Prototype zonnecel gemaakt met CTZS

Toen de oude magnetron waar studenten metaalkunde hun lunch in konden opwarmen vervangen moest worden, besloten Free en Sarswat om de oude apparatuur een tweede leven te geven. Als maker van onder meer goedkope zonnecellen. Ze losten de halfgeleider CZTS – koper, zink, tin en zwavel- op en verhitten dat in de magnetron. En na 18 minuten ontstond er een soort inkt, waarmee je een filmlaag kunt maken die gebruikt kan worden als zonnecellen. Die filmlaag vormt het hart van zonnecellen, het actieve gedeelte van de zonnecel.

Als je goed kijkt, zie je in het midden een soort tafeltennisbadje. Dat is de CTZS nanocel. Daar draait het dus allemaal om

Boeien! Denk je misschien. Maar dat is het dus wel. Want behalve dat je er tot voor kort minstens 4 tot 5 uur over deed eer je zo’n filmlaagje had gemaakt, zijn de materialen die hiervoor gebruikt worden ook nog eens veel goedkoper en beter verkrijgbaar dan indium en gallium en milieuvriendelijker dan cadmium en arsenicum die tot nu toe vaak gebruikt worden. En daar zit ‘m natuurlijk vooral de winst.

De inkt heeft meer toepassingen dan alleen die voor zonnecellen. Bijvoorbeeld om warmte – waaronder restwarmte van auto’s- om te zetten in energie. Of bij de productie van biosensoren die een rol spelen in het opsporen van onder meer hart- en vaatziekten.

De uitvinders in Utah zijn in een bikkelharde strijd verwikkeld met hun concullega’s uit Oregon. Die laatste hebben er als eerste over gepubliceerd, maar de knappe koppen uit Utah hebben het eerst een patent aangevraagd. Benieuwd wie deze commerciële strijd gaat winnen.

Overigens waarschuwen Free en Sarswat ervoor om deze proef met je magnetron in je eigen keuken te doen. De gebruikte materialen vragen om speciale behandeling.

Morgen daarom een heel veilige huis-tuin-keuken-knutsel op Facebook.

Het bedrijf heeft het ei ontleed in maar liefst 22 voedzame componenten (denk daar maar eens aan als je je zondagse zacht gekochte eitje onthoofdt) en vervangt die door plantaardig materiaal zoals lecithine uit zonnebloemen, erwtjes en een soort sap uit bomen. Het bedrijf bestaat nog maar een jaar en heeft inmiddels 344 nep-ei prototypes ontwikkeld en 287 planten bestudeerd die voor gebruik in aanmerking komen.

Met de ontwikkeling van die eivervangers spaart Beyond Eggs het milieu: 1/5 van de CO2-uitstoot in de VS komt van landbouw, minder waterverbruik want de planten voor Beyond Eggs hebben minder nodig dan diervoedsel. Het is een stuk diervriendelijker – uiteraard. Voor de ontwikkeling van plantaardig eiwit heb je minder land nodig dan voor echte eieren, dus is er meer land over voor voedselproductie. Het levert een bijdrage aan de voedselveiligheid. Voor je het weet is iets als de vogelgriep zomaar gemuteerd in een mensenvariant. En dan hebben we het nog niet gehad over de salmonella. Hoeveel wins wil je hebben?

Clean food movement

Voor Beyond Eggs is dit eiwit om nog een reden een gouden ei idee. Reken even mee: de wereldbevolking neemt in rap tempo toe, eiwit is een belangrijk voedingsmiddel en in maar liefst 33% van al het geproduceerd voedsel wordt ei gebruikt: wereldwijd beslaat die markt 6 miljard dollar. En de eieren worden alleen maar duurder. Beyond Eggs is 18% goedkoper dan echte eieren. Logisch dat grote voedselproducenten dus zeer geïnteresseerd zijn in het bedrijf. Inmiddels zouden er gesprekken gaande zijn met 2 Fortune 500-voedingsbedrijven.

