Steve JOBS 2007 yılında MacWorld etkinliğinde ilk iPhone modelini (2G) tanıttığından beri diğer telefon üreticileri dokunmatik ekran teknolojisine yoğunlaşarak her biri birer “iPhone Killer” olarak nitelendirilen onlarca dokunmatik ekranlı telefon modeli ürettilerse de bunların hiçbiri iPhone kadar başarılı olamadı. Diğer telefon üreticilerinin iPhone’a gerçek bir rakip üretmemelerinin en önemli nedenlerinden birinin, bilerek ya da bilmeyerek iPhone’un başarısını dokunmatik ekran teknolojisine indirgemelerinin ve yakın zamana kadar ürettikleri akıllı telefonlar için Apple’ın mobil işletim sistemi iOS için yarattığı  iTunes ve App Store benzeri bir ekosistem yaratmayı başaramamaları olarak görüyorum.

iPhone modelleri salt cihaz olarak da rakiplerine göre daha hızlı çalışan bir işletim sistemine sahip olsalar da, Apple’in mobil cihazları için iTunes ve App Store ile yarattığı ekosistem işlemese iPhone’un bugünkü satış rakamlarına ulaşması hayal olurdu. Apple CEO’su Steve JOBS dün (01.09.2010) San Francisco’da yeni iPod serisi ve iTV (Apple TV) için düzenlenen tanıtım toplantısında işte bu ekosistemle ilgili güncel istatistikleri de paylaştı.

Buna göre,

- Bu güne kadar Apple’ın mobil işletim sistemi iOS’i taşıyan toplam 120.000.000 cihaz (iPhone, iPod Touch, iPad) satıldı,

- Her gün Apple’ın mobil işletim sistemi iOS’i taşıyan 230.000 cihaz (iPhone, iPod Touch, iPad) aktif hale geliyor,

- Apple’ın Uygulama (Aplikasyon) Mağazası App Store’dan bu güne kadar toplam 6,5 milyar adet uygulama indirildi,

- Apple’ın Uygulama (Aplikasyon) Mağazası App Store’dan her saniye 200 uygulama indirimi gerçekleşiyor,

- App Store’da toplamda 250.000 adet uygulama (aplikasyon) var ve bunların 25.000 adedini iPad için geliştirilen uygulamalar oluşturuyor.

Diğer taraftan, müzik endüstrisinin internette illegal paylaşılan mp3 dosyalarına  savaş açtığı ve internetin gücünü anlayamadığı yıllarda Apple’ın bu dijital teknolojiden para kazanmak için yarattığı iTunes’ın da ne kadar başarılı olduğu aşağıdaki istatistiklerden görülüyor.

- iTunes’ın 23 ülkede 160 milyonun üzerinde üyesi var (bu üyelerin kredi ve banka kartı bilgileri iTunes’ta kayıtlı ve her an alışveriş yapabilir durumdalar),

- Bugüne kadar iTunes’tan 11,7 milyar adet şarkı dosyası indirildi, iTunes, 12 milyar adet müzik dosyası indirimine çok yakın,

- iTunes’ta kayıtlı 450 milyon adet TV şovu, 100 milyonun üzerinde sinema filmi, 35 milyonun üzerinde e-kitap bulunuyor,

- Apple iTunes’ın yeni sürümü iTunes 10′a sosyal ağ deneyimini getirmek için sosyal müzik ağı Ping ile işbirliğine gitti.

Bu istatistiklere ilişkin eski tarihli bilgilere erişmek ve Türkiye’deki iPhone rakamları ile ilgili bilgi edinmek için bu linki takip edin.

 KAYNAKLAR:

TechCrunch, Jobs: Hey Google, We’re Activating 230.000 NEW iOS Devices A Day, MG Siegler, 01/09/2010.

TechCrunch, Jobs: 6.5 Billion Apps Downloaded From The App Store, Leena Rao, 01/09/2010.

TechCrunch, 275 Million iPods Sold to Date, iPod Touch is The Most Popular, Alexia Tsotsis, 01/09/2010.

TechCrunch, Apple’s Ping Music Social Network Starts With 160 Million Users, MG Siegler, 01/09/2010.

