ඇහැට කණට

අහඹු වචන සිද්ධාන්තය

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Wed, 30 Sep 2015 17:06:00 +0000

විසඳුමක් හිතාගන්නම බැරි ගැටළුවක හිරවෙලා ඉන්න වෙලාවක, විසඳුමක් ඕනිමයි කියලා දැනෙද්දී කරන්න තියෙන හොඳම දෙයක් ගැන තමයි මේ කියන්න හදන්නෙ. මේක ටිකක් අමුතු සිද්ධාන්තයක්. හැබැයි ගොඩාක් සරලයි. ඒ වගේම ලස්සනයි.

අහඹු වචන සිද්ධාන්තය

පළමුව ඔබේ ගැටළුව කොළයක සටහන් කර ගන්න
මගේ ගැටළුව

ආච්චි අම්මාට බෙහෙත් බොන්නට හෝ බිව්වාද නැද්ද කියා නිතරම අමතක වීම...

දෙවනුව එක්වරම ඔබේ සිතට නැගුණු වචනයක් ඊට යටින් එම කොළයේම සටහන් කර
ගන්න
කොහොමද අපි වචනයක් තෝරාගන්නේ... ඒ සඳහා උපක‍්‍රම කිහිපයකි.
1. වටපිට බැලීමෙන් දකින වචනයක් ඇස ගැටෙන වස්තුවක් හෝ සංසිද්ධියක්
2. අහඹු ලෙස පෙරළාගත් පොතක පිටුවක් මත අහඹු ලෙස ඇඟිල්ල තබා ඒ ආසන්නයේම දක්නට ලැබෙන වචනයක්
3. ඔබ ළඟ සිටින කෙනෙකුගෙන් අසාගත් හෝ ඇසුණු වචනයක්
4. ඔබ විසින් සකස්කර ගන්නා ලද ඔබේ මතකය අවුස්සන හෝ ඔබ සිතේ හැඟීමක් ජනිත කරවන වචන ලැයිස්තුවකින් අහඹු ලෙස තෝරා ගත් වචනයක්
5. ...

මගේ වචනය 'උදැල්ල'...
මං ඒක තෝරාගත්තේ ඒ වෙලාවේ උදැල්ලක් පොළොවේ වදින හඬ ඇහුණු නිසා.

තෙවනුව කොළය අනෙක්පස පෙරළා ගැටළුවෙන් මුළුමනින්ම හිත නිදහස් කරගෙන එම වචනය ඔස්සේ පමණක් ඔබේ මතකය මෙහෙයවමින් මතකයට නැගෙන සියළුම දෑ කොළයේ සටහන් කර ගන්න.

මගේ වචනය ‘උදැල්ල’ නිසා

පොළොව (උදැල්ලෙන් කරන ප්‍රධානතම කාර්ය්‍යය පොළව ආශ්‍රීත වැඩ ඒ කියන්නෙ උදැල්ල ගැටෙන්නේ පොළොවත් එක්ක)
යකඩ (උදළු තනා තිබෙන්නේ බොහෝවිට යකඩ වලින්)
අනතුරු (උදැල්ලෙන් වැඩකරද්දී මෙන්ම වැඩක් නොගෙන ඉඳිද්දීත් අනතුරු වෙන්න පුළුවන්)
ආරක්ෂාව (ආරක්ෂාකාරී ලෙස ප්‍රවේසමෙන් පරිහරණය කළ යුතුයි)
කොපුවක් (තලයට ආවරණයක් ලෙස පාවිච්චි නොකරන විට උදැල්ලේ තලයට කොපුවක් පැළදවීමට හැකිනම් අනතුරු අවම කරගන්න පුළුවන්)
ගබඩා කාමරය (උදැල්ල තැබීමට බිමක සුවිශේෂ ස්ථානයක් තිබිය යුතුයි ආරක්ෂාවට හා සොයා ගැනීමේ පහසුවට පහසුවෙන් ගතහැකි හොඳින් මතක තිබෙන ස්ථානයක්)
මළකඩ (උදැල්ලක් මිළදී ගන්නා විට මළ නොබැඳෙන වානේ වර්ගයකින් හදපු ඉක්මණින් නොගෙවෙන එකක් මිලදීගත යුතුයි)

දැන් එම ආශ්‍රිත ඔබේ ගැටළුව හා සම්බන්ධ කරමින් හැකිතාක් එක් එක්
සබැඳුම් වලට අදාළ නව අදහස් මෙසේ පෙළගස්වා ගන්න

1. පොළොව
මෙයින් බෙහෙත් බහාලනය තැබිය යුතු ස්ථානය තීරණය කළහැකියි. බිමක තිබ්බොත් ඇස ගැටෙන ප්‍රවණතාවය වැඩියි. කැපී පෙනෙනවා ඒ වගේම අතුපතු ගාන හැම වෙලාවකම අවධානයට යොමු වෙනවා.
5. කොපුව
උදලු තලේට සුවිශේෂී කොපුවක් තිබිය යුතුවා සේම බෙහෙත් බහාලුමද සුවිශේෂී ආකර්ශනීය අයුරින් නිර්මාණය කළ යුතු බව. දැකපු ගමන් හිත ඇදිලා යන නෙත් ඇදගන්නා යන සුවිශේෂී ආවරණයක් බෙහෙත් බහාලුම ලෙස යොදාගැනීම කළ හැකියි.
6. ගබඩා කාමරය (ඉසව්ව)
උදැල්ල ආරක්ෂාකාරී අයුරින් හොඳින් මතක්වෙන, පහසුවෙන් ගැනීමට හා තැබීමට හැකි ස්ථිර හා සුවිශේෂී තැනක තැබිය යුතුවා සේම බෙහෙත් බහාලුමත් තැන්තැන්වල ගෙනිහින් දාන්නට බැරි අයුරින් සුරක්ෂිතව එයට හොඳම තැනෙක හොඳින් ඇස ගැටෙන අයුරින් ස්ථානගත කිරීම.

මෙයින් මගේ අවසන් නිගමනය වූයේ ආච්චී නිතර හිඳගන්නා මිටි ආසනය ආසන්නයෙන්ම ආච්චි අම්මා ආසම කරන පාට, හැඩතල සහිත විචිත්‍රවත් ලෙස නිර්මාණය කරන ලද බිම තැබූ පුංචි ලී පෙට්ටියක් තුළ බෙහෙත් ගබඩාකර තැබීම කළ යුතු බවයි. මීට අමතරව බෙහෙත් ගත් බව සළකුණු කළ හැකි ආකාරයේ අලංකාර දර්ශකයක් පැන්සලක්ද සමඟින් බෙහෙත් බහාලුමේ රඳවා තැබීමත් කළ හැකියි. මේ නිසා අප නිවසේ නොසිටියද ඇය නිවස තුළ නිතරම ගැවසෙන ස්ථානයේ තිබෙන මේ අලංකාර බෙහෙත් බහාලුම දකින ඇයට බෙහෙත් ගන්නට මතක වෙනවා සේම බෙහෙත් ගත් බවට සලකුණු කළ හැකි දර්ශකයක් එයටම සවිකර තිබෙන නිසා එවෙලේම එහි සටහන් කිරීමත් පහසුයි. මේ නිසා එකම බෙහෙත් නැවත ගැනීමත් මගහැරෙනවා. අනෙක නිවසට ආපසු පැමිණි විට අපට සොයා බලන්නත් පහසුයි. තවද මෙම දර්ශකය වෙනුවට කොපුව කියන සබැඳුම ඔස්සේම තවත් යමක් කළ හැකියි. ඒ බෙහෙත් වේල් වෙන වෙනම දැමිය හැකි වෙන්කරන ලද කුඩා ලාච්චු සහිත බඳුනක බෙහෙත් දමා තැබීමයි.

සාම්ප්‍රදායික චින්තන රටාවෙන් බැහැරව එකිනෙකට වෙනස් විවිධවූ දිශාවන් ඔස්සේ ගැටළුවක් දෙස බැලීම මඟින් එයට විසඳුම් සොයා යන නිර්මාණාත්මක ක්‍රමවේදයක් තමයි අහඹු වචන සිද්ධාන්තය කියන්නෙ. එකිනෙකට කිසිදු සම්බධතාවයක් නොමැති අදහස් දෙකක් එකිනෙක හා ගැටීම තුළිනුයි මෙහි ප්‍රතිඵල ඇතිවෙන්නෙ

මා කෙතරම් පුනපුනා කීවත් ඔබම ඔබේ ගැටළුවකට පිළියම් සෙවීමට මෙම ක්‍රමය යොදා ගන්නා තුරුම මෙහි ඇති ප්‍රබල තාක්ෂණය හෝ ඉහළ ඵලදායීතාවය ඔබට වටහාගන්නට පුළුවන්කමක් නැතිවාට සැකයක් කිසිදු නැහැ. මක්නිසාදයත් මමත් මුලින්ම එම අවස්ථාව මුහුණදුන් නිසා. නමුත් එක්වරක් උත්සාහ කර බලන්න. මෙය හරිම විනෝදකාමී දෙයක් වෙයි ඔබට…

අතපසුවට මොහොතයි - පසුතැවුමට දිවියයි

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Thu, 27 Aug 2015 12:20:00 +0000

බොහෝවිට මොහොතක් යනු මොහොතක්ම මිස ජීවිතයම නොවේ. ඇතැම්විට... ජීවිතයම විය හැකියි.
— GeethikaSamarasingha (@sngeethika) January 28, 2013

මෙම ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන, පෙනෙන හා නොපෙනෙන කතා දැනටමත් ඔබ දන්නවා ඇත. සුඩාන සාගතය විසින් ඉතා දරුණු ලෙස හාමතින් පෙළන ලද හිස තබා අතක් පයක් එසැවීමට තරම්වත් වාරු නොමැති මේ කුඩා දරුවා ගිනි අව්වේ පිච්චෙමින් හෙමිහෙමින් බිම දිගේ ඇදි ඇදී යන්නේ කිලෝමීටරයක දුරින් පිහිටි යාබද එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර බෙදා දීමේ මධ්‍යස්‌ථානය කරා ළඟා වීමටයි. මෙවන් දර්ශනයක අවසන් ප්‍රතිඵලය හොඳින් අත්දුටු, සත්ත්ව මළකුණු ආහරයට ගැනීම මත යැපෙන ගිජුලිහිණියෙකු රහසින් කුඩා දරුවා පසු පසින් ඇවිදිමින් යන්නේ කිනම් හෝ මොහොතක මස් නැතද මස්කොට ගිලදමන්නට මසින් තොර මේ සිඟිති සිරුරේ අන්තිම පණ බිඳුව ගිළිහෙන තුරුයි. එය මෙහි පෙනෙන කතාවයි. නොපෙනෙන කතාව…

එවක සුඩානයේ සංචාරයේ නිරතව සිටි දකුණු අප්‍රිකානු ඡායාරූප ශිල්පී කෙවින් කාටර් මෙම දර්ශනය පියවි ඇසින් දැක ඡායාරූපයට නැගූ පුද්ගලයායි. ඒ 1993 මාර්තු මාසයයි.

එම මාසයේම 'ද නිව්යෝක් ටයිම්ස්' පුවත්පතට විකිණුනු මෙම ඡායාරූපය, වෙනත් බොහෝ පුවත්පත් හරහා ලොවම කම්පා කරමින් ලොව පුරා සීග්‍රයෙන් ප්‍රසිද්ධියට පත්වන්නට පටන් ගැන්මත් සමඟම ඡායාරූප ශිල්පී කෙවින් කාටර් ඇතුළුව 'ද නිව්යෝක් ටයිම්ස්' පුවත්පත නිරුත්තර කළ පැනය වූයේ මේ කුඩා දරුවාගේ අවසන් ඉරණම කුමක් වීද යන්නයි. කුඩා දරුවාට ඉන් අනතුරුව සිදුවූ දෙය ඡායාරූපය ගත් සැණින් දරුවා එහෙමම එතැනම දමා ගිය ඡායාරූප ශිල්පී කෙවින් කාටර් ඇතුළුව කිසිවෙකුත් දැන සිටියේ නැත.

ඔහු එසේ වහාම එතැනින් ඉවත්ව ගියේ සාගතයේ දරුණුබව කියැවෙන එවැනි දර්ශන ඡායාරූපයට නැගීම ඔහුගේ රාජකාරිය වුවද රෝග සම්ප්‍රේෂණය සිදුවිය හැකි නිසා දුර්භීක්‍ෂයෙන් පීඩා විඳි දරුවන් කිසිවිටෙකත් ස්පර්ශ නොකිරීමට ඔහුට උපදෙස් ලැබී තිබීම හේතුවෙනි.

වසරක ඇවෑමෙන් ඡායාරූප ශිල්පී කෙවින් කාටර් මෙම ඡායාරූපය වෙනුවෙන් ලෝ පතළ පුලිස්ටර් සම්මානයෙන් පුද ලද නමුත් ඊට මාස තුනකට පසුව එනම් 1994 ජුලි මස 27 වනදා ඔහුට තම ජීවිතයෙන් සමුගැනීමට සිදුවූයේ සියදිවිනසා ගැනීම නිසාවෙනි. මිය යන විට ඔහුගේ වයස අවුරුදු 33 කි.

මිය යන්නට ප්‍රථම ඔහු විසින් ලියන ලද අවසන් ලිපියේ කොටසකි මේ.

"I'm really, really sorry. The pain of life overrides the joy to the point that joy does not exist... depressed ... without phone ... money for rent ... money for child support ... money for debts ... money!!! ... I am haunted by the vivid memories of killings and corpses and anger and pain ... of starving or wounded children, of trigger-happy madmen, often police, of killer executioners ... I have gone to join Ken(ඊට මාස කිහිපයකට ප්‍රථම ඡායාරූප වාර්තාකරණයේ යෙදී සිටියේදී ජීවිතක්ෂයට පත්වූ ඔහුගේ 31 හැවිරිදි සමගාමියා) if I am that lucky."

ආර්ථික දුෂ්කරතා හමුවේ මොහොතකට හෝ තම හෘද්‍යසාක්ෂිය වලලා ගනිමින් මෙවැනි ඡායාරූප ගැනීමට පෙළඹුණු කෙවින් කාටර්ට සිතෙන්නට ඇත්තේ එවන් මොහොතක් මොහොතක්ම පමණක් වනබව පමණි. ඒත් ඒ මොහොත ඇතැම්විට එම දරුවාගේ ජීවිතයම විය හැකි බවවත් කිසිවිටෙකත් නොසිතෙන්නට ඇත. නමුත් ඔහුගේ හෘද්‍යසාක්ෂිය අවදි වූ පසු ඔහු ඒ මොහොත වෙනුවෙන් තම ජීවිතයෙන්මද වන්දි ගෙවා දැන් අවසන්ය.

මා මේ ලිපිය ලියුවේ කිසිවෙකුටත් අවමන් කිරීමට අල්පමාත්‍රීයකුදු හැඟීමකින් නොවේ. සැමවිටම මොනතරම් දුෂ්කරතා මධ්‍යයේ වුවද ප්‍රමුඛත්වය දියයුත්තේ තම හෘද්‍යසාක්ෂියට බව පසක්කොට දීමටයි. ඔබ එක් කුඩා මොහොතක් තුළදී 'ගන්නා' හෝ 'නොගන්නා' තීරණයක්, නොමැතිනම් ඔබ අතින් සිදුවන පුංචි අතපසුවීමක් වෙනුවෙන් ඉතිරි ජීවිත කාලය පුරාම පසුතැවිතැවී ඉන්නට සිදුවිය හැකියි.

අනෙක් කාරණය කිසිවිටෙකත් ආහාර නාස්ති කරන්නටවත් තව කෙනෙකුට කෑම ටිකක් දෙන්නට මැලිවෙන්නටවත් එපා. බඩගින්න තරම් උහුලන්න බැරි ගින්නක් තවත් අපට නොදැනෙන තරම්. අපේ ජීවිත වල අවශ්‍යතා ගොඩායි. ඒ අවශ්‍යතා ඉටුකරගන්නට ජීවිතයත් මදි. ඒ අපේ අන්තිම හුස්ම පොද ආහාර එක්ක කිසිදු සම්බන්ධයක් තිබෙන බවක් අපට කවමදාවත් දැනිලා නැති නිසා. එහෙත් මේ මොහොත වනවිටත් ජීවිතයේ එකම අවශ්‍යතාවය ආහාර වෙලා තියෙන අනන්තවත් ජීවින් මේ මිහිපිට දැඩි කුසගින්නෙන් වේදනාවෙන් පෙළෙමින් යන්තමින් හෝ කුසට අහර බිඳක් ලැබෙන තුරු, නික්මෙන්නට තතනණ අන්තිම හුස්ම පොද අමාරුවෙන් හරි රැකගන්නට හදනවා.

පරිශීලක පිටු

https://en.wikipedia.org/wiki/Kevin_Carter

දැවැන්තයාගේ සමුගැන්ම

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Mon, 24 Aug 2015 15:23:00 +0000

හෙළිවේය අපරාධ සැඟවුණු - නිසා නොමැකුණු ඇඟිලි සළකුණු

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Wed, 05 Aug 2015 03:16:00 +0000

ඇඟිලි සළකුණු

මිනිස් සමෙහි චර්මීය පිටිකා හෙවත් ඇතුල් සම පිට සම තුළට පුඩු ආකාරයෙන් නෙරුම් පවතී. අත්ලෙහි සහ පතුලෙහි සම මත මේවා වැටි (ridges) වශයෙන් දක්නට ලැබේ. එමෙන්ම අත්ලෙන් සහ පතුලෙන් දහදිය නික්මෙන්නේ එම වැටිවල තිබෙන ස්වේද ග්‍රන්ති විවර තුළිනි. අත්ල ස්පර්ශ වන සුමට පෘෂ්ඨ මත ඇඟිලි සළකුණු ලෙස ඉතිරි වන්නේ එසේ නික්මෙන දහදියයි. මේවා අප්‍රකටව හෝ ප්‍රකටව පවතී. තවද පුරුද්දක් ලෙස මිනිසුන් නිතරම මුහුණ සහ හිසකෙස් ස්පර්ශ කරන නිසා මුහුණෙහි, විශේෂයෙන්ම නළලතින් වෑහෙන මේද අම්ල, එම වැටි මත තැවරීමෙන් වඩා තිව්‍ර ලෙසින් පතිතවන ඇඟිලි සළකුණුද වේ. මීට අමතරව කාබන්, තීන්ත, දැලි, තෙල්, ග්‍රීස් හෝ රුධිරය ඇඟිලි සම මත තැවරීම නිසා අත තබන ස්ථානවල එම ද්‍රව්‍ය ඇඟිලි සළකුණු ලෙස තැන්පත් වීමද සිදුවිය හැක. දරුවන්ගේ ඇඟිලි සළකුණු ඉක්මණින් වියැකී යෑම සිදුවේ. මෙයට හේතුව ඔවුන්ගේ සමෙන් මේද අම්ල වහනය නොවීමයි.

ඇඟිලි සළකුණු වැටි රටා

අත්ලෙහි හා පතුලෙහි හටගන්නා වැටි තරමක්දුරට ආරයෙන් එන ලක්ෂණවලට අනුකූලව තීරණයවන රටාවකට අනුව පිහිටයි. නමුත් එය පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට අනන්‍යව පවතී. සර්වසම නිවුන්නුන් දෙපළකගේ වුව ඇඟිලි සළකුණු එකිනෙකට වෙනස්වේ. මෙම රටා උපතට පෙර හටගෙන ප්‍රමාණයෙන් මිස ස්වභාවයෙන් ප්‍රමාණාත්මක වෙනසක් සිදු නොවී ජීවිතකාලය පුරාම පවතියි. මේ හේතුන්‍ නිසා ඇඟිලි සළකුණු පුද්ගලයෙකුගේ අනන්‍යතාව ඔප්පු කිරීමට යොදා ගනියි.

ඇඟිලි සළකුණු වැටිවල මූලික රටා තුනක් හඳුනාගත හැක.

කව

(ඇඟිල්ලේ එක් පසෙකින් ඇතුල්වී ඇඟිල්ල මධ්‍යයේදී නැතිනම් මධ්‍යය දෙසට නැවී වක්‍රාකාරව අනෙක් පසින් පිටවයන වැටි)

මෙහි තවත් ප්‍රභේදයකි කුඩාරම් කව

කුඩාරම් කව

(ඇඟිල්ලේ එක් පසෙකින් ඇතුල්වී ඇඟිල්ල මධ්‍යයේදී නැතිනම් මධ්‍යය දෙසට මුදුන් වී හෝ ඉලිප්පී වක්‍රාකාරව අනෙක් පසින් පිටවයන වැටි)

පුඩු

(ඇඟිල්ලේ එක් පසෙකින් ඇතුල්වී ඇඟිල්ල මධ්‍යයේදී පුඩුවක් සාදමින් සම්පුර්ණයෙන්ම ආපිට හැරී ඇතුල්වූ පසින්ම පිටවයන වැටි)

කැරළි

(ඇඟිල්ලේ මධ්‍ය ලක්ෂ්‍යය වටා සුළි මෙන් වටකුරු හැඩයට කැරළි ගැසෙන වැටි )

වැටිවල හඳුනාගත හැකි ඉතා සියුම් ලක්ෂණ

වැටි අගිසි (වැටියක් අවසන් වන ස්ථානය)

වැටි මුදුන් (වැටියක් තුඩුවක් ආකාරයෙන් තිබෙන ස්ථානය)

වැටි උල් (වැටියක් උලක්‌ මුදුණත මෙන් හැරවුම් ස්ථානය)

වැටි බෙදුම් {(දෙබල - තනි වැටියක් වැටි දෙකකට බෙදෙන ස්ථානය) (තෙබල - වැටි දෙකක් එකිනෙක හරහා යන ස්ථානය)}

වැටි කඩ හෝ තිත් (සාමාන්‍ය වැටියකට වඩා සැළකියයුතු මට්ට්මක් දිගින් අඩු වැටි)

වැටි දූව (දුපතක් ලෙසින් අනෙකුත් වැටිවලින් වටවුණු වැටි)

වැටි විල් (වැටි දෙකක දෙබල කරු එකතුවීමෙන් සෑදෙන හිඩැස්)

වැටි වල (වෘත්තාකාරව වැසුණු වැටි)

වැටි නෙරුම් (වැටියකින් පිටතට නෙරුණු කොටසක්)

පාලම් (වැටි දෙකක් යාකරමින් සෑදුන කුඩා වැටියක්)

ඇඟිලි සළකුණුවල භාවිතය

ඇඟිලි සළකුණු පුද්ගලයෙකුට අනන්‍ය සාධකයක් වන හෙයින් අනන්‍යතාවය තහවුරු කිරීමටත් අපරාධකරුවන් හඳුනාගැනීමටත් මූලිකවම යොදාගනී.

අපරාධකරුවන් හඳුනාගැනීම සඳහා ඇඟිලි සළකුණු යොදාගැනීමේ ක්‍රියාවලිය

සිදුවූ අපරාධයකට අදාළ සැකකරුවන් අතුරින් සැබෑ අපරාධකරුවන් නිවැරදිව හඳුනා ගැනීමේදී එම අපරාධය සිදුවූ ස්ථානයෙන් ලබාගන්නා ඇඟිලි සළකුණු අනිවාර්ය සාධකයක් ලෙස යොදාගැනේ. කෙසේදයත්…

පළමුව අපරාධයක් සිදුවූ ස්ථානයේ සුමට පෘෂ්ඨ මත තිබෙන පැහැදිලිව පෙනෙන ඇඟිලි සළකුණු ඡායාරූපගත කරගන්නා අතර අප්‍රකට ඇඟිලි සළකුණුද ෆයිබර් කෙඳි (අතීතයේදී නම් අශ්ව හෝ දඬුලේන වලිග කෙඳි) බුරුසුවක් ආධාරයෙන් සාමාන්‍ය පුයර කුඩු ඉසීමෙන් මතුකර ගැනීමෙන් හෝ තිව්‍ර කරගැනීමෙන් පසු ඒවාද ඡායාරූපගත කරගනී. නමුත් මතුපිට පෘෂ්ඨයේ ස්වභාවය අනුව යොදන පුයර වර්ගය වෙනස්වේ. එම ස්ථානයේ තිබෙන කඩදාසි හා රෙදි පරෙස්සමෙන් ඉවත්කරගෙන රසායනාගාරයට ගෙනගොස් රසායනික ප්‍රතිකාරක යොදා ගනිමින් ඒවා මතුපිට පතිතව පවතින ඇඟිලි සළකුණුද මතුකරගෙන ඒවාද ඡායාරූපගත කරගනී. කඩදාසි හෝ රෙදි මත පතිතව පවතින ඇඟිලි සළකුණු වාෂ්පශීලී විශේෂිත රසායනික ප්‍රතිකාරක දියරයක් වරක් හෝ කිහිපවරක් ඉසීමෙන් මතුකර ගැනීම හා තිව්‍ර කරගැනීම සිදුවේ.

දෙවනුව විශාලකර බලන අත් කාචයක් යොදාගෙන එම ඇඟිලි සළකුණු වල පිහිටා තිබෙන රේඛා, කැපුම් තුවාල කැළැල්, ගැටිති, ඉන්නන් හා කරගැට වැනි දෑ නිසා ඇතිවන සුදුපැහැති හිඩැස් විශේෂ ලක්ෂණ ලෙස හඳුනා ගනිමින් ඒවා පිළිබඳව සටහන් කර ගනී.

තෙවනුව පහත රූපයේ පෙනෙන පරිදි සියුම් ලක්ෂණ වැඩි ප්‍රමාණයක් දැකගත හැකි ප්‍රදේශයක් හරහා රේඛාවක් ඇඳ එම රේඛාවෙන් කැපෙන වැටි, එක් දිශාවක් ඔස්සේ පිළිවෙලින් නිරීක්ෂණය කරමින් ඒ අවට පිහිටා තිබෙන විශේෂිත ලක්ෂණ 10ක් - 12ක් පමණ තුඩකින් සලකුණු කර ගනී. මෙම ලක්ෂණ කලාපීය රටවල් කිහිපයක් එකතුවෙන් ඇතිකරගත් පොදු සම්මුතියකට අනුව නම් කරන ලද ඒවාවේ.

මේ අතරතුර විශේෂිත තීන්ත වර්ගයක් භාවිත කරමින් සැකකරුවන්ගේ දෑත්වල අත්ල මුළුමනින්මද සියළුම ඇඟිලිවල පළමුවන පුරුක වෙනවෙනමද විස්තර පත්‍රිකාවක් මතට ගෙන එයින් පිටපත් ලබාගනී.

ඉන්පසුව අපරාධය සිදුවූ ස්ථානයෙන් මතුකර ගත් ඇඟිලි සළකුණු හා සමඟ ඒවා සසඳමින් කලින් හඳුනාගත් විශේෂිත ලක්ෂණ නිවැරදිව මතුකර ගැනීමෙන් සැබෑ අපරාධකරු හඳුනා ගන්නට උත්සාහ කරයි.