Overigens bestaat er ook voor ander laboratorium gekweekt ecovoedsel veel belangstelling: 2 zeer gerespecteerde Amerikaanse venture capitalists hebben in het afgelopen jaar in meer dan 10 van start-ups geïnvesteerd die op zoek zijn naar gezondere en goedkope varianten van kip, kaas, zout  en snoep.

Wil je zelf je eieren in je eetpatroon vervangen? Hier vind je een aantal tips.

Ontwikkelen is niet vanzelfsprekend

Ik heb veel gereisd in de wereld en ben vanaf 2000 vooral in India geweest. Daar zag ik enorme sociale verschillen en dat jezelf ontwikkelen niet vanzelfsprekend is. In India kan je al heel druk zijn met water halen, de koe melken en de kinderen verzorgen. Dan is de dag voorbij en dan heb je nog geen euro verdient. Ik voelde me verbonden met die vrouwen op het platteland die nauwelijks ruimte hebben om hun leven in te richten. Ik ben zelf opgegroeid op een akkerbouwbedrijf in de Flevopolder. Mijn ouders werkten al op de boerderij toen zij vijftien waren. Zelf kreeg ik de kans om te studeren waardoor ik in managementfuncties in het bedrijfsleven terecht kon komen. In één generatie zie je dus al een groot verschil in ontwikkelingsmogelijkheden. Ik geloof daarom dat onderwijs belangrijk is om uiteindelijk zelf keuzes te kunnen maken. Een baan geeft inkomen waardoor vrouwen een betere toekomst kunnen bieden voor hun kinderen. Onderwijs is heel belangrijk en bepalend voor het doorbreken van de vicieuze cirkel van armoede.

Kennis blijkt universeel

Na 20 jaar werken in het bedrijfsleven had ik behoefte om iets anders te doen. In 2006 reisde ik met een groep ervaren ondernemers en managers naar het Indiaase platteland om daar kennis uit te wisselen.  Ellen Tacoma, die ik via een gezamenlijke vriendin kende, ging ook mee met dat leerprogramma. Ik heb toen in een irrigatieproject gewerkt. Het probleem was dat het management niet aan de boeren kon duidelijk maken wat het voordeel was van hun irrigatiesysteem. Wij hebben een week meegedacht hoe de marketing beter aangepakt kon worden. Daar bleek dat kennis universeel is. Met twintig jaar werkervaring en met het Nederlandse gestructureerd denken, konden wij in korte tijd de omzet van het irrigatiebedrijf verhogen en werkgelegenheid creëren. Vanuit die energie zijn Ellen en ik gaan onderzoeken of we samen een bedrijf konden beginnen.

Rendement in omzet en banen

In september 2007 zijn wij met eigen geld en tijd gestart met Women on Wings. Het gaat ons om het uitwisselen van kennis en kunde, waarmee we werkgelegenheid in India willen creëren. In tien jaar tijd willen wij één miljoen plattelandsvrouwen aan een baan helpen. Niet door ze één op één te coachen, maar door lokale ondernemers te helpen in het verbeteren van hun bedrijfsprocessen. Daarmee maak je groei en dus werkgelegenheid mogelijk.

Ons verdienmodel is gericht op samenwerking met organisaties en bedrijven die voor onze output gaan, dus rendement in banen of omzet in India. Zo werken wij samen met de Rabobank die aan microfinanciering doet bij een melkcoöperatie in India. Wij zorgen dat die melk beter verkocht wordt en meer opbrengt. Wij zoeken bijvoorbeeld naar nieuwe distributiekanalen en producten. Uiteindelijk maken die ondernemers meer winst waardoor ze de microkredieten kunnen terugbetalen. Een andere samenwerkingspartner is AkzoNobel, waar wij een verfproject mee doen. Zij zien India als groeimarkt. Per bedrijf kijken we dus wat de winst is om samen te werken met Women on Wings.

