယ်။ ပစ္စည်းကတော့ ၁ ပတ်ကြာတော့ အိမ်ရောက်လာတယ်။

Nook Simple Touch ရဲ့ parking ကတော့ သေသပ်တယ်။

ဖွင့်ဖွင့်ခြင်းမှာပဲ Nook ဆိုပြီး eink နဲ့ ရေးထားတာလေးနဲ့ ပါ။ သို့ပေမယ့် power မရှိသေးပါဘူး။ အရင်ဆုံး power သွင်းဖို့ လိုပါတယ်။

Cover ကတော့ အကောင်းစားကြီးတော့ မဝယ်ထားပေမယ့် မဆိုးလှပါဘူး။ သေသေသပ်သပ်ရှိလှပါတယ်။

အနောက်က Nook Icon လေးကို ဖိပြီး အဖွင့် အပိတ်လုပ်လို့ရအောင် design လုပ်ထားပေးပါတယ်။

အားသွင်းတာကတော့ ၂ နာရီကျော်ကျော်လောက်သွင်းရပါတယ်။ တစ်ခါ အားသွင်းပြီးရင် ၂ လ လောက်တော့ သုံးလို့ရတယ်လို့ သူ့ website မှာ ပြောထားတာပဲ။

ဘယ် နဲ့ ညာဘက်မှာ စာဖတ်တဲ့ အခါမှာ next နဲ့ previous အတွက်ပါတာလေးကိုတော့ တော်တော်လေး သဘောကျတယ်။ Touch Screen ဖြစ်ပေမယ့် စာဖတ်ဖို့ စာရွက်လှန်တာကို swipe လုပ်ပေးရတာထက် button လေး နှိပ်ရတာကို သဘောကျတယ်။

နောက်ပြီး စမ်းကြည့်လိုက်တော့ ဇော်ဂျီကော မြန်မာ unicode ကော ၂ ခု လုံးအလုပ်လုပ်တာကို တွေ့ရပါတယ်။

Library လေးကတော့ တော်တော်လေးကို သဘောကျတယ်။ Nook Color က OS ကို Simple Touch မှာ eink နဲ့ ပြောင်းသုံးထားတာပဲ ရှိပါတယ်။

Calibre ကို သုံးပြီး read it later က post တွေ Instant Paper က post တွေကိုလည်း ပြန်ဖတ်လို့ရပါတယ်။

အခုတော့ ဖတ်လက်စ Steve Jobs စာအုပ်ကိုတော့ Nook Simple Touch မှာ ဆက်ဖတ်လိုက်အုံးမယ်။