Serhat TAŞ

C# 3.0 - Extension Methods (Genişletme Metotları)

serhattas1989.nospam@nospam.gmail.com (Serhat) — Mon, 18 May 2009 13:11:00 +0300

Merhabalar herkese;
Bu makalemizde kısaca C# 3.0 ile gelen LINQ,Anoymous Type,Lambda Expression,Partial Metotlar gibi birçok yenilikten biri olan Extension Methods yani Genişletme metotları hakkında birşeyler yapacağız.Extension metotlar ile Common Language Runtime (CLR) üzerindeki tiplere (int,string vs) veya kendi yazmış olduğumuz tiplere yeni metotlar eklememizi sağlamaktadır.En basitinden bir örnek vermek gerekirse string tipinin içinde bir metot olsa idi ve parametre olarak almış olduğu değeri int tipine return etse idi ne kadar güzel olurdu değil mi ? :).
Genişletme metotları sayesinde LINQ mimarisi ile gelen birçok metotlardan bazıları olan Reverse,Select,Sum,Take gibi metotlar sayesinde koleksiyonlarımızı,dizilerimizi yani kısacası IEnumerable<T>'yi uygulayan heryerden kullanabiliyoruz.Şöyle incelemek gerekirse,

[code:c#]
    class Ogrenci
    {
        public string OgrenciAdSoyad { get; set; }
        public int Numumara { get; set; }

        public Ogrenci(string adSoyad, int numara)
        {
            OgrenciAdSoyad = adSoyad;
            Numumara = numara;
        }

        public override string ToString()
        {
            return OgrenciAdSoyad + "-" + Numumara;
        }
    }

    class Program
    {
        static void Main(string[] args)
        {
            List<Ogrenci> ogrenciler = new List<Ogrenci>();
            ogrenciler.Add(new Ogrenci("Serhat Taş", 114));
            ogrenciler.Add(new Ogrenci("Yiğit Taş", 323));

      }
    }
[/code]

Yukarıda Ogrenci diye bir tip tanımlanıp daha sonra tanımlanmış olan Ogrenci tipinden bir generic List<T> tanımlanıyor.Ve tanımlamış olduğumuz generic koleksiyon üzerindeki üyelere baktığımızda ise birçok extension metodun gelmiş olduğunu görüyorum.

Peki nereden geldi bu kadar metot ? Baktığımızda bir koleksiyonda olmaması gereken metotlarmış gibi gözüküyor olabilir.Burada gözüken metotlar aslında IEnumerable<T> üzerinden gelen metotlardır.Yani açıkcası birer Extension(genişletme) metotlardır.Böylece buradan gelen metotların artık ogrenciler nesnesi üzerinden gelmediğini anlayabiliriz.Tüm bunlar System.Linq.Enumerable isimli static bir classın üyeleri olmaktadır.Bu sebepten dolayı Enumerable sınıfının programımızda erişebildiği heryerde bu genişletme metotlarını kullanarak işlemler yapabiliriz.
Array classı'da Enumerable classına erişebildiğinden basit bir dizi tanımladığımızda bile dizimizin üyesi olmayan genişletme metodu olarak adlandırılan static Enumerable classı içerisinde tanımlanmış birçok metodu kullanabilir duruma gelebiliriz.Üyelere baktığımızda genişletme metotları olduğunu anlayabiliyoruz.Zaten metot simgeleri farklı olduğu gibi açıklama olarak da bunun bir extension üye olduğunu söylüyor bizlere.

Ve aslında da LINQ dediğimiz mimarinin bu System.Linq.Enumerable static classının içerisinde tanımlanmış olan metotları kullanıyor olduğunu söyleyebiliriz :) .Eğer kendi Extension metotlarımızı yazacak isek uygulamamız gereken önemli kurallar bulunmaktadır.

1-Genişletme metotlarımız mutlaka static bir Class içerisinde olmalıdır
2-Classların içerisindeki metotlarımız static olarak tanımlanmalıdır
3-Ve son olarakda yazdığımız static metotların ilk parametresi o metodun hangi tip üzerinden çağırıldığında gelmesini istiyor isek onu this anahtar kelimesi ile belirtmeliyiz.

Basit olarak mantığını anlamak için bir örnek yapalım.Mesela bir metodumuz olsun string bir tip üzerinden çağırıldığında çağırıldığı değerin tüm harflerini büyük yapsın.ToUpper() bu işi görüyor fakat biz kendimiz yaparak yine bu metodu kullanalım ama yazdığımız metot kendi extension metodumuz olsun.Bakalım nasıl oluyormuş :)

[code:c#]
using System;
using System.Collections.Generic;
using System.Linq;
using System.Text;

namespace GenisletmeMetotlari
{
    class Program
    {
        static void Main(string[] args)
        {
            string isim = "serhat";
            Console.WriteLine(isim.MetiniBuyut());
        }
    }

    //Extension metodumun bulunduğu static classım.
    static class ExtensionMetotlar
    {
        //string bir tip üzerinden artık bu metodumuz çağırılarak hangi değer üzerinde ise onu büyük harfe çevirecektir
        public static string MetiniBuyut(this string s)
        {
            return s.ToUpper();
        }
    }
}
[/code]

Yukarıdaki örneğe bakacak olursak kurallarda denildiği gibi eğer bir static metot yazılacak ise öncelikli olarak static bir class tanımlanmalıdır.Ve biz ExtensionMetotlar adında tanımladık.Daha sonra amacımız string bir tip üzerinden kendi yazdığımız bir metodu çalıştırmak için ise yine static olarak tanımladık fakat bu sefer ilk parametresini this anahtar kelimesi ile harici olarak çalıştırmak istediğimiz tipin adını yazdık.Biz bu metodumuzda metinsel bir işlem yapacağımızdan this string dediğimizde artık bu metodumuzu kullanabiliyor olacağız.Extension metotlara giriş yaptığımızda nasıl Enumerable classı içerisinde tanımlanmış olan genişletme metotlarına ulaşıyor isek bizimde programımızın içerisinde ulaştığımızı görüyoruz.Intelisense bize destek vermektedir bu konuda ve listelenen bir metodun hangisinin gerçek tipin hangisi daha sonradan bu tipe genişletilerek eklendiğini belli etmektedir.

Çalıştırdığımızda da istediğimiz sonucu elde etmiş oluyoruz.Bakın string tipine böylece en basitinden bir metot ekledik :)

Ve diğer önemli bir konu.Bizler kendi yazmış olduğumuz Extension metotlara Overloading yani aşırı yüklenmiş hale getirebiliyoruz.Extension metotların bulunduğu classın görünümü aşağıdaki gibidir.