Uitdagingen

Mensen die arm zijn, zijn niet dom. Maar het is wel zoeken naar functioneel samenwerken, omdat de omstandigheden in India totaal anders zijn. Het is een rommelig, druk en chaotisch land en dat zit in de hele cultuur en manier van werken. In India heb je niet het geordende dat wij in Nederland zo enorm gewend zijn. Het is voor ons een uitdaging om daar flexibel mee om te gaan. Meestal zijn wij te optimistisch in de plannen en afspraken die wij maken. In de Indiase cultuur zitten ze veel meer in het hier en nu. Wij proberen daarom niet te lang vooruit te plannen en drie tot vijf afspraken vast te leggen in een korte tijdlijn. Wij schrijven geen lange rapporten. Een week samenwerken of een ingewikkeld contract moet in één A4 te beschrijven zijn. Soms is het lastig dat Indiase ondernemers verwachten dat ze geld van ons krijgen. Zij hebben werkkapitaal nodig, maar dat geven wij nooit. Wij delen alleen kennis en bekijken de businessmodellen met hen.
Moeilijke omstandigheden leiden ook juist tot creatieve mogelijkheden. Een succesverhaal is Fabric Plus, een bedrijf dat sari’s ontwikkelt. Het spinnen van de draad is een onderdeel van hun productieproces dat wij hebben geautomatiseerd. Dit leidde tot meer werkgelegenheid in de teelt van de zijdecocons en het weven van doeken. In vier jaar tijd is het aantal banen gegroeid van 200 naar 14.000. Iets anders waar ik heel trots op ben is dat wij inmiddels 4 Indiase consultants hebben en dat we 1 mei een kantoor openden in India. Twee Nederlanders werken daar de komende jaren fulltime in het begeleiden van een aantal bedrijven. Zelf ga ik vier tot vijf keer per jaar naar India.

Toekomst: de McKinsey van het platteland in India

Wij willen in 2018 één miljoen banen gecreëerd hebben. We zijn halverwege en het gaat goed. De groei gaat gestaag en als wij elk jaar het aantal banen verdubbelen dan halen wij ons doel. Ik noem dat het hockeystick effect. Eerst leren wat werkt en wat niet werkt. Het eerste jaar creëerden wij 500 banen en vorig jaar hebben we de mijlpaal van 50.000 banen gehaald. Inmiddels werken wij met vijftien ondernemers op het platteland en vijftig experts, die businesskennis delen. De komende vijf jaar gaan wij onze activiteiten in India uitbreiden en potentiële grote groeiers intensiever begeleiden. Het uiteindelijke doel is dat we een consultancy opzetten in India die onafhankelijk is en na 2018 zelfstandig voortbestaat. Wij willen de McKinsey van het Indiase platteland zijn. Daarna ga ik andere leuke dingen ondernemen. Ik heb iedere week wel vijf ideeën, maar ik blijf in ieder geval sociaal ondernemen.

Supertip

Mijn tip is een quote van Loesje: ‘Ik stel mezelf altijd grote doelen, dan mis ik ze niet’. Ik geloof echt in een duidelijke doelstelling, want je moet goed weten wat je wil. Wij begonnen met de doelstelling van één miljoen banen. Waarom we dit doen is helder voor ons, maar wij zijn flexibel in hoe we dat doel bereiken. Als een samenwerking niet goed werkt, dan beginnen we gewoon iets nieuws. Natuurlijk zijn er dingen die niet goed gaan, maar zorg dat je de mislukkingen viert en leer daarvan voor de volgende keer.