මා මෙම ලිපියෙන් පැහැදිළි කරන්නට උත්සාහ කළේ ඇඟිලි සළකුණු හා සම්බන්ධ මූලික සිද්ධාන්ත හා ඇඟිලි සළකුණු හඳුනාගැනීමේ යාන්ත‍්‍රණය පමණි. ඒ සඳහා යොදාගන්නා තාක්ෂණික යෙදවුම් හෝ මෙවලම් භාවිතය ගැන සඳහන් කර නොමැත.

තවද මෙම ලිපිය ලිවීමට සහාය දුන් මෙහිලා නම් සඳහන් කිරීමට අපහසු අපරාධ විමර්ශන අංශයේ නිලධාරී මහතුන් දෙපළටද මෙයින් බෙහෙවින් ස්තුතිවන්ත වෙමි.

පරිශීලක පිටු

යන්නට එපා… තවම හිත පිරුණේ නැහැ…

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Wed, 29 Jul 2015 11:35:00 +0000

පි:

ගැ:

පි:
ගැ:

පි:

ගැ:

පි:
ගැ:

දැන්මම මාව දාලා යන්නට එපා
මේ හිත තවම පිරුණේ නැහැ
මේ දැන් නේ ආවේ...
මේ...... දැන්....
වසන්තය ලෙසින් ඔබ පැතිරෙන අතරේ
ඔබේ සුවඳ සුළඟට ටිකක් මුහුවෙන්නට දෙන්න
මගේ බැල්ම ටිකා…ක් ඔබ දිහාට වැටෙන්නට ඉඩදෙන්න
තව ටිකක් හැන්දෑ වුණා වේ
මගේ හිත ටිකා…ක් සන්සුන් කරගන්නට ඉඩදෙන්න
මට තව ටිකක් ජීවත් වෙන බව දැනෙන්නට හරින්න
තව ටිකා..ක් ඔබ නිසා මට දැනෙන මත් බවේ බිඳුවක් තොල ගාන්නට දෙන්න
තවම කිසිවක් කියන්නටවත්, අහන්නටවත් ලැබුණේ නැහැනේ

තරු දිලෙන්නට වුණා
(රැයේ) පහන් දැල්වෙන්නට වුණා
තවත් නම් මාව වළක්වන්න හදන්නට එපා
ඉදිරියට පැන මගේ මඟ අහුරන්නට එපා
දැන් මම නැවතුනෝතින් කවමදාවත් ආපිට යන්නට නම් බැරිවේවි
ඔව් ඔයා හැමදාමත් මෙහෙම කියාවී
මගේ හදවත තවම පිරුණේ නැහැ කියලා
මේක කොහෙන්හරි ඉවරයක් වෙන්න ඕනිනේ
ඒත් කොහොමටවත් එහෙම වෙන දෙයක් නම් නොවෙයිනේ
දැන්ම නොවෙයි දැන්ම නොවෙයි
බැහැ බැහැ දැන් නම් බැහැ

නොනිමුණු ආසාවන්හී ගිල්වා
නොසන්සිඳුණු පිපාසයක හෙළා
හැමදාමත් මාව මේ විදියට මෙහෙම හැර යනකොට කොහොම නම් ආදරයක් ජය ගන්න ද
මේ දිවි මඟේ තරුණ සිත්සතන්හි හටගන්නා ආශාවන් හමුවේ අපිට ජයගන්නට තිබෙන අභියෝග බොහොමයි
තරහා වෙන්න එපා මම කියන ඒවාට, මේ ආදරේ නිසා කියන දේවල්ම මිස මොනම විදිහකින්වත් චෝදනා කරනවා එහෙම නොවෙයි
ඔව් ඔයා හැමදාමත් මෙහෙම කියාවී
මගේ හදවත තවම පිරුණේ නැහැ කියලා
ඔව් තවම හද පිරුණේ නැහැ තමයි
එපා එපා ඔහොම කියන්නට එපා

පි:

ගැ:

පි:
ගැ:

පි:

ගැ:

පි:
ගැ:

අභී නා ජා ඕ චෝඩ් කර්
කේ දිල් අභී භරා නහී...//
අභී අභී තෝ ආයී හෝ
අභී අභී තෝ...
අභී අභී තෝ ආයී හෝ
බහාර් බන් කේ චායී හෝ
හවා සරා මැහැක තෝ ලේ
නසර් සරා බැහැක තෝ ලේ
යේ ශාම් ඩහල් තෝ ලේ සරා...//
යේ දිල් සම්භල් තෝ ලේ සරා
මේන් තෝඩි දේර් ජී තෝ ලූන්
නශේ කේ ගූන්ට් පී තෝ ලූන්...//
අභී තෝ කුච් කහා නහී
අභී තෝ කුච් සුනා නහී
අභී නා ජා ඕ චෝඩ් කර්
කේ දිල් අභී භරා නහී

සිතාරේ ජ්හිල්මිලා උඨේ
චරාග් ජග්මගා උඨේ
බස් අබ් නා මුජ්හ්කො තෝක්නා...//
නා බධ් කේ රාහ් රෝක්නා
අගර් මේන් රුඛ් ගයී අභී
තෝ ජා නා පාඋන්ගී කභී
යෙහී කහෝගේ තුම් සදා
කේ දිල් අභී නහී භරා
ජෝ ඛතම් හෝ කිසී ජගාහ්
යේ ඓසා සිල්සිලා නහී
අභී නහී... අභී නහී...
නහී… නහී… නහී… නහී…

අදූරි ආස්...
අදූරි ආස් චෝඩ් කේ
අදූරි ප්‍යාස් චෝඩ් කේ
ජො රෝස් යූන් හී ජාඔගී
තෝ කිස් තරාහ් නිබාඔගී
කේ සින්දගී කී රාහ් මේ
ජවාන් දිලොන් කී චාහ් මේ
කයී මකාම් ආයෙගේ
ජෝ හම් කෝ ආස්මාන්යෙගේ
බුරා නා මානෝ බාත් කා
යේ ප්‍යාර් හේ ගිලා නහී
හාං යෙහී කහෝගේ තුම් සදා
කේ දිල් අභී භරා නහී
හාං දිල් අභී භරා නහී
නහී… නහී… නහී… නහී…

1961 වසරේ තිරගත වුණු ජායීදේව් විසින් සංගීත අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද හම් දෝනෝ (අපි දෙන්නා) චිත්‍රපටයට ඇතුලත් මේ ගීතයට ප්‍රධාන චරිත ලෙස දේව් ආනන්ද් හා සධානා රංගනයෙන් දායක වන අතර ගීතයේ ගායනය මොහොමඩ් රාෆී සහ ආශා භෝස්ලේ විසිනි. පසුකාලීනව 2011 වසරේ තිරගත වුණු මෞසම් (සෘතුව) චිත්‍රපටයටද මේ ගීතයේ කොටසක් ඇතුලත්ව තිබිණි.

නිවී සැනසුණු නොනවතින රිද්මය මෙන්ම කතා කරන බස් වහරෙන් ඉතා සරල ලෙස ගළපන ලද පද මාලාව නිසා මා මේ ගීතයට බෙහෙවින් ප්‍රිය කරමි. එහෙයින් ඔබ හා රසය බෙදා හදා ගන්නට හින්දි වචනවල සිංහල උච්චාරණය හා අරුතත් සමඟම ගීතය ඔබ හමුවට ගෙන එන්නට අදහස් කළෙමි. මා විසින් මේ ලිපිය ලියන ලද්දේ 2011 වසරේදීයි. ඒ මා මේ ගීතයට සවන්දුන් මුල්ම අවධියේදීයි. වසර හතරකට පසුවත් එහි රසය නොනැසී තිබීමම මේ ලිපිය පළකරන්නට මා දිරිගන්වන ලදී.

බත් කනවද? තේ බොනවද? බත් කාලම තේ බොනවද?

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Fri, 24 Jul 2015 07:05:00 +0000

ඔබට බත් කාලා තේ එකක් බොන්න හිතුනොත්...

ගොඩක් දෙනෙකුට තිබෙන ගැටළුවක් තමයි බත් කාලා තේ බොන්න හොඳද කියන කාරණය.

කෙළින්ම පිළිතුරට නොයා අපි බලමු තේ ගැන විස්තර ටිකක්. නැතිනම් උත්තරය දැනගත්ත ගමන් ලිපිය කියවන එකේ තේරුමක් නැහැ කියලා හිතෙන්නත් පුළුවන්නේ.

තේ කියන්නෙ ඉතා ප්‍රණීත රසයකින් යුක්ත එමෙන්ම ශරීර ප්‍රබෝධය ගෙනදෙන ස්වභාවික රසායනික සංඝටක අඩංගු ඉතාම සුවිශේෂී පානයක්. ලෝකේ හොඳම තේ වැවෙන්නේ අපේ රටේ වුණාට තේ කියන්නේ අපේ රටට ආවේණික ශාකයක් නොවන බව, ඔයාල හැමෝම දන්නවානෙ. නැතිනම් දැන් දැන ගත්තානෙ. තේ වගාව අපේ රටට හඳුන්වා දීම ගැන දැනගන්න ඕනි නම් මේ තේ විකි ලිපිය කියවන්න. තේ ගසේ විද්‍යාත්මක නාමය කැමෙලියා සිනෙන්සිස් (Camellia sinensis). මේ ගසේ දළු වලින් ප්‍රධාන වශයෙන් තේ වර්ග හතරක් නිපදවා ගැනෙනවා. ඒවා තමයි කළු තේ black tea, ඌලෝන් තේ oolong tea, කොළ තේ green tea සහ සුදු තේ white tea. මේවා වර්ගීකරණය වෙලා තිබෙන්නේ සකස්කිරීමට යොදාගන්නා ක්‍රියාවලිය මෙන්ම භාවිත කරන දල්ලේ මේරු නොමේරූ ස්වභාවය අනුව. මේ අනුව මේ තේ වර්ගවල රසයද ගුණයද එකිනෙකට වෙනස් වනවා.

තේ වල තිබෙන සෞඛ්‍යමය වැදගත්කම ගැන පර්යේෂණ අරම්භ වෙලා තිබෙන්නේ මීට වසර 4700 කට පමණ පෙර සිට, එනම් තේ කොළ තැම්බූ වතුර පානයට ගැනීම ආරම්භවනවාත් සමඟම බවට තේ පුරාවෘත්තයේ සඳහන් වෙනවා. ඒ චීනයේ ෂෙනෝඞ් අධිරාජයා විසින් රචිත ඉතා පැරණි සම්භාව්‍ය කෘතියක (The Divine Farmer's Herb-Root Classic) තේ ගැන කෙරුණු සඳහනක් සමඟින්. එහෙම ආරම්භ වුණු පර්යේෂණ මේ අද දක්වාත් නොකඩවා කෙරීගෙන යනවා.

පහතින් දැක්වෙන, රුක්මනී දේවිය විසින් ගායනා කරන ලද තේ ගැන කියැවෙන මනහර ගීතය රසවිඳලම අපි ලිපියේ ඉතිරි ටික කියවමු.

තේ පැන් දින දින වැඩි වැඩියෙන් - බීමෙන් සිරුරට සැප වැඩිවේ… ඒ කොහොමද ඒ ???

එකින් එක අරගෙන විග්‍රහ කරන්නට අපහසු නමුත් වැදගත් කරුණු දහයක්

පිළිකා ඇතිවීමේ අවදානම අඩු කිරීම
අධි රුධිර පීඩනයට එරෙහිව නැගී සිටීම
හෘද රෝග අවම කිරීම
දියවැඩියාව 2 රෝගයට පිළියමක් වීම
ස්නායු ප්‍රබෝධමත් කිරීම
දන්ත සෞඛ්‍යයට හිතකර වීම
කොලෙස්ටරෝල් පාලනය
රුධිර සංසරණය ක්‍රමවත් කිරීම
කැලරි දහනය මඟින් ස්ථුලතාවය මගහැරීම (කොළ තේ)
විජලනය මඟ හැරීම (ඒකනේ පාචනය ඇති විට අඩු කහට තේ ගොඩාක් බොන්න දෙන්න කියලා වෛද්‍යවරු නිර්දේශ කරන්නෙ.)

ආහාර වේලක් අතරතුර හෝ ආහාර වේලකින් පසුව තේ පානය කිරීම හේතුවෙන් අමාශයේ ආමවාතය ඉවත් කරමින් ආහාර ජීරණයට වැඩි ඉඩකඩක් ලබා දෙනවා එමෙන්ම ඛේටය ස්‍රාවයට මඟ සළසමින් ආහාර විකීම, ගිලීම පහසු කරවන අතරම මේනිසා මුඛ කුහරය තුළදී පිෂ්ඨය 30% ක ප්‍රතිශතයක් ජීර්ණයට ලක්කිරීමට උපකාරී වන ඛේටයේ අඩංගු ඇමිලේස් නිසි පරදි ප්‍රයෝජනයට ගැනෙනවා. තවද තේ පානයෙන් ආමාශයික යුෂයේ තිබෙන පෙප්සීන් වැනි එන්සයිම ස්‍රාවය වීම උත්තේජනය කරමින් වඩා සුදුසු මාධ්‍යයක් ඇති කරමින් ජීර්ණ ක්‍රියාවලිය පහසු කරනවා. තවද බඩේ දාහය නිවන ප්‍රති ඔක්සිකාරක තේ වල අඩංගුව පවතින බැවින් ඇතැම් ජීර්ණ සංකීර්ණතා නැති කිරීමට හේතු වෙනවා.

මෙන්න මේ හේතූන් නිසා ආහාර වේලක් ගත්තහම තේ ටිකක් බොන එක හොඳයි නමුත් බත් වගේ ප්‍රධාන ආහාර වේලකට පස්සෙ නම් තේ බොන එක අනුමත කරන්න බැහැ. මොකද අපි ප්‍රධාන ආහාර වේලකින් බලාපොරොත්තු වෙන්නෙ කුසගින්න නිවා ගැනීමම නොවන නිසා. ප්‍රධාන ආහාර වේලකින් තමයි ශරීරයට අත්‍යාවශ්‍ය පෝෂ්‍ය පදාර්ථ අපි ලබාගන්නේ. මේවායින් ශරීරයේ පැවැත්මට බලපාන ප්‍රධානතම සංගටකයක් තමයි යකඩ. ඉතින් අපි ගන්නා ආහාරයක යකඩ අඩංගු වෙලත් ඒවා අපේ ආහාර මාර්ගය තුළදී ශරීරයට අවශෝෂණය වීම වළක්වාලන යමක් මේ තේ පානය නිසා සිදුවෙනවා නම්... ඇත්තටම සිදුවෙන්නෙ තේ වල තිබෙන ටැනනින් කියන සංගටකය මඟින් ආහාරයේ තිබෙන යකඩ සමඟ සංකීර්ණ බන්ධන සදා ගැනීම හේතුවෙන් යකඩ අවශෝෂණය වීම වැළැක්වීම . මීට අමතරව කැෆේන්ද පෝෂ්‍ය පදාර්ථ අවශෝෂණයට බලපෑම් එල්ල කරනවා. කෝපි බිව්වහමත් මේකම වෙනවා. කෝපි නම් බොන්නම හොඳ නෑ. මොකද කෝපි වල තේ වල වගේ තුන්හතර ගුණයක් කැෆේන් අඩංගු වෙනවා.

මෙහි තිබෙන භයානකම තත්ත්වය තමයි යකඩ ඌනතාවය නිසා රක්තහීනතාව ඇතිවීමේ අවදානම. රක්තහීනතාවය ඇතිවීමට වෙනත් ප්‍රබල හේතු ගණනාවක් තිබිය හැකියි. විශේෂයෙන්ම අප ගන්නා ආහාර වල ප්‍රමාණවත් තරම් යකඩ අන්තර්ගත අඩංගු වෙනවාද කියන කාරණය.

ඒ කෙසේ නමුත් රක්තහීනතාවය ගැන දැන්ගන්න මා විසින් ගියවර පලකරන ලද කන්නටත් බැරිය නොකා ඉන්නටත් බැරිය ලිපිය කියවන්න.

මෙන්න මේ කාරණය නිසා ප්‍රධාන ආහාර වේලකට පස්සෙ තේ බොන්න හොඳ නැහැ. ඉඳලා හිටලාවත් බොන්න යන්න එපා. පුරුද්දට යන්න පුළුවන්. උණු වතුර ටිකක් බොන එක නම් ගොඩාක් හොඳයි. ජීර්ණය පහසු වෙන්න. නමුත් වතුර වුණත් ගොඩාක් බොන්න හොඳ නෑ. මොකද ආමාශයික යුෂයේ සාන්ද්‍රණය අඩුවීම නිසා මාධ්‍යයේ ආම්ලිකතාවය අඩුවෙලා ජීරණ අක්‍රමිකතා ඇතිවන නිසා.

පමණට වඩා තැම්බුණු තේ කොළ වලින් සදා ගන්නා තේ වල සංගටක ශරීරයට අහිතකරයි. තේ වලට නටන වතුර දාලා ගොඩක් වෙලා තිබෙන්නට හරින්න එපා. ඉක්මණින් පෙරාගෙන පානයට ගන්න. තිබහ තරමටම තේ බොන්නත් එපා එහෙම බොනවා නම් අඩු කහට තේ බොන්න. ඒ වගේම අඩු සීනි තේ කොහොමටත් සෞඛ්‍යාරක්ෂාවට හොඳයි. සීනි නිසා හොඳ රසක් වගේම ප්‍රබෝධමත් බවක් ලැබෙන බව ඇත්ත ඒත් තේ වල ස්වභාවයෙන්ම තිබෙන කැෆේන් මේ ප්‍රබෝධමත් බව ඇති කරනවා.

තවත් දෙයක්… රෑට නම් තේ බොන්නම එපා. තේ වල තිබෙන කැෆේන් ඔබව රෑ පුරා ඇහැරවා තබාවි. නමුත් ඇහැරගෙන ඉන්න ඕනි නම් බොන්න. (රෑ වැඩ කරන, පාඩම් කරන අය එහෙම)

තවද බඩ දැවිල්ල තිබෙන අයට නිතර තේ පානය ගැස්ට්‍රයිටීස් වැඩි වීමට හේතුකාරක විය හැකියි.

තේ බොන එක ශරීරයට හිතකර නම් මොකද්ද තේ බොන්න හොඳම වෙලාව…

ප්‍රධාන ආහාර වේල් දෙකක් අතරතුර… අඩුම තරමේ ප්‍රධාන ආහාර වේලකට පැයකට වත් පසුව…

ඒ කියන්නෙ උදේ දහයට සවස තුනට වගේ බඩ හිස් වේගෙන එන වෙලාවට පෝෂ්‍ය පදාර්ථමය වටිනාකමට වඩා රසය වැදගත් වන පොඩී රස කැවිල්ලක් සමඟ හෝ සුළු ආහාරයකට(කෙටි කෑම) පස්සෙ නම් තේ ටිකක් බිව්වට කමක් නැහැ. කැමති නම ඉඟුරු ඉස්ම ටිකක් දෙහි හෝ ලෙමන් බින්දුවක් දෙකක් තේ එකට එකතු කර ගැනීම කළ හැකියි. මෙයින් කෑම අරුචිය, අජීර්ණය හා වමනය සමනය වෙනවා. නැතිනම් එළ කිරි, මෝලට් හෝ චොකලට් කිරි ටිකක් වුණත් එක්කර ගැනීමෙන් රසවත් බව හෝ ගුණදායක බව වැඩි කර ගත හැකියි. කුසගින්නද නිවාගත හැකියි. කොහොමටත් මොනයම් හෝ ආහාර වේලකට පස්සෙ සිසිල් බීමක් පානය කරනවාට වඩා තේ, කෝපි වැනි උණුසුම් පානයක් බොන එක හොඳයි.

කොහොම නමුත් තේ කියන්නේ දුප්පත් පොහොසත් බේදයකින් තොරව ලෝකයේ ඕනෑම කෙනෙක් වරක් හෝ රසවිඳිමට ඉඩකඩ තිබෙන සුවිශේෂීම පානයක්.

පරිශීලක පිටු

කන්නටත් බැරිය - නොකා ඉන්නටත් බැරිය

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Wed, 22 Jul 2015 08:23:00 +0000

යකඩ

ශාකමය හෝ සත්ත්වමය සෑම ජීවී සෛලයක් තුළම අන්තර්ගත වෙමින් ඒවායේ නඩත්තුවට බෙහෙවින් උපකාරී වන සංඝටකයකි යකඩ.

ශරීරයේ තිබෙන යකඩ වල ප්‍රධාන කර්තව්‍යය ශරීරයේ සෑම සෛලයකටම සිය පරිවෘත්තීය (ආස්වාස ප්‍රාස්වාස) ක්‍රියාවනට ඕනෑ කරන ඔක්සිජන් පරිවහනයට හා පරිභෝජනයට දායක වීමයි. මිනිස් ශරීරයේ අන්තර්ගත යකඩ වලින් වැඩිම ප්‍රතිශතයක් (70% ක් පමණ) මේ සඳහා දායක වන අතර ඒවා රතු රුධිරාණු සෛලවල තිබෙන හිමොග්ලොබින් හා මාංශපේශි සෛල වල තිබෙන මයෝග්ලොබින් කියන ප්‍රෝටීන දෙක තුළ ගබඩාව පවතී.

මෙයින් හිමොග්ලොබින් තුළ තිබෙන යකඩ තමයි පෙනහළු වල සිට පටක කරා ඔක්සිජන් රැගෙන යෑම සිදුකරන්නේ

එමෙන්ම මයෝග්ලොබින්වල තිබෙන යකඩ තමයි මෙසේ ගෙන එනු ලබන ඔක්සිජන් භාර ගැනීමත්, ගබඩා කර ගැනීමත්, සෛල කරා ගෙනයෑමත් , අවශ්‍ය අවස්ථා වලදී පරිභෝජනයට මුදාහැරීමත් සිදු කරන්නේ.

මීට අමතරව හදිසි අවස්ථාවකදී අමතර ශරීර ශක්තිය උපදවා ගැනීමටත් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ මනා ක්‍රියාකාරීත්වයටත් ඇතැම් ප්‍රෝටීන තුළ හා එන්සයිම තුළ තිබෙන 6% ක් වැනි සුළු යකඩ ප්‍රතිශතයක් දායක වන අතර ශරීරයේ අනෙකුත් සියළුම සෛල වල ගබඩා වී තිබෙන්නේ ඉතිරි 25% යි.

යකඩ ඌනතාවය

අප එදිනෙදා ගන්නා ආහාර වල ප්‍රමාණවත් තරම් යකඩ අන්තර්ගත නොවීමෙන් හා යකඩ අවශෝෂණයට බාධා ඇතිවීමෙන් ශරීරය තුළ යකඩ ඌනතාවයක් හටගත හැකියි. මෙහි තිබෙන භයානකම තත්ත්වය යකඩ ඌනතාවය නිසා රක්තහීනතාව ඇතිවීමේ අවදානමයි.

මොකක්ද මේ රක්තහීනතාවය කියන්නෙ…

රක්තහීනතාවය කියන්නෙ රුධිරයේ රතු රුධිරාණු සෛල මට්ටම හෝ රතු රුධිරාණු සෛලවල තිබෙන හිමොග්ලොබීන් ප්‍රෝටීන මට්ටම පහත වැටීම. වෙනත් විදියකින් කියනවා නම් රුධිරයේ ඔක්සිජන් පරිවහණය අඩාල වීම.

රුධිරයේ රතු රුධිරාණු සෛල නිෂ්පාදනයට යකඩ අත්‍යාවශ්‍ය සාධකයක්. ඒ වගේමයි ශරීරය තුළ යකඩ වැඩි වශයෙන් අන්තර්ගත වන්නේත් මේ රතු රුධිරාණු සෛලවල තිබෙන හිමොග්ලොබීන් කියන ප්‍රෝටීනය තුළ. රුධිරයේ රක්ත වර්ණයට හේතු වන්නේත් මේ යකඩ අන්තර්ගත හිමොග්ලොබීන් ප්‍රෝටීන. පෙනහළු තුළදී ඔක්සිජන් අණු සමඟ බන්ධන සාදා ගනිමින් පෙනහළු වල සිට පටක කරා ඔක්සිජන් ගෙන එනු ලබන්නේ හිමොග්ලොබින් වල තිබෙන යකඩ මඟින්.

මේ නිසා ප්‍රමාණවත් තරම් යකඩ තිබුනොතින් තමයි ප්‍රමාණවත් තරම් රතු රුධිරාණු නිෂ්පාදනය සිදුවන්නේ. ප්‍රමාණවත් තරම් රතු රුධිරාණු නිෂ්පාදනය වුණොත් තමයි රතු රුධිරාණු නිෂ්පාදනයට හා ඔක්සිජන් පරිවහනයට ප්‍රමාණවත් තරම් යකඩ ගබඩාකර ගත හැකි තරම් හිමොග්ලොබීන් මට්ටමක් රුධිරයේ පවත්වා ගතහැකි වන්නේ.

කොහොමද අපි රක්තහීනතාවය හඳුනා ගන්නේ...

සුදුමැලි පෙනුම, ඈලිමෑලි කතාබහ, අලස හැසිරීම, ගාටන ගමන… කොටින්ම කිව්වොතින් වෙහෙස මහන්සිය හා තෙහෙට්ටු විලාසයක් පෙන්නුම් කරනවානම් ඒවායෙන් රක්තහීනතාවය හඳුනාගත හැකියි.

මොනවද මේ රක්තහීනතාවයේ ලක්ෂණ...

ශරීරයේ යකඩ අඩු වුණහම රුධිරයේ රතු රුධිරාණු මට්ටම මෙන්ම යකඩ අඩංගු හිමොග්ලොබීන් මට්ටම පහළ වැටීම සිදුවන නිසා රුධිරයේ රක්ත වර්ණය අඩුවීමත් ඔක්සිජන් පරිවහණය අඩාල වීමත් සිදු වෙනවා.

කොහොමනමුත් ගොටුකොළ, වෙල්අලකොළ නිවිති තම්පලා කංකුං ආදි කොළ එළවඵ , පීකුදු, මාඵ, රතුපැහැ මස් වර්ග, සෝයා ටෝෆු, පරිප්පු, උක් පැණි, තල,බෝංචි, මුං ඇට හා රනිල බීජ යනාදිය යකඩ බහුල ආහාර නිතිපතා ඔබේ ආහාරයට එකතුකර ගන්නවා නම් රක්තහීනතාවය ඇතිවීමේ අවදානමක් මතුවන්නේ නැහැ. මේවායෙන් සත්ත්වමය ආහාරවල අඩංගු යකඩ ශාකමය ආහාරවල අඩංගු යකඩ වලට වඩා පහසුවෙන් ශරීරයට අවශෝෂණය කරගත හැකියි. නමුත් යකඩ අඩංගු සත්ත්ව හා ශාක යන ආහාර ජාති දෙකම එකට ගැනීමෙන් ශාකමය අහාර වල තිබෙන යකඩ අවශෝෂණය වැඩිකර ගත හැකියි. එමෙන්ම යකඩ බහුල ආහාර සමඟ විටමින් C අඩංගු ආහාර පාන ගැනීමෙන්ද යකඩ අවශෝෂණය දිරිගැන්වෙයි.