[code:c#]
    //Extension metodumun bulunduğu static classım.
    static class ExtensionMetotlar
    {
        //string bir tip üzerinden artık bu metodumuz çağırılarak hangi değer üzerinde ise onu büyük harfe çevirecektir
        public static string MetiniBuyut(this string s)
        {
            return s.ToUpper();
        }

        //tek parametreli int extension metot
        public static int SayiIslem(this int s)
        {
            return s * 2;
        }

        //iki parametreli int extension metot
        public static int SayiIslem(this int s, int s1)
        {
            return s * s1;
        }
    }
[/code]

Metotları aşırı yükledikten sonra Main'e gittiğimizde aşırı yüklenme işinin başarılı bir şekilde çalıştığını görüyoruz.Tanımlarken parametre sayıları ve tipleri önemlidir.Bunlarada bildiğimiz gibi metot imzası (Method Signature) denilmektedir.

Ve diğer güzel bir özelliktende bahsedelim kısaca :) .Farzedelimki 10 tane tipiniz var (class ) hepsi bir interface'i arayüz uygulamış.Ve siz tüm bu 10 class'dan oluşacak nesnelerede ayı ayrı birer metot yazmak yerine tek bir metotla işleminizi yapmak istiyorsunuz.Nasıl olabilir ? .Tüm bu 10 sınıfında uygulamış olduğu interface'e genişletme metodu eklesek nasıl olurdu ki acaba ? . Bence çok güzel olurdu :) .Aşağıdaki gibi iki tane class ve bir tanede bu class'ların uygulamış olduğu interface'in olduğunu varsayıyoruz.

[code:c#]
    interface OrnekArayuz
    {
         void InterfaceMetot();
    }

    class Sinif1 : OrnekArayuz
    {
        public void InterfaceMetot()
        {
            Console.WriteLine("Sinif1 isimli metot");
        }
    }
    class Sinif2 : OrnekArayuz
    {
        public void InterfaceMetot()
        {
            Console.WriteLine("Sınıf2 isimli metot");
        }
    }
[/code]

Ve şimdi Main metodumuza gidelim bakalım nesnelerimiz ne alemde.

Görüldüğü gibi iki class'ın ortak uyguladığı bir arayüzdeki metodu kullanarak nesnemiz üzerinden interface'deki metot yapısına erişebiliyoruz.Çalıştırdığımızda aşağıdaki görüntü oluşacaktır tahmin ettiğiniz gibi.

Bu sonuç zaten beklenen birşeydi.Peki örneğimizi kurkularken bu class'ların 1-2 tane değilde 10 tane olduğunu ve bu tüm class'larımıza Extension özelliğini kullanarak yeni bir metot eklemekti amacımız.Eğer bir Extension Metodu Interface'e uygular iseniz o interface'den türeyen tüm tiplerimizden extension metoda erişebiliriz arkadaşlar.Biz burada kendi yazmış olduğumuz bir arayüze extension metot ekleyeceğiz.NET Framework'in içerisinde tanımlanmış olan interface'lere de genişletme metotlarını ekliyerek oldukça kolay kodlanabilen uygulamalar yazabiliriz.Bu işlemi yapabilmek için yukarıdaki Extension metot tanımlama kurallarını hatırlayalım.Metodumuz static olmalı,ilk parametresi uygulayacağımız tipin adını vermeliyiz ve bu metot bir static class içersinde olmalı idi.Peki yukarıdaki class'ların yanına aşağıdaki class'ımızda ekleyelim.

[code:c#]
    static class InterfaceExtensionEkle
    {
        public static void ExtensionMetot(this OrnekArayuz o)
        {
            Console.WriteLine("OrnekArayüz isimli interface'e eklenen extension metot");
        }
    }
[/code]

Burada Extension metodumuzun ilk parametresine bakacak olursak demiştik ki bu metodu eklemek istediğimiz tipin adını yazarız.Bizde buraya bir interface tip adını verdiğimizden dolayı artık programımızın içerisinde bu interface'i uygulamış tüm class'lardan ExtensionMetot isimli tanımlamış olduğumuz metoda erişebileceğiz.Ekledikten sonraki tekrar Main metoduna gidelim bakalım neler olmuş.

Görüldüğü gibi artık istediğimiz olmuştur.Tüm class'lara gidip istediğimiz metodu yazmak yerine bu class'ların uyguladığı bir interface'e extension metot eklediğimizden dolayı bu arayüzü uygulamış tüm nesnelerimiz üzerinden erişebiliyoruz.Intelisense yukarıda dediğimiz gibi bunun bir genişletme metodu olduğunu belli ediyor zaten. Aşağıdaki gibi iki nesnemiz üzerinden Extension metodları çağırır isek aşağıdaki görünümü elde edebiliriz.

Kendi class'larımıza ,interface'lerimize ve framework'deki tipe extension metot işlemini gerçekleştirdik.Ve dedik ki .NET Framework içindeki inteface'lerede uygulanabildiğini söyledik.Peki birde ona bakalım , aslında diğerlerinden hiç bir farkı yok :). Amacımız mantığını anlamak olduğundan IEnumerable arayüzü bu örnek için çok güzel.Örneğimizin kurgusu şöyle olsun.Bir extension metot yazalım ve IEnumerable<int> tipinden türeyen tüm generic koleksiyonlar(Stack,List vb.) kullanabilsin.Ve extension metotda olması gereken kurallara göre aşağıda oluşturuyorum.

[code:c#]
    static class InterfaceExtensionEkle
    {
        public static IEnumerable<int> HariciMetot2(this IEnumerable<int> gelen)
        {
            List<int> liste = new List<int>();

            foreach (int i in gelen)
            {
                if (i % 2 == 0)
                    liste.Add(i);
            }
            return liste;
        }
    }
[/code]

Burada geri dönüş tipi IEnumerable<int> olan adı HariciMetot2 ve ilk parametresindede bunun bir extension metot olacağından hangi tip üzerinden erişmek istiyor isem onu belirtiyorum.Ben burada IEnumerable<int> dediğimden .NET Framework'deki IEnumerable<int> tipindeki tüm tiplerimden bu metoduma ulaşabileceğim.Ve metodun amacıda içerisinde oluşturğum int tipinden olan Generic List'ime hangi IEnumerable<int>'i uygulamış tip üzerinden çağırılır ise çağırıldığı koleksiyonun içindeki üyelere bakarak çift olan sayıları bulup daha sonra bunu geri döndürüyorum.Böyle basit bir metot.Peki şimdi programımızda kullanalım bakalım nasıl çalışıyor.