Tekst: Kyra Somers

In de rubriek Changemakers interviewen we een social innovator over zijn of haar beweegredenen. We vragen naar de why, what & how. Met die verhalen laten we voorbeelden zien van mensen die de handen uit de mouwen steken en een sociaal probleem aanpakken. Op een ondernemende manier of als initiatiefnemer van een project. We willen jullie herkenning en inspiratie geven. En misschien ook nieuwe inzichten.
Wil je zelf je verhaal vertellen? Neem contact op met petra [at] goedgeefs.nl

1,5 kilo afval per persoon per dag

We moeten wel, blijkt uit allerlei alarmerende onderzoeken. Zoals dat van de Wereldbank dat voorspelt we dat in 2025 (en dat duurt nog maar 12 jaar) per dag 6,5 miljoen ton afval produceren. Dat is een getal met 8 nullen: 6.500.000.000. 6,5 miljard kilo. Omgerekend per wereldbewoner hebben we het dan over bijna 1,5 kg per dag.  Het behoeft geen betoog: het is slecht voor het klimaat, slecht voor de voorraad grondstoffen en dus slecht voor industrie. Enter circulaire economie.

Businessmodellen

Mooi, zo’n theoretisch betoog, maar wat betekent het nu praktisch? Hoe verdienen we er ons geld mee, want dat impliceert het woord economie. Fastcoexist zet 5 businessmodellen op een rijtje.

1. Hergebruik grondstoffen

Produkten worden na hun werkzame leven helemaal uit elkaar gehaald tot de grondstoffen waaruit ze oorspronkelijk waren opgebouwd en van die grondstoffen wordt weer iets nieuws gemaakt. Zo vaart BMW hier heel wel bij: het betekent een kostenbesparing van 50% voor de klanten.

2. Een tweede leven

Producenten herstellen hun produkten op zo’n manier dat ze weer als nieuw verkocht worden. Mud jeans is daar een goed Nederlands voorbeeld van.

3. service in plaats van product

We kopen geen produkten meer, we kopen service. In plaats van een lamp kopen we licht.  Produkten blijven eigendom van de producent, die zorgt er voor dat ze het altijd optimaal doen en als ze opgebruikt zijn gaat het product terug naar de producent, die het helemaal uit elkaar haalt en van die grondstoffen weer iets nieuws maakt. Kijk maar eens naar onderstaand filmpje.

4. Recycling 2.0

Ondertussen staat de recycling industrie ook niet stil. Innovatieve technieken zorgen ervoor dat recycling steeds vernuftiger word. Zo kan het afval van Starbucks – zowel broodjes als koffieprut- omgezet worden in grondstoffen waarvan onder meer bioplastics van gemaakt kan worden.

5. Collaborative consumption

Delen is (natuurlijk) ook onderdeel van die circulaire economie. Want waarom kopen als je het ook kunt lenen. Voorbeelden daarvan zijn er te over, zowel internationaal bijvoorbeeld Airbnb als nationaal zoals Peerby.

Handje helpen

Je vermoedde het al: zo’n nieuwe economie vraagt natuurlijk nogal wat. Het zet alle huidige businessmodellen volledig op z’n kop. We bereiken het ook niet van vandaag op morgen. Verschillende organisaties werken er ieder op hun manier heel hard aan: internationaal timmert de Ellen MacArthur Foundation aan de weg met onderzoek en testcases. Inmiddels zijn 2 onderzoeken verschenen die beide laten zien dat de circulaire economie veel geld kan opleveren. Ze is ook een 3-jarige project gestart met 100 bedrijven – waaronder het Nederlandse Desso- die laten zien dat de circulaire economie echt werkt en hun bevindingen delen.

In ons land bestaat sinds een paar maanden de Circle Economy, die ook onderzoek uitvoert en events organiseert om de circulaire economie onder de aandacht te brengen. Gisteren – donderdag 25 april- publiceerde het zijn eerste onderzoek hoe je deze nieuwe economie zelf kunt invoeren (in 14 stappen). En eind mei organiseert het een weekend: CE BOOSTcamp waarin 3 doorbraken op het gebied van die circulaire economie gepresenteerd worden.