මිනිසාගේ දෛනික යකඩ අවශ්‍යතාවය ග්‍රෑම් 2.5 ක් පමණ වේ. ඒ ප්‍රධාන වශයෙන්ම ඔක්සිජන් පරිවහනය සඳහායි. සිරුර තුළ යකඩ නිෂ්පාදනය සිදුනොවන අතර අවශ්‍යතාවයක් තිබූ පමණින් යකඩ ආහාරයට ගැනීමටද නොහැකියි. එනිසා මෙම අවශ්‍යතාවය සපුරාගත හැකි එකම මාර්ගය යකඩ අඩංගු අහාර පරිභෝජනයට ගැනීමයි.

මීට අමතරව තවත් යකඩ ග්‍රෑම් 2 ක් පමණ අපේ ශරීරය තුළ ගබඩාව පවතිනවා. අප ගන්නා ආහාරයේ තිබෙන වැඩිපුර යකඩ කොටස ෆේරිටින් සංකිර්ණය ලෙස වැඩි වශයෙන් ඇට මිදුලු, අක්මාව හා ප්ලීහාව ඇතුළුව ශරීරයේ සියළුම සෛල තුළ මෙලෙස ගබඩා කර ගැනෙනවා. මෙසේ ගබඩා කර ගන්නා වැඩිපුර යකඩ අවශ්‍යතාවය පරිදි මුදාහැරීම සිදුවන අතර විටමින් A මේ සඳහා උපකාරී වේ. මේ අනුව වැඩුණු මිනිසෙකුගේ ශරීරයේ නිරතුරුව යකඩ ග්‍රෑම් 4.5 ක් පමණ පවතී.

තේ, කෝපි හා කාබනික පාන (කොකාකෝලා, පෙප්සි, ස්ප්‍රයිට්, ෆැන්ටා, මිරින්ඩා… ) වැනි කැෆේන් අන්තර්ගත පාන යකඩ අඩංගු ආහාර සමඟ ගැනීමෙන් යකඩ අවශෝෂණය ප්‍රබල ලෙස පහත වැටෙනවා.

දෛනික යකඩ පරිභෝජනය වැදගත් වන්නේ දිනපතා ආකාර කිහිපයකින් යකඩ අපේ ශරීරයෙන් බැහැර වන බැවිනි. ඒ මළ මුත්‍ර හා දහදිය මඟින්, හමේ මැරුණු සෛල ගැලවී යාම මඟින්. මීට අමතරව රුධිර වාහනයක් සිදුවීමෙන් හෝ ලේ දන්දීම හේතුවෙන් විශාල වශයෙන් යකඩ හිඟ වීමක් සිදුවෙනවා. මේ නිසා එසේ බැහැර වන යකඩ අපි පිටතින් ලබා ගත යුතුයි.

එමෙන්ම පිරිමින්ට වඩා කාන්තාවන් යකඩ අවශ්‍යයි. ඒ ඔවුන්ගේ ශරීරයෙන් රුධිරය වහනය වීම සිදුවන නිසා. විශේෂයෙන්ම ගර්භණී කාන්තාවන්ට හා කිරිදෙන මව්වරුන්ට අමතර යකඩ ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වනවා. මව් කුස තුළ සිටින දරුවාගේ වර්ධනයට අවශ්‍ය යකඩ තනිකරම සපුරාලන්නේ මවගේ රුධිරයේ තිබෙන යකඩ මඟින්. දරුවාට දෙන කිරි සමඟ කිරි දෙන මව්වරුන්ගේ ශරීරයේ තිබෙන යකඩ සෑහෙන ප්‍රමාණයක් වැය වෙමින් දරුවාගේ පෝෂණයට උපකාරී වෙනවා.

මේ අනුව එදිනෙදා යහපැවැත්මට නැතුවම බැරි සාධකයක් ලෙස යකඩ හඳුනාගත හැකියි.

පරිශීලක පිටු

තවත් එක් ගුරු ගීතයක් - අහන්නට අවසර බිඳක්

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Mon, 23 Jun 2014 05:45:00 +0000

       සිතුම් සඳැල්ලේ මා සුව සිහිනය දොවා ඔබේ සුවඳින්
       මගේ පැතුම් ලොව සරිකර ලන්නට ඔබෙන් වරම් යදිනෙම්

       ශිල්ප පුදන්නට මතු පරපුර වෙත මා ගුරු ගෙට අවෙම්
       නාම විශේෂණ මට නැත ඔබ ගැන මා ඔබේ ඇදුරිඳු වෙම්

හදවත උතුරන ඔබේ පෙම් සිතුවම් ඔබේ නුවන් කීවා
කුළුඳුල් සෙනෙහස ඔබට පුදන්නට මා හද ළතැවෙනවා

කෝප නොවන් නුඹ මා ප්‍රිය සිසුවිය සිත නුඹ කළඹාදෝ
ශිල්ප වඩන ඔබ නොමඟ යැවූ දා මා ඇදුරිඳු වේදෝ

සමාවන්න මට ඇදුරුතුමනි මගෙ සිර කරලමි හැඟුමන්
පෙම් නොකරමි මතු සිතට වහල් වී ඔබ ඇදුරිඳුය උතුම්

ශිල්ප පුදන්නට මතු පරපුර වෙත මා ගුරු ගෙට අවෙම්
නාම විශේෂණ මට නැත ඔබ ගැන මා ඔබේ ඇදුරිඳු වෙම්

චිංගීස් තුරේකුවොලිච් අයිත්මාතෝෆ් අතින් ලියැවුණු ‘The First Teacher’ ඇසුරෙන් දැදිගම වී. රුද්‍රිගු ලේඛකයානන් අතින් සිංහලයට පෙරළුණු ‘ගුරු ගීතය’ ඔබ විසින් කියවා ඇති නම් අයි. ඩි. ජයතිස්සයන් අතින් පබැඳුණු තිස්සසිරි පෙරේරා ගේ මනහර සංගීත රචනයෙන් මනා සේ ඔපවත් වුනු මේ සුමිහිරි ගීතය ඔබේ හදවතට සමීප වනු නොඅනුමානයි.

දුයිෂෙන් ගුරුතුමා තම සිසුවිය වූ අල්තීනායි කෙරෙහි තම සිත තුළ ඉබේ හටගත් කිසිලෙසකින්වත් අවස්ථාවාදී නොවූ පරම පිවිතුරු ප්‍රේමණීය සිතුවිලි, වචනයෙන් හෝ ස්පර්ශයෙන් ඇති කරගත හැකි පටු ආශ්වාදයකින් යටපත් වන්නට ඉඩ නොදී තම සිත තුළම රැකගත්තෙකි. මෙම ගීතයෙන් කියැවෙන ගුරුවරයා තුළ, දුයිෂෙන් තුළ මෙන් තම සිසුවිය පිළිබඳ හුදු ප්‍රේමණීය හැඟීම් පහළව ඇති බවට‍ ගුරුවරයාගේ පාර්ශ්වයෙන් සඳහනක් නොමැති වුවද මේ දෙදෙනා තුළම ගුරුවරුන් හැටියට තම සිසුවියගේ අනාගතය කෙරෙහි පවතින වගකීම් සහගත ස්වරූපය නම් එක හා සමාන වේ. නමුත් සිසුවියන් දෙදෙනා තුළම මෝදුවන නොඉඳුල් ප්‍රේමණීය සිතුවිලි එක හා සමාන වන අතරම තම ගුරුවරයා තුළද තමා පිළිබඳ දැඩි ප්‍රේමයක් ජනිතව ඇති බව වරදවා සිතන මෙම ගීතයෙහි දැක්වෙන සිසුවිය තම හැඟීම් තාවකාලිකව හෝ සිතෙහි සිරකර ගන්නට තම ගුරුවරයාට පොරොන්දු වුවද අල්තීනායි එසේ සිතුවිලි සිරකර ගත්තියක නොවුවාය.

කුඩා කාලයේ මා මේ ගීතය අසා රසවින්දේ මායා දමයන්ති සහ ලක්ෂ්මන් විජේසේකරගේ හඬින්. එම ගීතයේ මුල් පටිගත කිරීම මෙම සබැඳුම http://www.infolanka.com/miyuru_gee/xx/x451.ram ඔස්සේ රසවිඳිය හැකි වුවද එහි තිබෙන ඇතැම් බාහිර ශබ්ද ගීතයේ සැබෑ රසයට මෙන්ම ඔබේ ශ්‍රවණයට භාදා ගෙනදෙන බැවින් පහළින් ඔබට‍ ගෙන එන්නේ පසු කලෙකදී මායා දමයන්තිය සිය සැමියා වික්ටර් විජයන්තයන් සමඟ සජීවීව ඉදිරිපත් කරන එම ගීතයේම වීඩියෝ දසුනයි.

කම්පාවිය හද - දැකුමෙන් මෙවදන

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Thu, 12 Jun 2014 12:11:00 +0000

මේ ලංකාදීප පුවත්පතේ පළවූ ලිපියකි.

මේ දිරිමත් පුතුගේ සැබෑ දක්ෂතාවය මෙන්ම සැබෑ වටිනාකම ගැන නොදන්නා කෙනෙකු දැන් ලංකාවේ තබා ලෝකයේද සිටිනු අල්පය. එබැවින් මා මේ ලිපිය ලියන්නේ ඔහු ගැන ඔබට කියන්නට නොවේ. ඔහු ගැන නොදන්නා දේ දැනගැනීමට පහත දැක්වෙන පිවිසුම් සබඳතා ඔබට‍ උපකාරී වනු ඇත.

තඹුත්තේගම නාමල් උදාර පියසිරි නමින් අහසේ තරුවක් ඇමරිකාව නම් කරයි

ගෙදර කුඹුර උකස්‌ කර කුඹුරු වැඩට නව යන්ත්‍රයක්‌ හැදූ කොලු ගැටයා

නමුත් තවදුරටත් නොකියා සිටිය නොහැකි දෙයක් ඔබට කියන්නට සිදුව තිබේ.

තම නව සොයාගැනීමක් හෝ විශේෂිත දක්ෂතාවයක් උදෙසා උපහාරයට ලක්වුණු මෙවැනි ශ්‍රී ලාංකික සම්භවය තිබෙන අනෙකුත් ඕනෑම දරුවෙකුට වඩා මොහුගේ වටිනාකම වැඩි වැඩියෙන් ඔපවත් වී පෙනෙනුයේ ඔහු මේසා මාහැඟි දක්ෂතාවයක් දක්වා තිබෙන්නේ, ශ්‍රී ලාංකික මවුපියන්ට දාව මෙරට තුළදී හෝ පිටරටකදී සියළු කායික මානසික සැප සම්පත් සහිත නිවෙසක ඉපිද සුපිරි අධ්‍යාපනයක් ලබමින් හැදුණු වැඩුණු දරුවෙකු නොවී, මේ රටේ බහුතර ජනතාව නියෝජනය කරන සාමාන්‍ය පවුල් පසුබිමක් තුළ බිහිව සාමාන්‍ය වටපිටාවක හැදෙමින් මේ රටේ සාමාන්‍ය අධ්‍යාපනය ලබමින් වීමයි.

නමුත් මා මේ කියන්නට යන්නේ ඒ ගැනද නොවේ. ලොවක් වටිනා පුතෙක් ලද සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටක වෙසෙන ඔබටත් මටත් සිතන්නට සිදුව තිබෙන වෙනත් යමක් ගැනයි.

එනම්… ඔහුගේ සිතට නැගුණු මේ කියමන අපට පසක්කර දෙන්නේ ‘රටකට ප්‍රමාණාත්මක දියුණුවක් පමණක් ප්‍රමාණවත් වේද ?’යන කාරණය ගැන අප සිතිය යුතුම බැව් නොවේද ???

ජනතා නියෝජිතයිනි, ජනමාධ්‍ය ආයතනවල ක්‍රියාකාරී බලධාරීනි, ඔබ සතු සැබෑ මෙහෙවර ගැන සිතන්නට කාලයයි මේ. සාමාන්‍ය ජනතාව වන අපට බොහෝ දේ සිතිය හා කිව හැකි මුත් අපවද එක්කාසු කොටගෙන බොහෝ දේ මහා පරිමාණයෙන් කළ හැක්කේ ඔබටයි.

කෙසේනමුත්…

පුතේ... නුඹ කිසිදා කළකිරෙන්නට එපා. නුඹව කොහොමටත් අවැසි මේ රටේ නුඹ සම්පතක් බව සිතන, දැනෙන හා හැඟෙන අතලොස්සක් හෝ සිටින නිසා.

නුඹට දිරිදෙන්නට, නුඹේ අවැසිකම් නිඹඳ සපුරාලන්නට ඔවුන් පෙළගැසී සිටිනු ඇත.

පොලිසියටත් ‘ලැම්බෝගිනි’

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Tue, 30 Apr 2013 18:24:00 +0000

හැබැයි මේ ඩුබායිවල... ඒ මොකද දැනට ලෝකයේ උසම ගොඩනැගිල්ලට, විශාලතම සාප්පු සංකීර්ණයට සහ විශාලතම ඉදිකරනලද දූපත් සමූහයට හිමිකම් කියන අති සුඛෝපභෝගී ජීවන රටාවකට හුරුපුරුදුව සිටින ඩුබායි නගරයේ වැසියන්, තම පෞද්ගලික පරිහරණය සඳහා සාමාන්‍යයෙන් ෆෙරාරි වැනි සුපිරි මිලාධික මෝටර්රථ භාවිත කරද්දී ඒ නගරයේ පොලිසියට ලෝකයේ අති නවීන, අති කාර්යක්ෂම ලැම්බෝගිනි මෝටර්රථ වර්ගයක් පාවිච්චියට ගන්නට සිදුවීම අරුමයක් හෝ පුදුමයක් නොවෙයි නේද ?

මේ අනුව ඩුබායි පොලිසියේ නිළ වර්ණය වන කොළ සහ සුදු වර්ණයෙන් වර්ණාලේපිත දැකුම්කළු 'ලැම්බෝගිනි ඇවෙන්ටඩෝර්' තරඟ ධාවන මෝටර්රථ පොලිස් මුර සංචාරක සේවා කටයුතු සඳහා නිළ රථ ලෙස භාවිතය දැනටමත් පටන්අරගෙන කියලයි ආරංචිය. මේවායේ භාවිතය විදෙස් සංචාරක නැවතුම්පොළවල් සහිත ප්‍රදේශවලට පමණක් සීමාවන අතර මෙවැනි අතිසුඛෝපභෝගී නවීනතම සුපිරි මෝටර්රථ පොලිස් සේවය සඳහා යොදාගැනීමේ ප්‍රධානතම අරමුණ තම ජේත්තුකාරබව විදහා දැක්වීමෙන් විදේශීය සංචාරකයන් උද්දාමයට පත්කිරීම මිසෙක මෙහෙයුම් කටයුතු සඳහා යොදාගැනීමම නොවන බවයි පොලිසියේත් අදහස.

එක්සත් අරාබි එමිරේට් රාජ්‍යය තුළදී, ඉතාලියෙහි නිෂ්පාදිත මෙම එක් එක් රථයේ වටිනාකම ඇමෙරිකානු ඩොලර් හාරලක්ෂයක් ($400,000.00) පමණ වන අතර උපරිම වේගය පැයට කිලෝමීටර තුන්සිය හතළිස් නවයක් (349km/h) පමණ වෙනවා.

මේ අතර ඩුබායි පොලිස් සේවාව සඳහා යොදාගන්නා සියළුම රථවාහනවල ගුණාත්මකභාවයේ සමස්ථ ඉහළ නැංවීමක් සිදුකර ඇති අතර ඒ අතරින් ලැම්බෝගිනි ඇවෙන්ටඩෝර් අනර්ඝතම මිලදීගැනීම බවයි එරට‍ මාධ්‍ය වාර්තා කරන්නේ.

තවද ලැම්බෝගිනි තරඟ ධාවන මෝටර්රථ පොලිස් සේවය සඳහා යොදාගන්නා පළමුවැනි අවස්ථාව මෙය නොවන අතර මීට පෙර මෙවැනි සුපිරි මෝටර්රථ පොලිස් සේවය සඳහා භාවිත කරන ඉතාලිය, පැනමාව, කටාර් රාජ්‍යය සහ එක්සත් රාජධානිය වැනි රටවල්වල පොලිස් බලඇණි අතරට අළුතින්ම එකතුවී සිටින පොලිස් බලඇණිය ලෙසයි ඩුබායි පොලිස් බලකාය ඉතිහාසයට එකතු වෙන්නේ.

ඩුබායි පොලිස් සේවාව සඳහා ලැම්බෝගිනි තරඟ ධාවන මෝටර්රථවල ආගමනය එරට නිළ පොලිස් ට්විටර් ගිණුම ඔස්සේ පින්තූරයක්ද සහිතව ට්වීටර් පණිවුඩයකින් ජනතාව දැනුවත් කර ඇත්තේ මෙලෙසිනි "Latest #Dubai_Police patrols, now at your service". මේ තිබෙන්නේ එම සම්පුර්ණ ට්වීටර් පණිවුඩයයි.

සෝබනයට මිලාධික භාණ්ඩ මිලදීගැනීම සහ පරිහරණය කලාවක් ලෙසින් සලකන සුපිරි ධනවතුන් වෙසෙන ඩුබායි නගරයේ පොලිසියටත් ලැම්බෝගිනි තිබුණහම මොකද ?

විදුලි හටන

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Sun, 28 Apr 2013 21:27:00 +0000

නිකොලා ටෙස්ලා - මතකයෙන් ගිලිහුණු අසිරිමත් විද්‍යාඥයා (පළමුවැන්න)

(මෙහි දැක්වෙන පින්තූරය මත ක්ලික් කිරීමෙන් එය පැහැදිලිව දැකගත හැකි පිටුවකට පිවිසිය හැක.)

විදුලි බුබුළු ගැන හිතන විට අපේ මතකයට එන්නේ තෝමස් අල්වා එඩිසන් ය. ගුවන් විදුලි යන්ත්‍රය ගැන හිතෙන විට අපේ මතකයට එන්නේ ගුග්ලියාමෝ මාර්කෝනි ය. ඒ ඔවුන් තම සොයා ගැනීම් වලට පේටන්ට් බලපත්‍ර ලබාගෙන ප්‍රසිද්ධියට පත්වූ බැවිනි. නමුත් ප්‍රත්‍යාවර්ථ විදුලි ජනකය, ගුවන් විදුලි තරංග, එක්ස් රේ කිරණ, ප්‍රතිදීප්ත පහන්, නියෝන් විදුලි බුබුල, නියෙමු මිසයිල, ඇතුළු තුන්සියයක් පමණ නව සොයා ගැනීම් කලද කිසිදා ප්‍රසිද්ධිය හෝ මුදල් හඹා නොගිය නිහඬව, නිහතමානීව තම ගමන ගිය ලෝකයට අසීමිත බල ශක්ති සැපයුමක් පිළිබඳ නිරතුරුව සිහින දුටු නිකොලා ටෙස්ලා නම්වූ ඒ අසහාය විද්වතා ගැන අප අසා තිබෙන්නේ මොනවාද ?

1870 වසරේ පටන් නිව්යෝර්කය විදුලියෙන් ආලෝකමත්වූ නගරයකි. ඒ සරල ධාරා විද්‍යුතයෙනි. සරල ධාරා විද්‍යුතය විදුලි පහන් දැල්වීමට මෙන්ම විද්‍යුත් චාලක යන්ත්‍ර ක්‍රියාත්මක කරවීමට තරම් ප්‍රමාණවත් වුවද දිගු දුරක් ගලා යාමට තරම් කාර්යක්ෂම නොවුනි. පිළියම ලෙස යොදා ගත්තේ සැතපුමෙන් සැතපුමට විදුලි බලාගාර ඉදිකිරීමයි. නමුත් ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරාව යොදා ගනිමින් මාරුවෙන් මාරුවට විභවය අඩු වැඩි කරමින් දුර පිළිබඳ ගැටළුව නිරාකරණය කර ගත හැකිව තිබිණි. මේ බැව් මුළින්ම වටහා ගත්තේ, අද අපට නැතිවම බැරි ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරාව ලොවට සොයා දුන් අපූර්වතම මිනිසා නිකොලා ටෙස්ලා විසිනි. ඔහු විසින් අළුතෙන් සොයාගන්නා ලද ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරාව, සරල ධාරාවට වඩා වැඩි ඵලදායිතාවයකින් යුක්ත බැව් අවබෝධ කරගත් ටෙස්ලා, වෙහෙසුනේ ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරාව උපයෝගී කරගනිමින් ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි විද්‍යුත් චාලක යන්ත්‍රයක් නිපදවීමටයි.

කෙසේ නමුත් ටෙස්ලාගේ ආගමනයට පෙර සරල ධාරාව යොදා ගනිමින් නිව්යෝර්ක් නගරය ආලෝකමත් කිරීමට පුරෝගාමී වූයේ අන්කිසිවෙකු නොව සරල ධාරා විද්‍යුත් චාලක යන්ත්‍රයත් තාපදීප්ත විදුලි පහනත් නිපදවීමෙන් ලෝකය විප්ලවීය වෙනසකට ලක් කළ ‘තෝමස් අලවා එඩිසන්’ නම්වූ අද්විතීය විද්‍යාඥයා විසිනි.

සොයාගත් අළුත විදුලිය මිනිසා මහත් කැළඹීමට පත් කරන්නක් විය. එහෙයින් එසමය තෝමස් අලවා එඩිසන් හට ඉතාමත් සුවිශේෂී තීරණාත්මක යුගයක් විය. ටෙස්ලා එඩිසන් හමුවීමට තීරණය කරන්නේ එඩිසන්ගේ ජිවිතයේ කීර්තිමත්ම කාලය ලෙසින් සැළකෙන මේ අවදියේදීය. ඒ තමාගේ සිත යට කැකෑරෙන ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරා විද්‍යුත් චාලක යන්ත්‍රය නිපදවීම පිළිබඳ අදහස වටහා ගැනීමක් හෝ නිසි අගය කිරීමක් කල හැකි එකම පුද්ගලයා ඔහු බව සිතමිනි. නමුත් සිදු වන්නේ වෙනෙකකි. ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරාව එකහෙළාම ප්‍රතික්ෂේප කරන තැනැත්තෙකු වූ එඩිසන් ටෙස්ලාව යොදා ගන්නේ සරල ධාරා උත්පාදන විද්‍යුත් ජනකය හා සරල ධාරා විද්‍යුත් චාලක යන්ත්‍රය නිපදවිමටයි. ඒ එම කර්තව්‍යය සාර්ථකව නිම කළහොත් ඩොලර් පන්දහසක් ලබාදෙන පොරොන්දුව පිටයි. තම දිවියේ මහත්සේ අගය කරන පුද්ගලයාගේ අනුදැනුම ඇතිව වැඩ කිරීමට ලද අවස්ථාව සම්බන්ධයෙන් ප්‍රීතියටත් උද්දාමයටත් පත්වෙන ටෙස්ලා තම චාලක යන්ත්‍රය පිළිබඳ අදහසද යටපත් කරගනිමින් දින කිහිපයක් දිවා රෑ නොබලා වෙහෙසී තම කර්තව්‍යය මනා ලෙස ඉටුකැර එඩිසන් හමුවීමට යන්නේ නිසි අගය කිරීමක් ප්‍රශංසාවක් ලැබීමේ බලාපොරොත්තුවෙන්. එහෙත් එඩිසන් පොරොන්දු වූ ප්‍රසාද දීමනාව ලබාදීම ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ ඇමෙරිකානුවන්ගේ ගතිසිරිත් ගැන වැටහීමක් නොමැතිකම ගැන ටෙස්ලාව සමච්චලයට පවා ලක්කරමිනි. මහත් සේ කළකිරීමටත් වේදනාවටත් පත්වන ටෙස්ලා එඩිසන්ගේ පර්යේෂණාගාරයෙන් සදහටම නික්ම යන්නේ තම ආත්ම අභිමානය පෙරදැරිවය.

ආයෝජකයන් කිහිප දෙනෙකුගේ සහය ඇතිව නොබෝ කාලයකින් තමාගේම පර්යේෂණාගාරයක් අරඹන ටෙස්ලා කාලයක් තිස්සේ හිතේ හොල්මන් කරමින් උන් ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරා විද්‍යුත් චාලක යන්ත්‍රය පිළිබඳ සිහිනය සැබෑ කර ගැනීම අවස්ථාව සලසා ගන්නේ ඉන්පසුවයි. තවද අදටත් භාවිතයේ පවතින, ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරාව නිපදවීමටත් බෙදාහැරීමටත් උවමනා කරන සියළුම උපාංග නිපදවන්නේද මෙහිදීයි. එයින් වසර පහක් මතුවට නව නිපැයුම් විසි දෙකක් සඳහා පේටන්ට් බලපත්‍ර ලබා ගන්නා අතර ඒවා දුරකථනය සොයාගැනීමෙන් පසු නිකුත්කරන ලද වටිනාම සොයාගැනීම් අතරවේ.

එවකට වෝල් වීදියේ සුප්‍රසිද්ධ ව්‍යාපාරිකයෙකු මෙන්ම මුල්‍ය ආයෝජකයෙකු වූ ජෝර්ජ් වෙස්ටින්ග්හවුස්, ටෙස්ලාගේ ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරාව ආශ්‍රීත නව නිපැයුම් වල වටිනාකම ගැන පැහැදීමෙන් ඔහු සතු ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරාව ආශ්‍රීත සියළු නව නිපැයුම් වල පේටන්ට් බලපත්‍ර ඩොලර් මිලියනයක් ගෙවා මිලදී ගන්නේ ඒ අසුරෙන් නිපදවන ඕනෑම නිෂ්පාදනයකින් උත්පාදනය කරන සෑම කිලෝවොට් එකක් සඳහාම ඩොලර් දෙකයි පණහක මුදලක් ආපිට ටෙස්ලාට ගෙවීමට පොරොන්දු වෙමින්. ටෙස්ලාට ජිවිතයේ පළමු වතාවට මුදලින් මෙන්ම ප්‍රසිද්ධියෙන්ද පොහොසත් වීමට මග පෑදෙන්නේ මෙලෙසිනි. කිසිදා නොවූ විරූ අයුරින් ඔහු සතු උසස් හැකියාවන්ට නිසි ඇගයීමක්‌ වටිනාකමක් ලැබෙමින් ලෝකයාගේ ඉමහත් ගෞරවයටත් සැළකිල්ලටත් ලක්වන්නේ ඔහුගේ ආත්ම අභිමානය මෙන්ම ප්‍රීතිය තම එදිරිවාදී එඩිසන්ගේ තදබල ඉරිසියාවට බඳුන් වෙමිනි. ප්‍රත්‍යාවර්ථ විදුලියට අකමැති එඩිසන්ගේ මෙම ඉරිසියාව අවසානයේ වයිරයකට පෙරළෙන්නේ ටෙස්ලාගේ නව සොයාගැනීම් දෝෂදර්ශනයට ලක් කිරීමේ ප්‍රයත්නයකට අරාදිමිණි.