Görüldüğü gibi int tipinden generic bir List koleksiyonu oluşturmuşum ve içerisinde 1'den 10'a kadar değerler vermişim.Daha sonra benim amacım çift sayıları bulmak olduğundan IEnumerable<int> tipinden bir nesneme IEnumerable<int>'i uygulamış bir koleksiyon nesnesi üzerinden çift sayıları bulan bir extensin metoda erişmeye çalışıyorum.Ve HariciMetot2 adında bir metotun gözüktüğünü görüyorum.Genişletme metodumun uygulanacağı tip IEnumerable<int> olduğundan generic List'imde bu tipten yani IEnumerable<int>'den etkilendiğinden sayilar adındaki diğer tüm extension'lara erişebildiğim gibi kendi yazmış olduğum genişletme metoduna erişmiş durumdayım.Bu metot sayilar nesnesindeki sayıların içerisindeki çift sayıları bularak ÇiftSayilar adındaki nesneme aktaracaktır.Daha sonra main'e giderek yazmış olduğum metodu kullanıp çift sayıları ekrana başarılı birşekilde yazdırabiliyorum.

[code:c#]

            List<int> sayilar = new List<int>() { 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 };
            IEnumerable<int> ciftSayilar = sayilar.HariciMetot2();
            foreach(int i in ciftSayilar)
                Console.WriteLine(i);
[/code]

Ve sonuca baktığımda istediğimizin olduğunu görebiliyoruz.

Bu şekilde interface'lerede genişletme metotları yazarak birçok işi daha kolay hale getirebiliyoruz :)

Anlattıklarımı kısaca toparlar isek biz Class'lara ve Interface'lere Extension metot ekledik.Fakat Struct(Yapı)'lara da genişletme metotları yazabiliriz.Genişletme metotlarımızın aşırı yüklenmiş hallerini yazabir. Genişletme metotları hangi tipe uygulanacak ise ilk parametresinde this anahtar kelimesi ile bildirilmedilir .Ve son olarak da genişletme metotları static bir class içerisinde static anahtar kelimesi ile kendiside işaretlenmelidir diye özetleyebiliriz.

Bu yazımda kısaca C# 3.0 ile gelen Extension Metotlara deyinmek istemiştim.Faydalı olması dileğiyle iyi çalışmalar herkese :)

Serhat TAŞ

serhat@serhattas.net

nedirtv?com - Mayıs Ayı Webinerleri

serhattas1989.nospam@nospam.gmail.com (Serhat) — Tue, 12 May 2009 00:08:00 +0300

nedirtv?com webinerleri tüm hızıyla devam ediyor. Bu ay da ASP.NET MVC, WCF, WF, SQL Server Integration Services ve XNA Game Studio gibi konularda altı farklı webinerle karşınızdayız.

Mayıs ayında gerçekleştireceğimiz webinerlerle ilgili bilgileri aşağıda bulabilirsiniz.

Webinerlere katılmak için etkinlik zamanında belirtilen sayfaya giriş yapmanız yeterlidir. Eğer bilgisayarınızdan Windows Live Meeting'i kullanarak ilk defa bir webinere katılacaksanız, etkinlik vaktinden 5 dakika kadar önce sayfaya giriş yapmanız ve bilgisayarınıza küçük bir kurulum yapmanız yeterli olacaktır.

Konu: SQL Server Integration Services(SSIS)
Konuşmacı: Burak BATUR
Zaman: 12 Mayıs 2009 Salı 21:00-22:00
Adres: https://www.livemeeting.com/cc/mvp/join?id=G7WZ27&role=attend

Konu: ASP.NET MVC - URL Routing
Konuşmacı: Uğur UMUTLUOĞLU
Zaman: 18 Mayıs 2009 Pazartesi 21:00-22:00
Adres: https://www.livemeeting.com/cc/mvp/join?id=NSWTM3&role=attend

Konu: WCF 4.0 ve WF 4.0
Konuşmacı: Burak Selim ŞENYURT
Zaman: 19 Mayıs 2009 Salı 21:00-22:00
Adres: https://www.livemeeting.com/cc/mvp/join?id=N5PFDH&role=attend

Konu: WCF ve TCP Hosting
Konuşmacı: Onur ŞİMŞEK
Zaman: 20 Mayıs 2009 Çarşamba 21:00-22:00
Adres: https://www.livemeeting.com/cc/mvp/join?id=WG72QF&role=attend

Konu: REST Bazlı WCF Servisleri ve WCF Rest Starter Kit
Konuşmacı: Burak Selim ŞENYURT
Zaman: 26 Mayıs 2009 Salı 21:00-22:00
Adres: https://www.livemeeting.com/cc/mvp/join?id=T9FM2B&role=attend

Konu: XNA Game Studio ile 3D Oyun Geliştirme-1
Konuşmacı: Cemil UZUN
Zaman: 27 Mayıs 2009 Çarşamba 21:00-22:00
Adres: https://www.livemeeting.com/cc/mvp/join?id=9QPZ6Q&role=attend

nedirtv?com - Nisan Ayı Webinerleri

serhattas1989.nospam@nospam.gmail.com (Serhat) — Fri, 10 Apr 2009 18:13:00 +0300

nedirtv?com - Nisan Ayı Webinerleri

Bu ay SQL Server Integration Services, Silverlight 3.0, ASP.NET MVC ve SQL Data Services gibi yepyeni konularında olduğu webiner programımız aşağıdadır.

Konu: SQL Server Integration Services
Zaman: 14 Nisan 2009 Salı 21:00-22:00
Konuşmacı: Burak BATUR
Adres: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=K3S876&role=attend

Konu: WCF ve TCP Hosting
Zaman: 17 Nisan 2009 Cuma 21:00-22:00
Konuşmacı: Onur ŞİMŞEK
Adres: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=M4Z6R2&role=attend

Konu: Silverlight 3.0
Zaman: 19 Nisan 2009 Pazar 21:00-22:00
Konuşmacı: Daron YÖNDEM
Adres: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=Z2535F&role=attend

Konu: XNA Game Studio 3.0 ile Oyun Geliştirme
Zaman: 21 Nisan 2009 Salı 21:00-22:00
Konuşmacı: Cemil UZUN
Adres: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=Q5TM74&role=attend

Konu: SQL Server 2008 - Full-Text Indexing
Zaman: 22 Nisan 2009 Çarşamba 21:00-22:00
Konuşmacı: Pamir ERDEM
Adres: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=FD368T&role=attend

Konu: Silverlight 3.0 ve İş Uygulamaları
Zaman: 26 Nisan 2009 Pazar 21:00-22:00
Konuşmacı: Daron YÖNDEM
Adres: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=58G535&role=attend