Van lucht naar water

Zoals in Peru. Daar sloegen reclamebureau Mayo Publicity/DraftFCB  en de Technische Universiteit van Lima Utec de handen ineen op zoek naar eerste jaars-studenten. Niet zomaar technische studenten, maar zij die met hun studie een bijdrage willen leveren aan een betere wereld. Gezamenlijk besloten ze een groot probleem van Lima aan te pakken: het chronische tekort aan drinkwater. De hoofdstad van Peru is namelijk na Caïro de grootste woestijnstad ter wereld. De luchtvochtigheid in de stad ligt wel heel hoog: 98%. En dus ontwierpen het reclamebureau en de universiteit een billboard dat van lucht water maakt. Via een door de universiteit ontwikkelde methode condenseert die lucht op het billboard, het water dat daardoor ontstaat gaat door een aantal filters zodat het geschikt is om te drinken. Volgens de universiteit kun je op deze manier honderden gezinnen per maand van water voorzien. Ondertussen is het aantal inschrijvingen aan de universiteit met 28% gestegen.

Van billboard naar waterbassin

Van een ander kaliber is de actie van cosmeticamerk Burt’s Bees. Herfst vorig jaar voerde het bedrijf een campagne voor een nieuw product: op een groot zeil waren allemaal geeltjes geplakt die het publiek eraf kon halen. En toen al die plakkers eraf waren, gooide BB het zeil niet weg maar schonk het aan de Durham School of the Arts in North Carolina. Daar vangt het nu regenwater op dat studenten aan de gewassen gegeven kan worden.

Beste Nederlandse reclamebureaus en marketingafdelingen: iets voor jullie? Je werk doen en tegelijkertijd social innovators helpen?  Ook nog goed voor je eigen imago.

A Natural Before & After – Phase II from Baldwin& on Vimeo.

Windmolens zonder ‘klap-zwap’

En daarom heeft de Technische Universiteit Delft samen met Wageningen UR en een aantal bedrijven een windmolen zonder wieken ontwikkeld: de Ewicon. Deze ‘windmolen’, een stalen frame dat een raamwerk van horizontale stalen buisjes omhult, genereert energie via elektrische lading. Kan op ieder gebouw staan. In dit filmpje zie je hoe het werkt.

Zonnebomen

Dat zonnecellen niet altijd langwerpige platte vlakken hoeven te zijn, bewijzen de zonnebomen langs de ‘Weg van de Toekomst’, de N329 van Oss naar Berghem. In totaal komen er 8 van deze bomen, 50 zonnebloemen en 1500 m2 zonnepanelen langs de weg. Samen wekken ze de energie die de weg jaarlijks nodig heeft.

Stickers

Behalve dat zonnepanelen en -cellen vooral opvallen door hun saaie uiterlijk, kennen ze nog een irritante eigenschap: ze zijn hard en onbuigzaam. Wetenschappers van de Stanford Universiteit hebben daar eindelijk een oplossing voor gevonden: stickers die je overal op kunt plakken: van je telefoon, tot een creditcard tot ramen. Ach was alles maar zo simpel.

Peel-and-stick solar decal process and as applied to a cell phone, a business card and a window

Andere visie op de arbeidmarkt

Ik heb jarenlang als interim-manager gewerkt in de harde omgeving van het bedrijfsleven. Op een gegeven moment wilde ik graag bijdragen aan een maatschappelijk vraagstuk. Ik sprak een vriend van me, Peter Hobbelen, over zijn werkervaringen in de sector van de sociale werkvoorziening. Daar is momenteel van alles gaande. Dit zijn helaas voornamelijk zwaar-weer-verhalen met een negatieve lading, waarbij de nadruk op ellende ligt. Sociale werkers zouden allemaal arme, zielige mensen zijn, terwijl zij zelf nauwelijks aan het woord komen.