ටෙස්ලා කෙරෙහි සෘණාත්මක චින්තනයක් ඇතිකරනුවස් ජනමාධ්‍ය යොදා ගැනීමේ අරමුණෙන් වෙහෙසෙන එඩිසන්ගේ පෞද්ගලික මතය ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරාව භාවිතය සම්පුර්ණයෙන්ම අත්හළ යුතු බවයි. එයට හේතුව ලෙස ගෙනහැර පාන්නේ ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරාව භාවිතයට නුසුදුසු භයානක දෙයක් බැව් කියමිනි. ඔහු එහි භයානකත්වය ඔප්පුකිරීමට තම සගයන් සමඟ එක්ව වෝල්ට් හයදහස් හයසියයක අධි විභවයකින් යුතු ප්‍රත්‍යාවර්ථ විදුලි ධාරාවක් යොදාගනිමින් ටොන් තුනක් බරැති ‘ටොප්සි’ නම් ඇතින්න ප්‍රසිද්ධියේ විද්යුත්හනනයට එනම් විදුලිසැර වද්දවා ඛේදනීය ලෙස මරණයට පත්කරයි. තවද කාර්යශුර අශ්වයකු හා සුනඛයන් කිහිපදෙනෙකුද මෙලෙසම මරණයට පත්කරන ලදී. මෙයිනුදු නොනවතින එඩිසන් ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරාව මිනිසුන් ජීවිතක්ෂයට පමුණුවන දරුණු අපරාධ සඳහා යොදාගත හැකි බැව් ඒත්තුගැන්වීමට හිඳ ගැනීමට සැලැස්වූ මිනිසෙකු එම අසුනටම අගුලුලා සිරකර අධි විභවයකින් යුතු ප්‍රත්‍යාවර්ථ විදුලි ධාරාවක් ශරීරය හරහා ගමන් කරවීමෙන් මරණයට පත් කල හැකි මාරාන්තික උපකරණයක් නිපදවයි. මාරාන්තික විදුලි පුටුව නිපදවෙන්නේ මේ අයුරෙනි.විදුලි සටනේ උච්චතම අවස්ථාව එළඹෙන්නේ ඉන්පසුවයි. ඒ ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරාව ආරක්ෂිත බැව් සනාථ කිරීමට ටෙස්ලා ලද මහඟු අවස්ථාවයි.

කිසටෝපර් කොළොම්බස්ගේ ඇමෙරිකානු ආගමනය සිහි කරමින් එයින් වසර හාරසියයකට පසුව පැවැත්වීමට කටයුතු යෙදී තිබුණු ‘කොළොම්බියන්’ ලෝක කලා හා වෙළඳ ප්‍රදර්ශනය විදුලි එළියෙන් ආලෝකමත් වීමට නියමිතව තිබුණු, ලොව ප්‍රථම වෙළඳ පොළ විය. අක්කර හයසියයකට එනම් වර්ග කිලෝමීටර 2.4 ක පමණ සල්පිල් භූමිය ආලෝකමත් කිරීම ලෙහෙසි පහසු කටයුත්තක් නොවුණි. මේ අවස්ථාව හිමි කර ගැනීමට ජෙනරල් ඉලෙක්ට්‍රික් වෙළඳ සමාඟම ඩොලර් මිලියනයකට ආසන්න ඇස්තමේන්තුවක්ද වෙස්ටින්ග්හවුස් සමාඟම ඩොලර් අර්ධ මිලියනයක ඇස්තමේන්තුවක්ද ලංසු තැබූ අතර කොන්ත්‍රාත්තුව ඉබේම වෙස්ටින්ග්හවුස් සමාඟම අතට පත්වුණි. මෙයට පළිගැනීමක් ලෙස වෙස්ටින්ග්හවුස් සමාඟම සහ ටෙස්ලාව අධෛර්ය කරනුවස් ජෙනරල් ඉලෙක්ට්‍රික් වෙළඳ සමාඟම එඩිසන් විසින් නිපදවන ලද කිසිදු විදුලි පහනක් වෙළඳ සල්පිල ආලෝකමත් කිරීමට යොදාගත නොහැකි වනසේ උසාවි නියෝගයක් පනවා ගන්නා ලදී. නමුත් මෙයින් නොපසුබට වෙස්ටින්ග්හවුස් සමාඟම උපක්‍රමශීලීව ටෙස්ලාගේ උදව්වෙන් කඩිනමින් විදුලි පහනක් තැනීමෙන් සිදුවන්නට ගිය කරදරයෙන් ගැලවුණි. මේ වනවිටත් ටෙස්ලා ප්‍රතිදීප්ත පහනුත්, නියෝන් පහනුත් තනා තිබුණි.

උදාවූයේ ටෙස්ලාට තම නව නිපැයුම්වල ඵලදායීතාවය හා කාර්යක්ෂමතාවය ලොවට පෙන්වීමට සුදුසුම අවස්ථාවයි. ඔහු විසින් තනන ලද විශාල පරිමාණයේ විද්‍යුත් උත්පාදක යන්ත්‍ර මඟින් සල්පිළ් භුමියේ සියළුම ආලෝකකරණ කටයුතු සඳහා අවශ්‍යකරන විදුලි බලය සැපයීමට සිදුව තිබිණි. තවද ඔහුගේ සොයාගැනීම්වලට අනුව ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරාව විශාල පරිමාණයෙන් උත්පාදනය කළහැකි බැව් ඔප්පු කිරීමටද මෙය ඉතා අනෙඟි අවස්ථාවක් විණි.

සිය දහස් ගණනක් නැරඹුම් කුළුණු සල්පිළ් භුමියේ සිටුවිණි. එවකට ඇමෙරිකාවේ ජනාධිපතිවරයා විසින් විදුලි යතුර හැරියා පමණි. අති දීප්තිමත් ප්‍රතිදීප්ත පහන් හා විවිධ වර්ණයන්ගෙන් යුතු නියෝන් විදුලි පහන් වලින් මුළු සල්පිළ් භුමියම ඒකාලෝක විණි. එදා මෙදාතුර ලෝකයේ පැවති අද්විතීයම ආලෝක ප්‍රදර්ශනය ටෙස්ලාගේ ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරා විද්‍යුතයෙන් එසේ ආලෝකමත් වුණි. ටෙස්ලාගේ නම කිසිදා නොමැකෙන ලෙසින් චිකාගෝ ඉතිහාසයට එක්වුයේ එලෙසිනි.

එපමණකුදු නොව ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරා විද්‍යුතය මහජන පරිභෝජනය සඳහා යොදාගත හැකි බවට මතයක්ද මේ සමඟම ඇතිවිණි. තවද ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරා විදුලිය භාවිතය භයානක බවට එඩිසන් විසින් ඇතිකර තිබුණු මතය බිඳ හෙළීම සඳහා, ලද අවස්ථාවෙන් මනාලෙස ප්‍රයෝජන ගනුවස් ටෙස්ලා විසින් යොදාගත් ආදර්ශනද ඉතාමත්ම සිත්ගන්නාසුළු ඒවා විය. ඔහු අතින් ‘කොළොම්බස් බිත්තරය’ද නිපදවෙන්නේ මේ වෙනුවෙනි. ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරා චාලක යන්ත්‍රය මගින් නිර්මාණය කරන ලද කැරකෙන විද්‍යුත් චුම්බක කලාපයක් ඇතිකර මධ්‍යයෙහි තැටියක් මත තඹ බිත්තරයක් උස අතට කැරකෙන්නට සැලැස්වීම එකකි.

අනෙක ඉහළ සංඛ්‍යාතයකින් යුතු ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරාවක් ඔහුගේ අත දිගේ ශරීරය පුරා ගමන්කරන්නට සැලැස්වීමයි. මොහොතකින් සිරුරෙන් දිදුළන ආලෝකයක් විහිදුවමින් ඔහුව දීප්තියෙන් බැබළුණේ රැස්ව බලාසිටි ජනතාව ප්‍රීතියෙන් උන්මාදයට පත්කරවිමිණි. චිකාගෝහි කොළොම්බියන් වෙළඳපොල සහ ප්‍රදර්ශනය ඇමෙරිකානු චින්තනයේ මහත් පෙරළියක් ඇතිකිරීමට සමත්විණි. තවද එය අනාගත නව නගරයක අසිරිය එක්කරන්නක් විය. එය අලෝකමත්වී තිබුණේ ටෙස්ලාගේ අද්විතීය සොයාගැනීම් හා නව නිපැයුම් වලිනි.
මේ සියළ්ලටම වඩා වැදගත් වන්නේ ටෙස්ලා ළමාවියේ පටන් දුටු සිහිනය සැබෑ කරගැනීමට මඟ මඟපාදමිණි. ඒ කෙසේදයත්…

සුප්‍රසිද්ධ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික භෞතික විද්‍යාඥ ‘කෙල්වින්’ ස්වාමිවරයා එවකට ‘නයඟරා’ දිය ඇළ්ල සතු චාලක ශක්තිය භාවිතයට ගෙන විදුලිය උත්පාදනය කළහැකි මගක් සොයාගැනීමට පත්කර සිටි ජාත්‍යන්තර කොමිසමේ නියමුවා විය. නමුත් ඔහුගේ දැඩි මතය වුයේ ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරාව භාවිතයෙන් තොරව මෙය සිදුකළ යුතුය යන්නයි. එහෙත් එය චමත්කාරජනක ලෙස වෙනස්වන්නේ කොළොම්බියන් වෙළඳපොල සහ ප්‍රදර්ශනයට සහභාගී වීමත් සමඟයි. ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරා පද්ධතියේ වටිනාකම සියැසින්ම දකින ඔහු කොන්ත්‍රාත්තුව වෙස්ටින්ග්හවුස් සමාඟමට පැවරීමට එකහෙළාම පියවර ගනී. උදාවුණේ ටෙස්ලාගේ ළමාවියේ සිහිනය සැබෑකරගත හැකි හොඳම අවස්ථාවයි.

නයඟරා දිය ඇළ්ලෙහි සුවිසල් දිය කඳ සතු බලය උකහා ගන්නට යොදාගත්තේ මෙතෙක් තැනුණු විශාලතම විදුලි උත්පාදක යන්ත්‍රයි. ක්‍රියාත්මක කළයුතුව තිබුණේ ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරාවෙනි. තාක්ෂණික අභියෝගය මහත් පසුබෑමකට ලක්වුයේ යන්ත්‍රය ක්‍රියාත්මක කළයුතු සංඛ්‍යාතය සම්බන්ධයෙන් ටෙස්ලා හා වෙස්ටින්ග්හවුස් ඉංජිනේරුවන් අතර පැවති පරස්පරවිරෝධී මතිමතාන්තරයි. කෙසේනමුත් අවසානයේ පද්ධතිය සකස්කර සවිකිරීම අවසන් වුවද එය ක්‍රියාත්මක කළහැකි එකම පුද්ගලයා බවට නිතැතින්ම පත්වූයේද ටෙස්ලාය. යන්ත්‍රය සැකසීම මුළුමනින්ම ටෙස්ලා විසින් ගණනයි කරන ලද තාක්ෂණික දත්ත වලට අනුකූලව සිදුවිණි. ඉතිරිව තිබුණේ විදුලි යතුර ක්‍රියාත්මක කිරීම පමණි. නව යුගයක ආරම්භය සනිටුහන් කරමින් පද්ධතිය නිසියාකාරව ක්‍රියාත්මක විණි.

විදුලි ලොව විශිෂ්ඨයන් දෙදෙනෙකු අතර වූ සුප්‍රසිද්ධ ද්වන්ධ සටන නිමාවට පත්වන්නේ එලෙසිනි. විජයග්‍රහණයේ අභිමානය ටෙස්ලා සතු වෙමිනි. අද අපිට නැතිවම බැරි ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරා විද්‍යුතය මහජන පරිභෝජනයට එක්කරවිමිනි.

ඔබට විදුලි හටන ගැන තවත් විස්තර දැනගන්න ඕනෑනම් මෙන්න මේ යූටියුබ් වීඩියෝව නරඹන්නත් අමතක කරන්න එපා.

‘ටූනා’ ඔබයි අප හදවත මෘදු කරන

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Fri, 26 Apr 2013 09:55:00 +0000

මේ කතාව, තම අපූරු පෙනුමෙන් මුළු ලෝකයේම අවධානය හා ආදරය දිනාගන්නට වාසනාවන්ත වුණු ‘ටූනා’ නමැති බලු පැටවා ගැන, ඔහුගේ සාඩම්බර හිමිකාරිනිය කෝට්නි ඩෑෂර්ගේම වචනයෙන් කියැවෙන්නකි.

“අවුරුදු දෙකකට කලින් මගේ ජීවිතයේ ලොකූ වෙනසක් වුණා. ඒ තමයි එක්තරා සුවිශේෂී බලු පැටවෙක් ගැන මගේ හිතේ හටගත් දැඩි ආදරය. සුනඛයන් සුරතලුන් ලෙස ඇතිදැඩි නොකරන කෙනෙකුට මගේ වචන විහිළුවක් වෙන්න පුළුවන්. නමුත් එසේ මෙසේ බලු පැටවෙකු ගැන නොවෙයි මම මේ කතාකරන්නේ. ඇත්තෙන්ම ඔහු කෙනෙකුට අරගෙන ඇතිදැඩි කරන්නට හිතෙන විදිහේ බලු පැටවෙක් නොවෙයි. ඒ මොකද බහුතරයකට ඔහුගේ පෙනුම ආකර්ෂණීය ලෙස නොපෙනෙන නිසා.”

“මුව පුරා විහිදුණු යටි හනුව වසාගෙන ඉදිරියට නෙරාගිය උඩ දත් ඇන්ද පෙන්නුම් කරන විසිළු රූපය, හරියටම පෙඟුණු ස්පොන්ජ් එකක් වගේ රැළි ගැසුණු සමින් යුතු නිකට හා බෙල්ල ඔහුට ගෙනදුන්නෙ අවලස්සන පෙනුමක්. ඔහුගේ සැබෑ හිමිකරුවන් ඔහුව මේ විදියට අතහැරලා දාන්න ඇත්තෙ ඔහුගේ මේ අවලස්සන පෙනුම නිසාම වෙන්න ඇති කියලයි මගේ නම් අදහස. මම හිතන්නෙ නැහැ ඔහු තුළ තිබෙන ලස්සන ඔවුනට හරිහැටි හඳුනාගන්න පුළුවන්කම ලැබුණා කියලා. අන්න ඒ නිසායි ඒ අය ඔහුව ප්‍රතික්‍ෂේප කරන්නට ඇත්තෙ. නැත්නම් ඔහුව මෙහෙම ප්‍රතික්‍ෂේප කරන්න වෙන හේතුවක් නැහැනෙ. නමුත් ඔහුගේ වගේම මගේත් වාසනාවට ඔහුව මුදවාගත් කෙනාට හැකියාව ලැබුණා ඔහුගේ සුවිශේෂීබව හඳුනාගන්න. ඒ නිසයි ඇය තීරණය කරලා තියෙන්නෙ කැපකරුවෙකු සොයාදීමෙන් ඔහුව නැවත වතාවක් සාමාන්‍ය ජීවිතයකට යොමුකරන්න.”

“ඔන්‍න‍ ඔය අවස්ථාවේ තමයි මම මේ කතාවට සම්බන්ධ වෙන්නෙ.”

“ෆාමර්ස් වෙළඳපොළේ පැවැත්වුණු මුදාගත් බලු පැටවුන් භාරකාරත්වයට පැවරීමේ වැඩසටහනකදි තමයි මට ඉස්සරවෙලාම මගේ බලු පැටවාව මුණගැහුණේ. ඒ වෙනකොට මගේ අදහස වෙලා තිබුණේ බලු පැටවෙකු හදාවඩා ගැනීම පමණක්ම වුනත් ඊටත්වඩා වඩා වැඩි මොකද්දෝ හේතුවක් නිසා මාව ඔහු දෙසට ආකර්ෂණය කරගන්න බවක් මට දැනෙන්න පටන්ගත්තා. එහෙම සතියක් විතර ටූනා එක්ක කාලය ගතකරද්දී මට නිරායාසයෙන්ම දැනුණා ඔහු ඉතා සුවිශේෂීයි කියන කාරණය. ඉන්පසුවයි මම ඔහුව දිගින් දිගටම හදාවඩාගන්නට තීරණය කළේ. ඔහුගේ බාහිර පෙනුම විතරක් නොවෙයි ඔහු සතු ගතිගුණ මෙන්ම හැසිරීම් රටාවේත් යම් යම් සුවිශේෂී ලක්ෂණ දැකගන්නට හැකිවුණා. ඔහු ඉතාමත් ආදරබර, සිත්ගන්නාසුළු බලු පැටවෙක් වුණා. මම ඔහුට මොනතරම් ආදරය කරන්න පටන්ගත්තාද මගේ හිතේ ඔහු ගැන උපන් ආදරය මොනතරම්ද කියනවානම් මට ඔහුට ඒ ආදරය දැනෙන්න සලස්වන්න උවමනා හැම දෙයක්ම කරන්න ඕනෑ වුණා.”

“මට වැටහුණා ඔහු සතුව තිබෙන මිනිසුන්ගේ හද බැඳගැනීමේ හැකියාව. ඒ ඔහුගේ අවලස්සන මුහුණ නිසාම වුවත් මම දැනසිටියා ඒ මුහුණම අවාසනාවන්ත අයුරින් ඔහුව අවමානයට පත්කරන්නටත් හේතුවන බව. ඒ මොකද... ටූනා ගැන එදාමෙදාතුර මට ලැබුණු පොදු ප්‍රතිචාරය වුණේ ඔහු 'විරූපී'ය යන කාරණය. ඔහුව දකින බොහොමයක් දෙනාගෙ හිතට නැගෙන පළමුවැනි සිතුවිල්ල තමයි ඒ. නමුත් ඒ අය බහුතරයක් ඔහුව පෙනුමෙන් මනින්නෙ ඔහුගේ හිතේ තිබෙන ලස්සන ගැන නොදන්නාකම නිසා.”

“බාහිර පෙනුමින් කෙනෙක්ව මනින එක සැමවිටම සාධාරණ නැහැ කියලයි මගේ හැඟීම. ඒ මොකද සමහර වෙලාවට පෙනුම නිසා අවමානයට හා අහේතුකව හිත් රිදවීම්වලට ලක්වෙන හොඳ මිනිසුන් බොහොමයි. මම ඒක දකින්නෙ හරියටම සමාජය විසින් ලස්සන මනින්න යොදාගන්නා මිම්මේ පවතින දුර්වලතා නිසා සිදුවෙන වැරැද්දක් හැටියටයි. ලෝකයාගේ මිණුමින් සුසාධිත හැඩ රුව ඔබට‍ නැතනම් ලෝකයා ඔබව අවලස්සන පුද්ගලයෙකු හැටියටයි සලකන්න පුරුදුවෙලා ඉන්නෙ.”

“ඒ විතරක්ද ලස්සන කියලා ලෝකයා විසින් සම්මත කරගත්ත අතාත්විකමෙන්ම තාවකාලික රාමුවකට කොටුවෙලා ඉඳගෙනයි අපි අනෙක් අය දිහා බලන්න පුරුදුවෙලා තියෙන්නෙ. ඒ විතරද... අපි අපේම දිහා බලන්නෙ පවා... ඒ මදිවාට ඒ ගැන තම වගකීමක් නැති මත පළකරන්නත් අපිට උවමනායි. බලන්න ඒ නිසා සමහර අයගේ හිත් කොයිතරම් වේදනාවට පත්වෙනවාද කියන කාරණය. අපි ඒ ගැන කවදාවත් හිතන්නේ නැහැ නේද ? එයින් ඒ අයට සිදුවෙන ආයෙ හදන්න බැරි වැරැද්ද ගැන හිතෙද්දී පවා මටනම් දැනෙන්නේ ලොකු කණගාටුවක්. වයසින් කොයි තරාතිරමේ ඉන්න කෙනෙක් උනත්‍ එක හා සමානවම මෙයින් පීඩාවට පත්වෙන්න පුළුවන්. ඒ අය හිතන්න පුළුවන් තමන් මේ සාමාන්‍ය සමාජයට නොගැළපෙන, අනවශ්‍ය කොයිතරම්දුරට සාමාන්‍ය සමාජයෙන් ප්‍රතික්ෂේපිත කෙනෙක්, තනිවුණ කෙනෙක් කියලා.”

“අපේ නොසළකාහැරීමෙන් රිදුණු ඒ හදවත් සුවපත් කරන්න මොනවද අපිට කරන්න පුළුවන්. මම උදක්ම කියාසිටිනවා වචන හැසිරවීමේදී සැළකිලිමත් වීමෙන් සහ ක්‍රියාවෙන් පරෙස්සම් වීමෙන් පෙනුමෙන් අවලස්සන කෙනෙකුට ආදරෙන් සලකන්න ඔබත් උත්සාහ කරලා බැලියයුතුයි කියන කාරණය. ඒ වගේම කෙනෙකුට අවමන්කිරීමෙන් නොව ගෞරවකිරීමෙන් ලැබෙන සතුට අතිමහත්.”

“ලෝකය පුරා මිනිසුන් ටූනාට ආදරය කරන ආකාරය මොනවගේද කියන්න මට ඔහුගේ ඉන්ස්ටග්‍රම් ගිණුම දිහා බැලුවහම පැහැදිලිවම පෙනෙනවා. පුරා අවුරුද්දක් තිස්සේ මම දිනකට වරක් ඔහුගේ අළුත් පින්තූරය බැගින් එහි පළකරනවා. පහුගිය කාලය පුරාම ඔහුගේ සුවිශේෂී වෙනස නිසාම ඔහුට දැඩිව ආදරය කරන විශාල පිරිසක් ඔහු වටා එකතුවෙලා සිටින බව පේනවා.”

“ඇත්තටම මට අදහාගන්න බැරිවුණා ටූනා මිනිසුන් අතරට ගිහින් ජනප්‍රිය වෙලා තිබෙන ආකාරය දැකීමෙන්ම. හරියටම කියනවනම් ටූනා මිනිසුන්ගේ හදවත මෘදු කරමින් ඒ තුළින් මිනිසුන් නැවත ප්‍රකෘතියට පත්කරනවා වගෙයි මට දැනෙන්නෙ. ටූනාව දිරිමත් කරමින් තමුන්ව දිරිමත් කරගන්න වෙහෙසෙන අයගේ ඇතැම් ප්‍රතිචාර දැකීමෙන් මගේ හදවත තවතවත් මෘදු වෙනවා වගෙයි.”

“මට පුදුමයි, මම කවමදාවත් හිතුවෙ නැහැ අවලස්සන පෙනුම නිසා මිනිසුන් විසින් ප්‍රතික්‍ෂේප කරලා අත්හැරලා දාපු කුඩා බලු පැටවෙකුට තම විසිළු පෙනුමෙන් සිනහව, ප්‍රීති ප්‍රමෝදය ගෙන එමින් ලෝකයා සිත්සතන්වලට මේ තරම් ලොකු බලපෑමක් කරන්න පුළුවන් වෙයි කියලා.”

“නමුත් මම ආයෙමත් මතක්කරන්න කැමතියි ඔහු ඔබ දන්නා සාමාන්‍ය බලු පැටවෙකු නොවන බව.”

- කෝට්නි ඩෑෂර්

මෙම ලිපිය ලියැවුණේ මාස තුනකට පමණ පෙර ‘ඩාර්ලිං’ ඊ-සඟරාවේ පළවුණු ‘Tuna Melts Our Hearts’ ලිපිය ඇසුරෙනි.

මොන හේතුවක් නිසාද මම දන්නෙ නැහැ දුටුමතින් ආදරය හිතෙන මොකද්දෝ වාසනා මහිමයක් හා ඉතාමත් ප්‍රසන්න පෙනුමක් ටූනා සතුව තිබෙන බවයි මගේ පෞද්ගලික හැඟීම. මේ ලිපිය ඇස ගැටිලා මාස කිහිපයක් ගතවුණත් ටූනා ගැන ලිපියක් ලියන්නම ඕනෑ කියලා මට හිතුනෙත් අන්න ඒ නිසාම වෙන්න ඇති.

ඔයාලා කැමතිනම් තවදුරටත් ‘ටූනා’ ගැන අවදියෙන් ඉන්න tunameltsmyheart කියන ඉන්ස්ටග්‍රම් පිටුවෙන් හෝ www.tunameltsmyheart.com කියන වෙබ්අඩවියට පිවිසීමෙන් ඔබට‍ පුළුවනි ඔහුගේ අළුත්ම විස්තර දැනගන්නත් ඒ වගේම ඔහුගේ අළුත් පින්තූර දැකගන්නත්.

ඒවගේම ඔයාල කැමතිනම් ‘ටූනා’ ගැන අදහසක් හෝ ඔබේ අතින් නිර්මාණය වුණු සිතුවමක් අන්තර්ජාලය හරහා බෙදාගන්න #tunameltsmyheart කියන හෑෂ් ඇමුණුම යොදාගන්නත් අමතක කරන්න එපා.

පැණි මුගටියාට වගේවගක් නෑ

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Sun, 21 Apr 2013 16:10:00 +0000

කලහාරී, බොස්වානා මූලික කරගෙන නැමීබියාව හා දකුණු අප්‍රිකාව දක්වා විහිදුණු අර්ධ ශුෂ්ක, වැලි සහිත සුවිසල් සවානා කාන්තාර බිමකි. තම පැටවුන් රැකගන්නට හා පෝෂණය කරන්නට නිරන්තර දුෂ්කර සටනක යෙදෙන්නට කාර්යබහුලවුණු මව්වරුන් මෙම බිමෙහි දැකියහැකි සුලබම දසුනයි. මේ අතර සුවිශේෂී තැනක් ගන්නා මවකි. ඒ… පැණි මුගටි මවයි.

මේ දිගහැරෙන්නේ සත්ත්ව ලෝකයේ කිසිදා නොනිමෙන කුසගිනිකාර නිර්භය උරග ඝාතකයා හෙවත් පැණි මුගටියා පිළිබඳ සත්‍යය තතු විත්ති කියැවෙන සවිස්තරාත්මක කතාන්දරයයි.

අප්‍රිකාව, නිරිතදිග ආසියාතික හා ඉන්දියානු උප මහාද්වීපීය ප්‍රදේශවලටම ආවේණික මුගටි විශේෂයක් වන පැණි මුගටියන් ක්ෂීරපායී නමුත් මාංශ භක්ෂක සත්ත්ව විශේෂයකි. බිහිසුණු ආරක්ෂක උපක‍්‍රම මෙන්ම සතුරාට පහසුවෙන් ග්‍රහණය කරගත නොහැකි ශාරීරික ලක්ෂණ හේතුවෙන් අවම සතුරන් ප්‍රමාණයක් සිටින, දඩයමෙහි නිපුණතාවය හා කැපවීම නිසා කිසිදු ආහාර හිඟයකට මුහුණදීමට සිදුනොවන, වඳවීයාමේ තර්ජනයට ලක්වන්නට කිසිදු ප්‍රවණතාවයක් නොදක්වන අපූරු සත්ත්වයෙකි මේ.

