Omhooggerezen uit de grond der tranen
zien wij dit land, gelijk ons eigen peinzen.
—’In bruine hoeven midden blauwe weiden
slapen de mensen met hun vee vergaderd.’

Wij schrijden door de nacht, gehuld in nevels,
om met de maan onzichtbaar te vergrijzen.
—’Het water rilt van ver-gehoorde treinen,
het gras geurt killer van vertreden netels.’

Wij worden oud en zo gaat alles zwijgen
wat niet onthoudbaar blijft met kinderogen.
—’De kam der hanen hangt gelijk de rozen,
de hoven gaan niet altijd geuren blijven.’

—Maurice Gilliams (1900-1982)

Een reportage uit de vroege jaren zestig uit het BRT archief waarin Gilliams bovenstaand gedicht gedeeltelijk voordraagt.

Muziek (klassiek)

1. Haydn: Quatuors à Cordes (Quatuor Ebène) / 2005 / ***(*)
   Niet de doorbraak van het Franse Ebène Quartet (dat was dit prijsbeest), maar deze is minstens even goed. Tot in de puntjes afgewerkte en bestudeerde uitvoeringen. En van dat energieke op. 33 gaat iedereen toch glimlachen? (iTunes)
2. Mozart: Complete Piano Sonatas (Glenn Gould) / 1994 / **(*)
   Ik moest dringend mijn kennis van deze pianowerken van Mozart opfrissen. Deze verzameldoos van de beruchte Glenn Gould leek me aantrekkelijk omdat ie volledig is. Maar wees gewaarschuwd: zijn uitvoeringen wijken vaak af van ‘de norm’. Luister bijvoorbeeld eens naar het alom bekende Rondo Alla Turca: die speelt Gould véél trager. De opnamekwaliteit is allesbehalve fameus. (iTunes)
3. Brahms: Vergangen ist mir Gluck und Heil e.a. (Dietrich Fischer-Dieskau) / 2006 / ****
   Voorlopig heb ik enkel dit ene lied van de driedelige verzamelbox. Het zorgde die ochtend echter voor drie minuten kippenvel in de auto. Bedankt Klara, alweer. (Amazon.co.uk)
4. Couperin: Pièces de Clavecin (Pierre Hantaï) / 2007 / **(*)
   Couperin, de (Franse) God van het clavecimbel. Hier uitgevoerd door Pierre Hantaï, voor wie ik sinds zijn drie Scarlatti-cd’s een kinderlijke verering koester. Volgende maand ga ik op jacht naar meer Couperin, als ik de tijd vind. (iTunes)

Muziek (niet-klassiek)

1. Gesualdo Variations (David Chevallier, Ensemble a Sei Voci) / 2010 / ***
   Fusion? With my reputation? Ik heb twee keer moeten nadenken voor ik overging tot de aankoop. Ik ben een groot bewonderaar van Gesualdo en de slaagkansen van een fusionproject met jazz leken me onwaarschijnlijk laag. Maar ik geef toe: hier en daar lijkt het wel te vlotten, maar op andere momenten raak ik dan weer de draad kwijt. Half overtuigd dus. Wie zich wil verdiepen in Gesualdo, kan beter beide cd’s van La Venexiana aanschaffen. (via — iTunes)
2. Dead Man OST (Neil Young) / 1996 / ****
   Een bizarre ‘postmoderne’ Western met Johnny Depp in de hoofdrol. Een unieke film met een unieke score door Neil Young. Dikke aanraders. (iTunes)
3. Timber Timbre (Timber Timbre) / 2009 / ****
   Een ontdekking van formaat uit de Amerikaanse serie Breaking Bad. Toen ik het hoorde, had ik onmiddellijk door dat er iets bijzonders aan de gang was. De nummers bezitten de schijnbare eenvoud van all time classics en worden opgebouwd met schaarse, maar originele instrumenten. Totaal onbekend in Europa. Ten onrechte. (Amazon.co.uk)
4. Cedar Shakes (Timber Timbre) / 2006 / **(*)
   Debuut van de groep. Aangenaam! (iTunes)
5. Medicinals (Timber Timbre) / 2007 / ***
   Hun tweede schijf: van hetzelfde laken een broek. Eveneens aangenaam, maar voor eeuwig in de schaduw van hun volgende album. (iTunes)
6. Shutter Island OST (Various Artists) / 2010 / ***
   Sterke prent met een gewaagde score. Featuring zware jongens zoals Scelsi en Ligeti. Mijn complimenten aan Hollywood. (iTunes)
7. Who is that Noise (Housemeister) e.a. / 2009 / **
   Een decennium na mijn glorieperiode (ahem) als technodj, heb ik me nog eens aan een technoplaat bezondigd (naar aanleiding van Jasper Wentzel in de Kinky Star op 1 mei met o.a. ook tracks van Cabaret Voltaire en Surf Solar). Plezant hoor, maar het probleem is: na drie keer ben je het zo beu als koude pap. Never again dus. (iTunes)