Konu: ASP.NET MVC Framework'e Giriş
Zaman: 27 Nisan 2009 Pazartesi 21:00-22:00
Konuşmacı: Uğur UMUTLUOĞLU
Adres: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=GNM9B3&role=attend

Konu: SQL Data Services
Zaman: 28 Nisan 2009 Salı 21:00-22:00
Konuşmacı: Y.Tarık KRANDA
Adres: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=4S2MDW&role=attend

Visual Studio Add-In - CopySourceAsHtml

serhattas1989.nospam@nospam.gmail.com (Serhat) — Tue, 07 Apr 2009 22:12:00 +0300

Çoğu blog yazarı gibi bazı durumlarda kod paylaştığımda onları renklendirmek zorunda oluyorum.BlogEngine'de bu hizmeti veriyor fakat farklı satırlarda dağınık kodlar olunca bu bile uzun zaman alıyor.Gerçi bu hizmeti veren bazı siteler var fakat onlarada tam olarak ısınamadım :) . Visual Studio'da yazılan kodu direk olarak paylaşıma hazırlayan bir add-in var.Adı CopySourceAsHtml .

Eklentiyi İndir

Eklentiyi kurduktan sonra kodu seçip sağtuş / Copy As HTML diyoruz

Daha sonra ekrana aşağıdaki pencere gelecektir.Koda uygulanacak ayarları seçebiliriz buradan.Mesela Number lines from'u işaretlemezsek satır numaraları gözükmeyecektir gibi.

OK dedikten sonra artık kodlarımız hafızada hazır beklemektedir.Tek yapmamız gereken kodlarımızı kullanacağımız yere yapıştırmak olacaktır.Örnek olması açısından basit bir not defterine kodları yapıştırarak test.html sayfası oluşturdum .

Kodları eklediğimiz test.html sayfasını çalıştırırsak renklendirme işleminin problemsiz ve oldukça kolay bir şekilde HTML olarak oluştuğunu görebiliriz .

İyi çalışmalar herkese :)

nedirtv?com - Mart Ayı Webinerleri

serhattas1989.nospam@nospam.gmail.com (Serhat) — Fri, 13 Mar 2009 01:13:00 +0300

nedirtv?com webinerleri Mart ayında da tüm hızıyla devam ediyor. Sekiz farklı webinerin olacağı bu ayda XNA Game Studio, Visual Basic.NET ve SQL Server 2008 gibi konuları ilk defa ele alacağız.

Mart ayında gerçekleştireceğimiz webinerlerle ilgili bilgileri aşağıda bulabilirsiniz.

Konu: XNA Game Studio 3.0'a Giriş
Zaman: 15 Mart 2009 Pazar 15:00-16:00
Konusmacı: Cemil UZUN
Katılım Adresi: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=ZQ2B6R&role=attend

Konu: ASP.NET - Veriye Erişim - I
Zaman: 16 Mart 2009 Pazartesi 21:00-22:00
Konusmacı: Uğur UMUTLUOĞLU
Katılım Adresi: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=S8GGH9&role=attend

Konu: ASP.NET - Veriye Erişim - II
Zaman: 18 Mart 2009 Çarşamba 21:00-22:00
Konusmacı: Uğur UMUTLUOĞLU
Katılım Adresi: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=HS24BN&role=attend

Konu: Visual Basic.NET 9.0
Zaman: 23 Mart 2009 Pazartesi 21:00-22:00
Konusmacı: Burak Selim ŞENYURT
Katılım Adresi: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=3RPNWR&role=attend

Konu: MOSS Form Servisleri
Zaman: 24 Mart 2009 Salı 21:00-22:00
Konusmacı: Burak BATUR
Katılım Adresi: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=PCWN5B&role=attend

Konu: SQL Server 2008 - Full-Text Indexing
Zaman: 25 Mart 2009 Çarşamba 21:00-22:00
Konusmacı: Pamir ERDEM
Katılım Adresi: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=N44G96&role=attend

Konu: WCF - Giriş
Zaman: 27 Mart 2009 Cuma 21:00-22:00
Konusmacı: Burak Selim ŞENYURT
Katılım Adresi: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=4B89QK&role=attend

Konu: Workflow Foundation - Giriş
Zaman: 30 Mart 2009 Pazartesi 21:00-22:00
Konusmacı: Burak Selim ŞENYURT
Katılım Adresi: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=WJ77P2&role=attend

nedirtv?com 3. Yıldönümü Seminerleri - İstanbul

serhattas1989.nospam@nospam.gmail.com (Serhat) — Fri, 06 Mar 2009 10:28:00 +0300

nedirtv?com ailesi olarak 3. yılımızı 14 Mart 2009 tarihinde İstanbul'da gerçekleştireceğimiz seminerlerle kutluyoruz. Bu önemli etkinliğe üyelerimizin katılımlarını bekliyoruz.

2006 Mart ayında yayın hayatına başlayan nedirtv?com 3. yaşını kutluyor. Üç yıldır hazırladığımız Türkçe içerikli videolarla, gerçekleştirdiğimiz webiner ve seminerlerle bilgiyi paylaşmaya, paylaştıkça büyütmeye çalıştık. Üçüncü yılımızı sizlerle kutlamak ve bilgi paylaşımını bu seferde yüzyüze gerçekleştirebilmek için 14 Mart 2009 Cumartesi günü İstanbul'da gerçekleştireceğimiz seminerlere üyelerimizin katılımlarını bekliyoruz.

Seminer programını aşağıda bulabilirsiniz. Kayıt işlemini bu sayfadan gerçekleştirebilirsiniz. Kayıt işleminden önce siteye giriş yapmanız gerekiyor!

Seminerlere 150 kişi katılabilecektir. Seminerlere katılım ücretsizdir.