පෙනුම අතින් ගත්කළ පැණි මුගටියාගේ ප්‍රමාණයෙන් තරමක් දිගු ශරීරය, පැහැදිලි පුළුල් උරහිස් සහ පිට ප්‍රදේශයකින් යුතු අතර ශරීරය පිරිපුන් බවක් උසුලන සුළුයි. සම ඝනව වැඩුණද ලිස්සනසුළු බැවින් යුතුවේ. තවද පුදුමසහගත අන්දමින් සම සතුව ඇති ලිහිල්බව නිසා ශරීරය ඉතා නම්‍යශීලීබවක් දක්වයි. ගෙල අවට ප්‍රදේශයේ සමෙහි ඝනකම මිලිමීටර හයක් පමණ වන අතර එය ස්වභාවයෙන්ම කලහකාරී සතුන් සතු ජෛව විද්‍යාත්මක අනුවර්තනයට අනුව සිදුවූවක්‌ ලෙස සැළකිය හැකියි. හිස කුඩා පැතලි ස්වභාවයකින් යුතු වන අතර කෙටි හොම්බක්ද සහිතයි. කුඩා ඇස් මෙන්ම කණ් පෙතිද සටන්කාමී සතුන්ගේ ආරක්ෂාවට ජෛව විද්‍යාත්මක අනුවර්තනයට අනුව සිදුවූවක්‌ ලෙස සැළකිය හැකියි. කෙටි බාහු යුගලය මෙන්ම දෙපා යුගලය හැඩිදැඩි මෙන්ම ශක්තිමත්බවින් යුතු වනවා සේම කෙළවර තියුණු නියෙන් සන්නාහ සන්නද්ධ වුණු ඇඟිලි පහකින් සමන්විතයි. මෙම නිය පිටුපස ගාත්වලට සාපේක්ෂව සැළකියයුතු මට්ට්මකින් දිගුව ඉදිරිපස ගාත් වල පිහිටා තිබේ. ඒ ගොදුරක් තදින් ග්‍රහණය කරගතහැකි වන ලෙසයි. අතග දක්වා නිරාවරණය වුණු යටිපතුල්වල, ගණව පිහිටි කොට්ට මෙන්ම පාදවල අස්ථි පිහිටීම අනුව විලුඹ බිම ගැටෙන ලෙස පිහිටීම මිහිමත දිගු දුර ඇවිද යන සතුන්ගේ ලක්ෂණ කියාපාන්නකි. කෙටි වලිගය පාදම හැරුණුකොට දිගු ලොමින් වැසී තිබේ. හිස්කබල ඝනසැරේට වැඩුණු අස්ථි ස්ථරයක් ලෙස පිහිටා තිබේ.

පැණි මුගටියා ගැන කතා කරද්දී ඔවුන්ගේ ආහාර ජීරණ පද්ධතිය ගැන කතා නොකරම බැහැ. ඒ මොකද ඔවුන්ගේ ආහාර රටාව ඒ තරමටම පුදුමසහගත වන නිසායි.

ආහාර මාර්ගයේ ආරම්භය වන මුඛයේ පිහිටීම සහ හැසිරීම ගැන කතා කරනවා නම් දන්ත සූත්‍රය 3.1.3.1 / 3.1.3.1 වුවද දත් අක්‍රමවත් වර්ධනයක් මෙන්ම අවිධිමත් පිහිටීමක් පෙන්නුම් කරයි. ඇතැම් දත් අසාමාන්‍ය ලෙස ප්‍රමාණයෙන් කුඩාවට අපිළිවෙළකට විවිධ වැරදි තලවලට පිහිටා තිබෙන අතරම ඇතැම් දත් සම්පුර්ණයෙන්ම වැඩී නැති ගානයි. ප්‍රධාන වශයෙන්ම මෘදු ආහාර මත නොයැපෙන සත්ත්වයෙකු වුවත් අසාමාන්‍ය ලෙස පැණි මුගටියාගේ වම් හක්කේ පමණක් දෙවන අමතර පුරශ් චාර්වක දතක් පිහිටා තිබීමත් හක්කේ දත් විශාල වශයෙන් ගෙවීගිය ස්වභාවයක් ගැනීමත් මාංශ භක්ෂක සත්ත්වයන් සතු දිගු රදනක දත් වෙනුවට සාපෙක්ෂව පැණි මුගටියාගේ රදනක දත් කෙටිවීමත් කිසිසේත්ම අදහාගත නොහැකියි. නමුත් පිටුපසට හැරුණු පුඩු සහිත රළු දිව ගන ආහාර ග්‍රහණය කරගැනීමට මනා උපකාරීත්වයක් දක්වයි. ආහාර මාර්ගය කෙලවර කණපිට පෙරළිය හැකි ගුද මල්ලක් පිහිටා තිබෙන අතර එයින් නික්මෙන ගන්ධය හුස්ම හිරකරවනසුළු බැව් පැවසේ. තවද පැණි මුගටියාගේ ප්‍රියතම ආහාරය වන මීපැණි ලබාගැනීම සඳහා මීවද කැඩීමේදී මෙම ගන්ධය මී මැස්සන් අඩපණ වීමටද කිරීමටද හේතුවේ.

පැණි මුගටි මවක් බොහෝවිට තනිවම ජීවත්වන තැනැත්තියක් නොවෙයි. ඇය නිරන්තරයෙන් ගර්භණී මවක් හෝ පැටවුන් සිටින මවක් හැටියට තම පැටවුන් සමඟ ජීවත්වන්නියකි. ඇය වරකට පැටවුන් දෙදෙනෙකු බිහිකිරීම සාමාන්‍ය සිරිතයි. පැණි මුගටි මවකගේ ගර්භණී සමය මාස හයකට සීමාවන අතර බිහිවුණු පැටවෙකු හදිසි ව්‍යසනයක් හේතුවෙන් මරණයට පත්නොවී සිටියෝතින් ඇය නැවත මවක් වන්නට සුදානම් වන තුරුම පැටවා සිටින්නේ තම මව සමඟයි. මෙම කාල සීමාව බොහෝවිට මාස දහඅටක් පමණ වියහැකියි. තනිව ජීවත්වීමට අවශ්‍ය කරන කායික මානසික ශක්තිය නොමැතිකම නිසා හේතුවෙන් තම මවගේ පිළිසරණ හා රැකවරණය අතහැර නොයන පැටවා මෙම කාලය තුල හැදී වැඩෙන්නේ මව්කිරි උරා බීමෙන්. නැතිනම් මවගේ දඩයමෙන් කොටසක් ආහාරයට ගැනීමෙන්. නමුත් පිටස්තර වැඩිහිටි පිරිමි සතෙක් තම මව සොයා එන බව හැඟීමෙන් හෝ දැනීමෙන් අනතුරුව තනිව ජීවත්වීමට අවශ්‍ය කරන ශක්තිය දැන් තමා සතුව ඇති බවත්, තවදුරටත් තම මව පිළිබඳ අයිතියක් තමාට නොමැති බවත් පළමුවරට සිතන පැටවා ජීවිතකාලයටම තම මව අතහැර යන්නේ තම ජීවිත පැවැත්ම උදෙසා කෙළවරක් නොමැති ජීවන අරගලයට තනිව උරදීමේ අරමුණ පෙරදැරිකොටගෙනයි.

වැඩි වශයෙන් ඒකචාරීව හැසිරෙන පැණි මුගටියන් අභිජනන සමයේදී පමණක් යුගල වශයෙන් දඩයමේ නිරතවීම සිරිතකි. වනයේ හැසිරෙන පැණි මුගටියන්ගේ ආයුකාලය ගැන නිශ්චිත අදහසක් නොමැති වුවද අල්ලාගෙන ඇතිදැඩි කරන සතෙකුගේ ආයුකාලය වසර විසිපහක් පමණ වේ. ඉතා ප්‍රචණ්ඩකාරී හැසිරීම්වලින් යුතු මෙම සත්ත්වයාට වනයේ සිටිනුයේ සීමිත සතුරන් පිරිසකි. එම හේතුවත් ඇතුළුව පැණි මුගටියා වඳවීයාමේ තර්ජනයට ලක්නොවන්නට බලපාන කැපීපෙනෙන හේතු කිහිපයකි.

සහජයෙන් ඔවුන් සතුව පවතින නිර්භීතබව හා ප්‍රචණ්ඩකාරීබව සහ අත්නොහරින සටන්කාමීබව.
ලිස්සනසුළු ලොම්වලින් වැසුණු රළු මෙන්ම ඝනකමින් වැඩි රබර් වැනි මතුපිට සම නිසා පහසුවෙන් ගොදුරක් බවට පත්නොවීම.
මාරාන්තික, උග්‍ර විෂවර්ගවලට ඔරොත්තුදීමේ ප්‍රබල හැකියාව.
දඩයම් කිරීමට ඇති සහජ දක්ෂතාවය මෙන්ම අප්‍රතිහත ධෛර්යය, කැපවීම මෙන්ම අලසබවින් තොරවීම නිසා ආහාර හිඟයක් නොමැතිකම.
අභිජනනයට ඇති වැඩි නැඹුරුව හා මාස හයක්වැනි කෙටි කාලීන ගර්භණී අවධිය හේතුවෙන් වේගයෙන් බෝවීම නිසා අධික මුගටි ගහනයක් සිටීම.
පැටවුන් අවම වශයෙන් අවුරුදු එක හමාරක්වත් තම මවු සෙවණේ ඇතිදැඩි වන නිසා සිය ආරක්ෂාව තනිවම සලසා ගැනීමට හැකියාව ලැබෙන තෙක් මවගෙන් ලැබෙන රැකවරණය.

දඩයමට මෙන්ම වාසයට පොළොවේ උමං හෑරීමට උපන් හපන් සත්ත්වයෙකු ලෙස පැණි මුගටියා තම වාසස්ථානය ලෙස තනනු ලබන උමඟ තනි ගමන්පථයකින් හා කිසිදු ඇතිරීමකින් තොර කැදැලි කුටීරයකින් සමන්විත වන අතර එය දිගින් සාමාන්‍යයෙන් මීටර එකත් තුනත් අතර අගයක් ගනී. තනිව වාසස්ථාන තනාගැනීමේ හැකියාව ඇතත් ඇතැම්විට අතහරිනලද පාළුවට ගිය බිම් ඌරන් විසින් හාරනලද ගුල් මෙන්ම වේහුඹස් අත්පත්කරගන්නට නැඹුරුවන අවස්ථාද නැතිවාම නොවේ.

අසහාය කාය ශක්තියත්, බිහිසුණු හැසිරීමත් සටන්වැදීමේදී දක්වන සුවිශේෂී නිපුණත්වයත් නිසාවෙන්ම කුප්‍රකට පැණි මුගටියා, දාමරිකත්වයෙන් මෙන්ම අශිෂ්ටත්වයෙන් අග තැන් ගන්නා එකම මාංශ භක්ෂක සත්ත්වයාද වෙයි. ඔවුන් තම ග්‍රහණයට හසුවුණු කිසිදු සත්ත්වයෙකුට දිවිගලවාගෙන ආපසු පලායාමට නම් සුළු ඉඩකඩක්වත් නොතබන්නෝ වෙති. එමෙන්ම ඔහු සතු නිර්භයබව නිසා තමන්ට වඩා ප්‍රමාණයෙන් විශාල, ශක්තියෙන්ද ඉහළ සිංහයන්, ව්‍යාග්‍රයන් වැනි දරුණු විලෝපිකයන්ට වුව පෙරලා පහරදීම මගින් ඔවුන් පලවාහැරීමට වුව මැලිවන්නේ නැහැ.

තවද සර්පයින්ගේ සහ කෘමීන්ගේ විෂ දල මෙන්ම ඉත්තෑ කූරුවලින් ඔවුන්ගේ සම පසාරුවීම සිදුවන්නේ ඉතා අවම ප්‍රමාණයෙන්. මේ නිසා විෂ ශරීරගතවීම අවම වන අතර කොහොමටත් සතුන්ගේ විෂ විදීම්වලට ඔරොත්තුදීමේ හා ප්‍රතිශක්තිකරණ හැකියාව ඉතා ඉහළ අගයක් ගනී. අප්‍රිකාවේ මාරාන්තික උග්‍ර විෂ සහිත කේප්ප නාගයාගේ දෂ්ඨකිරීම්වලට වුව පැය කිහිපයක් සිහිසුන්ව සිටිනවා මිස මරණයට පත්නොවීමම මේ බව විදහාපාන ප්‍රබලම නිදසුනයි.

කලහයෙන්, පොරයෙන් පහසුවෙන් වෙහෙසට පත්නොවන ස්වභාවය නිසා තම සීමාවට අනවසරයෙන් ඇතුළුවන අසුන්, ගවයින්, කේප්ප මීමුන් වැනි ශරීරයෙන් මහත්වූ අභියෝගකාරී සතුන් සමඟ වුව සටනට යන්නට පසුබට වන්නේ නැහැ. මෙලෙස පොරයෙන් තම ප්‍රතිවාදියා පහසුවෙන් වෙහෙසට පත්කරන ස්වභාවය නිසාම සිංහයන්, ව්‍යාග්‍රයන් වැනි දරුණු ගණයේ විලෝපිකයන් පවා ඔවුන් හා සටනට පැටලීමට දක්වන්නේ දැඩි අකමැත්තක්. එමනිසා එවැනි සතුන්ගෙන් ආරක්ෂාවවීමට ඇතැම් සත්ත්ව පැටවුන් පරිණාමයෙන් පැණි මුගටියාගේ සමේ පැහැය සහ ස්වරූපය ගැනීම දැකිය හැකියි. උදාහරණයක් හැටියට ලෙස චිටාහ් පැටවුන්ගේ අවපැහැගැන්වුණු වයිරම් රහිත පිට ප්‍රදේශය ගෙනහැර දැක්විය හැකියි.

දඩයමට රැයක් දවාලක් නොමැති කෙතරම් දරුණු දක්‍ෂ දඩයක්කරුවෙකු වුවද පැණි මුගටියාගේ ප්‍රියතම ආහාරය වන්නේ මීපැණිය. ඔවුනට 'පැණි මුගටියා' යන නම ලැබී තිබෙන්නේද මිපැණිවලට දක්වන තද ගිජුකම හේතුවෙනි. මීවද වලට පාර කියන පැණි කුරුල්ලන්ගේ මඟ දිගේ යමින් ඔවුන් මීවද සොයාගනී. මෙයට අමතරව බෙරි හා ළුණුද, අල වර්ග හෝ මුල් වර්ගද ආහාරයට ගැනීම සිදුකරයි. එවැනි අවස්ථාවලදී එවැනි ආහාර සොයාගැනීමට හා ගල් එසැවීම් හෝ ගස්වල අතු බිඳීම් වැනි සුළු උපක‍්‍රම යොදාගැනීම සිදුකරනවා දැකගත හැකියි. මීට අමතරව කෘමි සතුන්, ගෙම්බන්, ඉදිබුවන්, කැස්බෑවන්, මීයන්, කටුස්සන්, ලේනුන්, හාවන්, මුවන්, නරින්, කුකුළන් කුරුල්ලන් වැනි සතුන් මෙන්ම බිත්තරද, ළපටි සිංහ, ව්‍යාග්‍ර හා දිවි පැටවුන්ද ලුහුබැඳ ගොදුරු කරගන්නා බව සඳහන් වේ. ගිජුකමින් මීපැණි අනුභව කරන පැණි මුගටියන්ගේ තවත් ප්‍රියතම ආහාරයක්‌ වන්නේ සර්පයින්ය. මාරාන්තික උග්‍ර විස සහිත දැවැන්ත සර්පයින් විශේෂයෙන්ම කේප්ප නාගයින් වැනි නාග රාජයන් ලුහුබැඳ ගොදුරු කරගන්නා ආකාරය අදහාගත නොහැකි තරම්වේ.

අහල ඇතිනේ නයි මුගටි වෛරය ගැන. මුගටි උරග ඝාතනයට දක්වන්නේ වෙනත් කිසිදු සත්ත්වයෙකු නොදක්වන තරමේ ප්‍රබල හා සුවිශේෂී හැකියාවක්. ඔවුන්ගේ උපක‍්‍රමය වන්නේ සර්පයාගේ හිසට එකවරම පැන තදින් හිස හපාගෙන සර්පයා අඩපණ වන්නට හැර පණපිටින්ම ආහාරයට ගැනීමයි. සැබැවින්ම මෙය ඉතා ම්ලේච්ඡ ක්‍රියාවක් ලෙස සැළකිය හැකියි. ඇතැම්විට ගොදුරක් ගනිමින් සිටින සර්පයෙකුගෙන් පළමුව එම ගොදුර ඩැහැගන්නා ඔහු අනතුරුව සර්පයා ගොදුරු කරගැනීමට තරම් බඩජාරී සත්ත්වයෙකි. පහතින් දැක්වෙන වීඩියෝ දර්ශනයේත් එවැනි දර්ශනයක් අන්තර්ගතයි.

එහෙමනම්... පැණි මුගටියා ගැන මේ විස්තර හොඳටම ප්‍රමාණවත් කියලයි මට හිතෙන්නෙ. මේ ලිපිය ලියන්න මම උපකාරී කරගත්තේ පැණි මුගටියා ගැන ඉංග්‍රීසියෙන් ලියැවුණු honey badger විකිපීඩියා පිටුවයි. පැණි මුගටියා ගැන වැඩි විස්තර දැනගන්න ඕනෑ නම් පහතින් දැක්වෙන වීඩියෝවත් නරඹලාම බලන්න. (මෙම වීඩියෝ දසුනෙහි ඇතැම් තැන්වල සත්ත්ව හිංසාකාරී මෙන්ම පිළිකුල්සහගත දර්ශන අන්තර්ගත වනබැවින් සංවේදී පුද්ගලයන් විසින් නැරඹීම නොකළ යුතුය.)

මෙම වීඩියෝව ඇසුරු කරගනිමින් රැන්ඩෝල් නමැතතා විසින් පසුව හඬකවන ලද ඉතාමත් සිත්ගන්නාසුළු හාස්‍යජනක The Crazy Nastyass Honey Badger වීඩියෝව සීග්‍රයෙන් ලොවපුරා ජනප්‍රිය වීමත් සමඟම පැණි මුගටියාට කිසිදා පෙර නොවූ විරූ ප්‍රසිද්ධියක් අත්වූ අතර ඔහු අන්තර්ජාල මීම් හෙවත් ලාංඡනයක් බවට‍ පත්විය.

පහතින් දැක්වෙනුයේ එම යූටියුබ් වීඩියෝවට පිවිසුමයි. (මෙම වීඩියෝ දසුනෙහි ඇතැම් තැන්වල සත්ත්ව හිංසාකාරී මෙන්ම පිළිකුල්සහගත දර්ශන අන්තර්ගත වනබැවින් සංවේදී පුද්ගලයන් විසින් නැරඹීම නොකළ යුතුය.)

දින තිහේ අභියෝගය

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Tue, 01 Jan 2013 00:55:00 +0000

සිරිතක් වශයෙන් හැසිරෙන්නට හෝ විරිතක් වශයෙන් වැළකෙන්නට දින තිහක අභියෝගයකට ඔබ සූදානම්ද ?

කළයුත්තේ නොකඩවා දින තිහක් පුරාවට යමක් කිරීම හෝ නොකිරීමයි.

අපි දැන් බලමු කරන්නට හෝ නොකරන්නට යමක් තෝරාගන්නෙ කොහොමද කියන එක.

ඔබේ අදහස යමක් කරන්නට නම්...

1. විනෝදාස්වාදය ගෙනදෙන අළුත් යමක් කිරීම

මේ සඳහා ඔබ එදිනෙදා යෙදෙන සාමාන්‍ය දෛනික වැඩකටයුතුවලට වලට වඩා වෙනස් නමුත් එම දෛනික වැඩකටයුතුවල නිරතවෙන අතරතුරදීම ඒ සඳහා ගතකරන කාලයෙන්ම ඉතා සුළු කාලවේලාවක් වෙන්කරගෙන ඔබේ සාමාන්‍ය වැඩකටයුතුවලට බාදාවක් නොවන අයුරින් කළහැකි යමක් තෝරාගැනීම සුදුසුයි.

ඒ කියන්නෙ කරන්නට කාලයක් තිස්සේ බොහොම ආසාවෙන් හා බලාපොරොත්තුවෙන් පසුවුණු නමුත් පටන්ගන්නට තරම් තදින් බලපාන හේතුවක් නොතිබුණු නිසාවෙන් හෝ අළුත් යමක් කරන්නට ස්වභාවයෙන්ම සිතේ හටගන්නා කම්මැලිකම නිසාවෙන් තවම කරන්නට නොහැකිවුණු නැතිනම් ඒ සඳහා ඉඩ ප්‍රස්ථාවක් හෝ ප්‍රමාණවත් කාලවේලාවක් නොලද දෙයක් තෝරාගැනීම වඩා ඵලදායකයි. මුලදී මෙය අභියෝගයක් ලෙස දැනුනත් දින කිහිපයක් ගතවෙද්දී මෙය ඔබේ ප්‍රියතම විනෝදාංශය බවට පත්වෙනු නොඅනුමානයි. අනෙක මේ වෙනුවෙන් එක් දිනකට වැයකළයුතුව ඇති කාලය මොනතරම් සුළු වුවත් එම පුංචි කාලවේලාව ඔබට‍ කවමදාවත් අමතක වෙන එකක් නැහැ. මොකද ඒ පුංචි වෙලාව ගතකරන්නේ මනා සිහියෙන්, උනන්දුවෙන්, කැපවීමෙන් හා විනෝදයෙන් වන නිසා.

නිදසුනක් හැටියට ඔබට‍ ඔබේ දින තිහේ අභියෝගය ලෙස දිනකට විනාඩි 15 බැගින් නොකඩවා දින තිහක් පුරාවට ගිටාරයක් වැයීමට පුරුදු වීම කළ හැකියි. දින තිහක් අවසානයේ ඔබ හොඳ වාද්‍ය ශිල්පියෙකු බවට‍ නම් පත්නොවේවි. නමුත් ඒ වෙනුවෙන් ගත කළ දින තිහ නම් ඔබට අමතක වෙන එකක් නැහැ. ආරම්භය ඉතාමත් අපහසු වුණත් (විශේෂයෙන්ම ගිටාරයේ කම්බි ඇල්ලීම මුල්දින කිහිපයේ ඉතාමත් වේදනාකාරී වන නිසා) ඇතැම්විට ගිටාරය වැයීමට උත්සහ කිරීමේදී එයින් ඔබේ සිතට ගෙනදෙන සතුට නිසා ගිටාරය වැයීම ඔබේ සාමාන්‍ය දිනචරියාවේම අංගයක් බවට‍ පත්වෙන්නට පවා ඉඩකඩ තිබෙනවා. ඇතැම්විට කාලයත් සමඟ ඔබ ඉතා දක්ෂ ලෝපතල වාදන ශිල්පියෙකු බවට‍ පත්වෙන්නට පවා බැරිකමක් නැහැ. තවද…

ඔබේ ජංගම දුරකථනයෙන් දිනපතා අහම්බෙන් දකින සිත්ගන්නාසුළු දසුනක් ඡායාරූපයට නැගීම
ඡායාරූපකරණය ගැන සුළුවෙන් හැදෑරීම සහ එම සංකල්පවලට අදාල ඡායාරූපයක් ගැනීම.

යනාදියද කළහැකියි

2. අළුත් හොඳ පුරුද්දක් ඇතිකරගැනීම

ඔබට‍ පුළුවනි ඔබේ ජීවිතයට අළුතින් එකතුකරගත හැකි හොඳ පුරුද්දක් අළුතින්ම පටන්ගෙන දින තිහක් පුරාවට දිගටම පුරුදු පුහුණු කරගෙන යන්න.

උදාහරණයක් ලෙස, ඔබේ දින තිහේ අභියෝගය හැටියට ඔබට පුළුවනි ‘දිනකට අවම වශයෙන් වතුර ලීටර හතරක්වත් පානය කිරීම’ වැනි යහපත් පුරුද්දක් තෝරාගන්න. ඒ මොකද බොහෝ දෙනෙක් ප්‍රධාන ආහාර වේලක් ගැනීමෙන් අනතුරුව වතුර පානය කිරීම හැරුණුවිට දවස පුරා විටින්විට ජලය පානය කිරීමක් කරන්නෙ නැහැ. නමුත් මනා සෞඛ්‍යසම්පන්න ජීවිතයක් ගතකිරීමට නම් දිනකට අවම වශයෙන් වතුර ලීටර හතරක්වත් පානය කිරීම කළයුතුයි. පළමුවෙනි දවසේ නම් වතුර ලීටර හතරක්ම පානය කිරීම යම්තරමක් අපහසු බව දැනේවි. එනමුත් ටික දවසකින්ම එය සාමාන්‍ය දෙයක් බවට‍ පත්වේවි. දින තිහ නම් ඔබට‍ නොදැනුවත්වම ගතවෙලා යාවි. නමුත් දිනකට වතුර ලීටර් හතරක් පානය කිරීම නම් නොකරම් බැරි පුරුද්දක් බවට‍ පත්වේවි. බලන්න එහි කොපමණ වටිනාකමක් තිබෙනවාද යන්න. එමෙන්ම යහපත් පුරුද්දක් ඇතිකර ගන්න මේ ක්‍රමය මොනතරම් පහසුවක් ගෙනදෙනවද කියන කාරණය.

පහළින් දැක්වෙනුයේ ඔබට දින තිහේ අභියෝගය ලෙස භාරගත හැකි මෙවැනි යහපත් පුරුදු කිහිපයකි.

දිනපතා නෑම පුරුද්දක් කරගෙන නැතිනම් එය අනිවාර්ය දෛනික පුරුද්දක් බවට‍ පත්කරගැනීම
නියමිත වේලාවට උදෑසන ආහාරය ගැනීමේ පුරුද්දක් ඇතිකර ගැනීම.
ප්‍රධාන ආහාර වේලකට පැය භාගයකට පමණ පෙර වතුර වීදුරුවක් පානය කිරීමට පුරුද්දක් ඇතිකර ගැනීම.
දෛනික ආහාර වේලට අනිවාර්යයෙන්ම කොළ වර්ගයක් එක්කර ගැනීම
සීනි රහිත හෝ අඩු සීනි කිරි තේ, කිරි කෝපි, තේ හෝ කෝපි පානය
දිනකට වරක්වත් අනිවාර්යයෙන්ම කිසියම් පළතුරක් අනුභවය
රාත්‍රියට බත් හැන්දක් අඩුවෙන් බෙදාගෙන කෑම
නිවසට ආසන්නතම බස නැවතුමට පෙර තිබෙන බස් නැවතුමෙන් බැස පයින් නිවස කරා ඇවිදගෙන යෑම.

ඔබේ අදහස යමක් නොකරන්නට නම්…

නතරකළයුතු බව දැන සිටියත් නතරකර ගැනීමට තරම් දැඩි හේතුසහගත බලපෑමක් මෙතෙක් නොතිබුණු නිසාවෙන් නතරකර ගැනීමට තවම හැකියාවක් නොලැබුණු ඔබේ ජීවිතයට කිසිදු යහපතක් ගෙන නොදෙන ඵලරහිත වැරදි පුරුද්දක් නතර කරගන්නට උපකාරී කරගතහැකි ඉතාමත් හොඳ අවස්ථාවක් බවට දින තිහේ අභියෝගය පත්කරගතහැකියි.