Boeken

1. De Mensheid Zij Geprezen (Arnon Grunberg) / Athenaeum-Polak & Van Gennep/ 2001 / ***
   Die Grunberg kan een mens onderuit halen, zoveel is duidelijk. Even spitsvondige als donkere humor, vaak confronterend en helaas meestal waar. Een toilet- dito nachtkastaanrader, goed voor onliners om eender welke gezellige situatie naar de haaien te helpen. (Bol.com)
2. Honger (Knut Hamsun) / Atlas / 2002 / ?
   Drie weken heb ik over dit belachelijk dunne boekje gedaan. Dat had niets met het boek zelf te maken, maar alles met mijn verslaving aan een idioot iPhone spelletje (zie verder). Ik denk dat ik het beter nog eens herlees. Zie later dus. (Bol.com)

Concerten

1. Keller Quartet / 21-05-2010 / Miryzaal, Gent / ***(*)
   Boem! De meest nauwkeurige uitvoeringen van de twee strijkkwartetten van Ligeti dit seizoen. Hier en daar miste ik enkel nog een beetje punch en volume (‘die jonge gasten, eh!’). Beethoven’s Große Fuge alsook zijn laatste strijkkwartet vond ik dan weer beter bij de Danels (die echter niets bakten van Ligeti). (De Bijloke)
2. Ellen Comhaire / 19-05-2010 / Café De Loge, Gent / ***
   Verrast door het muzikaal talent van mijn ex-reisgenote en lichtjes zotte (op een goede manier) madam. Samen met haar partner bracht ze een aantal duetten in country- en bluesstijl. Erg geslaagd: inblikken en op iTunes zwieren, die handel: zoete kost.

Film (*enkel indien de moeite)

1. Dead Man (Jim Jarmusch) / 1995 / ****
   Kijk, ik ga er niet veel woorden aan vuil maken. Goed of niet goed: je moet ‘em gezien hebben. En de muziek is gewéldig (zie boven)! (imdb)
2. Shutter Island (Martin Scorsese) / 2010 / ***(*)
   Sterke film, straffe muziek. (Beetje afgekeken van Kubrick, but who doesn’t anyway? — sic. Mich) (imdb)

Varia

Typisch Ibsen: van een schijnbaar perfect wereldje schiet algauw niets meer over.

1. El Desarollo de la Civilizacion Venidera (Daniel Veronese) / 13-05-2010 / Théâtre 140, Brussel / ***
   Kaartjes gewonnen via Klara (merci!). Een sociaal drama gebaseerd op een werk van de grote Ibsen, volledig in het Spaans (met boventiteling). Ik heb evenzeer genoten van dat ruw ratelende taaltje als van het stuk zelf. Geen spectaculaire decors of grote gebaren: gewoon zéér degelijk toneel. De geest van Ibsen is nooit ver weg: al na enkele minuten vertoont het ideale wereldje de eerste barsten. Tegen het einde is alles en iedereen aan het rotten. (zie foto) (kfda.be)
2. Clubavond Wildernisgebieden (Joery Truyen & Ivo Montford) / 20-05-2010/ Watersportbaan, Gent / ***
   Heel interessante, inspirerende avond, zowel voor gewone stervelingen met een passie voor de moeilijkere tochten (Westkust van Schotland) als voor überhikers zoals Joery (Groenland). Het verhaal van Joery was hallucinant: geen paden, onmogelijk terrein, dodelijke omgeving. Pfff… De moed zakte me in de schoenen, maar je moet zo’n verhalen naast je neer kunnen leggen en zeggen: “Dit is niets voor mij”. Het gaat alweer een beetje beter, dank u. (hiking-info.net)
3. Angry Birds for iPhone (Clickgamer.com) / ***(*)
   ‘t Is een een schande. Tien-tal-len uren ben ik verloren aan dit idiote katapultspelletje voor de iPhone. Vergif is het! (iTunes — Niet op klikken, ongelukkige!)