SEMİNER PROGRAMI

10:00-10:10 Açılış
10:15-11:00 Windows 7 (Fatih Coşkun)
11:00-12:00 Multipoint Programlama (Daron Yöndem)
12:00-13:00 ASP.NET 3.5 SP1 Yenilikleri (Uğur Umutluoğlu)
14:00-15:30 Derinlerde C# (Burak Selim Şenyurt)
15:30-17:00 SQL Server 2008 ile Gelen Yenilikler (Pamir Erdem)
17:00-17:15 Hediye Çekilişi ve Kapanış

Tarih: 14 Mart 2009 Cumartesi
Yer: Microsoft İstanbul Ofisi
Bellevue Residence Levent Mahallesi, Aydın Sokak. No:7 Levent İstanbul
Kroki için tıklayın

Data Caching (Verinin önbellekte tutulması)

serhattas1989.nospam@nospam.gmail.com (Serhat) — Tue, 17 Feb 2009 10:41:00 +0300

Merhaba arkadaşlar,
Bu yazımızda ASP.NET uygulamalarında bize performans kazandıran bir özellik olan Data Caching'e bakacağız.Data Caching'i sitemizde kullanılan bir nesnenin her kullanıcıya tekrardan yaratılmasını engelleyerek bizim belirttiğimiz özellikler(bellekte duracağı süre vb) doğrultusunda tüm ziyaretçilerin Caching işlemi uygulanmış nesneye erişerek tekrardan her bir kullanıcı için nesnemizin yeniden oluşturulmasını engellemek için kullanırız.Aslında bu nesne dediğimizde veritabanından gelen ve içerisinde kayıtlarımızın bulunduğu DataTable,DataSet veya elemanlarımızın bulunduğu koleksiyonlardan başka birşey değildir.Elimizdeki bir veriyi belleğe almak istersek Page sınıfında ki Cache nesnesinin Insert isimli metodunu kullanarak verimizi sunucumuzun belleğinde saklayabiliriz.Verilerimizi belleğe atarken de key-value çiftleri olarak saklakamtayız.

Tabi ki bizim oluşturmak istediğimiz nesneleri bellekte belirlediğimiz süreler doğrultusunda tutabileceğimizi söylemiştik.Saklama işleminde de aşağıdaki iki yöntemi kullanabiliriz;

Sliding Expiration: Bu yöntem ile bellekte ki verimize talep geldikçe sunucumuzda durmasını sağlarız.Şöyle ki mesela veritabanından aldığımız verileri bir DataTable'ye attık ve bu veriyi bellek üzerinde saklamak için Sliding Expration yöntemi ile 10 dk durmasını istediğimiz de ve ziyaretçi bu nesneye eriştiğinde bellekte oluşacak fakat ulaştıktan sonra bellekteki nesneye talep gelmez ise bellekten kaldırılacaktır.Fakat bellek üzerine çıkartılan bir nesnemize hafızada tutulma süresi olarak 10 dk verdiğimizde 18:15'de bir talep geldiğinde nesnemiz 18:25'e kadar bellek üzerinde bulunacaktır.Eğer 18:15'te belleğe çıkartılan nesnemize 18:20'de bir talep gelirse eğer bu sefer verimiz 18:30'a kadar bellek üzerinde duracağını söyleyebiliriz.Yani belirttiğimiz süre içerisinde nesnemize bir talep gelirse bellekteki süremizin üstüne bizim verdiğimiz süre eklenecektir.Aşağıdaki örneğe bakacak olursak veritabanından gelen bilgilerin ilk talep geldiğinde nesneyi belleğe 25 saniyeliğine atıyoruz,bu 25 saniye içinde bir talep gelirse veriler veritabanından tekrar çekilmiyor fakat 25 saniye dolduktan sonra bir talep gelirse sayfamıza tekrardan veritabanından bilgileri okuyum cache'e aktarılıyor yani veritabanımızda değişiklikleri 25 saniye dolduktan sonra anlayabileceğiz.

using System;
using System.Collections.Generic;
using System.Linq;
using System.Web;
using System.Web.UI;
using System.Web.UI.WebControls;
using System.Data.SqlClient;
using System.Data;

public partial class _Default : System.Web.UI.Page
{
    protected void Page_Load(object sender, EventArgs e)
    {
        if (Cache["ogrenciler"] == null)
        {
            SqlConnection con = new SqlConnection("data source=.; initial catalog=OKUL; integrated security=true");
            SqlDataAdapter da = new SqlDataAdapter("select * from ogrenciler", con);
            DataTable dt = new DataTable();
            da.Fill(dt);

            Cache.Insert("ogrenciler", dt, null, System.Web.Caching.Cache.NoAbsoluteExpiration, TimeSpan.FromSeconds(25));

            Response.Write("Veriler belleğe çıkarılıp cache aktarıldı");
        }
        else
            Response.Write("Veriler Cache'den çağırıldı");

        GridView1.DataSource = Cache["ogrenciler"];
        GridView1.DataBind();

        Response.Write("<br/>");
        Response.Write(DateTime.Now.ToLongTimeString());
    }
}

Sayfamızı ilk çalıştırdığımızda aşağıdaki görüntüyü elde edeceğiz.Cache çıkarıldıktan sonra 25 saniye içine tekrar talepde bulunulur ise nesnemiz yeniden oluşturulmayıp cache'den çağıralacaktır.Şu durumda 12:07:29'da veritabanımızdaki kayıtların belleğe çıktığını görüyoruz.

Fakat aşağıdaki resime baktığımızda verilerimizin cache'den geldiğini görüyoruz.Çünkü 12:07:29'da belleğe verilerimizi çıktığında 25 saniye geçmeden tekrar talepde bulunulduğu için bulunulan zamanını üzerine 25 saniye daha eklenmektedir.Sürekli talep geldiğinden zaman ertelenmektedir.Aradaki zaman farkına da bakarsak 41 saniye olduğunu görüyoruz.

Son talepde bulunduğumuzda bellekteki verimize yukarıdaki resime bakacak olursak 12:08:10'da ulaştığımızı görüyoruz.Belleğe çıkartılan nesnemize talep gelmez ise 25 saniye sonra kaldırılacağından 12:08:10 'dan sonra 25 saniye istek olmaz ise cache'lenmiş verimiz sunucumuzun belleğinden kaldırılacaktır.Tekrar istekde bulunulduğu zaman yeniden nesnemiz oluşturularak belleğimiz de cache'lenecektir.Görüldüğü gibi yukarıdaki resimdeki zaman ile aşağıdaki zamana bakacak olursak 40 saniye talep olmadığından verimiz bellektek kaldırıldı ve tekrar istekte bulunulduğunda nesnemiz veritabanımızdaki bilgiler ile doldurulup cache'lendi.

Cache.Insert("ogrenciler", dt, null, System.Web.Caching.Cache.NoAbsoluteExpiration, TimeSpan.FromSeconds(25));

Yukarıda ki satırı incelemek gerekirsek nesnemizi Cache'lemek istediğimizde Cache sınıfının Insert metodunu kullandığımızı söylemiştik.İlk parametresi Cache'deki verimize ulaşmak istediğimiz adı veriyoruz.İkinci parametrede vermiş olduğumuz ad ile Cache'lenecek olan nesnemizi veriyoruz ki bu dt adında bir DataTable nesnemiz.Veritabanından gelen kayıtların tutulduğu nesnedir.Üçüncü parametre bizden CacheDependecy tipinden bir değer beklemektedir.Kısaca bahsetmek gerekirsek bir dosyamıza veya veritabanımıza bağlı olarak Cache'leme işlemini yapmamızı sağlar.Burada bu yöntemi kullanmadığımızdan null değerini verip geçtik.Dördüncü parametremizde Cache'leme yöntemizi belirtiyoruz.Beşinci parametremiz de ise nesnemizin tutulma,ertelenme süresini veriyoruz.