Ik ben mij gaan verdiepen in deze wereld; er is echt vernieuwing nodig in het denken over arbeid. De huidige samenleving denkt alleen in de ouderwetse structuur van werkgever – werknemer, waarbij de overheid het exclusieve domein heeft om voor mensen te zorgen. Zeg maar het oude paradigma waarin de overheid als een soort bevoogding ‘het wel regelt’ voor haar burgers. Totdat het geld ineens op is en bezuiniging het antwoord is. Van dat idee moeten we af dat de overheid ‘het wel regelt’ en dat ondernemers niet genegen zijn daaraan bij te dragen. Er wordt te weinig gekeken naar de rol van ondernemers om mensen duurzaam aan het werk te houden. Werkgelegenheid ontstaat namelijk niet zozeer bij de overheid, maar bij bedrijven. Wij moeten creatiever denken in andere mogelijkheden om mensen aan het werk te houden.

Mooie start

In 2011 nam Peter Hobbelen,  voormalig directeur van de Hameland Groep, met eigen geld een klein handelsbedrijfje in werkkleding over met sociale werkplaatsen. Ik ben toen bij hem aangehaakt en wilde het breder aanpakken. Begin 2012 hebben wij gezamenlijk het drukkersbedrijf  Mooi! gekocht, waar zeven werknemers in een soort dagbesteding zaten. De drukkerij was bijna failliet, maar ze hadden wel interessante klanten. In korte tijd hebben wij de omzet verdriedubbeld en inmiddels werken daar 25 mensen. Daar ben ik best trots op. We hebben dit bereikt door meer aan marketing te doen en mensgericht te managen. Wij kijken naar wat mensen wél kunnen en proberen ze een kleine uitdaging mee te geven. Je ziet dat de groep productiever wordt doordat ze serieus worden genomen en ze behandeld worden als ieder ander. Spreek ook sociale werkers aan als ze te lang op het toilet zitten, maar benoem ook waar ze goed in zijn.

Marketing 

Als je echts iets sociaals wil betekenen, moet je het groot aanpakken. Peter en ik hebben een concept bedacht bij onze ideeën over vernieuwing van de arbeidsmarkt. De marketing van ons concept is alleen niet eenvoudig als je het eenvoudig wil houden. Je praat namelijk al snel over algemeenheden, zoals ‘de economie’, ‘de crisis’ en ‘ de werkgelegenheid’, en dat willen we juist voorkomen. Deze onderwerpen willen wij terugbrengen naar een menselijke maat. Het persoonlijke verhaal van onze Meewerkers is belangrijk. Het verdienmodel zit uiteindelijk ook in de mensen en niet in het product of de dienst. In de praktijk zie je dat veel sociale werkers in suffe dagbesteding terecht komen. Wij halen meer uit onze meewerkers door hen te stimuleren en positief te beoordelen op wat ze wél kunnen.

Financiering

Wat betreft financiering hebben wij geluk gehad dat iemand uit de relatiekring van Peter met ons mee investeert in De Meewerkers. Weinig banken zijn bereid om in sociale ondernemingen te stappen. Banken hebben rendementseisen waar sociaal ondernemers niet (meteen) aan kunnen voldoen. Je moet geduld vragen van investeerders, want rendement komt op de langere termijn. Na de succesvolle overname van Mooi! hebben wij afgelopen jaar nog een aantal bedrijfsovernames gedaan, waaronder onlangs Emma Shoes met 130 sociale werkers. Het kost veel tijd en energie om zo’n overname in goede banen te leiden, zonder teveel onrust op de werkvloer te veroorzaken.