Türkiye’de internet ve sosyal medya kullanımı ile ilgili sunum ve yazılarda, Türkiye’nin bu alandaki potansiyelini göstermek için ilk verilen istatistiklerden biri Facebook’daki 23,5 milyonun üzerindeki üye sayısı ile Türkiye’nin 4 üncü büyük ülke olduğudur. Önceki hafta bu konuyla ilgili yazımda Türkiye’nin üye sayısı açısından Facebook’da 4 üncü büyük ülke olmasına karşın Ağustos 2010 ayında Facebook.com adresine Türkiye’den yapılan 16 milyon tekil ziyaret sayısı ile ziyaretçi sayısı açısından 9 uncu sırada kaldığına ve bu verinin Facebok’daki Türkiye kaynaklı üye profillerinin yaklaşık üçte birinin aylık bazda aktif olmadığını gösterdiğine değinmiştim.

Sosyal paylaşım sitelerinin ziyaretçi sayısı açısından popülerliğini gösteren bir başka istatistik de, ComScore’un Hindistan için yaptığı çalışmadan geldi. Temmuz (2010) ayında dünyada 15 yaş ve üstü internet kullanıcılarının evden ve işyerinden (internet kafeler gibi ortak paylaşılan bilgisayarlardan ve mobil cihazlardan yapılan erişim hariç) sosyal paylaşım sitelerini ziyaret sayıları esas alınarak yapılan sıralamada ortaya çıkan ilk 10 ülkeye bakıldığında; ABD’nin sosyal paylaşım sitelerine Temmuz (2010) ayında yapılan 174 milyon tekil ziyaret sayısı ile sosyal paylaşım siteleri için en büyük pazarı oluşturduğu ve ABD’li ziyaretçi sayısının bir önceki yıla göre %33 büyüme gösterdiği; sıralamada ABD’yi sosyal paylaşım sitelerine aynı ay yapılan 97 milyon tekil ziyaret sayısı ile Çin’in izlediği görülüyor. Listede sosyal paylaşım sitelerinin en çok ziyaret edildiği diğer ülkeler ise Almanya, Rusya, Brezilya, İngiltere, Hindistan, Fransa, Japonya, Güney Kore olarak sıralanıyor.

Görüldüğü gibi sosyal paylaşım sitelerinin popülerliğine ilgili sitelerin ziyaretçi sayıları açısından bakıldığında Türkiye ilk 10 ülkelik dilimde yer almıyor. Gerçi listede Güney Kore hariç diğer ülkelerin tekil ziyaretçi sayılarının Türkiye’nin toplam internet nüfusunun üzerinde yer aldığına ve yapılan ölçümlemede bu sitelere internet kafeler gibi ortak paylaşılan bilgisayarlardan yapılan erişimin dışarda tutulmasının Türkiye gibi internet kafe kullanımının yaygın olduğu ülkeleri olumsuz etkilediğini belirtelim.

ComScore’un çalışmasında diğer dikkat çekici bir veri ise Google’un sosyal medya alanında Facebook ve Twitter ile rekabet edebilmek için satın almalar ve Google Wave, Google Buzz gibi servislerle yaptığı denemeler sırasında, kendi sosyal ağı Orkut’un en çok kullanıldığı ülke olan Hindistan pazarını da Facebook’a kaptırması olmuş. ComScore verilerine göre Temmuz 2009 – Temmuz 2010 döneminde Facebook, Hindistan’daki ziyaretçi sayısını %179 artırarak 21 milyona yaklaştırırken, Google’un sahibi olduğu ve Hindistan’da popüler olan Orkut isimli sosyal paylaşım sitesi aynı dönemde ziyaretçi sayısını sadece %16 artırarak yaklaşık 20 milyon tekil ziyaretçi ile listede liderlikten ikinciliğe gerilemiş.

KAYNAK: ComScore, Press Release, Facebook Captures Top Spot Among Social Networking Sites in India, 25/08/2010, Mumbai, India.

Fatoş KARAHASAN, Pazar günü (30/08/2010) Milliyet’te yayımlanan köşe yazısında, Türkiye’de internetin yatırımcılara sunduğu fırsatlara değinirken Türkiye’de e-ticaretin önümüzdeki yıllarda gelebileceği yere ilişkin de önemli öngörüleri paylaştı.