Absolute Expiration :Bu yöntemde ise belirlediğimiz süre dolduğunda nesnemizin bellekten kaldırılmasını sağlar.Aşağıdaki kodlar üzerinden konuşacak olursak sayfamıza talepde bulunulduğunda veritabanımızdaki bilgilerimiz dt isimli DataTable nesnemize doldurulacaktır.Daha sonra Insert metodu ile nesnemizi Cache'leyeceğiz.Fakat burada Sliding'e göre farklı bir tanımlama yapacağız.Absolute tanımlı Cache'lemede insert metodunda belirttiğimiz süre dolduğunda belleğimizin üzerinde Cache'lenen nesne kalkacaktır.Sliding gibi Cache olduğu süre içersinde talep geldiğinde zamanın uzatılması gibi bir yapı söz konusun değildir Absolute Exprition tanımla Cache'lemede.Aşağıdaki örneğimize bakacak olursak sayfamız yüklendiğinde dt isimli nesnemiz yaratılacak ve belirtmiş olduğumuz süre 30 saniye olduğundan süre dolduğunda belleğimizden kalkacaktır.Bu süreden sonra tekrar eğer talep gelirse sayfamıza nesnemiz yeniden yaratılarak belleğimiz üzerine Cache'lenecektir.

using System;
using System.Collections.Generic;
using System.Linq;
using System.Web;
using System.Web.UI;
using System.Web.UI.WebControls;
using System.Data.SqlClient;
using System.Data;

public partial class AbsoluteExpiration : System.Web.UI.Page
{
    protected void Page_Load(object sender, EventArgs e)
    {
        if (Cache["ogrencilerAbsoulute"] == null)
        {
            SqlConnection con = new SqlConnection("data source=.; initial catalog=OKUL; integrated security=true");
            SqlDataAdapter da = new SqlDataAdapter("select * from ogrenciler", con);
            DataTable dt = new DataTable();
            da.Fill(dt);

            Cache.Insert("ogrencilerAbsoulute", dt, null, DateTime.Now.AddSeconds(30), System.Web.Caching.Cache.NoSlidingExpiration);

            Response.Write("Veriler belleğe çıkarılıp cache aktarıldı");
        }
        else
            Response.Write("Veriler Cache'den çağırıldı");

        GridView1.DataSource = Cache["ogrencilerAbsoulute"];
        GridView1.DataBind();

        Response.Write("<br/>");
        Response.Write(DateTime.Now.ToLongTimeString());
    }
}

Cache.Insert("ogrencilerAbsoulute", dt, null, DateTime.Now.AddSeconds(30), System.Web.Caching.Cache.NoSlidingExpiration);

Yukarıda ki satır üzerine konuşmak gerekirse yine her zaman ki gibi Cache'de saklayacağımız verimize bir key veriyoruz.İkinci parametremiz saklayacağımız nesnemiz olmaktadır.Üçüncü parametrenin CacheDependecy tipinden bir değer istemekte olduğunu fakat şimdilik kullanmak istemediğimizden null değerini veriyoruz.Dördüncü parametrede ise nesnemizin bellek üzerinde ne kadar duracağını söylüyoruz.Bu süre dolduğunda bellekten nesnemiz kaldırılacaktır.Son parametremiz de ise Cache'leme yapısını söylüyoruz.
Yukarıda kodumuzu çalıştırdığımızda aşağıdaki gibi kayıtların okunup belleğe çıkartıldığını görüyoruz.

Verilerimiz belleğe 12:46:49'da çıktığından 30 saniye boyunca bellek üzerinde bulunacaktır.30 saniye içinde talepde bulunulduğunda aşağıdaki gibi Cache'den nesnemizin çağırıldığını yeniden nesnenin oluşturulmadığını görmekteyiz.

Fakat bellek üzerine ilk çıktı zaman olan yani 12:46:49 olan nesnemize 30 saniye dolduktan sonra ulaşmak istediğimizde veritabanından gelen kayıtların yeniden nesnemize eklenip oluşan nesnenin bellek üzerinde Cache'lendiğini görüyoruz.Yani nesnemiz yeniden oluşturuluyor çünkü vermiş olduğumuz süre tamamlanıyor.Sliding Expiration'da ki gibi bir erteleme söz konusu değildir Absolute Expiration'da.

Bu Data Cache'leme yöntemleri ile sunucu-ziyaretci arasında işlemlerin daha hızlı olmasını sağlarız.Her kullanıcıya gösterilen belirli nesneleri bu şekilde cache'leyerek her kullanıcıya yeniden oluşturulmadan gösterebiliriz.Tabi ki sayfamız çok hızlı olsun diye de tüm uygulamayı bellek üzerinde cache'lemek bir süre sonra bellek üzerinde uygulamamızın çalışması için ayrılan alanın azalacağından performans kaybına ve çeşitli problemlerle karşılaşma ihtimali ortaya çıkma ihtimalini göz önüne alarak abartıya kaçmadan bu işlemleri yapmalıyız.

Bir sonraki makalede görüşmek üzere :)

Serhat TAŞ

nedirtv?com - Şubat Ayı Webinerleri

serhattas1989.nospam@nospam.gmail.com (Serhat) — Tue, 03 Feb 2009 22:16:00 +0300

Şubat Ayı nedirtv?com Webinerlerinin tarihleri:

Konu: ASP.NET 3.5 AJAX
Zaman: 4 Şubat 2009 Çarşamba 21:00-22:00
Konuşmacı: Fatih COŞKUN
Katılım Adresi: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=ZQ2B6R&role=attend

Konu: Expression Blend 2
Zaman: 6 Şubat 2009 Cuma 21:00-22:00
Konuşmacı: Daron YÖNDEM
Katılım Adresi: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=P8W6DC&role=attend

Konu: Ado.Net Data Services - Güvenlik
Zaman: 11 Şubat 2009 Çarşamba 21:00-22:00
Konuşmacı: Burak Selim ŞENYURT
Katılım Adresi: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=M587JZ&role=attend

Konu: ASP.NET Uygulamalarında Performans İpuçları
Zaman: 13 Şubat 2009 Cuma 21:00-22:00
Konuşmacı: Uğur UMUTLUOĞLU
Katılım Adresi: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=ZJ5CG4&role=attend