Op stap

1. Solotocht in de Franse Auvergne / van 7 tot 10 mei 2010 / **(*)
   Andermaal dikke pech gehad tijdens één van mijn solotripjes. Het begon al toen ik de eerste avond in de tent ontdekte dat ik mijn vuurtje vergeten was in de auto (lees: vier dagen enkel Snickers en water naar binnen gespeeld). En dan het weer: wolken, koud, 30cm sneeuw… (zie foto’s). Ik zocht de warmte van de lente, ik werd bediend als een Oostfronter. Maar één ding is zeker: de Auvergne is een prachtig gebied. Het gaat niet lang duren voor ik mijn zinnen er weer opzet (en ‘t is maar zeven uurtjes rijden). (Flickr.com)
2. ‘Klimweekendje’ Villers-le-Gambon / van 22 tot 23 mei 2010 / **(*)
   De aanhalingstekens verraden het al: veel is er niet ‘geklommen’ tijdens deze editie van ons jaarlijks uitstapje naar de verlaten steengroeve van Villers-le-Gambon (nabij Philippeville). Maar andere vaste ingrediënten zoals trappisten, pizza’s en ziekelijk overdreven drankgebruik van één habitué  waren opnieuw van de partij. Hieronder zie je een filmpje van ons gezapig gezever, the morning after. Heerlijk vind ik dat: vrienden, de zon, de luiheid. Maar toch: volgende keer iets flinker zijn allemaal.

Bijsluiter: 0 (horror!), * (slecht), ** (gewoontjes), *** (goed), **** (uitzonderlijk!)

Muziek (klassiek)

1. Bach: Piano Concertos 1052, 1055, 1056, 1058 (David Fray) / 2008 / **(*)
   Deze muziek ontdekte ik toen ik een jaar of 19 was en ik ben er altijd van blijven houden. Deze uitvoering met rising star David Fray is er een van het hoogste niveau en vervangt wellicht mijn oude opname(s). (iTunes)
2. Kraus: Complete Piano Music (Ronald Brautigam) / 2006 / ***
   Fortepiano: hate it or love it. Kraus is een onbekende componist waar de beroemde Brautigam een lans voor breekt. Verwacht geen ingewikkelde muzikale structuren of onverwachte wendingen, dan wel het pure plezier en liefde voor het pianospel. (iTunes)
3. Schubert: Impromptus (Alexei Lubimov) / 2010 / ***(*)
   Ingetogen uitvoering van Schuberts’ machtig mooie Impromptus, wars van enig manièrisme of al te grote expressieve gebaren. Ook hier lijkt het alsof de klankkleur van de fortepiano bedoeld is voor deze werken. Sec, oerdegelijk en goed bestudeerd. (iTunes- Klara review)

Muziek (niet-klassiek)

1. Harry Partch Collection, Volume 2 (Harry Partch) / 2008 / ***
   Getipt via een interview tijdens Babel (Klara). Een naam die ongetwijfeld grotere bekendheid verdient. Partch rukte zich los uit de tonale dwangbuis waar Westerse mensen en muzikanten vanaf hun eerste levensjaren in worden geperst. Hij ging op zoek naar nieuwe mogelijkheden in de bizarre werelden van microtonen en veertigtonige toonstelsels en probeerde zelfs een wiskundige analyse te maken van hoe de oude Grieken over muziek dachten. Vreemde vogel, maar ‘t klinkt wel (soms).
   (iTunes – BBC Documentaire op Youtube)

Concerten

1. Ictus String Quartet / 29-04-2010 / Handelsbeurs, Gent / ***(*)
   Naar Gentse normen vrij hedendaags programma voor strijkkwartet, met als hoofdvogel Ligeti’s tweede. De drie stukken voor strijkkwartet van Stravinsky waren een verrassing: ze klonken gelaagd en kleurrijk. Ga ik zeker opzoeken. Het tweede strijkkwartet van Levinas was ronduit het saaiste werk voor strijkers dat ik ook gehoord heb. De zes bagatellen, op.9 van Webern waren de tweede verrassing van de avond: intense penseeltrekken van een minimalistische toonkunstenaar. Maar het summum vormde natuurlijk het magistrale tweede strijkkwartet van Ligeti, waar ik maar niet genoeg van krijg. Het Ictus Quartet trakteerde ons op een —naar mijn inzicht— quasi perfecte uitvoering. Je voelde dat ze keihard hadden gewerkt aan de interne samenhang van het stuk. Wat een verschil met de slordige uitvoering door het Danel Quartet in maart.
2. Studenten Hedendaagse Muziek, Conservatorium Gent / 29-04-2010 / Handelsbeurs, Gent / **
   Voorprogramma van het Ictus String Quartet. Drie duidelijk getalenteerde jonge mensen met een passie voor hedendaagse muziek. Die muziek is vaak te nemen of te laten: een van de drie werkjes vond ik zéér goed, eentje weinigzeggend en het laatste gewoon zenuwslopend slecht. Het was overigens de eerste keer dat ik twee mensen dezelfde gitaar simultaan heb zien bedienen: eentje tokkelde, de andere zat voortdurend de snaarspanning bij te stellen. Grappig.