Buna göre 2011′de ABD, Japonya, İngiltere, Almanya ve Çin’in  toplam e-ticaret hacminin 500 milyar USD olacağı tahmin ediliyor. Türkiye bundan sonraki ikinci beşlik grubun içinde yer alıyor ve Fransa’dan sonra 7 nci sırada geliyor. Türkiye’nin en büyük özel alışveriş sitesi Markafoni’nin kurucu ortağı Sina AFRA’nın verdiği bilgiye göre, Türkiye 2011′de % 68’lik büyüme hızıyla Hindistan’ın (% 118) ardından Çin ile beraber dünyanın “en çabuk büyüyen ikinci e-ticaret pazarı” olacak. “Uluslararası şirketler, yatırım fonları ve medya gruplarının da yatırım kararlarını bu sayılara göre verdiği biliniyor. Peki, bu hacme sahip Türk e-ticaret pazarı 2011’de ne gibi özelliklere sahip olacak?” diye soran AFRA, şu tahminde bulunuyor:

“Bunların başında “gateway” dediğimiz “köşebaşları” geliyor. Diğer bir ifadeyle bugünkü büyük e-ticaret siteleri kendi alanlarında köşebaşları olmaya devam edecek; insanlar da e-ticarete bu kanallardan girecekler. En iyi kullanıcı deneyimini sunan site ise e-ticaretin lideri olacak.”

e-ticarette başarının 3 sırrı

Sina AFRA’ya göre, e-ticarette başarılı olmanın yolu, hızlı ve çabuk karar verdirebilecek bir sistem kurmakta yatıyor. İnsanların sabrı yok, onları ilk saniyelerde durdurmak ve kaçırmadan satışı yapabilmek gerek. Afra’nın üç maddelik bir başarı formülü var. Aslında bu ticaretin de özü bir bakıma. Satışı kapatabilmek için yapılacak ilk iş, kışkırtıcı bir davet sunmak. Bu davetin içinde bir fiyat fırsatı eklemek gerek. En son hamleyse, zaman baskısı kurmakla gerçekleşiyor. Uygun fiyat, kısa sürelik bir teklifle sunulduğunda, alıcının karar vermesi kolaylaşıyor, başarı oranı yükseliyor.

2011′de dünyada en çok büyüyen ikinci e-ticaret pazarı olması beklenen Türkiye’de e-ticaretin bugünkü durumuna baktığımızda, The Information Techonology and Innovation Foundation (ITIF)’un Mart 2010 tarihli raporuna göre; Türkiye’nin e-ticarette 5 gruba ayrılan ülkeler içerisinde Slovakya, Macaristan, İspanya, Portekiz, Yunanistan, Polonya, İtalya ve Meksika ile birlikte e-ticaret için en son grup olan 5 inci grup ülkeler arasında yer aldığını ve İpsos KMG’nin araştırmasında Türk tüketicilerin internet üzerinden yaptıkları alışverişlerde %74,8 oranında kredi kartları ve sanal kartları kullandıklarından hareketle 2009 yılında Türkiye’de e-ticaret pazarının toplam cirosunun 13.821 milyon TL olarak hesaplandığını hatırlatalım.

Turgut Özal Üniversitesi öğretim üyelerince yapılan araştırmada, tüketicilerin sanal alemi özellikle elektronik eşya satın almak için tercih ettikleri belirlendi.

Turgut Özal Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler İşletme Bölümü Üretim Yönetimi ve Pazarlama Anabilim Dalı öğretim üyeleri Yrd. Doç. Dr. Nurettin Alabay ve Yrd. Doç. Dr. Lamiha Gün ile Araştırma Görevlisi Ahmet Özkardaş tarafından yapılan araştırma sonucunda hazırlanan ”Sosyalleşen Tüketici Raporu”nda, internetten en çok;

•  % 77 ile cep telefonu,
• % 70 ile bilgisayar,
• % 50 ile fotoğraf makinesi ve kamera alındığı ortaya çıktı.

Satın alma kararlarında en önemli bilgi kaynağı arama motorları

Araştırmada, tüketicilerin satın alma kararlarında kullandıkları bilgi kaynaklarının,

• % 64 ile arama motorları,
• % 48 ile geçmiş tecrübeleri,
• % 43 ile internet reklamları,
• % 38 ile sosyal paylaşım ağları olduğu tespit edildi.