Konu: Workflow Foundation
Zaman: 23 Şubat 2009 Pazartesi 21:00-22:00
Konuşmacı: Burak Selim ŞENYURT
Katılım Adresi: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=7TQS69&role=attend

Konu: MOSS 2007: InfoPath Form Services
Zaman: 24 Şubat 2009 Salı 21:00-22:00
Konuşmacı: Burak BATUR
Katılım Adresi: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=52T7RP&role=attend

Konu: Expression Web 2
Zaman: 25 Şubat 2009 Çarşamba 21:00-22:00
Konuşmacı: Cemil UZUN
Katılım Adresi: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=7783W9&role=attend

İstisnai Durum Sınıfları Oluşturmak

serhattas1989.nospam@nospam.gmail.com (Serhat) — Wed, 21 Jan 2009 16:18:00 +0300

Merhaba arkadaşlar,

Önceki yazımızda .NET'te bulunan ve en sık karşılaşılan hataları yakalamayı incelemiştik.Bunlar örneğin değişkenlerin alabileceği boyuttan fazla bir değer atandığında OverflowException veya parametre bekleyen yere kabul edemeyeceği türden bir değer attığımızda FormatException gibi istisnai durum sınıfları bulunmakdaydı.Uygulamalarımızda oluşturduğumuz class'lar üzerinden işlemler yaparken kendi hata yakalama mekanizmalarımızı oluşturmak isteyebiliriz.

Bu hata yakalama sınıflarını yazmak için yazdığımız istisnai durumu class'ları ApplicationException class'ından türetilmelidir. ApplicationException'ın içerisinde ki üyeleri bu şekilde kendi Exception sınıfımızda kullanabiliriz.Burada ki kullanabileceğimiz üyeler .NET'in bize verdiği hazır exception class'larındaki üyelerdir aslında örneğin hatayı ekrana yazdırmakta kullandığımız Message özelliği.

Örnek üzerinden devam etmek gerekirse 3 özelliği olan bir Personel sınıfımız var ve bizim yapmak istediğimiz bu Personel sınıfının Maas isimli özelliğine atanan değerleri kontrol etmek.Mesela 500-750 arasında bir değer atanırsa maaş geçerli sayılıp ekrana yazılacak veya bu girilen değer 500'ün altında veya 750'nin üstünde olursa bu sefer oluşturduğumuz PersonelException isimli exception sınıfını kullanarak bu hatayı yakaladığımızda oluşturduğumuz class'taki message özelliği ile hata ile ilgili bilgiyi ekrana yazdırmak isteyelim.

İlk olarak hata üzerinde işlem yapacağımız class olan PersonelException classını yazıyoruz.

using System;
using System.Collections.Generic;
using System.Linq;
using System.Text;

namespace ConsoleApplication1
{
    //PersonelException hata class'ımızını ApplicationException isimli sınıftan türeterek Exception özelliklerini kalıtım yoluyla alıyor.
    class PersonelException:ApplicationException
    {
        private double _maas;

        //ctor'da üzerinde işlem yapacağı parametreyi atıyoruz.
        public PersonelException(double maas)
        {
            _maas = maas;
        }

        //ve kalıtılan sınıfta Message özelliğini override ile eziyoruz.Bu sayede uygulama mantığımız doğrultusunda bir hata oluştuğunda istediğimiz hata mesajını ekrana yazdırabileceğiz.
        public override string Message
        {
            get
            {
                return "Geçersiz maaş girişi.Girilen maaş 500-750 arasında olmalıdır.Değer:"+_maas;
            }
        }
    }
}

Daha sonra Personel isimli class'ımızı yazarak 3 field tanımlıyoruz ve bu 3 field'leri property haline getirip Maas isimli property'de atanan değeri karşılaştırıyoruz.

using System;
using System.Collections.Generic;
using System.Linq;
using System.Text;

namespace ConsoleApplication1
{
    class Personel
    {
        //Personelimize ait 3 özelliği tanımlıyoruz.Buraya atanan maas özelliğini kontrol edeceğiz.
        private string _ad;
        private double _maas;
        private string _soyad;

        public string Ad
        {
            get { return _ad; }
            set { _ad = value; }
        }
        public string Soyad
        {
            get { return _soyad; }
            set { _soyad = value; }
        }

        //Personel sınıfımızın maaş isimli property'sinde get ve set bloklarını oluşturuyoruz.Get blogunda atanan değeri okuyoruz.Set blogunda ise atanan değeri kontrol etmek için bir if blogu yazıp value 500'ün üstünde ise ve 750'nin altında ise _maas isimli field'a değeri aktarıyoruz eger girilen deger 500-750 arsında değilse bu sefer else blogundan sonraki kod çalışarak önceden oluştrduğumuz PersonelException isimli exception class'ını çağırarak ctor'undaki parametreye hesaplama yapılacak olan değer yani value bilgisini vererek hata mesajını yazdırıyoruz.
        public double Maas
        {
            get { return _maas; }
            set
            {
                if (value > 500 && value < 750)
                    _maas = value;
                else
                    throw new PersonelException(value);
            }
        }
    }
}

Programımızda ise nesnemizi oluşturup Personel property'lerine değerleri atıyoruz.Eğer Maas property'sine istenmeyen değer girilirse catch blogunda tanımladığımız PersonelException isimli exception class'ının message özelliğini ekrana yazdırıyoruz.

using System;
using System.Collections.Generic;
using System.Linq;
using System.Text;

namespace ConsoleApplication1
{
    class Program
    {
        static void Main(string[] args)
        {
            //personel nesnemizi tanımlıyoruz.
            Personel p1 = new Personel();

            //try-catch blogu içerisinde property'lere değerleri atıyoruz.Eger p1 isimli nesnemizin Maas propertisine atanan değer 500-750 arasında değilse hata oluşacağından tanımladığımız catch bloguna düşerek oluşan hataya ait sınıftaki Message özelliğini kullanarak hata mesajını ekrana yazdıracağız.Eğer hata oluşmaz ise yani personelin girilen maaşı 500-750 arasında ise tüm değerleri ekrana yazdıracağız.
            try
            {
                p1.Ad = "Serhat";
                p1.Soyad = "Taş";
                p1.Maas = 713;
                Console.WriteLine("Ad:{0}\nSoyad:{1}\nMaaş:{2}", p1.Ad, p1.Soyad, p1.Maas);
            }
            catch(PersonelException pe)
            {
                Console.WriteLine(pe.Message);
            }
            Console.ReadLine();
        }
    }
}

Programımızı çalıştırdığımızda girilen Maas değeri 713 olduğundan ve bu 500-750 arasında olduğundan program düzgün çalışarak aşağıdaki görüntüyü oluşturacaktır.