Concerten (niet-klassiek)

1. Drums are for Parades / 16-04-2010 / Vooruit (Balzaal), Gent / ***
   ‘Swingende lava’, daarmee vergeleek De Vooruit de sound van deze Genste geluidsgangsters. Ik ben een fan van het eerste uur en sinds vorige zomer (Kinky Star, Gentse Feesten!) top listener op Last.fm. Twee van hun nieuwe nummers, die we voor het eerst te horen kregen, klinken melodieuzer en narratiever dan hun klassiekers. Maar make no mistake: je zal nog steeds rubberen handschoenen nodig hebben om dit katje te geselen. Binnenkort verschijnt de nieuwe CD. Bij deze een oproep om iets meer aandacht te besteden aan het afmixen, want het geluid van het vorige album is ronduit bedroevend. (iTunes)
2. Shining / 16-04-2010 / Vooruit (Balzaal), Gent / **
   Een aantal fijne, chaotische climaxen die lekker lang aanhouden, maar voor de rest nogal doordeweeks en redelijk voorspelbaar. ‘Braafjes’, zei Pieter achteraf. (iTunes)

Poëzie

Deze maand ben ik begonnen aan een klein projectje: elke week een gedicht of twee van buiten leren. Gewoon, zomaar. Bladerend door mijn oude retoricaboeken (De Dubbelfluit I & II) herontdekte ik zo Richard Minne: Gentenaar, einzelgänger, natuurmens. Een enorme persoonlijke verrijking.

1. Verzameld Werk (Richard Minne) / Uitgeverij G.A. van Oorschot, 2006 / ***(*)
   Iets meer dan 300 bladzijden, daarmee moeten we het doen. Jeroen Brouwers schreef: “Hoe bescheiden van omvang zijn werk ook is, in waarde overstijgt het de gigantische oeuvres van sommige van zijn zeer bejaard geworden collega’s en critici.” Ik geef toe dat ik zijn (quasi-) roman Heineke Vos niet zo kan smaken, maar zijn gedichten des te meer. Ook een handvol van de kortverhaaltjes zijn om de vingers bij af te likken (Amazone, De Neef uit Congo, e.a.). Enkele van mijn lievelingsgedichten zijn Liedjes aan de Wandelaar III, De Arme en de Rijke Dagen I, Dag van Schoonheid en natuurlijk De Wespen en den Appelaar.
2. Komrij’s Canon (Gerrit Komrij) / Prometheus, 2008 / ***
   Honderd gedichten, telkens met een begeleidend tekstje van Komrij. Hij leert je sommige minder opvallende gedichten beter appreciëren. Een goed voorbeeld daarvan is Gerrit Achterberg’s De Jachtopziener of E. du Perron’s Nieuwe Moord van Raamdonk. Doorgaans behoorlijk interessant en beslist leerrijk voor de layman, zoals mezelf.
3. Van Dante tot Neruda, 123 Wereldgedichten (Koen Stassijns e.a.) / Lannoo, 2009 / **
   Legendarische wereldgedichten, uitstekend vertaald. Jammer dat ik geen Russisch of Italiaans kan, want een gedicht leer je toch altijd uit het hoofd in de oorspronkelijke taal. Veel heb ik dus niet kunnen extraheren uit dit boekje: een sonnet van Shakespeare, wat Dylan en een snuifje Goethe en Rilke. Maar die zijn dan natuurlijk stuk voor stuk steengoed.