E-ticarette tüketici kararını belirleyen en önemli faktör fiyat

Araştırmada, tüketici kararlarını en çok etkileyen faktörlerin ise

• % 34 ile fiyat,
• % 32 ile marka ve 
• % 22 ile sosyal medyadaki olumlu yorumlar olduğu belirlendi.

Türkiye’de en çok kullanılan sosyal medya ağları ise % 84 facebook, % 82 internet yorumları, % 72 forumlar, % 67 You Tube, % 60 wikipedia, % 30 twitter olarak sıralandı.

Araştırma ile ilgili olarak Yrd. Doç. Dr. Alabay, sosyal medya ağlarının son yıllarda yükselişi ve bunun özellikle işletmeler tarafından kullanılabilir araç olması dolayısıyla sosyalleşen tüketicilerle ilgili araştırma yaptıklarını ve şimdiye kadar yapılan sosyal medya ağı araştırmalarının daha çok sosyal medyanın kullanım oranlarıyla ilgili olduğunu, kendilerinin ise sosyal medya üzerindeki tüketicilere ilişkin araştırma yaptıklarını belirtmiş.

Son olarak Alabay, işletme sahipleri ve pazarlama yöneticilerinin sosyal medyayı takip etmeleri gerektiğini, araştırma sonuçlarının, işletmelerin, tüketicilerin sosyal medya ağlarındaki yorumlarını, deneyimlerini ve şikayetlerini iyi yönettiklerinde başarılarının artacağını söylediğini belirtmiş.

Araştırma metodolojisi

Araştırma, tüketicilere ilişkin hazırlanan 90 sorunun, internet üzerinden Marmara Sosyal Araştırmalar Tanıtım ve Danışmanlık Kurumu’nun sitesinde yayımlanması ve 1500 kişiye anket daveti gönderilmesiyle gerçekleştirilmiş. 1.055 kişinin cevap verdiği anketin katılımcılarının %53′ü İstanbul’dan, %20′si Ankara’dan, kalan %27′si ise 8 ayrı ilden olmak üzere bir dağılım göstermiş. Diğer taraftan, anket katılımcılarının %85′inin üniversite mezunu, %90′ının aylık gelirinin 1000 TL’nin üzerinde, %68′inin de 25-34 yaş grubunda olduğu ortaya çıkmış.

 KAYNAK: 

Anadolu Ajansı, “SANAL MAĞAZA”YI SEVDİK, Arife Yıldız ÜNAL, 28.08.2010.

Geçen yılın (2009) Kasım ayında kurulan ve üyelerinin birbirlerine akıllarına ne gelirse sormasına izin veren soru-cevap servisi formspring‘in üye sayısı 16 milyonu geçti. 14 çalışanı olan şirketin 220′den fazla ülkeden üyesi var. Birçokları için sosyal medyada geçici bir heves olarak görülen servisin aylık tekil ziyaretçi sayısı 40 milyon civarında iken servis üzerinden cevaplanan soruların sayısı 900 milyonu geçti. Oldukça basit bir yapı ile söz konusu üye sayısına erişen servis bugünlerde üyelerine daha fazla özellik sunmaya hazırlanıyor.

Site üzerindeki en büyük yeniliği üyelerin birbirlerini takip etmesine yönelik özelliklerde yapılan iyileştirmeler oluşturacak. Hali hazırda formspring’i kullanan üyeler kendilerini ve diğer kullanıcıları, hangi kullanıcıların takip ettiğini göremezken birkaç hafta içerisinde formspring profil sayfalarında bu bilgiler yer almaya başlayacak. Servis Twitter’da olduğu gibi geleneksel bir takipçi modeli yerine kullanıcıların bir soru cevapladıklarında, o soruyu soran şahsı otomatik olarak takip etmeye başlamalarını sağlayacak. Burada cevaplanan soru sayısına bağlı olarak kullanıcıların hangi üyelerle daha sağlam ilişkide olduklarını göstermeye yarayan bir sistem kullanılması da düşünülüyor. Eğer cevaplanan soru, kimliğini belli etmek istemeyen bir üyeden anonim olarak geliyorsa üyeler arasında herhangi bir ilişki kurulmayacak.