Eğer Maas'a 1411 gibi istenmeyen bir değer atarsakta PersonelException sınıfında oluşturduğumuz hata mesajı ekrana yazılacaktır.

Bu şekilde kendi uygulamamızdaki mantığa göre istenmeyen durumlara karşı hata yakalama class'ları yazarak uygulama üzerindeki hakimiyetinizi arttırabilirsiniz.

İstisnai Durum örneğini indir

Faydalı olması dileğiyle iyi çalışmalar :)

Serhat TAŞ

Yapılar (Structs)

serhattas1989.nospam@nospam.gmail.com (Serhat) — Wed, 21 Jan 2009 10:44:00 +0300

Merhaba arkadaşlar,

Bu yazımızda C# programlama dilimizin özelliklerinden biri olan Struct(Yapı)'lara bakacağız.Struct'lar değer tipli verilerdir.Tanımlama bakımından ve içerisinde bulundurduğu özellikleri göz önüne alırsak class'larla aynı benzerlikleri gösterdiğini söyleyebiliriz.Aralarındaki en önemli temel fark struct'ların değer tipli class'ların ise referans tipli olmasıdır.Yapı tanımlamaları struct anahtar sözcüğü ile tanımlanmaktadır yani class anahtar kelimesi yerine struct yazılmaktadır. Elimizdeki verilere bazen referans yardımıyla ulaşmak performans kaybına yol açabilir.Bildiğiniz gibi referans tipli veriler bellekte 2 ayrı bölümde bulunmaktaydı.Referans olan tipin verisi belleğin Heap alanında bulunurken bu heap'deki referansın adı da belleğin Stack adı verilen bölümde bulunarak Heap'daki referansın adresini saklamaktaydı.Değer tipli verilerimiz de ise böyle birşey söz konusu değildi.Değer tipli verilerin kendisi Stack bölgesinde bulunurlardı.Class ve Struct arasındaki temel fark budur yani bellekte tutuluş şekilleridir.Stack alanında bulunan bir değişken için işlem yapmak belleğin diğer bölümü olan Heap'e göre oldukça hızlı olmaktadır.İçerisinde basit işlemler olacağı zaman class yerine struct tanımlamak performans açısından oldukça faydalıdır.Çünkü Struct'lar değer tipli olduğundan belleğin Stack'inde bulunduğundan veri üzerinde işlem yapmak daha hızlıdır !.

Temel olarak bir Struct tanımlaması aşağıdaki gibidir.

    struct Yapimiz
    {
        //Özelliklerimiz
    }

Tanımladığımız Struct içerisine varsayılan bir metot yani Default Constructor yazamayız.Ama parametre vererek parametreli bir yapıcı metot oluşturabilir.Aşağıda 3 adet özelliği olan bir Struct'ın oluğunu görüyoruz.

    struct Yapimiz
    {
        public string _ad;
        public string _soyad;
        public string _yas;
    }

Bu tanımladığımız struct'a 3 adet parametli bir yapıcı metot yazabiliriz.Default yapıcı metotodun yazılamadığını söylemiştik !

    struct Yapimiz
    {
            public string _ad;
            public string _soyad;
            public int _yas;

        public Yapimiz(string ad,string soyad,string yas)
        {
            _ad = ad;
            _soyad = soyad;
            _yas = yas;
        }
    }

Görüldüğü gibi struct tanımlamaları class'lara benzemektedir.Programlama sırasında oluşturduğumuz Struct'ı tanımlamak için new anahtar kelimesi kullanılır.new anahtar sözcüğü ile tanımlanınca bizim yazmış olduğumuz yapıcı metodu veya varsayılan yapıcı metodu üzerinden işlem yapabiliriz.Fakat class'lardan farklı olarak new anahtar sözcüğü kullanmadan da struct'ımız üzerinden nesne tanımlanabilir.Nesneyi varsayılan yapıcı metot ile tanımlarsak struct'ımızdaki alanlara otomatik olarak varsayılan değerle atanır.Yani örnek vermek gerekirse int bir alana 0'ın atanması gibi !.

    class Program
    {
        static void Main(string[] args)
        {
            Yapimiz personel1 = new Yapimiz();
            Console.WriteLine(personel1._yas);

            Console.WriteLine(personel1._ad);
        }
        struct Yapimiz
        {
            public string _ad;
            public string _soyad;
            public int _yas;
        }
    }

Yukarıdaki kodun ekran çıksında ilk ekrana yazılan değer 0 ve ikinci değerde null olduğundan ekranda gözükmeyecektir.Parametre üzerinden biz değer atamadığımızdan default değerler verilmiştir.

Class ile Struct arasındaki diğer fark ise yapıların türetmeye destek vermediğidir.Class'lar bildiğiniz gibi kalıtıma destek vererek kalıtıldığı sınıfın belirlenmiş özellikleri üzerinden işlem yapabiliyordu.Örneğin aşağıdaki şekilde Yapimiz Struct'ımızı PersonelBaseStruct adındaki struct'tan kalıtmak istediğimizde derleme aşamasında hata alarak bu işlemi gerçekleştiremeyiz.

        struct Yapimiz:PersonelBaseStruct
        {
            public string _ad;
            public string _soyad;
            public int _yas;
        }

İçerisinde özellikleri ve parametreli yapıcı metodu bulunan bir struct tanımlayıp programlama sırasında nesne tanımlayıp varsayılan yapıcı metodun parametrelerine değerleri verip yapımızı kullanarak atadığımız değeri ekrana yazdıralım.

class Program
    {
        static void Main(string[] args)
        {
            Yapimiz personel1 = new Yapimiz("Serhat", "Taş", 20);
            Console.WriteLine("Ad:{0}\nSoyad:{1}\nYaş:{2}",personel1.Ad,personel1.Soyad,personel1.Yas);

            Console.ReadLine();
        }
        struct Yapimiz
        {
            private string _ad;
            private string _soyad;
            private int _yas;

            public string Ad
            {
                get { return _ad; }
                set { _ad = value; }
            }
            public string Soyad
            {
                get { return _soyad; }
                set { _soyad = value; }
            }
            public int Yas
            {
                get { return _yas; }
                set { _yas = value; }
            }

            public Yapimiz(string ad,string soyad,int yas)
            {
                 _ad = ad;
                _soyad = soyad;
                _yas = yas;
            }
        }
    }

Yukarıdaki program çalıştığında yapımızın özelliklerini kullanarak verilerimizi ekrana yazabiliriz.

Bu makalemizde Struct kavramını kısaca anlatmak istedim.Faydalı olması dileğiyle iyi çalışmalar :)

Serhat TAŞ