Theater & Performance

1. Philoktetes (o.l.v. Raven Ruëll) / KVS (Bol), Brussel / ****
   Drie magnifieke acteurs, een compromisloos sober decor, direct contact met het publiek en een diep menselijk verhaal over twijfel en verraad, van onder het stof gehaald en opgeblonken voor de ogen van onze tijd. Dit is een van de beste toneelopvoeringen die ik ooit gezien heb. Kippenvel, ook nu nog wanneer ik er een maand later over schrijf. (En ja, het was een échte fles kortedrank die hij tijdens de voorstelling achterover sloeg.)
2. Leda (o.l.v. Tom De Raeve) / La Baracca, Gent / **(*)
   De eerste veelbelovende stappen als regisseur van mijn goede vriend Tom, die ook al een korte carrière als acteur achter de rug heeft. Ik denk dat hij met Leda bewezen heeft dat hij over de creativiteit en de passie beschikt om met zijn visie de boodschap van een tekst te evenaren en (in dit geval) ruimschoots te overstijgen. Méér!
3. A Game about You (Ontroerend Goed) / Minard, Gent / ***
   Wat was dat!? De Minard verlaten en nog twee uur obsessief moeten napraten met Michaël over wat er nu eigenlijk precies gebeurd is. Dat is wat je krijgt voor je geld bij deze jongens en meisjes: een dosis zelfbewustzijn, twijfel en nieuwsgierigheid, die nog enkele dagen blijven nawerken. Heel bizar, a-typisch en eigenlijk wel voor herhaling vatbaar. (En wil je precies weten wát er nu gebeurd is, dan moet je mij maar eens trakteren op café.)
4. Het leven zoals het nooit geweest is (Multatuliteater) / Voormalige school Gustaaf Callier, Gent / *
   Zo onschuldig en charmant als dat het niet goed was. Zes rundhuppelende dames en heren in een poging om onze deemsterende jeugdherinneringen terug aan de oppervlakte te brengen. Ik zou liegen als ik er niet bij vertelde dat ik het wel fijn vond dat ze dat allemaal in hun pyjama deden.
5. Julius Caesar (o.l.v. Peter Verhelst) / NTG2 Minnemeers, Gent / 0
   Flop van de maand. Zo sterk Philoktetes was, zo oervervelend was deze Caesar. De omstandigheden waren nochtans gelijkaardig: minimaal decor, twee acteurs, tekstgedreven. Het script van Verhelst is derderangsrommel: het soort van hoogdraverige, artistieke zelfbevrediging en arty farty navelstaarderij waar ik de kriebels van krijg. Al na de eerste vijf minuten voelde ik nattigheid, daarna werd het reikhalzend uitkijken naar het laatste woord. Ik onderga nog liever twee uur teleshopping. Waardeloos tot de tweede graad.

Bijsluiter: 0 (horror!), * (slecht), ** (gewoontjes), *** (goed), **** (uitzonderlijk!)

Muziek (klassiek)

1. Pärt: Annum per Annum (Moosmann) / 1995 / ***(*)
   Een ontdekking. Moosmann haalt het onderste uit de kan van het orgel; een ondergewaardeerd instrument, zo blijkt. Naast het lieflijke en bezwerende Annum per Annum van Pärt, hoor je o.a. ook een compositie van Giacinto Scelsi. Ik kan u verzekeren: God himself ontvlucht zijn kathedraal als deze muziek losbarst! Ronduit angstwekkend. (Nb: deze muziek stelt je stereo op de proef.) (iTunes)
2. Xenakis: String Quartets (The JACK Quartet) / 2009 / ?
   Gekocht naar aanleiding van een live performance (zie verder bij concerten). Energetische, cryptische strijkkwartetten wars van enige melodie of andere verzachtende omstandigheden. Zware whisky waar ik nog niet klaar mee ben. (iTunes – Youtube)
3. La Quinta Essentia (Huelgas Ensemble) / 2009 / **(*)
   Ontbrak al geruime tijd in mijn collectie. Heerlijk bloeiende, opwellende polyfonie van een breed scala oude componisten. Boter voor de ziel. (iTunes)

Muziek (niet-klassiek)

1. Tell Me Everything (Ernst Reijseger) / 2008 / ***(*)
   Sinds zijn concert tijdens Jazz & Sounds (zie verder) ben ik een onvoorwaardelijke fan. De CD werd opgenomen in een intiem kerkje in Toscane. Je hoort mussen, gierzwaluwen en spreeuwen terwijl Reijseger zijn ding doet met zijn cello: improvisaties met aromatische vleugjes Bach en jazz. Niet te vergelijken met de intimiteit en de kracht van the real thing, maar het volstaat als aandenken aan de magische momenten die ik beleefde in Gent. (iTunes)
2. A New Way to Pay Old Debts (Bill Orcutt) / 2010 / ***(*)
   Waw! Rauw, ongefilterd akoestisch gitaargeweld. Opgenomen in Orcutt’s eigen woonst, mét de ramen open (je hoort straatgeluiden, de telefoon, een ambulance, etc). Eerlijke muziek, recht uit het hart, waarbij de ene na de andere parel voortspruit uit de gekwelde snaren. Moeilijk verkrijgbaar (op LP), wegens fucking weird shit (sic). (Palilalia Records)
3. New History Warfare (Colin Stetson) / 2008 / **
   Serieus uit mijn lood geslagen na een live uitvoering op het Jazz & Sounds festival (zie verder), onmiddellijk het album gekocht in de foyer. Het is nooit eerlijk om een concert met een CD te vergelijken, maar hier loopt écht wel iets fout. Belangrijkste tekortkoming is dat hij de tijd niet neemt om nummers (ergo het hele album) op te bouwen. De CD lijkt wel een vluchtig visite- of staalkaartje van zijn kunnen. Enfin, op zijn Amerikaans: fast food. Om nog maar te zwijgen van de idiote samples en elektrosnufjes die het geheel ontsieren… Ik troost me met de filmpjes die Bruno heeft kunnen opnemen van het concert. (iTunes)
4. Green Delay (Phronesis) / 2009 / **(*)
   Kwaliteitsjazz zonder meer. Plaats voor redelijk stevige climaxen naast aardig uitgebouwde melodische lijnen. Niemand kan zeggen dat dit slecht is. Ik vrees alleen dat ze bij mij niet zo lang zullen blijven plakken, als u begrijpt wat ik bedoel.  (iTunes)
5. Annular Gift (Ken Vandermarck) / 2009 / ***
   Niet voor gevoelige zielen: deze jongens gaan vaak flink te keer! De nummers, die vaak een dubbele structuur hebben, verkennen de grenzen van de chaos, waarna het melodisch motief telkens weer als een fenix herrijst. Als ik mag muggenziften: ik denk dat de trompetlijnen te luid zijn opgenomen. Ik hoor die (sublieme) drumpartijen er soms niet meer door.  (iTunes)