උදාහරණයක් හැටියට කිසිම තේරුමක් නැතිව ටොෆී, චොකලට් වැනි රසකැවිලි කන්න පුරුදු වුන කෙනෙකුට එම පුරුද්ද අතහැර ගැනීමට මෙම ක්‍රමය උපකාරී කරගත හැකියි. තවද ...

ටෙලිනාට්‍ය නැරඹීමෙන් වැලකී සිටීම
දින තිහක් පුරාවට අනවශ්‍ය භාණ්ඩ මිලදීගැනීමෙන් වැලකී සිටීම
දිනපතා මස් මාංශ අනුභවය පුරුද්දක් කරගෙන සිටින අයෙකුට දින තිහක් මස් මාංශ අනුභවයෙන් වැලකී සිටීම … වැනි දේවල් කළ හැකියි.

අනෙක් වැදගත්ම කාරණය දින තිහක කාලයක් මේ සඳහා ප්‍රමාණවත්ද කියන එක. මගේ අදහස නම් එය ඇත්තෙන්ම ප්‍රමාණවත් කාලයක් කියන එකයි. ඒ මොකද අළුත් හොඳ පුරුද්දක් ඇතිකරගන්නට හෝ දැනට තියෙන වැරදි පුරුද්දක් අත්හැරගන්න දින තිහක කාලයක් හොඳටම ප්‍රමාණවත්. දින තිහේ අභියෝගය භාරගත්තහම ඒ බැව් ඔබට‍ම වැටහේවි.

තවද මෙය මාසයකට එක් අභියෝගය බැගින් අවුරුද්දක් පුරාවට අත්හදාබැලීමට පුළුවන් උදාහරණයක් හැටියට

ජනවාරි - සීනි රහිත හෝ අඩු සීනි කිරි තේ, කිරි කෝපි, තේ හෝ කෝපි පානය
පෙබ්‍රවාරි - ටෙලිනාට්‍ය නැරඹීමෙන් වැලකී සිටීම.
මාර්තු - …......

මේ අළුත් අත්දැකීමට දින තිහක් අනිවාර්ය නොවුනත් දින තිහකට ආසන්න දින ගණනක් බොහොම ප්‍රමාණවත්. අවුරුද්දකට පස්සේ ආයෙම හැරිලා බැලුවහම අළුත් අත්දැකීම් 12 ක්.

අද 2013 ජනවාරි පළමුවැනිදා. මම හිතන්නෙ අද තමයි මේ ලිපිය පළකරන්න හොඳම දවස. මොකද අදින් අළුත් අවුරුද්දක්, අළුත් මාසයක් ආරම්භවෙන නිසා මේක කියවන ඔයාලට පුළුවනි අදම ඔබේ දින තිහේ අභියෝගය භාර අරගන්න.

ඒ කියන්නේ අදින් දින තිහකට පස්සේ එනම් ජනවාරි මාසය අවසානයේ ඔබටම දැකගතහැකියි ඔබ ඔබේ දින තිහේ අභියෝගය ජයගත් අන්දම.

මමත් මගේ දින තිහේ අභියෝගය අදම භාරගන්නයි ඉන්නෙ. ඔබත් අදම ඔබේ දින තිහේ අභියෝගය භාර අරගෙනම බලන්න එහෙනම් එයින් ලැබෙන විනෝදාස්වාදය කොපමණද යන වග.

පහළින් දැක්වෙනුයේ ගූගල් ආයතනයේ වෙබ්ස්පෑම් අංශ ප්‍රධානී ‘මැට් කට්ස්’ මහතා විසින් ටෙඩ් කතාවක් ලෙස ‘දින තිහේ අභියෝගය’ සම්බන්ධයෙන් කරනලද අගනා කෙටි කතාවයි.

‘මැට් කට්ස්’ මහතා විසින් ටෙඩ් කතාවක් ලෙස ‘දින තිහේ අභියෝගය’ ගැන කතා කරමින්…

ඔබේ සියළු යහපත් සිතුම් පැතුම් ඉටුවෙන නැණ නුවණ දියුණුවෙන් දියුණුවට පත්වෙන සුබම සුබ දෙදහස් දහතුන නව වසරක් වේවා !

පුංචි සුරංගනාවී - විය සුරතල් සිනහවී

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Mon, 17 Dec 2012 21:36:00 +0000

පුංචි දරුවෝ හරියට පුංචි සුරංගනාවෝ වගෙයි. ලස්සනයි, අහිංසකයි, අව්‍යාජයි… ඒ වගේම ඒ අයගෙන් කාටවත් කිසිම කරදරයක් හිරිහැරයක් නැහැ. ඒ අය කියන කරන දේවල් බලාගෙන ඉන්න ආසයි. අන්න ඒ නිසාමයි ඒ වගේ ලස්ස්න පුංචි සුරංගනාවක් ඉන්න මේ රසවත් වීඩියෝ දසුන ඔබත් එක්ක බෙදාහදාගන්න හිතුවේ.

මේ වීඩියෝවේ පෙනී සිටින පුංචි සුරතල් දුවණිය තුන් හැවිරිදි ‘ඉසබෙලා නැටලිනි’. ඇමෙරිකාවේ කැලිෆෝනියා ප්‍රාන්තයේ සැන්ටා රෝසාහි සිට සුප්‍රසිද්ධ ඇලන් ඩිජෙනරස් වැඩසටහනට ආරාධිතව පැමිණි ඇය විසින් මේ ගායනා කෙරෙනු ලැබෙන්නේ කුඩා දරුවන්ට ඇමෙරිකාවේ ප්‍රාන්ත පනහේ නම් මතකතබා ගැනීමේ පහසුව සඳහා නිර්මිත ගීතයකි.

තුන් හැවිරිදි පුංචි ඉසබෙලා ඇමෙරිකාවේ ප්‍රාන්ත පනහේ නම් අකාරාදී පිළිවෙලින් ලියැවී තිබෙන ගීතය ගයනා කරමින්

එක් දවසකි - තුන් දොළසකි

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Wed, 12 Dec 2012 11:12:00 +0000

12 සංඛ්‍යාවකි.
ඔරලෝසුවේ අංක 12 කි, වරුවකට පැය 12 කි.
අවුරුද්දකට මාස 12 කි.
අඩියකට අඟල් 12 කි.
කාර්තුවකට හෝ සෘතුවකට අවම වශයෙන් සති 12 කි.
දුසිමකට අයත්වන්නේ අංග 12 කි.
රාශි හා ලග්න 12 කි.
මැග්නීසියම්වල පරමාණුක ක්‍රමාංකයද කාබන්වල ස්කන්ධ ක්‍රමාංකයද 12 යි.
මොළයේ කපාල ස්නායු ගණන 12 කි.
සඳ මත පා තැබූ පුද්ගලයන් ගණන 12 කි.
සංගීතයේ මූලික ස්වර ගණන 12 කි.
ඉලක්කමක් හෝ සංඛ්‍යාවක් වශයෙන් පිළිවෙලින් දිනය මාසය අවුරුද්ද වශයෙන් පුනරාවර්තන වියහැකි විශාලතම සංඛ්‍යාව 12 යි. අද දිනයද එවැනි සුවිශේෂී දිනයකි 12-12-12 (12/12/12). මෙලෙස දිනය මාසය අවුරුද්ද පුනරාවර්තනය වන දිනයක් නැවත උදාවන්නේ තව අවුරුදු 88 කුත් දවස් 20 කිනි ඒ 2101/01/01 => 01-01-01. එබැවින් මෙවැනි පුනරාවර්තී දිනයක් අපේ ජීවිත කාලය තුළ අත්දැකිය හැකි අවසන් අවස්ථාව මෙය වියහැකි නොවේද ?

අහසට නැගිලා ගිය ඉගිලී - කෝච්චි පුංචා ‘ස්ටැන්ලී’

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Fri, 07 Dec 2012 17:46:00 +0000

මේ පින්තූරයේ ඉන්න පුංචි පුතුගෙ නම ‘ජේඩන්’. ඔහු සිව් හැවිරිදි දරුවෙක්. ඔහු එක්ක ඉන්න සෙල්ලම් කෝච්චි පුංචා ‘ස්ටැන්ලි’. ඔහු ජේඩන්ගෙ හොඳම යහළුවා වුණේ ජේඩන්ට වයස අවුරුදු දෙකේදී ඉඳන් [v]. ඉතින් එදා ඉඳන් මේ දෙන්න කෑවේ බිව්වේ නෑවේ නිදාගත්තේ සෙල්ලමක් පාඩමක් කළේ ඒ විතරද ගමන් බිමන් ගියේත් එකටමයි. ඒත් එක දවසක්, ස්ටන්ලිට අහසට ගිහින් එන්න අගනා අවස්ථාවක් ලබා දෙන්න පුංචි ජේඩනුත් ඔහුගේ පියාත් තීරණය කළා. මෙන්න මේ විදිහට අහසට යන්න ලැබුණු ඒ ගමන නිසා තමයි ඒ පුංචි සෙල්ලම් කෝච්චි පුංචා ස්ටැන්ලි ‘අහසට නැගි සෙල්ලම් කෝච්චි පුංචා’ හැටියට ලෝකය පුරා ප්‍රසිද්ධියට පත්වුණේ. ඉතින් මේ තියෙන්නෙ ඔහු අහසට ගිහින් ආපු ලස්සන ගමන ගැන කියැවෙන අපූරු කතාන්දරය.

සෙල්ලම් කෝච්චි පුංචා අහසට ගිය ගමන

බලන්න පුංචි ජේඩන්ගෙ සුරතල් මුහුණෙන් කියැවෙන සතුටක තරම.

ස්ටැන්ලිව හැරුනහම ජේඩන්ගෙ පියා වන රොන් ෆියුගල්සෙත් මේ ගමනට පිටත්කරලා හැරියේ බැලුනයක්, ඉහළ විශදතාවයකින් යුතු (HD) කැමරාවක් සහ ජී පී එස් ග්‍රාහකයක් සහිත පැරණි ජංගම දුරකථනයක් යනාදිය පමණි.

මේ අතර බැලුනය ගුවන්ගත කිරීමෙන් අනතුරුව එය පුපුරා යෑමට ප්‍රථම පොළොවට සැතපුම් දහඅටක් ඉහළ අහසේ පියාසර කරමින් සිටි බවයි පසුව හෙළිවුණේ. තවද බැලුනය පිපිරීමෙන් අනතුරුව නැවත පොළොවට පතිතවුණු කෝච්චි පුංචාව ජේඩන් විසින් නැවත සොයාගනු ලැබුවේ බැලුනය දියත්කළ ස්ථානයෙන් සැතපුම් විසිහතක් පමණ ඈතින් තිරිඟු යායක වැටී සිටියෙදීයි.

විවිධ අවස්ථාවන්හිදී ස්ටැන්ලි කෝච්චි පුංචාගේ මුවඟට නැගෙන සිනහව හා මුහුණේ ප්‍රකාශිත අනෙකුත් හැඟීම් පසු උපායයන් ඇසුරෙන් නිර්මාණය කරනලද ඒවා වන අතර එසේ ඔහුට ජීවමාන බවක් එක්කර දුන් ජේඩන්ගේ පියා එයට හේතුව ලෙස දක්වන්නේ තම පුතුට ස්ටැන්ලිව පෙනෙන ආකාරය බවට‍ ඔහු සිතන විදිය පෙන්වීමට ගත් උත්සාහයක් හැටියටයි. කෙසේනමුත් පුංචි ජේඩන් ලද මෙම අපූරු ආශ්වාදජනක අත්දැකීම නැරඹීමෙන් ඔබටත් විනෝදාස්වාදයක් ලැබෙන්නට ඇති බැව් නම් නොඅනුමානයි.

නිසි කළ නිසි තැන නිදියන්නේ - ගත සවි සිත සවි රැකගන්නේ

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Thu, 29 Nov 2012 22:30:00 +0000

නින්ද ගැන කොටස් වශයෙන් පලවෙන ලිපි පෙළක තෙවැන්න

සුවදායක නින්දකට වටිනා උපදෙස් විසිපහක්

1. ශාරීරික ව්‍යායාම් : දිනපතා ශාරීරික ව්‍යායාම්වල නිරතවීම සුවදායක මෙන්ම පරිපූර්ණවූ නින්දකට මඟපාදයි. දිවා කාලයේදී ව්‍යායාමවලට ලක්කිරීම මඟින් ශරීරය වෙහෙසවන බැවින් මොළය විසින් රාත්‍රියේදී ඉක්මනින්ම නින්දට පෙළඹීමක් ඇති කරයි. තවද ශාරීරික ව්‍යායාම්වලන් සිදුවන ශරීරයේ මාංශපේශී ඉහිල්වීම නිසා දැනෙන සැහැල්ලුව වඩා ඉක්මන්, වඩා සුවදායක නින්දක් ගෙනදෙයි.

2. කැෆේන් පිළිබඳ සැළකිලිමත්වීම : අප ගන්නා ඇතැම් ආහාරපානවල කැෆේන් විවිධ ප්‍රමාණවලින් අඩංගු වේ. එසේ විවිධ ආහාරපාන මඟින් ශරීරගත වන කැෆේන් ශරීරය තුළ අවම වශයෙන් තුනේ සිට පහ දක්වා කාලයක් ඉතිරිව තිබෙන බැවින් නින්දට පැය අටකටවත් පෙර තේ කෝපි සෝඩා, කෝලා, චොකලට් වැනි කැෆේන් අඩංගු පාන ගැනීම නතරකළයුතුය. කැෆේන් මඟින් නිදිමත ඇතිවීමට හේතුවන ඇඩිනොසීන් ප්‍රතිග්‍රාහක අවහිර කරන බැවින් නිදිමත ඇතිවීමට භාදා කරයි. ඇඩෙනොසින් යනු මොළයේ අධි උත්තේජන ඇතිවීම වළක්වන ස්නායුසම්ප්‍රේෂක රසායනික ද්‍රව්‍යයයකි. අවහිරවුණු ප්‍රතිග්‍රාහක ඇඩෙනොසින් වලට ප්‍රතිචාර නොදක්වන නිසා ස්නායු සෛල අධි උත්තේජයනයවීම වැළක්වීමක් සිදුනොවේ. නිදිමත ඇතිවීමට නම් මොළය අධි උත්තේජයනයට ලක්වීම වැළක්වීම සිදුවිය යුතුය.

3. වැදගත්ම නිදි පුරුදු දෙකකි : නින්දට යෑම සඳහා මෙන්ම නින්දෙන් පිබිදීම සඳහාද එකම වෙලාවක් පුරුදු කරගන්න. සති අන්තයේදී පවා මෙම වේලාවන් නඩත්තු කරන්නට වගබලාගන්න. එය නින්දට පිවිසීමටත් නින්දෙන් පිබිදීමටත් පහසුවක් ඇතිකරයි. එමෙන්ම නින්දෙන් පිබිදීම සඳහා හොරා ඇඟවීමක් (එලාමයක්) භාවිත කරන්නේ නම් එහි හඬ ක්‍රමයෙන් වැඩිවන අන්දමට සකස්කිරීම ප්‍රබෝධමත් පිබිදීමකට ඉඩකඩ සලසනු ඇත. මක්නිසාදයත් නින්දෙන් එක්වරම පිබිදීමට සිදුවීම තරමක් තරහ උපදවනසුළු බැවිනි.

4. කාර්යබහුලකම බාදාවක් කර නොගැනීම : නිදිමත ඇතිවන තුරුම දෛනික ක්‍රියාකාරකම්වල නිරතවීම නොකළ යුතුය. නින්දට යාමට පැය කිහිපයකටවත් පෙර දෛනික වැඩ කටයුතු අවසන්කිරීම සහ විවේකයෙන් පසුවීම මඟින්ද සුවපහසු නින්දක් ලැබේ. විශේෂයෙන්ම නින්දට යන්නට සුදානම් වන මොහොත දක්වාම අත්‍යාවශ්‍ය කර්තව්‍යයන් සඳහා කාර්යබහුල නොවන්නා සේම වීඩියෝ ක්‍රීඩාවල යෙදීම, චිත්‍රපට නැරඹීම, කතා පොත් කියවීම වැනි ඔබ ඉතා ආසාකරන ඔබට‍ වින්දනයක් ලබාදෙන දේවල්වල ඇබ්බැහි නොවී සිටීමට වගබලාගන්න.

5. රාත්‍රී ආහාරය ගැන සැළකිලිමත් වීම : රාත්‍රී ආහාරය පිළිබඳව සැළකිලිමත්වීම මඟින්ද සුවදායක නින්දක් ළඟාකරගත හැක. එනම් රාත්‍රියට ප්‍රමාණවත් ආහාර වේලක් ලබා ගැනීම මෙන්ම එය සැහැල්ලු ආහාරයකින් ( පාන්, ආප්ප, ඉඳිආප්ප, රොටී සහ සුප් වැනි ) සමන්විතවීම වඩා සුදුසුයි. ප්‍රධාන ආහාර වේලට පසුව හා අමතරව කෙසෙල් ගෙඩියක්, ගස්ලබු තීරුවක් වැනි පළතුරක් ගැනීමෙන් ජීරණය පහසුවන හා ඉක්මන්වන අතර අඩුමතරමින් නින්දට පැය දෙක තුනකටවත් කලින් රාත්‍රී ආහාරය ගැනීමෙන් ජීරණයට ප්‍රමාණවත් කාලවේලාවක් ලැබේ. එවිට නින්ද අතරතුරදී ආහාර ජීරණ පද්ධතිය විවේකීව තිබෙන බැවින් ජීරණයට ශරීර ශක්තිය වැයවීම අවමවීම මෙන්ම ශරීරය වෙහෙසවීම සිදුනොවේ. මෙයින් නින්ද අතරතුර ශරීරයට අවශ්‍ය කරන විවේකයද නිසිපරිදි ලැබේ.

6. ප්‍රමාණය ඉක්මවා පානය නොකිරීම : රාත්‍රී නින්දට ආසන්නව (පැය දෙකක් පමණ ඉතිරිව තිබියෙදී) ප්‍රමාණය ඉක්මවා ජලය හෝ වෙනත් පාන වර්ග පානය කිරීමෙන් වැලකීම කළයුතුය. එමඟින් උදරයට අපහසුවක් නොවන අයුරින් ඕනෑම පහසු ඉරියව්වකට නින්දට යාමට පහසුවක් ඇති කරන අතර විටින්විට නින්දෙන් ඇහැරී කැසිකිළි යාමට අවශ්‍යතාවය ඇතිවීම සිදුනොවේ.

7. නින්දට පෙළඹවීමක් ඇතිකරන අහරක් : නින්දට පිවිසීමට ආසන්නව විස්කෝතුවක්, පොප්කෝන් හෝ ධාන්‍යමය රසකැවිල්ලක් වැනි කාබෝහයිඩ්‍රේට් බහුලව අඩංගු සුළු ආහාරයක් ගැනීම මඟින් ශරීරයේ නින්ද හටගන්වන හෝමෝන මට්ටම ඉහළ නැංවීම ඉක්මණින් නින්ද ළඟාවීමට හේතුවේ.

8. යහපත් නිදි පුරුදු : නින්ද රාත්‍රී කාලයේදී නින්ද ලඟාකරගැනීම සඳහා පිළිවෙතක් වශයෙන් කියවීම හා භාවනා කිරීම ඵලදායක වුවද මානසික ඒකාග්‍රතාවය අරමුණු කරගනිමින් භාවනාවෙහි නිරතවන අය විසින් නින්ද ලංවීම පතා භාවනා නොකළ යුතුය. එවැනිඅයට භාවනා කරනවිට නිදිමත ඇතිවීම පුරුද්දට යාම නිසා භාවනාවෙන් නිසි ඵල ලබාගැනීමට නොහැකිව යයි. තවද අධ්‍යාපනය කටයුතුවල නිරත වන කෙනෙක් නම් කිසිවිටෙකත් ඇඳ මත වැතිර පොත් කියැවීමෙන් වැළකිය යුතුයි. ඒ පාඩම් කරන විට නින්ද යෑම පුරුද්දට යාහැකි බැවිනි.

9. නින්දට පෙර දත කට මැදීම හා ඇඟපත සේදීම : නින්දට පැයකට පමණ පෙර මද උණුසුම් වතුරෙන් දිය නෑම හෝ ඇඟ සේදීම පුරුද්දක් කරගැනීම වටී. ඉන් ශරීරයට ලැබෙන සිසිලස හා විඩා නිවන සුවය ඉක්මණින් හා පහසුවෙන් නින්ද ළඟාකරදෙයි. නමුත් නින්දට පෙර හිස සහ හිසකෙස් හොඳින් වියලා ගැනීම අනිවාර්යයි. තවද නින්දට පෙර දත් මැද පිරිසිදු වීම නැවුම් බවක් ගෙනදෙන අතරම දත් දිරායාම හා වෙනත් මුඛ රෝග ඇතිවීමෙන් ඔබව ආරක්ෂා කරයි.

10. සුවපහසු සයනයක වාසිසහගත බව : සුවපහසු කොට්ට, මෙට්ට, ඇඳ ඇතිරිලි හා පොරෝනා භාවිතය ඉක්මනින් නින්ද ළඟාකරදෙන අතර සැනසිලිදායක නින්දක් උරුමකර දෙයි.මේ අතරම නිතර සෝදා පිරිසිදුකරගත් නැවුම් ඇඳ ඇතිරිලි, කොට්ට උර, පොරෝනා භාවිතයද ඉතා වැදගත්කමක් දරයි. එමඟින් ඇඟ කැසීම, සම මත පලු හෝ බිබිලි ඇතිවීම හා වෙනත් සම් රෝග හට ගැනීම වැළකේ.

11. නිදන ඇඳුමින් අත්වන සුවපහසුව : නිදි ඇඳුම් ලෙස ඉතාමත් සුවපහසු කපු මිශ්‍ර සිනිදු ඇදෙනසුළු ලිහිල් ඇඳුම් භාවිතයද ඉතා වැදගත්වේ. එමඟින් පහසු ඉරියව්වකින් නින්දට යෑමට පහසුවක් වන අතර නින්ද අතරතුරදීද විවිධ ඉරියව්වලට සකස්වීමටද පහසුවක්වේ. තවද කපු මිශ්‍ර ඇඳුම් ශරීරයේ උෂ්ණත්වය ඉහළ යෑමට හේතු නොවන නිසා දහඩිය දැමීම අවම වේ. සිනිදු ඇඳුම් නිසා නින්දෙන් දැඟලීම හේතුවෙන් නොදැනුවත්වම සම මත ඇතිවියහැකි සීරීම් තුවාල ඇතිවීම වළකයි.

12. නින්දට උචිත වටපිටාවක වටිනාකම :
විවිධ ශබ්ද හා ආලෝකය ඔබේ සුවබර නින්දට භාදා ඇති කරන බැවින් නිහඬ, නිස්කලංක, අඳුරු ස්ථානයක් ඔබේ නිදන කාමරය ලෙස තෝරාගන්නට වගබලාගන්න. නැතිනම් තද පැහැති ඝන දොර ජනෙල් රෙදි යොදා කාමරය අඳුරු කරගන්න උත්සාහ කරන්න. එසේත් නොමැතිනම් ඇස් හා කණ් ආවරණ භාවිතයට හුරුවන්න.

13. නිදන කාමරයේ සිසිලස : නිදන කාමරය සිසිලසකින් යුතුවීම සුවබර නින්දකට මඟපාදයි. හැකිනම් රාත්‍රී කාලයට නිදන කාමරයේ ජනේල මදක් විවරකර තබන්න. එමඟින් සිහිල් සුළඟ මඟින් ස්වාභාවිකව කාමරයේ සිසිලස රඳවාගන්නට හැකියාව ලැබෙනු ඇත. විදුලි පංකාවක් භාවිත කරන්නේ නම් අවම අගයකට හැකිතාක් දුරින් තබන්න. වතුර පිරි බේසමක් ඒ ඉදිරියෙන් තබන්නත් අමතක කරන්නට එපා. වායුසමන යන්ත්‍රයක් භාවිත කරන්නේ නම් කෙලින්ම සිරුරට නොවදින තැනෙක මද සිසිලසක් ගෙනෙන අගයකට සකස්කර තබන්න. සෙම්රෝග ඇති අය මෙවැනි දේ කිරීමේදී තම ආරක්ෂාව ගැන විශේෂයෙන් සැළකිලිමත් වියයුතුයි.

14. නිදිමරුවා හෙවත් රූපවාහිනී යන්ත්‍රය : නින්ද සඳහා ඉතාමත් යෝග්‍ය වටපිටාවක් ඇතිකර ගැනීමට හොඳම දේ රූපවාහිනිය නිදන කාමරයෙන් ඉවත් කිරීමයි. එයින් නැගෙන අඩ අඳුරු ආලෝකය ඇසට හා මනසට විඩාවක් ගෙනදෙන අතරම රූපවාහිනිය ඔබව අවදියෙන් ඇදබැඳ තබාගන්නකි. තවද රූපවාහිනිය ක්‍රියාත්මක වෙමින් තිබියෙදී නින්ද යෑම සිදුවනවා නම් එයින් එන ආලෝකය හා ශබ්දය නිසා හොඳින් නින්ද යෑම සිදු නොවන අතරම වර්ණ රූපවාහිනී යන්ත්‍රවල ශක්ති පරිභෝජනය ඉහළ බැවින් විදුලි ගාස්තුව ඉහළ යෑමට මෙන්ම රූපවාහිනියේ ආයුකාලය අඩුවීමටද හේතුවේ.

15. නිදන කාමරයට හිමිතැන දීම :
නිදන කාමරය හැදෑරීමේ කාමරය නොවන බව මතක තබාගන්න. ලැප්ටොප් යන්ත්‍ර, පාඩම් පොත් නිදන ඇඳට නොගන්න වගබලාගන්න. නිදන කාමරය නින්ද සහ පවුල් ජීවිතයේ යහපැවැත්ම උදෙසා පමණක් යොදාගන්නට වගබලාගන්න.

16. ඔබටත් ඔබේ සුරතලාටත් සුව නින්දක් : ඔබ කෙතරම් ආදරය කළත් ඔබේ පූස් සුරතලාට හෝ බලු සුරතලාට ඔබේ ඇඳ අසලම වෙනම තැනෙක නිදිය ගැනීමට සලස්වන්න. ලෝම සහිත සුරතල් සතුන් ළඟ තබා ගැනීමෙන් හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතා ඇතිවියහැකි අතරම ඔවුන් දඟලන ඇහැරෙන වාරයක් ගානේ ඔබේ නින්දට බාදාවක් ඇතිවියහැක. තවද ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව තර්ජනයක් වියහැකි අතරම ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව ගැන සිතන්නට යෑමෙන් ඔබටද පහසු ඉරියව්වකට නිදා ගැනීමට ඇති අවස්ථාව ගිලිහී යාම සිදුවේ.