Sitede diğer bir yenilik çok istenen iphone uygulamasının devreye alınması olacak. Formspring halen kendi geliştirdiği bir iphone uygulamasına sahip değil. Yeni iphone uygulaması da Taptivate isimli üçüncü parti bir geliştirici tarafından halen dış uygulama geliştiricilere kapalı olan formspring  API’sı kullanılarak yapılacak. Formspring gelecek hafta Appstore’da yerini alacak Spring isimli bu uygulamanın kendi resmi iphone uygulamaları olmadığını, sitenin kendi resmi iphone uygulamasını ayrıca geliştirmeyi düşündüğünü belirtiyor. 

Diğer taraftan, Formspring, Facebook’un Like düğmesini de siteye ekleyerek cevap verilen soruların Facebook’da paylaşılmasını ve böylece Facebook’dan daha çok kullanıcı çekmeyi planlıyor. Bu arada Formspring’in Facebook’un Connect özelliğini kullanarak Facebook kullanıcılarının Formspring’e Facebook profilleri aracılığıyla üye olmalarını sağladığını ekleyelim.

Formspring’in site trafiği yaz aylarında dibe vursa da firma bunun mevsimsel bir sonuç olduğunu söylüyor.

KAYNAKLAR:

Formspring, About Formspring, 27/08/2010.

TechCrunch, Formspring Ramps Up Social Features As It Passes 16 Million Members, Jason Kincaid, 26/08/2010.

İsmail YK’nın Facebook temalı ve asıl adı “çılgın” olan şarkısı, teknoloji, internet ve sosyal medya üzerine haberlerin yer aldığı ve yurtdışında kendi alanında Mashable’dan sonra en çok izlenen bloglardan olan TechCrunch’a haber oldu. Haberi derleyen TechCrunch editörü Türkçe bilmemesi nedeniyle şarkının klibinde neler olduğu hakkında herhangi bir fikri olmadığını söylese de, klip hakkındaki izlenimlerini şöyle anlatıyor:

“Facebook kuşkusuz büyük ve popüler bir sosyal paylaşım sitesi. Ancak,bir sosyal ağın 100 milyon, 500 milyon ya da 1 milyar kullanıcısının olması benim umrumda değil. Bir sosyal ağ hakkında Hollywood filmi çekilmiş olması ve yakında gösterime girecek olması da beni ilgilendirmiyor. Benim gözümde sosyal ağınız hakkında çekilmiş bir Türkçe pop müzik videosu bulunmadığı sürece başarılı olmuş sayılmazsınız. İsmail YK’nın söylediği “çılgın” şarkısının yaptığı bu.

Türkçe bilmediğim için klipte ne olduğu hakkında bir fikrim yok ama muhteşem bir klip olduğu kesin. Klip tamamen beyaza boyanmış 2 IKEA odasında çekilmiş gözüküyor. Bu odalarda bir kadın ve bir erkek Facebook üzerinden birbirleriyle mesajlaşıyor ve ardından chat yapmaya başlıyorlar.

Ana karakterlerin kullandığı klavyeler Mac bilgisayarlara ait gözüküyor. Türkçe bilmediğim için klipte tek anladığım şey arada geçen Facebook kelimeleri ve zannedersem arada bir internet kelimesi geçiyor.”

TechCrunch editörü yazıda devamla videonun biraz eski Ocak ayından kalma olduğunu ve bu videoyu birkaç gün önce BuzzFeed servisi aracılığıyla farkettiğini söylüyor. Yazıya yorum yapan Mesut isimli bir  Türk kullanıcının şarkının sözlerini İngilizce’ye çevirerek editörün yazısını güncellemesini sağladığını ekleyelim. Yine yazıya yorum yapan Mark isimli bir kullanıcının ise bu klibin, klipte kullanılan hafif bozuk bir  Türkçe ve Türkiye’de Mac bilgisayarların kolay bulunmaması sebebiyle büyük ihtimalle Almanya’da çekildiğini söylemesi ve Türkleri çıldırtmak istiyorsanız Facebook’a Atatürk karşıtı bir video koyun, Facebook’un da kısa sürede YouTube gibi Türkiye’de yasaklanacağını görürsünüz demesi ilginç olmuş. Yazıya ve yorumlarına buradan ve aşağıda kaynak kısmında yer alan linkten ulaşabilirsiniz.

KAYNAK:

TechCrunch, Okay, Now Facebook Officially Made It. They Have A Turkish Music Video, MG Siegler, 25/08/2010.