Concerten

1. Zehetmair Quartett/ 04-03-2010 / Miryzaal, Gentse Muziekconservatorium, Gent / ***
   Persoonlijke helden die twee van mijn favoriete kwartetwerken op onnavolgbare wijze hebben vastgelegd (Bartók’s Strijkkwartet No.4 en No.5), waar ik ze eeuwig dankbaar voor ben. Een sterk gepolariseerd programma, met aan de ene zijde een zeer vroege (16 jaar) Mozart met strijkkwartet in G, KV156, en aan de andere kant cutting edge hedendaags werk van Heinz Holliger. Op de Mozart viel nagenoeg niets op te merken; fijne muziek maar ook weer niet wat je noemt spannend. De Holliger (Strijkkwartet No.2, opgedragen aan het Zehetmair Quartett n.b.) was daarintegen een ander paar mouwen! Na een zeer hoekige, aggressieve en chaotische aanzet, klaart het stuk op en wordt langzaam uiteengerafeld in deels overlappende soundscapes. De laatste minuten zongen/neurieden de spelers zelfs mee; heel enigmatisch en bevreemdend. Als afsluiter zetten de Zehetmairs een knetterende versie neer van Schumann‘s prachtige eerste strijkwartet op.41. Maar dat ze dat konden, hadden ze al bewezen op hun voortreffelijke CD-opname.
2. Quatuor Danel / 08-03-2010 / Studio 1, Flagey, Brussel / **(*)
   Het Quattuor Danel, heeft bij ons naam gemaakt met de integrale strijkkwartetten van Shostakovich op Klara vanuit het Concertgebouw in Brugge. Ik mag ze wel, om het zacht uit te drukken. Helaas lieten ze deze keer steken vallen bij de twee (aartsmoeilijke) strijkkwartetten van Ligeti. De chromatische overgangen in het tweede waren onsamenhangend en niet abrupt genoeg om de spanning ten top te drijven. Bij het eerste viel me vooral op dat ze de luidere, felle passages veel beter afwerkten dan de stille, ijle stukken. Ik vermoed dat ze de Ligeti’s gewoon onvoldoende ingestudeerd hebben. Van de twee ‘creaties’ viel het Quatuor et électronique van de jonge Catherine Seba Quivering het meest in de smaak. De combinatie strijkwartet-elektronica doet altijd mijn wenkbrauwen fronsen, maar dit concert bewees dat het kan. La guêpe et l’orchidée van Benoit Mernier kon me niet bekoren: na vijf minuten was de lol er wel van af.
3. Arditti Quartet / 14-03-2010 / Studio 1, Flagey, Brussel / **
   Het tweede concert in het kader van Ars Musica, het internationale festival van de hedendaagse klassieke muziek. De Arditti’s pakken graag uit met uitvoeringen van (ultra-)moderne stukken voor strijkkwartet. Tijdens dit programma kon alleen Quartet No.2 ‘Cuerdas del Destino’ van Hilda Paredes me boeien. Het is een elegant werkje met een duidelijke structuur, richting en bedoeling; als een natuurtafereeltje dat zich langzaam ontplooit. De andere drie werken waren resp. Quartet Movement van Georges Aperghis (flauw opwarmertje); Quartet No.2 ‘Fragments on Fragility’ van Hector Parra (pocherige en onnodig elektronisch bewerkte chaos); Spirali van Marco Stroppa (miste zijn doel). Tetras van de Griek Iannis Xenakis (1922-2001) werd het hoogtepunt van de avond. Xenakis is dan ook een gevestigde waarde; de Arditti’s zijn uitverkoren vaandeldragers. As good as it gets dus. (Youtube)
4. Quatuor Danel / 24-03-2010 / Handelsbeurs, Gent / ***
   Tweede portie Danel in evenveel weken tijd. Hoe ze het klaar spelen om elke week een nieuw programma te brengen, is op zich al bewijs van groot talent. Ze begonnen de avond met het korte Reflections on the theme B.A.C.H. van de Russische componiste Goebaidoelina. Het zei me weinig. Daarna het serieuze werk: Strijkwartet no.12 van de Poolse jood Mieczyslaw Weinberg. Een erg gevarieerd kwartet waar zowel plaats is voor lyrische (solo)passages als voor krachtige, stuwende ritmes. Ik heb er erg van genoten. Niet toevallig zijn de Danels begonnen aan een integrale opname van zijn strijkkwartetten. Volgende maand wil ik er me verder in verdiepen. Na de pauze was het de beurt aan Beethoven. (Ik had het liever andersom gezien.) Ik durf en plein public toegeven dat op.130 niet één van mijn favoriete strijkkwartetten is (in tegenstelling tot Beethoeven die het zijn beste werk vond). De Große Fuge op.133, het oorspronkelijke slot van op.130, daarentegen heeft een vrij hoge spectakelwaarde: de meeste muzikanten breken hun tanden op deze monsterfuga voor strijkers. Niet zo bij de Danels: ze brachten de beste uitvoering die ik ooit hoorde.