17. ළදරුවන්ගේ ආරක්ෂාවට : ළදරුවන්… විශේෂයෙන්ම අළුත උපන් දරුවන් ළඟ තබාගෙන නින්දටයාම භයානක වන්නේ දරුවන්ට අනතුරු සිදුවියහැකි බැවිනි. ඔබට හැකිතාක් සමීප ස්ථානයක තොටිල්ලක් මත දරුවන් නිදිකර තබන්න. ඔබේ සෙලවීම්, හැරීම් පෙරලීම් හා ඉරියව් වෙනස්කිරීම් වලින් දරුවාගේ නින්දට භාදාවක් නොවන අයුරින් නිදා ගැනීමේ හැකියාවද මෙයින් ඔබට‍ අත්වෙනු ඇත. තවද හැරෙන පෙරළෙන වයසේ දරුවෙකුට තොටිල්ලේ ආරක්‍ෂිත වැට ඇඳට වඩා වැඩි ආරක්ෂාවක් සලසයි.

18. නින්දෙන් ගෙරවීම මගහරවා ගැනීම : උඩුබැලි අතට නොනිදා වම් හෝ දකුණු ඇලයට හැරී නිදිය ගැනීමට පුරුදු වෙන්න. එවිට නින්දෙන් ගෙරවීම ඇති නොවේ. නින්දෙන් ගෙරවීම සිදුවන්නේ හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාවය ඇතිවීම නිසාය. ඇප්නියාව හෙවත් නින්දේදී හුස්ම වැටීම ඇනහිටින මාරාන්තික රෝගී තත්ත්වය නිසාද නින්දෙන් ගෙරවීම සිදුවියහැකි බැවින් නින්දෙන් ගෙරවීම ඇත්නම් ඉක්මණින්ම වෛද්‍ය උපදෙස් පැතීම යහපත් වේ. සාමාන්‍ය තත්ත්වයක් නම් හිස මදක් ඉහළට එසවෙන සේ කොට්ටයක් හිස යටට තබාගෙන ඇලයකට නිදා ගැනීම සුදුසුයි.

19. නිදාලුවට පිළියම් ගැනීම : නිද්‍රාලුව යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ස්නායු සෛලවල ඇතිවන අසාමාන්‍යතා හේතුවෙන් ස්වභාවික නිදි චක්‍රය නඩත්තු කිරීමට මොළයට ඇති නොහැකියාව නිසා දවල් කාලයේ අස්වාභාවික ලෙස විටින්විට තදින් නිදිමත ඇතිවීමයි. මෙම තත්ත්වය ඇතිවිටදී රාත්‍රී නින්දේ ගුණාත්මකබව පිරිහීමට ලක්වේ. සුවපහසු වටපිටාවක් හෝ ඉරියව්වක සිටින විට සැණෙකින් නින්දට වැටීම සහ මාංශපේශිවල ක්‍රියාකාරී ගුණයට හානිවීමෙන් සිදුවන නින්දට වැටීමේදී හෝ නින්දෙන් පිබිදීමේදී සෙලවීමේ හෝ කතා කිරීමේ අපහසුතා මෙහි රෝගී ලක්ෂණ වන බැවින් එවැනි තත්ත්වයක් ඇත්නම් ඉක්මණින්ම ඒ සඳහා ප්‍රතිකාර ලබා ගැනීම කළ යුතුය.

20. නින්දෙන් ඇවිදීමට පිළියම් ගැනීම : නින්දෙන් ඇවිදීම වෙහෙසකර මෙන්ම අනතුරුදායක වන බැවින් ඊට ප්‍රතිකාර ලබා ගැනීම මනා නින්දකට උපකාරීවේ. තදබල උණ වැනි තත්ත්වයක් ඇති විටෙක වැනි විශේෂ අවස්ථාවක නම් නින්දෙන් ඇවිදීම සාමාන්‍ය සංසිද්ධියකි. නමුත් නිතර නිතර නින්දෙන් ඇවිදීම සිදුකරයි නම් එය රෝගී තත්ත්වයක් වනබව මතකතබාගත යුතුය.

21. ජෛව හෝරා යන්ත්‍රයට අනුගතවීම : හැකිනම් වේලපහින් එනම් මධ්‍යම රාත්‍රිය එළඹීමත් සමඟම නින්දට යාමට හුරුවීම වැදගත්ය. මෙමඟින් ශරීර උෂ්ණත්ව චක්‍රයට බලපෑමක් නොවන අයුරින් නින්දට යෑමට ඉඩකඩ ලැබේ. එවිට සෙම්රෝග හටගැනීමට ඇති අවදානම මඟහැරී යන අතර වේලපහින් පිබිදීමටද උපකාරී වේ. මෙසේ කිරීම ජෛව හෝරා යන්ත්‍රයට අනුගතවන අයුරින් නින්දට යෑම නම්වේ. මෙහි දැක්වෙන සම්බන්ධතාවය ඔස්සේ ජෛව හෝරා සටහන ඔබට‍ දැකගත හැකියි.

22. ස්වභාවික නිදි චක්‍රයකට හුරුවීම :
හැකිතාක්දුරට නිද්‍රා ඖෂධ භාවිතයෙන් වැලකී ස්වභාවික නිදි චක්‍රයකට හුරුවීම වැදගත්වේ. ඔබට ස්වභාවයෙන් නින්ද ළඟා නොවන්නේ නම් කියවීම හෝ භාවනා කිරීම වැනි මනස පිරිසිදු කරන නිදිමත ඇතිකරන ක්‍රියාවක නිරත වන්නට උත්සහ කරන්න.

23. නින්ද මැදදී ඇහැරුණහොත්... : යම්හෙයකින් නින්ද මැදදී ඇහැරුණහොත් විනාඩි තිහක් වැනි කාලයකදී නැවත නින්දට පිවිසීමට නොහැකි වුවහොත් නින්ද නැවත ඔබ කරා ළඟාවන තෙක් අඩ අඳුරු එළියක් භාවිතයෙන් වඩා වැදගත් නොවන, රසවත් නොවන යමක් කියවන්න. බොහෝවිට නැවත නින්ද ඔබ කරා ළඟාවනු ඇත.

24. උදෑසන හිරුඑළිය :
උදෑසන හිරුඑළියට නිරාවරණය වන තැනෙක නිදි යහන ස්ථානගත කිරීම මඟින් නින්දෙන් පිබිදීමට තිබෙන අලසකම පහවයන අතර ගතට සිතට නැවුම් ප්‍රබොදමත්බවක් ඇතිකරමින් ස්වභාවිකවම නිදි-අවදි චක්‍රය ක්‍රමවත්ව සම්පූර්ණ කිරීමට මඟපාදයි.

25. සුළු නින්දක වැදගත්කම : දිවාකාලයේ කෙටි නින්දක් (මිනිත්තු 20 - 30 අතර කාල වේලාවක්) ලබා ගැනීමේ වැදගත්කම නම් කාර්යක්ෂමතාවය වැඩිවීම, මතක ශක්තිය වැඩිදියුණු වීම, නිර්මාණශීලී අදහස් හටගැනීම, ඥානාන්විත අදහස් උදහස් ඇතිවීම මෙන්ම විඩාව නිවීම යනාදිය වනබැව් විද්‍යාඥයින් විසින් සොයාගෙන තිබේ. සවස එකත් දෙකත් අතර කාල වේලාවක් මේ සඳහා යොදාගැනීම වඩා යෝග්‍ය වන බවද හෙළිවී තිබේ. නමුත් විනාඩි තිහකට වඩා වැඩි නින්දක් ඵලදායී නින්දක් ලෙස සැලකිය නොහැකි බවද පෙන්වාදී තිබේ.

නින්ද ගැන කතා කරනවිට කතා නොකරම බැරි දෙයක් තමයි සිහින. ඉතින් සිහින ගැන සවිස්තරාත්මකව කතා කරන්නට ඉදිරි ලිපියකින් හමුවන තුරු අදට ලිපිය අවසන් කරමින්…

ඔබට‍ සුවදායී දෛනික නින්දක් !

පරිශීලක පිටු
http://en.wikipedia.org/wiki/Sleep
http://science.howstuffworks.com/environmental/life/inside-the-mind/human-brain/sleep.htm/printable
http://health.howstuffworks.com/mental-health/sleep/basics/sleep-pictures.htm
http://www.medicinenet.com/sleep/page2.htm#what_are_the_stages_of_sleep
http://health.howstuffworks.com/mental-health/sleep/basics/10-tips-for-better-sleep.htm

ගතසිත සනසන - නින්දට මුල්තැන

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Tue, 30 Oct 2012 15:05:00 +0000

නින්ද ගැන කොටස් වශයෙන් පලවෙන ලිපි පෙළක දෙවැන්න

නින්දේදී මොළයේ ක්‍රියාකාරීත්වය සහ නිදි අවධි

පුද්ගලයෙකුගේ හිසට විද්‍යුත් එන්සැපැලෝග්‍රාපිය යන්ත්‍රයක් සවිකර එම පුද්ගලයාව නින්දට යෑමට සැලැස්වීම මඟින් නින්දේදී එම පුද්ගලයාගේ මොළයේ විද්‍යුත් ක්‍රියාකාරීත්වය වාර්තාගත කරගත හැක. එවැනි වාර්තා රටා හැදෑරීම මඟින් හඳුනාගෙන ඇති පරිදි එක් දීර්ග නින්දක් තුළ පුද්ගලයෙකු විසින් වරින්වර චක්‍රානුකූලව පසුකරමින් යන පැහැදිලි නිදි අවධි කිහිපයකි.

නිදි අවධි

ප්‍රස්තාරයෙන් දැක්වෙනුයේ පැය අටක දීර්ග නින්දක් තුළ කාලයත් සමඟ එක් එක් නිදි අවධීන්හි ඇතිවීම සහ පැවැත්මයි. එමෙන්ම එම ප්‍රස්තාරයට අනුව පැහැදිලිව හඳුනාගත හැකි ප්‍රධාන නිදි අවධීන් දෙකකි...

වේගවත් අක්ෂි චලනය සිදුවන නිදි අවධිය
වේගවත් අක්ෂි චලනය සිදුනොවන නිදි අවධිය

වේගවත් අක්ෂි චලනය සිදුවන නිදි අවධිය

සම්පුර්ණ රාත්‍රී නින්දකදී වේගවත් අක්ෂි චලන අවධිය කාල අන්තර තුනේ සිට පහ දක්වා සිදුවිය හැක. එනම් සෑම පැය එකහමාරකට හෝ දෙකකට වරක් පුද්ගලයෙකු විසින් නින්දෙන් මෙම අවධියේ පසුවෙන අතර එක් අවධියක කාලසීමාව උපරිම මිනිත්තු තිහ දක්වා පැවතිය හැකියි. තවද මෙම අවධධීන්වල එකතුව මුළු නින්දෙන් සියයට විස්සත් විසිපහත් අතර වේ. ළදරුවකුගේ නම් සියයට හතළිහකි.

බාහිර උත්තේජනයකින් තොරව රාත්‍රී නින්දෙන් වරින්වර ඔබ ඉබේ ඇහැරෙන්නේ මෙම අවධියේ පසුවෙන විටදීයි. එමෙන්ම ඔබ විසින් නින්දේදී සිහින දැකීම සිදුවන්නේද මෙම වේගවත් අක්ෂි චලන අවධීන් වලදීයි. තවද මෙම එක් අවධියක කාලසීමාව මිනිත්තු පහේ සිට මිනිත්තු තිහ දක්වා දිගු වියහැකි හැකි බැවින් ඔබ විසින් දකින එක් සිහිනයක් මිනිත්තු තිහක් පමණ දිර්ඝ වීමටද ඉඩකඩ තිබේ. තවද ඔබ එලෙස සිහිනයක් දකිමින් සිටින අතරතුර නින්දෙන් පිබිදුණහොත් ඔබට එම සිහිනය ඉතා පැහැදිලිව විස්තර කිරීමටද හැකියාව ලැබේ. තවද මෙම නිදි අවධියට පිවිසෙන හෝ ඉන් පිටවන අවස්ථාවේදී එකවරම නින්දෙන් ඇහැරුණ හොත්, මා විසින් මීට පෙර පළකරන ලද ‘සුව නින්දක ඉද්දී - බිය කැන්දන සිද්ධී’ ලිපියෙන් කියැවෙන ‘ඔබ නින්දෙන් පිබිදුණු බව දැනුනත් ඔබේ අත්පා හෝ සිරුර සෙලවිය නොහැකි පරිදි ගල්ගැසී ඇති බවක් දැනීම’ නැමැති බියජනක අත්දැකීමට මුහුණදීමට සිදුවන බව පැහැදිලි කරුණකි. පුද්ගයෙකු වේගවත් අක්ෂි චලන අවධියේ පසුවෙන අවස්ථාව හඳුනාගත හැකි බාහිර ලක්ෂණ කිහිපයකි.

ඇසිපිය මතින් ඇස් ඉදිරියට සහ පිටුපසට වේගයෙන් චලනයවීමක් දැකගත හැකිවීම.
ඇතැම්විට අත් පා වල මෙන්ම මුහුණේ මාංශ පේශී වල ගැස්මක් දැකගත හැකිවීම.
ශරීරයේ මාංශපේශී ඉහිල්වීම.
හදවතේ ගැස්ම වේගවත්වීම
ආශ්වාස ප්‍රශ්වාසය වේගවත් වන අතර කෙටි හුස්ම ගැනීම් හා හෙලීම් වලින් යුතුවීම.

වේගවත් අක්ෂි චලනය සිදුනොවන නිදි අවධිය

වේගවත් අක්ෂි චලනය සිදුනොවන නින්ද උප ප්‍රධාන නිදි අවධි තුනකින් සමන්විතවේ.

සැහැල්ලු උප නිදි අවධිය
නින්ද යාගෙන එන බව දැනෙන එනම් නිදිමත ගතිය දැනෙන, නින්දත් නොනින්දත් අතර ගෙවෙන අවධිය මෙයයි. මෙම උප අවධිය, අවදියෙන් සිට තද නින්දට පිවිසෙන සංක්‍රාන්ති සමයවේ. මුළු නින්දෙන් සියයට පහක් පමණ මීට අයත්වේ. මෙම කාල සීමාව අතරතුර මාංශපේශී ක්‍රමයෙන් ඉහිල් වෙමින් ඒවායේ ක්‍රියාකාරීත්වය පහත හෙලීම සිදුවේ. අවට සිදුවන දේ පිළිබඳ යාන්තමට දැනීමක් තිබේ. මීට අමතරව වරින්වර දෑත්දෙපාවල ඇතිවෙන ගැස්මක් දැකගත හැකිය. එනම් මා විසින් මීට පෙර පළකරන ලද ‘සුව නින්දක ඉද්දී - බිය කැන්දන සිද්ධී’ ලිපියෙන් කියැවෙන ‘ඔබට‍ නින්දයාගෙන එනබව දැනෙනවාත් සමඟම ඔබ නිදාගෙන සිටින ස්ථානයෙන් එක්වරම පහළට ඇදගෙන වැටෙන ස්වභාවයක් දැනී ඔබේ සිරුර ක්ෂණික තිගැස්මකට ලක්වීම’ නැමැති ත්‍රාසජනක සිදුවීම අත්දකින්නට සිදුවන්නේ මෙම අවධිය අතරතුරදීයි.

සැබෑ උප නිදි අවධිය
මුළු නින්දෙන් වැඩිම කාලයක් එනම් සියයට හතලිස් පහත් පනස් පහත් අතර කාලයක් වැයවන්නේ මේ නිදි අවධියටයි. මෙම නිදි අවධියේ පසුවෙන විට පුද්ගලයෙකු ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස කරන රටාවේ වේගය අඩුවෙන අතර හදගැස්මේ වේගවත්බවද අඩුවේ. ශරීර උෂ්ණත්වය යම්තරමකට පහත වැටේ. ඇතැම්විට දහදිය දැමීම සිදුවේ.

ගැඹුරු උප නිදි අවධිය
ඇතැම්විට මෙම උප නිදි අවධිය ගැඹුරු හා ඉතා ගැඹුරු යනුවෙන් තවදුරටත් කොටස් දෙකක් ලෙස පැහැදිලිකරන අවස්ථාද තිබේ.මෙම නිදි අවධියේ පසුවෙන අයෙකුගේ ආශ්වාස ප්‍රශ්වාසය සෙමෙන් රටානුකූලව සිදුවේ. දෑත් දෙපා සෙලවීම ඉතා අවම වේ. මෙම අවධිය මුළු නින්දෙන් සියයට විස්සක් පමණ වේ.

නියමානුකූලව නම් පැය එක හමාරකට හෝ දෙකකට වරක් චක්‍රානුකූලව එක් එක් නිදි අවධිය නැවත නැවත පසුකිරීම සිදුවේ. එනම් එක් දීර්ග සම්පුර්ණ නින්දක් තුළ මෙවැනි නිදි අවධි චක්‍ර හතරක් පහක් අඩංගුවේ.

මුලින් දැක්වෙන නිදි අවධි ප්‍රස්තාරයට අනුකූලව, නින්දේ පූර්ව භාගයේදී සැහැල්ලු, සැබෑ සහ ගැඹුරු යන උප නිදි අවධිවලින් සමන්විත පළමු නිදි චක්‍රය පළමු වේගවත් අක්ෂි චලන නිදි අවධියෙන් අවසන් වීමත් සමඟම එම උප නිදි අවධිවලින්ම සමන්විත අළුත් නිදි චක්‍රයක් ආරම්භ කරයි. මේ අනුව දීර්ග ගැඹුරු නින්ද නිදි චක්‍ර වලට ඇතුළත්වන්නේ නින්දේ පූර්ව භාගයේදී පමණි. තවද පළමු සැහැල්ලු උප නිදි අවධිය සහ සැබෑ උප නිදි අවධිය එක්ව ගත්කළ එය අඩ නින්ද ලෙසින් සැලකේ. මෙය උපරිම විනාඩි තිහකට වඩා වැඩි නොවේ. මෙවැනි කාල වේලාවක් දිවා කාලයේදී කෙටි නින්දක් ලෙස ලබාගැනීමට යෝග්‍ය වන බැව් සොයාගෙන තිබේ.

නින්දේ අපර භාගයේදී, දීර්ග නින්ද අවසානයේ නින්දෙන් පිබිදෙන තෙක් සැබෑ උප නිදි අවධිය, සැහැල්ලු උප නිදි අවධිය සහ වේගවත් අක්ෂි චලනය සිදුවන නිදි අවධිය චක්‍රානුකූලව මාරුවෙන් මාරුවට සිදුවේ. වඩා සුවදායී නින්දක් ලබාගැනීමට නම් මෙම වේගවත් අක්ෂි චලන අවධිය සහ එසේ නොවන අවධිය යන දෙකම හොඳින් තිබිය යුතුයි.

මීළඟ ලිපියෙන් මම ඔබට‍ ඉදිරිපත් කරන්නට බලාපොරොත්තු වන්නේ ‘සුවදායක නින්දකට වටිනා උපදෙස් විසිපහක්’ පිළිබඳවයි.

නිදන කළ නිති පමණ දැන - ලැබෙන සුවයද වේය අපමණ

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Sat, 27 Oct 2012 23:55:00 +0000

නින්ද ගැන කොටස් වශයෙන් පලවෙන ලිපි පෙළක පළමුවැන්න

නින්ද තරම් කායික මානසික සුවයක් ලබාදෙන වෙනත් යමක් භෞතික ලෝකයේ තවත් නොමැති තරම්ය. ඒ නිසාම නින්ද ගැනත් ඒ හා බැඳුණු අපූර්වතම අත්දැකීමක් වන සිහින ගැනත් කතාබහ කරන්නට අපි බොහෝම කැමතියි. ඉතින් මම මේ ලිපි පෙළෙන් කතා කරන්න හදන්නේ නින්ද සහ සිහින ගැනයි.

එහෙමනම් පළමුව අපි බලමු නින්දට වැටුණු කෙනෙක් හඳුනාගැනීම කරන්නේ කොහොමද කියන එක. වෙනත් විදියකින් කියනවා නම් ‘නින්ද ගියහම අපිව පෙන්නේ කොහොමද, අපේ ශරීරය බාහිර පරිසරයට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ කොහොමද’ කියන එක.

නිදියන කෙනෙක් පෙන්නුම් කරන බාහිර ලක්ෂණ කිහිපයකි මේ...

තිරස් ඇඳක්, පුටුවක් මත හෝ බිම වැතිර සිටීම නැතිනම් සිරස් යමකට හේත්තුවී සිටීම
දෑස් පියැවී තිබීම.
කතාකළ විට ප්‍රතිචාර නොදැක්වීම, ඝෝෂාකාරී ශබ්දයක් මිස සාමාන්‍ය ශබ්ද නොඇසීම.
ආස්වාශ ප්‍රශ්වාසය සෙමෙන් හා රිද්මයානුකූලව සිදුවීම.
පේශී මුළුමනින්ම ඉහිල්වීම සහ බලෙන් සිටවූවොත් ඇදගෙන වැටීම.
නින්ද අතරතුර ඒ මේ අත පෙරළෙමින්, හැරෙමින් පහසු හා සුවදායි ඉරියව්වකට සිරුර සකස්කර ගැනීම. මෙය අවම වශයෙන් පැයකට වරක්වත් සිදුවේ.
තමා අවට පරිසරයේ සිදූවන දේ පිළිබඳව ඇති අවිඥ්ඥානය.
පියැවී පවතින ඇසිපිය මතුපිට පෙන්නුම් කරන වේගවත් අක්ෂි චලන හා අත්පාවල ගැස්සෙන ස්වභාවය.
ශරීර උෂ්ණත්වය අඩුවීම හා දහදිය දැමීමට ඇති ඉඩකඩ

මෙම බාහිර ලක්ෂණ වලට අමතරව හදවතේ ක්‍රියාකාරීත්වයේ වේගය අවමවීමද සිදුවේ.

තවද නිද්‍රාවට පත්වූ පුද්ගලයෙකු හා සිහි විසඥවූ පුද්ගලයෙකු අතර වෙනස නම් තදින් සෙලවීමක්, ඉහළ ශබ්දයක්, දැඩි ආලෝකයක් වැනි බාහිර උත්තේජකයක් මඟින් නිඳා සිටින කෙනෙකු නින්දෙන් අවදිකළ හැකිවීමයි. ඉතා තදින් නින්දට වැටුණු අයෙකු වුව මෙවැනි උත්තේජකයකින් තිගැස්මක් සහිතව අවදිවෙයි.

නින්ද අවැසි වන්නේ ඇයි…

මීළඟට ‘අපට නින්ද අවැසි වන්නේ ඇයි’ කියන කාරණය නිදිවැරීමෙන් (නොනිදා සිටීමෙන්) හෝ ප්‍රමාණවත් නින්දක් නොමැතිකමින් මුහුණදීමට සිදුවන අපහසුතා සැළකිල්ලට ගැනීමෙන් සහ නින්ද නිසා අත්වන වාසි ගැන විමසා බැලීමෙන් පැහැදිළි කර ගනිමු.

නිදි නැතිකම

ඔබ දන්නා පරිදි එක් රැයක් නිදිවර්ජිතව සිටීම මාරාන්තික නොවනු ඇත. නමුත් දිගුකාලයක් එකදිගට නිදිවර්ජිතව සිටීම නම් මාරාන්තික නොවන්නේද නොවේ. දිනක් නිදිවර්ජිතව සිටීමේ අයහපත් ප්‍රතිඵල හොඳින් ප්‍රදර්ශනය වන්නේ පසුදාය. ඒවානම් කිසිවෙකු හෝ කිසිවක් නොරුස්නා ස්වභාවය, ඉතාමත් අලසකමින් යුතුව සාමාන්‍ය වැඩ කටයුතු වල නිරතවීම, ඉතා ඉක්මනින් වෙහෙසට පත්වීම, ශරීරය සම්පුර්ණයෙන්ම රැහැනකින් වෙළාදමා ඇති අන්දම අයුරින් දැනීම මින් කිහිපයකි. මෙසේ සිදුවන්නේ නොනිදා සිටීමෙන් වෙහෙසට පත්වන ඇඩ්රිනලීන් ග්‍රන්ථිවලට ඇඩ්රිනලීන් නිෂ්පාදනය සඳහා මහත් වෙහෙසක් දැරීමට සිදුවීම නිසා ශරීරයේ ඇඩ්රිනලීන් හිඟකමක් ඇතිවීමෙනි.

දෙදිනක් එකදිගට නිදිවැරීම මීටත් වඩා භයානක වන්නේ මානසික ඒකාග්‍රතාවය හෙවත් සිතේ සමාධිය එනම් යමකට අවධානය යොමුකර තබාගැනීමේ හැකියාවද නැතිව යෑම නිසාවෙනි.

තෙදිනක් නිදිවැරීමෙන් අනතුරුව එම තැනැත්තා ස්වභාවයේ නොමැති දේ සිතින් මවාගැනීමට පෙළඹෙන අතර සැබෑව හා සිතින් මවාගන්නාලද දේ වෙන් වෙන් වශයෙන් හඳුනාගැනීමට නොහැකිව විපිළිසරභාවයට පත්වීම සිදුවේ. තවද තවදුරටත් සැබෑව ග්‍රහණය කරගත නොහැකියාවෙන් සිතින් මවාගන්නාලද දේ තුළම ජීවත්වීමට උත්සාහකරන ස්වභාවයක් පෙන්නුම් කරයි.

සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා අඩුවෙන් දිනපතා නිදා ගැනීමට පුරුදුවුණු අයෙකුට වුවද කල්යාමේදී මෙම භයානක ප්‍රතිඵලම අත්විඳීමට සිදුවීමට ඉඩකඩ තිබේ. මේ අනුව නින්ද නැතිවීම අනතුරුදායක වන්නේ ඇයිදැයි කියන කාරණය මනාව පැහැදිලි වේ.

නින්ද නිසා අත්වන වාසි

නින්ද ශරීරයට ආකාර කිහිපයකින් ප්‍රයෝජනවත් වේ. එනම් නින්ද අතරතුර ශරීරය තුළ සිදුවන ඉතාමත් සුවිශේෂී සංසිද්ධීන් දෙකකි. වැඩෙන දරුවන්ගේ ශරීර වර්ධනය උදෙසා බලපාන 'වර්ධක හෝමෝන' වෑහෙන්නේ නින්ද අතරතුරදී වන අතර මිනිස් හා සත්ත්ව ශරීරයේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ පැවැත්මට වැදගත්වන රසායනික ද්‍රව්‍ය වෑහෙන්නේද නින්ද අතරතුරදීයි. මේ නිසා ප්‍රමාණවත් නින්දක් නොලැබීම හේතුවෙන් දරුවන්ගේ වර්ධනය අඩාල වියහැකි අතර පුද්ගලයෙක් පහසුවෙන් ලෙඩ රෝග වලට ගොදුරුවීමේ අවදානමද වැඩියි. තවද...

නින්ද ශරීරයේ මාංශපේශී හා පටක අළුත්වැඩියාවටත් වයස්ගත හා මැරුණු සෛල වෙනුවට අළුත් සෛල ඇතිවීමටත් අවස්ථාව සලසයි.

මොළයට මතකය නිරවුල් කරගැනීමටත් නිසිලෙස මතකය ස්ථාපනය කර ස්ථානගත කරගැනීමටත් අවස්ථාව සලසා දෙයි. අප විසින් සිහින දකින්නේ මෙම ක්‍රියාවලියේ එක් ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සැලකේ.