Uitdagingen en dilemma’s 

Ik vind het heel verleidelijk om met veel dingen tegelijk bezig te zijn. Op het gebied van sociaal ondernemerschap liggen veel kansen en ik wil ze eigenlijk allemaal grijpen en niets missen. Sociaal ondernemen is hard werken en je moet dat wel volhouden, al ben je nog zo idealistisch. Je probeert iets bij te dragen aan een maatschappelijke vraagstuk en dat is mooi. De praktijk is echter dat je keihard moet werken om een verandering op de arbeidsmarkt voor elkaar te krijgen, waarbij je tegen allerlei vastgeroeste patronen aanloopt. Peter en ik zijn gewend met grote bedragen om te gaan in ons werk, maar nu we kleinschalig werken moeten we echt op de centen letten. Ook worstel ik met de vraag hoe wij met ons verhaal kunnen meedoen in het maatschappelijke debat over de arbeidsmarkt en de sociale werkvoorziening. Je verzandt namelijk snel in open deuren en grootheden waar ik juist bij weg  wil blijven. Tegelijkertijd wil ik wel graag mijn visie op de arbeidsmarkt inbrengen in het debat.

De Meewerkers als voorbeeld 

Ik wil graag dat De Meewerkers blijft groeien. Hoe groter de schaal waarop De Meewerkers opereert, des te meer impact wij hebben op de arbeidsmarkt. Ik wil aantonen dat winstgevendheid en rendement samen kan vallen met sociale doelstellingen. Uiteindelijk zou ik het leuk vinden mij meer te mengen in maatschappelijke debatten en jonge generaties vertellen wat sociaal ondernemen kan inhouden. Ik zou het mooi vinden als De Meewerkers genoemd wordt als voorbeeld van succesvol sociaal ondernemen in Nederland.

Supertip

Idealisme is prachtig maar wees ook realistisch. Denk goed na of dat leuke idee over twee jaar nog steeds leuk is.

Tekst Kyra Somers, foto: Lincy La Heij

In de rubriek Changemakers interviewen we een social innovator over zijn of haar beweegredenen. We vragen naar de why, what & how. Met die verhalen laten we voorbeelden zien van mensen die de handen uit de mouwen steken en een sociaal probleem aanpakken. Op een ondernemende manier of als initiatiefnemer van een project. We willen jullie herkenning en inspiratie geven. En misschien ook nieuwe inzichten.
Wil je zelf je verhaal vertellen? Neem contact op met petra [at] goedgeefs.nl

Gebakken lucht

‘Als we geen goede businessmodellen kunnen vinden voor die nieuwe, duurzame economie, dan is het gebakken lucht’, zegt de radicale nieuwdenker Jonker. Om daar direct aan toe te voegen dat het niet zíjn mening is, maar dat hij het vaak hoort van, al dan niet, zichzelf groennoemende ondernemers. “Er moet wel een goed businessmodel zitten onder dat innovatieve idee”, hoor je ze vaak zeggen. Volkomen vrijblijvend, zo’n opmerking.’

Gratuit of niet, voor Jonker was het dé motivatie om onderzoek te doen naar die nieuwe businessmodellen. ‘Ik zeg met nadruk businessmodellen en niet verdienmodellen. Het gaat namelijk om een andere manier van je business organiseren. Daar hoort geld verdienen bij, maar dat is niet het enige.’
Begrijp hem goed, Jonker is niet tegen geld. ‘Maar dat is niet zaligmakend, bij zo’n innovatief model gaat het om een set aan waarden. Geld hoort daarbij maar bijvoorbeeld ook tijd.’

Het systeem pesten

Hij gruwt dan ook van ondernemingen die binnen het huidige systeem ‘iets aan duurzaamheid doen’. ‘Een beetje duurzaamheid toevoegen, at random ergens in je organisatie, en verder alles bij het oude laten, dat werkt niet. De duurzaamheidsvraag is niet: “mag ik een windmolentje?”, maar: “waar kunnen we het systeem zo pesten dat die transitie echt plaatsvindt?” Waar investeren we dus wijs in om die nieuwe economie dichterbij te brengen en uit te rollen?’