Jazz & Sounds Festival

Mijn eerste voorzichtige stapjes in de jazz scene en al meteen een festival van extremen. Ideaal om de blik te verruimen, zo leek me. Ik heb vooral genoten van het Sounds gedeelte. De soloconcerten van Colin Stetson (koperblazer), Joëlle Léandre (contrabas), Manola Cabras (double bas) en vooral Ernst Reijseger (cello) hebben sporen achter gelaten, hoewel ze eigenlijk niets of weinig met jazz te maken hebben. Iets om over na te denken…

1. Colin Stetson (solo) / 25-03-2010 / Vooruit, Domzaal / ***(*)
   Het programmaboekje loog niet: “Zo hoorde u nog nooit iemand sax spelen.” Ik was overdonderd, letterlijk en figuurlijk. Wat een power, wat een virtuoziteit, wat een inspanning! Bruno, de goede ziel, heeft enkele filmpjes opgenomen tijdens het concert. Maar u moet die koperklanken aan den lijve ondervinden om de ervaring compleet te maken. (filmpje - filmpje)
2. Erik Truffaz & Malcolm Braff / 25-03-2010 / Vooruit, Concertzaal / *(*)
   Not my cup of tea. Ik zeg niet dat het slecht gespeeld was, maar voor mij was het te braafjes, te ongeïnspireerd en soms zelfs saai. Even knikkebollend naar de exit zitten lonken. Het was wel plezant om de fotografen bezig te zien: mannen op jacht, testosteron!
3. Hairy Bones / 25-03-2010 / Vooruit, Balzaal / **(*)
   Het was even verschieten toen ze er aan begonnen, maar ik kan wel tegen een stootje. Beeld je een basgitaar, drum, sax/clarinet en trompet in die terzelfdertijd alles, maar dan ook álles, geven. Voici, Hairy Bones. Het was soms zoeken naar de leeuwerik in de storm. Ik hou er wel van, maar had graag wat meer variatie in dynamiek gehoord. Ze bouwen vaak naar een climax die dan maar blijft en blijft duren; als een erectie die maar niet wil over gaan.
4. Joëlle Léandre (solo) / 26-03-2010 / Vooruit, Balzaal / ***
   Een madam met lef, gevoel voor humor en vooral een opmerkelijke virtuositeit. Haar contrabas is geen instrument meer, het is een lichaamsdeel geworden. Je hebt het gevoel een gesprek af te luisteren tussen twee geliefden. Ik heb gekregen waar ik voor kwam. (filmpje)
5. Flat Earth Society feat. John Watts / 26-03-2010 / Vooruit, Theaterzaal / **
   Deze jongens (en één meisje) kunnen muziek maken, zoveel is duidelijk. Jammer dat het niet mijn muziek is. Goed voor een kaskraker op Eén of het Baudelaupark tijdens de Gentse Feesten: ambiance verzekerd. John Watts mag trouwens thuis blijven de volgende keer. (filmpje)
6. Elliott Sharp’s Carbone / 26-03-2010 / Vooruit, Balzaal / *(*)
   Stevige drum en baslijnen met een laagje gitaar(?)- en harpimprovisaties (jawel). Deed me af en toe denken aan Tortoise. Al bij al nét iets te veel rock ‘n roll voor mij. Na drie nummers ben ik het afgetrapt.
7. Sophie Alour, Jozef Dumoulin, Dré Pallemaerts / 27-03-2010 / De Bijloke, Concertzaal / **(*)
   Dromerige jazz, opgebouwd volgens klassieke jazzstructuren. Af en toe wakker geschud door een opvallende drumpartij, maar al bij al een beetje saai. Een half sterretje extra omdat Sophie zo’n knappe française is.
8. Ernst Reijseger (solo) / 27-03-2010 / De Bijloke, Kraakpand / ****
   Het beste concert van Jazz & Sounds, on-ver-getelijk. Hij kreeg tot twee keer toe een staande ovatie. Wat deze man met z’n cello doet, tart de verbeelding. Niet alleen is er de performance, ook zijn muziek is verbluffend. Nederland: koester deze man! (foto)
9. Remembering Weather Report (Miroslav Vitous e.a.) / 27-03-2010 / De Bijloke, Concertzaal / *
   Het slechtste wat ik zag tijdens dit festival. Potsierlijk: goedkope elektronische vioolgeluidjes, een vals gestemde contrabas in combinatie met een futloze bende op het podium. Oude rakkers staan duidelijk niet altijd garant voor vuurwerk. Ik hoop dat het originele Weather Report beter is, maar ik heb zelfs geen zin meer om het te weten te komen.
10. Project El Negocito (feat. Manolo Cabras) / 27-03-2010 / De Bijloke, Bibliotheek / ****
    Na de fratsen van (de lichtjes gekke) Joëlle Léandre met haar contrabas had ik het wel gezien, dacht ik. Niet dus. Ik durf wedden dat u nog nooit iemand heeft zien vechten met een instrument. Cabras sloeg, raasde met al zijn kracht op en rond zijn double bas, rukte aan snaren en schopte het arme ding zelfs terwijl de vreemdste klanken op  het publiek werden afgevuurd. Tegelijk ging hij muzikaal in dialoog met twee semi-automatische muziekmachines die waren opgesteld in de bibliotheek van De Bijloke. Een intense beleving, maar niet vrijblijvend: ook muzikaal was het stuk niet te onderschatten. Ik zag dat er een opname werd gemaakt en hoop die ooit te bemachtigen.
11. Enescu Re-imagined (Lucian Ban e.a.) / 27-03-2010 / De Bijloke, Concertzaal / *
    Geeuw. Excuses aan de fans. Ik haal niets uit deze muziek.