සිරුර විවේකීව තැබීමෙන් නින්ද ශරීරයේ ශක්ති පරිභෝජනය අවම කරමින් අපේ දෛනික ආහාර අවශ්‍යතාවය වේල් තුනකට සීමා කරයි.
ප්‍රමාණවත් නින්දක් ලබාගැනීම නිසා සිරුරේ දාහයද නිවී ගතට සිසිලක් ලැබේ.

මීළඟට වැදගත්ම කාරණය නිදිමත ඇතිවන්නේ කෙසේද කියන එකයි. මොළයේ සෛල සැමවිටම ශරීරයේ විවිධ කායික මානසික ක්‍රියාකාරීත්වයන් සඳහා එකදිගට වෙහෙසීම සිදුවේ. මෙයින් විඩාවට පත් මොළයේ සෛල විවේකීව හිඳීමට ඇති අවශ්‍යතාවය දන්වමින් මොළයේ ඇඩිනොසීන් මට්ටම වැඩි කිරීම මඟින් නිදිමත ඇතිකරයි. මෙය ශරීරයේ ස්වාරක්ෂාකාරී ගුණය නිසාවෙන් සිදුවන්නකි. එමෙන්ම නිද්‍රාවට පත් කාලය තුළ මොළය නැවත ප්‍රකෘති භාවයට පත්වීම සිදුවේ.

මීළඟට වයසත් සමඟ මිනිසෙකු කොපමණ නින්දක් ලැබියයුතුද යනවග විමසා බලමු.

ඔබේ නින්ද ඔබට‍ ප්‍රමාණවත්ද ?

ඔබේ දෛනික නින්ද ඔබට‍ ප්‍රමාණවත් නොවන බවට වන හෙළිදරවවීම් කිහිපයකි. ඒවානම්… මානසික ආතතිය පාලනය කරගැනීමේ නොහැකියාව, මතක ශක්තිය දුර්වල වීම, ආහාර රුචිය වැඩිවීම, මානසික ඒකාග්‍රතාවය නැතිවීම, සමීපතමයන් සමඟ ගැටුම් ඇතිකරගැනීම යනාදිය. මේවායින් ඉඟිකෙරෙන්නේ නිතිපතා ප්‍රමාණවත් නින්දක් ලැබීමේ අනිවාර්ය අවශ්‍යතාවයයි. එසේනම් ප්‍රමාණවත් නින්දක් යනු කොපමණ කාලයක්ද යන්න විමසා බලනු වටී.

සාමාන්‍ය වැඩිහිටියෙකුට දිනකට අවමවශයෙන් පැය අටක (පැය හතේ සිට නවය දක්වා) දිගු රාත්‍රී නින්දක් එකදිගට ලැබීම අත්‍යාවශ්‍යවේ. පැය අටක් අනිවාර්යය නොවුනද තමන්ට සෑහිමට පත්විය හැකි ප්‍රමාණයේ නින්දක් ලැබීම අත්‍යවශ්‍යයි.

දෛනික නින්ද වයසත් සමඟ ප්‍රමාණාත්මකව අඩුවේ. එනම් අළුත උපන් ළදරුවකු දිනකට පැය විස්සක් පමණ නින්දේ පසුවෙන අතර වයස අවුරුදු හතර පමණ වනවිට දිනකට පැය දොළහක පමණ නින්දක් ප්‍රමාණවත් වේ. වයස අවුරුදු දහය පමණ වනවිට පැය දහයක පමණ නින්දක් හොඳටම ප්‍රමාණවත් බැව් පෙනේ. නමුත් වැඩිහිටියෙකුට නම් පැය අටක නින්දක් අවැසි නමුත් මහළු වයසේ පසුවෙන අයෙකුට බොහෝවිට ලැබියහැකි වන්නේ පැය හය හතක පමණ නින්දකි.

මේ සියළුම කරුණු පිළිබඳව සැළකිලිමත්ව බලන විට නම් පෙනීයන්නේ ප්‍රමාණවත් සුවදායී රාත්‍රී නින්දක් කායික මානසික ප්‍රබෝධය ගෙනදෙන, නැවුම් දවසකට දොරගුළු විවරකර දෙන ස්වාභාවික ඔසුවක් වැනි වන බවයි.

ගතසිත             සනසන
ඔසුවකි            සුවදෙන
වෙහෙසද           දුරලන
නින්දට            මුල්තැන

මීළඟ ලිපියෙන් මම කතා කරන්නට බලාපොරොත්තු වන්නේ ‘නින්දේදී මොළයේ ක්‍රියාකාරීත්වය සහ නිදි අවධි’ ගැනයි.

දයාබර දියණියෙනි

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Fri, 26 Oct 2012 19:24:00 +0000

පසුගිය 2012 – 10 – 11 වන දිනට යෙදුනු ජාත්‍යන්තර මානවිකා දිනය වෙනුවෙනි.

පුංචි බලු පැංචී - කකුළු ගමනට ඇයි තහංචී

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Thu, 27 Sep 2012 23:08:00 +0000

ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයට අයත් උතුරු කැරොලිනා ප්‍රාන්තයේ පිහිටි 'පාව්ලෙස්' නමැති අති සුන්දර කුඩා දූපත් වෙරළ තීරයේදී කැමරාවට නැගුණු දර්ශනයක් තමයි මේ. ඩක්ස්-හුඩ් නමැති බලු වර්ගයට අයත් මේ සුරතල් බලු පැටවියගෙ නම තමයි මැඩලින්. කකුළුවාට නමක් නැතත් එම කකුළුවා අවතාර කකුළුවා නැමැති කකුළු විශේෂයට අයත් එකෙක්. ඔවුනට එම නම් ලැබී තිබෙන්නේ දහවල් නිදාගැනීම හා රාත්‍රියට ක්‍රියාකාරීවීම යන චර්යා රටාව සහ විශේෂයෙන්ම එම සතුන්ට හිමි පඬු පැහැය හේතුවෙන්.

බලු සුරතලුන්ට ආසකරන කරන අයට නම් මේ තියෙන වීඩියෝ දසුන සෑහෙන්න විනෝදාස්වාදයක් ගෙනදේවි. අනෙක් අයටත් යම් ආශ්වාදයක් නොලැබෙනම එකක් නැහැ. ඒ මොකද එම දර්ශන පෙළෙහි ඇති විනෝදාත්මක බවත්, එහි කැමරාකරණයේ තිබෙන සුවිශේෂී බවත් නිසා. නරඹලාම බලන්න එහෙනම්.

මැඩලින් බලු පැටවිය සහ කකුළුවා

සෙල්ලමට හරි කකුළුවට යන ගමන යන්න නොදී පාර අවහිර කරන එකනම් ඒ තරම් හොඳ දෙයක් නොවෙයි තමයි. ඒත් බලු පැටවිය කකුළුවාට හානියක් වෙන දෙයක් කරන්නේ නැති නිසායි මේ වීඩියෝ දසුන ඔබ හා බෙදා ගන්න හිතුවේ.

සුව නින්දක ඉද්දී - බිය කැන්දන සිද්ධී

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Tue, 25 Sep 2012 22:12:00 +0000

නින්ද තරම් කායික මානසික සුවයක් ලබාදෙන වෙන යමක් භෞතික ලෝකයේ තවත් නැති තරම්. නමුත් ඒ තරම් සුවදායක නින්දකදී වුව අපට අත්දකින්නට සිදුවෙන භයානක මෙන්ම ත්‍රාසජනක අත්දැකීම් එහෙම නැතිවාම නොවෙයි. ඉතින්, ඒවා අතුරින් අප අතර සුලබව දක්නට ලැබෙන අපූරු අත්දැකිම් දෙකක් ගැනයි මේ කියන්න හදන්නේ. මතක්කරලා බලන්න ජිවිතේ කවදාහරි දවසක ඔබත් නින්දෙන් මෙන්න මේ අත්දැකීම්වලට මුහුණදීලා තියෙනවද කියලා.

1. ඔබට‍ නින්දයාගෙන එනබව දැනෙනවාත් සමඟම ඔබ නිදාගෙන සිටින ස්ථානයෙන් එක්වරම පහළට ඇදගෙන වැටෙන ස්වභාවයක් දැනී ඔබේ සිරුර ක්ෂණික තිගැස්මකට ලක්වීම.

මෙයට හේතුව ශරීරය නින්දට වැටුනද මොළය අවදියෙන් සිටීම ලෙස සැලකේ. එය මෙසේ විස්තර කළ හැකයි. ඔබ නින්දට පිවිසෙන අතරතුර ඔබේ ශරීරය සියළු බාහිර ක්‍රියාකාරකම් වලින් නිදහස්වීම සිදුවේ. මේ නිසා විශේෂයෙන්ම ශරීරයේ මාංශපේශී ඉහිල්වීමත් අත්පා නිසල වීමත් සිදුවේ. ඒ සිරුර විවේකීව තැබීමේ අවශ්‍යතාවය මතයි. නමුත් මෙම මාංශපේශී ඉහිල්වීමත් සමඟම ශරීරය ඉහිල්වීම පිළිබඳ පණිවිඩය ශරීරයෙන් මොළයට යැවීම සිදුවේ. මෙවැනි පණිවිඩ ඇතැම්විට මොළය විසින් වරදවා වටහාගැනෙන්නේ ශරීරය විසින් වැටෙන්නට යන බව ඇඟවීම සඳහා එවන ලද පණිවිඩ ලෙසයි. වහා ක්‍රියාත්මක වන මොළය, ශරීරය වැටෙන්නට නොදී තබා ගැනීමට, ශරීරයේ සමබරතාවය රැකගැනීමට අදාල පණිවිඩ අත්පාවල මාංශපේශී වෙතට යැවීම සිදු කරයි. ඒ සමඟම සිදුවන මාංශපේශී හැකිළීම නිසා දෑත් දෙපා වල ගැස්මක් ඇතිවේ. මෙවැනි තත්ත්වයක් ඇතිවීමට බොහෝවිට හේතුවන්නේ නින්ද මදිකම හෙවත් ප්‍රමාණවත් නින්දක් නොලැබීම නිසා මොළය විඩාවට පත්වීමයි.

2. ඔබ නින්දෙන් පිබිදුණු බව දැනුනත් ඔබේ අත්පා හෝ සිරුර සෙලවිය නොහැකි පරිදි ගල්ගැසී ඇති බවක් දැනීම

මෙවැනි අවස්ථාවක නම් ඔබ බොහෝ බියට පත්වෙනවා නොඅනුමානයි. 'ආයෙ කවදාවත්ම නැගිට ගන්න බැරිවෙයිද' කියන බියජනක සිතුවිල්ල මොහොතකට හෝ ඔබේ හිතට නැගිලා ඇති. ඔබ හැකි තාක් වෙර යොදා නැගිටගන්නට හෝ දඟලන්නට උත්සාහ කළද නැගිටගන්නට, දඟලන්නට තබා සෙලවෙන්නටවත් බැරිබව දැනෙන්නට ඇති. ඔබ හඬ නගා තදින් කෑගැසුවත් ඔබේ මුවින් කිසිදු හඬක් පිටනොවන බව දැනෙන්නට ඇති. නමුත් තවත් මිනිත්තු කිහිපයකින් නැවත ඔබ සාමාන්‍ය තත්ත්වයට පත්වෙන්නට ඇති.

මෙවැනි තත්ත්වයක් ඇති වන්නට හේතුව මෙසේ පැහැදිලි කළ හැකියි. වෙන් වෙන් වශයෙන් ඔබට නොදැනුණද ඔබේ නින්ද අදියර කිහිපකින් යුක්තවේ. මින් එක් අවධියකි ‘වේගවත් අක්ෂි චලනය සිදුවන නිදි අවධිය (අඩ නින්ද)’. සම්පුර්ණ රාත්‍රී නින්දකදී ‘වේගවත් අක්ෂි චලන නිදි අවධි’ වාර තුනේ සිට පහ දක්වා සිදුවිය හැකියි. එනම් සම්පුර්ණ පැය අටක දිගු නින්දක් තුළ සෑම පැය එකහමාරකට හෝ දෙකකට වරක් නින්දේදී මෙම අවධියෙහි පසුවීම සිදුවේ.

එමෙන්ම අප විසින් නින්දේදී සිහින දැකීම සිදුවන්නේද මෙම වේගවත් අක්ෂි චලන නිදි අවධීන් වලදීයි. එසේ දකින සිහින වලට ප්‍රතිචාර දැක්වීමට යෑම වැළැක්වීම සඳහා මෙම නිදි අවධියේ පසුවෙන කාලය තුළ මොළය විසින් ශරීරය බෙලහීනව තබාගනී. ඒ අප ශරීරයේ ස්වාරක්ෂක ගුණය හේතු කරගෙනයි. ඒ සඳහා මොළයත් ශරීරයත් අතර සම්බන්ධතාවය අවම මට්ට්මක පවත්වාගනී. මේ නිසා මෙම නිදි අවධියට පිවිසෙන හෝ ඉන් පිටවන අවස්ථාවේ එකවරම නින්දෙන් ඇහැරුණ හොත් ඒ වනවිටත් ශරීරය පවතින්නේ බෙලහීන තත්ත්වයේ වන බැවින් අත්පා හෝ සිරුර සෙලවීමට නොහැකිව යයි. නමුත් විනාඩි කිහිපයක් ඇතුලත මොළයත් ශරීරයත් අතර සම්බන්ධතාවය යථා තත්වයට පත්වූ විගසින් නැවත ඔබ සාමාන්‍ය තත්ත්වයට පත්වීම සිදුවෙයි.

මේ සුළු කාල වේලාව තුළ ඔබේ අත්පා සෙලවීමට, කතා කිරීමට හෝ ඇස ඇරීමට නොහැකි වුවත් මුව විවර නොකර ඔබට ශබ්දය පිටකළ හැකි.යි ඒ කෙඳිරිලි හඬකින්. ඇතැම්විට හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාවයක් ඇතිවුණද මොහොතකින් එයද පහවයයි. තවද එවැනි මොහොතක ඔබට යම් යම් දේ පෙනුණද, ඇසුණද ඒ පෙනෙන හා ඇසෙන හෝ දේ සැබෑ නොවන බවත් ඔබ විසින් වටහාගතයුතුයි.

ප්‍රමාණවත් නින්දක් නොලැබීම නිසා මෙන්ම රාත්‍රියට නිදි වැරීම, අවේලාවේ නිදා ගැනීම වැනි වැරදි නිදි පුරුදු නිසා ස්වභාවික වේගවත් අක්ෂි චලනය සිදුවන නිදි අවධි රටාවට බාධා ඇතිවීම නිසා මෙවැනි තත්වයක් ඇතිවීමට ඉඩකඩ තිබේ.

තවත් කාරණයක්… මේ තියෙන පින්තූර මගේම පූසි පැංචිගෙ පින්තූර. පැංචි කියලා කිව්වට දැන්නම් ඇයට වයස අවුරුදු දෙකකටත් ළඟයි. ඒත් ඔය පින්තූර ගනිද්දී නම් ඇයට වයස මාස හයක් විතර ඇති. ඇය බොහෝවිට නිදාගන්නෙ දෙවැනි පින්තූරයේ ඉන්න විදියට උඩුබැලි අතටයි. නමුත් පළමුවැනි පින්තූරයේ ඉන්න විදියට නිදාගන්න වේලාවලුත් නැතිවාම නොවෙයි.

පරිශීලක පිටු

http://en.wikipedia.org/wiki/Hypnic_jerk
http://en.wikipedia.org/wiki/Sleep_paralysis
http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=9806

අපූරු තෑග්ග

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Wed, 19 Sep 2012 13:51:00 +0000

'ඩැනියෙල්' කියන්නේ සාමාන්‍ය දරුවෙක්. නමුත් නොදන්නා දේ දැනගැනීමට ඔහු සතු කුතුහලයත්, අළුත් අළුත් දේ අත්හදාබැලීමට ඇති උනන්දුවත්, ආත්ම ධෛර්යයත් නිසා ඔහු සුවිශේෂයි. ඒ නිසාම රෝස්-හල්මන් තාක්‍ෂණ ආයතනයේ එක්තරා ව්‍යාපෘතියකට සහය දැක්වීමට ඔහු ඉදිරිපත් වුණා. ව්‍යාපෘතියට ඩැනියෙල් හා සම්බන්ධ වුණේ 'මාර්ක් කාල්හෝන්' සහ 'ජෙකෝබ් ප්‍රයිස්' යන ජෛව වෛද්‍ය ඉංජිනේරු සිසුන් දෙදෙනා. ඔවුන්ගේ අරමුණ වුණේ ඩැනියෙල්ගේ එදිනෙදා ජීවිතයේ ක්‍රියාකාරකම් වඩා පහසු කරවන 'උපකාරක අතක්' නිපදවීම. මෙහි විශේෂත්වය වුණේ නිපදවන්නට යන උපකාරක අත තමන්ට රිසි පරිදි සැලසුම් කරගැනීමට ඩැනියෙල් ලද අවස්ථාව.

දැන් ඉතින් තවතවත් අළුත් අළුත් දේ සොයාබලන්නට වගේම එදිනෙදා ජීවිතේ සාමාන්‍ය වැඩකටයුතු ඉතා හොඳින් කරගෙනයන්නටත් ඩැනියෙල් ලද මේ 'උපකාරක අත' ඔහුට බොහෝ පහසුවක් වනු ඒකාන්තයි. අන්න ඒ නිසායි මේ උපකාරක අත ඔහුට ලැබුණු අපූරු තෑග්ගක් වෙන්නේ.

පංච හේතු - ඵල න්‍යාය

noreply@blogger.com (Geethika Samarasingha) — Fri, 31 Aug 2012 11:08:00 +0000

මමත්, මගේ කාර්යාලයීය මිතුරියත් අතර ඇතිවුණු සංවාද කිහිපයකි මේ.

දිනක්
මම : තව ටිකකින් මම යනවා එළියට ‘සයිට් විසිට්’ එකකට. හදිසි වැඩක් නැත්නම් ඔයත් එන්න.
ඇය : හදිසි වැඩක් නම් නැහැ. ඒත් මගේ හිස කැක්කුමයි. ඔයා යන්න.
මම : පැරසිටමෝල් පෙති දෙකක් අරගෙන යමු එළියට.
ඇය : ම්හ් …. යමු

දින කිහිපයකට පසු
මම : ඔඩිටෝරියම් එකේ ‘කාර්යක්ෂමතාවය හා ඵලදායීතාවය’ ගැන සම්මන්ත්‍රණයක්... ඕනෑ කෙනෙකුට බලන්න යන්න පුළුවන්… මම යනවා... ඕනෙනම් ඔයත් එන්න.
ඇය : අනේ මම එන්නෙ කොහොමද මගේ හිස කැක්කුමයි ඔයා යන්න.
මම : පැරසිටමෝල් පෙති දෙකක් අරගෙන යමු ඒක බලන්න.
ඇය : ම්හ් …. යමු

තවත් දින කිහිපයකට පසු
මම : අපි අද ‘ලන්ච් අවර්’ එකේ පොත් ප්‍රදර්ශනය බලන්න යමුද? මට අලුත් පොත් ටිකක් ගන්නත් ඕනෙ.
ඇය : අනේ… මටත් එන්න පුළුවන් නම් හොඳයි. ඒත් මට එන්න බැහැ. මගේ හිස කැක්කුමයි ඔයා යන්න.
මම : ඇයි ?..... ඇයි නිතරම ඔයාගේ හිස කකියන්නේ… ? - 1
ඇය : උදේ කෑම මගහැරුණ දවස්වලටයි මට හිසේ කැක්කුම හැදෙනනෙ අදත් …
මම : ඇයි ඔයාට උදේ කෑම මඟහැරෙන්නේ ? - 2
ඇය : උදේට කන්න වෙලාවක් නැති නිසායි ඒ…
මම : ඇයි ඔයාට උදේට කන්න වෙලාවක් නැත්තේ ? - 3
ඇය : ගොඩක් දවස්වලට මම පරක්කු වෙලයි උදේට නැඟිටින්නේ…
මම : ඇයි ඔයාට පරක්කු වෙලා නැඟිටින්න වෙන්නේ ? - 4
ඇය : මම නිතරම පරක්කුවෙලයි නින්දට යන්නෙ…
මම : ඇයි නිතරම පරක්කුවෙලා නින්දට යන්නෙ ? - 5
ඇය : මම හැමදාම ගොඩාක් රෑ වෙනතුරු TV බලනවා. ඊයෙත් ….

ඔබට වැටහෙනවද මම මේ කතාවෙන් කියන්න උත්සාහ කරන්නේ මොනවගේ දෙයක්ද කියන එක. එදිනෙදා ජීවිතේදී අප විසින් මුහුණදෙන ගැටළු අතරින් සමහර ගැටළු තියෙනවා තාවකාලික පිළියමක් යෙදීම හරියාකාර විසඳුමක් නොවන අවස්ථා. මෙයත් එවැනි ගැටළුවක්. එනම් නිතර නිතර ඇතිවෙන හිසේ කැක්කුමට පිළියම රූපවාහිනිය නැරඹීම අඩුකිරීම මිස ‘පැරසිටමෝල් පෙති දෙකක් ගැනීම’ නොවනබව. තවද එය තාවකාලික ප්‍රතිකර්මයක්, කෙටිකාලීන විසඳුමක් පමණක්ම වනබව. ඉහත සඳහන් සිදුවීම් දාමයෙන් පෙනී යන්නේ එය නොවේද? . මෙවැනි කල්පවත්නා, කෙතරම් පිළියම් යෙදුවත් නැවත නැවතත් එකම අයුරින් සිදුවෙන ගැටළු වලට මතුපිටින් පිළියම් යොදලා කිසිම ඵලක්‌ නැහැ එවැනි ගැටළු විසඳන්න සුදුසුම ක්‍රමය තමයි ගැටලුවට බලපාන හෝ හේතුවන ප්‍රධානතම හේතුව හමුවන හෝ හඳුනාගන්නා තෙක් අසන්නතම නිවැරදි පිළිතුරෙන් ප්‍රශ්නය ගොඩනගමින් පියවරෙන් පියවර ආපස්සට ප්‍රශ්න කරගෙන යාම.

නිදසුන

ගැටළුව - නිතර නිතර හිසේ කැක්කුම ඇතිවීම
ඇයි :- උදෑසන ආහාරය මඟහැරීම නිසා - 1
ඇයි :- ප්‍රමාණවත් කාලවේලාවක් නොතිබීම නිසා - 2
ඇයි :- පමාවෙලා අවදිවීම නිසා - 3
ඇයි :- පමාවෙලා නින්දට යාම නිසා - 4
ඇයි :- ඕනෑවට වඩා රුපවාහිනිය නැරඹීම නිසා - 5

එවිට ගැටළුවට බලපාන හෝ හේතුවන ප්‍රධානතම හේතුව මේ ආකාරයෙන් කූඩු කරගත හැකිවනවා.

මෙම ක්‍රමය පියවර පහකට පමණක් සීමාවීම අනිවාර්ය නොවුනත් මෙය හැඳින්වීමට වඩා සුදුසු ‘පංච හේතු - ඵල න්‍යාය’ කියලයි ඒ මොකද බොහෝවිට පස්වැනි ප්‍රශ්නයට පිළිතුර ලෙස ලැබෙන්නේ ආසන්නතම මෙන්ම හොඳම මූලික හේතුව වන නිසා.
නමුත් ඇතැම්විට ආසන්නතම, හොඳම මූලික හේතුව හතරවැනි ප්‍රශ්නයට පිළිතුර ලෙස ලැබෙන අවස්ථාත් නැතිවාම නොවෙයි. නමුත් හත්වන, අටවන ප්‍රශ්නවලට පසුව අසන ප්‍රශ්න බොළඳ ප්‍රශ්න ලෙස සැලකෙනවා. එමෙන්ම ඒවාට ලැබෙන පිළිතුරු ප්‍රායෝගික නොවන බවද වැටහෙනවා.

පහත දැක්වෙන ප්‍රස්ථාරය මඟින්, විමසන ප්‍රශ්නය සතුවන ස්ථානය අනුව ලැබෙන පිළිතුර සතු ‘නිරවද්‍යතාවය’ නොහොත් ‘හේතුසහගතභාවය’ දළ වශයෙන් ප්‍රමාණාත්මක මිණුමකට අනුව ක්ෂේත්‍රගතකර ඇති ආකාරය පෙන්නුම් කරයි.

තවද මෙහි ‘ඇයි ?’ කියන පැනයකට පිළිතුරු ලෙස පිළිතුරු කිහිපයක් වුවත් ලැබිය හැකියි. එවිට ඒ එක් එක් පිළිතුර ඔස්සේ වෙන වෙනම ප්‍රශ්න කරමින් හොඳම හේතුව සොයා යා යුතුයි.

මේ අනුව, ඕනෑම ඵලයක්‌ හටගන්නේ හේතුවක් ඇතිව බව ඔබට වැටහෙනු නිසැකයි. එනම්…

නිතර නිතර ඇතිවන හිසේ කැක්කුමට හේතුවුණේ උදෑසන ආහාරය මඟහැරීම
උදෑසන ආහාරය මඟහැරෙන්න හේතුවුණේ ප්‍රමාණවත් කාලවේලාවක් නොතිබීම
ප්‍රමාණවත් කාලවේලාවක් නොතිබීමට හේතුවුණේ පමාවෙලා අවදිවීම
පමාවෙලා අවදිවීමට හේතුවුණේ පමාවෙලා නින්දට යාම
පමාවෙලා නින්දට යාමට හේතුවුණේ ඕනෑවට වඩා රුපවාහිනිය නැරඹීම

අන්න ඒ නිසායි මේ සිද්ධාන්තයට ‘පංච හේතු - ඵල න්‍යාය’ කියන නම වඩා සුදුසුයි කියලා හිතුවේ. ඒ වගේම සමහරවිට මේ උදාහරණය එතරම් යෝග්‍ය නොවෙනවා වන්න පුළුවන්. ඒත් මම මෙයින් උත්සාහ කළේ මෙම වටිනා සිද්ධාන්තයේ හරය ඔබට‍ පැහැදිළි කිරීමටත් එම සිද්ධාන්තය ඵලදායී අයුරින් ඕනෑම අවස්ථාවක් සඳහා යොදාගත හැකි බැව් පෙන්වාදීමටත් පමණි.

ගැටලුවකට බලපාන හෝ හේතුවන ප්‍රධානතම හේතුව සොයායන මෙම ක්‍රමවේදය සොයාගන්නා ලද්දේ ජපන් කාර්මික විප්ලවයේ පියා ලෙස ජපන් වැසියන් අතර මහත් ගෞරවයට පාත්‍රවන ‘ටොයෝටා කර්මාන්ත’ සමාගමේ නිර්මාතෘ ‘සකිචි ටොයෝඩා’ විසිනි. වඩා කාර්යක්ෂමතාවයක් ඇතිකිරීම මඟින් ‘ටොයෝටා නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියේ’ අභිවර්ධනය කිරීම උදෙසා මෝටර් සංස්ථාවේ නිෂ්පාදන ක්‍රමවේදයේ නවමු මඟක් ලෙස මෙම ‘පංච හේතු - ඵල න්‍යාය’ යොදාගැනීම ඔහුගේ අරමුණ විය.