Onderzoeken

In een eerste onderzoek, getiteld Nieuwe Business Modellen, dat medio vorig jaar verscheen, beschreef hij aan de hand van zo’n 19 innovatieve ondernemingen hoe die nieuwe economie eruit kan zien en wat de globale modellen zijn: delen, ruilen, creëren. Verreweg de meeste sociale ondernemingen hanteren een mengvorm van die 3.
En in zijn onlangs verschenen boek Weconomy – Duurzaamheid coöperatief organiseren, bouwt hij daarop voort. Hij laat daarin zien hoe dit nieuwe denken op verschillende manieren vorm krijgt in de praktijk, aangevuld met inspirerende ideeën.
Eind juni verschijnt het vervolgonderzoek op Nieuwe Business Modellen.

Maandag 15 april praat Jan Jonker over die nieuwe businessmodellen, over wat wel werkt en wat niet. Wil jij daarbij zijn, en op een prikkelende manier geïnspireerd raken over die duurzame economie, meld je dan aan via Pakhus De Zwijger.

Een maand later kun je meedoen met een sessie van We Are The Change waarbij we deze keer neerstrijken in Arnhem. Daar praten we met sociaal ondernemers en ga je in de slag met je eigen businessmodel. Daarover lees je hier meer.

Iemand anders de schuld geven

Tuurlijk kun je boos worden op de fouten van een ander, en dat daardoor zaken in het honderd lopen. Maar jij maakt zelf ook vast fouten. Neem verantwoordelijkheid in plaats van iemand anders de schuld geven. Leer ervan voor een volgende keer. Maakt je een stuk gelukkiger.

Indruk maken

Op de middelbare school wist je het eigenlijk al: leuk al die mooie kleding, maar da’s maar buitenkant. In echte relaties gaat het om wie je bent. Daar mag je indruk mee maken. En echte relaties voelt gelukkiger.

Vasthouden aan het oude

De angst om te veranderen is een grote gelukssstopper Laat los en kijk wat je echt kunt bereiken. Zelfs als je je doel niet haalt, ben je gelukkiger. Want je hebt het in ieder geval gedaan!

Interrumperen

Wie maakt zich er niet schuldig aan. ‘Ja maar..’ Niet doen. Luister naar die ander, ben echt geïnteresseerd, stel belangstellende vragen en de ander zal je waarderen. Word je gelukkig van, van die waardering.

Dreinen

Je weet het wellicht niet, maar de woorden die je gebruikt hebben invloed op hoe je je voelt en gedraagt. Stop dus met dreinen over je problemen, lost niets op. Praat over hoe je zaken beter maakt. Met anderen maar ook met jezelf. Helemaal niets mis mee om af en toe met jezelf in gesprek te gaan. Moet je eens kijken hoe je je daaronder voelt!

Controle

Focus is oké, controle is de downside daarvan. Controle heeft allerlei negatieve implicaties: het heeft vaak met macht te maken, met angst, autoritair, druk. Zeg nu zelf: niet de meest gelukkige woorden, toch? Laat los, thuis en in je werk.

Kritiek leveren

Iedereen is anders, niet beter of slechter. Accepteer verschillen en tekortkomingen. Ach, wat voelt dat goed!

Preken

De waarheid in pacht hebben? Bedenk zelf eens hoe het voelt als iemand zich zo tegenover jou gedraagt, zo’n betweter. Niet goed, wel? Doe het zelf ook niet, anderen vinden het niet fijn. Maakt jou ook blijer.

Dwepen

Vroeger was alles beter. Dûhhû. Niet dus. Vroeger komt niet meer terug dus het heeft geen zin om in dat verleden te leven. Leren kun je er wel van zodat je niet dezelfde fouten maakt. Draagt bij aan je geluk!

Angst

Angst is een hele slechte raadgever. What if….En dus ga je aarzelen, wachten op het juiste moment, nog even langer nadenken, nog een paar andere opties onderzoeken. En voor je het weet zijn er weer dagen, weken maanden voorbij. Zo vervliegen dromen….Andre Hazes zong het al: Geef mij je angst, ik geef je er hoop voor terug!

Wat maakt jou gelukkig? Deel het hier of op Facebook of twitter #projectNU!