Theater

1. Onder het Melkwoud (Jan Decleir & Koen De Sutter) / Vooruit (Concertzaal), Gent / ***(*)
   Literair meesterwerk van de zwaarmoedige dichter Dylan Thomas, vertaald door Hugo Claus, gebracht door Jan Decleir en Koen De Sutter. Grote namen genoeg? Het toneel is opgevat als een hoorspel (zo was het oorspronkelijk ook bedoeld): beide mannen vertellen beurtelings vanop een stoel en manipuleren daarbij kettingen, snaren, ketels, strijkstokken en rammelaars of bootsen geluiden na van de wind, de zee of roddelende viswijven. Het vergt inspanning om twee volle uren lang woord voor woord in je op te nemen: het taalgebruik is rijk als oude wijn en barst van de bijzinnen. Maar doordat het stuk opgebouwd is uit tientallen terugkerende miniatuurtjes, kan je de draad ongestraft even verliezen. Wanneer ik nu aan die avond terugdenk, smaak ik het zout van de zee en zie ik de groene heuvels rondom het kleine Welshe dorpje vol kleurrijke mensen. Project geslaagd! Moet ik er nog bij vertellen dat iedereen onder de indruk was van Decleir en zijn dragende stem? Wie doet dat die man na?
2. BapTieste (De Nieuwe Rederijkers) / Zaal Racing, Gavere / **
   We hebben de laatste jaren al beter gezien van onze teerbeminde Gaverse Rederijkers. Er miste iets. Dit stuk verdient een compleet andere aanpak, en dan vooral veel ernstiger. De volkse humor werkt, tijdelijk, maar doet het geheel uiteindelijk de das om. Ik denk niet dat het Molière zijn schuld is dat de mensen het achteraf een beetje saai vonden. Maar ach, we zijn te streng: leve het volkstoneel! Hoed af.

Varia

1. Clubavond Via Alpina (Oost-Vlaamse Bergsportvereninging) / Watersportbaan, Gent / *(*)
   Een koppeltje deed het verhaal van hun vier maand durende tocht door de volledige Alpen, van Slovenië tot Frankrijk (de zogeheten Via Alpina route). Net iets te veel persoonlijke indrukken en anekdotes. Ik had graag meer harde info gezien: moeilijkheidsgraden, landschappen, tips, enz. Maar sympatiek, hoor. Oh ja, beste mensen van de Bergsportvereniging: zoek aub een andere zaal (lawaai van het café!).